Тараз мемлекеттік университетінің «Компьютерлік жүйелер» кафедрасының оқытатын пәндері мен оқытушылары және білімгері туралы ақпаратты реттеу, жеделдетіп өңдеу жене қажетті ақпаратты тездетіп алу үшін деректер қорын құру

КІРІСПЕ
1 ҚОЛДАНБАЛЫ ҚҰРАЛ ҚАЖЕТ ЕТЕТІН ТАҚЫРЫПТЫ ЗЕРТТЕУ
1.1 Автоматтандыруды қажет ететін мәселелерді анықтау
1.2 Деректер базасында қолданылатын ақпараттар мен құжаттарды сипаттау
2 ТАҚЫРЫП БОЙЫНША ДЕРЕКТЕР БАЗАСЫН ЖОБАЛАУ
жобалауда көп қолданады. Россиядағы программалық
2.1 ERwin.Platinum программасы арқылы деректер базасын жобалау
2.2 Деректер базасындағы бизнес.әрекеттерді сипаттау
2.3 Interbase серверінде деректер базасын анықтау
3 BORLAND DELPHI ОРТАСЫНДА ДЕРЕКТЕР БАЗАСЫН
БАСҚАРУ ЖҮЙЕСІН ҚҰРУ
3.1 «Student» объектті облысын анықтау
Кестедегі жазбаны өшіру үшін «Удалить» батырмасын пайдаланамыз,
3.2 «Disciplina» объектті облысын анықтау
3.3 «Prepodsvatel» объектті облысын анықтау
ҚОРЫТЫНДЫ
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Қазіргі уақытта финанстық, өндірістік, жоғарғы оқу орны, мемлекеттік органдардың және ұйымдардың т.с.с жұмыс орындарының жұмысын деректер базасыз елестету мүмкін емес. Бізді қоршаған ортаны ақпарат ағымы алып жатыр. Деректер базасы болмағанда біз ақпарат көшкініне батып қалар едік. Деректер базасы ақпараттың құрылымын зерттеуге мүмкіндік береді.
Деректер базасын өңдеу құралдарының бірі C++, C++ Bilder,Borland Delphi ортасы болып табылады. Delphi бағдарламасының көмегімен деректер базасы тез өңделеді. Delphi қосымшасы өте нәтижелі программа.
Қазіргі заманның талабына сай білім беру жүйесінің тиімді жұмыс істеуі автоматтандырылған есепке алу компьютерлік жүйесі негізінде ақпараттық құралдармен жабдықталуына байланысты. Бұл жерде автоматтандыру және жұмысты рационалдау құралы ретінде деректер қорын және басқа да программалық жабдықтауды қолдану ерекше орын алады. Оларды қолдану құжаттары, есеп берулерді дайындау уақытын қысқартуға, барлық құжаттарды, барлық құжаттар түрін дайындау процесінде қате жібермеуді қамтамасыз ету.
М.Х.Дулати атындағы Тараз мемлекеттік университеті Қазақстандағы ірі университеттердің бірі, Жамбыл аймағындағы білім, ғылым және мәдениет орталығы болып табылады. Университетте жоғарғы білімді мамандар дайындап білім беру бағдарламаларын жүзеге асыратын оқу орны. Университеттерге ведомствалық бағыныштылығына және меншік түріне қарамастан осы негізгі ереже болып табылады. Қазақстан Республикасында университет жоғарғы кәсіптік білім берудің бір немесе бірнеше білім беру бағдарламаларын жүзеге асырып және оқушыларды тәрбиелеуді қамтамасыз ететін білім беру ұйымы болып саналады.
ТарМУ-де грантта және төлем ақы негізінде оқитын білімгерлерді оқытып қана қоймай басқада финанстық бақылау жұмыстармен қарым қатынаста болады. Білімгерлер өзінің мамандығы бойынша факультет деканаттарымен тығыз жұмыс істейді. Факультет деканаттары әр білімгердің оқу процесін және үлгерімін қадағалайды. Сонымен бірге грантта және төлем ақы негізде оқитын білімгерлерді бақылау жұмыстарын жүргізеді.
Жоғарғы оқу орны күрделі комплекс болып табылады. Жоғарғы оқу орны және оның ақпарат ағымын, оқу процесін басқару күрделі жүйе болып табылады. Жоғарғы оқу орнын басқару жүйесі динамикалық жүйе болып табылады, ол дегеніміз оқу жоспарын нәтижелі көру, т.с.с. Жоғарғы оқу орнын басқарудағы үлкен мүмкіндіктердің бірі есептеу техникасы және программалық қамтамасыздандыру болып табылады.
Программалық қамтамасыздандыру өзінің дамуында көптеген өзгерістерге түсті: жәй логикалық және арифметикалық операцияларды орындайтын программадан өндірісті басқарудың қиын жүйесіне дейін.
1. Бобровский С. Delphi7. Учебный курс.-СПб. Питер, 2006.-736с.
Гофман В.Э., Хомоненко А.Д. Работа с базами данных в Delphi. СПб, «БХВ-Петербург», 2000
2. Дарахвелидзе П., Марков Е.Программирование в Delphi7. СПб, «БХВ-Петербург», 2003.
3. Епанешников. Программирование СУБД
4. Кандзюба С.П., Громов В.Н.
5. Delphi6. Базы данных и приложения СПб, «БХВ-Петербург», 2002.
6. Маклаков С.В. BPWin и ERWin. CASE -средства разработки информационных систем. М. ДИАЛОГ-МИФИ, 2000
7. Петров В. Н. Информационные системы: Учебник. – СПБ.: Лениниздат, 2002 – 688 с.
8. Скляр. Введение в Interbase.
9. Ульман Дж. Д., Уидом Дж. Введение в системы баз данных. – Москва: Просто и доступно: Учебное пособие. – Москва.: Лори, 2000 – 376с.
10. Федоров А., Еламанова Н.Базы данных. – Москва: КомпьютерПресс, 2001 - 256 с.
11. Проектирование экономических информационных систем: Учебник/Г.Н. Смирнова, А.А. Сорокин, Ю.Ф. Тельнов; Под ред. Ю.Ф. Тельнова. – М.: Финансы и статистика, 2001. – 512 с.
12. Козырёв А.А., Юдин А.П. Информационные технологии в экономике.
13. Новиков Ю.В., Кондратенко С.В. Локальные сети: архитектура, алгоритмы, проектирование. М. ЭКОМ., 2001 г.
14. Автоматизированные информационные технологии в экономике. И.И. Семенов, И.Т. Трубилин. Финансы и статистика. М., 2000 г.
15. Автоматизированные информационные технологии в экономике. Под ред. Г.А. Титоренко. М.: Компьютер, ЮНИТИ, 1998 г.
16. Локальные вычислительные сети: принципы построения, архитектура, коммуникационные средства. / под ред. С.В. Назаровой Rn. 1 - М.: Финансы и статистика, 1991 г.
17. Программирование алгоритмов защиты информации. Под редакцией Д.И. Правикова. -М.: Нолидж, 2000.-288 с.: ил
18. Пеньков Е.Г. «Организация учета в материально-техническом снабжении», Финансы, М. 1973
19. Голда З.К. «Организация и планирование материально-технического снабжения предприятий и организаций местного хозяйства» М. 1970
20. Лифшиц Н.И., Левин Е.Т «Механизация и автоматизация процессов отборки и комплектования заказов на складах» М., 1970
21. А.А. Бакаев, В.И. Гриценко, Д.Н. Козлов «Методы организации и обработки баз знаний» Наукова думка, Киев 1993
22. Л.В. Кокорева, О.Л. Перевозчикова «Диалоговые системы и представление знаний» М., 1995
23. А.О. Навакатикян, В.В. Кальнищ «Охрана труда пользователей компьютерных видеодисплейных терминалов» Киев 1997
24. Г. Майерс «Надежность ПО» Мир, М., 1980
25. Г. Майерс «Искусство тестирования программ» Финансы и статистика М., 1982
26. К.Г. Гусев М.Ф. Бабаков «Oсновы теории надежности учебное пособие» ХАИ 1975.
27. Цветков В.Д. «Системно-структурное моделирование и автоматизация проектирования»;
28. Мартин Дж. «Организация баз данных в вычислительных системах»;
29. Дантеманн Дж. «Программирование в среде Delphi»
30. Сван. Т Delphi 4. «Библия разработчика»
31. Хендерсон К. «Руководство разработчика баз данных»
32. Ю.Х. Вермишев «Основы автоматизации проектирования»
33. Драммонд Д. «Методы оценки и измерений дискретных вычислительных cистем». Пер. с англ. – М:Мир 1976.
34. Brown A. R. «Programm Debugging» London: MacDonald 1973.
Гради Буч. «Объектно-ориентированный анализ и проектирование» М.: Издательство Бином
        
        КІРІСПЕ
Қазіргі уақытта финанстық, өндірістік, жоғарғы оқу орны, мемлекеттік
органдардың және ... т.с.с ... ... ... деректер
базасыз елестету мүмкін емес. Бізді қоршаған ортаны ақпарат ағымы ... ... ... ... біз ... ... батып қалар едік.
Деректер базасы ақпараттың құрылымын зерттеуге мүмкіндік береді.
Деректер базасын өңдеу құралдарының бірі C++, C++ ... ... ... ... Delphi бағдарламасының көмегімен деректер базасы тез
өңделеді. Delphi қосымшасы өте ... ... ... талабына сай білім беру жүйесінің тиімді жұмыс істеуі
автоматтандырылған есепке алу ... ... ... ... ... байланысты. Бұл жерде автоматтандыру және жұмысты
рационалдау құралы ретінде деректер қорын және ... да ... ... ... орын ... ... ... құжаттары, есеп
берулерді дайындау уақытын қысқартуға, барлық құжаттарды, барлық құжаттар
түрін ... ... қате ... қамтамасыз ету.
М.Х.Дулати атындағы Тараз мемлекеттік университеті Қазақстандағы ірі
университеттердің бірі, Жамбыл аймағындағы ... ... және ... ... ... Университетте жоғарғы білімді мамандар дайындап
білім беру бағдарламаларын жүзеге асыратын оқу ... ... ... және ... ... ... осы негізгі
ереже болып табылады. Қазақстан Республикасында ... ... ... ... бір ... ... білім беру бағдарламаларын
жүзеге асырып және ... ... ... ететін білім беру
ұйымы болып саналады.
ТарМУ-де грантта және төлем ақы негізінде оқитын ... ... ... ... ... бақылау жұмыстармен қарым қатынаста болады.
Білімгерлер өзінің мамандығы бойынша факультет деканаттарымен ... ... ... ... әр ... оқу процесін және үлгерімін
қадағалайды. Сонымен бірге грантта және ... ақы ... ... ... жұмыстарын жүргізеді.
Жоғарғы оқу орны күрделі комплекс болып ... ... оқу орны ... ... ... оқу ... басқару күрделі жүйе болып табылады.
Жоғарғы оқу ... ... ... ... жүйе ... ... ол
дегеніміз оқу жоспарын нәтижелі көру, т.с.с. Жоғарғы оқу орнын басқарудағы
үлкен мүмкіндіктердің бірі ... ... және ... ... ... ... өзінің дамуында көптеген өзгерістерге
түсті: жәй логикалық және арифметикалық ... ... ... ... қиын ... дейін.
Программалық қамтамасыздандырудың жетілуінде негізгі екі бағытты ... ... ... ... ... және ... (деректер
базасын қолдану).
Қазіргі жағдайда мекемені басқару компьютерсіз басқару ... ... ... ... үшін ... ... ақпараттық
жүйелер құрылады (ААЖ). Мәліметтер ... ... ... пайда болуы өте негізгі бөлігі болып табылады.
Деректер базасы деп-логикалық байланысты мәліметтердің қолданбалы
жиынтығын ... Ол ... ... қажеттіліктерін қанағаттандуры
үшін қажет. Мәліметтер базасы мекеменің ... ... ... ... ... ... Тараз мемлекеттік университетінің
«Компьютерлік жүйелер» кафедрасының оқытатын ... мен ... ... ... ... ... ... өңдеу жене қажетті ақпаратты
тездетіп алу үшін деректер қорын құру болып табылады.
Дипломдық ... үш ... ... тұрады: Қолданбалы құрал қажет
ететін тақырыпты зерттеу, тақырып бойынша деректер базасын жобалау, ... ... ... ... жүйесін құру.
Бірінші бөлімде кафедрадағы оқытушы,пәндер, білімгерлер құрамы бойынша
қажетті құжаттар зерттеліп автоматтандыруды қажет ететін мәселелер
анықталады.
Екінші ... ... ... ... ... ... ... автоматтандыру үшін реляциялық ... ... ... Бұл автоматтандырылған бағдарлама ... ... бірі ... табылады.
Үшінші бөлімде Borland Delphi ортасында деректер базасын
басқару ... құру ... ... ... ... автоматтандыру
ақпараттық жүйесі құрылымы баяндалған.
Қосымшада бағдарламалық үлгілердің көріністері көрсетілген
1 ҚОЛДАНБАЛЫ ҚҰРАЛ ҚАЖЕТ ЕТЕТІН ТАҚЫРЫПТЫ ЗЕРТТЕУ
Қазіргі уақытта Тараз ... ... ... ... ... ... ... 050602-«Информатика»,
050703- «Ақпараттық жүйелер», 050704- «Есептеу техникасы және ... ... ... және ... қомпьютерлік жүйелері», 091340-«Ақпараттық жүйелер», 6N0602-
Информатика, 6N0703-«Ақпараттық жүйелер»
Кафедрада бұл мамандықтар бойынша оқитын 500-ден аса ... және ... аса ... бар. ... ... ... тобы ... пәндер тізімі бар. Әр оқытушының дәріс беретін бағыттары ... ... ... ... пәндер, оқытушылар, білімгерлер туралы
ақпараттар ағымын деректер базасын анықтау ... ... үшін ... ... ... ... ... ететін мәселелерді анықтау
Тақырыпқа қатысты ақпарат ағымының көптігіне байланысты зерттеу
тақырыбын ... ... ... болады.
-Білімгерлер облысы;
- Пәндер облысы
-Оқытушылар облысы;
-Аттестация жүргізу облысы;
-Оқу жоспары облысы.
Білімгерлер облысы. Талапкер университетке түсу үшін алдымен ұлттық
біріңғай тест (ҰБТ) ... ... Егер ... ... ... онда ... оқу ... түсуі мүмкін. Жоғары оқу орнына түсер кезде қабылдау
комиссияна келіп ол өз ... ... егер ... Республикасы
бойынша білім грантын ұтып алса, онда ол жоғары оқу орнында ... ... ... ... ... алып тұрады. Грантқа өтпеген ... ... ... ... ... ... ... Бұл
шартта екі жақтың міндеттері мен ... ... ... ... ... орыс не ... ... оқиды. Осыған байланысты бұйрық
беріледі. ... ... ... ... түрде былайша беріледі:
1-қазақ тобы (грант);
2-орыс тобы (грант);
3-қазақ тобы (ақылы);
4-орыс тобы (ақылы);
1.1 кесте Кафедрадағы топтар тізімі
|№ |Топ |Топ ... ... ... ... |
| | | | | ... |
| | | | | | |
| ... ... М. |1 |каз ... А.Ж. |
| ... ... Ж. |1 |каз ... А.Ж. |
| ... ... О. |1 |рус ... А.Ж. |
| |ВТиПО-26-1,3 ... А. |1 |каз ... ... ... |Тен Е. |1 |рус ... ... ... ... Г. |2 |каз ... Г.К. |
| ... |Андриенко Г. |2 |рус ... Г.К. |
| ... ... М. |2 |каз |Конысбаева А.З. |
| |ИС-25-2,4 ... Н. |2 |рус ... А.З. |
| ... ... Б. |2 |каз ... Г.К. ... ... үшін тәрбие жұмыстары жүргізіледі. Сондықтан
эдвайзерге білімгер туралы толық ... ... Ол ... ... ... кесте Білімгер туралы толық деректер
|ФИО |Ата-ана|Тобы |Туған |Нақты мекен ... ... |
| |сы | ... ... | | |
| | | | | | | ... облысы. Пәндер стандарт және оқу жоспары бойынша жүргізіледі.
Пәндер бойынша білімгер әр семестрде сынақ түрлерін ,емтихан және курстық
жұмыс ... ... ... ... немесе тест түрінде жүргізіледі.
Төмендегі кестеде қысқаша пән атаулары көрсетілген.
1.3 кесте Пәндер мен оқытушылар
|№ |Пән |КЖ ... ... ... ... |
| | | | | ... | |
|1 ... | |Инф, ИС, |1 ... ... |
| | | ... | | |Л.А. Цой Н.В. |
|2 ... мен | |Инф |2 ... ... Н.А., |
| ... | | | | ... |
| ... | | | | |М.М. |
|3 ... |КР |Инф, (ИС, |2 ... |Цой Н.В |
| ... | ... | | ... |
| | | | | | |Ж.Е. |
|4 ... | |Инф |2 ... ... |
| |мен ... | | | | |А.Ж. |
| ... | | | | |Цой Н.В. |
|5 ... | ... |2 ... ... М.Ж. |
| |теориясы | | | | ... |
| | | | | | |Т.К. ... ... облысы. 2004 жылдан бастап Тараз ... оқу жаңа ... ... ... ... ... жоспарына кіретін мамандықтардың және пәндердің жұмыс ... ... Оқу ... ... ... ... өңдеу және т.б.
жұмыстар қолмен жасалады, бұл ... ... ... ... көп
уақытын алады. Студенттер бір семестрде 2 аттестациялық балдан өтеді, ол
балдар 1-ші және 2-ші ... ... ... мына анықталған
критерийлер бойынша жүргізіледі: дәрістік сабақ, тәжірибелік жұмыс және ... ... ... ... оған да бал ... ... соңында (15
аптадан кейін) студенттер пән бойынша емтихан тапсырады, бағасы емтихан
ведомыстына енгізіледі. ... ... үш ... ... ... және
емтихандық ведомостан қорытынды ведомость шығады, онда соңғы баға ... сан және әріп ... ... ... ... ... кіреді. Алынған мәліметтер ... ... ... ... қорытынды балдарына, курстық
жұмыстарына талдау жүргізіледі.
Алынған мәлімет ... ... және ... ... ... ... ... бойынша және мамандықтардың оқу
процесін ұйымдастыру факультет ... ... және ... ... ... бақылау үшін деканат ақпарат алады.
Әр кафедра меңгерушісі мамандықтың оқу жоспары және кафедраның пәндер
тізімін, рейтингтік балды енгізу үшін ... және ... ... және ... кіре ... сонымен қатар кафедраның жұмыс
программасын ... ... оқу ... ... және ... ... жүргізіледі.
Оқытушы облысы. Бұл бағытта кез келген сәтте нақты бір оқытушы туралы
немесе кафедрадағы барлық ... ... ... ... мәліметтер
алу мүмкіндігі болу керек. Жалпы кафедра және деканат ... ... ... үшін ... ... ... ... керек. Соған байланысты
оқытушы туралы ақпарат әдетте мына ... ... ... ... ... ... толық деректер
|№ |Фам |Аты ... аты ... ... ... |Символдық |8 ... ... аты ... ... |50 ... ... аты |Specialnost_s |Символдық |50 ... жылы ... ... |4 ... ... мәліметтер «Student» құжатында сақталады. Сонымен
мәліметтер базасына бұл құжаттың ... ... ... ... ... ... ... жалпы мамандық туралы мәліметтер бар:
мамандық шифры, ... ... және ... ... ... ... (1.5-кесте).
1.5 кесте. Білімгер тізімі
|Объект атауы |Идентификатор |Типі ... ... коды ... |Символдық |8 ... |gruppa ... |50 ... |FIO ... |50 ... ... ... ... ... ... мәліметтер базасына
бұл құжаттан мынау реквизиттер енуі керек: білімгердің осы топқа түскенжылы
эдвайзер туралы мәлімет бар.
1.6 кесте Топ тізімі
|Объект атауы ... ... ... ... |gruppa ... |8 ... жылы ... ... |50 ... ... ... |50 |
Оқытушы ... ... ... ... ... ... бұл ... мынау реквизиттер енуі керек: код
преподаватель, ФИО, должность. ... ... ... мәліметті
төмендегі кестенің көмегімен алуға болады:
1.7 кесте Оқытушылар тізімі
|Объект ... ... ... ... ... преподавателя |kod_prepod |Символдық |8 ... |fio ... |50 ... ... ... |50 ... ... ... ... ... Сонымен
мәліметтер базасына бұл құжаттан мынау реквизиттер енуі ... ... ... ... ... ... семестр. Жалпы пән
туралы мәліметтер төмендегі ... ... ... болады:
1.8 кесте Пәндер тізімі
|Объект атауы ... ... ... ... ... |kod_disciplina ... |8 ... ... ... ... |50 ... сокрпщенное|disciplina_sokr |Символдық |50 |
2 ... ... ... ... ... базасын жобалау – мекеменің алдына қойған мақсаттарын ... әсер ... және оның ... ... ... ... ... процесі.
Жобалаудың негізгі мақсаттары:
– Нақты қосымшаларды барлық негізгі областарда ... ... ... және ... ... ... Мәліметтерді өңдеуді транзакциялауды атқара алатын кез-
келген мәліметтер моделін құру.
Мәліметтер моделі - мәліметтерді, олардың ... ... ... ... ... ... ... түсініктер жиыны.
Модель объектілер мен оқиғалардың және олардың арасындағы байланыстардың
«нақты» түсінігі болады. Модель ... өзін ... ... ... - ... ... түсінікті түрде көрсету.Құрылымы барлық
талаптарды қанағаттандыратын жобаның нұсқасын құру.
Мәліметтер базасын құру жүйесінің екі негізгі жолы бар: ... ... ... ... ... ... ең ... кезеңнен басаталады-
атриуттарды (маңыздардың қасиеттерін) анықтау кезеңі, өз алдына ... ... ... ... бірігеді. Қатынастар маңыздар
типін және олардың арасындағы байланыстарды көрсетеді. Номализация процесі
керекті атрибуттарды идентификациялауды қанағаттандырады. Кейін ... ... ... ... негізінде нормаланған кестелерді құрады.
«Жоғары» тәсіл көп емес атрибуттары бар мәліметтер ... ... ... бұл ... көп ... ... бар мәліметтер базасын
жобалауда қиынға түседі, ... ... ... ... ... ... Құрылымды мәліметтер базасына арналған концептуалды және
логикалық мәліметтер моделінде жүзден мыңға дейін атрибуттар бар. Бұл ... ... ... ... ... мәліметтер базасын жобалау үшін көбінесе ... ... Бұл ... ... ... маңыздар мен байланыстары бар
мәліметтер моделін құрудан бастайды, кейін ... ... ... және ... байланысты атрибуттарды төменгі анықтаулар түрінде
жүргізеді. ... ... ... моделінің концепциясында
орындалады. Бұл ... ... ... мен ... ... ... басталады.
Бұл дипломдық жұмыста пәндік облысының анализі және кіріс құжаттары
негізінде «төмен» тәсілі қолданылады: ... ... ... ... ... ... үшін ... қағидалары
қолданылады.
Программалық қамтамасыздандыруды өңдеу үшін 2 ... ... ... ... немесе құрылымдық. Оның негізіне
функционалды ... ... ... ... иерархия термині түрінде
көрсетіледі және функциональды элемент арасында бөлек ақпарат береді.
Екінші, объектті-бағытталған объектті ... ... ... ... ... және ... байланысы арқылы анықталады,
ал жүйенің бағыты объектарасындағы ... ... ... Әр ... ... өзінің бағытымен негізделеді.
Құрылымды пайдаланып программалық қамтамасыздандыру ақпараттық жүйені
өңдеу, жүйені функциональды ішкі ... ... Бөлу ... ... алғанға дейін жалғасады.Осыдан автоматталған жүйе бүтін
көріністі сақтайды мұнда ... ... ... ... ... ... ... бөлек тапсырмадан барлық жүйеге ... ... ... ... компьютерін анықтағанда қиындық туады.
Объектті-бағытталған ыңғайдың маңызды ... ұйым ... ... ... болып табылады. Объектті бағытталған ыңғай мынадай
ерекшеліктерден тұрады:
-объектті-декомпозиция ... ... ... ... ... ... ыңғайды пайдалану өңдеудің деңгейін
жоғарылатады,программалардың, жобаның қайталануын ... үшін ... ... ... қамтамасыздандыру жүйесін құруда
қиындықтарды азайтады, жүйенің дамуына көмектеседі.
-объектті модель объектті ... ... ... пайдалануға
мүмкіндік береді.
Объектті бағытталған ыңғайдың негізгі қасиеті, ... ... ... және оған ... ... оңай болып табылады. Жаңа ... ... ... ... Бұл объектті бағытталған ыңғайдың
кемшілігі болып табылады. Объектті бағытталған ыңғайдың ... ... ... ... ... ... ... CASE құралына жататын объектті бағытталған
ыңғай, структуралық ыңғаймен салыстырғанда үлкен емес. Объектті ... ... ... диаграммалар профессионалдар емес үшін
өте түсінікті. Объектті бағытталған CASE құралының мысалы болып: ... ... Rational Software және Paradigm Plus ... ... бұл ПО ... үшін ... ... ыңғайды қамтитын CASE
құралы Ақпараттық жүйені жобалауда көп қолданады. Россиядағы программалық
қамтамсыздандыру облысында CASE ... ... ... ... Builder (Westmount I-CASE); Designer/2000; Silverrun; ERwin+BPwin; S-
Designor; CASE.Талдаушы.
Erwin-деректер базасын жобалайтын жаңа құрал. ERwin/ ERX ... ... ... қарым-қатынасты және қосымшаны ... ... Erwin ... ... ... МҚБЖ ... ... Informix; Microsoft SQL Server; FoxPro; InterBase; Paradox; Access.
Бірнеше модель құру үшін бір ... ... Erwin ... ... ... құралдармен бірге пайдалануға болады: Delphi,
PowerBuilder, Visual Basic, Oracle ... ... ... ... ... базасын жобалау
ER диаграммасын құру үшін жобалауда программалық құрал ... ERwin ... ... МБ ... CASE құралы болып
табылады.
Erwin Windows графикалық интерфейсін, ER –диаграммасын құру құралдары,
логикалық және физикалық МБ құру үшін ... ... ... ... бір ... ... тәуелді емес. Сонымен ... МБ ... ... ... ... ... ... қорын кез-келген МББЖ:Acces,
Foxpro, Delphi генерация жасауға ... ... ... ... ... болып домендер құру болып
табылады. Домендер МҚБЖ- да қолданатын негізгі ... типі ... ... ... дата ... ... (Blob). Келесі
кестеде мәліметтердің логикалық және физикалық домендер тізімі көрсетілген
2.1 ... ... ... ... аты ... ... аты |Домен типі ... ... |Number ... |t_itog |Number ... ... |Number ... |t_lc1 |Number ... |t_lc2 |Number ... |t_pr1 |Number ... |t_pr2 |Number ... |t_srs1 |Number ... |t_srs2 |Number ... ... |String ... |t_Disciplina_p |String ... ... |String ... ... |String ... ... |String ... |t_FIO |String ... ... |String ... ... |number ... ... ... ... ... ... маңызы:
-Gruppa
-god_postuplenia
-edvaizer
Specialnost мағынасы:
-Shifr_specialnosti;
-Specialnost_p;
-Specialnost_s;
-God_vvedenia.
Disciplina маңызы:
-Kod_disciplina;
-Disciplina_p;
-Disciplina_s.
-Semestr
Prepodavatel маңызы:
-kod_prepod
-FIO
-Doljnost
Vedomost маңызы:
-Shifr_specialnost;
-Kod_disciplina;
-Kod_student;
-Kod_prepod;
-Lc1;
-Lc2;
-Pr1;
-Pr2;
-Srs1;
-Srs2;
-Examen;
-Itog;
baza_uchebni_plan маңызы:
-kod_up;
-god_wid_standart;
-shifr_specialnost;
soderjanie_uchebni_plan мағынасы:
-kod_up;
-kod_disciplina;
-Semester;
-kol_vo_kreditov;
Erwin-де деректер ... ... 2 ... жобалауға болады: логикалық
және физикалық. Erwin-де жұмыс логикалық режимде болады. Деректер логикалық
режимде ... ... ... ... ... ... болып
маңыз (сущность) және атрибуттар табылады. Логикалық режимнің ... ... және ... ... ... ... ... базасын құрудың мәселесін анықтауда негізгі тақырып мынадай
облыс жіктелген болатын:
Оқытушылар облысы
Білімгерлер облысы
Аттестация жүргізу облысы
Оқу жоспар облысы
Оқытушылар облысында ... ... Doljnost және ... ... ... атрибуттар деңгейдегі логикалық моделі 2.1-
суретте, InterBase серверіне бейімделген физикалық деңгей көрінісі 2.2-
суретте ... ... ... ... ... Оқытушылар облысының физикалық моделі
Білімгерлер облысында өзара байланыстағы Student және Gruppa маңыздары
анықталған. Олардың атрибуттар деңгейдегі ... ... ... ... бейімделген физикалық деңгей көрінісі ... ... ... логикалық моделі
2.4-сурет Білімгерлер облысының физикалық моделі
Аттестация жүргізу ... ... ... ... ... және ... маңыздары анықталған.
Олардың атрибуттар деңгейдегі логикалық моделі 2.5-суретте, InterBase
серверіне бейімделген физикалық деңгей ... ... ... ... ... ... ... Аттестация облысының физикалық моделі
Оқу жоспары облысында өзара байланыстағы baza_uchebni_plan, Disciplina,
Soderjanie_uchebni_plan маңыздары анықталған. Олардың атрибуттар деңгейдегі
логикалық моделі 2.7-суретте, ... ... ... ... ... 2.8-суретте көрсетілген.
2.7-сурет Оқу жоспары облысының логикалық моделі
2.8-сурет Оқу жоспары ... ... ... ... ... ... ... логикалық модел 2.9 суретте,
ал InterBase серверіне бейімделген ... ... ... 2.10-суретте
көрсетілген.
2.9-суретте жалпы (глобальды) логикалық модел
Физикалық режимде модель ... ... ... ... болады.
Сондықтан бір логикалық модель, бірнеше физикалық модельге сәйкес ... және ... ... ... ... ... бар. ... өнімділігін жоғарлату үшін физикалық жобалауда ... ... ... әсерін тигізеді. Физикалық жобалаудың негізгі
мақсаты мәліметтер базасының логикалық жобасын физикалық ... ... ... бұл ... бір ... ... мәселеге жататын
мәліметтер жиынтығы. Егер деректер базасы ... ... ... кейбір бөліктері сақталса, онда қолданушы өзі мәліметтерді жинауы
қажет.
2.10-суретте Анықталған облыстың физикалық моделі
Негізінде ... ... ... ... аудару үшін алдымен
физикалық деңгейде отырып, Target/Server командасы арқылы сервер ретінде
InterBase-ті ... ... ... ... ... ... ... - пәндік облысын адекватты көрсететін
толық ақпараты бар мәліметтер базасының қасиеті.
Тұртастықтың екі түрі бар:физикалық және ... ... ... ... физикалық рұқсатын және ол мәліметтердің жоғалмағанын
көрсетеді. Ал логикалық тұтастық ... ... ... ... Біз ... ... логикалық тұтастығын
қарастырамыз. Мәліметтер базасының тұтастығын қолдауда тұтастықты ... ... ... жағдайда оларды қалпына келтіру көзделген.
Мәліметтер базасының ... күйі ... ... ... шектеу базаға қатысты емес мәліметтерді енгізуге тыйым
салады.
Тұтастығын шектеу арасында екі ... ... ... атап өтуге
болады:атрибуттар мәндерін шектеу және құрылымды шектеу.
Атрибуттар мәндерін шектеу. ... ... ... бос ... ... ... болмайды.
Құрылымды шектеулер маңыздар тұтастығы және сілтеу тұтастығы талаптарын
анықтайды. Әр маңыз ... тек қана оның бір ... сай ... ... талаптары - әр қатынаста кестеге қайталанған жазуларды
енгізуге тыйым салатын негізгі кілт ... ... ... ... ішкі кілт ... тығыз байланысты.
Ішкі кілттер мәліметтер базасындағы кестелер арасында ... үшін ... Бұл ... бір ... атрибуты (еншілес) тап осы
қатынастың ішкі ... деп ... егер ол ... қатынастың (негізгі)
негізгі кілті болса. Сілтеме үйлесімдік талаптары: еншілес кестенің әр ... ... ... ... ... бар мәні сәйкес келуі керек.
Сілтеме үйлесімдікті қолдау үшін негізгі және ішкі кілттер мәндеріне
шектеулер қойылады. Бұл шектеулер негізгі ... ... ... ... сонымен қатар ішкі кілттің мәндерін жазу және жаңарту кезінде
талаптарды орындауы ... ... ішкі ... оған ... ... ... мәндерінің
жаңару және өшірулуі кезінде орындалатын ... ... Бұл ... ... ... болады- NO ACTION, CASCADE, SET NULL, ... ... NO ... ACTION. ... ... ... өшіруге тыйым салынады, егер
еншілес қатынаста оған сілтеме бір ғана жиек болса.
CASCADE. Негізгі ... ... ... автоматты түрде оған
қатысты еншілес қатынаста оған сілтеме болған жағдайда өшіріледі.
SET NULL. Негізгі қатынаста жиектер ... ... оған ... ... ішкі ... ... бос мән жазылады.
SET DEFAULT. Негізгі қатынаста жиектер өшірілген жағдайда оған қатысты
еншілес қатынаста ішкі ... ... по ... ... жазылады.
NO CHECK. Негізгі қатынаста жиектер өшірілген жағдайда ... ... ... ... ... ... моледі физикалық жобалаудың
негізгі көзі болып табылады.
2.9-2.10-суретте көрсетілген жалпы логикалық және ... мына ... ... ... ... кесте Байланыс орнатылған кестелер
|Parent (басыңқы маңыз) |Child(бағыныңқы немесе туынды маңыз) ... |Student ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... шарттары
анықталған:
Мұның мағынасы:
Егер Gruppa кестесінен бір жазбаны (топты) өшірсек және атын өзгертсек
(Delet:Cascade, Update:Cascade) Gruppa кестесіндегі сол ... ... ... ... ... өшіріледі, немесе олардың тобының аты жаңа
атқа автоматты түрде өзгереді.
Gruppa кестесіндегі I:N ... Gruppa ... жаңа кез ... ... ... ... яғни ... жаңа жазба енгізуге
ешқандай шарт (шек) жоқ. Бұл ... ... ... ... ... жазылады:
CREATE TRIGGER tD_gruppa FOR gruppa AFTER DELETE AS
/* ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 ... DELETE trigger on gruppa ... VARIABLE numrows ... ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 ... gruppa R/6 student ON PARENT DELETE CASCADE ... from ... %JoinFKPK(student,OLD," = "," and") */
student.gruppa = OLD.gruppa;
/* ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 ... ... TRIGGER ... FOR gruppa AFTER UPDATE ... ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 ... UPDATE trigger on gruppa */
DECLARE VARIABLE numrows INTEGER;
BEGIN
/* ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 ... gruppa R/6 student ON PARENT UPDATE CASCADE ... ... "," or ") */
(OLD.gruppa NEW.gruppa) THEN
BEGIN
update student
set
/* %JoinFKPK(student,NEW," = ",",") */
student.gruppa = NEW.gruppa
where
/* ... = "," and") ... = ... ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 */
END !!
Ал туынды Student кестесіндегі D:N ... ... ... кез ... жазбаны өшіруге мүмкіндік береді, яғни ... шарт ... ... ... ... ... ... Student кестесіне жаңа жазба енгізгенде сыртқы кілт
(Gruppa) кестесімен байланыста ... ... ... ... Primary ... ... (Gruppa) мәнінен іздейді, егер ол
жақтан табылмаса бұл жазбаны Student кестесіне енгіздірмейді.
CREATE TRIGGER tD_student FOR student AFTER DELETE ... ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 ... DELETE trigger on student ... VARIABLE numrows ... ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 ... student R/16 vedomost ON PARENT DELETE CASCADE ... from vedomost
where
/* %JoinFKPK(vedomost,OLD," = "," and") ... = ... ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 ... ... TRIGGER ... FOR student AFTER INSERT ... ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 ... INSERT trigger on student */
DECLARE VARIABLE numrows INTEGER;
BEGIN
/* ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 */
/* gruppa R/6 student ON CHILD INSERT RESTRICT ... ... ... ... = "," and") ... = ... into ... (
/* %NotnullFK(NEW," is not null and") */
numrows = 0
) THEN
BEGIN
EXCEPTION ERWIN_CHILD_INSERT_RESTRICT;
END
/* ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 ... ... TRIGGER ... FOR student AFTER UPDATE ... ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 ... UPDATE trigger on student */
DECLARE VARIABLE numrows INTEGER;
BEGIN
/* ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 ... student R/16 vedomost ON PARENT UPDATE CASCADE ... ... "," or ") ... NEW.kod) ... vedomost
set
/* %JoinFKPK(vedomost,NEW," = ",",") */
vedomost.kod = NEW.kod
where
/* %JoinFKPK(vedomost,OLD," = "," and") */
vedomost.kod = ... ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 ... gruppa R/6 student ON CHILD UPDATE RESTRICT ... ... ... %JoinFKPK(NEW,gruppa," = "," and") */
NEW.gruppa = gruppa.gruppa into ... (
/* ... is not null and") ... = 0
) THEN
BEGIN
EXCEPTION ERWIN_CHILD_UPDATE_RESTRICT;
END
/* ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 */
END !!
Бұл триггерлер әр кестеге бір жазба енгізілгенде ... ... ... ... ... келесі сілтеме үйлесімділік шарттары
анықталған:
Мұның мағынасы:
Егер Doljnost кестесінен бір жазбаны (қызметін) ... және ... ... ... Doljnost кестесіндегі сол
қызметке тіркелген барлық оқытушы ... ... ... ... олардың
қызметінің аты жаңа атқа автоматты түрде ... ... I:N ... Doljnost ... жаңа кез келген
жазу енгізуге болатындығын білдіреді, яғни ... жаңа ... ... шарт (шек) жоқ. Бұл ... ... ... ... мынадай
триггерлер жазылады:
CREATE TRIGGER tD_Doljnost FOR Doljnost AFTER DELETE AS
/* ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 ... DELETE trigger on Doljnost ... VARIABLE numrows ... ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 ... Doljnost R/23 ... ON PARENT DELETE CASCADE ... from ... %JoinFKPK(prepodavatel,OLD," = "," and") */
prepodavatel.kod = OLD.kod;
/* ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 ... ... TRIGGER ... FOR Doljnost AFTER UPDATE ... ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 ... UPDATE trigger on Doljnost ... VARIABLE numrows INTEGER;
BEGIN
/* ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 */
/* Doljnost R/23 ... ON PARENT UPDATE CASCADE ... ... "," or ") ... NEW.kod) ... ... %JoinFKPK(prepodavatel,NEW," = ",",") */
prepodavatel.kod = NEW.kod
where
/* %JoinFKPK(prepodavatel,OLD," = "," and") */
prepodavatel.kod = OLD.kod;
END
/* ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 ... ... ... Prepod ... D:N ... ... Prepod
кестесіндегі кез келген жазбаны өшіруге мүмкіндік береді, яғни ... шарт ... ... ... жазылмайды). ... ... Prepod ... жаңа ... ... ... кілт
(Gruppa) кестесімен байланыста тұрған атрибуттарының мәнін Doljnost
кестесіндегі Primary Key-негізгі кілттің ... ... ... ... жақтан табылмаса бұл жазбаны Prepod кестесіне енгіздірмейді.
CREATE TRIGGER tD_prepodavatel FOR prepodavatel AFTER DELETE AS
/* ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 ... DELETE trigger on ... ... VARIABLE numrows INTEGER;
BEGIN
/* ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 */
/* prepodavatel R/21 vedomost ON PARENT DELETE CASCADE ... from ... ... = "," and") */
vedomost.kod = OLD.kod and
vedomost.kod = OLD.kod;
/* ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 ... ... TRIGGER ... FOR ... AFTER INSERT ... ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 ... INSERT trigger on prepodavatel */
DECLARE VARIABLE numrows INTEGER;
BEGIN
/* ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 ... Doljnost R/23 ... ON CHILD INSERT RESTRICT ... ... ... ... = "," and") ... = Doljnost.kod into numrows;
IF (
/* %NotnullFK(NEW," is not null and") ... = 0
) ... ... ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 ... ... TRIGGER tU_prepodavatel FOR prepodavatel AFTER UPDATE AS
/* ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 ... UPDATE trigger on ... ... VARIABLE numrows ... ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 */
/* prepodavatel R/21 vedomost ON PARENT UPDATE CASCADE ... ... "," or ") ... NEW.kod or
OLD.kod NEW.kod) THEN
BEGIN
update vedomost
set
/* %JoinFKPK(vedomost,NEW," = ",",") */
vedomost.kod = ... = ... ... = "," and") ... = OLD.kod ... = OLD.kod;
END
/* ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 */
/* Doljnost R/23 prepodavatel ON CHILD UPDATE RESTRICT ... ... ... ... = "," and") ... = ... into numrows;
IF (
/* %NotnullFK(NEW," is not null and") */
numrows = 0
) THEN
BEGIN
EXCEPTION ERWIN_CHILD_UPDATE_RESTRICT;
END
/* ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 ... ... ... әр ... бір ... ... ... орындалып
тұрады.
Байланыс бойынша кестелер арасында келесі сілтеме үйлесімділік шарттары
анықталған:
Мұның мағынасы:
Егер Specialnost кестесінен бір ... ... ... және ... ... ... ... кестесіндегі сол
қызметке тіркелген ... ... ... ... ... ... мамандықтың аты жаңа атқа автоматты түрде өзгереді.
Specialnost ... I:N ... ... ... жаңа ... жазу ... ... білдіреді, яғни Insert:None жаңа жазба
енгізуге ешқандай шарт (шек) жоқ. Бұл шарттар ... ... ... ... ... TRIGGER tD_specialnost FOR specialnost AFTER DELETE AS
/* ERwin Builtin Sat Jun 02 00:17:45 2007 */
/* DELETE trigger on ... ... VARIABLE numrows ... ERwin Builtin Sat Jun 02 00:17:45 2007 ... ... R/17 baza_uchebni_plan ON PARENT DELETE CASCADE */
delete from baza_uchebni_plan
where
/* %JoinFKPK(baza_uchebni_plan,OLD," = "," and") ... = ... ERwin Builtin Sat Jun 02 00:17:45 2007 ... ... R/14 vedomost ON PARENT DELETE RESTRICT */
select count(*)
from vedomost
where
/* %JoinFKPK(vedomost,OLD," = "," and") */
vedomost.kod = OLD.kod into ... (numrows > 0) ... ... ERwin Builtin Sat Jun 02 00:17:45 2007 ... !!
CREATE TRIGGER tU_specialnost FOR specialnost AFTER UPDATE AS
/* ERwin Builtin Sat Jun 02 00:17:45 2007 */
/* UPDATE trigger on ... ... VARIABLE numrows ... ERwin Builtin Sat Jun 02 00:17:45 2007 ... ... R/17 ... ON PARENT UPDATE CASCADE ... %JoinPKPK(OLD,NEW," "," or ") */
(OLD.kod NEW.kod) THEN
BEGIN
update baza_uchebni_plan
set
/* %JoinFKPK(baza_uchebni_plan,NEW," = ",",") ... = ... ... = "," and") ... = OLD.kod;
END
/* ERwin Builtin Sat Jun 02 00:17:45 2007 */
/* specialnost R/14 vedomost ON PARENT UPDATE RESTRICT ... ... "," or ") ... NEW.kod) ... count(*)
from vedomost
where
/* %JoinFKPK(vedomost,OLD," = "," and") */
vedomost.kod = OLD.kod into ... (numrows > 0) ... ... ERwin Builtin Sat Jun 02 00:17:45 2007 ... !!
Ал туынды baza uchebni plan кестесіндегі D:N (Delete:None) ... ... plan ... кез ... жазбаны өшіруге мүмкіндік береді, яғни
өшіруге ешқандай шарт (шектеу) қойылмайды (триггер жазылмайды). ... ... baza uchebni plan ... жаңа ... енгізгенде
сыртқы кілт (Gruppa) кестесімен байланыста тұрған атрибуттарының мәнін
Specialnost кестесіндегі Primary Key-негізгі ... ... ... егер ол ... ... бұл ... baza uchebni plan кестесіне
енгіздірмейді.
CREATE TRIGGER tD_baza_uchebni_plan FOR baza_uchebni_plan AFTER DELETE AS
/* ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 ... DELETE trigger on ... ... VARIABLE numrows ... ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 ... ... R/19 soderjanie_uchebni_plan ON PARENT ... ... from ... ... = "," and") */
soderjanie_uchebni_plan.kod_up = OLD.kod_up;
/* ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 */
END !!
CREATE TRIGGER tI_baza_uchebni_plan FOR baza_uchebni_plan AFTER INSERT ... ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 ... INSERT trigger on ... */
DECLARE VARIABLE numrows INTEGER;
BEGIN
/* ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 */
/* specialnost R/17 ... ON CHILD INSERT RESTRICT ... ... ... ... = "," and") ... = specialnost.kod into numrows;
IF (
/* %NotnullFK(NEW," is not null and") */
numrows = 0
) ... ... ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 ... ... TRIGGER ... FOR baza_uchebni_plan AFTER UPDATE AS
/* ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 */
/* UPDATE trigger on baza_uchebni_plan */
DECLARE VARIABLE numrows ... ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 ... ... R/19 ... ON PARENT ... ... ... "," or ") */
(OLD.kod_up NEW.kod_up) THEN
BEGIN
update soderjanie_uchebni_plan
set
/* %JoinFKPK(soderjanie_uchebni_plan,NEW," = ",",") */
soderjanie_uchebni_plan.kod_up = NEW.kod_up
where
/* %JoinFKPK(soderjanie_uchebni_plan,OLD," = "," and") ... = ... ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 ... ... R/17 ... ON CHILD UPDATE RESTRICT ... ... specialnost
where
/* %JoinFKPK(NEW,specialnost," = "," and") */
NEW.kod = specialnost.kod into numrows;
IF (
/* %NotnullFK(NEW," is not null and") ... = 0
) ... ... ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 */
END !!
Бұл триггерлер әр кестеге бір жазба енгізілгенде өздігінен орындалып
тұрады.
Байланыс бойынша ... ... ... сілтеме үйлесімділік шарттары
анықталған:
Мұның мағынасы:
Егер Prepodavatel кестесінен бір жазбаны (оқытушыны) өшірсек және атын
өзгертсек (Delet:Cascade, Update:Cascade) Prepodavatel ... ... ... ... оқытушы автоматты түрде өшіріледі, немесе олардың
оқытушының аты жаңа атқа автоматты түрде өзгереді.
Prepodavatel кестесіндегі I:N шарты Prepodavatel ... жаңа ... жазу ... ... ... яғни ... жаңа жазба
енгізуге ешқандай шарт (шек) жоқ. Бұл шарттар бойынша ... ... ... ... TRIGGER ... FOR prepodavatel AFTER DELETE AS
/* ERwin Builtin Sat Jun 02 00:17:45 2007 ... DELETE trigger on ... ... VARIABLE numrows ... ERwin Builtin Sat Jun 02 00:17:45 2007 ... prepodavatel R/21 vedomost ON PARENT DELETE CASCADE */
delete from vedomost
where
/* %JoinFKPK(vedomost,OLD," = "," and") ... = ... ERwin Builtin Sat Jun 02 00:17:45 2007 ... !!
CREATE TRIGGER tU_prepodavatel FOR prepodavatel AFTER UPDATE AS
/* ERwin Builtin Sat Jun 02 00:17:45 2007 ... UPDATE trigger on ... ... VARIABLE numrows INTEGER;
BEGIN
/* ERwin Builtin Sat Jun 02 00:17:45 2007 ... ... R/21 vedomost ON PARENT UPDATE CASCADE ... ... "," or ") ... NEW.kod) ... ... %JoinFKPK(vedomost,NEW," = ",",") */
vedomost.kod = NEW.kod
where
/* %JoinFKPK(vedomost,OLD," = "," and") */
vedomost.kod = OLD.kod;
END
/* ERwin Builtin Sat Jun 02 00:17:45 2007 ... ... ... Vedomost ... D:N ... шарты Vedomost
кестесіндегі кез келген жазбаны өшіруге мүмкіндік береді, яғни ... шарт ... ... ... ... ... ... Vedomost кестесіне жаңа жазба енгізгенде ... ... ... ... тұрған атрибуттарының мәнін
Prepodavatel кестесіндегі Primary ... ... ... ... егер ол жақтан табылмаса бұл жазбаны Vedomost ... TRIGGER ... FOR vedomost AFTER INSERT ... ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 ... INSERT trigger on vedomost */
DECLARE VARIABLE numrows INTEGER;
BEGIN
/* ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 ... ... R/21 vedomost ON CHILD INSERT RESTRICT ... ... ... ... = "," and") */
NEW.kod = prepodavatel.kod and
NEW.kod = prepodavatel.kod into numrows;
IF (
/* %NotnullFK(NEW," is not null and") ... = 0
) ... ... ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 ... student R/16 vedomost ON CHILD INSERT RESTRICT ... ... ... %JoinFKPK(NEW,student," = "," and") */
NEW.kod = student.kod into numrows;
IF (
/* %NotnullFK(NEW," is not null and") */
numrows = 0
) THEN
BEGIN
EXCEPTION ... ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 ... ... R/15 vedomost ON CHILD INSERT RESTRICT ... ... Disciplina
where
/* %JoinFKPK(NEW,Disciplina," = "," and") */
NEW.kod = Disciplina.kod into numrows;
IF (
/* %NotnullFK(NEW," is not null and") ... = 0
) ... ... ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 ... ... R/14 vedomost ON CHILD INSERT RESTRICT ... count(*)
from specialnost
where
/* %JoinFKPK(NEW,specialnost," = "," and") */
NEW.kod = specialnost.kod into numrows;
IF (
/* ... is not null and") ... = 0
) ... ... ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 */
END !!
CREATE TRIGGER tU_vedomost FOR vedomost AFTER UPDATE ... ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 ... UPDATE trigger on vedomost ... VARIABLE numrows INTEGER;
BEGIN
/* ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 ... ... R/21 vedomost ON CHILD UPDATE RESTRICT ... ... ... ... = "," and") ... = prepodavatel.kod and
NEW.kod = prepodavatel.kod into numrows;
IF (
/* %NotnullFK(NEW," is not null and") ... = 0
) ... ... ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 ... student R/16 vedomost ON CHILD UPDATE RESTRICT ... ... ... %JoinFKPK(NEW,student," = "," and") */
NEW.kod = student.kod into numrows;
IF (
/* %NotnullFK(NEW," is not null and") ... = 0
) ... ... ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 */
/* Disciplina R/15 vedomost ON CHILD UPDATE RESTRICT ... ... ... ... = "," and") */
NEW.kod = Disciplina.kod into ... (
/* ... is not null and") ... = 0
) ... ... ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 ... specialnost R/14 vedomost ON CHILD UPDATE RESTRICT */
select count(*)
from specialnost
where
/* %JoinFKPK(NEW,specialnost," = "," and") */
NEW.kod = specialnost.kod into ... (
/* ... is not null and") ... = 0
) ... ERWIN_CHILD_UPDATE_RESTRICT;
END
/* ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 */
END !!
Бұл триггерлер әр кестеге бір жазба енгізілгенде ... ... ... ... арасында келесі сілтеме үйлесімділік шарттары
анықталған:
Мұның мағынасы:
Егер Disciplina кестесінен бір жазбаны ... ... және ... ... ... ... кестесіндегі сол пәнге
тіркелген барлық оқу жоспарының мазмұны ... ... ... ... ... аты жаңа атқа ... ... өзгереді.
Disciplina кестесіндегі I:N шарты Disciplina кестесіне жаңа кез ... ... ... ... яғни ... жаңа жазба енгізуге
ешқандай шарт (шек) жоқ. Бұл шарттар бойынша ... ... ... ... TRIGGER ... FOR ... AFTER DELETE AS
/* ERwin Builtin Sat Jun 02 00:17:45 2007 */
/* DELETE trigger on Disciplina */
DECLARE VARIABLE numrows ... ERwin Builtin Sat Jun 02 00:17:45 2007 ... ... R/20 soderjanie_uchebni_plan ON PARENT DELETE RESTRICT */
select count(*)
from soderjanie_uchebni_plan
where
/* %JoinFKPK(soderjanie_uchebni_plan,OLD," = "," and") */
soderjanie_uchebni_plan.kod = OLD.kod into ... (numrows > 0) ... ... ERwin Builtin Sat Jun 02 00:17:45 2007 */
/* Disciplina R/15 vedomost ON PARENT DELETE RESTRICT */
select count(*)
from vedomost
where
/* ... = "," and") ... = OLD.kod into ... (numrows > 0) ... ... ERwin Builtin Sat Jun 02 00:17:45 2007 ... !!
CREATE TRIGGER tU_Disciplina FOR Disciplina AFTER UPDATE AS
/* ERwin Builtin Sat Jun 02 00:17:45 2007 */
/* UPDATE trigger on ... ... VARIABLE numrows ... ERwin Builtin Sat Jun 02 00:17:45 2007 ... Disciplina R/20 soderjanie_uchebni_plan ON PARENT UPDATE RESTRICT */
IF
/* %JoinPKPK(OLD,NEW," "," or ") ... NEW.kod) ... ... ... ... = "," and") */
soderjanie_uchebni_plan.kod = OLD.kod into numrows;
IF (numrows > 0) THEN
BEGIN
EXCEPTION ERWIN_PARENT_UPDATE_RESTRICT;
END
END
/* ERwin Builtin Sat Jun 02 00:17:45 2007 ... ... R/15 vedomost ON PARENT UPDATE RESTRICT ... ... "," or ") ... NEW.kod) ... count(*)
from vedomost
where
/* %JoinFKPK(vedomost,OLD," = "," and") */
vedomost.kod = OLD.kod into ... (numrows > 0) ... ... ERwin Builtin Sat Jun 02 00:17:45 2007 ... ... ... Soderjanie_uchebni_plan кестесіндегі D:N (Delete:None) шарты
Soderjanie_uchebni_plan кестесіндегі кез келген жазбаны ... ... яғни ... ешқандай шарт (шектеу) қойылмайды (триггер
жазылмайды). I:R (Insert:Restrict) шарты ... ... ... енгізгенде сыртқы кілт (Disciplina) кестесімен байланыста тұрған
атрибуттарының ... ... ... Primary ... ... ... іздейді, егер ол жақтан табылмаса бұл жазбаны
Soderjanie_uchebni_plan кестесіне енгіздірмейді.
CREATE TRIGGER ... FOR ... ... ... ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 ... INSERT trigger on soderjanie_uchebni_plan */
DECLARE VARIABLE numrows INTEGER;
BEGIN
/* ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 */
/* Disciplina R/20 soderjanie_uchebni_plan ON CHILD INSERT RESTRICT ... ... ... ... = "," and") ... = ... into numrows;
IF (
/* %NotnullFK(NEW," is not null and") */
numrows = 0
) THEN
BEGIN
EXCEPTION ... ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 ... ... R/19 ... ON CHILD ... */
select count(*)
from baza_uchebni_plan
where
/* %JoinFKPK(NEW,baza_uchebni_plan," = "," and") ... = ... into ... (
/* ... is not null and") ... = 0
) THEN
BEGIN
EXCEPTION ERWIN_CHILD_INSERT_RESTRICT;
END
/* ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 ... ... TRIGGER ... FOR ... AFTER
UPDATE AS
/* ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 */
/* UPDATE trigger on soderjanie_uchebni_plan */
DECLARE VARIABLE numrows INTEGER;
BEGIN
/* ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 ... ... R/20 ... ON CHILD UPDATE RESTRICT ... ... ... %JoinFKPK(NEW,Disciplina," = "," and") */
NEW.kod = Disciplina.kod into numrows;
IF (
/* %NotnullFK(NEW," is not null and") */
numrows = 0
) ... ... ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 ... ... R/19 soderjanie_uchebni_plan ON CHILD UPDATE
RESTRICT */
select count(*)
from baza_uchebni_plan
where
/* %JoinFKPK(NEW,baza_uchebni_plan," = "," and") */
NEW.kod_up = ... into ... (
/* ... is not null and") ... = 0
) ... ... ERwin Builtin Sat Jun 23 20:07:19 2007 ... !!
Бұл триггерлер әр кестеге бір жазба енгізілгенде өздігінен орындалып
тұрады.
2.3 Interbase серверінде деректер базасын ... ... ... ... ... ... ...
сервердің мәліметтер базасы файл түрінде сақталады, оның кеңейтілуі. ... ... ... құру үшін IBConsole программасы терезесінен
DataBase=>Create DataBase командасын ... ... ... ... келесі мәліметтерді енгізу керек.
Alias полесіне мәліметтер базасының атын енгіземіз: date_as.
Files кестесінің бірінші жолына мәліметтер ... ... ... ... және ... көлемі 230.
Options кестесіне мәліметтер базасы туралы қосымша деректер енгіземіз:
Page size (парақ ... Бұл мән ... ... боынша
анықталады.
Default character set (бастапқы қондырылған символ) тізімнен WIN1251
таңдаймыз.Бұл мәліметтер базасында кирилица символын құрайтын жол мәліметін
сақтау үшін ... SQL Dialect- 3 ... ... ... ... ... диологтік терезе.
Бәрі аяқталғаннан кейін ОК батырмасын басамыз.
IBConsole мәліметтер базасы файлын құрайды, мәліметтер базасы құрылатын
каталог қатты дискіде болу керек. Мысалы, біздің ... С:\ ... ... болу керек, болмаған жағдайда мәліметтер базасы құрылмайды,
экранда қате ... ... ... ... ... ... ... Мәліметтер базасын 2
рет шерту арқылы қосылғаннан ... ... ... ... ... ... ... құрамында мәліметер базасымен жұмыс істеу
үшін қосымша инструмент бар, интерактивті жұмыс SQL ... ... ... ... ... Оны ... үшін Tools=> ... SQL
командасын таңдау керек. Бұл программа SQL ... ... ... және орындайды, нәтижесі тез арада көрінеді. Сондықтан программаның
терезесі екі ... ... ... ... SQL ... және ... ... облысы.
Бізде бар кодтардың көмегімен біздің мәліметер базасында кесте,
индекстер, триггерлер құрамыз.
Домендер анықтау.
Деректер базасын ... ... ... болып домендер анықтау болып
табылады. Домендер МҚБЖ- да қолданатын негізгі мәліметтер типір ... ... ... дата ... ... ... ... түрлі кестелердегі қатар мәліметтері біртипті
бола ... ... бұл ... көрсетілуі де бірдей болады. Бұл
жағдайда мәліметтің және әдістердің жазылуын ... бір рет, онда ... ... ... ... ... ... Домен осылар
үшін арналған. Баған құрмас бұрын, домен жасап алу қажет. Ол үшін CREAT
DOMAIN ... бар. Оның ... ... ... ... Егер
бірнеше маңызды бір мағыналы жиектер болатын ьолса, домен анықтап оны
атрибут үшін ... өте ... ... ... Доменге қатысты жиектер
базирленсе, домен характеріндей болады. Домен ... ... ... ... ... керек;
Домен құру үшін SQL кодтар:
CREAT DOMAIN t_disciplina_p VARCHAR(80);
CREAT DOMAIN t_disciplina_s VARCHAR(50);
CREAT DOMAIN t_doljnost ... DOMAIN t_examen ... DOMAIN t_FIO ... DOMAIN t_gruppa ... DOMAIN t_itog ... DOMAIN ... ... DOMAIN t_lc1 INTEGER;
CREAT DOMAIN t_lc2 INTEGER;
CREAT DOMAIN t_pr1 ... DOMAIN t_pr2 ... DOMAIN t_lc2 ... DOMAIN t_semestr INTEGER;
CREAT DOMAIN t_specislnost_p VARCHAR(80);
CREAT DOMAIN t_ specislnost_s VARCHAR(20);
CREAT DOMAIN t_srs1 ... DOMAIN t_srs2 ... ... ... болғаннан кейін оны 2.12-суреттен көруге болады.
2.12-сурет Домен құрып болғаннан кейін оны IBConsole терезесі.
Кесте және индекс ... ... ... ... ... жобалауды және кесте
нормализациясын орындау керек. Қай ... ... ... ... ... ... ... құрғаннан кейін ғана кесте физикалық
енгізу түріне өтеміз.
Кесте құрған кезде атын және атрибут жиектерін, ... ... ... ... құрған кезде негізгі кілт ... ... ... KEY)(FK) ... керек.
2.13-cурет Interactive SQL терезесі
2.13-cурет. Interactive SQL терезесі группа кестесі және ... үшін ... ... ... ... Ctrl+Enter клавишасын басу арқылы жазба енгізетін
кесте аламыз. Student және Gruppa кестесі арасында Gruppa ... ... бар, Student ... ... ... Gruppa ... ... керек, әйтпесе экранға қате туралы хабарлама шығады.
2.14-сурет Студент кестесі
Кесте және индекс құру үшін SQL коды:
CREAT TABLE gruppa (
gruppa t_gruppa NOT ... ... ... UNIQUE INDEX ... ON ... TABLE ... PRIMARY KEY ... TABLE student (
kod_student INTEGER NOT NULL,
gruppa t_gruppa NOT ... ... UNIQUE INDEX ... ON ... TABLE ... PRIMARY KEY ... TABLE Disciplina (
kod_disciplina INTEGER NOT NULL,
disciplina_p ... ... ... UNIQUE INDEX ... ON ... TABLE ... PRIMARY KEY (kod_disciplina);
CREATE TABLE specialnost (
shifr_specialnost VARCHAR(20) NOT ... ... ... ... UNIQUE INDEX ... ON specialnost
(
shifr_specialnost
);
ALTER TABLE specialnost
ADD PRIMARY KEY (shifr_specialnost);
CREATE TABLE prepodavatel ... INTEGER NOT ... t_fio NOT ... ... NOT ... UNIQUE INDEX ... ON ... TABLE prepodavatel
ADD PRIMARY KEY (kod_prepod);
CREATE TABLE vedomost (
shifr_specialnost VARCHAR(20) NOT NULL,
kod_prepod ... INTEGER NOT ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... UNIQUE INDEX ... ON ... TABLE ... PRIMARY KEY ... ... TABLE ... (
kod_disciplina INTEGER NOT NULL,
shifr_specialnost VARCHAR(20) NOT NULL,
semestr ... ... UNIQUE INDEX ... ON uchebnii_plan
(
kod_disciplina,
shifr_specialnost
);
ALTER TABLE uchebnii_plan
ADD PRIMARY KEY (kod_disciplina, shifr_specialnost);
ALTER TABLE student
ADD FOREIGN KEY ... ... TABLE ... FOREIGN KEY (kod_prepod)
REFERENCES prepodavatel;
ALTER TABLE vedomost
ADD FOREIGN KEY (kod_student)
REFERENCES student;
ALTER TABLE vedomost
ADD FOREIGN KEY ... ... TABLE ... FOREIGN KEY ... ... TABLE uchebnii_plan
ADD FOREIGN KEY (shifr_specialnost)
REFERENCES specialnost;
ALTER TABLE uchebnii_plan
ADD FOREIGN KEY ... ... ... ... құрып болғаннан кейін біз базамыздың
бұтағынан объектіні көреміз.
2.15 сурет Кесте құрылып болғаннан кейінгі IBConsole терезесі
Кестенің ... ... ... ... ... ... істегенде, мағынасын көрсету мүмкін емес.Бірнеше пайдаланушы ... үшін ... ... ... Соңғы қойылған мәнді табу мүмкін емес.
Сондықтан бұл процесті автоматтау қажет.Осы мақсатпен мәліметтер базасында
генератор ... ... ... ... ... ... терезесі
Генератор- бұл сандық айнымалы, оның мағынасын gen_id функциясының
көмегімен үлкейтуге болады. ... ... үшін оны құру ... ... Генератор құру үшін опетатор пайдаланылады.
Student кестесі үшін генератор орнатуды қарастырайық,мұнда kod_Student
(номер студента) ерекше болып ... Student ... ... ... ... және бастапқы мағынасы 1-ге тең болады. Бұл үшін
ISQL сұрыптама терезесіне төмендегі команданы енгіземіз:
CREATE ... ... ... ... мән ... Student ... ... сондықтан генераторды kod_Student жиегінен инициализациялаймыз. ... ... ... ... командаларды енгізу арқылы көруге болады:
select MAX(kod_student) from STUDENT
Нәтиже терезесінде мыналар шығады:
MAX
===
4
Біз қолмен 4 жазба енгізгендіктен ... ... 4-ке тең. ... ... ... ... ... 0-ге тең. Жазыңыз және
сұрыптауды орындаңыз:
SET ... ... TO ... ... мәні 4-ке тең. gen_id() ... ... санға
генератордың мәнін үлкейтеді және алынған мәнді ... ... үшін ... ... ... ... нақты сандық мән
автоматталды.Бірақ әр жазбаны қою үшін gen_id ... ... ... ... бұл тапсырманы триггер деп ... ... ... ... ... қою, өшіру және жазбаларды өзгерту кезінде
қолайсыз жағдай болған кезде SQL сервер жазбаларды ... ... ... ... триггерлерге байланысуға болмайды Триггерге кіретін
параметрлерді ... ... және одан ... ... ... ... әрқашан әрекетті жүзеге асырады. Триггер базаның нақты
кестесімен байланысты және ешқашан пайдаланушыдан тікелей шақырылмайды.
Оның орнына ол ... ... ... ... ... жағдайда триггерлер мынадай болып бөлінеді:
жаңа жазба енгізу;
бар жазбаның өзгеруі;
жазбаны ... ... ... ... ... ... ... дейін орындалатын;
-оқиғадан кейін орындалатын
Триггердегі өзгеріс клиенте қосымшасына программалық кодтың өзгеруіне
әсер етпейді және ... ... ... жаңа ... ... етпейді.[8] Триггер денесіндегі жазбаларды ... ... ... операциялары кезінде NEW және OLD айнымалаларының көмегімен
соңғы жазбалардың жиегіне назар аударуға болады. ... ... ... жазбаны қояр алдында first_name жиегінің мағынасын
білуге болады. kod_student жиегіне ... ... ... Student ... триггер құрайық.
ISQL терезесіне келесі сұранысты енгізіп, оны орындайық:
SET TERM !! ;
CREATE TRIGGER kod_student_gen FOR STUDENT
BEFORE INSERT ... ... TERM ; ... триггер Student кестесінің kod_student жиегіне уникальды мағына
қойылғаннан ... ... ... генераторды алу арқылы:
new.kod_student=gen_id(kod_student_gen,1);
Осыдан кейін 2 ... және 2 ... ... және ... үшін ... оған жаңа ... жазбаларды анықтау үшін.
Төменде осы тапсырманы реализациялау үшін SQL код көрсетілген:
PREPODAVATEL кестесі ... ... ... ... from prepodavatel
SET GENERATOR kod_prepod_gen TO 1
SET TERM !! ... TRIGGER ... FOR ... INSERT ... !!
SET TERM ; !!
Для таблицы DISCIPLINA
CREATE GENERATOR kod_disciplina_gen
select MAX(kod_disciplina) from disciplina
SET GENERATOR kod_disciplina_gen TO 1
SET TERM !! ... TRIGGER ... FOR ... INSERT ... ... TERM ; !!
3 BORLAND DELPHI ... ... БАЗАСЫН
БАСҚАРУ ЖҮЙЕСІН ҚҰРУ
Жоғарғы деңгейлі программалау тілдері жарыққа шыға бастағаннан бері
көптеген программалау тілдері пайда болды. Қазіргі кезде олар ... және ...... ... үш түрге бөлінеді. Мысалы,
дәстүрлі («классикалық») процедуралық программалау ...... ... ... ...... Пролог. Есептеуіш техниканың
қарқынды дамуы және программалық жабдықтауды тиімді дайындауға қажеттілік
нәтижесінде соңғы кездерде Windows ... ... ... және ... ... ... (ОБП) негізінде құрылған программалау тілдері –
Borland C++ for Windows, Object Pascal және ... ... ... Borland ... ... ... ... жұмысы операторларды
ретімен орындау бойынша, ал, логикалық ... ... ол ... ... ... ... ... ретінде қарастырылған
болатын. Объектіге бағдарлы оқиғалық программалау тілінде ... ... ... тізбегінен және түрлі ... ... ... ... ... ... ... – Visual Basic тілі
QBasic программалау тілі негізінде, Delphi ... ... ... Pascal) тілі негізінде Windows операциялық жүйесін басшылыққа алып
құрылған (visual- ... ... ... ... ... ... тілі – ... қосымшаны дайындауға болатын жылдамдығы тез,
қуатты тіл.
Delphi-дің бірінші нұсқасы 1994 жылы жарыққа ... ... ... бірте-бірте кеңейтілген 2, 3, 4, 5, 6, 7- нұсқалары жарық көрді.
Мысалы, 5-нұсқа 1999 ... ... 2001 ... ... айында жарыққа шықты.
5, 6-нұсқалардың бір-бірінен айырмашылығы жоқ деуге болады, екеуі ... ... ... ... ... Тек, Delphi6, оған
қоса, 1991 жылы жарық көрген, салыстырмалы арзан, Linux ... ... де ... ... алады. Delphi 6-да интернет үшін
қосымшаларды дайындау ... ... ... оқып ... ... және MS DOS жүйесінде программа
дайындауға ең жақсы құрылымдық ... тілі ... ... ... тілінде орындау мүмкін және мүмкін емес ... ... ... ... негізгі ерекшелігі – онда қосымша құруда
компоненттік және объектілік тәсілдер пайдаланылады. Бұл ... ... ... ... ... ... Компоненттік тәсілдің
мәнісі жеңіл: әр қосымша кітапханасы программалау ... ... ... ... компоненттер элементтерінен жинақталады.
Олар жеткіліксіз болса, объектіні өңдеуге арналған үстеме ... ... ... ... ... ... компоненттер
кітапханасы (VCL, Visual Component Library) деп атайды.
Delphi Windows жүйесінде программалаудың ... ... Онда ... ... ... дайындау, программа мәзірін құру,
анимация, мультимедиапроцестерін ұйымдастыру, OLE ... ... ... ... ... ... жұмыс істеу және т.б. іс-
әрекеттерді орындау да ... ... ... ... ... ... ... бірден
машиналық кодқа компиляциялайды. Осы себепті, қазіргі ... ол ... ... ең ... Оның ... ... ... 10 еседен артық, бір минутта шамамен 120 мың
жолдан ... екі ... ... ...... қосымшаны бірлесіп
дайындаушылар үшін (Delphi Client - Server), ...... үшін (Delphi for ... ... ... ... ... базасында 7 кесте қарастырылған: Student, ... ... ... және ... Vedomost ... ... ... Gruppa, Disiplina, Specialnost кестелері анықтамалық
кесте ... ... ... ... ... ... ... қарастырамыз. Кестенің мәліметтері бір ... ... ... ... менюден PageControl1/New
page командасын ... 5 ... ... Соңында біз
TabSheet1.Caption=Список студентов, ... ... ... TabSheet1.Caption=Список
специальностей, TabSheet1.Caption=Список преподавателей, парақтарын аламыз.
Мәліметтер базасымен ... үшін ... ... ... оның ... AliasName=date_as, DatabaseName=date, Connected=true
деп береміз.
Алдымен Gruppa жүйесінің құрастырылуын қарастырайық. Список групп
парағына өтіп, оған Table1, Table2, 2 ... 2 DbGrid, 3 ... 4 Edit, 4 Label және 1 ... ... Осыдан олардың
қасиеттеріне мән береміз.(3.1-сурет)
3.1-сурет «Список групп» парағы
Table1 және Table2 ... ... ... ол ... ... қоямыз. Сондай-ақ Table1 кестесі үшін кесте атын
береміз, жазбаны Tablename=Student-тен аламыз, DataSource1-ге ... Table2 ... үшін ... атын ... ал ... Tablename=Gruppa-
дан алады. DataSource1-ге Table2-ні қоямыз. Table1 және Table2 кестелерін
байланыстыру үшін, Gruppa ... ... ... Student ... ... ... жазбалар шықсын. Ол үшін ... ... ... ... ... сурет Кестелердің байланыс процесі
Жаңа топ енгізу үшін Топ ... ... ... ... ... жыл
және Эдвайзер Edit4, Edit5, Edit6, сәйкес, ... ... ... ... ... OnClick орындатқышы көрсетілген:
procedure TForm1.Button8Click(Sender: TObject);
begin
table2.Insert;
Table2.Fields[0].AsString := Edit4.Text;
Table2.Fields[1].AsString := edit5.Text;
Table2.Fields[2].AsString := Edit6.Text;
Table2.Post;
edit4.Clear;
edit5.Clear;
edit6.clear;
end;
Кестеден ... ... үшін ... ... ... ол үшін
OnClick орындатқышына келесі қатарды жазамыз: table2.Delete;, группа туралы
мәліметті өшіреді. Сондай-ақ группа бойынша іздеу мүмкіндігі бар. ол ... атын ... ... және ... ... басамыз. Берілген
процедураның коды:
procedure TForm1.Button13Click(Sender: TObject);
begin
Table2.SetKey;
Table2.Fields[0].AsString := Edit7.Text;
Table2.GotoKey;
edit7.Clear;
end;
Біз топ туралы жұмысты автоматтадық, бұл ... ... ... ... ... ... тізімі туралы мағлұмат береді.
Список студентов парғына өтіп, Query4, DataSource1, DbGrid, 2 Button,2
Edit, 2 Label және 4 ... ... ... ... ... ... “Список студентов” парағы
DatabaseName қасиетін қойып және SQL: select fio, gruppa from ... ... ... ... ... ... ... сақтау үшін DataSource1 Dataset=Query4 қасиетін орнатамыз, ал
кестеден сұрыптаудың ... көру үшін ... ... 4 ... ... ... ауыстыру үшін қажет:
келесі жазбаға, бірінші, соңғы және алдыңғы өту үшін. Бұл үшін біз ... ... ... қатарын жазамыз:
query4.Next;//келесі;
query4.First;//бірінші;
query4.Last;//соңғы;
query4.Prior;//алдыңғы.
Кестеге сәйкес мәндерді енгізу үшін «Вставить» ... ... ... ... ... ... Edit3.Text;
query4.Post;
edit2.Clear;
edit3.Clear;
end;
Кестедегі жазбаны өшіру үшін «Удалить» ... ... ... ... ... ... жазамыз:
query4.Delete;
Жазбаны өшіргеннен кейін, жазба қалпына келмейді, онда query4. үшін мына
оқиғаны жазамыз:
procedure ... ... not ... ... хотите удалить запись?',
mtError, [mbYes, mbNo], 0)=mrYes) then
begin
Abort;
end;
end;
Біз Student кестесін ... ... ... ... түрі ... ... ... өшірілу процесі
3.2 «Disciplina» объектті облысын анықтау
Список дисциплин парағына Query1, DataSource 3, 1 DbGrid, 2 Button, ... 2 Label ... ... ... олардың қасиеттерін
орнатамыз.(3.5-сурет).
3.5-сурет “Список дисциплин” парағы
Query1, DataSource 3, DBGrid(алдыңғы параграфтағыдай) байланыс орнатамыз.
Query1 қасиеті үшін SQL ... ... ... ... from ... by ... ... үшін OnClick орындатқышы:
procedure TForm1.Button15Click(Sender: TObject);
begin
query1.Insert;
query1.FieldByName('disciplina_p').AsString:=edit8.Text;
query1.FieldByName('disciplina_s').AsString:=edit9.Text;
query1.Post;
edit8.Clear;
edit9.Clear;
end;
«Удалить» батырмасы үшін OnClick орындатқышы:
procedure TForm1.Button16Click(Sender: TObject);
begin
query1.Delete;
end;
Жазбаны өшіргеннен кейін, жазба қалпына ... онда query1 үшін ... ... ... ... not (MessageDlg('Вы действительно хотите удалить запись ?',
mtError, [mbYes, mbNo], ... ... ... ... парағына Query2, DataSource 4, 1 DbGrid, ... 4 Edit, 4 Label ... ... ... ... ... орнатамыз.(3.6-сурет).
3.6-сурет “Список спициальностей” парағы
Query2 қасиеті үшін SQL кодты жазамыз:
select * from specialnost;
“Внести” батырмасы үшін OnClick орындатқышы:
procedure TForm1.Button20Click(Sender: TObject);
begin
query2.Insert;
query2.FieldByName('shifr_specialnost').AsString:=edit1.Text;
query2.FieldByName('specialnost_p').AsString:=edit11.Text;
query2.FieldByName('specialnost_s').AsString:=edit12.Text;
query2.FieldByName('god_vvedenia').AsString:=edit13.Text;
query2.Post;
edit1.Clear;
edit11.Clear;
edit12.Clear;
edit13.Clear;end;
“Удалить ” ... үшін OnClick ... ... ... ... ... ... онда query2 үшін мына
оқиғаны жазамыз:
procedure TForm1.Query2BeforeDelete(DataSet: TDataSet);
begin
if not (MessageDlg(' Вы действительно хотите удалить ... [mbYes, mbNo], ... ... Abort; end; ... ... ... ... анықтау
Список преподавателей парағына Query3, DataSource 5, 1 DbGrid, ... 2 ... поля Edit, 2 Label ... орнатамыз. Содан
кейін олардың қасиеттерін орнатамыз (3.7 сурет).
3.7-сурет “Список преподавателей” парағы
Query3 қасиеті үшін SQL кодты жазамыз:
select fio, doljnost from ... by ... ... үшін OnClick ... TForm1.Button17Click(Sender: TObject);
begin
query3.Insert;
query3.FieldByName('fio').AsString:=edit10.Text;
query3.FieldByName('doljnost').AsString:=edit14.Text;
query3.Post;
edit10.Clear;
edit14.Clear;
end;
“Удалить” батырмасы үшін OnClick орындатқышы:
Query3.Delete;
Жазбаны өшіргеннен кейін, ... ... ... онда query3 үшін ... жазамыз:
procedure TForm1.Query3BeforeDelete(DataSet: TDataSet);
begin
if not (MessageDlg(' Вы действительно хотите удалить запись?',
mtError, [mbYes, mbNo], 0)=mrYes) ... ... ... үшін формаға 2Query, 1DataSource,
1DBgrid, 5 Combobox, ... ... 2Button, 5Label ... ... ... 3.8-суреттегідей орналастырамыз.
3.8-сурет Ведомость
Query1 және Query2 компонеттерін Мәліметтер базасымен ... ... ... орнатамыз.Форманың жұмысы Combobox
компонентінің көмегімен шифр специальностей, группа, семестр, дисциплина,
преподаватель мәндерін ... және ... ... ... DBGrid
компонентінен студенттерге қойылған бағаларды көреміз. Біз бұл ... ... ... SQL код Query ... қасиетінде
емес, програмада қолданылады.
Combobox компонентін толтыру үшін ... ... ... ... ... ... TstringList;// Specialnost кестесіндегі специальность шифрларының
тізімі
sp_gr: TstringList;// Gruppa кестесіндегі группа тізімі
sp_sem: TstringList;// ... ... ... ... ... Disciplina кестесіндегі дисциплина тізімі
sp_prep: TstringList; // Prepodavarel кестесіндегі преподаватель тізімі
Combobox- қа мәліметтер шығу үшін Form2-үшін FormCreate оқиғасын жазамыз
procedure ... ... query1 ... ... ... by ... not eof do
begin
combobox1.Items.Add(fields[0].asstring);
sp_shifr.Add(fields[0].asstring);
next;
end;
end;
//gruppa
sp_gr:=TstringList.Create;
query1.Close;
with query1 do
begin
close;
sql.Clear;
sql.Add('select gruppa');
sql.Add('from gruppa');
sql.Add('order by gruppa');
open;
while not eof do
begin
combobox2.Items.Add(fields[0].asstring);
sp_gr.Add(fields[0].asstring);
next;
end;
end;
//semestr
sp_sem:=TstringList.Create;
query1.Close;
with query1 ... ... ... by ... by semestr');
open;
while not eof do
begin
combobox3.Items.Add(fields[0].asstring);
sp_sem.Add(fields[0].asstring);
next;
end;
end;
//disciplina
sp_disc:=TstringList.Create;
query1.Close;
with query1 do
begin
close;
sql.Clear;
sql.Add('select disciplina_p');
sql.Add('from disciplina');
sql.Add('order by disciplina_p');
open;
while not eof do
begin
combobox4.Items.Add(fields[0].asstring);
sp_disc.Add(fields[0].asstring);
next;
end;
end;
//prepodavatel
sp_prep:=TstringList.Create;
query1.Close;
with query1 do
begin
close;
sql.Clear;
sql.Add('select fio');
sql.Add('from prepodavatel');
sql.Add('order by fio');
open;
while not eof ... ... ... ... ... үшін ... динамикалық
сұранысты орындау керек, ол ... ... ... ... ... процестің коды көрсетілген:
procedure TForm2.Button3Click(Sender: TObject);
begin
with query2 do begin
query2.Close;
sql.Clear;
sql.add('select st.fio, v.lc1, v.pr1, v.srs1, v.lc2, v.pr2, ... ... vedomost v inner join ... s ... join student st on ... join gruppa g on ... join disciplina d on (v.kod_disciplina=d.kod_disciplina)');
sql.Add('inner join prepodavatel p on (v.kod_prepod=p.kod_prepod)');
sql.Add('where 1=1');
sql.Add('and s.shifr_specialnost='''+sp_shifr[combobox1.itemindex]+'''');
sql.Add('and g.gruppa='''+sp_gr[combobox2.itemindex]+'''');
sql.Add('and d.disciplina_p='''+sp_disc[combobox4.itemindex]+'''');
sql.Add('and p.fio='''+sp_prep[combobox5.itemindex]+'''');
open;
end;
end;
Нәтижесінде “Вывести” ... ... ... біз ... ... ... Егер бізге бірінші аттестация бойынша ... ... ... бағаларды немесе қорытынды ведомостағы бағаларды
білгіміз келсе, 3 Checkbox-тің біреуінің көмегімен біле ... ... ... ... ... ... мәлімет біле аламыз:
procedure TForm2.CheckBox1Click(Sender: TObject);
begin
query2.FieldByName('lc2').Visible:=checkbox1.Checked;
query2.FieldByName('pr2').Visible:=checkbox1.Checked;
query2.FieldByName('srs2').Visible:=checkbox1.Checked;
query2.FieldByName('examen').Visible:=checkbox1.Checked;
query2.FieldByName('itog').Visible:=checkbox1.Checked;
end;
,Checkbox2 – второй
procedure TForm2.CheckBox2Click(Sender: TObject);
begin
query2.FieldByName('lc1').Visible:=checkbox2.Checked;
query2.FieldByName('pr1').Visible:=checkbox2.Checked;
query2.FieldByName('srs1').Visible:=checkbox2.Checked;
query2.FieldByName('examen').Visible:=checkbox2.Checked;
query2.FieldByName('itog').Visible:=checkbox2.Checked;
end;
,а Checkbox3 – итоговая ведомость
procedure TForm2.CheckBox3Click(Sender: TObject);
begin
query2.FieldByName('lc1').Visible:=checkbox3.Checked;
query2.FieldByName('pr1').Visible:=checkbox3.Checked;
query2.FieldByName('srs1').Visible:=checkbox3.Checked;
query2.FieldByName('lc2').Visible:=checkbox3.Checked;
query2.FieldByName('pr2').Visible:=checkbox3.Checked;
query2.FieldByName('srs2').Visible:=checkbox3.Checked;
end;
3.9-сурет ... ... ... ... жобада жоғары оқу орнының “Компьютерлік жүйелер” кафедрасының
оқытатын пәндері мен оқытушылары және ... ... ... реттеу,
жеделдетіп өңдеу жене қажетті ақпаратты тездетіп алу үшін ... ... ... ... үш ... бөлімнен тұрады: Қолданбалы құрал ... ... ... ... ... ... базасын жобалау, Delphi
ортасында деректер базасын басқару ... ... ... ... ... ... теориялық жағынан жан-жақты
талданып, кафедра ... ... ... нақтылау мақсатында
талдау жүргізіледі. Мұнда өңделген ақпараттық жүйеде шешілетін негізгі
есептер ... ... ... ... ... ... базасын құру
барысындағы көрсетілген талаптар негізінде талаптар құралы нақты жүйені
функционалдау ... және ... ... ... қатар бұл бөлімде тақырып ... ... ... ... қарастырылады.
Дипломдық жобаның екінші бөлімінде деректер базасын функционалдық
архитектурасы ... ... ... ... ... бөлімдеріндегі негізгі мәселелердің шешілуі қарастырылады.
Ақпараттық жабдығында ақпараттандырудың негізгі бағыттары, ғылыми ... ... ... ... шешу ... қамтамасыз етіледі.
Мәліметтердің инфологиялық моделін құруда ... ... ... ... ... ... ... негізінде
технологиялық жабдығы, яғни ақпараттарды жинау, тарату, өңдеу және ... ... ... ... Delphi ортасына программа
құрылды. Мұнда реляциялық ... ... ... ... ... шығарып алу мүмкіндігі анықталды.
Сондай-ақ жобада компьютерлік жүйедегі ақпарат қауіпсіздігі мәселесі
қарастырылды. Онда ... ... ... ... ... ... талдау жасалынған.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Бобровский С. Delphi7. Учебный курс.-СПб. Питер, 2006.-736с.
Гофман В.Э., Хомоненко А.Д. Работа с базами ... в Delphi. СПб, ... ... ... П., ... ... в Delphi7. СПб, «БХВ-
Петербург», 2003.
3. Епанешников. Программирование СУБД
4. Кандзюба С.П., Громов В.Н.
5. Delphi6. Базы данных и ... СПб, ... ... ... С.В. BPWin и ERWin. CASE ... ... информационных
систем. М. ДИАЛОГ-МИФИ, 2000
7. Петров В. Н. Информационные ... ... – СПБ.: ... 2002 ... ... Скляр. Введение в Interbase.
9. Ульман Дж. Д., Уидом Дж. Введение в системы баз ...... ... ... ... ...... Лори, 2000 – 376с.
10. Федоров А., Еламанова Н.Базы данных. – Москва: КомпьютерПресс, 2001 -
256 с.
11. ... ... ... ... ... А.А. ... Ю.Ф. ... Под ред. Ю.Ф. Тельнова. – М.: Финансы
и статистика, 2001. – 512 ... ... А.А., Юдин А.П. ... ... в ... Новиков Ю.В., Кондратенко С.В. Локальные сети: архитектура, алгоритмы,
проектирование. М. ЭКОМ., 2001 г.
14. Автоматизированные информационные ... в ... И.И. ... Трубилин. Финансы и статистика. М., 2000 г.
15. Автоматизированные информационные технологии в экономике. Под ред. ... М.: ... ... 1998 ... Локальные вычислительные сети: ... ... ... ... / под ред. С.В. Назаровой Rn. 1 - М.: Финансы и
статистика, 1991 г.
17. Программирование алгоритмов ... ... Под ... Д.И.
Правикова. -М.: Нолидж, 2000.-288 с.: ил
18. Пеньков Е.Г. «Организация учета в ... ... М. ... Голда З.К. «Организация и ... ... ... и ... ... ... М. 1970
20. Лифшиц Н.И., Левин Е.Т «Механизация и автоматизация процессов ... ... ... на складах» М., 1970
21. А.А. Бакаев, В.И. ... Д.Н. ... ... ... и обработки
баз знаний» Наукова думка, Киев ... Л.В. ... О.Л. ... ... ... и представление
знаний» М., 1995
23. А.О. Навакатикян, В.В. Кальнищ ... ... ... ... ... Киев ... Г. ... «Надежность ПО» Мир, М., 1980
25. Г. Майерс «Искусство тестирования программ» Финансы и статистика ... К.Г. ... М.Ф. ... ... ... надежности учебное пособие» ХАИ
1975.
27. Цветков В.Д. «Системно-структурное ... и ... ... Дж. ... баз ... в ... системах»;
29. Дантеманн Дж. «Программирование в среде Delphi»
30. Сван. Т Delphi 4. ... ... ... К. «Руководство разработчика баз данных»
32. Ю.Х. Вермишев «Основы автоматизации проектирования»
33. Драммонд Д. ... ... и ... ... ... Пер. с англ. – М:Мир 1976.
34. Brown A. R. «Programm Debugging» London: ... ... Буч. ... ... и ... ... ...

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 64 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ұсыныс хат8 бет
Станоктық кескіндемедегі композиция41 бет
Ардағым –ата жұрт4 бет
Білімнің мазмұны және оның ғылыми негіздері туралы9 бет
Компьютердің негізгі блоктарының элементтерінің негіздерін ұымдастыру4 бет
Мінездеме5 бет
Алматы-Тараз жолы құрылысын экономикалық жобалау26 бет
Арнайы пәндер оқытушыларының кәсіптік білімін жетілдіру формалары мен мазмұны22 бет
Бастауыш мектептерде жаратылыстану пәндері арқылы экологиялық білім беру14 бет
Бастауыш сыныптарға жаратылыстану пәндері арқылы экологиялық білім мен тәрбие беру14 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь