Банктің депозиттік қызметі

КІРІСПЕ 3
1. КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕРДІҢ НЕСИЕ РЕСУРСТАРЫН ҚАЛЫПТАСТЫРУШЫ ДЕПОЗИТТЕРДІҢ МӘНІ 6
1.1. Банктің депозиттік операциялардың экономикалық мәні 6
1.2.«Delta Bank» АҚ қызметіне сипаттама. Банктің даму тарихы 12
1.3. Шетел тәжірибесіндегі көрсетілетін банктің депозиттік қызметтері 16


2.ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕРІНІҢ ДЕПОЗИТТІК ОПЕРАЦИЯЛАРЫНА ТАЛДАУ ЖҮРГІЗУ 20
2.1.Қазақстан Республикасының коммерциялық банктерінің
депозиттік операцияларын талдау 20
2.2.«Delta Bank» АҚ депозиттік салымдары.
Банктің депозиттік операцияларына талдау 25
2.3. «Delta Bank» АҚ депозиттер бойынша пайыздық
Саясатының ерекшелігін талдау 42


3. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ БАНКТЕРДІҢ ДЕПОЗИТТІК ОПЕРАЦИЯЛАРЫН ДАМЫТУ ЖОЛДАРЫ 44
3.1. Депозиттік портфельді басқару және ондағы тәуекелдерді азайту
жолдары 44
3.2. Қазақстан Республикасындағы депозиттерді сақтандыру жүйесінің
даму келешегі 51

ҚОРЫТЫНДЫ 61

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР 63

ҚОСЫМШАЛАР 65
Тақырыптың өзектілігі. Банктің депозиттік қызметі – қазіргі нарық жағдайында өте үлкен мәнге ие болып отыр. Себебі, мұндай қызметтің дамуы халық үшін , тіпті жалпы экономикалық қатынастар үшін оң әсерін тигізеді. Сондықтан, дипломдық жұмыстың мақсаты – банктің депозиттік операцияларын талдау, сондай-ақ, шетел тәжірибесінде көрсетілетін банктік қызмет түрлерін қарастырып, әсіресе, депозиттік операцияларға қатысты ұсыныстарды белгілеу болып табылады.
Бұл жұмыстың міндеттеріне келетін болсақ келесідей міндеттерді белгілеуге болады :
1. Коммерциялық банктердің ресурстарын қалыптастырушы депозиттердің мәні мен депозиттік қызметтері.
2. Қазақстан Республикасының коммерциялық банктерінің депозиттік оперцияларына талдау жүргізу.
3. «Delta Bank» АҚ депозиттік салымдары мен депозиттер бойынша пайыздық саясатының ерекшелігін талдау.
4. Қазақстан Республикасының депозиттік нарығына талдау жасап, коммерциялық банктердің депозиттік портфелінің құрылымына талдау жүргізу.
5. Депозиттік портфельдегі тәуекелдерді азайту жолдарына қатысты және жеке тұлғалардың депозиттерін сақтандыру жүйесіне қатысты ұсыныстарды белгілеу.
Зерттеу объектісіне: ҚР-ның екінші деңгейлі банкі «Delta Bank» АҚ
Теориялық және әдістемелік негізі. Жұмысты жазу барысында ҚР Ұлттық банкінің заңы , С.Б. Мақыштың «Коммерциялық банктер операциялары» кітабына, «Банк ісі» кітабына, Г.С. Сейтқасымовтың «Банковское дело», кітабына сүйендік. Сондай-ақ, талдау кезінде Ұлттық банктің статистикалық бюллетеніндегі және Ұлттық банктің 2007-жылғы Жылдық есебіндегі мәліметтерін пайдаландым.
Жалпы “банктік қызмет” біздің өмірімізбен үздіксіз байланыста болып тұрады. Оның әр түрлі болуы халық үшін, оның ішінде бұл қызметтерді таңдауда және банк үшін, ол қызметтерді ұсынуда өзара тиімді болу керек. Себебі, банк өзінің клиенттерге ұсынылатын қызметтер ауқымын кеңейтеді, ал біз, тұтынушылар ретінде, өздеріміздің мүмкіндігімізге және ниетімізге сәйкес сол қызметтерді тұтынамыз. Яғни, банктер өздерінің операцияларының ауқымын және клиенттерге көрсетілетін қызметтер ауқымын кеңейту арқылы банктер өздерінің табыстылық базасын ұлғайтып, рентабельділігін және бәсекелестік қабілеттілігін өсіреді.Сондай-ақ бұл жерде, банктік қызметтер ұсынылған кезде банктер үшін ол минималды шығындарды қарастыруы қажет.
Банктік қызметтер нарығында бәсекелестік өте үлкен орынға ие. Ал ол өз кезегінде қызмет көрсетудің сандық және сапалық сипатына әсер етеді. Яғни, бұны маркетингтік зерттеулер нәтижесінде анықтайды.Себебі, бәрімізге белгілі, маркетингтік зерттеу банктің бүкіл операцияларына қатысты зерттеулерді жүргізіп, банктің артықшылықтары мен кемшіліктері анықталады.
        
        МАЗМҰНЫ
беттері
Кіріспе
3
1. Коммерциялық банктердің несие ресурстарын қалыптастырушы депозиттердің
мәні ... ... ... ... ... ... Bank» АҚ қызметіне сипаттама. Банктің даму ... ... ... ... ... ... ... Республикасының коммерциялық ... ... ... ... Республикасының коммерциялық банктерінің
депозиттік ... ... Bank» АҚ ... салымдары.
Банктің ... ... ... «Delta Bank» АҚ ... ... ... ... ... ... ... ... депозиттік операцияларын
дамыту жолдары ... ... ... ... және ондағы тәуекелдерді азайту
жолдары
44
3.2. Қазақстан Республикасындағы депозиттерді сақтандыру жүйесінің
даму ... ... ... ... ... ... – қазіргі нарық
жағдайында өте үлкен мәнге ие болып отыр. Себебі, мұндай қызметтің ... үшін , ... ... экономикалық қатынастар үшін оң әсерін тигізеді.
Сондықтан, дипломдық жұмыстың мақсаты – банктің депозиттік операцияларын
талдау, ... ... ... ... ... ... түрлерін
қарастырып, әсіресе, депозиттік операцияларға қатысты ұсыныстарды белгілеу
болып табылады.
Бұл жұмыстың ... ... ... ... ... ... :
1. Коммерциялық банктердің ресурстарын қалыптастырушы депозиттердің ... ... ... Қазақстан Республикасының коммерциялық ... ... ... ... «Delta Bank» АҚ ... ... мен ... бойынша пайыздық
саясатының ерекшелігін талдау.
4. Қазақстан ... ... ... ... жасап, коммерциялық
банктердің депозиттік портфелінің құрылымына талдау жүргізу.
5. Депозиттік ... ... ... жолдарына қатысты және жеке
тұлғалардың депозиттерін ... ... ... ... ... объектісіне: ҚР-ның екінші деңгейлі банкі «Delta Bank» АҚ
Теориялық және әдістемелік негізі. Жұмысты жазу ... ҚР ... заңы , С.Б. ... ... ... ... кітабына,
«Банк ісі» кітабына, Г.С. Сейтқасымовтың ... ... ... ... ... ... ... банктің статистикалық
бюллетеніндегі және Ұлттық банктің ... ... ... ... ... ... біздің өмірімізбен үздіксіз байланыста болып
тұрады. Оның әр түрлі болуы халық үшін, оның ... бұл ... және банк ... ол қызметтерді ұсынуда өзара тиімді болу ... банк ... ... ... ... ... ... ал
біз, тұтынушылар ретінде, өздеріміздің мүмкіндігімізге және ниетімізге
сәйкес сол қызметтерді тұтынамыз. ... ... ... ... және клиенттерге көрсетілетін қызметтер ауқымын кеңейту ... ... ... ... ұлғайтып, рентабельділігін және
бәсекелестік қабілеттілігін өсіреді.Сондай-ақ бұл жерде, банктік қызметтер
ұсынылған кезде банктер үшін ол ... ... ... қажет.
Банктік қызметтер нарығында бәсекелестік өте үлкен орынға ие. Ал ол өз
кезегінде қызмет көрсетудің сандық және сапалық ... әсер ... ... ... зерттеулер нәтижесінде анықтайды.Себебі, бәрімізге
белгілі, маркетингтік ... ... ... ... ... ... банктің артықшылықтары мен кемшіліктері анықталады.
Қазақстандық салымшылардың ... ... ... ... қорғау проблемасы халық салымдарының жинақ банктерде құлдырауы
мен жекелеген қаржылық құрылымдардың тоқырауы және ... ... ... ... ... ... туындап отыр. Қазіргі
коммерциялық банктердің клиенттік құрылымында ... ... саны ... халықтың салымдарының мөлшерлері көбеюде және осыған
байланысты депозиттерді қорғауды жетілдіру ... де ... ... тарапынан жеке тұлғалардың салымдарын кепілдендіру және сақтандыру
қоры ... ... ... жұмыс атқаруына бағытталған шаралар
жүргізілуде. Бірақ аталған жүйенің дамымаған ... мен ... бар және оны ... үшін біздің шаруашылығымызда шетелдік
тәжірибені ескеруіміз қажет. Көптеген елдерде салымдарды ... ... ... ... ... ... олардың тәжірибесін біз
өз еліміздегі осы тектес жүйені ... ... ... ... банктердің депозиттік базасы тұрақты болып қалуда
жəне құрылымдық өзгерістерге ұшыраған жоқ. Қаралып отырған ... ... ... ... ... салымдарының үлесі
банктердің ... ... ... ... ... ... төмендегені байқалады. Бұл ретте, əлемдік ... ... ... ... есепке ала отырып, ішкі нарықта, оның
ішінде депозиттік базаны өсіру ... ... ... жөніндегі саясатты
жандандыруды күткен жөн.
Халыққа көрсетілетін ... ... ... көрсетумен
қатар – депозиттерге халықтың уақытша бос ... ... ... беру және ...... ... жүргізумен қатар,
қазіргі кездегі коммерциялық банктеріміз ... ... ... байланысты маркетингтік зерттеулер жүргізу,
валюталық операцияларды, сондай-ақ басқа да ... ... ... .
Қазіргі банктік тәжірбиеде салымдардың, депозиттердің және депозиттік
емес ресурстардың шоттарының әр түрлері кездеседі. Бұл ... ... ... банк ... ... ... ... қанағаттандыруға және олардың қаражаттары мен уақытша ... ... ... ... ұмтылуына жағдай жасайды.
Клиенттердің қажеттіліктері мен жалпы нарықтық жағдаятты талдау Банкке
бәсекелестікке ... банк ... ... ... берді.
Диплом жұмысының мақсаты шетелдегі депозиттерін зерттеу, Қазақстандағы
депозит беру жөніндегі статистикалық деректерді ... жэне ... ... ... ... ... мен шарттарын
зерделеу болып табылады.
Диплом жұмысының құрылымы кіріспеден, үш бөлімнен, қорытындыдан,
пайдаланған эдебиеттер ... және ... ... ... ... депозиттің экономикалық маңызы мен мэні, тарихы,
шетелдік тәжірибесі қарастырылған.
Екінші ... ... ... депозиттік операцияларын
талдау, салымдар ... ... ... ... мәліметтер
қарастырылған.
Үшінші бөлімде Қазақстан Республикасының ... ... ... ... мен депозиттік портфельді басқару және ондағы
тәуекелдерді азайту.
Әдістемелік негізі отандық жэне ... ... ... мен
заңнамалық актілер, ҚР Статистика жөніндегі агенттігінің ... ... ... және т.б. ... дипломдық жұмыстың орындалуына
негіз болған.
1. Коммерциялық банктердің ... ... ... мәні
1.1. Банктің депозиттік операциялардың экономикалық мәні
Коммерциялық банктің операциялары активті және пассивті болып ... ... ... банктің уақытша бос ақша қаражаттарын басқа
корреспондент- банктердегі шоттарда орналастыруымен байланысты операциялар.
Олар банктің өтімді активтері ... яғни ... ... өте аз
бөлігін алады.
Пассивті депозиттік операциялар- бұл клиенттердің ... бос ... ... және ... ... ... тартумен байланысты
операциялар. Бұл операциялар ... ... ... пассив жағының
көп бөлігін алады және банктік ресурстар қалыптастырудың негізгі көзі.
Қазіргі банктік тәжірбиеде салымдардың, депозиттердің және ... ... ... әр ... ... Бұл банктердің жоғарғы
бәсекелестік ... банк ... ... ... ... ... және ... қаражаттары мен уақытша бос
қаражаттарын банктік шоттарға тартуға ұмтылуына жағдай жасайды.
Экономикалық мазмұнына қарай депозиттерді ... ... ... ... ... ... мерзімді депозиттер, жинақ салымдары,
бағалы қағаздар.
Сондай- ақ оларды төмендегідей белгілеріне байланысты жіктеуге болады:
мерзімдеріне ... ... ... ... ... ... және қайтарып алу шартына қарай, пайыз төлеу тәсіліне қарай, банктің
активтік операциялары бойынша ... ... ... тағы ... иелерінің категорияларына байланысты депозиттік шоттар мынадай
түрлерге бөлінеді: жеке ... ... ... және
акционерлік қоғамдардың шоттарына, жергілікті билік ... ... ... шоттарына, шетелдік азаматтардың шоттарына.
Талап етуіне дейінгі депозиттер- бұл ... ... ... талап
етуіне байланысты әр түрлі төлем құжаттар арқылы қолма-қол ақшаларын алатын
әр түрлі шоттардағы қаражаттар.
Отандық банктің тәжірибеде ... ... ... ... ... ... акционерлік кәсіпорындарды, сондай-ақ әр түрлі шағын
коммерциялы құрылымдардың ағымдық ... ... әр ... ... ... ... ... есеп айырысудағы қаражаттар;
- жергілікті бюджеттер ... және ... ... ... ... ... ... қаражат қалдықтары.
Талап етуге дейінгі депозиттік шоттардың артықшылығы олардың иелері
үшін жоғарғы өтімділігіне ... ... ... ... ... ... қаржаттар шаруашылық және басқа да операциялардың
жүзеге асырылуы барысында түседі және пайдаланылады.
Ал кемшілігі бұл шот ... ... ... ... ... ... мөлшерде төленеді. Міне осыдан келіп талап етуге дейінгі шоттардың
төмендегідей өзіндік ерекшеліктері қалыптасады:
- ақша салу және оны алу кез ... ... ... да шектеусіз
жүзеге асырылады;
- шот иесі банктен осы шотты пайдаланғаны үшін пайыз түрінде немесе
коммиссиондық ақы алып ... ... ... ... ... ... ақашалай қаражаттарды сақтағаны
үшін өте төменгі деңгейде пайыз төлейді, кейде төлемеуі де мүмкін;
- талап етуге дейінгі депозиттер бойынша, ... банк ... ... ... резервтерге жоғарғы мөлшерде аударымдар
жасайды.
Мерзімді депозит- бұл банктерде белгілі бір мерзімге және ... ... ... ... уақытша бос ақша қаражаттары.
Бұл депозит түрі алдын ала хабарлаудан кейін немесе ... ... ... ... ... ... көмегімен пайдаланылмайды, бірақ
қолма- қол ақша түрінде еркін аударылады немесе ағымдағы шотқа ... ... ... бұл ... алатын болса, онда шот иесі айыппұл төлеуге
міндетті.
Бұл салымның ерекшелігі- ... ... ... ... ... міндетті резервтердің төменгі мөлшері белгіленеді.
Депозиттің бұл түрін алдын ала хабарлау негізінде ... ... ... ... иесі ала ... ... депозиттерді чектер арқылы
алуға болмайды. Мерзімді депозиттерді басқа шоттарға ... ... ... ... түрлерге бөлінеді:
- меншікті- мерзімді депозиттер;
- алдын ала алуы ескертілетін мерзімді депозиттер.
Меншікті- мерзімді депозиттер сақталу мерзіміне қарай жіктеледі:
- 30 күнге дейінгі;
- 30-90 ... ... 90-180 ... дейінгі;
- 180 күннен 360 күнге дейінгі;
- 360 күннен жоғары.
Депозит иесі – келісілген мерзімнен бұрын болған жағдайда банк ... оған ... ... ... ... ... құқылы. Депозит мына
формула арқылы есептелінеді:
формуламен есептеледі.[1]
∑- салым соммасы
Мерзімді салымдармен алдын- ала ... ... ... ... Мерзімді салымдар банктің иелігіне келісім ... ... бір ... берілген және мерзімі өткен соң иесімен кез-
келген уақытта алынатын ... ... ... ... ... ... пайыз мөлшерлемесі, оның мерзіміне, сомасына, шартты
орындауына байланысты болып келеді. Іс- жүзінде мерзімді салымдар ... 3, 6, 9, 12 ... және ұзақ ... салынады.
Мерзімді депозиттер бойынша, салым иесінен алдын ала ... ... ... түрде өтінішін талап етеді. Өтініш беру уақыты
алдын ала келісіледі және депозит бойынша, соған сәйкес ... ... ... ала алуын хабарлау мерзімі жеті күннен жоғары ... ... ... ... ... болады:
- есеп айырысу үшін пайдаланылмайды, әрі мұндай шоттарға ешқандай ... ... ... ... ... ... баяу ... тұрақты пайыз төленеді;
- пайыз мөлшерінің ең жоғарғы деңгейі ұлттық банкі тарапынан реттеліп
отырады;
- ақшаны алуы туралы салым ... ... ала ... етуі ... бұл ... ... ... ең төменгі мөлшерде резервтер
белгіленеді.
Тағы бір кеңінен ... ... ... ... салымдары.
Олардың белгіленген мерзімі жоқ, қаражатты алуда ескертуін талап етпейді,
салымның ... шегі ... ... салу және алу ... ... ... қажет.
Банктер үшін мұндай шоттар қосымша жұмыстарды талап етеді:
операцияны ... ... ... ... және ... алу ... екі ... тіркеу енгізу қажет және т.б. Компьютердің көмегімен жасалған
жеке бет шоты туралы ... ... ... ... ... ауыстыруға мүмкіншілігі бар.
Мерзімді депозиттер және жинақ салымдары депозиттік ... ... ... ... ... тұрақты мерзімі болмайды. Бұл салымдардың түрі
бойынша, мерзімді депозиттерге қарағанда төменгі мөлшерде ... ... ... ... кітапшалары негізінде толтырылады.
Жинақ салымдарының төмендегідей ерекшеліктері болады:
- ақшалай қаржаттар сақтауда тұрақты мерзімі ... ... ... ... алу барысында ешқандай да ескерту талап
етілмейді;
- ... ... ... ... шоттан аларда міндетті түрде ақшалай
қаражаттар қозғалысы көрсетілетін жинақ ... ... ... ... тәжірибеде жеке тұлғаларға ашылатын жинақ салымдары
салым операцияларының мерзіміне және мазмұнына қарай төмендегідей түрлерге
бөлінеді:
- мерзімді жинақ салымдары;
- қосымша ... ... ... ... ... ұтыс ... ... заттай ұтыс салымдары;
- мақсатты және ағымдық салымдар;
- алдын ала алуын хабарлайтын салымдар;
- ... ... ... ... тұрақты мерзімі белгіленетін және сол
мерзім өткенше алуға мүмкін емес ... ... ... ... ... жинақ салымдарға қарағанда ... ... ... ... ... ... бұл ... қаражатқа алдын ала
келісілген уәде бойынша үздіксіз ақшалай соманы ... бір ... ... ... ... кезде және т.с.с.)толық төленеді.
Ағымдық жинақ салымдар, негізінен ... ... ... ... үшін жинақталатын және пайдаланылатын қаражаттарды
білдіреді. Мұндай салымдар бойынша өте төменгі пайыз төленеді.
Мерзімді ... мен ... ... бір түріне депозиттік
және жинақ ... ... ... және ... ... бұл салым иесіне белгілі мерзім
өткен соң, тиісті қаражатты және оған ... ... ... құқық
беретін және оның шотындағы ақшалай қаражатының барлығын куәландыратын банк-
эмитенттің жазбаша куәлігі.
Депозиттік және сертификаттары ... ... екі ... ... келеді:
- атаулы сертификатар;
- мәлімдеуші сертификаттар;
Атаулы депозиттік және жинақ сертификаттары бұл салым иелерінің атына
толтырылып беріледі. Ал, мәлімдеуші ... ... ... аты- ... яғни оны кім ... сол ... иесі ... саналады.
Депозиттік және жинақ ... ... ... ... ... үшін ... ... төлем туралы немесе есеп-
айырысу қызметін атқара алады. Депозиттік сертификаттар көбіне ірі ... да, ... ... тұлғалар сатып алады.
Әлемдік банктік тәжірибеде депозиттік сертификаттардың мынандай екі
түрі бар:
- ... ... ... ... ... ... қолдарында болып,
уақыты жеткен соң ұсынылады.
Аударылатын депозиттік сертифткаттар ... бір ... ... ... алу, сату ... өтеді.
Жинақ сертификаты жеке тұлғаларға арналып шығарылады. ... ... 1 ... 3 ... ... ... ... құрайды.
Жинақ сертификаты тек жеке тұлғаларға ғана беріледі.
Мерзімді ... және ... ... ... ... ... мүмкін. Мұндай жағдайда банк сертификатты сатып алады,
бірақ төменгі мөшерде ... ... ... ... үшін ... ресурсты жинақтау тиімділігімен, яғни ірі соманың белгілі ... ... ... банктер тәжірибесінде халық салымдарының бірнеше ... ... ... ... банкі мынадай слымдардың түрлерін жеке
тұлғаларға ұсынады:
- “НАРОДНЫЙ” салымы- жоғары сыйақы ... бар және ... ... ... ... салым. Төменгі сомасы- 2000
тенге не 50 АҚШ доллары немесе 50 ... ... 3, 6, 12 және 24 ... ... ... ай сайын пайыз төленетін мерзімді ... ... 1000 ... не 50 АҚШ ... немесе 50 еуро. Мерзімі:
3, 6, 12 және 24 ай.
- “НАКОПИТЕЛЬНЫЙ ПЛЮС” салымы- қорлану мерзімі 1 жыл, 3 ... 5 ... ... ... ... ... 2000 тенге не 50
АҚШ доллары немесе 50 еуро. Мерзімі: 1 жыл, 3 жыл және 5 жыл.
- “ПРОЦЕНТЫ ВПЕРЕД” ... ... ... күні ... мерзімді салым. Төменгі сомасы- 1000 тенге не 100АҚШ
доллары немесе 100 еуро. Мерзімі: 3 жыл не 6 ай.
- “ПРЕМИАЛЬНЫЙ” салымы- сыйлық ақы ... бар ... ... ... ... ... ... 500 тенге.
- “ЗОЛОТОЙ ВОЗРАСТ ” салымы- 50 жасқа толған адамдар мен
зейнеткерлерге арналған ... ... ... ... 100 ... 90 ... “АҚ ... салымы- арнайы балаларға арналған салым. Төменгі
салым- 500 тенге не 5 АҚШ доллары. Мерзімі: 5 ... ... ... ... Банкинг жүйесінде ашылған салым.
Төменгі салым 10000 тенге не 100 АҚШ ... ... 30 ... күн, 180 күн, 270 күн, 360 ... ... ... ... әр түрлі факторлар, соның
ішінде халық табыстарының өсуі, теңгені АҚШ ... ... ... ... ұжымдық кепілдендіру жүйесінің қызмет етуі және жалпы
сомасы жылдардағы экономикалық асу ықпал ... ... ... ... ... ... ... көзі ретінде пайдаланылатын тартылған қаражаттарды
жинақтауда, коммерциялық банктерден депозиттік саясатты ... ... ... ... ... ... ... коммерциялық
банктер баланс өтімділігін сақтай отырып, мынадай талаптарды ескеруі тиіс:
- депозиттік ресурстардың қаржыландыратын активтік операциялардың
мерзімдері мен сомасына сәйкес ... ... ... банк ... ... ... ... алу үшін жұмыс жасауға тиіс;
- депозиттік операцияларды ұйымдастыру процесінде мерзімді
депозиттер мен мерзімді салымдардың ... ... ... ... ... ... ... өсіру мақсатында, депозиттік операциялар
түрлерін ұлғайтып, қосымша қызмет көрсетіп, жеңілдіктер жасауға тиіс.
1999жылдың қарашасында ... ... ... ... ... салымдарын міндетті түрде ұжымдық сақтандыру Ережесі
енгізілді, 1999 жылы 15 қарашада «Қазақстанның жеке ... ... беру ... ЖАҚ ... Қордың құрылтайшысы Қазақстан
Республикасының ұлттық Банкі болып ... ол оның ... ... 1
миллиард теңге берді. 2000жылғы 29 ... ... ... және банк ... ... ... 31 ... № 2444заңына
«Депозиттерге міндетті ұжымдық кепілдік беру (оларды ... ... 52-ші бап ... ... ... ... жүйесінің тұрақтылығын қамтамасыз
етуге қатысу және қатысушы банк мәжбүрлеп таратылған жағдайда салымшылардың
құқықтарымен заңды мүдделерін ... Осы ... ... үшін ... ... орындайды:
- кепілдік берілген өтемді төлейді;
- депозиттерге міндетті кепілдік беру жүйесіне қатысушы ... ... өз ... ... ... ... ... төлеуге арналған арнайы резерв қалаптастырады;
- конкурстық негізде агент банкті таңдайды;
- ... ... ... ... немесе барлық банк
операцияларын жүргізу ... ... алу ... ... ... құрамына, сонымен бірге мәжбүрлеп таратылатын
қатысушы банктің тарату комиссиясының және ... ... ... ... жеке ... құқықтарын қорғауға бағытталған және
Қазақстан Республикасының екінші деңгейдегі банктерінде ... ... ... беру ... ... ... ... депозиттерге міндетті кепілдік беруді жүзеге асыратын ұйымның
құрылу және оның қызмет ету, ... ... ... ... кепілдік беру жүйесіне қатысу тәртібін, сондай-ақ жүйеге
қатысушылардың өзара ... өзге де ... ... Республикасының екінші деңгейдегі банктерінде орналастырылған
депозиттерге міндетті кепілдік беру ... заңы ... Бұл ... 1 ... бастап күшіне енді. Заң Қазақстан банктері
салымшыларының құқықтарын қоғауға бағытталған, депозиттерге ... ... беру ... жұмыс істеуінің құқықтық негіздерін, сондай- ақ
Қазақстанның депозиттерге ... беру қоры ... ... тәртібін
айқындайды.
Осы заңның 2-бабына сәйкес Қазақстан Республикасының
депозиттерге міндеттi кепілдік беру ... ... ... ... негізделеді және осы Заң мен ... өзге де ... ... ... тұрады. Егер
Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шартта осы Заңдағыдан
өзгеше ... ... ... ... ... ережелері
қолданылады.
Бұл заңды қажеттігі Қазақстанның депозиттерге міндетті ... ... ... ... ... практикаға жақындата түсуге, жүйенің ашық
жұмыс істеуін қамтамасыз етуге, сондай- ақ оған тән болатын ... ... туып ... Заң ... тәжірибені және халықаралық
ұйымдардың депозиттері сақтандыру саласындағы ұсыныстарын, олардың отандық
шарттарға бейімделуін зерттеу және ... ... ... ... кепілдік берілетін өтем мөлшері 400 мың теңгеден 700 мың
теңгеге дейін көбейтілді. Сонымен бірге ... ... ... ... жаңа заңға сәйкес жеке ... ... ... және шетел валютасымен ... шек ... ... ... Бұл ... ... бастап коммерциялық банк
мәжбүрлеп таратылған жағдайда жеке салымшылардың бәрі ... ... беру ... ... ... ... салым
мөлшерінде, бірақ 700 мың теңгеден аспайтын мөлшерде алынатынын білдіреді.
Қазақстан Республикасының 1995 ... 30 ... N 215 ... ... ... мен толықтырулар) 36-1-бабында сәйкес,
Депозиттердi тарту мен өтеу тәртiбiн, талаптарын, ... және ... ... Ұлттық Банкi айқындайды. Қазақстан ... ... ... де, ... валютасымен де депозиттер тартуға құқылы.
1.2. «Delta Bank» АҚ қызметіне сипаттама. Банктің даму ... таза ... 2007 жылы ... ... тап ... көрсеткішімен
салыстырған 391,9% ұлғайды және 297,8 млн теңгені құрады. Таза ... ... және ... ... өсуінің есебінен орын алды.
Бағалы қағаздармен және шетел валютасымен операциялар ... ... Bank» АҚ ... 2008 жылғы 1-ші қаңтарға қарай жағдайы
бойынша 19 991 млн. ... ... 2007 ... ... 63,05% ... бұл ... Банктің міндеттемелері 42,8% өсті
және14 193 млн. теңгені құрады. Банктің меншік капиталы 149,42% ... жыл ... ... 5 798 млн. ... ... ... «Delta Bank» АҚ динамикалы даму үстіндегі қаржы институты,
оның ... ... ... мен ... ... ... банк ... мен қызметтерінің кең ауқымын көрсетуге бағытталған.
Батыс Қазақстанның ірі ... ... ... ... ... 1993 ... 1-ші ... негізі қаланған Банк өз
тірлігінің 14 ... ... ... ... ... өзінің
позицияларын едәуір нығайтты.
Орталық кеңсе Ақтаудан Алматыға көшкеннен кейін, Банк ... ие ... бұл ... ... ... ... қатынастарды нығайтуға және Ресей мен Балтық жағалауының
коммерциялық ... ... ... ... ... ... Банк ... және орта бизнесті ... ... ... жыл ... ... ... таңдап алынған
стратегияның дұрыстығының және Банкке деген сенімнің өсуінің куәсі болып
табылады.
Банктің 14 жыл ... ... ... тәжірибе, өткен
жылдардың табыстары мен жетістіктері Банкке стратегиялық басымдықтарды жан-
жақтылаудың пайдасына ығыстырып, бизнес жүргізудің жаңа ... ... ... ... ... ... ... туындады.
Оның негізділігі ең алдымен бөлшек, шағын және орта бизнесті ... жаңа ... ... ... ... ... ... құрамында мұнай секторы компанияларының үлесі қысқарғанының
нәтижесінде салалық болудан қалды.
Кесте ... Bank» ААҚ ... ... ... ... ... |
| | ... |белгілері |
|1 |2 |3 |4 ... ... ... айдан |теңгемен 11,5%, | |
| ... ... ... | |
| | |7,5% ... | ... ... |12 ай және |12 айдан 24 айға |Салымды ата- ана |
| ... әрі ... ... 9%,|сәбидің атына ақша|
| | ... ... ... |
| | |6,5% ... ... ... |
|«Мудрость» салымы |3 ай және ... ... ... зейнеткерлік|
| ... әрі ... ... ... ... |
| | ... 5,5% ... |
| | ... ... ... 1 жалғасы ... ... |1 ай және ... ... ... 13 ... |
|салымы ... әрі |9,7% ... ... |астам мерзімге |
| | ... 7,8% ... |
| | ... ... visa gold |
| | | ... ... |
| | | ... беріледі. |
|«Delta- Бизнес» салымы|1 ай және |теңгемен жылына |Сыйақы ақшаның |
| ... әрі |9,1% ... ... ... ... ... | ... 7% ... ... |
| | ... ... |
|«Қазынашылық» салымы |1 ... 28 ... ... | |
| ... ... |12% ... | ... көзі: «Delta Bank» ААҚ жылдық есебі 2007жыл ... ... ... негізгі мақсаттары – жаңа стратегия, жаңа
өнімдер мен ... ... ... ... және ... жаңа ... ... өнімдерінің желісі кеңінен ұсынылған, оларға жеке ... ...... «Мудрость», «Delta-Байлық», сондай-ақ заңды
тұлғаларға арналған - «Delta - ... ... ... ... қажеттіліктері мен жалпы нарықтық жағдаятты талдау Банкке
бәсекелестікке жарамды банк өнімдерін ... ... ... ... ... клиенттер мен шағын және орта бизнес субъектілері үшін
айналымдық қаражаттарды толықтыруға, негізгі қаражаттар, жылжымайтын мүлік
сатып алуға қарыздар, сондай-ақ жеке ... ... ... ... ... ... «Неотложка» несие желісі, Автокредитование бар.
Банк қызметтері нарығында қаржылық операциялар жүргізудің жалпы
көлеміне және «Delta Bank» ... ... ... ... өсуі қолайлы әсер етеді, атап айтқанда, өткен жылмен
салыстырғанда, жарғылық капиталдың 2,6 есе ... атап ... ... ... бұл ... ... қолдану қажеттілігі қаржылық қызметтер
көрсетуге ... ... ... туындайтын озық тәжірибе
мен заманға сай банк ... ... ... ... жылға
қаржылық қызметтердің толық ауқымын ұсынатын жан-жақты Банк құру жолымен
жүріп келеді. Осы мақсатта «Delta Bank» АҚ банк ... ... ... ... ... ... ... бағдарламалық өнімдердің
бірқатарын енгізу үстінде.
Бүгінгі күнге Банк ресейлік және шетелдік банктермен корреспонденттік
қатынастар орнатқан, олардың ... ... ... ... ... ... Банк Зенит, Мәскеу Халықаралық Банкі, Связь ... ... ... Росбанк, Банк American Express,
Commerzbank бар.
"Delta Bank" АҚ ... ... 12 ... қамтиды. Банктің
жоспарларына қосымша филиалдар ашудың есебінен ... ... ... Bank» АҚ-ның активтері 19,291 млрд. ... ... ... - 14,696 млрд. теңге. Жарғылық капиталдың мөлшері – 5,525 млрд.
теңге (деректер 2007 ... 8-ші ... ... ... берілген).
Банктің тарихына тоқталсақ ден өтті.1993 жылғы 1-ші қыркүйек «Нефтебанк»
жабық акционерлік қоғамын ... ... ... министрлігінде
бастапқы тіркеу. 1994 жылғы 4-ші тамыз Жаңаөзен қаласында Банктің алғашқы
филиалын ашылды. 1994 ... 29-шы ... Банк ... ... қауымдастығының мүшесіне айналды. 1994 ... 6-шы ... ... ашық акционерлік қоғамы ретінде қайта тіркелді.     1995 жылдың
12-ші қаңтар бастап филиалдары әр ... ... ... 1997 ... ... ... Банк ... Банкаралық Қаржылық Телекоммуникациялық жүйемен -
SWIFT (Бельгия) бағдарламалық жасақтаманы лицензияландыруға келісімшарт
жасасты. 1998 ... 15-ші ... ... «А» ... жай акциялары
(«Қазақстан Қор биржасы» АҚ сауда тізімдеріне енгізілген. 1999 ... ... АҚ ... ... ... ... кірді. 1998 –
2001  Norvegian Banking Resources және Rabobank бірлестікте ... және ... ... ... ... ... ... тәжірибесімен алмасу бойынша «Twinning» жобаларын жүргізу.
2000 жылғы 16-шы ақпан Банк «Қазақстан кепілдік (сақтандыру) қоры» АҚ-
ның жеке ... ... ... топтық кепілдік беру
(сақтандыру) жүйесінің қатысушысына айналды. 2000 жылғы 9-шы қараша Банк
«Нефтебанк» акционерлік қоғамы ... ... ... 2001 ... 5-ші
маусым Банк Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкімен корреспонденттік шот
келісімшартына қол ... ... ...... корреспонденттік шот
ашты. 2002 жылғы 10-шы қараша  Банк VISA ... ... ... ие ... жылғы 1-ші ақпан ... ... ... ретінде
мемлекеттік қайта тіркелу. 2005 жылғы 23-ші ... ... ... ... мен қаржылық ұйымдарды реттеу және қадағалау
жөніндегі агенттігі ... 5 000 000 жай ... ... ... жүргізді. 2005 жылғы 12-ші қыркүйек  ... ... ... мен қаржылық ұйымдарды реттеу және қадағалау
жөніндегі агенттігі "Нефтебанк" АҚ-ның 30 000 000 дана ... ... ... ... ... мемлекеттік тіркеуді
жүргізді.
2006 жылғы 22-ші ... ... АҚ ... ... және ... жүзеге асыратын банк және өзге операциялар ... ... 2007 ... 6-шы ... ... ... капиталы жай жарияланған
акцияларды орналастырудың ... 3,1 ... ... ... ... 2007
жылғы 3-ші тамыз Банктің Директорлар кеңесі Банктің атауын «Нефтебанк» АҚ-
нан «Delta Bank» АҚ деп ... және ... ... жаңа ... ... ... ... жылғы 29-шы тамыз Банк Қазақстан ... ... ... ... ... Мемлекеттік қайта тіркеуден
өтті.2007 жылғы 2-ші қазан «Delta Bank» АҚ банк және өзге ... ... ... 2007 ... 24-ші ... «Delta Bank» АҚ банк және
өзге операциялар жүргізуге және бағалы ... ... ... жүзеге
асыруға Лицензия алды.
2007 жылғы 1-ші қараша  «Delta Bank» АҚ ... ... «Delta ... жай ... ... ... есебінен 5,525 млрд. теңгеге
дейін ұлғайтылды.
• Клиенттер ... ... ... ... ... ... стандарттарын енгізу;
• Нарық конъюнктурасына және клиенттердің қажеттіліктеріне сәйкес
өнімдер мен қызметтер әзірлеу және жетілдіру;
• Банктің ... ... ... ... қатысуды кеңейту;
• Басқару және іштен бақылау жүйелерін жетілдіру;
... ... ... ... ... миссиясын Клиенттердің қаржылық қажеттіліктеріне сәйкес
банк өнімдері мен қызметтерін ... ... ... ... ... ... және жеке ... сапалы әрі
жедел қызмет көрсету деп біледі.
1.3. Шетел тәжірибесіндегі көрсетілген банктің депозиттік қызметтері
Батыс Еуропа және Солтүстік Америка мемлекеттерінде ... ...... ... банктерден (мысалы, Германияда)
арнайы жинақ институттарына (АҚШ-тағы ссуда – ... ... ... да ... ... ... ... - жекелеген немесе кез
келген клиентке барлық мүмкін болатын қызметтерді көрсетеді және банктік
өнімдердің әр ... ... ... ... ... ... ең ... жинақ операцияларын
қарастырайық.
Дамыған мемлекеттеріндегі әйгілі банктік жинақ шоттары:
1. Капитал нарығының жинақ шоттары ( capital market saving accounts ... ... ... ... банктер тәжірибесінде кең тараған
және клиенттің ақша ... ұзақ ... ... ... бірге клиентке кез- келген уақытта шоттан алуға мүмкіндігін береді.
Мемлекеттік облигациялар бойынша төленетін орташа пайызына сәйкес, бұл ... ... ... ... бекітілген (яғни 3 жылдан 10 жылға
дейінгі мерзімді облигациялар). Батыс коммерциялық ... ... бұл ... ... деген сенімділігін арттыруда және
берілген шоттарға уақытша бос ақшалай қаражаттарын ... ... ... ... ... ... дамыған мемлекеттердің коммерциялық
банктері тек осы ... ... ( есеп ... ) шоты бар ... ... Олар ... депозиттерге ұқсас, яғни оларға ... ... ... (автоматты түрде) банк оның есеп ... ақша ... ... ... ал оның қалдығы бойынша,
ағымдағы шотқақарағанда жоғарырақ ... ... ... ... белгілі бір күндерде айына 3-4 рет жүргізіледі.
Бұл шотқа ұқсас 1978 жылы “Мерилл ... ... ... ... ерекше түрін – қолма-қол ақшаны басқару шоты – СМА ... account ) ... ... Бұл ... ... кезде қызметтердің кең
пакеті ұсынылады ( чек ... ... ... бір сомаға несие беру,
дебеттік карточкалар, брокерлік қызметтер және т.б.). ... ... ... ... ... ... ... қызмет – бұл СМА
шотына дивиденд және пайыз түрінде түскен ақшалай қаражаттар автоматты
түрде пайыздық ... ... ... ... 1978 жылы ... ATS – ... ... transfer service)- ақша
қаражаттарын автоматты түрде аудару шоттарын ... ... ATS – ... ... ... алған. Ал чектік шоттағы сәйкес қалдықты ұстау
немесе овердрафтты жабу қажеттілігі туындаған кезде ... ...... ... ... ... ... талап етуге дейінгі
салымға аударады. Осыған ... ATS – ... ... ... ... ие ... ... олар салымшыға чектік шоттағы минималды
қалдықты ұстап тұрғанда, бір кезде өзінің ATS – шоты ... ... ... ... ... ... ... отандық банктер тәжірибесінде де қолданылуы мүмкін,
өйткені клиенттер жоғары табыс алу үшін ... ... ... ... ... ... ... клиенттер үшін жинақ шоттары (fortune saving accounts) батыс
банктерінің ... ... ... және ... қағаздарға
ақшалай қаражаттарын инвестицияланған клиенттер үшін ... ... ... ... ... көздейді: бұл шотты ашу үшін алғашқы жарнасы
жоғары болады, ал ... ... ... алу ... ... ... ... ақ, клиент жылжымайтын мүлікті сатып алса ... ... ... банк ... ... ақы алмайды.
4. Асыл металдарды сатып алу үшін шоттар ... metals ... ... коммерциялық банктерінде, әр түрлі асыл металдарды
(алтын, күміс, платина, ... және т.б.), ... ақ ... ... ... ... алумен айналысатын клиенттерге ... ... ... ... ... ... ... күн сайын құймаларды,
платиналарды, монеталарды, медальондарды және т.с.с. сату және сатып ... ие ... ... нарығындағы өскен бәсекелестік чектік
депозиттердің көптеген жаңа түрлерінің пайда болуына әсер ... яғни ... ... салымшылар төлемдер жүргізу үшін ... ... ... ... мұндай шоттың иесі мұндай шоттан кез- келген уақытта қолма-
қол ақша алуы мүмкін.
Чектік депозиттердің көп ... ... ... ... дейінгі
депозиттер және NOW – шоттары болып ... NOW – ... ... of ... ... ... ... туралы шығарылатын
бұйрықтарға қарсы шоттар, яғни бұл ... ... ... ... Олар
Батыс коммерциялық банктерінде 80- шы жылдары таралған. Басында олар жинақ
салымдары ретінде жіктелінген, ал 1981 ...... ... ... ... NOW – ... пайыз төленетін жинақ салымдарының типіне
жатқызылған. Мұндай ... ... ... ... ... мүмкіндігі
болған (үшінші жақтың пайдасына ақшаны төлеу туралы ... ... ... тастау туралы бұйрықтары деп атады. Осыған байланысты
NOW – шоттарды чектік депозиттер категориясына жатқызды.
Кейбір ... ... ... жинақтарын тартудың
ерекшеліктерін қарастырайық ... ... ... қатар барлық несие – қаржылық
бағыттағы мекемелер ... ... ... ... . ... және клирингтік банктер , сақтандыру компаниялары, зейнетақы
қорлары , трасталық компаниялар және т.б.
Соңғы жылдарда ... ... ... барлық операциялардың
ақысыздығын сақтай отырып пайыздарды есептеу бойынша ... ... ... ... . ... стратегияның оң жақтары , пайыздық
ставканың төмен деңгейіне (2 – 5%) қарамастан көп ... ... , ... ... , яғни ... шоттары фискалдық
иммунитетке ие болды – яғни салықтан босатылды, ал бұл ... ... оң ... ... ... ... ... ұсынумен , негізінен ,
Ұлыбритания Ұлттық жинақ банкі айналысады, оның ... екі шот ... ... және ... (1966 ... ... . ... шот ұсақ
жинақтарын аккумуляциялауға арналған және бірінші 70 фунт стерлинг сомасына
салық салынбайды. Сонымен бірге , 25 ... ... ... шоты бар, ... тек 250 фунт стерлингке дейін жеткенде ғана пайыз есептелінеді ,
оларды жинақ салымдары деп атайды .
Ал ... ... ... ... ... табысты олардың
салған салымының көлеміне байланысты ... ... ... стратегиясы
негізінен – трасталық жинақ банктері өздерінің салымшыларының қаражаттарын
басқа банктерге және ... ... ... ... Бұл ... ... ... саясаты мемлекеттің пайыз
ставкасының жоғарғы шектерін ... және ... ... ... мен боналар бойынша шекті пайыз көлемін
бекіту арқылы көрінеді.
Бірақ шектеулерге қарамастан ... 50% - ... ... ... ... табылады, сонымен бірге 28 % жанұялық
салымдары бар.
Негізгі ұйымдастырушылық депозиттік формалары: есеп ... ... ... ; ... ... шоттар; жинақ сертификаттары; чектік
шоттар; тұрғын үйге алған ссудаларды өтеу үшін ... ... ... ... ... және т.б. болып табылады .
Бүкіл Европа мемлекеттері ... ... ... ... оның ... ... ... карточкаларын таратуда,
қолдануда және қаржыландыруда алда келе жатыр.
Италия. 1991 жылы Италияда 83 ... ... ... ... ... жинақ кассалар стратегиясының қажеттілігі ... ... ... нарығындағы жоғарғы бәсекелестігінен туындады.
Италия банктерінің тәжірибесіндегі жинақ шоттары негізінен банктік
құжаттарының формаларына байланысты бөлінеді, ... ... ... ... (ағымдағы шотқа ұқсас) оның пайыздық ставкасы 5 %- ... ... ... ... мәлімдеушіге жинақ кітапшасы және т. б.
Бірінші бөлімді қорытындылый ... ... мен ... ... және ... ... бөлінуі туралы және олардың
түрлеріне, мерзімдеріне, ерекшеліктеріне тоқталып ... ... ... ... талдау жасадым.
2. Қазақстан ... ... ... депозиттік
операцияларына талдау жүргізу
2.1. Қазақстан Республикасының коммерциялық банктерінің ... ... ... 2007 ... экономикалық дамуы соңғы 7 жыл
бойы ... келе ... ... өсу ... ... сипатталды.
Қаржы секторындағы, ең алдымен банк сегментіндегі жағдайдың дамуы 2007 жыл
ішінде əр түрлі бағыттағы үрдістермен ... ... ... ... банк қызметінің одан əрі кеңеюі
байқалды, банктердің активтері, міндеттемелері біршама ... ... ... ... ... ... ... біртіндеп өсуіне қарамастан,
олардың деңгейі отандық ... ... ... ... ... ... жалғастыруға мүмкіндік жасады. Банктердің резидент ... 2007 ... ... 32,9% ұлғайды (2006 жылы– 19,5%).
Ауытқуы 13,4 пайыз ... ол ... ... ... алу сұранысының
өсуімен байланысты болған. Тартылатын ресурстардың біраз бөлігі отандық
экономиканы ... ... ... 2007 жылы ... ... өсуі 46,6% ... (2006 жылы– 27,7%). ... ... ... қаржы секторындағы жағдайдың өзгерісін сақтық пен
сезінетін көрсеткіш ретінде ... ... 2007 ... ... 4,7% төмендеді. Соған қарамастан олардың осы айлардағы көлемі
2007 ... ... ... ... ал 2007 ... ... депозиттері
1,9% ұлғайды. Резиденттердің банк жүйесіндегі депозиттері 23,6% ... ... ... ... 42,4% құрады. Сонымен қатар, банктердің
тəуекелдерді қабылдау барабарлығының дəрежесіне ... ... бұл ... ... ... түрде бағалай отырып, қаржы институттарының
пайданы қамтамасыз ететін ағымдағы факторларға көбірек ... ... ... ... ... ... барабар қабылдамаған
осындай қауіптердің бірі АҚШ-ғы ипотекалық дағдарыстың салдары ретіндегі
өтімділіктің ауқымды көлемде ... жəне ... ... ... азаюы болды. Банктердің кредиттері жəне ... ... ... ... ... ... ... экономиканы кредиттеудің өсу қарқынын қысқартады жəне ... ... əсер етуі ... ... банктердің депозиттік базасы тұрақты болып қалуда
жəне ... ... ... жоқ. ... ... ... ... жиынтық міндеттемелеріндегі резиденттер ... ... ... ... ... басқа көздері болуы
салдарынан төмендегені байқалады. Бұл ... ... ... ... ... ... есепке ала отырып, ішкі ... ... ... ... ... ... қаражат тарту жөніндегі саясатты
жандандыруды күткен жөн.
Болып жатқан оқиғалар аясында қаржы секторындағы жағдайдың ... пен ... ... ... халықтың депозиттері 2007жылғы тамыз-
қазан кезеңінде 4,7% төмендеді. Соған қарамастан олардың осы айлардағы
көлемі ... ... ... ... ал 2007жылы қарашада халықтың
депозиттері 1,9% ұлғайды.
Кесте 2
Екінші деңгейдегі банктердің депозиттік базасының құрылымы
(кезең соңында, нәтижеге пайызбен)
|  |2005 ж |2006 ж |2007 ж ... ... ... ... |64,5 |66,9 |85,9 ... тұлғалар салымдарының үлесі |35,5 |33,1 |14,1 ... |100 |100 |100 ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Ұлттық банк есебі 2007ж ... ... ... ... ... құрылымыда Заңды
тұлғалар салымдарының үлесі 2005 жылғы мәліметтерге қарағанда 2006 жылы
64,5 пайыздан 66,9 ... ... ... +2,4%), ал 2006 ... 2007 жылы 19%-ға ... Ол ... ... бос қаражаттарын
банкке салу көрсеткіштерінің, банкке деген сенімділігінің өсуін білдіреді.
Ал жеке ... ... ... ... ... тұр, ... ... төмендеу байқалады.
Жеке тұлғалар депозиттік салымдары бойынша үлес алмағы 2006 жылы 2,4 %-
ға төмендеген. Ал 2007 жылы 33,1 %-дан 14,1 %- ға ... ... ... ... 19%- ға ... ол ... ... тұлғалар бойынша
көрсеткіштің сол 19%-ға өскеніне байланысты. Осыған себеп болып ... ... ... байланысты жеке тұлғалардың банкке деген
сенімдігінің төмендеуі.
Сурет 1
Екінші деңгейдегі банктердің депозиттік базасының құрылымы
Дерек көзі: Қазақстан Республикасы Ұлттық Банк ... ... ... Қазақстан Республикасының банк секторы экономикалық өсу
жағдайында дамыды, мұның өзі ... жəне ... ... кəсіпорындардың
салымдарының өсу факторы болып ... ... ... аз ғана ... ... 2007 жылы тұтастай алғанда
салымдар динамикасы жыл басынан бері оң, ал жеке ... ... ... ... ... үрдісіне ие болып отыр (33,1%-дан 37,8%-ға
дейін). Өз кезегінде қайталама валюта нарығындағы «дүрбелең» ағымдағы жылғы
ұлттық ... ... үлес ... ... бағытталған қысым
факторы болып табылды. Солай бола тұрса да осы ... ... ... өсу ... ие, ... ... ... ұзақ
мерзімді нығаю тренді себепші болды.
Кесте 3
Жеке тұлғалардың салым түрлері бойынша депозиттерінің құрылымы
(кезең соңында, нәтижеге, ... |2005 ж |2006 ж |2007 ж ... ету ... салымдар |3,1 |2,8 |2,2 ... және ... ... |85,4 |84,8 |86,6 ... ... ақша |11,5 |12,4 |11,2 ... ... | | | ... ... ... ала | | | ... | | | ... ... ... |72,2 |92,1 |66,0 ... ... ... |27,8 |7,9 |34,0 ... | | | |
| | | | ... |200 | | ... ... Қазақстан Республикасы Ұлттық Банк есебі 2007ж ... ... ... ... ... ... құрылымы (Кесте
3) бойынша «Талап ету бойынша салымдар» жылдан жылға төмендеуде, ол ... ... ... ал 2007 жылы 0,5 %-ға төмендеген. Мерзімді және шартты
салымдар ... ... 2007 жылы өсу ... ... ол ... қарағанда 1,8 %- ға өскен. Мұндай үрдіс ұзақ ... ... мен ... ... құрылымының сəйкестігіне оң əсер
етеді жəне ... ... ... ... ... ... ... тұрақтылығы халықтың банк жүйесіне сенімінің ... ... ... жылы жеке ... салымдары құрылымында
күрт өзгерістер байқалған жоқ, ал мерзімді ... ... ... жалпы сомасының 86,6% құрай отырып, басымдыққа ие болды. Сонымен
қатар, жоғарыда аталған факторлардың салдарынан, ... жəне ... ... соңғысының үлесі ұлғаю пайдасына қарай өзгергені
байқалды Ағымдағы шоттардағы ақша ... ... ... ... ала ... ... ... өсу, бірде төмендеу байқалады.
Ол 2005 жыл ... ... 2007 жылы 0,3 %-ға ... ... ... ... бөлгендегі үлесі 3 Суретте көрініс ... ... ... ... 72,2%- дан, 2007 жылы 92,1%- ға ... яғни ауытқуы 19,9% құрады. Ал, шетел валютасындағы салымдар ... жылы 34,0%- ... ол 2006 ... 26,1 %-ға өскен.
Кесте 4
Салымдар топтары бойынша мерзімді салымдардың орташа мөлшері
мың теңге
|  |2005 ж |2006 ж |2007 ж ... мың ... ... |132,6 |141,4 |135,24 ... мың ... 1 млн. ... |824,4 |804,79 ... | | | |
|1 млн. ... 3 млн. |1 600,70 |1 602,50 |1 593,78 ... ... | | | |
|3 млн. ... 10 млн. ... 216,10 |5 175,80 |5 153,89 ... | | | ... млн. ... 15 млн. |12 356,90 |12 104,90 |12 176,90 ... ... | | | ... млн. теңгеден жоғары |79 695,40 |76 469,60 |85 995,15 ... ... ... салым |709,2 |779 |807,65 ... | | | ... ... ... ... ... Банк есебі 2007ж |
Салымдар топтары ... ... ... ... ... болсақ, 2006ж орташа салым соммасы 2005жылмен ... ... ... Ал ... 2006 ... ... 807,65мың теңгеге
өскен. Яғни 2007жылы 2005 жылға ... ... ... ... ... ... банктердің депозиттік базасының құрылымы
(кезең соңында, нәтижеге пайызбен)
| |2005 |2006 |2007 ... ... ... үлесі |64,5 |66,9 |63,3 |
|Жеке тұлғалар салымдарының ... |35,5 |33,1 |36,7 ... ... ... |40,6 |38,5 |37,0 ... ... | | | ... валютадағы салымдардың үлесі |58,1 |64,8 |76,0 |
|Резидент ... ... ... ... ... ... Ұлттық Банк есебі 2007ж |
Соңғы жылдары Қазақстан Республикасының банк секторы экономикалық
өсу жағдайында ... ... өзі ... жəне ... сектордағы
кəсіпорындардың салымдарының өсу факторы болып ... ... ... аз ғана ... ... ... жылдың
3 тоқсанында тұтастай алғанда салымдар динамикасы жыл басынан бері оң, ал
жеке тұлғалардың депозиттік база ... ... ... ... ... отыр ... ... дейін).
Екінші деңгейлі банктердің депозиттік базасының құрылымы ... ... ... ... ... ... ... 66,9%-ды
құрады. Керісінше 2007жылы 2006жылмен салыстырғанда 63,3%-ға төмендеді.
Жеке тұлғалар салымдарының үлесі бойынша 2007жылы ... ... ... өсті, ал 2006жылмен 2005жылды салыстырсақ, ... 2,4% ... ... ... ... ... ... 2007жылы 2005 жылмен
салыстырғанда 76,0% құраған яғни 17,9%-ға ... ... ... валюта нарығындағы «дүрбелең» ағымдағы жылғы
тамызда ұлттық валютадағы салымдардың үлес ... ... ... ... ... ... Солай бола тұрса да осы көрсеткіш
тарихи ретроспективте айтарлықтай өсу үрдісіне ие, бұған ұлттық ... ... ... ... себепші болды.
Мұндай үрдіс ұзақ мерзімді болашақта активтер мен міндеттемелердің
валюталық құрылымының сәйкестігіне оң әсер ... және ... ... ... ... ... Депозиттер құрылымының тұрақтылығы
халықтың банк ... ... ... ... ... ... жеке тұлғалардың салымдары құрылымында күрт өзгерістер байқалған жоқ,
ал мерзімді депозиттердің ... ... ... жалпы сомасының 86,6%
құрай отырып, басымдыққа ие болды. Сонымен қатар, ... ... ... ... және ... ... ... үлесі ұлғаю пайдасына қарай өзгергені байқалады.
Ағымдағы жылдың салымдарының орташа ... ... ... ... ... байқалды.Клиенттердің қаражаттарымен қатар
халықаралық нарықта шетелдік қаржы ... ... ... ... ... ... шығару арқылы тартатын қаражаттары қазақстандық
банктердің ресурстарының маңызды көзі болып болып қалуда.
Банктер сондай-ақ синдикатталған жəне ... ... ... ... ... белсенді түрде қарызға алады. Резидент
еместер алдындағы міндеттемелердің банктердің жиынтық міндеттемелеріндегі
үлесі өсуін жалғастыруда, ... өзі банк ... ... ... ... ... жəне ... күйзеліске ұшырау ықтималдығының
өсуіне себепші болады
Сурет 2
Банктердің резидент еместер алдындағы міндеттемелерінің ... 2007 ... ... ... Республикасы Ұлттық Банк есебі 2007ж
Банк секторының сыртқы міндеттемелері құрылымында халықаралық қаржы
ұйымдарынан алынған ... қоса ... ... сондай-ақ арнайы
мақсаттағы еншілес ұйымдардың салымдары басымдыққа ие.
Депозиттердің банкаралық нарығында операциялардың негізгі ... емес ... ... ... ... валютасымен жүргізіледі.
2007 жылғы 10 айда орналастырылған банкаралық депозиттер көлемі өткен ... ... ... 42,6% ... ... 3764,1 ... ... Бұл ретте теңгелік депозиттер орналастырылған депозиттердің ... 6% ... ... ... 2006 ... ... ... жылғы қазанда 7,40%-ға дейін өсуі кезінде 2 еседен аса өсті. Долларлық
депозиттер сыйақы ставкасының ... ... ... ... ... депозиттердің жалпы көлемінің 77% құрай отырып, 34,1% ұлғайды.
Еуромен депозиттер ставкалардың 3,38%-дан 3,77%-ға ... ... ... ... ... көлемінен 17% құрайды. Ресей рублімен
депозиттер аздап жалпы көлемнің шамамен 1%-дай ... ... ... ... көлемі орналастырылған банкаралық
депозиттердің ... ... 94,5% ... ... олардың елеулі
бөлігі (шетел валютасында орналастырылған банкаралық депозиттердің жалпы
көлемінің 93,6%) ... емес ... ... «Delta Bank» АҚ ... салымдары. Банктің ... ... таза ... 2007 жылы ... ... тап ... ... 391,9% ұлғайды және 297,8 млн теңгені ... Таза ... ... және ... ... өсуінің есебінен орын алды.
Бағалы қағаздармен және шетел ... ... ... ... Bank» АҚ ... 2008 ... 1-ші қаңтарға қарай жағдайы
бойынша 19 991 млн. теңгені ... 2007 ... ... 63,05% ... бұл орайда Банктің міндеттемелері 42,8% өсті
және14 193 млн. ... ... ... ... ... 149,42% ... жыл ... қарай 5 798 млн. теңгені құрады
Бүгінгі күнге «Delta Bank» АҚ динамикалы даму ... ... ... ... ... ... мен ... қажеттіліктерін ескере
отырып, банк өнімдері мен қызметтерінің кең ауқымын көрсетуге бағытталған.
Батыс Қазақстанның ірі ... ... ... ... ... 1993 жылғы 1-ші қыркүйекте негізі ... Банк ... 14 ... тарихында еліміздің қаржы нарығында ... ... ... ... Ақтаудан Алматыға көшкеннен кейін, Банк республикалық
мәртебеге ие болды, бұл ... ... ... ... қатынастарды нығайтуға және Ресей мен Балтық жағалауының
коммерциялық банктерімен ... ... ... тигізді.
Стратегиялық тұрғыдан Банк шағын және орта бизнесті ... ... ... жыл ... ұлғаюға беталысы таңдап алынған
стратегияның дұрыстығының және Банкке деген ... ... ... болып
табылады.
Банктің 14 жыл қызметінің уақытында жинақталған ... ... ... мен ... ... стратегиялық басымдықтарды жан-
жақтылаудың пайдасына ығыстырып, бизнес жүргізудің жаңа деңгейіне көшуге
мүмкіндік берді. Банктің ребрендингін ... ... ... Оның
негізділігі ең алдымен бөлшек, шағын және орта ... ... жаңа ... ... байланысты. Сонымен қатар, Банк
клиенттер құрамында мұнай секторы компанияларының үлесі ... ... ... ... ... ... негізгі мақсаттары – жаңа стратегия, жаңа
өнімдер мен қызмет көрсету ... ... және ... жаңа ... ... ... мен ... нарықтық жағдаятты талдау Банкке
бәсекелестікке жарамды банк өнімдерін әзірлеуге мүмкіндік берді, олардың
ішінде корпоративтік ... мен ... және орта ... ... үшін
айналымдық қаражаттарды толықтыруға, негізгі қаражаттар, жылжымайтын мүлік
сатып алуға қарыздар, сондай-ақ жеке тұлғаларға арналған несие өнімдері ... ... ... несие желісі, Автокредитование бар.
Депозит өнімдерінің желісі ... ... ... жеке тұлғаларға
арналған депозиттер – «Малыш», «Мудрость», «Delta-Байлық», ... ... ... - «Delta - ... ... ... ... қызметтері нарығында қаржылық операциялар жүргізудің жалпы
көлеміне және «Delta Bank» ... ... ... ... өсуі ... әсер ... атап айтқанда, өткен жылмен
салыстырғанда, жарғылық капиталдың 2,6 есе ұлғайғанын атап өтуге болады.
Банк командасы, бұл ... ... ... ... ... қызметтер
көрсетуге мүмкіншіліктердің айтарлықтай кеңеюінен туындайтын озық ... ... сай банк ... ... отырып, жылдан жылға
қаржылық қызметтердің толық ауқымын ұсынатын ... Банк құру ... ... Осы ... «Delta Bank» АҚ банк ... ... ... қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін ... ... ... үстінде.
Бүгінгі күнге Банк ресейлік және шетелдік банктермен корреспонденттік
қатынастар орнатқан, олардың қатарында: ... ... ... Абсолют
Банк, Импексбанк, Банк Зенит, Мәскеу ... ... ... Банк,
Сибакадембанк, Экспобанк, Промсвязьбанк, Росбанк, Банк American Express,
Commerzbank бар.
"Delta Bank" АҚ ... ... 12 ... ... ... ... филиалдар ашудың есебінен аумақтық ... ... Bank» ... ... 19,291 ... ... ... несие
қоржыны - 14,696 млрд. теңге. Жарғылық капиталдың мөлшері – 5,525 ... ... 2007 ... 8-ші ... жағдайы бойынша берілген).
Банк өзінің миссиясын Клиенттердің қаржылық қажеттіліктеріне сәйкес
банк өнімдері мен ... ... ... ... ... пайдаланумен корпоративтік және жеке Клиенттерге сапалы әрі
жедел қызмет көрсету деп біледі.
 Банктің мақсаттары:
• Клиенттер ... ... ... ... көрсету сапасының стандарттарын енгізу;
• Нарық конъюнктурасына және клиенттердің ... ... мен ... әзірлеу және жетілдіру;
• Банктің қаржылық көрсеткіштерін ұлғайту;
• Аймақтық қатысуды кеңейту;
• Басқару және іштен бақылау жүйелерін жетілдіру;
• Халықаралық ... ... ... ... клиенттердің түрлі мақсатты топтарының депозиттік өнімдерге
қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында әзірленген.
Банктің бөлшек бизнесті дамыту бойынша стратегиялық жоспарларын ... ... ... жеке ... ... ... өнімдері - «Малыш»,
«Мудрость» және «Delta-Байлық» салымдары ... ... ... ... өзі үшін «Delta Bank» ... әзірлеген оңтайлы өнімді
айқындауға мүмкіндік береді
2007 жылы Банк ... 1,8 есе ... 2008 ... 1 қаңтарында ол 12
260 435 мың теңгені құрады. 2007 ... ... ... ... ... ... ... 2007 жылы клиенттерге талап етуі
4 800 736 мың теңгеге, немесе 194,1 %-ға ... ... мың ... ... ... ... ... үлесі 2007 жылдың басында 37,3 %-дан,
2007 жылдың соңына қарай 59,3 %-ға өсті. 2007 ... ... 21,8 ... салыстырғанда, бағалы қағаздарға салымдары 1 449 038 мың
теңгеден ... мың мың ... ... ... ... 8,7 %-ын
құрады. 2007 жылдың қорытындысы бойынша Банк міндеттемелері 2,3 есе ... мың ... ... 2008 ... 1 ... ғы ... 9 935 999
мың теңгеге жетті. Банк міндеттемелерінің 49,7 %-ға ... ... ... ... ... дәрежеде бұл 3 000 000 мың теңгеге
облигациялар шығарылымымен ... 2008 ... 1 ... ... ... мың теңгені құрады. Банк міндеттемелерінің
45,5 %-ға өсімі, Клиенттердің қаражаттар өсімімен ... ... ... ... мың ... ... 2008 ... 1
қаңтарында клиенттер алдындағы міндеттемелер 6 067 769 мың ... ... ... өсімі келесі құрамалардың, яғни бағалы қағаздармен
РЕПО операцияларының 4,1 %-ға ұлғаюы, олар 636 376 мың ... ... ... негізінде сатылған бағалы қағаздар көлемінің ... ... ... ... ... ... тығыз байланысты. Банк
міндеттемелерінде РЕПО ... үлес ... 6,4 %-ға ... ... қорытындысы бойынша тартылған ресурстардың дифверсификациясын өсіру
үшін міндеттемелердің жалпы құрылымы өзгерістерге ұшырады. 2007 жылы ... 54 987 мың ... яғни ... мың ... 2 324 436 мың
теңгеге азайған. 2007 жылы меншікті капиталдың азаюының негізгі факторы ... ... ... бар ... қағаздар бағасының қайта бағалау
резервтерінің кері көрсеткіші. 2008 жылдың 1 қаңтарында ... ... ... мың ... ... ... капиталдың үлес салмағы
Банктің жиынтық капиталының 90,8 %-ын құрады. 2006 жылдың 133 604 мың ... ... 2007 ... ... ... ... таза табысы 60 559 мың құрады. 2007 жылы Банк табысы ... ... ... 2006 ... ... мың ... көрсеткішімен
салыстырғанда 48,2 %-ға өсті. Табыстардың негізгі бөлігін, ... ... ... 2007 ... ... ... Банктің пайыздық
табысы 833 967 мың теңгені ... 2006 ... 409 552 мың ... салыстырғанда 103,6 %-ға артты. ... ... ... 2006 жылы 38,7 %-дан 2007 жылы 53,1 %-ға ... ... ішкі ... қарастыратын болсақ, мұнда бағалы қағаздардың
табыстылықтағы үлесі (8,4 %-дан 7,4-ға дейін) ... 2006 ... және ... ... ету ... табыстылығының үлесі 88,2
%-дан 85,1 %-ға төмендеді. Клиенттер зайымдары бойынша ... 709 741 ... ... 2006 ... 361 090 мың ... ... 96,6 ... Пайыздық емес табыстар өсімінің негізін Банктің шетел валютасын ... алу, ... және ... табыстарының өсімімен байланысты. 2007
жылы шетел валютасын сату-сатып алу бойынша нетто табыс 52 569 мың теңгені
құрап, 23,5 %-ға ... ... мен ... ... 263 829 мың ... 124,3 %-ға ... 2007 жылы Банк ... 1 510 212 мың теңгені
құрап, 2006 жылы 925 977 мың ... ... 63,1 %-ға ... 2007
жылғы банктің пайыздық шығындар өсімі, пайыздық табыстар өсімінен жоғары.
2007 жылы банктің пайыздық шығыны 419 119 мың ... ... 2006 ... ... 203,8 %-ға ... ... ірі капитал салымдарын талап ететін бизнес
өсімімен, ... ... ... ... және техникалық базаның
жаңартылуымен байланысты.
Ақшалардың айналысы бойынша есеп-қисапқа сәйкес ақша кірістерінің көп
бөлігін ... мың ... ... қаржылық қызмет операцияларымен
байланысты. Есепті жылы төленген жарғылық капиталдың ... ... 2008 ... ... ... мың ... ... Банктің
операциялық және инвестициялық қызметіндегі ақшалар айналысында өзгерістер
болды.
01.01.2008 жылы жарияланған ... ... ... ... ... ... болатын номиналды құны 1 321 теңгелік 5 000 000 дана ... ... ... ... жылы ... сомасы 2 110 826 мың
теңге болатын, ... құны 1 321 ... 1 597 900 дана жай ... және ... ... ... ... саны (түрлеріне
қарай): Төленбеген акциялар саны жалпы сомасы 4 494 174 мың ... ... дана жай ... ... ... басы мен ... қарай акциялар
санының салыстыру нәтижелері (түрлеріне қарай): 01.01.2008 жылы «НЕФТЕБАНК»
АҚ шотында ... ... ... мың теңге болатын 1 597 900 дана жай
акциялар тіркелді. Банктің сатып ... ... саны мен ... ... ... ... ... акциялар саны (түрлеріне
қарай). Есепті жылы меншікті акцияларды сатып алу жүргізілмеді.
Банкпен байланысты несиелерді ұсыну және ... ... ... ... Банк ... ... және «Қазақстан
Республикасы Банктер және Банк қызметі Туралы» Заңының 40 бабына ... Банк ... ... ... тұлғаларға несиелендіру және банк
қызметіндегі басқа да сфераларында ... ... ... ... ... ұсыну дегеніміз: • ... ... ... жай ... табиғи, мақсатты және тәуекелділікке бармау
ерекшелеліктері;
• басқа ... ... ... ... немесе кепілдікке
алуды төмендеткенді жүзеге асыру үшін сыйақы алу.
Банктің тығыз қарым-қатынастарына ... ... ... ұсыну
жөніндегі шешімді толығымен Банктің Директорлар Кеңесінің құзырында. 2007
жылы «НЕФТЕБАНК» АҚ-ның ссудалық портфелі 184, 6 %-ға ... 1,84 есе ... ... 1 ... Банктің ссудалық портфелі – 2 567 040 мың ... 2008 ... 1 ...... мың ... ... 01.01.2008
жылы заңды және жеке тұлғалардың несиелері құрады: Несиелер мың ... Жыл ... ... бөлшек несиелендірудің үлесі 16,24%-
дан 27,02%-ға өсіп, осының ... Банк ... ... ... ... ... банктік бизнесті, өз
қызметінің стратегиялық бағыттарының бірі ретінде қарастырады. Ол несиелік
портфельдің және ... ... ... ... ... сенімді. Осы саясат шағын және орта ... ... ... ... портфелінің тармақтық құрылымы бірталай
кеңейді.
Кесте 6
2007 жылы АҚ "Delta Bank"-те тартылған қаражаттар ... ... ... аты ... |Депозиттік салымдар |
| |р ... | |
| | ... | |
| | ... | |
| | | ... ... |
| | | ... ... |
|1 |2 |3 |4 |5 ... ... |11 447 407 |10541465 |1 055 639 |9 485 826 ... ... |7 983 684 ... ... ... |
| |001 | | | ... ... |13714858822 |1 034 157 366|3680701456 ... ... |09,4 | |10,01 |89,99 ... ... | | | | ... % | |100 | | ... салымдар |0,03 | |0,01 |0,07 ... банк | | | | ... | |100 | | ... ... ... ... Қаржылық бақылау Агенттігінің |
|мәліметтері 2007ж ... ... ... 2007 жылы "Delta Bank" АҚ ... ... қаржылық депозиттер бойынша көрсеткіштері: депозиттік
салымдар, барлығы – 10541465 мың ... оның ... жеке ... ... - 1 055 639 мың ... заңды тұлғалардың депозиттік
салымдары - 9 485 826 мың теңге.
Депозиттік салымдардың жеке ... үшін ... ... 1 ... ... ал заңды тұлғалар үшін 3680701456 млрд.теңгені құрайды.
Жалпы банк салымдары жеке ... үшін 10,01%, ... ... үшін ... ... ... 09,4% ... банктерде мінндеттемелер 7 983 684 001млрд.теңге, депозиттік
салымдар 4704317357млрд. теңге, жеке ... ... ... ... заңды тұлғалар үшін депозиттік салымдар 3671215630
млрд. теңгені құрайды.
Сурет ... ... АҚ "Delta Bank" ... ... ... ... көзі: Қазақстан Республикасы Қаржылық бақылау
Агенттігінің мәліметтері 2007ж
Банктің салымдар ... % үлес ... жеке ...... ... ... -89,99 % ... Екінші деңгейдегі банктерінің жалпы
салымдар жиынтығына,% банк ... жеке ... – 0,01%, ал ... тұлғалар
-0,07 % құраған. Жеке тұлғалардың үлесінің төмендігі, Заңды тұлғалардың
депозиттік салымдар ... ... ... ... ... жылы АҚ "Delta Bank" ... қаражаттар қаржылық көрсеткіштері
(млн.тг)
| | | ... ... ... аты ... ... және | |
| | ... тұлғалар | |
| | ... | |
| | | ... ... |
| | | ... ... ... "Delta Bank" | 14 193 833 |9682623 | 2 466 318 |7 216 305 ... ... ... |5113424714 |1 445 382 |4 968 886 302|
| | | |412 | ... |10 256 668 ... |1 447 848 |4 976 102 ... | | |730 | ... ... |15,9 | |25,47 |74,53 ... ... | | | | ... % | |100 | | ... ... |20,5 | |0,04 |0,11 ... ... | | | ... | |100 | | ... ... ... ... Қаржылық бақылау Агенттігінің ... 2007ж ... жылы "Delta Bank" АҚ ... қаражаттары жеке тұлғалар ... ал ... ... үшін 7 216 305 млн. тг ... ... жеке ... салымдары 9 682 623млн. теңге. "Delta Bank" АҚ жалпы
салымдарының жиынтығы заңды тұлғалар үшін 0,11%, ал жеке ... ... ... ... ... АҚ "Delta Bank" ... салымдар үлесі
2007 жылы АҚ "Delta Bank" ... ... ... 11 кесте мен 7 суретте бейнеленген. Онда жеке тұлғалардың
депозиттік салымдары - 2 466 318 мың ... ... ... ... - 7 216 305 мың ... ... ... жиынтығына,
% үлес салмағы: жеке тұлғалар – 25,47%, ал заңды ... -74,53 % ... ... банктерінің жалпы салымдар жиынтығына,% банк үлесі: жеке
тұлғалар – 0,04%, ал заңды тұлғалар - 0,11 % құраған.
Кесте ... ж. ... ... АҚ "Delta ... ... ... бойынша
қаржылық көрсеткіштері (млрд.тг)
|Банктің аты |Міндеттемелер |Заңды және ... ... ... |
| | ... тұлғалар| |
| | ... | |
| | | ... ... |
| | | ... ... ... "Delta Bank" |19 430 871 |15433443 |2 119 693 |13 313 750 ... |10 352 058 919|6 571 056 933|1 499 986 | 5 071 070 |
| | | |255 |678 ... ... ... |12,9 | |59,09 |40,91 ... % | | | | |
| | |100 | | ... салымдар |36,2 | |0,03 |35,6 ... банк ... | | | |
| | |100 | | ... ... ... Қаржылық бақылау Агенттігі мәліметі2007ж |
2008 жылы АҚ "Delta Bank"-те депозиттік ... ... ... 2006 ... салыстырғанда (кесте 8). Жеке тұлғалар бойынша
депозиттік салымдар сомасы - 2 119 693 мың ... ... ... ... - 13 313 750 мың ... ... ... жиынтығына,
% үлес салмағы: жеке тұлғалар – 59,09%, ал заңды тұлғалар -40,91% құраған.
Екінші деңгейдегі ... ... ... ... банк үлесі: жеке
тұлғалар – 0,03%, ал заңды тұлғалар – 35,6% Жеке ... ... ... ... - 2008 жылы 2007 ... салыстырғанда 346625
мың теңгеге төмендеген, заңды ... ... ... - ... ... ... 9
АҚ "Delta Bank" 2006-2008 жж. 1қаңтар бойынша тартылған қаражаттар қаржылық
көрсеткіштері (млн.тг)
| |2006 ж |2007ж |2008ж ... ... ... |1055639 | 2 466 318 |2 119 693 ... ... |9485826 |7 216 305 |13 313 750 |
| ... ... |14 193 833 |19 430 871 ... ... ... ... ... Агенттігінің мәліметтері |
|2006-2008жж ... Bank" АҚ ... жж. ... ... ... бойынша 2007жылы 2 466 318 млн. тг-ні құрады. Ал, 2008жылы
2 119 693 млн.теңгені 2007 ... ... 346 625 ... төмендеді.
Сурет 5
АҚ "Delta Bank" 2006-2008 жж 1қаңтарындағы жағдай бойынша ... ... ... ... ... ... ... Агенттігінің
2006-2008жж 1қаңтар айындағы мәліметтері
Жалпы депозиттер сомасы бойынша мынадай өзгерістер болған: 2008 ... ... ... 2007 ... салыстырғанда 5237038 мың теңгеге
өскен, ал 2006 жылмен 2007 жылды салыстырсақ - 2746426 мың ... ... 8, 9 ... жеке және ... ... бойынша депозиттік
салымдар сомасы - 2007 жылы 2006 жылға ... ... ... 2008 ... ... ... қалпына келе бастады. 2007 жылы салымдардың
төмендеуіне себеп болған әлемдегі дағдарыс салдары.
2007 жыл ... ... ... төлеумен байланысты
міндеттемелер -11 299 215 мың теңге. Сыйақы төлеумен ... ... ... мың ... Ол ... банктер жиынтығына 0,13 пайыз үлесін құраған.
(Кесте 14). 2008 жылдың 1 тоқсан ... ... ... ... ... -13 098 368 мың теңге. Сыйақы ... ... - 676 187 мың ... жж. АҚ "Delta Bank" ... ... ... ... көрсеткіштерінің ауытқуын көрсетеді. Сыйақы төлеумен ... ... мың ... 2008 жылдың бірінші тоқсанында 13 098
368 мың теңгеге дейін өсіп + 1 799 153 ... ... ... ... 2007 жылы 442 659 мың ... 233 528 мың теңгеге
өсіп, 2008 жылдың бірінші сәуірінде 676 187 мың ... ... ... ... 1 қаңтардағы жағдай бойынша АҚ "Delta Bank" тартылған қаражаттар
бойынша сыйақы төлеу көрсеткіштері (млрд.тг)
|№ ... ... ... ... ... |
| | ... ... |
| | ... ... |
| | ... | |
|1 |АҚ "Delta Bank" | 11 299 215 |442 659 |
|2 ... ... ... ... |
|3 ... |9 013 486 801 |334 403 847 |
|4 ... АҚ "Delta ... |0,13 |0,13 ... ... "Delta Bank"АҚ статистикалық мәліметтері 2008ж 1қаңтар |
2008 жылғы 1 ... ... ... АҚ "Delta Bank" ... ... ... ... байланысты міндеттемелер 11 299 215
млрд. тг құрады. Ал сыйақы төлеумен байланысты шығыстар 442 659 млрд. тг-ні
құрады. "Delta Bank" АҚ пайыздық үлесі 0,13 %.
Басқа ... ... ... ... ... төлеумен
байланысты міндеттемелер 9 002 187 586 млрд. тг құрады. Ал сыйақы төлеумен
байланысты шығыстар 333 961 188 ... ... ... 11
2007 жылғы "Delta Bank" АҚ тартылған қаражаттар бойынша сыйақы төлеу
көрсеткіштері (млрд. тг)
|№ |Банк атауы ... ... |
| | ... ... |
| | ... |байланысты |
| | ... ... |
|1 |АҚ "Delta Bank" |13 098 368 | 676 187 |
|2 ... |9 495 713 915 |409 225 488 |
|4 ... АҚ "Delta ... |0,013 |0,001 ... ... "Delta Bank" АҚ статистикалық мәліметтері 2007ж |
2007 жылғы "Delta Bank" АҚ ... ... ... ... ... міндеттемелері 13098368 млрд. тг, ал сыйақы төлеумен байланысты
шығыстары 676 187 мың.теңгені құрайды. Жалпы ... ... ... міндеттемелері 9 495 713 915 млрд.теңге, ал ... ... ... 409 225 488 млдр.теңге. "Delta Bank" АҚ
сыйақы төлеумен байланысты ... ... ... 0,013%, ал ... ... шығыстары 0,001%- ды құрайды.
Кесте 12
2007-2008 жж. 1 қаңтардағы АҚ "Delta Bank" ... ... ... ... көрсеткіштерінің ауытқуы (млрд. тг)
| |2007ж |2008ж ... |
| | | |(+, -) ... ... |11 299 215 |13 098 368 |+ 1 799 153 ... ... | | ... төлеумен |442 659 |676 187 |- 233 528 ... ... | | | ... көзі: "Delta Bank"АҚ статистикалық мәліметтері 2007-2008ж 1қаңтар |
2007-2008 жж.1 қаңтар бойынша АҚ "Delta Bank" ... ... ... төлеу көрсеткіштерінің динамикасы көрініс тапқан.Сыйақы
төлеумен ... ... ... ... 1 қаңтары мен 2007 жылды
салыстырғанда 233 528 мың теңге, сыйақы төлеумен байланысты ... 13 098 368 ... ... ал ... 11 299 215 ... ... ... төлеумен байланысты міндеттемелер 2007жылы 11 299 215
млрд.теңге, 2008 жылы 13 098 368 ... ... ... яғни ... 1 ... өскен.
Кесте 13
«Delta Bank» АҚ ұсынатын депозиттер
|Депозит түрі ... Bank» АҚ ... ... ... ... ... ... немесе максимальды сомасына қарай ақша
салынады. Депозит бойынша шот ... ... ... клиенттің шотына
алғашқы жарнасы кіреді. Депозитке қолма-қол ақшамен де, ... ... ... да енгізіледі. Талап етілмелі салым кезінде салымшы ақшаны
кез келген ... ... ... ... ... Бұл ретте жаңа
түскен сомалар бойынша сыйақы есептеу, сыйақының банкке ақша түскені ... ... ... ... ... салым енгізілетін
(азамттың) жеке тұлғаның атын немесе заңды тұлғаның атауын ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Банк депозиттің түрлеріне қарай депозиторға яғни заңды және ... ... ... ... ұсынады. Бұл жинақ кітапшасы арқылы кез
келген депозитор депозит бойынша операция жүргізілуіне, одан ақша ... ... ... ... ... ... ... бар:
• депозит бойынша толық ақпарат алуға;
• депозиттік шотты басқа тұлғаға беруге құқылы;
• мерзімнен бұрын шоттан ақша алуына;
... ... ... ... несие жабу үшін қолдануға.
Банктің құқығы:
Сыйақылар мен комиссиондық ставкаларын, сондай-ақ банктік ... үшін ... ... ... жеке ... және СТТН мен басқа керекті құжаттарды
талап етуге құқық бар. Егер депозитор өзінің міндетін ... ... ... онда ... қолданады.
Банктегі салым құпиясы.
Банк құпиясына банк депозиторлары, клиенттері мен ... ... бар ... олардың иелері мен номірлері туралы, сол
есепшоттары мен банкінің өз еспешоттағы ақшаның қалдығы мен қозғалысы, банк
операциялары ... ... ... түрде қалады.
Банк құпиясы есепшоттың иесіне, есепшот иесінің жеке өз ... ... ... ... ... негізінде кез келген үшінші адамға ҚР-
ң заң актілеріне сәйкес беріледі. Банк ... ... ... банк ... Банк ... құрайтын мәліметтер тізбесі және оны беру негіздері
банк қызметін реттейтін заң актілерімен ... ... ... ... ... ... «Delta Bank» АҚ есептеу саясатына байланысты
жүзеге асырады.
Сыйақы төлемдері тек қана ... ... шарт ... ғана ... ... ... ... банк сыйақыны банк салымы шартында
белгіленген тәртіппен және ... ... ... ... келісім шартын бұзған кезде, 1 ай өткенге
дейін сыйақы төлемдерін есептемейді. Ал 1 айдан асатын болса, талап ... ... ... ... ... ... ... депозит өзінің уақытысынан бұрын талап етілмесе, онда
оның мерзімін ұзартуға болады.
Шартты салым бойынша ... оған ... ... ... бөлек алуға банк салымы шартында белгіленген ... ... ... ... үшін ... мерзімдерде және
нысанда төленеді. Салымды толық қайтару кезінде салымшыға сол ... ... ... ... ... депозитор өзінің шотын жабу кезінде сыйақы төлемдері сақтаған
мерзіміне қрай толығымен ... Осы ... ... ... ... ... ... алады.
Осыдан кейін, сыйақы төлемдерін есептеумен бірге, депозиттің жалпы
сомасын депозиторға хабарлайды. Депозитор 51 ... ... ... ... Есеп ... толтырғанын дұрыс тексеріп, өзінің қолын қояды. Осы
жоғарыда ... ... ... ... шығарып, ол құжатты клиент,
кассаға апарады. Кассадан депозитор өзіеің ақшасын алып, жинақ ... ... ... ... бекітілген ереже бойынша шоты жабылады.
Есеп менеджері шоттың жабылуы туралы салық органдарына хабарлайды.
Жылдың соңында жеке ... ... жабу ... ... ... кітапшасын алып тастап, архивке жіберіледі, сол ... ... ... ... ... ... егер депозиттік қалдық қалса,
оны жаңа жинақ кітапшасына енгізіп, ... ... банк өз ... ... ... ... ... оны бэк-офиске
қайтарады.
Егер депозитор өзінің депозиттік кітапшасын жоғалтса, онда тез ... ... ... жоғалту туралы өтініш жазады.
Есеп менеджері депозиттік ... ... ... хабарды
естігеннен кейін, компьютерге белгілеп, өтінішке депозиттік ... ... ... ... бұл ... ... депозиттік қалдығымен сәйкестігін
тексеріп, өтініште бухгалтерия мәліметтерін ескере ... осы ... есеп ... ... ... ... ... жабуға рұқсат
беріледі.
Бэк-офистен өтінішті есеп ... ... соң, ... жеке ... ... жабады, депозиторға қолма-қол ақша төленеді
немесе клиентке жаңа шот ашады.
Егер депозитор жаңа депозиттік кітапшаны алғысы келсе, онда ... ... ... клиенттен тариф бойынша комиссия ретінде төлем
алынады.
Клиенттерге қызмет көрсету ... есеп ... ... ... ... ... бөлімінде жұмыс істейтін
қызметтер әр бір құжатты толығымен тексеріп, оның ... қол ... ... ... ... ... тіркейді.
Клиенттің жеке шотындағы қалдықты бастапқы құжаттағы қалған қалдықпен
салыстырады.
Есеп менеджері кассамен құрған кассалық журналын салыстырады. Бэк-
офис қызметкері ... жеке шоты ... ... ... ... Жылдың соңында бэк-офис карточкалар ұясынан құжатты
алып оларды архивке жібереді, яғни ҚР-ғыҰлттық Банктің бекітілген мерзіміне
қарай сақталады.
Ал ... ... ... құжаттарды жұмыс істеу ұясынан,
карточкалар ... ... ... ... бухгалтерия клиенттермен жүргізілген операция ... ... ... бухгалтерлік жазбаларды жүзеге асырады,
яғни фронт-офистердің құрған құжаттарын ... ... ... ашу және ... ... қызмет көрсету бұл фронт-офистің
міндеті. Депозитор банк шотын ашатын болса, онда мынандай құжаттар ... ... ... ... ... қол қою және мөр басу үлгісі бар
карточка (нотариалды куәландырылған 3 ... ... ... ... ... бойынша мынандай операциялар қолданылады:
жеке шот, операциялық журнал, кіріс-шығыс ... ... ... үшін ... ... ... бар ... бланктер, депозитті аудару
бойынша өтініш, депозиттік кітапшаны тіркеу, депозит бойынша келісім шарт,
депозиттік сертификат.
Банк шоты шарты бойынша банк ... ... ... ... ... ... кезде ақшаның болуын қамтамасыз етуге;
клиенттің пайдасына түскен ақшаны қабылдауға; клиенттің үшінші ... ақша ... ... ... орындауға; үшінші тұлғалардың,
пайдасына ақша аудару ... ... ... егер бұл ... ... ... клиенттің ақшасын алып қою туралы өкімдерін орындауға;
банктік шот ... ... ... бойынша клиенттен қолма-қол ақша
алуды және оған ... ... ... ... ... етуі ... ... ақша сомасы және жүргізілген операциялары туралы
ақпаратты шартта көзделген ... ... ... ... заңдарда және
банктік тәжірибеде қолданылатын іскерлік айналым дағдыларында көзделген
өзге де банктік қызмет көрсетуге ... Банк ... ... ... ... қабылдауға, сондай-ақ клиенттің ақшасын алып қоюды немесе
ақшасын беруді, азақстанның Ұлттық ... ... ... өзге ... ... оның бір ... дербес коды
бойынша тиісті нұсқаумен банкке келіп ... ... ... келесі күннен
кешіктірмей, сондай операцияларды көрсете отырып ... ... ... Азаматтық көдексіне сәйкес, банк, егер
заңдарда немесе банктік шот ... ... ... банк ... ... ... ... мен бақылауға және оның өз қалауынша
ақшаға билік ету құқығына заңнамада көзделмеген шек ... ... ... ... ... ... ... өзі немесе оның сенім
білдірген адамы ... ... ... жаңа төлқұжат немесе жеке куәлігін, СТТН береді.
Келесідей депозитор бланк толтырады, яғни өзінің аты-жөнін, ... ... ... айын, төлқұжаттың номірін және оны берген жылын, СТТН
жазып қолын қояды. Толтырғаннан кейін менеджер бланкті тексеріп, ... ... ... жібереді.
Менеджер компьютердегі программаға жаңа жеке шот ашады және ... ... ... ... күн ... ... шотты ашқаннан кейін, менеджер міндетті түрде
салық органына шот ашылғаны ... ... ... ... ... депозитке қолма-қол түрде ақша салатын ... ... ... ... ордерді толтырып, 2 данада жасалады. Есеп
менеджері ... ... ... ... және ... қолын қойып,
компьютер құрылымына кіріс жазуы бойынша операция жүргізіп кіріс ... ... бұл ... ... ... ... ордерге қол қойып, клиентке
квитанция беріледі.
Егер бастапқы ... ... ... өзі ... онда ... Депозитті салды деген жазылады және басқа тұлғаның фамилиясы ... ... ... арқылы ақша аудару. (фрон-офис)
Депозит бойынша ақша аудару негізінен депозитордың өтінішімен
аударады. яғни ... ... ... онда депозитор сомасы, валюта түрі,
аты-жөні, фамилиясы, депозиттің шоты, күні, айы, жылдарын жазып осы ақшаны
алатын банк алушының фамилаисы, ... шоты ... ... ... комиссияны ескере отырып, ... ... ... тексереді және компьютер құрылым арқылы клиенттің
шотынан ақшаны ... ... ... ... ... ... ... қойып, қолын, уақытын қояды.
Әрі қарай төлем құжаты хэф-офиске жібереді, яғни қағаз түрінде немесе
электронды түрде.
Депозит бойынша ақшаны ... ... ... болса, тек қана банк
арқылы жүргізеді.
Депозитор ақшасын электронды ... ... ... ... бірақ одан
банк тариф бойынша төлем алады.
Депозитті иелену тәртібі. (Фронт-офис)
Депозитор өзінің депозитіне меншік иесі болуына немесе өкіл ... ... ... ұзартуға құқық бар.
Депозитордың өкілі есепшот ашу және ... ... ... ... ... сенімхат блоу керек.
Үшінші тұлға салымшының құқығына жазбаша түрде бас ... ... ... ... ... тұлға салымға өзі енгізген ақшаға қатысты
салымшының құқықтарын пайдалана ... ... ... ... шартты
салым еннгізген жағдайда, ол банк салымы шартында көзделген талаптарды
сақтаған кезде ғана ... ... ... ... Бұл ... басталғанға
дейін үшінші тұлға салымға тек салым енгізген тұлғаның жазбаша ... ғана ... ете ... ... бойынша талап, банк салымы шартында
жазбаша түрде жазылуға, заң актілеріне қайшы ... және ... ... ... ... тиіс. Шартты салымды алу үшін үшінші
тұлға банкке белгіленген талаптарды орындағанын растайтын ... ... ... ... пайдасына шартты салым енгізген тұлғаның үшінші
тұлға осы талаптың орындалғанын растайтын құжат ұсынбаған ... ... ... ... үшінші тұлға салым енгізу кезінде
көрсетілген талапты ... не ол банк ... ... ... ... ... қайтыс болған жағдайда салымға билік етуге құқығы
бар. Салымшының талап етуі бойынша салымның жасалғанын ... ... оның ... не ... бір ... ... ... рәсімделуі мүмкін,
салымшы-азаматтың ол қайтыс болған жағдайда салым берілуі тиіс ... ... ... депозитор алдын ала банкті ескертіп, қою керек. Егер
депозитордың өлімі туралы кеш банкке ... ... ... банк ... ... қана банк ... алуға келесідей жағдайларға байланысты
беріледі:
• Депозитор үшінші тұлғаға өсиет жазу керек онда ... ... ... ... жеке және ... тұлға болсын немесе кәсіпорынның атына
болады;
• Өсиетті жазған күні, жылы ... ... ... адам ... ... ... «банктер және банктік қызмет туралы» Заңға
сәйкес банктер ... ... ... ... салымдарды
міндетті ұжымдық кепілдік етуді (сақтандыруды) жүзеге ... ... ... ... салымдарды міндетті ұжымдық кепілдік ету
жөніндегі ұйымдардың қызметінің құқықтық мәртебесін, құру тәртібін, ... ... ... ... ... ... ... ету тәртібі,
сондай-ақ банктермен салымдарды міндетті ұжымдық ... ету ... ... ... уәкілетті органның нормативтік-құқықтық
актілерімен ... ... ... ... кепілдік ету жүйесіне уәкілетті
орган бекіткен мөлшерде және тәртіпте жүзеге асыру жолымен ... ... ... ... ... Банк болды, ал қазіргі кезде жаңадан құрылған
қадағалау функциясын жүзеге асыратын қаржы нарығы мен ... ... және ... жөніндегі Агенттік атқарады.
Үкіметтің 2003 жылғы 28 шілдеде №753 қаулысымен ... ... ... ... ... Тұжырымдамасына сәйкес қазіргі кезеңдегі
салымшылардың қорғау жүйесінің бәрі бірдей ... ... ... ... сәйкес келе бермейді, бұл Халықаралық
Валюта Қоры және ... ... ... ұсынған талаптарға қатысты
болады. Осыған ... ... ... өту және ... ... ... ... жасауда Қордың өкілеттіктерін
кеңейту ұсынылады; обьектілерді айқындаудың кеплідік ету ... және оны ... ... ... кепілдік ету жүйесінің
обьектілері болып табылатын тұрғындардың ... ... өтеу ... банк ... ... ... ... және тұрақтылықты
сақтаудың деңгейіне ... ... ... ... резервке жеткізу
мақсатында салымдарға ... ету ... ... ... ... ... та бұған жыл ішінде ... ... ... ... ... 72 ... ал тұрғындардың
депозиттері (резидент еместердің депозиттерін ... ... 66,7 ... бұл ... ... ... өсуі жалғасуда. Банк жүйесінде
депозиттер 600 миллиардтан асты.
Банктердің жеке ... ... ... жыл ... ... біріне
көбейіп, миллиард доллардан асты, ал экономикадағы несиелер соңғы үш жылда
4,5 есе артты, ... ... ... ... ... ... ... етеді және оған қолдау көрсетеді.
2.3. «Delta Bank» АҚ депозиттер бойынша пайыздық ... ... ... Банк ... ... ... ... және
тұрақтылығын қалыптастыруға бағытталады. Бұған Банктің бөлшек бизнесті
дамытуға негізделген бағыттары жәрдемдесті. Алға ... ... ... осы ... ... ... жүргізіледі:
• Банкте бар депозиттік сызығышын әрдайым дамыту процессі;
• Жаңа депозиттерді енгізу;
• Клиенттерге қызмет көрсету технологияларын жаңарту;
• Әртүрлі акцияларды, ойын ... ... ... ... ... орын ... ... тартуға
берілген болатын, олардың көлемі жыл ішінде 2 есеге өсті. 2007 жыл ішінде
заңды тұлғалардың депозиттерінің динамикасы жеке ... ... ... және ай ... тұрақты қарқынының өсімі оңтайлы. Банк тарапынан
тұрғындарға, жеке және ... ... ... және ... ... қажеттіліктерін қанағаттандыратын, Қазақстан аймақтарындағы
нақты және болжамды сұранысты есепке ала ... ... ... және ... ... ... мен ... тиімді орналастыру
ұсынылды.
Депозиттерге сыйақы мөлшерлемесі, соның ішінде тұрғындардың салымдарын
активтерді және ... ... база және ... ... ... ... болжап, есепке алып басқару ... ... ... ... ... ... ... салымдар бойынша орта есептелген жылдық пайыздық
мөлшерлемелер ... ... ... ... ... ... салымдар
бойынша – 0,1 %, мерзімді депозиттер бойынша – 8 ... ... пәні ... ... ... ... Банк
қызметтерінің негізгі мақсаттары мыналар:
▫ Қазақстан Республикасы нарықтық экономиканы қалыптастыруына және әрі
дамуына жәрдемдесу;
▫ Сыртқы экономикалық ... ... ... ... ... ... ... және секторларын қалыптастыру
және дамыту;
▫ Табыстарды алу және оларды Акционерлер ... ... ... ... Заңнамаларына және халықаралық стандарттарға
сай Банктік қызмет спектрін іске асыру және кеңейту.
Депозиттік саясатына ... ... ... ... жоспарлау
кезінде Банк шығындары құрылымын, ... ... және ... ... және ... бағасын анықтап, болжам жасайды. Баға
саясатының ресурстарды тарту бөлімінің ... ... ... ... ... ... мөлшерлемелері, тарифтері, комиссиялар,
сыйақылар, жеңілдіктер, салымдардың минималды ... ... ... түрлеріне шарттар, көлеміне, мерзіміне, қызметтер
спецификасына, Банк клиенттерінің басқа Банктер қызметінің көлемдеріне ... ... ... ... ... өнімдердің құнын
анықтаумен осы өнімдердің құнын анықтаумен осы өнімдердің өзіндік ... ... және ... ... макроэкономикалық
жағдайларды сараптау негізінде ... ... ... ... Басқару Комитеті шұғылданады. Барлық бағалардың қалыптасу
жөніндегі сұрақтарына ... ... ... және ... Комитетінің шешімдері мен ... ... ... ... ... ... Баға ... саясаты арқылы:
әрбір Банк филиалы мен бөлімшесінің қызметін бағалауға, соның ішінде:
- Банк ... ... ... ... ... құрылымдық бөлімшенің және филиал жұмыстарының ұйымдастырылуын
жоспарлауға;
- Банк қызметіне байланысты Банк шығындарын толық ... ... Банк ... ... бәсекелестікке сай орналастыру;
- Банк клиенттерімен қызметкерлердің Банктік ресурстарды тарту жөнінде
нақты ақпараттарға ие болуына мүмкіндік береді.
Қазақстан Республикасының 2007 ... ... ... ... 7 ... жалғасып келе жатқан жоғары өсу қарқынының сақталуымен ... ... ең ... банк сегментіндегі жағдайдың дамуы 2007 жыл
ішінде əр түрлі бағыттағы ... ... Яғни ... ... ... ... Delta Bank ... депозиттеріне талдау
жасадым.
3. Қазақстан Республикасындағы банктердің депозиттік операцияларын дамыту
жолдары
3.1. Депозиттік портфельді басқару және ... ... ... жолдары
Банктің депозиттік портфелін басқару ... ... ... ... ... яғни ... табыстылығына,
пайдалығына сүйену керек. Осыған байланысты әрбір коммерциялық банк
тәуекелдерді төмендету және ... ... ... ... келесі
шектеулерді бекітеді:
- тұрақсыз қорлардың (ірі депозиттік сертификаттар, талап ... ... репо және т.б.) ... ... қатынасы
- 50%-дан аспауы керек;
-талап еткенге дейінгі депозит көлемі баланс валютасына қатынасы
бойынша 30-40% ды ... ... ... ... баланс валютасына қатынасы бойынша 20-30%
ды құрауды тиіс;
- ірі ... ... ... ... жалпы сомасының
15%-нан аспауы тиіс;
- бір салымшыға тиесілі ... ... ... ... ... бойынша 7%-дан аспауы керек.
Банктің депозиттік операцияларымен байланысты тәуекелдердің түрлері:
өтімділіктің ... ... ... банк ... ... өз ... ... етуі жағдайында пайда болды. Ол банке өте ауыр
әсер ... ... ... жағдайына да алып келеді; объективті және
субъективті себептерге байланысты алынбаған пайда немесе ... ... ... ауыр ... ... бәсеке, тиімсіз құрылым,
жетерліктей имиджтің болмауы), пайыздық ... ... ... болған жағымсыз жағдайға байланысты ... ... ол да ... пен ... ... ... ... саясаттың және несие саясатының құрылуы мен қолданылуына шын
мәнінде келер болсақ, ешқандай тұлға ... ... ... ... ... ... негізінде жатыр.Тәуекелді басқару түсінігі- бұл шара
қодану,сәйкесінше тәуекелді ... ... және ... ... оптималдық ара-қатынасты табу, аталған тәуекелді
сақтандыру, ... және ... ... ... ... келесі кезеңдерді зерттегеніміз дұрыс: тәуекелдің мазмұнын
табу, тәуекелдің деңгейін анықтауға қажет ... ... және ... ... ... анықтау, оның таралуындағы өлшемдері,
әдістерді ... ... ... ... ... ... ... басқару нәтижелерін алдыңғы талдау әдістерімен салыстыра
отырып талдау. Банктік тәуекелдерді әр ... ... ... ... еді, ... ... зерттеуімізде қарастырылатыны қаржылық тәуекелдер,
коммерциялық банктердің қарым қатынасы халықпен төмендегідей жағдайларда
қалыптасады. ... ... ... және ... ... тәуекелі.
Кесте 14
Тәуекелдерді факторларға байланысты жіктеу.
|Сыртқы (жалпылама) ... ... ... ... ... ... |
|Елдік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... жетерліктей |
| ... ... ... ... ... Мақыш С.Б. "Банк ісі" 2007ж ... – бұл ... ... ... болуы немесе ақшалай
қаражаттарды жоғалту қаупі. Банктердің іс - ... ... ... ... ... кестеде келтірілген.Қаржылық тәуекел ... ... ... ... ... ... ... нәтижесінде шығыстардың орын алуында туындайынды. Тәуекелдерді
басқару саласындағы өзекті проблема – ... ... ... және пассивтік операциялардағы тәуекелді басқару ... ... ... ... несиелік – депозиттік
келісім шарттар бойынша ресурстардың қайтарылмауының нәтижесінде туындауы,
банктік ... ... ... ... ... ... етеді .
Коммерциялық банктердің барлық операциялары тәуекелдермен байланысты.
Тәуекел нәтижесінде шығынға ... үшін ... ... ... ... ... – пассивтік операцияларын дұрыс басқару қажет.
Әрине сақтандыру қызметтерін пайдалану белгілі бір ... ... ... бірақ ол шығындардың орны тәуекелдің орын алуы ... ... ... Қазіргі уақытта коммерциялық банктердегі жеке тұлғалардың
депозиттері қатысушы – ... ... ... ... ... ... берілуде. Бірақ, жеке тұлғаның салымдары сақтандырылды
дегенмен онда әлі де ... ... ... ... Осы ... ... жүйесіне қатысушы субъектілерінің ... ... ... ... ... ескере отырып блок-тәсіл
түрінде жоғарыдағы суреттен көруге болады.
Банктің ... ... ... тәуекелді сақтандырудың
әдістері.Олар:
1)міндетті сақтандыру (депозиттерді сақтандырудың ... ... ;
2) ... ... ;
3) ... сақтандыру (жоғарыда аталған екі әдісті бірдей пайдалану
арқылы).
Кесте 15
Жеке тұлғалардың ... ... ... ... дәрежесі
Тәуекелді ретроспективтік талдау ақша ағымдарының қозғалысын ... ... ... ... балансын немесе корршотын басқару). Бірақ
та ақша ағымдарының қозғалысын талдау бойынша ... ... ... ... ... ... ... ғана емес, сонымен бірге
экстраполяция,клиенттердің ... ... ... ... ... ... осыған сәйкес жағдайын анықтау .
Депозиттік операциялар бойынша тәуекелді бағалаудың және ... ... ... ... ... :
1. ... тартудың құрылымдық талдамасы. Коммерциялық банктердің
ресурстарының негізгі бөліктерін тартылған ... ... ... ... ... аз бөлікте. Жекелеген банктер бойынша
ресурстардың құрылымдарында өзгешеліктері бар,ол ең алдымен олардың
құрылғаннан бастап ... етіп келе ... ... мерзімдерінің
әр түрлілігіне, олардың жарғылық қорларының әртүрлі мөлшерлігіне,
қызмет көрсететін клиентурасының саны сапасына және т.б. ... ... ... ... ... ... ... байланысты немесе керісінше, әмбебаптылығына олардың
әрекеттерінің ерекшелігіне, ссудалық ресурстарының нарықтық ... ... ... жоғарыда атап көрсеткеніміздей,
депозиттердің өте әр түрлілігімен сипатталады. ... ... ... ... ... талдауды клиенттердің топтары мен
депозиттердің мерзімдері бойынша жүргізуге ... ол ... ... ... ... және ... мерзімге тартылғандығын көрсете
алады. Осындай салыстырмалы талдауды мақсатты ... ... ... ... ... болады, себебі осы әдіс басқа банктердің қаржы
тартуының құрылымы ... ... ... Бұл жерде материалдар
синтетикалық есеп үшін де (баланс), сонымен бірге аналитикалық есеп үшін де
қажет.
Тартылған қаражаттардың ... ... ... ... ... ... әрбір топшаның үлес салмағын немесе жалпы тартылған
қаражаттарындағы бірнеше ... ... ... арқылы жүзеге асырылады. Осы
тектес талдаулар аталған банктің пассивтік оперцияларының дамуындағы әрбір
экономикалық келісім-шарттың ... ... ... береді .Одан басқа
тартылған қаражаттардың құрылымын аналитикалық есептің ... ... ... Бұл ... ... қаражаттардың динамикасын
тартылу мерзіміне байланысты зерттеуге мүмкіндік береді . ... ... тек қана ... ... ғана ... ... ... байланысты талдауға да болады. Банктің салыстырмалы талдау
әдісін пайдалана отырып, осындай ... ... ... оның банк ... ... ... ... Бірақ та қазіргі
экономикалық әдебиеттерде отандық ... ... ... ... ... ... ... ал осы тұрғыдан
қарастыру банк үшін өте тиімді болар еді.
Активтердің өтімділігі ... және ... ... ... ... деңгейінде бөлімшелері, клиенттері және операция деңгейі
тұрғысынан анықтауға болады. Осындай көзқарас депозиттік саясаттың негізгі
бағыттарын ... және ... ... ... көрсетуге
мүмкіндік береді. Анығырақ айтсақ , осы мақсатпен мақсатты түрде қайта ... яғни ... ... ... ... ... ал
баланспен аналитикалық жұмысты бастау үшін пассивтің және активтің баптарын
қайтадан ... ... ол ... ... үшін қосымша кестелер жасау
қажет. Осында айта кететін бір жай, ... ... ... ... ... ... ... үшін жалпы қағидаларды ұстанады
дегенімен, әрбір банктің қайта құрылымдық әдістемесі ... ... ... ... тіпті біріңғай бірдей бағдарламаны пайдаланса
да, әрбір банк оны өз жағдайына ыңғайлауы керек. Алынған ... ... соң ... пен аналитикалық жұмыстың қорытындысы
шығарылады және банктің жұмысын жетілдіру үшін ... ... ... болсақ, депозттердің тұрақты бөлігін анықтап, депозиттік
портфельдің ... ... ... ... ... ... (ірі ... депозиттер, басқа да жоғары тәуекелді депозиттер
төменгі кірістілер және басқаларды) банк ... ... ... ... ... қолға алады. Банк өзінің ... ... ... ... ала ... ... ... тиімді
орналастыруды басты мақсат етіп қояды. Өйткені, ... ...... өз ... ... ... ... фактор.
Ол меншікті қаражаттар мен олардың мобилизациясы арасындағы айырма
ретінде анықталады. ...... ... ... ... ... орналастырылған акциялар есебінен құрылған, ... ... ... ... 100% көлемінде болуы – барлық аталған несиелік
салымдар тартылған ... ... ... ... 100 % -
дан жоғары көрсеткіш депозиттік портфельдің несиелік салымдарының ... ... ... ... және ... тартылған қаражаттар
көлемінің тек қана несиелік ресурстар ретінде ғана пайдаланылғанын емес,
сонымен бірге оның басқа да ... ... көзі ... дәлелдейді.
2. Депозиттердің құрылымын талап етілу деңгейлері бойынша талдау.
Талап етілу деңгейіне байланысты тартылған ... ... ... ... ... : ... етуге дейінгі депозиттер
(мемлекеттік бюджеттің қаржылары және бюджеттік ... ... ... ... ... ... және жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары);
2)мерзімді депозиттер, ... ... ... сатқаннан түскен
қаржылар, 4)кредиторлар, 5)басқа банктердің кредиттері .
Ағымдағы шоттарға тартылған қаражаттар көлемінің ... бір ... ... ... ... ... тұрғыдан қарастырғандағы банк
өтімділігін оқып – үйрену негізін қалайды. Мерзімді салымдардың айтарлықтай
өсуі банк ... ... ... ... балансының
өтімділігін жоғарлатады. Ағымдардағы шоттардағы және ... ... ... өсуі ... кері ... орын ... шоттардағы және мерзімдік шоттардағы қалдықтар үлесінің артуы,
мәселен, жеке тұлғалардың, ресурстардың ... ... ... ... ... келеді.Бірақ та бәсеке жағдайында банктер мерзімді
шоттармен, егер де шот ірі ... ... онда ... пайыздық
мөлшерлемесі банкаралық деңгейде болады, ал кішігірім клиенттердің
салымдарын ең ... ... ... ... ... ... үлесінің өсуі толығымен банктік операциялардың кірістілігін
көрсетеді.
Коммерциялық банктердің өте ірі банкаралық ... ... біз ... ... деп айта алмаймыз, себебі тартылған қаражаттардың
диверсификациясы банктердің өтімділігін қамтамасыз етеді, ал банкаралық
несиелердің ... ... ... жол ... ... ... :банк балансының арзан бөлігінің үлес салмағы
неғұрлым артық болса ... оның ... ... және ... ... банк ... осы жағдайда ең жоғары болуға ұмтылады.
Сонымен бірге, айта кету ... ... ... дейінгі депозиттер – бұл
ең арзан ғана емес, сонымен ешбір болжауға келмейтін құрал, ... ... ... үлесінің жоғары болуы банктің өтімділігін
нашарлатады.
Әлемдік тәжірибеде тартылған қаражаттарда осы ... ... ... ... ... ... елдерінде басқадай да көзқарастар бар.
Мәселен, Германияда (мерзімді шоттар) 60 % - ға ... ... ... ... - ... етуге дейінгі шоттарда оны несиелендіру ... ... ... жоғарыда айтылғандармен қоса қазіргі банктік жүйедегі тәжірибеде
активтер мен банк ... ... және ... ... кеңінен пайдалануды тиімді деп санаймыз. Сонымен ... ... өте ... деп ... Себебі ол ресурстар көздерін ашып
көрсетеді, содан соң банк осы ... ... ... ... да
көрсетеді. Сонымен бірге, банк балансының пассивінің құрылымы ... ... оның ... құрылымын да көрсетеді, яғни осы ... ... ... ... ... ... бойынша депозиттер құрылымын талдау. Коммерциялық
банктердің шоттар жоспарындағы ... ... ... бойынша
топтамасы меншік құқығы негізінде өте маңызды бір ... ... ... Одан гөрі ... ... аналитикалық болып клиенттер
шоттарындағы ... ... ... топтастырылуы табылады,
себебі ол мерзімдері мен салымдары бойынша активтері мен ... ... ... береді, ал ол банктің кірістілігі мен
өтімділігі үшін өте керек :
1. Талап етуге дейінгі шоттардағы ... 1 айға ... ... ... ... 1 ... 3 айға ... депозиттік шоттардағы қаражаттар;
4. 3 айдан 6 айға дейінгі депозиттік шоттардағы қаражаттар;
5. 6 айдан 1 жылға дейінгі депозиттік шоттардағы қаражаттар;
6. 1 ... ... ... шоттардағы қаражаттар .
Осындай топтастыру клиенттердің қаржыларын қайтару мерзімінің
мүмкіншілігін ... ... ... және ... ... банк балансының
өтімділігін болжайды және реттейді.
Сонымен қатар пассивтерді уақыт мерзімінің өтуімен жоғарыда көрсетілген
шоттар бойынша аударған жөн. Мысалы, егер ... бір ... ... ... болса және оның қайтарылуына үш ай мерзім қалса онда бұл
депозит алдымен 6 ... 1 ... ... шотта есептелініп, кейінен 3 айдан
6 айлық шотта ескеріледі.
Трансформация - бұл банктің стратегиясы, онда ресурстар қысқа мерзімді
нарықтан ... ... ... олар ... ... және ұзақ ... қымбат
бағамен сатылады. Осындай стратегия уақыт өте келе барлық ... ... ... ... ... тенденциясы орын алса
пайдаланылады. Осы жерде банк ... ... ... тарта отырып,
осылайша ұзақ мерзімді активтерді қаржыландырады. ... ... ... ... ... ... ең ... қауіпті өтімділік тәуекелі иеленеді .Банк әр уақытта
ұзақ мерзімді активтерді қамтамасыз ету үшін қаржы ... ... Егер ... қажетті сома болмай қалса немесе банк займ ала алмаса, онда банк
алған қарызын қайтара алмайды да, ... ... ... әрі ... банктің қарызы өте күрделене түседі. Қарыз алу мүмкін
болмаса ... ... тез ... тура ... онда банк ... ... ... жоғалтады. Тағы басқа тәуекел трансформацилауды
жүргізгенде туындайды – бұл пайыздық ... Егер банк ұзақ ... ... ... ... ... болса, ал қаржыны тұрақты
немесе ... ... ... ... және ... ... ... жағдайда қысқа мерзімді қарыз алу пайызы ұзақ мерзімді
ссудадан артып кетуі мүмкін.
4. Трансформациялық тәуекелдің бағалануы. ... ... ... ... мен ... сәйкессіздігі нәтижесінде
туындайды. Сәйкессіздік неғұрлым жоғары ... ... ... соғұрлым
жоғары. Мерзімдері бойынша ресурстарды ... банк ... ... ... да ... трансформациялауды
сақтандыру мен қысқа мерзімді ресурстардың бір бөлігін резервтендіру арқылы
реттеу керек.
Жалпы ... ... ... ... ... тәуекелінің жоғары екендігін көреміз, яғни қысқа мерзімді
активтердің барлығы қысқа ... ... ... жолымен
қаржыландырылады, оның өзі өтімділік тәуекелін тудыруы мүмкін.
Осындай жағдайда, трансформациялау тәуекелін төмендету үшін активтері
мен пассивтерінің ... ... ... тұру керек,яғни өте қысқа
пассивтердің өте ұзақ ... ... ... жол берілмеуі керек .
Сонымен бірге банкаралық несиелердің және депозиттердің нарығына қайта
қаржыландыруға байланысты ... ... үшін ... ... ... керек .
5. Депозиттер тұрақтылығының дәрежесін бағалау. Коммерциялық банктің
несиелік саясатын дайындаудағы ... ... ... ... ... базасына нақты мінездеме беру үшін нарықтық конъюктураның өзгерісі
әсер етпейтін қаражаттар ... ... ... ... ... ... ... бөлігі мерзімді депозиттерді және
талап етуге дейінгі депозиттердің ... ... ... ... ... мақсатына қолдана алатын депозиттің осы
бөлігі анықтаумен әруақытта айналысады. Депозиттердің тұрақтылығын бағалау
көрсеткіштері салымдардың ... ... ... көрсетеді.
Бұл коэффиценттер банкирлерге белгілі бір нақты мерзімдегі депозиттік
портфельдің жағдайын бағалауға мүмкіндік береді, алынған талдау ... ... ... қорытындылауға болады және оның болашақта
оптимизациялауға байланысты ... ... ... ... депозиттерді сақтандыру жүйесінің даму
келешегі
Қазақстандық салымшылардың коммерциялық ... ... ... ... ... халық салымдарының жинақ банктерде құлдырауы
мен жекелеген қаржылық құрылымдардың тоқырауы және қазіргі уақыттағы ... ... ... ... ... ... ... банктердің клиенттік құрылымында жекелеген ... саны ... ... ... ... көбеюде және осыған
байланысты депозиттерді қорғауды жетілдіру қажеттілігі де ... ... ... жеке ... ... кепілдендіру және сақтандыру
қоры бойынша жүйенің тиімді ... ... ... шаралар
жүргізілуде. Бірақ аталған жүйенің дамымаған жерлері мен ... бар және оны ... үшін ... ... шетелдік
тәжірибені ескеруіміз қажет. Көптеген елдерде салымдарды сақтандыру мен
кепілдендірудің көптеген жүйелері қызмет атқарады, олардың ... ... ... осы тектес жүйені жетілдіруге пайдалануымыз керек.
Банктердің ... ... ... ең керекті жағдай – олардың
өмір–тіршілігін қолдайтын ... ... ... ... ... ... ... бар және ол өзара байланысты екі қызмет атқарады:
1. төлем қабілетсіздігі ... ... ... жағдайларда банктерге
қаржылық көмек көрсетеді;
2. депозиттер бөлімі бойынша сақтандыру төлемдері арқылы олардың салымдарын
сақтандырады .
Осындай жолмен банктік жүйе үшін өте бір ... ... – шот ... ... ... ... ... Әр елде коммерциялық
банктердегі салымдарды қорғаудың әр түрлі механизмдері бар.
Қордың құрылтайшысы Ұлттық банк боып ... ... ... ҚР
Үкіметі және қатысушы банктер сатып алуы ... ... ... ... ... ... ... атқарушы органы- басқарма болып табылады.
Басқарма тоғыз адамнан тұрады. Қор ... ... ... ... ... ... екі ... қатысушы банктердің төрт өкілі және Қазақстан
Қаржыгерлер ассоциациясының бір өкілі кіреді. Қор басқармасының төрағасы
Ұлттық банктің ... ... ... ... ... банктік шоттары тек Ұлттық банкте ашылады.
Қордың ақшаларын орналастыру төмендегідей:
1. Қор активтерінің 80 ... кем емес ... ... бағалы
қағаздар;
2. Ұлттық банктегі салымдарға 10 пайыздан астам (депозиттерге);
Қор мына негізгі қызметтерді атқарады:
... ... ... ... ... оның салымшыларына
(депозиторларға) салымдары (депозиттері) ... ... ... мен ... ... ... ... басқаратын;
• қатысушылар куәліктерінің есебін жүргізеді;
• қор жарғысында қарастырылған және қазіргі ережелерге, сондай-ақ Ұлттық
банктің басқа да ... ... ... ... де ... өз қызметтерін атқаруда мынадай құқықтарды иеленеді :
➢ Ұлттық банкпен ақпарат алмасу және жеке тұлғалардың ,қатысушы-банктердің
банктік құпияны құрайтын ақпараттардан басқа ... ... ... ... ... объектісі болып табылатын
салымдардың (депозиттердің) жалпы сомасы мен ... ... ... алып ... ... банкке қатысушы-банктердің қазіргі ережелер мен банктің
заңнама талаптарын бұзу ... ... ... ... қазіргі ережелер мен бекітілген тәртіп бойынша қатысушы-банкті жеке
тұлғалардың салымдарын ... ... ... ... жүйесінен шығарып , қатысушы куәлігін қайтып алуға;
➢ салымшылардан (депозитарлық) ... ... ... ... ... төленетін өтемақы мөлшеріндегі құқықтар мен талап ету
кезектерін ... ... ... ... ... ... ... өтемақы мөлшерінде
еріксіз таратылатын қатысушы банктерден талаптарды қанағаттандыруды талап
етуге;
➢ банкті басқару бойынша уақытша әкімшілік құрамына өз өкілін ... ... ... ... комиссиясының құрамына өз өкілін ... ... ... ... ... өз ... шегінде басқа да құқықтарды жүзеге асыруға құқылы .
Өз қызметтерін жүзеге асыру барысында қор :
1. еріксіз ... ... ... регрестік талап қою құқығын
иеленеді;
2. ... ... ... ... ... ... есеп беру ,соның ішінде
Ұлттық банк анықтаған тәртіпте, ... ... ... ... ... ... ... басқармасының өкілеттілігі:
1. Банктерде жеке тұлғалардың салымдарын міндетті ... ... ... ... ... ... Қазіргі ережелерге сәйкес қорға ... ... және ... ... ... ... мөлшерлемесін салу мерзімдерін бекітеді.
3. Банк қатысушы-банктерді инспекторлық тексеруден өткізу немесе оларға
шектелген ықпал ету ... мен ... ... ... және ... банктік шоттарын жүргізуге берген лицензиялардың күшін ... ... ... ... ... ... ... беруге шешім
қабылдайды.
4. Қатысушы ... жеке ... ... ... ... жүйесінен шығару туралы шешім қабылдау.
5. Қор активтерін ... ... ... бойынш сенімдік басқаруға беру
туралы шешім ... ... ... ... ... ... өтемақысын төлеу
туралы шешім қабылдайды.
7. Агент-банкті таңдайды;
8. Қор басқармасының төрағасын сайлау және Қордың ... ... ... жыл ... кірістер мен шығыстар сметасын бекітеді.
10. Қазіргі ережелерге сәйкес басқа да өкілеттіктер .
Қордың лауазымды мен қызметкерлері өз қызметтерін жүзеге асыру қызмет
бабында ғана ... және ... ... қатысушы-банктердің
қызметі туралы белгілі болған ақпараттардың барлығын тек сақтауға міндетті.
Қатысушы банктердің міндеттері:
1) Уақытылы және ... ... ... және ... да жарналарды Қор
басқармасының шешеіміне сай төлеп отыру.
2) Мәліметтерді уақытында және толық көлемде Қорға ұсынып ... ... ... қатысушы –банк туралы сот шешімі күшіне енген күннен
бастап салымшы алдындағы міндеттеменің орындалуы ... ... ... ... Жеке ... ... міндетті ұжымдық кепілдендіру жүйесінің
объектісі болып табылатын салымдар бойынша банктік салымдарды келісім
шарт ... ... ... ... ... ... ... ішінде
валюталық өтемақы ,салымшыдан Қорға ... мен ... ... ... ақпаратты еріксіз таратылу жағдайында беруге талап ету
құқығына көшу.
5) ... ... жеке ... ... ... ... жүйесіне қатысатындығын қатысушы-банктің берілген күні мен
нөмері көрсетілген куәлігін көрсету, сондай-ақ ... ... ... ... ... және ... ... бойынша өтемдер төлеу шартын хабарлау.
6) Салымшылар алдындағы міндеттемелердің ... және ... ... ... ... ... дереу хабардар ету.
7) Қорға еріксіз таратылу жағдайындағы ... жеке ... ақша ... ... мәліметтер мен банк растаған
құжаттардың көшірмесі, яғни Қор басқармасы бекітетін жеке тұлғалардың
нысандары ... ... ... ... кепілдендіру объектісі
болып табылатынын дәлелдейтін құжаттар ұсыну.
8) Қазіргі ережелерге сәйкес басқа да талаптарды орындау.
Қатысушы банк қазіргі ... мен ... ... банк ... банктік заңнамада қарастырылған шектеулі ықпал
ету шаралары мен санкциялар қолдануға құқылы ... ... пен ... ... ... міндетті күнтізбелік
жарнасын төлегені туралы қазіргі ережелердің ... ... ... куәлігін алады . Қор қатысушылар ... ... ... ... ... ... жүргізіледі.Қатысушы
куәлігін алған банктер қатысушы-банктер реестрінде тіркеледі.
Банктер жеке ... ... ... ... ... ... қатысушы куәлігі мына жағдайларда қайтарылып алады:
▪ қатысушы-банкке депозиттер қабылдауға жеке ... ... ашу және ... ... ... ... жою немесе тоқтата
тұруға шешім қабылданғанда;
▪ жыл бойында бірнеше мәрте (екі ... одан да көп) ... ... ... ... немесе аударымдарды толық көлемде жасамаса;
▪ қазіргі ережелер мен белгіленген басқа да талаптар бұзылғанда.
Жеке тұлғалардың салымдарын ... ... ... ... жағдайда және оның қатысушы куәлігі қайтарылғаннан кейін
қатысушы банк банк ... ... ... ... жеке тұлғалар
салымдарын міндетті ұжымдық кепілдендіру жүйесінен шығарылғандығы ... банк осы ... ... ... үш күн ... ... ... алғаннан соң банк қорға қатысушы куәлігін үш күн ішінде
қайтарып беруге міндетті .
Қор басқармасының ... ... ... беру немесе жеке
тұлғалардың міндетті ... ... ... банк ... ... туралы шешімі үш жұмыс күні ішінде ... ... ... ... немесе орыс тілінде жариялануы тиіс .
Салымшылар алдында өз міндеттерін атқару үшін Қор Ұлттық ... ... ... ... қарыз алуға құқығы бар немесе Ұлттық банктің
ресми қайта қаржыландыру мөлшерлемесінен жоғары мөлшерлеме бойынша олардың
кепілдемелеі негізінде қарыз ала ... ... ... мөлшерлемесі әрбір қатысушы-банктер үшін ... ... мен ... ... жеке ... ... банк
белгілейтін бұл мөлшерлеме есептік тоқсанның соңғы мерзіміндегі ... ... ... ... салымдар сомасының 0,125 %– дан 0,375 %–ға
дейін мөлшерді құрайды .
Резервті қалыптастыру үшін салымдар бойынша ... ... ... ... :
1) ... бойынша толық көлемде өтемдерді өтеу үшін қатысушы-банктер
алғашқыда аударған ... ... ... мен Қор активтерін
орналастырудан түскен инвестициялық табыстар сомасы пайдаланылады.
2) Алғашқыда қалыптастырылған резервтік сомасы ... ... ... жарғылық капиталынан 500 млн.теңгеден аспайтын сомадағы ақша
пайдаланылады.
3) Салымдарды өтеу үшін резервтің ... ... ... ... ... ... ... 50%–ын қатысушы-
банктердің Қордың банктік ... ... ... ... арқылы төленеді,
ал салымдар бойынша жетіспегн соманың 50%-ы Қор ... ... өтеу үшін ... ... ... ақшалары ,сондай-ақ Қордың
жарғылық капиталының есебінен төленген өтелу сомалары ... ... ... талапты қанағаттандыру есебінен жабылады, сонымен
бірге қатысушы-банктердің мөлшері мен мерзімі Қор басқармасының қатысушы-
банкке тартылған, ... ... ... мөлшеріне тәуелді
түрде белгіленетін төтенше жарналар есебінен жабылады. ... ... ... ... ... шектеулі ықпал етуі ... банк ... ... ... да, бұл ... міндетті
күнтізбелік қосымша және төтенше жарналарды төлеуден босатпайды.
Сақтандырылған депозиттерді өтеудің ... ... ... І. Мост – Банк ... ... бір нұсқасы былай:
Егер Ұлттық банк банкротқа ... ... ... күшін жойғанда,
ол сол мезетте салымдарды міндетті түрде сақтандыру қорына жаңа ... яғни ... ... ... ... мен барлық
активтерін қабылдап алады. Бұл лицензия банктің функциясын қатаң ... ол жаңа ... ... ... жаңа ... болмайды. Оның негізгі қызметі – ... ... ... және ... мен бағалы қағаздар алымдар жинау
.Сақтандырылған ... ... ... ... ... ... ІІ. Салымшылардың сақтандырылған қаражаттарын қайтару үшін
көптеген жағдайларда жедел процес болып табылатын ... ... қоры ... ... ... банк ... ... банктің лицензиясын алғаннан кейін,Ұлттық банк,
шектелген жаңа ... ... ... Бұл ... жаңа банктің
қызметін сақтандырылған салымшылардың төлемдерін 30, 60 ... 90 ... ... ... ... ... Қайта құрылған банк ескі
лицензиясын алғаннан кейін таратылған мүшелерімен келісімге ... ... ... ... ... керек: жаңа лицензияға сәйкес банк
ескі лицензиясы бойынша сақтандырылған ... өз ... ... ... ... ... бір ... аралығында және оңтайлы арендалық
ставкада операция жүргізуші терезесін ... ал ол ... ... ... ... меншікті ақшалай қаражаттарын
пайдаланады, ... та ... ... ... ... ... сол
кезегінде және сақтандырылған депозиттерге талап болып табылады. Сонымен
қатар, келісімге кеңседегі төлемдерді өтеу және ... ... ... ... ... бір ... жарналардың нұсқасын
енгізу керек. Есеп жүргізу бөлігі ретіндегі және құжаттандыру процесінде
салымдарды ... ... қоры ... жедел салымдарды
иеленуші тұлғаларға қамтамасыз етеді, Қормен ... ... ... жөніндегі комиссияға кінарат –талаптарды қою мүмкіндігін беретін
формалар және құжаттарды жібереді. Мұндай ... ... ... ... ... етуіне мүмкіндігін беретін еді.
в)төлемақы әдістері. Кейбір жағдайларда банк-агент талап ететін ... ... ... ... жері алыста болуы немесе шығындар жоғары
болуы мүмкін. ... ... ... ... ... ... және шығынды-тиімді болуы мүмкін.
Тәжірибеде Қор және оның агенттері ... ... ... ... ол ... есепті құжаттарын тексереді және ... ... ... ... ... ... ... тікелей процедурасын қолма қол немесе чек бойынша жасайды. Содан
қор сақтандырылған салымшыларды төлемақысының сомасына ... ... ... ... ... ... Қор қатысушы – банктермен балама тәсілдермен, келісімдермен
шығынды-тиімді шартқа ... ... ... пайдалануы керек. Осы процестің
бір бөлігі ретінде, шығындарды тексеру тәсілдерін әзірлейді, ... ... ... ... ... ... және ... шығындарды алдын-ала бағалау жүргізеді, сонда ғана қор ... ... ... алар ... сатып алу әдісі және міндеттемелерді өзіне алу. Сақтандырылмаған
салымдар міндеттеме ретінде банкротқа ұшыраған банктің өмір сүру ... және ... да ... ... ... ұсынамыз, яғни Қорға
сақтандырылған салымдар бойынша өзінің міндеттемелерін ... алу ... ... ... ... ақша негізінде) міндетін орындау
мүмкіндігін береді. Бұл тәсіл ... ... үшін ... Сол банк ... ... ... ... жауапкершілік алып ,
ережеге сәйкес қазіргі ... ... ... ... ... ... ролінде түседі. Бәсекелестік процес тек ... ... банк ... ... ... құқығын алу үшін ең
жоғары бағаны төлей алатын банк болып саналады.
Бұдан да ... ... қол ... үшін Қор және оның ... ... ... банктің төлем қабілеттілігі жоқ екендігін
растайтын құжаттарын, деректерін тез арада ... ... болу ... ... ... сақтандырылған депозиттері бойынша, оған қоса
шығарып салу ... және ... да ... туралы құжаттары қатысушы-
банктің банкке қажетті, яғни ... ... үшін ... ... ... құжаттарынан бөлек болуы керек.
Бұл мәміле Қор және ... ... ... ... асырылады,
яғни сақтандырылған салымшылардың орнына тұрады және тендерді жеңіп ... ... шарт ... ... алушы ,сонымен қатар сақтандырылған
салымшылар үшін де белгілі бір кепілдіктер береді. Мысалы, ... ... ... ... ... филиал ашуына, жерлерде банкротқа ұшыраған
банктің 30 күн ішінде немесе салымшыларға ... ... ... ... ... ... ете ... Сонымен бірге өзара шартта
былай айтылады: депозиттік келісім-шарттың ... ... ... ... ... ... ... өз ақшасын ала алады. Өзара шарт ... ... ... ... әрбір офистері және банкротқа ұшыраған
офистердің, салымшылардың өз ақшаларын алу ... және ... ... ... бірге тендер жеңіп алушы әрбір салымыға ... ... ... ... бірге банкротқа ұшыраған банктің ... ... және бұл оның ... ... ... ... ... және оның ақшасын төлейтіні туралы хабарлама береді.
д) сақтандырылған ... ... ...... ... ... қор сақтандырылған салымдарды банк- агентке табыстауға құқығының
болуы. Бірақ та бұл ережелерге есеп ... ... ... ... ... үлгі банк – агент есеп жүргізуге талабын төмендейтін еді,
бірақ ... ... ... ... ... төленген салымдар және қосымша құжаттарды агент алады, олар
процестің аяғына дейін онда қала ... ... қор ... ... ... ... ... (айталық, 12 немесе 18 ай ) ... ... ... ... ... тиіс ... ... арналған активтерден сақтандырылған депозиттердің орнын
жабуды талап етеді. Басында қор ... ... ... ... ... ... Қор жойылу процесін толығымен қадағалап ... ... ... ... ... қайтатын сомаға кем дегенде жылына бір рет
түзетулер ... ... ... ... қате ... өте маңызды орын алады .
Қорға саясатты қабылдау немесе ... ... ... екі
компонентке бөлу туралы ережені ұстануға ... ... ... ... резервтеріне қосылатын шығындардың бағалану көлемі;
2. банкрот болған банкті жоюдан ... ... ... Егер ... қол ... ... сақтандырылған депозиттерді өтеуге жетпесе
екінші компонентке сәйкес Қор Ұлттық Банктен қарыз алып, ол үшін ... ... ... қоя алады.
Егер де толықтырылған және тез ... ... ... ... ... ... ... бөлшектеп қайтармай болашақ салымдардың
пайыздық мөлшерлемесін ... ... ... ... ... ... ... және Қор олрдың иесі болғанын түсінеді.
Ережедегі қатысушы-банктер, егер ... ... ... ... қор ... осы уақытқа дейінгі салымдар және инвестициялық
табыс сомасынан асатын болса ,және оның қосымша қордың алғашқы ... % - і, 500 млн. ... тең ... ... онда олар ... және төтенше
салымдарды қорға жүзеге асыру үшін керек деген тәртіп бар.
Ережеде, сонымен қатар ... ... ... ... ... жартысы “қосымша” салым ретінде, екінші жартысы ҚР Ұлттық
банкінен алынып ... ... ... ... ... ... ... туындайды:
• ережеде қарыз бойынша пайыз төлеу туралы тәртіп қарастырылмаған;
• күтілген жойылу табысы ... ... ... депозиттер
бойынша төлемдер шығын ретінде есептелініп, резерв шотына жазылады;
... ... ... ... ... үлкен көлемінің әсерінен
азаюы қарастырылмаған ;
• қосымша және төтенше салымдар туралы міндеттеу қатысушы-банктерді ... ... ... ... ... ... анықтау.
Күнтізбелік салымдар ережеде көрсетіледі және оның көлемі квартал сайын
0,125 %-тен 0,375 % -ке ... ... ... салымдардың
инвестициялық табысына келсек Қордың сол табыс бойынша банктер арасында оны
бөліп есепке алу ... емес деп ... ... ... қайтару.
Қорға қосымша және тез өтелетін салымдар керекғ болса онда оларға
күнтізбелік салымдар негінде ... ... ... егер де жеткілікті
мөлшерде қорды жинап алатын болса Қор жеңілдік ... ... ... ... ... мүмкін. Дегенмен қайтарудың орнына келесі
салымдарды қайтарым сомасы көлеміне азайтуды ұсынады.Бұл қатысшы банктерден
түскен сома ... ... ... және ол қалай келгеніне байланыссыз
екенін ... ... банк ... ... ... ... қаржылық қаражаттары.Өзінің заңды міндеттемелерін орындау үшін
ақша алудың 4 көзі бар:
1. 1 млрд.теңге көлеміндегі бастапқы капитал ;
2. ...... ... ;
3. Өз ... инвестициялаудан түсетін табыстар ;
4. Салымшылар алдында қарызды өтеу үшін ҚР Ұлттық банкінен алған несиелер.
Қаржыландырудың қосымша тағы екеуіне рұқсат беру ... ... ... ... да болмасын бір сақтандырылған ірі банк банкроттыққа ұшыраса
немесе бірнеше банктер белгілі қысқа ... ... ... ... ... қиын жағайда атқара ... ... ... ... ... ... ... немесе ҚР Ұлттық банкі
тарапынан бұндай жағдайда ... ... ... ... ... бар ... үшін несиелік желі сомасы
20 –25 млрд. ... ... ...... ... активтерін жойғаннан түскен ... ... ... негізінде ақшаны қарызға алу ... оның ... ету ... ... ... салу ... несиелерді
әдетте айналым қаражаттары деп те ... ... ... түскен ақшалай
қаражаттары шегінде пайызбен қайтарылады.
Қамтамасыздандырылмаған несие желісі. Ұсыныс ретінде ҚР Ұлттық банкінен
немесе басқа да көздерден несие алуға ... ... ... ... осы ... 5 –10 жыл мерзім ішінде болуы тиісті, содан соң бұл ... ... ... ... ... артыра түсер еді.Тағы да бір артықшылығы
– бұл қатысушы ... ... ... мерзім ішінде қосымша және төтенше
жарналар түрінде айтарлықтай мөлшерде қаржы талап етпейтініне ... ... ... ... ... әсері уақыттарға тең
бөлінер еді.
Айналым капиталы . Қордың міндеті – депозиттердің орнын толтыру, ... ... ... ... ... ... ... мерзімде
100 % қайтарып беруді қамтамасыз ету .
Қор жойылуға ... ... ... ... орнын
толтыру сомасын талап етеді. Ол барлық сақтандырылған депозиттердің орнын
барлық сомасын толтырғаннан кейін жүргізіледі. Содан соң ... ... ... мөлшерін есептейді. Қор жою процесін реттеп отырады және
күтілетін қайтарым мөлшеріне сәйкесінше өзгерістер енгізеді. Ол ... ... ... ... ... ... ... ең кем дегенде 1
рет жүргізіледі. Бұл жерде есептеу жүргізген кезде ... ... мен ... ... ... дәл ... ... . Мысалы,
банкрот болған банктегі сақтандырылған депозиттер көлемі 5 ... ... ... ... 10 ... ... ... шамамен бағалануы
700,5 млрд.теңге. Жойылуға байланысты шығындардан басқа да ... ... ... ... ең ... 5 жылда ең төмен дегенде 3,75
млрд.теңге алуға болады деп ... ... ... ... Қор ... ... ... шығындарының сомасы 1,25
млрд.теңге деп есептей алады.Қор 1,25 ... ... ... ... жазады. Касса 5 млрд.теңгеге азайғанымен, ... 3,75 ... ... ... ... ... ... ғана
активтер сомасы міндеттемелері мен резервтер сомасына сәйкес келеді. Егер
де ... ... ... 5 ... ... жою ... болмаса,
онда Ұлттық банктен 3,75 млрд.теңгеге қарыз алу ... ... ... Ол жою ... ... ... ... ҚР Ұлттық банкінде банкті
жоюшы логикамен жұмыс істеуге қызығушылығы болады. Бұндай несиені “айналым
капиталының” ... деп ... ... банкті жою болған жағдайда өзінің
тез арадағы қажеттіліктерді орын ... ... ... бірге қордың мақсаттарына жетуіне көмектесетін біраз
бағдарламалар да ... ... ... ... сақтандыру туралы
халықтың сұрақтарына жауап беретіндей оқытылуы керек .Бұндай ... ... ... ... сай ... келеді, себебі сақтандыру туралы
білгеннен кейін халықтың банктерге сенімі артады.
Екіншіден, ҚР Ұлттық банкі өз ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру жөнінде оқыту
керек.Бұл қызметкерлер кейін қордың банктік индустрияға өкілдері ретінде
жұмсалуы мүмкін.
Банктің депозиттік ... ... ... банктің депозиттік
саясатының опималь өлшемдеріне, яғни ... ... ... ... ... коммерциялық банктерге
сеніп тапсырған салымдарын қорғау проблемасы халық салымдарының ... ... ... ... кейбір банктердің тиімділігінің
болмау нәтижесінде туындап отыр.
ҚОРЫТЫНДЫ
Мемлекетіміздің өсіп, дамуында өзінің ... ... ... ... болып табылатын – банктік жүйеміз күннен-күнге кеңейіп,
дамып отыр. Яғни ... ... ... ... ... ... ... байланыста болады.
Өйткені,экономикадағы қаржы секторының ... ... ... секторларын ақшалай қаражаттармен қамтамасыз ету мүмкіндігіне ие
боламыз.
Кәсіпкерлер және кәсіпорындар банктік несиесіз өз қызметтерін ... ... қоя ... әр ... ақша ... ... ... отырады.Ол қажеттілікті банк несиесі немесе басқа банктік ... ... ... бар.Өз кезегінде банктер ... ... үшін ... ... ие болу ... ... немесе капитал банктердің пассивтік ... ... ... ... ... жүргізу нәтижесінде қалыптасады.Сондай-ақ
банктер клиенттерді тартуда басқа да қызметтерді , мысалы ... ... ... ... бұл жерде ,айта кететін жайт,шетелдерде көрсетілетін кейбір
қызметтер біздің халқымызға сәйкес ... ... ... ... қызметтердің үлкен бөлігі зейнеткерлерге бағытталған,себебі олардың
тұрақты мүліктері және зейнетақылары бар. Ал бізде ... ... ... деп те айтуға болады. Сондықтан да, банктік ... ... ... ... – мемлекетіміздің саясаты,халықтың әл-
ауқатының төмен деңгейде болуы, экономикадағы шағын және орта ... ... ... ... сенімділігінің жоқтығы.
Осы дипломдық жұмысының нәтижесінде біз келесідей қорытындыларды
береміз:
1. Біздің еліміз үшін ... ... ... ... ... ... қарастырылды.
2. Банктік қызметтердің негізі ... ... ... ... ... ... ... депозиттік портфелінің
құрылымына тралдау жүргізілді.
Осыған байланысты біз келесідей ұсыныстарды береміз:
1) Халықтың қаражаттарын тартуда және банкпен пайда ... ... ... екі ... да ... ... етіп ... нарықты
маркетингтік зерттеу жағына көп назарын аудару.
2) Шығыста қолданылатын, сонымен қатар біздің заңды және жеке тұлғарымызға
қажет болатын ... ... ... ... ... кең гаммасы банк рейтингісіне ,беделіне оң әсер етеді және
банктің ... ... ... ... ... ... ... Банкке деген сенімділігін арттыру мақсатында жеке тұлғалардың салымдарын
сақтандыру қорының қызметін жетілдіру .
4) Сондай-ақ ... ... ... ... ... одан да ... .
Болып жатқан оқиғалар аясында қаржы секторындағы жағдайдың ... пен ... ... ... ... ... 2007 жылғы
тамыз-қазан кезеңінде 4,7% төмендеді. Соған қарамастан ... ... ... 2007 ... ... деңгейінен асты, ал 2007 қарашада
халықтың депозиттері 1,9% ... ... банк ... 23,6% ... ал ... ... ... 42,4% құрады.
Қазіргі коммерциялық банктердің клиенттік құрылымында жекелеген тұлғалардың
салымшылар саны ... ... ... ... көбеюде және осыған
байланысты депозиттерді қорғауды жетілдіру қажеттілігі де туындады. Ұлттық
банк тарапынан жеке ... ... ... және ... ... ... ... жұмыс атқаруына бағытталған шаралар
жүргізілуде. ... ... ... ... ... мен ... бар және оны ... үшін біздің шаруашылығымызда шетелдік
тәжірибені ескеруіміз қажет. Көптеген елдерде салымдарды ... ... ... ... ... ... олардың тәжірибесін біз
өз еліміздегі осы тектес жүйені жетілдіруге пайдалануымыз керек. Егер ... ... ... мүмкіндігінше іске асырылатын ... ... ... ... ... ... ... кіріп, өз халқының
жағдайын жақсартады.
-----------------------
Банк жүйесі
тәуекелі
Активтік және пассивтік операциялар бойынша жалпы табыстың төмендеуі
Жеке капиталының көлемі
Банкрот ... ... ... ... ... сомасы , қосымша жарналары сомасы,төтенше
жарна сомасы
Қатысушы–банк
тәуекелі
Сақтандыру қоры
тәуекелі
500 млн.теңгеден басқа активтерінің барлығы ... ... ... ... ... ... ... алынған қарыз сомасы
Жарғылық қорды құруға қосқан 1 млрд.
теңгесінің 50 % ,500 млн. теңге .
Ұлттық Банк
тәуекелі

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 70 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Банктің депозиттік (аманат) операциялары32 бет
Банктің депозиттік операциялары31 бет
Банктің депозиттік операциялары және олардың қорларды қалыптастыруындағы ролі36 бет
Банктің депозиттік операциялары және оның ҚР дамуы36 бет
Банктің депозиттік қызметі туралы ақпарат64 бет
Коммерциялық банктің экономикалық тұрақтылығын күшейту жүйесінде оның депозиттік саясатын жетілдіру бойынша ұсыныстарды дайындау57 бет
Қазақстандағы депозиттік нарықтың дамуын коммерциялық банктің депозиттік қызметі негізінде талдау41 бет
«Темірбанк» АҚ50 бет
АҚ «БТА» банктердің қаржылық нәтижесін талдау85 бет
Банк жүйесі туралы66 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь