Геофизикалық барлау әдістері (жалпы сипаттама)

Геолог-мамандар жер қыртысын зертгеу барысында оны қүрайтын тау жыныстарымен тікелей жұмыс істейді. Геофизиктер де өз жұмысын осы тау жыныстарын зерттеуден бастайды, бірақ зерттеу тікелей емес жанама жолмен жүреді.
Әрбір тау жынысын, оның физикалық қасиеттерін (тытаздығы, серпінділігі, электрөткізгіштігі жөне т.б.) қоршаған ортаға есерін тигізегін физикалық өрістің көзі деп қарау керек. Қайсыбір тау жынысы болмасын, өзін қоршаған кещстікте (сыртқы) жөне өз шгіңде (ішкі) физикалық өрістертугызады. Сыртқы ерістің параметрлері арқылы олардың шьпу тегін (кездерін) табуға болады. Мөселен, өрбір геологиялық дене (руда) өз төңірегіңде гравитациялық және магниттік өрістер туғызады, ал егер сол денеге сырттан механикалық күшпен, электр тогымен немесе басқа бір тәсілмен өсер етсек, онда бүл дене серпімді толқындардың немесе жылу сөулесінің, электр ерісінің көзі (ошағы) болады.
• Геофизикалық зертгеулерде кеңінен пайдалыналатьш тау жыныстарының физикалық қасиетгеріне мыналар жатады:
• серпімділік қасиеттері;
• тығыздығы;
• магниггік қасиеттері (магниттік қабілеттілік және қадцық маг-
ниггелу деңгейі);
• электрлік қаситеттері (элетрлік кедергі, электрөткізгіштік);
• радиактивтігі;
• жылу өткізгіштігі.
Әрбір геофизикалық барлау өдістері тау жыныстарының осы аталған қасиеттеріне негізделіп жасалған, ягни әрбір геофизикалық барлау әдісі сол ортаны қүрайтын физикалық қаситеттерге негізделгең (1-кесте).
Сонымен, пайдалы қазбаларды іздестіру жөне барлау үшін қолда-нылатын геофизикалық барлау әдістері тау жыныстарының өр турлі физикалық қасиетгеріне негізделіп жасалынған.
        
        Геофизикалық барлау әдістері (жалпы сипаттама)
Геолог-мамандар жер ... ... ... оны ... ... ... ... істейді. Геофизиктер де өз жұмысын осы тау
жыныстарын зерттеуден бастайды, бірақ зерттеу ... емес ... ... тау ... оның физикалық қасиеттерін (тытаздығы,
серпінділігі, электрөткізгіштігі жөне т.б.) ... ... ... ... ... көзі деп ... ... Қайсыбір тау жынысы
болмасын, өзін қоршаған кещстікте (сыртқы) жөне өз ... ... ... Сыртқы ерістің параметрлері арқылы олардың шьпу тегін
(кездерін) табуға болады. Мөселен, ... ... дене ... ... ... және магниттік өрістер туғызады, ал егер ... ... ... күшпен, электр тогымен немесе басқа бір тәсілмен
өсер етсек, онда бүл дене серпімді толқындардың немесе жылу ... ... көзі ... ... Геофизикалық зертгеулерде ... ... ... ... қасиетгеріне мыналар жатады:
• серпімділік қасиеттері;
• тығыздығы;
• магниггік қасиеттері (магниттік қабілеттілік және қадцық маг-
ниггелу деңгейі);
• электрлік ... ... ... электрөткізгіштік);
• радиактивтігі;
• жылу өткізгіштігі.
Әрбір геофизикалық барлау ... тау ... осы ... ... ... ягни ... ... барлау әдісі сол
ортаны қүрайтын физикалық қаситеттерге негізделгең (1-кесте).
Сонымен, пайдалы қазбаларды іздестіру жөне барлау үшін ... ... ... тау ... өр ... ... ... жасалынған.
Магниттік барлау әдісі (магнитбарлау) магнит өрісінің жер бетіндегі
өзгерісін ондағы қазба байлықтардың жөне ... ... тау ... ... ... ... зерттеуге негізделген.
Бұл әдіс магаттік темір рудаларын яғни магаетит, титаномагаетит, темірлі
тақтатастар жөне ... да ... ... ... жөне ... ... Сонымен қатар, жер қа-тысының геологиясын зерттеу
кезінде оның геологиялық картасын жасау үшін де ... ... ... ... ... ... ... күші орісінің
жер бетінде өзгерісін ондағы пайдалы қазбалар мен оларды қоршаған
ортаның ... ... ... ... негізделген. Бүл өдіс жер қойнауы терең бөліктерінің геология -
сын, мұнай мен газ қүрылымдарын, көмір бассейндерін, хромит, темір
жөне ... да кен ... ... ... ... барлау әдістері (электрбарлау) рудалық денелердің
немесе басқа да геологаялық қүрылымдардың табиғи жене ... ... ... ... Бұл ... ... ... оны қоршаған тау жыныстарының электрөткізгіштік қабілетгілігі-
нің өр түрлі ... ... ... ... көптеген
түрлері мысколчеданды және басқа да полиметалды сульфидтік кен
орындарын барлауда, үлкен аймақтың геологаялық қүрылысын зерт-
теуде кеңінен қолданылады.
Сейсмикалың барлау әдісі (сейсмобарлау) жарылыс ... ... ... ... ... ... өр ... жыныстарыньщ өзіне төн серпімділік қасиетгеріне байланысты бір-
бірінен айырмашылығына негізделген. Бүл өдіс мүнай мен газ кен
орындарын барлауда кеңінен қодданылады. Сонымен ... жер ... ... мен ... зерттеуде де пайдаланылады.
Радиактивті барлау әдісі (радиометрия) тау жыныстарының
радиактивтілік қасиеттерін зертгеуге негізделген. Бүл едіс қүрамьгада
радиакгивті элементгері бар ... ... ... тектоникалық
жарылымдарды анықтау үшін, атқылама жыныстар массивтерін белу
үшін кеңінен қолданылады.
Ұңгыманы геофизикалық эдістермен зерттеу (каротаж) немесе
УҒЗ — зерттеуі үңғыма қимасында ашыдған тау ... ... ... ... орналасу терендігін, қүрьшыс ерекшеліктерін
анықтау жене басқа да маңызды геологиялық мәселелерді шешу үшін
жүргізіледі. Ол үшін жоғарыда көрсетілген тау жыныстарының ... ... ... ... ... жөне т.б.) ... тәсілдер қолданылады.
Сонымен, геофизикалық барлау едістері рудалық дене мен оны қоршаған
тау жыныстарының ... ... ... ... ... ... ... күш, электр тогы, серпімді толқындар, ... ... Осы ... ... жер ... ... жер қойнауындағы қазба байлықтарды анықтауға мүмкіндік береді.
Төменде, 2-кестеде геофизикалық ... ... ... ... барлау әдістері қолданатын физикалық өрістің түрлеріне
қарай табиги жөне жасанды өрісті қолдану әдістері деп екіге бөлінеді.
Табиги өріс - жер ... жөне жер ... ... ... ... әр ... ... процестердің нәтижесі.
Осыңдай физикалық процестердің жер ... ... ... ... ... турде пайдаланады. Мөселен, магнитгік барлау, гравибарлау,
радиактивті барлау өдістердінде, электрбарлаудың табиғи ток тәсілінде жер
бетінде байқалатын табиғи өрістер ... өріс — ... ... ... яғни ... ... ... электрбарлау) сырттан
жер қойнауына өсер ету арқылы онда жасанды өріс ... сол ... ... ... ... зерттейді.
Г - гравибарлау, М - магнитбарлау, С ~ сейсмобарлау, Э - электр-барлау
(кедергі әдісі), ЕП - табиғи электрлік еріс, ВП - ... ... ЭМ — ... әдіс. Жақша ішінде қосалқы әдістер көрсетілген.
,
Геофизикалық өдістерді (қайсыбір түрі ... ... ... түрде, жер қойнауындағы рудалық объектілер мен ... ... ... өлшенетін физикалық өрістің айыр-машылығы болу керек.
Мәселен, магнитбарлау әдісінің нәтижесі ... ... ... ... ... ... магниттелу деңгейінен көп немесе аз ... ... ... объектінің қоршаған ортадан бөлінуі мүмкін. Басқа геофизикалық
едістер де ... ... ... ... әр ... тау ... заттық қүрамы мен
қүрылысының айырмашылығына қарамай, жер ... ... ... ... беруі мүмкін. Мөселен, гравибарлау әдісі бойынша жер қойнауындағы
геологиялық ... ... ... 2,7 г/см? деп ... ... ... ... пен ізбестастар үшін бірдей. Ал, ... ... ас түзы мен ... тау ... ... да, ... ... бірге қолдану немесе геофизикалық әдістерді
кешенді пайдаланудың маңызы зор. Өйткені, ... ... ... ... қабілелілігі ізбестастарға қарағаңца жоғары, сондықтан
магнитбарлау мен гравибарлауды қоса жүргізу арқылы оларды ажыратуға ... ас ... ... базальт тау жынысынан гравибарлау мен сейсмобарлауды
қоса жүргізу арқылы айыруға болады. Міне, геофизикалық әдістерді кешендеу
жер ... ... ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Кен орындарын геофизикалық өдістермен барлау жүмыстары ... ... ... ... және ... ... зерттеулер (кәсіби геофизика) больш та бөлінеді. Дала
геофизикасы жүргізілетін ... ... ... ... авто-
мобильде, атмосферада болып та белінеді.

Пән: Геология, Геофизика, Геодезия
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Азнагүл алаңының геологиялық құрылысы, мұнайгаздылығының болашағы және мұнай мен газ шоғырларын іздестіру жобасы80 бет
Ақшабұлақ кен орнын41 бет
Жаман-Айбат мыс кен орнын тиянақты барлау мақсатымен бұрғылау жұмыстарын жобалау74 бет
Жердің құрылысы4 бет
Шығыс Мақат кен орны58 бет
Бақтықарын тұзүсті құрылымы26 бет
Геодезияның даму тарихы жайлы10 бет
Геологиялық және геофизткалық жұмыстар15 бет
Геологиялық барлау жұмыстарына және пайдалы қазба кенорындарына өнеркәсіптік игеруге салынған инвестицияларының инвест жобаның тиімділігін бағалау39 бет
Жұбантам алаңына барлау жұмыстарын жүргізу нәтижелері және өнімді беткейдің мұнай газ шоғырларын анықтау жұмыстары81 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь