Залалсыздық нүктесі

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .2
I БӨЛІМ. ЗАЛАЛСЫЗДЫҚ НҮКТЕСІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.1 Қазіргі кездегі залалсыздықтың концепциясы ... ... ... ... ..5
1.2 Залалсыздық нүктелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 10
II БӨЛІМ. Залалсыздықты анықтау тәсілдері ... ... ... ... ... ...18
2.1 Теңдеу тәсілі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...18
2.2 Маржиналдық табыс тәсілі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...20
2.3 Графиктік тәсіл ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..21
2.4 Өндірістің залалсыздығын талдаудағы математикалық тәсіл ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...29
III БӨЛІМ. Залалсыздық модельдері ... ... ... ... ... ... ... ... ... .34
3.1 Экономикалық модель ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..34
3.2 Залалсыздықтың бухгалтерлік моделі ... ... ... ... ... ... ... .38
3.3 Жиек қауіпсіздігі (кромка безопасности) ... ... ... ... ... ... 42
3.4 Залалсыздық нүктесін анықтаудағы қиыншылықтар ... 45
3.5 Залалсыздықты жоспарлау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 47
Қазіргі заманғы экономикада кәсіпорын қызметінің ең маңызды мақсаты пайда табу болып табылады. Осы талап бойынша кәсіпорын тұрақты өмір сүре алады және өзінің экономикалық өсуін қамтамасыз ете алады. Кәсіпорынның тұрақты табысы капиталға салынған дивидент түрінде көрінеді, ол жаңа инвесторларды тартуға, сәйкесінше меншікті кпмталды жоғарлатуға мүмкіндік береді. Сондықтан қазіргі таңда кәсіпорынның қызметінің тиімділігіне байланысты көптеген қызығушылықтар туындауда. Бұл сұрақтың ең маңызды аспектісі кәсіпорын қызметінің залалсыздығы болып табылады, ол бухгалтерлік содан кейін экономикалық табыстарды алудың бірінші қадамы болып келеді.
Залалсыздық нүктесі - сатудан алынған түсім өнімді өндіруге кететін барлық шығындарды жабатын кәсіпорынның өнімді сату көлемі, сонымен қатар кәсіпорын меншікті капиталының орташа нарықтық пайызы және қалынты кәсіпкерлік табыс.
Залалсыздықты талдаудың мақсаты – егер өнімді өндіру деңгейі немесе өнім өндіру көлемі өзгерген жағдайда, бұл мәселелер кәсіпорынның қаржылық қорытындысына қалай әсер ететіндігін анықтау болып табылады. Бұл ақпрат кәсіпорынды басқарушы мамандарға өте маңызды болып келеді, себебі сатудан түсетін жиынтық табысқа және жиынтық шығындар мен пайдаға әсер ететін ең негізгі факторлардың бірі ол өнім шығарылымы мен өнім өндіру көлемі. Осы себепке байланысты кәсіпорын басшылары көп назарды өнімнің шығарылымына аударады, өйткені бұл мәселені білу басшыларға шығарылымның ауыспалы (критический) деңгейін білуге, мысалы табыс максималды болып клетін деңгейді анықтауға немесе табыс та, не шығындарда болмайтын шығарылымның деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.
1. Грибалев Н.П., Игнатьева И.Г. Бизнес-жоспар. Практическое руководство по составлению. - СПб: «Белл», 1994 жыл;
2. Долан Эдвин Дж. Микроэкономика. - СПб: АО «Санкт Петебург оркестр», 1994 жыл;
.3. К.Друри «Введение в управленческий и производственный учет». - М: «Аудит», 1994 жыл;
4. Ковалев В.В. «Финансовый анализ» - М: «Финансы и статистика», 1996 жыл;
5. Б.Нидлз, Х.Андерсон, Д.Колдуэлл «Принципы бухгалтерского учета» - М: «Финансы и статистика», 1994жыл;
6, Питерс М., Хизрич Р. «Предпринимательство». - М: «Прогресс-Универс», 1989жыл
7. Харальд Штиглер, Роман Хофмайстер Контроллинг. Часть I и II. - Вена: «Институт содействия экономике Федеральной палаты экономики Австрии», 1993 жыл;
8. Р.Энтони, Дж.Рио «Учет: ситуации и примеры» - М: «Финансы и статистика», 1993 жыл;
9. Шышкова Т. «Управленческий учет» - 1997 жыл;
10. Скоун Т. «Управленческий учет» - 1997 жыл;
11. Осипенкова О.П. «Управленческий учет» - 1999 жыл;
12.Волкова О.Н. «Управленчекий учет – М» - 2005 жыл;
        
        .
Жоспар
КІРІСПЕ………………………………………………………..2
I БӨЛІМ. ЗАЛАЛСЫЗДЫҚ НҮКТЕСІ....................................5
1.1 Қазіргі кездегі залалсыздықтың концепциясы..................5
1.2 ... ... ... ... ... тәсілдері.......................18
2.1 ... ... ... ... ... ... талдаудағы ... ... ... модельдері.....................................34
3.1 ... ... ... ... Жиек ... (кромка безопасности)........................42
3.4 Залалсыздық нүктесін анықтаудағы қиыншылықтар.... 45
3.5 Залалсыздықты жоспарлау...............................................
47
КІРІСПЕ
Қазіргі заманғы экономикада ... ... ең ... мақсаты
пайда табу болып табылады. Осы талап бойынша ... ... өмір ... және ... ... ... қамтамасыз ете алады. Кәсіпорынның
тұрақты табысы капиталға ... ... ... көрінеді, ол жаңа
инвесторларды тартуға, сәйкесінше меншікті кпмталды жоғарлатуға мүмкіндік
береді. Сондықтан қазіргі ... ... ... ... ... ... ... Бұл сұрақтың ең маңызды
аспектісі кәсіпорын қызметінің залалсыздығы болып табылады, ол бухгалтерлік
содан кейін ... ... ... бірінші қадамы болып келеді.
Залалсыздық нүктесі - ... ... ... өнімді өндіруге
кететін барлық шығындарды жабатын кәсіпорынның өнімді сату көлемі, сонымен
қатар кәсіпорын ... ... ... ... ... және қалынты
кәсіпкерлік табыс.
Залалсыздықты талдаудың мақсаты – егер өнімді өндіру деңгейі немесе
өнім өндіру көлемі өзгерген ... бұл ... ... ... ... әсер ететіндігін анықтау болып табылады. Бұл ... ... ... өте ... ... ... ... сатудан
түсетін жиынтық табысқа және жиынтық шығындар мен пайдаға әсер ететін ... ... бірі ол өнім ... мен өнім ... ... Осы
себепке байланысты кәсіпорын басшылары көп ... ... ... ... бұл мәселені білу басшыларға шығарылымның ауыспалы
(критический) деңгейін білуге, ... ... ... ... ... анықтауға немесе табыс та, не шығындарда болмайтын шығарылымның
деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.
Міне осы ... ... осы ... ... ... өмір сүруінің негізі болып табылатын ... ... ... ... мен ... жұмысымды осы тақырып бойынша жаздым. Себебі
жоғарыда атап ... ... ... әр ... өзінің қызметін
тиімді жүргізуге тырысады, тиімді яғни максималды түрде ... табу ... ... ... ... ... дейін азайту болып
келеді.
Жұмыстың ... ... ... талдаудың тәсілдерінің
мазмұнын толық ашып көрсету, залалсыздық ... ... ... ... ... ... ... айырмашылықтарды ескере
отырып ең қолайлы модельді анықтау, сонымен ... осы ... жиек ... анықтап олардың әр бір түріне түсінік беру.
Сонымен қатар мен бұл ... ... ... ... ... ... қызықтыратын ең маңызды мәселе, яғни залалсыздық
нүктесін анықтаудағы ... ... Оны ... ... ... ... ... жүргізу үшін біз өнім өндіру ... ... ... ... ... және таза пайдаға байланысты жиынтық
табыстың өзгеруін жүйелік тұрғыда ... ... құру үшін ... нүктесі кәсіпорын әрқашан басынан өткізіп
отыратын шынайы өмірлік талаптарды ... ... ... көптеген ұйғарымдар мен шектеулер ... ... ... да ... ... ... қабылдаудың ең мықты құралы болып
табылады.
Зерттеу талаптары:
1. Қазіргі кездегі залалсыздық концепциясының маңыздылығын ашып көрсету;
2. Залалсыздық ... ... жеке – жеке ... ... ... ... ... Залалсыздықты анықтау тәсілдерінің ... ашып ... ... ерекше көңіл бөлу;
4. Залалсыздық модельдерін құрып, олардың арасындағы айырмашылықтарды
көрсету;
5. Жиек ... ... ... ... ... нүктесін анықтаудағы қиыншылықтарды
график негізінде түсіндіру;
Жұмыстың құрылымы: курсық ... ... үш ... ... және ... ... тізімінен тұрады.
I БӨЛІМ. ЗАЛАЛСЫЗДЫҚ НҮКТЕСІ
1.1 Қазіргі кездегі залалсыздықтың концепциясы
Қазіргі кезде кез-келген кәсәпорын қызметінің ... ... ... ... Осы ... ... отырып кәсәпорын қалыпты түрде өмір сүре
алады және өзіне әрі қарай өсу негізін қамтамасыз ете ... ... ... ... ... дивиденттер түрінде көрінеді, ол жаңа
мүдделерді тартуға , сәйкесінше ... ... ... ... етеді.
Осыған сәйкес қазіргі кезде кәсәпорын ... ... өте ... бөлінеді. Бұл сұрақтың ең басты аспектісі ... және ... ... алудың бірінші қадамы болып табылатын кәсіпорын
қызметінің залалсыздық концепциясы болып келеді.
Экономикалық теория ... ... ... ұзақ ... ... болып келетін қазіргі заманғы бәсекеге қабылетті
нарық жағдайындағы кәсәіпорынның ... ... ... ... ... біз кәсіпорын шығындарының құрамына инвестицияланған капиталдан
алынатын пайданың орташа ... ... мен ... ... ... ... ... негізге аламыз. Бұндай жағдайларда
залалсыздықтың анықтамасы келесідей түрде болады:
залалсыздық ... - ... сату ... ... ... ... ... жабатын кәсіпорынның өнім көлемі, соның ... ... орта ... ... мен ... ... пайда.
Негізінен егер кәсіпорынның бухгалтерлік пайдасы болса, яғни сату
мен ақша ... ... ... ... сатылған өнімдердің
өндірілуіне қатысты оң әсер етсе, онда ол залалсыздық нүктесіне, ... ... ... де ... Мысалы, кәсіпорын пайдасы
кәсіпорынның меншікті капиталына қатысты орта нарықтық ... аз ... ... ... ... көп пайда алып келетін капиталды қолданудың
басқа да әдістері бар. Осыған сәйкес залалсыздық нүктесі түсінігі ... ... ең ... ... ... ... Қалыптасқан
нарықтық конъюктура тұрғысынан қарағанда ... ... ... ... ... болып табылады.Дегенменде бұл факт кәсіпорын
әрі қарай өмір сүре ... ... ... Бұл ... толығымен
жауап беру үшін алдымен кәсіпорынның шығындарының құрылымын ... ... ... ... макимализациялау процесі экономикалық мағынада
залалсыздық нүктесін табу процесіне эквивалентті. Кәсіпорынның максималды
пайдасына пайда ... тең ... ... қол ... ... ... ... немесе шығынға жететіндігін анықтау үшін біз
кәсіпорынның бағасы мен орташа толық ... ... ... Оны негізінен график түрінде қарастырған өте ... ... ... ... шекті пайда мен шекті шығын сатылған өнім көлемінің
бағасы орташа толық шығындардан көп ... ... ... теңеседі.
Сәйкесінше бұл жағдайда кәсіпорын өзінің экономикалық пайдасын максималды
түрде ... Бұл ... ... ... ... ... ... көруге болады.
Мұндағы:
- кәсіпорынның өнімді өндіруге кеткен толық шығындары;
- сатылған өнімдерден түскен толық пайда;
- экономикалық ... ... ... жағдайында кәсіпорын ешқандай экономикалық пайда
алмайды, себебі оның ... ... ... ... ... ... болып келеді.
Мүмкін болатын келесі екі жағдайларды ... үшін ... ... шығындар, яғни шығарылатын өнімнің әр данасына келетін айнымалы
шығындврдың бір бөлігі қажет болады.
3.Жағдай
Бұл ... өнім ... ... ... ... өнімдерді сатудан алатын жиынтық табысы жиынтық ... ... ... ... ... ... ... жалғастыру
тиімді болып табылады, себебі кәсіпорын тұрақты шығындары өнімнің көлеміне
байланысты емес. Бұл жерде экономикалық ... ... ... болуы керек екендігін ... ... ... ... ... ... ... инвестицияланған капиталдың
төмендеген пайыздарын төлеген жағдай пайда болуы мүмкін.
4.Жағдай
Бұл жағдайда жиынтық табысы ... ... ... ... ... ... ... да баға мен шығындардың бұндай құрылымы
кезінде өндірісті тоқтату ең тиімді шешем болып табылады.
1.2 Залалсыздық нүктелері
1)Өнім бірлігінің ... ... ... ... ... ... ... (TC=TR) орнын толтыруды ұйғарады немесе болжайды . Егер
кәсіпорын шығындары сатылған өнімдерден алынған пайдаға тең ... ... ... сату ... шекті деп саналады.
Бір өнімді нұсқада залалсыздық ... ... ... ... ... ... ... нүктесі деп аталады.
1 сурет. Классикалық залалсыздық нүктесі
Өнім бірлігінің санына байланысты залалсыздықтың ... ... ... ... түріндегі бірнеше дүкендерді ашу туралы шешім
қабылданады. Олардың сипаттамасы:
1. Шағын ... ( А4 ... ... ... ... аумақтағы сауда орны (20кв.м);
3. Минималды сауда персоналдары ( 2 адамға дейін);
4. Сату формасы – ... ... ... ... сүйене отырып әр дүкенге кетірілген мәліметтерге
байланысты шекті нүктесін табу;
Мәліметтер:
Бағасы бір ... ... 80g/m ... ... ... ... ... ( ... ... жұмысшыларға төленетін еңбекақы),
период – ... ... ... маржиналды табыс: 224 -180=44тг
Шекті нүктені мына формуламен есептейміз:
Залалсыздық нүктесі = Тұрақты шығындар/Бір бірлікке арналған маржиналды
табыс
Осы ... ... ... ... ... ... жету үшін ... алты күн жұмыс күні жағдайда бір
ай ішінде 228 пачка қағаз (күніне 10 пачка) сату керек.
2)Залалсыздықты көп ... ... Бұл ... ... ... ... жалпы шығындарды жабуы тиіс. Осы жағдайда біз бір
залалсыздық нүктесін ғана емес, N- кеңістігінде ... ... ... өнім ... ... ... басқру есебінде тұрақтылыққа
байланысты
Басқа өнімдердің шығарылуы ... ... ... бір ... ... Бұл ... өте ... болып табылады. Осы белгілі
шығарылым TR0 түріндегі түсімді және VC0 түріндегі шығындарды ... ... ... ... ... негізгі өнім шығарылымы
мынандай:
Абзорпшн кост негізінднгі залалсыздық нүктесі. Кейбір жағдайларда әр
өнімге өзінің белгіленген ... ... ... ... ... қолданады:
Шығарылымның белгіленген пропорциялары негізіндегі залалсыздық
нүктесі. Бұл жағдайды мысал ретінде ... өте ... ... ... 1:2 ... екі түрлі өнім шығарады. Өнімнің бір бірлігіне
келетін маржиналдық табыс сәйкесінше 3 және 1 евроға тең. ... ... ... және екінші өнімнің екі бірлігіне қатысты маржиналды
табыстың қорытындысы мынандай:
3+2*1=5. Белгіленген ... яғни 50000 ... жабу үшін ... ... ... ... ... нүктесінің жалпы
формуласы мынандай:
Жетілген Директ кост базасындағы залалсыздық нүктесі. ... ... ... ... оны ... әр қадамынды оған өзінің
индивидуалды ... ... Ең ... біз ... ... ... ... маржиналды және айнымалы залалсыздық нүктелеріне өте ... ... ... орай ... ... шығындарды өнімдер арасында
бір балансталған база негізінде бөлу ... ... Егер ... ... ... ... жағдайда онда ондай база ретінде маржиналды ... еді. ... ... ... ... ... да, ... та, түсімде жұмыс істемейді.
Екінші қадамда біз қалған шығындарды жіктеуге тиіспіз:
Нұсқалар:
1. Әр өнімдер арасында тең бөлу, егер ... бір ... ... ... ... ... ... Жоспар болған жағдайда балансталған базаларға қайта оралуға болады (
мысалы, маржиналды табыс), ... ... ... ... ... бір ... нүктесін Дирек костинг базасында анықтау үшін мысал:
Кәсіпорын екі өнім, яғни ... және ... ... ... ... бір ... 9 жцне 20 а.б. – мен ... Орташа
айнымалы шығындар (AVC) 4 және 10 а.б. көлемінде жоспарланған.
«Альфа» өнімі үшін ... ... ... ... 2000
а.б., ал «Бета» үшін 8000 а.б. құрады. Қалған ... ... ... тең ... ... Әр түрлі нұсқалар арқылы залалсыздық нүктесін
анықтап көрейік.
Ең алдымен белгіленген өзіндік ... ... ... ... ... ... ... бөлген жағдайда (өнім түріне
5000) мынаны аламыз:
б) Пропорционалды ... ... ... жағдайда, ол жоспар мынандай деп
ұйғарайық : 2900 және 2175, ... . ... ... ретінде өзіндік
белгіленген шығындарды жаппағанға дейінгі түсімді қарастырамыз.
22500а.б. =2900*9-400*9 «Альфа» үшін
27500а.б. = 2175*20-800*20=20 «Бета» үшін
Қорытындысы:
в) Маржиналды база былай деп ... ... ... ... жабу
көлеміне қатысты төмендейді:
2900 – 400 = 2500             2175 – 800 = 1375
Содан кейін ... ... ... маржиналды табысы
есептеледі:
2500 × 5 = 12500                    1375 × 10 = 13750
Қорытындысы:
Қорытындысы: есептеулер кезіндегі ауытқулар өте ... ... ... да
келтірілген тәсілдерді қолдануға болады, бірақ Б және В ... ...... келе ... ... пен ... ... – «сауылған сыйырлар үшін»;
3) Түсімге байланысты залалсыздықтың классикалық нүктесі. ... өте ... емес ... ... деп ... Бұл жерде
пайда нөлге айналатындай түсімнің мағынасын ... ... Бұл ... ... ... шығындардың бөлігін көрсететін k
коэффициенті керек. Оны ... ... мен ... ... ... шығындарды біле отырып табу қиын емес. Қорытындысында мынаны
аламыз:
Мысалы:
1. Түсімдегі айнымалы шығындар бөлігі = ... = ... ... ... = 5816
3. Залалсыздық нүктесі = 5816/(1-0,58) = 13848
4) Залалсыздықтың LCC нүктесі.
LCC талдауына қатысты мысал:
Ресей кәсіпорындарының корсорциумы жаңа ... ... ... ... –конструкторлық жұмыстарына 500 миллион а.б. көлемінде ... ... 700 ... а.б. – нен ... ... ... ... шығындар 50 миллион а.б. Бір самолетке ... ... – 10 ... а.б.. Бір жылда 25 самолет жасалады деп жоспарлануда,
ал нарықта оларды тек 16 миллион а.б. сатуға болады. Барлық шығындарды ... ... ... есептемегенде қанша самолет жасау керек және оған
қанша жыл қажеи?
Шығарылуы:
Y белгісіз жылдар санын белгілейік. Тұрақты ... ... ... ... ... байланысты болады: 700+50* Y.
Y жыл ішіндегі жалпы ... мен ... ... + 50 × Y + 25 × 10 × Y = 25 × 16 × ... Y =7 жыл , 7 ... 175 самолет өндіріледі.
5)Залалсыздықтың маржиналдынүктесі. Қазіргі замандағы күрделі өндіріс
жағдайында маржиналды шығындар ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ететін шығарылым мынамен
анықталады:
Qбм: Р = МС(Qбм).                                                     (8)
Бұл ... ... « ... ... ... ... ... көрсетеді. 8
формула барлық жағдайда ад индивидуалды болып кеелі.
6)Айнымалы шығындардың залалсыздық нүктесі.
TR = VC или Р = ... ... ... жақында тұрақты шығындардың жабылуы жүзеге асырылатынын
көрсетеді. Бұл жаңа ... ... ... ... де және ... басшыларына өте қолайлы болып табылады. Бұл жерде де ... ... жоқ, ... 9 ... да ... ... келеді.
II БӨЛІМ. Залалсыздықты анықтау тәсілдері
2.1 Теңдеу тәсілі
Қазіргі кезде залалсыздық нүктесін анықтаудың үш ... ... ... ... ... ... тәсілі;
3. Графиктік тәсіл;
Залалсыздық нүктесімен байланысты бірінші мәселе бұл ... ... ... өнім ... шекті көлемін анықтау болып табылады.
1.Теңдеу тәсілі
Қаржылық жағдайдың қорытындысы туралы есептің схемасы жалпылама
түрде мынандай болып ... - ... ... = Таза пайда
(Өнімнің бір бірлігінің бағасы * Бірліктер саны) – ( Өнімнің бір ... ... * ... ... = Тұрақты шығындар = Таза пайда;
Зерттеліп жатқан уақыт кезеңіндегі табысты - П, ... ... ... - Р, Х - ... ... ішіндегі өндірілген және
сатылған өнім көлемі, а - ... ... ... в ... ... айнымалы шығындары деп белгілейік. Бұндай жағдайда «
Табыс- ... - ... ... ... ... ... = Р*х (а+в*х) (1)
Немесе
П = (Р – в)*х – ... ... ... ... ... сату көлеміне байланысты
және байланысты емес болып бөлінетіндігін көрсетеді. ... ... ... ... ... ... тұрақты және айнымалы болып бөлуге
болатындығы бәрімізге белгілі. Параметрлердің анықталуы кезінде біз барлық
шығындарды сатылған өнімге және ... ... ... ... жөн. ... ... басқру есебіндегі екі жағдайда маңызды
болып келеді, яғни Абзорпшн кост пен Дирек костта. Абзорпшн кост ... ... ... ... ... ... шығындар сатылған
өнімдер мен өнімдердің қалдықтары арасында жіктеледі. Ал Дирек кост әдісі
кезінде барлық ... ... ... ... өзіндік құнына апарылады.
Бірінші теңдеуді қолдану арқылы залалсыздық нүктесін табу өте оңай ... ... ... жететін шығарылымның көлемі мына жағдаймен
анықталады:
П = 0
ол мынаған тең
хо = (П+а)/ (Р-а) = а/(Р-в) ... ... ... ... Inc. ... ... ... Ол үшін бізгн мынандай мәліметтер қажет:
Бір электронды блоктың бағасы 5000 ... ... 4000 ... ... ... залалсыздық нүктесіне жететін өнім шығарудың
максималды ... = 20000 / ( 5000 – 4000) = 20 ... ... біз ... ... қолдана отырып табыстың ... ... алу үшін ... өнім ... ... ... ... аламыз. Сонымен
бұл кәсіпорын 10000 а.б көлемінде пайда алу үшін оған ... өнім ... =( ... / ( 5000 – 4000) = 30 ... ... ... табыс ретіндегі пайданы біз бір өнімнің ... ... ... түсінуіміз керек. Біздің мысалымызда маржиналды
табыс мынаған тең:
5000 – 4000 = 1000 бір ... ... ... мына түрде қайта жазылатын еді: (3)
Өндірістің
шекті көлемі = Тұрақты шығындар / Бір бірлікке есептелген маржиналды
табыс
Өндірістің көлемін анықтау үшін:
Өндіріс ... = ... + ... ... Бір ... ... табыс
Осыған сәйкес залалсыздық нүктесіндегі қаржылық есеп мынандай түрде берілуі
мүмкін:
Всего, $ На ... ... 5000$ * 20 ... ... расходы 4000$ * 20 ... 80000 ... ... 20000 ... ... 20000 ... ... 0 ... тәсіл
Жоғарда қарастырылған екі әдіс статикалық әдістер болып табылады.
Шын мәнінде біз белгіленген сату бағасын, ... ... ... мен ... қарастырудамыз. Ары қарай біз берілген ... ... ... ... ... өдіріс көлемін анықтаймыз. Егер біз
пайданың белгіленген ... бас ... ... онда біз ... оны өте оңай көрсетуге болатын шығарылым көлемі мен пайда ... ... ... Бұл үшін ... бір графикке келесі үш сызықтарды
біріктіру керек:
Осыдан біз шығындар, пайда және сату ... ... ... талдау
графигін аламыз:
Бұл графикта айнымалы шығындар мен түсім сызықтары бір нүктеден
шығатындығын және ... ... ... ... ... ... кету ... Біз бұл графикті қолдана отырып осы ... ... ... көлеміне байланысты пайда немесе шығындардың шамасын оңай анықтай
аламыз.
Кейбір кездерде түсім мен жалпы ... екі ... емес ... ... ... ... алынатын таза табыстың бір графигі
ретінде қараған ыңғайлы болып келеді.
Біз өнім шығару, түсім, шығыс және пайда ... ... өте ... ... яғни ... талдауды алдық. Бұл тәсілді
сонымен қатар өндірістің көлемі мен ... да ... ... ... жағдайында да қолдануға болады. Денгенімен, бұл
тәсілдің өзіне тән кемшілігін де айта кету қажет, яғни бұл ... өте ... ... жоғарыда аталған тәсілдерді ... ... ... ... ... ... ... ұйғарымдарды (допущений)
талдауға көшейік. Үш ... CVP ... яғни ... ... және ... ... талдауға қатысты. Алдымен мынаны, яғни CVP ... ... тек өнім ... тек шектелген диапазонында дұрыс
болып табылады.
CVP талдауындағы релеванттықты дәлірек көрсету үшін жоғарыда ... құру үшін ... ... (допущений) қарастырайық:
1. Жалпы шығындар мен түсімнің тәртібі нақты ... ... шек ... ... Бұл ... тек ... ... өзгерістер осы өнімнің нарықтағы сыйымдылығымен
салыстырғанда шамалы ... ... ... ... келеді. Олай
болмаған жағдайда түсім мен өнім өндіру көлемі арасындағы тәуелділік
сызықтығы бұзылады.
2. Барлық шығындарды тұрақты және ... деп ... ... ... ... релеванттық шегінде көлемге тәуелсіз болып келеді.
Бұл негізгі ... ... ... ... қатар ол талдауды
жнңілдетеді, бірақ ... ... ... ... бұл ұйғарым
кезінде өнімді шығару көлемі қолда бар негізгі құралдар негізінен
шектеледі. Ең ... ... ... бұл ... сатылы болып
келеді:
Бірақ бұндай ұйғарым CVP талдауын қатты қиындатады, себебі
жалпы шығындар ... ( ... ) ... ... ... ... релеванттық шегінде өнім өндіру көлеміне тәуелсіз
болып қалады. Шын ... ... ... көлемі өнім өндіру
көлемінің кейьір функциясы болып ... ... ... ... құлау (падения) эффектісі бар. Сондықтан 3
ұйғарым талаптарына сәйкес айнымалы шығындар өнім ... ... ... ... Оны дәлірек түсіндіру үшін оны сатылы график
түрінде көрсетуге болады:
5. Өнім ... ... ... Бұл күдікті (уязвимое) ұйғарым болып
табылады. Себебі өнімді сату бағасы тек кәсіпорыннық қызметіне ғана
емес сонымен қатар нарықтың ... ... ... ... ... және ... басқа жағдайларға
байланысты. Кәсіпорын шығындары, яғни тауардың нарықтағы қозғалысын
жақсартуға байланысты, сату жүйелерін құруға ... ... ... ... әсер ... Бұл ... біз CVP талдауына әсер ететін
екі ... ... ... талдау қорытындыларындағы өзгерісін
көреміз. Дегенімен бұндай талдау өте күрделі болып табылады ... ... бір ... ... ... ... ... Өндірісте қолданылатын материалдар мен қызметтер бағасы өзгеріссіз
қалады. Бұл өте ... ... ... ... ... бұл ұйғарым
талдауды елеулі жеңілдетді.
7. Өндіріс өзгермейді.
8. Құрылымдық қозғалыстар ( сдвиги) жоқ. Осы ... ... Біз ... ... бір ғана өнім ... тоқталғанбыз.
Сәйкесінше, әр түрлі өнімдерге шығындарды жіктеу мәселелері, олардың
олардың бағасын анықтау, әр өнімнің ... ... ... жоқ. Осы ... біз ... мысалда қарастырамыз:
Sword компаниясы А және В деген өнімдер шығарады. ... ... ... ... табыстары келесі кестеде көрсетілген:
А ... ... ... ... ... ... ... ... әр ... алынатын ... ...... Sword ... ... өнім ... залалсыздық нүктесін анықтайық:
1 құрылым
2 өнім А және 1өнім В
2 құрылым
3 өнім А және 4 өнім В
Әр таңдалған ... үшін біз бір ... ... бір өнім ... ... ... ... өнім А және 1өнім В үшін айнымалы шығындар: 2*8+1*10=26
2 өнім А және ... В үшін ... ... өнім А және 1өнім В үшін маржиналды табыс: 36-26=10
Онда 3 формулаға сәйкес өнім өндірудің ... ... ... тең:
хо= 30000/10=3000 құрылымдық жиынның данасы,
немесе 3000*2=6000 А өнімі
және 3000*1= 3000 В өнімі
2 құрылым үшін:
3 өнім А және 4 өнім В үшін ... ... ... өнім А және 4 өнім В үшін ... өнім А және 4 өнім В үшін ... табыс: 89-64=25
Өнім өндірудің шекті көлемі :
хо= 30000/25=1200 ... ... ... ... А ... 1200*4=4800 В өнімі
CVP өнім өндіру құрылымының өзгеруі кезінде белгілі бір өнім
өндірудің ... ... ... үшін ... ... талап ететіндігі белгілі. Залалсыздық нүктесін талдау тек нақты
бір өнім ... ... ... ... асады.
9. Шығындарға релеванттық түрде тек өнім өндіру көлемі ғана әсер етеді.
Бұл CVPталдауы үшін ең маңызды ұйғарым ... ... Өнім ... сату ... тең ... ... және ... қорлар
соңғы қорытындыларда маңызды емес. Шынайы өмір жоғарыда аталған
ұйғарымдарды қанағаттармайды. ... біз ... ... ... ... ... ... қолдана аламыз. Қауыпсіздік маржасы
сезімталдық талдауының құралы болып табылады, яғни ол ... тыс ... ... ... ... ... ... жасалған негізгі ұйғарымдар жасалғаннан ... ... ... өзгерген маржиналдық табыс пен қауыпсіздік
маржаларының өзгерісін есептеу қажет. ... ... ... түрде
шығындардың тәртібі мен залалсыздық нүктелерін анықтап отырады.
Негізінен ... ... ... ... CVP ... ... ... анықтайды.
Енді тек бір ғана, болашақтағы бағаны анықтауға қатысты мәселелерді
анықтау ғана ... ... ... ... оны ... ... ... шығындар мен бағалардың тәртібі туралы өзіндік
статистикалық мәліметтерден ... Бұл ... ... маусымдық
ауытқуларына, бісекелестердің қызметіне және басқа да мәліметтерді ... ... жөн. Ал ... ... кәсіпорындар бұл мәселелерді
шешу үшін арнайы консалтингтік ... ... ... Ең ... әлі құрылмаған нарық секторында жұмыс жасайтын кәсіпорындарды құру болып
табылады. Бұл жағдайда нарықтық маркетингтік зерттеулерге және ... ... ... ... ... ... ... қалыптастыру
жағдайында «шығындар +» әдісін қолданған жөн. ... баға ... ... табыс белгілі болады да, ... ... өте оңай ... болады.
Өндірістің залалсыздығын талдаудағы математикалық тәсіл
Залалсыздық туралы ... беру үшін ... ... ... да ... болады. Математикалық тәсіл залалсыздық
нүктесін талдауда графиктік тәсілге қарағанда керекті ақпараттарды алуда
икемдірек болып табылады, сонымен ... бұл ... ... біз ... ... ... ... қаржылық модельге енгізе аламыз.
Математикалық тәсілмен залалсыздық нүктесі туралы ақпараттарды алу
кезінде сату бағасы және өнімнің әр данасына ... ... ... ... ... ... әр ... түсетін пайда өндіріс көлемінің
өзгеруіне байланысты ол да өзгереді. ... егер ... бір ... ... шығындар - 10000 а.б. құраса, ал өнімді шығару - 10000 дана
болса онда тұрақты шығындар өнімнің әр ... 1 а.б. ... ... егер өнімді шығару – 5000 дана болса, онда ... ... әр ... 2 а.б. ... ... ... әр түрлі
деңгейлерінде өнімнің әр данасынан ... ... әр ... ... ... сәйкес тұрақты шығындар туралы өнім көлемін талдау мен ... ... ... ... тұрақты шығындарды есептеу дұрыс емес.
Математикалық формуланы былай көрсетуге болады:
Таза ... = ... ... ... ... сату ... ( сатылған өнім саны*әр бірлікке арналған айнымалы ... ... ... ... ... ... енгізейік:
NP – таза табыс;
x - өнімнің сатылған бірліктерінің саны;
p - бірліктерді сату бағасы;
b - әр ... ... ... шығындар;
a - жиынтық тұрақты шығындар;
Осыдан мынандай формуланы аламыз:
NP =Р x – (a+ b x)
Мысал, Teatcher Ltd.: залалсыздықты талдауға ... ... жыл ... ... ... (а.б.) 60 ... сату ... бірлікке арналған айнымалы шығындар ... ... ... ... ... ... ... 4000-12000
Енді осы мәліметтерді қолдана отырып біз мыны сұрақтарға жауап бере
аламыз:
1. Teatcher Ltd кәсіпорыны ... ... ... залалсыз жұмыс
жасайды?
2. 30000 а.б. сомасында табыс алу үшін өнімнің қанша бірлігін сату қажет?
3. ... ... 10 ... және тұрақты шығындарды 10000 а.б.
дейін қысқартқанда өнімді сату көлемін сол қалпында қалдырғанда ... ... ... 8000 ... сатқан жағдайда 30000 а.б. сомасы көлемінде пайда алу үшін
бірліктерді сату ... ... ... қою ... ... ... ұлғайтіға байланысты пайда болған 8000а.б. көлемінде
қосымша тұрақты шығындарды жабу үшін ... ... ... ... жауаптары:
1. Өнім бірліктеріндегі залалсыздық нүктесі.
Мынаған бйланысты, яғни NP =Р x – (a+ b x), онда ... ... өнім ... ... болады:
a+ b x = Р x – NP
Мысалдағы мәліметтерді қолдана отырып біз ... ... x =20 x ... =10 x
x =6000 ... қатар жалпы пайда деп аталатын баламалық тәсілді қолдануға
болады. Жалпы пайда әлі құрамынан айнымалы ... ... сату ... ... ... Бұл ... сату ... және өнімнің әр данасына кететін
шығындар тұрақты деп ... ... ... өнім ... ішіндегі жалпы пайда да тұрақты ... ... ... өнімнің әр бірлігі 10а.б. көлемінде түсім беретіндігін көре
аламыз, ол тұрақты шығындарды жабуға,содан кейін пайданы ... ... ... ... ... жеткілікті жиынтық түсім алынған жағдайда
залалсыздық нүктесіне қол жеткізіледі, ал баламалық формула ... ... ... ... ... = ... шығындар /әр өнім данасынан
түсетін түсім;
Жалпы пайда тәсілін формуланы қолданумен сәйкестендіруге болады:
60000 =10 x
x =60000/10
Осыған сәйкес жалпы пайда ... ... ... ... ... 30000 а.б. ... табыс алу үшін өнімнің қанша бірлігін сату ... ... үшін ... ... және NP =Р x – (a+ b x)
теңдеуін қолдана отырып мынаны алуға болады:
300 000 =20 x ... ... 000 =10 x
x =9000 ... ... ... ... қолданатын болсақ, онда ол мынаған тең болады:
Керекті пайданы алу үшін өнім ... ... саны =( ... ... ... өнім бірлігінен түсетін түсім;
Осыған сәйкес:
90 000 =10 x
x =90000/10;
3. Айнымалы шығындарды 10 ... және ... ... ... ... ... =Р x – (a+ b x) теңдеуін қолдана отырып ... ... 20(8000) ... ... 8000 бірлік сатқан жағдайда 30000 а.б. сомасы көлемінде пайда алу үшін
бірліктерді сату бағасын қандай ... қою ... ... –(60 000+10(8000));
30 000=8000Р-140 000;
8000Р=170 000;
Р=21,25 а.б.;
5. Кәсіпорынды ұлғайтуа байланысты пайда болған 8000а.б. көлемінде
қосымша тұрақты шығындарды жабу үшін сатудық қандай ... ... ... үшін алдымен бізге белгілісі әр өнімнің бір бірлігінен түсетін түсім 10
а.б., ал қосымша шығындар 8000 а.б. көлемінде өскен. ... ... ... жабу үшін ... 800 ... ... қажет.
Пайда және сату көлемінің қатынасы. Бұл ... ... ... түрде түсімді көрсетеді:
Пайда және сату көлемінің қатынасы=жалпы ... ... ... ... мысалда жалпы пайда 10 а.б. әр бір ... сату ... 20 а.б. әр бір ... тең, ... және сату көлемінің
қатынасы 50пайызға тең. Бұл әрбір ақша бірлігіне жалпы пайда ... ... ... білдіреді. Біз сату бағасы және өнімнің ... ... ... ... деп ... ... пайда және
сату көлемінің қатынасыда тұрақты болып ... Егер ... ... ... ... жағдайда жалпы пайданы бағалауда пайда және сату көлемінің
қатынасын қолдануға болады.
Мысалы, егер сатудан алынған 200 000 а.б. ... онда ... ... 000 а.б. ... ... а.б. ... 50%). Пайданы есептеу үшін жалпы
пайдадан ... ... алып ... Бұл жағдайда ол мынаған тең:
100 000 – 60 000=40 000 а.б..
Өндіріс көлемінің ... ... ... Осы жерде
келтірілген әр бір формула тек ... ... ... ... ғана дұрыс болып саналады. Бұл диапазоннан тыс жағдайларда
сату бағасы және ... әр ... ... шығындар тұрақты деп
саналмайды және де осы ... ... ... ... ... осы диапазоннан тыс жағдайларда дұрыс емес болып табылады.
III БӨЛІМ. Залалсыздық модельдері
3.1 Экономикалық модель
Залалсыздық ... ... ... ... ... Графикте жиынтық табыс сызығы қисық болып келген. Бұл кәсіпорын
тек ... бір ... ... ... арқылы шығарылған көп ... ... ... алады дегенді білдіреді, ... ... ... өнім ... пропорционалды түрде өспейді. Сату көлемін
жоғарлату үшін кәсіпорын бір өнімге ... ... ... ... ... ... ... жоғары қарай көтерілмей, соңында төмен
түседі.
Д ... ... мен C ... ... ... көлемі мен өнім бірліктері
(1сурет)
Жиынтық шығындар сызығы АД, А және В нүктелерінің аралығында
жиынтық шығындар ... ... ... ... ... күрт ... Бұл одан да көп ... дәрежелі өндіріс көлемін жүзеге асыра
алатын кәсіпорынды тиімді басқаруда ... бір ... бар ... Ал В және С ... аралығында жиынтық шығындар сзығы
кішкене теңесіп жоғары қарай көтерілмейді. Бұл енді ... ... ... ... масштабының экономикалық тиімділігі үшін ... ... ... ... ... ... процесті үздіксіз
график бойынша жалғастыруға, сериялық өндіріс түрін ... ... С және Д ... ... ... шығындар сзығы үздіксіз
өсуде, себебі ... ... бір ... ... ... болып қалуда.
Сонымен қатар оған мына жағдайда ебеп болып келеді: бір сағатта өндірілген
өнімнің жұмысы, яғни ... ... ... ... ... ... өнім ... кәсіпорын басшылары өндірісті проекттік
дәрежесінен асырған жағдайда ... ... ... ... ... процестің графигі қиындайды және де кәсіпорынның
қызметінде ... ... ... Бұндай жұмыстың жалпы
қорытындысы мынандай, яғни шығарылған өнімнің әр данасына шығындар ... ... ... ... ... ... А нүктесі негізгі қызмет етуші өндірісті қамтамасыз
етіп отыратын ... және ... ... ... ... интерпритатциясы болып табылады. Бірінші суретте жиынтық табыс
сызығы мен жиынтық шығындар сзығы екі ... ... ... ... ... ... ... табыс пен жиынтық шығындар тең болып келетін
өнім өндірудің екі деңгейі бар, ... екі ... ... бар.
Экономикалық модельде айнымалы шығындар функциясы жиынтық ... өте ... әсер ... (2 ... бір ... ... көлемі
шығындар Q1 ... ... ... ... ... ... (2сурет)
Экономистердің айтуы бойынша өнімнің әр данасына ... ... ... ... ... Ол ... өнім ... арқылы шикізаттарды сатып алу кезінде үлкен жеңілдіктер алуға және
еңбек бөлінісі нәтижесінде көптеген экономияларды алады. Экономистер ... ... ... өсуі ... ... ... әр данасына
кеткен айнымалы шығындар төменгі өндіріс ... өсуі ... 1 ... А және В ... ... тез ... ... келеді. 2 суретте өнімнің әр данасына кеткен айнымалы шығындар өнім
өндіру деңгейлері арасында, яғни Q1 және Q2 ... ... ... көре ... Бұл жағдайда ол кәсіпорын өнімдерді ... ... ... ... және қысқа уақыт ішінде
келешекте ... ... ... ... экономияларды алу
мүмкін еместігінде. Ал Q2 ден, яғни ... ... тыс ... ... ... және ... ... пайда
болады.Нәтижесінде өндірістік жұмысшылардың өндіру жұмыстары қысқарады, ол
өзімен бірге айнымалы шығындардың өсуін алып ... ... ... ... ... кері ... деп атайды. 1 суретте айнымалы
шығындар тікелей түрде жиынтық шығындарға әсер етеді. В және С ... ... ... сызығы кішкене жоғарылауда. Ол өз ішінде
өндіріс айнымалы шығындар өнімнің әр ... ең аз ... ... ... Ал С және Д нүктелерінің аралығында жиынтық шығындар
жоғарылай түсуде, сбебі масштаб тиімділігінің өсуі ... ... ... ... шығындардың жоғарлауына байланысты.
3.2 Залалсыздықтың бухгалтерлік моделі
Бухгалтерлік модельге ... ... 3 ... ... ... ... ... Модель б/ша
залалсыздық жиынтық
шығыс
нүктесі
Бух. Модель б/ша
жиынтық шығыс
Жиынтық ... ... ... ... ... ... ... ... ... сызық ол экономикалық модельдегі жиынтық
шығындар функциясының графикалық бейнесі екендігін ескеру қажет. ... оны ... ... ... ... ... ... болады. Бухгалтерлік модельді құрған жағдайда
айнымалы шығындар және сатуға арналған ... әр ... ... деп ұйғарады, нәтижесінде жиынтық табыс пен жиынтық шығындардың
бір бірімен ... ... ... ... ... сипатта
болады. Осыған сәйкес диаграммада тек бір ғана ... ... ... ... ... сонымен қатар табыс зонасы ... ... ... ... егер кәсіпорын өзінің өндірістік ... ... ... ... да ... ... ... экономикалық
модельдің шынайылылығын көруге болады, себебі ол ... ... ... сызықтық емес деп ұйғарылады.
Өндіріс көлемінің қолайлы (приемлимый) диапазоны. ... ... ... мен ... табыс туралы мәліметтерді өнімнің әр
деңгейіне дәл нақты ... ... ... ... мен ... ... кәсіпорын жеткісі келетін өндіртің деңгейінде дәл нақты көрсету
қажет. 3 суретте ... ... Х және Y ... арасында
көрсетілген. Өндіріс көлемінің қолайлы (приемлимый) диапазоны сол өндіріс
деңгейіне ... Бұл ... ... ... кәсіпорын өткен жылда
ұстанған өндіріс деңгейін және сол өндіріске ... ... ... бар ... ... ... ... Х және Y нүктелері ... ... ... ... мен ... ... жиынтық шығындар өте ұқсас
екендігін көруге болады. ... ... ... ... көлемінің қолайлы
(приемлимый) диапазонына тек ... ... ... ... ... ... бұл ... өнім өндірісінің әр данасына
кететін айнымалы шығындар өзгермейді, сондықтан жиынтық шығындар ... ... ... ... ... ... ақпараттар бар, олар өнім
өндірісінің әр данасына кететін айнымалы ... осы ... ... шамалап сызықтық деп айтуға мүмкіндік береді. Бірақ бұндай
ұйғарымды осы диапазоныннан тыс жерлерде ... деп ... ... ... ... ... ... шығындары вертикальды өспен немесе
өндіріс деңгейіне дейін Y нүктесінен тыс ... ... ... ... тек ... ... ... (приемлимый) диапазоны ішінде болғаны
дұрысырақ болады.
Тұрақты шығындар функциясы. Сонымен қатар 3 суретте ... ... ... ... ... ... ... жиынтық шығындар қиылысатын нүктеде кездеспейтінін ескру қажет.
Оның себебін 4 ... ... ... ... болады. Тұрақты шығындардың
деңгейі – ОА, айталық Q2 және Q3 өндіріс деңгейіне қатысты ... ... ... ... мен ... ... ... нәтижесінде
өнімді өндіру Q1 деңгейіне ... ... еді. Ал бұл ... қалуына немесе кәсіпорынның жабылуына алып келетін еді. Сондықтан
егер өндіріс қысқарған жағдайда тұрақты шығындар ОВ – ге ... ... Ал ... ... егер өнімді өндіру көлемі Q3 – ке ... ... ... ... пайда болатын еді. Онда тұрақты шығындар сызығы 3
суреттегідей тік горизонтальды емес сатылы болар еді. ... ... ... және Q1 –ге ... аз болу ... болған жағдайда, онда
өндіріс деңгейі Q2 және ... ... ... ... ... мен өнім ... ... солға және оңға жалғасқан. Бірақ мынаны ескеру қажет оның
кездесуі тиіс нүктесі ( А ... егер ... ... ... ... ... шығындарынан жоғарырақ орналасқан. Өндіріс деңгейіне
арналған тұрақты шығындар сызығы Q1 ... ... ... ... ... ... өндіріс қуаттарын қамтамасыз ететін шығындар. Бұл сызық
3 суреттегі экономикалық модельдегі ... ... ... ... ... Бухгалтерлер кәсіпорын өндірістік көлем диапазонында
жұмыс істейді деп ... 4 ... ... модельдегі Q1
және Q2 аралығындағы А - ... ... ... тек осы ... ... арналған, ол негізгі қызмет етуші функционалды өндіріс қуаттарын
қамтамасыз ететін шығындарды көрсетпейді.
Жиынтық табыс функциясы. Енді ... және ... ... ... сызықтарын салыстырып көрейік. Біз ... ... ... ... сатуға арналған баға өндіріс
көлемінің қолайлы (приемлимый) диапазонында ... ... ... ... тік ... ... Бұл сызыққа қатысты бухгалтерлердің ойлары
тек бағалары қысқа уақыт ішінде өндірістік диапазонына қатысты икемді ... ... ... ... ... ... болып табылады. Осы
ойлар шынайы болып табылатын тағы бір жайт ол мынады: бәсекелестік ... ... ... ... ... мүмкін. Мысалы, кәсіпорындар
өзінің сату көлемін сату бағасын ... –ақ, оны ... ... ... Ал ... ... ... (приемлимый) диапазонынан тыс
өндіріс көлемін тек бағаны түсіру арқылы ғана жоғарлатуға болады. Көптеген
кәсіпорындар ... ... ... ... қолайлы (приемлимый)
диапазонынан тыс жоспарламайтындықтан, бухгалтерлік модельді құру кезінде
осы диапазоннан тыс ... ... ... ... ... 3 ... жиынтық табыс сызығы ... ... ... Х және ... ... арналғанда, олар оңға және солға жылжымай дәлірек
болар еді.
Жиек қауіпсіздігі ... ... ... ... ... маржа қауіпсіздігі немесе
шекара қауіпсіздігі деп те ... Ол ... ... ... ың
залалсыздығын пайыздық көрсеткіштермен немесе натуралды бірліктерде
көрсетеді.
Жиек ... ... ... ... ... ... жиек қауіпсіздігі:
Ол шығынсыз өндіріс кезінде түсім қанша пайызға төмендеу мүмкін
екндігін ... ...... ... ... онда ... қауіп бар
екенін көрсетеді.
2. Түсімге байданысты классикалық жиек қауіпсіздігі:
Бұл екі жиек қауіпсіздіктері жалпы алғанда бизнеске қолайлы ... ... ... ... ... ... болып табылады, бірақ
бұл жиек қауіпсіздіктері бизнес сигменттеріне ... ... ... ... ... жиек ... ... нөлге айналу үшін бағаны
қаншаға төмендету керек екенедігін көрсетеді. Бұл ауыспалы (критическая)
баға кезінде ... Рк ... ... ... ... жиек ... ... нөлге айналу
үшін айнымалы шығындарды қаншалықты жоғарлату ... ... ... мағынаға AVC мына жағдайда жетеді: AVC=Р
–AFC.
5. Белгіленген шығындарға ... жиек ... ... ... тең, ал басқа жағдайларда:
15 және 17 формулуларда шығарылым әрдайым өзгріссіз қалып отырады.
Мысал:
Продюссерлік орталық Москвада атақты оркестордың ... ... ... ... ... ... үшін кететін шығындар:
Музыканттардың еңбекақысы – 10000 евро;
Концерттік заолды ... алу үшін ... ... – 5000 ... ... шығындар – 15000 евро;
Басқа да шығындар –10000 евро;
Концерттің бір ерекшелігі ол ашық аулада өткізілуінде болып табылады. ... ... 5 евро ... паек ... ... ... ... қауіпсіздігін анықтау крек.
Мақсаттық пайда нүктесі=(FC+П)/(Р – AVC) =(40000+30000)/20 =3500 билет;
жиек қауіпсіздігі = ... ... ... ... ... ... ... шығындар болған жағдайда, онда бңрнеше
залалсыздық нүктелері болуы мүмкін. ... ... ... ... ... ал табыстар мен шығындар зонасы бір-бірін
қызмет көлемінің өсуі кезінде ауыстырады.
Бұндай жағдайлар сонымен ... ... ... ... ... ... анықтаудағы қиыншылықтар мынандай
жағдайларда туындауы мүмкін:
1. Ұсыныс деңгейінің ... ... ... Бұл ... ... бір
бірлігіне деген бағаларды төмендетуге тура ... ... ... ... жаңа ... ... пайда болады;
2. «ірі» сатып алушылар үшін кісіпорын белгілі бір жеңілдіктер жасауы
мүмкін. Соның нәтижесінде залалсыздық нүктесі қайтадан оңға ... Егер ... ... ... ... ... сәйкесінше баға өседі де
залалсыздық нүктесі солға жылжиды.
4. Бір өнімді шығаруға арналған ... мен ... ... ... ... сатып алған жағдайда төмендеуі мүмкін ... ... ... ... ... жағдайда олардың
бағасы жоғарылауы мүмкін.
5. Тұрақты және айнымалы шығындар уақыт өте келе өсу әдетті ... ... ... ... және ... деп бөлу ... ... Сату құрылымы күрделі өзгеруі мүмкін;
8. Өндірістік ... ... ... ... ... ... елеулі жоғарылағанда сәйкесінше олда өсуі мүмкін.
Залалсыздықты жоспарлау
Залалсыздық нүктесіне байланысты сұрақтар мынандай екі ... ... ... ... ... ағымдағы қызметін талдау және
кәсіпорының болашақтағы қызметін ... ... ... ... ... ... анықтайтын ең маңызды факторларды талдауды және
ағымдағы ... ... ... ... ... ... ... жағдайлар мен өндіріске кететін шығындарды ... ... ... ... ... ... есептеу жүзеге
асырылады. Кәсіпорының залалсыздық жоспарының орындалуын ... ... ... ... ... ең ... ... болып
табылады.
Кәсіпорын қызметінің залалсыздық жоспарын құру процесі кәсіпорының
жалпы қаржылық жоспарын құрудың ең маңызды ... ... ... залалсыздықты жоспарлаудың барлық кезеңдерін ... ... ... ... және өтім ... ... талдау. Бұл жерде сыртқы және ішкі ... ... ... және ... ... талдау жасалады.
Ішкі факторларға оларды мейліеше азайту мақсатында мүмкін ... ... ... шығындарды талдау
жатқызылады. Шығындарды мейліеше азайтуға өндірістік және ... ... ... ... ... ... ... және жабдықтаудың қызметінің ... ... әсер ... ... ... кәсіпорын қызметіне жағымды
және жағымсыз әсер ... ... ... ... ... болады. Бұндай факторларға мыналар жатады: кәсіпорынмен
бақыланатын ... ... ... ... ... қызметі, тұтынушылар талғамдарының өзгеруі, кәсіпорын
қызметін жүзеге асыратын мемлекеттегі қаржылық ... ... ... ... ... ... өнім мен өндірістік факторлар үшін бағаны болжау. Бұл ... ... ... ... ... ... болжамдық
жоспарлау жүзеге асырылады. Бұл үшін негізінен ... осы ... ... ... ... ... – математикалық әдістерді ... ... ... Егер ... ... талдауларды жүзеге асыруға
мүмкіндігі болмаса, онда нарықтағы баға өзгерістеріне ... ... ... бұл ... ... қолайсыз өзгеруіне
байланысты бағалар анықталады. ... бұл ... ... тауарлық фьючерстер мен опциондарды қолдана отырып,
оларды хеджерлеуге байланысты сұрақтар шешілетін ... ... ... және тұрақты шығындарды есептеу. Бұл ... ... ... ... ... қажет. Аяқталмаған өндіріс көлемі мен
жұмыстардың жеке кезеңдерінің орындалу жәрежесін қолдануды ... Бұл ... ... және ... ... кәсіпорының
қаншалықты қажет екендігі анықталып, олардың мүмкін болатын қалыптасу
көзі анықталады. Егер қаржылық ресурстарға деген қажеттілік ... ... ... ... онда ... құрамына сонымен қатар карыздар алуға байланысты шығындар
да жатқызылады.
4. Залалсыздық нүктесін есептеу. ... ... ... ... және ... сату ... негізінде анықтаймыз. Өнімнің
өзіндік құнын есептеп болғаннан кейін тұрақты шығындарды жабу ... ... ... қажетті көлемі анықталады. Бұл
көлем негізінен кәсіпорын қызмет ... ... ... ... болып келеді. Сәйкесінше, егер сыртқы орта
тұрақсыз болып келген жағдайда қауіпсіздік маржасының көлемі соған
сәйкес үлкен болып келуі ... ... ... ... керекті қауіпсіздік маржасының деңгейіне жету үшін ... ... және ... сату ... және 6. ... ... ... анықтау. Бұл жерде кәсіпорының
қандай баға днңгейінде және қандай бағалық саясат жағдайында керекті
сату көлеміне қол ... ... ... ... ... залалсыздық нүктесі мен қаіпсіздік мржасының нақтырақ
көлемі есептеледі. Егер бұл ... 4 ... ... онда 5 және 6 ... ... ... ... а
мағыналарымен қайта қайталаймыз. Егер қауіпсіздік ... ... жету қиын ... ... 3 кезең талдауларын
шығындардың төмендеуіне назарды аудара ... ... ... ... ... ... ... отырып біз өндірістік жоспарға
қол жеткіземіз.
7. Қорытынды жоспарды қабылдау. 5 және 6 ... сату ... сату ... негізінде залалсыздық нүктесін
қорытынды есептеу жүргізіледі, сонымен қатар қаржылық жоспар және
период бойынша бөлінген сату ... ... Осы ... жету ... ... Залалсыздықты бақылау. Залалсыздықты бақылау өзіне
бірнеше аспектілерді қосады: өндірістік шығындарды ... ... ... ... сату ... ... ... келуін
бақылау, залалсыздық жоспарының орындалуы бақылау. Өнімнің өзіндік
құнын, сату жоспарын және табыстардың ... ... ... ... ... Залалсыздықты бақылаудың кешенді түрі
кәсіпорының қандай залалсыздық нүктесінде орналасқанына ... ... ... мен ағымдағы шығындарын үздіксіз
бақылаумен айналысады.
Қорытынды
Сонымен осы зерттеулердің ... ... ... ... мен ... жұмыстың бірінші бөлімінде залалсыздық нүктесінің
қазіргі замандағы ең ... ... және де әр ... ... ... ... ... оларды графикте жүйелі түрде
ашып көрсетуге тырыстым.
Сонымен, қазіргі кезде кез-келген кәсәпорын қызметінің мақсаты ... ... ... Осы ... ... отырып кәсәпорын қалыпты түрде өмір
сүре алады және өзіне әрі қарай өсу ... ... ете ... ... ... ... ... дивиденттер түрінде
көрінеді, ол жаңа мүдделерді тартуға , сәйкесінше кәсіпорын ... ... ... ... сәйкес қазіргі кезде кәсәпорын ... өте көп ... ... Бұл ... ең ... ... және де ... пайда алудың бірінші қадамы болып
табылатын кәсіпорын қызметінің залалсыздық концепциясы ... ... ... ... ... ... ұзақ мерзімді
тепе-теңдік жағдайында болып келетін қазіргі заманғы бәсекеге қабылетті
нарық ... ... ... ... ... табылады. Осы
жағдайда біз кәсіпорын шығындарының ... ... ... ... ... ... ... мен кәсіпорынның қалыпты
пайдасын қосатын экономикалық пайданы негізге аламыз. Бұндай ... ... ... ... ... нүктесі - өнімдерді сату ... ... ... ... ... жабатын кәсіпорынның өнім көлемі, соның ішінде меншік
капиталына орта нарықтық пайыздар мен қалыпты кәсіпкерлік пайда.
Залалсыздықты талдаудың ... – егер ... ... ... ... өндіру көлемі өзгерген жағдайда, бұл мәселелер кәсіпорынның қаржылық
қорытындысына қалай әсер ететіндігін ... ... ... Бұл ... басқарушы мамандарға өте маңызды болып келеді, ... ... ... ... және ... шығындар мен пайдаға әсер ететін ең
негізгі факторлардың бірі ол өнім ... мен өнім ... ... ... ... кәсіпорын басшылары көп назарды өнімнің шығарылымына
аударады, өйткені бұл ... білу ... ... ауыспалы
(критический) деңгейін білуге, мысалы табыс максималды болып ... ... ... ... та, не ... ... ... анықтауға мүмкіндік береді.
Екінші бөлімінде иен залалсыздықты талдаудың тәсілдерін жан – ... ... ... ... ең ... дәл ... ... тәсіл екендігін нақты формулаларды келтіре отырып дәлелдеуге
тырыстым.
Залалсыздық туралы ... беру үшін ... ... ... да ... ... ... тәсіл залалсыздық
нүктесін талдауда графиктік тәсілге қарағанда керекті ақпараттарды алуда
икемдірек болып табылады, сонымен қатар бұл ... ... біз ... ... ... ... қаржылық модельге енгізе аламыз.
Ал үшінші бөлімде мен залалсыздық нүктесінің экономикалық және
бухгалтерлік модельдерін ... екі ... ... ... олардың
айрмашылықтарын қарастырдым. Сонымен қатар бұл ... мен ... ... ... әр бір нарықтық ортада жұмыс жасаушы
толғандырушы ... яғни ... ... мен ... ... ... ең негізгі мәселелерді қарстырдым.
Экономикалық және бухгалтерлік ... ... ... ен ... ... ол ... ... жиынтық табыс
пен жиынтық шығыс сызықтары сызықтық емес, ал бухгалтерлік модельінде олар
керісінше сызықтық ... ... Бұл екі ... ... бізге
мынандай қорытынды жасауға мүмкіндік береді: өндірістің қолайлы ... ... ... пен ... ... ... болып келеді.
Эмпирикалық зерттеулер өнімнің өндіріс белгілі бір диапазонында ... ... ... ... ... дәлелдейді.
Бұл бөлімде қаралған сонымен қатар залалсыздықты жоспарлау мен
залалсыздықты талдау ... ... ең ... ... ... ... ... қызметін тиімді жүргізуге мүмкіндік беретін ең маңызды
мәселелердың бірі болып табылады.
Сонымен қатар курстық жұмыста шешім ... үшін ... ... ... ақпраттарды алу кеі екендігі қаралды.
Залалсыздық нүктесін талдау ... ... ... ... ең негізгі ұйғарымдарды білу керек:
1. Басқа барлық ... ... ... келеді;
2. Табыстар айнымалы шығындар негізінде есептеледі;
3. Жиынтық табыс пен жиынтық шығыс сызықтары өнімді өндіру көлемінде
сызықтық функция ... ... ... тек ... және ... деп ... ... және
тағыда басқа;
Қолданылған әдебиеттер тізімі
1. Грибалев Н.П., Игнатьева И.Г. Бизнес-жоспар. Практическое руководство по
составлению. - СПб: «Белл», 1994 жыл;
2. ... ... Дж. ... - СПб: АО ... ... ... 1994
жыл;
.3. К.Друри «Введение в управленческий и производственный учет». - М:
«Аудит», 1994 ... ... В.В. ... ... - М: ... и статистика», 1996
жыл;
5. Б.Нидлз, Х.Андерсон, Д.Колдуэлл «Принципы бухгалтерского учета» - М:
«Финансы и статистика», ... ... М., ... Р. ... - М: ... ... ... Роман Хофмайстер Контроллинг. Часть I и II. - Вена:
«Институт содействия экономике Федеральной палаты экономики Австрии», ... ... ... ... ... и ... - М: «Финансы и статистика»,
1993 жыл;
9. Шышкова Т. ... ... - 1997 ... ... Т. «Управленческий учет» - 1997 жыл;
11. Осипенкова О.П. «Управленческий учет» - 1999 жыл;
12.Волкова О.Н. «Управленчекий учет – М» - 2005 ... ... www.5 ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 29 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Залалсыздықты талдаудың жалпы түсінігі29 бет
«Мұнай кенорынды игеруге және пайдалануға салынған ақша қаражаттарының тиімділігін талдау»8 бет
Банк ресурстарын жоспарлау және реттеу6 бет
Бизнес - жоспар құрылымы, қызметтері, бөлімдерінің мазмұны28 бет
Геологиялық барлау жұмыстарына және пайдалы қазба кенорындарына өнеркәсіптік игеруге салынған инвестицияларының инвест жобаның тиімділігін бағалау39 бет
Инвест жобаны бағалау22 бет
Мұнай және газ өндіру компаниясы қызметінің техника-экономикалық көрсіткіштерін анықтау есебі48 бет
Мұнай-газ саласындағы кәсіпорынның техника-экономикалық көрсеткіштерді пайдалану арқылы инвестжобаның тиімділігін талдау14 бет
Мұнай-газ өнеркәсібінде жобаларды инвестициялық талдау18 бет
Қаржылық менеджменттің мәні, мақсаты, бағыттары және құрылымы24 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь