Италия экономикасының құрылымы

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3.10

І.тарау. Италия экономикасының құрылымы

1.1. Италияның өнеркәсіп салаларында қайта құрулар ... ... ... ... .11.30
1.2. Италияның ауыл шаруашылығының дамуы ... ... ... ... ... ... ... 30.40

ІІ.тарау. Италия экономикасының «ғажайып даму» кезеңі

2.1. Италия экономикалық модернизациялау ... ... ... ... ... ... ... ... ... .41.48
2.2. Оңтүстік Италия экономикасының даму ерекшелігі ... ... ... ... 48—56

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..57.59

Сілтемер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .60.61

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 62.64
Тақырыптың өзектілігі. Қазақстан Республикасының президенті Н.Ә.Назарбаевтың 2007 жылғы 28 ақпанындағы халыққа жолдауында біздің мемлекеттің дамыған 50 мемлекет қатарына кіру бағытында біршама міндеттері ұсынылды. Еліміз өз дамуында осындай батыл жоспарды қойып отырған кезеңде, алдымызда тұрған осындай биік белеске сүрінбей жету үшін тарихшылар өз үлесін қосып, әлемдік елдердің дамуын қарастырып, оның сабақтарын алып көрсету қажет. Осындай мемлекеттің бірі Италия болып саналады. Италияда дегенде көз алдымызға тек Бенитто Муссолини мен Ватикан, опера мен мафия ғана емес, сонымен қоса әлемге танымал «Фиат», «Аджип», «Альфа Ромео» сияқты ірі концерндерді елестетеміз. Тәуелсіз еліміздің экономикасының дамуында маңызды роль атқаратын мұнай газ секторында да осы аталмыш елдің ірі компанияларында жұмыс істеп, ал Италия біздің еліміздің дамуына инвестиция құюшы елдердің алғашқы «ондықтың» құрамына кіреді. Мінекей, осындай мемлекеттің уақыт пен заман қиындығына ұшырап, биік асулардан өтіп, дамыған елдер қатарына кіру жолы мен оның сабақтары маңызды деп санаймыз.
Қазіргі таңда Италия Еуропалық интеграцияның моторы болып саналатын мемлекеттердің бірі, әлемнің дамыған сегіз елі қатарына кіреді. Италияның даму жолының өзі ерекше. Екінші дүниежүзілік соғыстан жеңілген мемлекет болып шыққан Италия небары 10-15 жыл ішінде даму деңгейі жоғарғы елдер қатарына кірді. Еуропа континентінде маңызды стратегиялық орын алып отырған ел өзінде табиғи байлығы, шикізаты аз болғанына қарамастан, өзінің даму жолын дұрыс таңдай білді. Экономикалық қиыншылықтарды ғана емес, сонымен қатар саяси-әлеуметтік дағдарысты жеңе білді. Екінші дүниежүзілік соғыс қарсаңында итальян қоғамын реваншистік фашистік идеялармен уландырған нацистік тәрбие мен оның салдарының өзі үлкен қиыншылық туғызды. Соғыс қарсаңындағы қойылған жалған ұрандар мен мақсаттардан тойған итальян социумы кейінгі билікке келген антифашистік демократиялық күштердің ұсынған «либералды экономика», «ортақ Еуропа»ұрандарына үлкен сенімсіздікпен қарады. Егер, халық өз болашағына сенбесе, ешбір экономикалық модель болсын, миллиондаған, миллиардтаған инвестициялар да құтқармайды. Міне, осындай психологиялық шұңқырға түскен қоғамды, болашаққа деген үмітін оятып қана қоймай, көздеген мақсаттардың орындалуына сендіріп, оның нәтижесі мен жемісін көрсете білудің өзі де маңызды.
1. Альфредо Андреотти «Экономическое чудо в Италии». М., 1965.
2. Б.Манцокки. Очерки экономической политики Италии 1945-1959. пер.с ит. М., 1961.
3. Н.П.Васильков. Экономика современной Италии. М., 1969.
4. Л.С.Колосков, Н.И.Тимофеев. Экономика Италии. М., 1960.
5. А.Н.Покровский. «Италия: современные тенденции экономики». М., 1970.
6. В.П.Чураков. Государственно-монополитический капитализм в Италии. М., 1960.
7. Санжай Рупарелия. Развитие мира после ІІ Мировой Войны. 1995.
8. Марко Феррера. Очерки итальянской политической жизни 1943-1958. М., 1961.
9. Ю.П.Лисовский. Сельское хозяйство и крестьянское движение в современной Италии. М., 1966.
10. В.П.Зевелева. Италия на пути глубоких перемен. М., 1991.
11. В.П.Любин. Итальянско-партийно политическая система после ІІ Мировой Войны. М., 1990.
12. В.П.Гайдук. Христианская демократия в Италии. М., 1985.
13. Сборник нормативно-правовых актов Итальянской республики. М., 1961.
        
        Мазмұны
Кіріспе
............................................................................
.........................3-10
І-тарау. Италия экономикасының құрылымы
1.1. Италияның өнеркәсіп салаларында қайта құрулар.................11-30
1.2. Италияның ауыл шаруашылығының дамуы............................30-40
ІІ-тарау. Италия экономикасының «ғажайып даму» ... ... ... ... ... ... даму ерекшелігі................48—56
Қорытынды...................................................................
...............................57-59
Сілтемер
тізімі......................................................................
.......................60-61
Пайдаланылған ... ... ... ... ... 2007 жылғы 28 ақпанындағы халыққа ... ... ... 50 ... қатарына кіру бағытында біршама міндеттері
ұсынылды. Еліміз өз дамуында осындай батыл жоспарды қойып отырған кезеңде,
алдымызда ... ... биік ... ... жету үшін ... ... қосып, әлемдік елдердің дамуын қарастырып, оның сабақтарын алып
көрсету қажет. Осындай мемлекеттің бірі ... ... ... ... көз ... тек Бенитто Муссолини мен Ватикан, опера мен ... ... ... қоса ... ... ... «Аджип», «Альфа Ромео»
сияқты ірі концерндерді елестетеміз. Тәуелсіз ... ... ... роль атқаратын мұнай газ секторында да осы аталмыш елдің
ірі компанияларында жұмыс істеп, ал ... ... ... ... құюшы елдердің алғашқы «ондықтың» құрамына кіреді. Мінекей,
осындай мемлекеттің уақыт пен заман қиындығына ұшырап, биік ... ... ... ... кіру жолы мен оның ... маңызды деп санаймыз.
Қазіргі таңда Италия Еуропалық интеграцияның моторы ... ... ... ... ... ... елі қатарына кіреді. Италияның
даму жолының өзі ерекше. Екінші ... ... ... ... ... ... ... 10-15 жыл ішінде даму деңгейі жоғарғы елдер
қатарына кірді. ... ... ... стратегиялық орын алып отырған
ел өзінде табиғи байлығы, шикізаты аз болғанына қарамастан, ... ... ... ... ... Экономикалық қиыншылықтарды ғана емес, сонымен
қатар саяси-әлеуметтік ... жеңе ... ... ... ... ... ... реваншистік фашистік идеялармен ... ... мен оның ... өзі ... ... туғызды. Соғыс
қарсаңындағы қойылған жалған ... мен ... ... ... ... билікке келген антифашистік демократиялық күштердің ұсынған
«либералды экономика», «ортақ Еуропа»ұрандарына үлкен ... ... ... өз болашағына сенбесе, ... ... ... миллиондаған, миллиардтаған инвестициялар да құтқармайды. Міне,
осындай психологиялық шұңқырға түскен қоғамды, болашаққа ... ... ... ... ... мақсаттардың орындалуына сендіріп, оның нәтижесі мен
жемісін көрсете білудің өзі де ... ... ... ... мен ... ... ... мен оның зардаптары және психологиялық салдары «Қызыл ... ... ... ... мен ... басты себепкері болып саналады. Көптеген елдер коммунизм
идеясын ұлтшылдық және діни ... ... жөн ... ... пен ... ... алып келуіне кесірін тигізді.
Америка Құрама Штаттарының әйгілі президенті Дуайт Эйзенхауердің
«қоғамның жүрегінде ... ... ... ... осы вакуумды әрқашанда
толтырып отыру қажет» дегеніндей Италия «экономикалық ғажайыбының» ірге
тастарының бірі ... ... ... емес, идеялардың фашизм идеясының
орнын толық басуы деп ... ... ... аталған «психологиялық
шұңқырдың» бір адам баласына ғана мен бір қоғамға әсерін ХХ ғасырдың ... ... ... ... ... ... анық.
Ешбір «экономикалық ғажайыпты» бір адам қолдан жасай алмайды, оны
бүкіл қоғам ... ... ... ... ... ... ... айтуы бойынша мемлекет дамуының ... ... бұл ... жол, оған ... ... ... елін ... басшы мен қоғамның
сенімі және қолдауы». Егер, осы айтылғанның ішінен бір компонент жоқ немесе
артта ... онда ол ... ... ... ... ... ... тағы да нені сабақ етуге болады? Еліміздің ... ... ... ... ... ... сыбайлас жемқорлық пен бюрократиялық
жойылмайды деушілер аз емес. Біздің оларға ... ... ... ... ... болады. Ғасырлар бойы «мафия жеңілмейді, ол
мәңгі» деген сөз итальян ... ... ... «дінге» айналған
болатын. Алайда, Де Гаспери ... осы ... ... аксиома еместігіне
көз жеткізді. Әрине, мафиямен күрес осы ... ... ... ... ол
ұйымның бұрыңғыдай мемлекет істеріне толық араласуы жойылды.
Қазіргі таңда әлем елдерінің дамуындағы «дамыған солтүстік пен ... ... ... ... ... осы ... ... өзекті
болып келеді. Әрине, қайшылықтар ... ... ... шешу ... ... рет осы мәселені шешу Италияда басталды.
Аталмыш тақырыптың маңызды және оны қарастырудың қажеттілігі, оның
тарихы мен сабақтары ... ... ... үшін ... деп ... зерттелу деңгейі. Аталмыш тақырып әлемдік тарихта ... ... ... тек қана ... тақырып емес,
сонымен қоса, ғылымның басқа салаларында ... ... ... ғажайыбы тәрізді, итальян экономикалық ғажайып шетелдік немесе
отандық ... ... ... ... Егер де, шетелден соның ішінде
басты еуропалық тарихнамада онв экономикалық ... бір ... ... оны ... ... ... ... және зерттеудің
нәтижелерін экономика саласында тығыз пайдаланып, қаншама Америка Құрама
Штаттары сияқты ... ... ... ... ... де, ... тарихнаманың бір ерекшелігі онда дамудың
бір жолы деген баға ... ... ... ... ... дамудан саяси астарын іздеу, оның көп ... ... ... ... ... ... тән құбылыс.
Бұл тақырыпты зерттеудегі экономикалық астарын зерттеу болса, оның
әлеуметтік мәнін осы күнге ... ... ... жатыр. Егер, батыстың
тарихнамасында осы кезеңде маңызды роль атқарған орта немесе кіші ... ... мен ... мәні деп ... ... ... ... шаруаларды бір ауыз сөзбен пролетариаттың ролі
көп қарастырылады.
Шетелдік соның ішінде итальяндық тарихнамада кеңінен ... ... ... ... ... ... Андреоттиді атап өтуге болады. Ол
өз еңбегінде итальян экономикасының дамуын негізінен соғыстан кейінгі
халықтың ... ... ... ол ... рөлін жаза отырып,
американдық көмек тек қана қаржылай болды, экономиканың ... ... ... ... бұзылмады – деп жазады. Экономикалық дамудың
басты ... ... ... және ... ... ... ... теңізі бассейініндегі №1 ел деген атақ ... [1; 125 ... ... тарихшы, солшыл қозғалыстың жанашыры, антифашистік
қозғалыстың өкілі Бериццо Манцокки [2; 48-52 бб].
Осы кезеңдегі ... ... ... ... ... ... мен ... (АҚШ) экономикалық-қаржылық топтарының саясаты мен
оның салдарын терең ашып көрсеткен. Альфредо Андреотти экономикалық дамудың
тек қана ... ... ... ... екі ... қарастырады, алайда,
солшылдық пен антиамерикандық бағыт басымдылық білдіріп тұр. ... ... ... ... ... ... ... ондағы Италияның
рөлін қарастырып, болашағын болжайды. Екі итальян тарихшысын ... ... екі ... полюстің өкілі деп атасақ та, екеуін біріктіретін
бір мәселе ең бірінші орынға лайықты деп ... ... бұл ... ... ... А.Н.Покровский және
В.П.Чураковты атап өтуге болады.
Н.П.Васильков өз еңбегінде ... ... ауыл ... ... сонымен қоса, экономикалық дамуын да жан-жақты
қарастырады. ... ... ... ... ... ауыл
шаруашылығына әсерін қарастырдым, екінші ... ... ... ... ҒТР мен заман талабына жасалып отыр ма ... ... ... үшінші тарауында экономикалық дамудағы мемлекеттік
монополиялардың рөлі мен қарқынды жүріп жатқан экономикалық дамудың ... ... ... ... экономикалық интеграцияларды
Италияның орнына кейіннен ... ... ... ... экономикалық
қатынастардағы Италияның рөлі мен Маршалл жоспарының Италияға қатысты
саясатын қатты сынға алады.
Л.С.Колосов өзінің ... ... ... ауыл ... ... ... ... мен сол кездегі жағдайын ... ... ... ... қоса, итальян валютасының халықаралық
немесе еуропалық рыноктағы ... ... мен банк ... ... ... баға ... ... маркстік-лениндік позициядан,
скептикалық тұрғыдан сипаттайды. Монополиялардың оның ішінде ... ... ... ... ... бар ... ... өз еңбегінде ҒТР-ң Италия өнеркәсібіне әсері ... ... ... ... ... шеңберіндегі итальян рыногы мен
мемлекеттің экономика істеріне араласуы мықты болуы керек. ... ... ... ... ... позицияны ұстанады. Сонымен
қоса, екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі ... ... ... ... ... ... сұрақ қояды.
Келесі автор екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі ... ... роль ... ... ... ... ... оның Италиядағы ерекшелігіне терең тоқталады. Сонымен қоса,
Еуропалық қаржы рыногын сипаттай ... оның ... ... ... ... сипаттайды.
Американдық тарихшы Санжай Руперелия (шыққан тегі ... ... ... ... ... еңбегінде Италияның экономикалық дамуы
қандай дәрежеде, Италияның ... ... ... ... де еді ... ... ... екендігін қарастырып, Де Гаспери үкіметін сынға
алып, оған әділетті бағасын ... ... ... ... монополиялармен
күресу керек деген тұжырымға келді.
Италия социумының дамуын зерттеушілер ішінен Марко Феррараны атап
өтуге болады. Ол ... ... ... ... ... ... бір ерекшелігі зерттеудің хронологиялық шеңберін ... ... Оны ... деп ... ... ... ... соң
Италияда солшыл қозғалыстар біртіндеп күшейе бастады және ... ... ... ... Ю.П.Лисовскийді атап өткен жөн. Ол өз ... ... және оның ... ... ... және халықтың
демократиялық кезеңге қалай өткенін және өміріндегі қиыншылықтар ... ... ... ... ... ... Муссолинидің,
Бардельдоның фашистік режимдері тұсындағы саяси элитаның идеалдары-ның
ауысуы мен мемлекеттің қуаттық ... ... ... ... ... ... ... дамуын
қарастырады. Болып өткен саяси реформаларға кеңестік идеологиядан ... ... ... ... ... ... сол кезеңдегі саяси
партияларының дамуы олардың ерекшеліктерін қарастыру маңызды орын ... ... ... атап ... ... Ол бұл ... ... саяси
эволюциясы, бағдарламалары, билік үшін күрес, саяси платформалары мен
технологияларына ... ... ... ... ... партиясының құрылу
тарихына, оның қоғамдық және саяси өміріне, фашизмге қарсы күресі мен ... және ... ... оны ... ... ... ХДС/ХСС және т.б. ұлттық, ... ... ... ... дегеніміз не және Италия Христиан Демократиялық
Партиясының ерекшелігі мен орны ... ... ... ... береді.
Қазақстанның тәуелсіздік алғаннан бері бұл мәселемен терең айналысып жүрген
зерттеуші жоқ. ... ... ... ... ... атап ... ... деректік негізі. Зерттеу жұмысымның деректік негізі –
көптеген Заңдар мен нормативті ... ... ... ... ... қаулысы мен парламентінің
Заңдары жинағы. Халықаралық ... мен ... ... Республикалық Конституциясы. Саяси партиялардың монифест-тері мен
бағдарламалары, оның ішінде социалистік, коммунистік және ... ... мен ... жолдауы. Итальян конституциялық
сотының үкімдері.
2. Статистикалық мәліметтер. ... ... ... мен
сайлау комиссиясының берген мәліметтері. Экономикалық даму ... ... ... ... және ... емес ұйымдардың итальян
қоғамының дамуына берген салыстырмалары.
3. Саяси және қоғам қайраткерлерінің шығармалары, ... ... ... қатар мемуарлары. Оған Альчидо Де Гаспери, П.Толятти,
Християн Демократиялық Партиясының негізін ... ... ... ... ... ... мен міндеттері. Диплом жұмысын жазу
барысындағы мақсатым ХХ ғ. 50-60 жж. ... ... ... сол ... ... ... ... жаңаландыру
шарасындағы біршама жасалынған іс-шараларды ашу болып табылады.
Қойылған мақсатқа жету үшін ... ... ... ... Италияның өнеркәсіп салаларында қайта құруларды қарастыру;
- Италияның ауыл шаруашылығының дамуының ... ... ... ... ... ... ... Италия экономикасының даму ерекшелігін көрсету.
Диплом жұмысы тақырыбының хронологиялық шеңбері. Зерттеу жұмысының
хронологиялық жағынан ХХ ... 50-60 ... ... ... ... құрылымы. Диплом жұмысы төмендегідей бөлімдерден
құралған: кіріспе, екі тарау, қорытынды және ... ... ... ... екі ... екінші тарау екі параграфтан
құралады. Бірінші ... ... ... ... ... ... кейінгі жағдайы және ... ... ... ... ... ... ... «ғажайып
даму» кезеңін қарастырдым, сонымен Италия экономикалық дамуындағы
модернизациялық ... мен оның ... ... ... ... ... болғанын жаздым. Италияның дамуындағы қайшылықтардың
бірі бұл артта қалған оңтүстік ... осы ... ... тарауда орын
алады.
І-ТАРАУ. ИТАЛИЯ ЭКОНОМИКАСЫНЫҢ ҚҰРЫЛЫМЫ
1. Италияның өнеркәсіп салаларында қайта құрулар.
Бұл ... ... ... ... ... ... ... қазіргі
экономикалық мықты елдің қалыптасуына әсер еткен басты факторлардың ... ... ... ... Ал, Қазақстан Республикасының экономикалық
дамуындағы негізгі ... бірі ... ... болып табылатыны
сөзсіз. Бұған дәлел, Қазақстан Республикасының президенті Н.Ә.Назарбаевтың
2006 жылғы ... Дәл осы ... ... ... ... ... ... өте үлкен қызығушылық тудырып отыр. Осы себепті, Италия
өнеркәсіп ... ... ... мен ... ... ... біліп,
оны Қазақстан ауыл шаруашылығымен салыстыру менің негізгі ... ... [3; ... 1950 ... ... ... даму белең алды.
Мемлекеттің өндірістік кәсіпорындарының саны соғысқа дейінгі дәрежеге
жетті. Сол ... ... саны жыл ... 10 ... өсіп ... ... ... жаңаруы, жеке монополияларға мемлекет тарапынан
көмектің болуы, ... жеке ... ... жаңа ... жоғарғы ішкі сұраныс еді. Жаңа өндірістің көмегімен еңбек
өнімділігі артты. Солай бола ... ... ... ... ... ... ... Италияның сыртқы сауда айналымы әр он жылдықта 3
есеге көбейіп отырды.
Италия – индустриалды ... ... Оның ... ... ... және ... орталықтануымен сипатталады.
1950 жылы 18-20 ақпан аралығында Рим қаласында ұлтаралық ... ... Бұл ... ... ... шығу ... Сонымен қатар, конференцияда электроэнергетикалық монополиялардың,
жұмысшылардың сұранысы қаралды. Әлеуметтік-экономикалық жоспар ... ... ... әрі ... ... ... ... салдарынан
қиратылған халық шаруашылығын қайтадан қалпына келтіру болды. 1953 жылдан
кейін Италия экономикасының ... ... ... ... ... өндіріс орындарының даму темпін атап өткен жөн. 15 жыл ... ... 3 есе ... Орта жылдық өнімнің өсуі шамамен 8-9 пайызға
жетті. Осылайша, Италия өндіріс орындарының өсу қарқыны барлық ... яғни ... ... елдерінің арасында бірінші орынға, ал Жапониядан
кейін екінші орынға ие ... ... ... ... тағы бір ... ол, ... сайын бір қалыпта болмауы. Яғни, Италия экономикасының қарқындап
дамуы немесе құлдырап кетуі ... ... ... ... Бұл ... ... ... өткен жылдармен салыстырғанда ... ... ... егер ... ... ... есеппен 9%-ға өссе, 1958
жылы ол 4%-ға төмендеп кетті, содан кейін 1960 жылға таман ... ... ... ... 15%-ға ... [4. ... жаңа ... түрлері тез арада ... ... ... мұнай, машина жасау, автомобиль өнеркәсібі. Италия
аграрлық – индустриалдықтан, индустриалды – аграрлы ... ... 1959 жылы ... өнеркәсіптік өзгерістер басталды.
Италия экономикасының циклдық төмендеу дағдарысы, шамамен айтқанда,
әрбір 5-6 жыл ... ... ... ... ... жекеше шаруашылық
өндірістердің өсуіне көңіл аударайық. Мұнда тез арада көз алдымызға ... өнім ... ... 1953 ... ... үлкен
айырмашылығының бар екендігі білінеді.
1950 жылы өнеркәсіп Италияның жалпы халық шаруашылық өнімінің 40%, ал
ауыл шаруашылығы 32% ... 1952 жылы ... ... 51% ... ... ... небары 29,8% [5. 95-96].
Италияның өнеркәсіп орындары 1929-1949 жылдар аралығында ерекше ... бір ... ... ... ... ... та, орталық
статистика институтының мәліметтері бойынша өнеркәсіп орындарының ... 1949 жылы 1938 ... ... 6%-ға ... болды. Сонымен қатар,
итальян өнеркәсібінің Конфедерациясының статистикалық санағы бойынша бұл
көрсеткіш тек 86% құрады [6. 110].
1-кесте ... ... ауыл ... ... күшінің бөлінуі
|Салалары |1931 ж. |1951 ж. |
| |млн адам |% |млн адам |% ... ... |9,4 |51,4 |8,3 |42,3 ... және ... |5,7 |31,1 |7,1 |36,2 ... банктер сақтандыру |1,4 |7,7 |1,9 |9,7 ... да ... |1,8 |9,8 |2,3 |11,8 ... саны |18,3 |100,0 |19,6 |100,0 ... ... ... ... ... соңғы жылдар
аралығында өнеркәсіп орындарының жалпы индексі өсу тенденциясына ие болды:
1953 жылы – 100; 1954 жылы – 109,1; 1955 жылы – 119,8; 1956 жылы – ... жылы – 136,8; 1958 жылы – 142 және 1959 жылы – 155 [7. ... та, бұл ... ... ... өнеркәсібінің жағдайын көрсете
алмайды. Иатлиядағы өнеркәсіптің дамуы уақытша, өтпелі ... еді, ... ... экономикалық негізі болмады. Италия шаруашылықтарының әртүрлі
салаларында жыл сайынғы адам ... ... ... ... ... ұлғайып
өзгеріп отыруын мына кестеден көруге болады (1-кесте).
Өнеркәсіптің өсуіне басты капиталистік ... ... ... әсер ... Сонымен бірге, бұл кезде Италия ... ... ... ... ... капиталдың жаңаруы маңызды роль ... ... ... капиталды модернизациялау жүргізілді. Әсіресе,
өнеркәсіптің металлургия, машина жасау және химия салаларында. Бұл құрал-
жабдықтарды өндірудің көбеюіне әсер ... ... ... ... ... ... арқылы бірден көтеруі және еңбекшілердің өмір ... ... ... ... ... ... Бірақ та, Италия
өнеркәсібінің дамуына әсер ететін дем беруші уақытша факторлар аяқталады.
Мәселен, соның бірі жаппай ... ... ... тек 1952-1955 жылдар
аралығында ғана әсер ... ... ... ... «24 ... 1958 жылы 30 ... өнеркәсіптің жағдайына ... «1957 ... ... ... ... өнеркәсіп өндірісінің
индексі айтарлықтай дамуын көрсетеді» - деп ... 1958 жылы ... 1957 ... қарағанда, 2,7 пайызға өскенін көрсетеді.
Италияның кейбір өнеркәсіп салаларының бір деңгейде ... ... ... ... ... күрт ... ... айтарлықтай әсерін тигізеді. «Мемлекеттің ... ... ... ... ... ... ... кейбір зауыттарын
жабуға мәжбүр болды, себебі, олар зауыт техникасының ескіруі және оларды
болашақта жөндеу керектігімен ... ... ... ... ... газет-
журналдар жазды. Қиыншылықтар тұрғын үй салудың қысқаруында, машина жасау
өндірісінің қарқынының бәсеңдеуіне, тұтынушының ... ... және ... ... ... ... ... белгілі бір
тауардың қысқаруынан, кейбір экспорттық ... ... ... Сонымен қатар, осы кезде белгілі болған ақша бөлудің ... айта ... ... ... аяғы мен 1958 ... басында Италияға көмір, мақта, жүн,
мыс, қорғасын және де станоктарды импорттау ... бір ... ... ... ... өнімнің қысқарғанынан, шикізат пен құрал-
жабдықтарға сұраныстарын азайтқанын білдіреді.
«Жалпы нарық» күшіне енуіне ... АҚШ ... ... Европа мемлекеттерінің экономика конъюктурасының нашарлауы, сонымен
қатар, Италияда да болды. бұл ... ... ... топтарының
өкілдерін мазасыздандырды. Италияның «Жалпы нарыққа» енуі ... ... ... үшін жұмысшылардың жалақысын
қысқартады. Сөйтіп, еңбекшілердің өмір сүруі қиындайды. Батыс Германия ... ... ... ... өнеркәсібімен бәсекелестікке түсуі үшін
құрал-жабдықтарын жөндеу және модернизациялау ... ... ... ... ... жеткіліксіз жеке кәсіпкерлер қаржы мәселесін шешуде көп
қиыншылықтармен кездескеннен ... ... ... ... ... басқарушы топтары «жалпы нарыққа» енуді дұрыс деп
санайды, осының есебінен итальян ... ... ... ... ... жағдайы тұрақсыз болып қала берді. Бұған
елдегі жұмыссыздық өнеркәсіптің кейбір салаларының артта ... ... ... ... өмір сүру деңгейінің төмендігі дәлел
бола алады [8; 148].
Өндірістік экономикалық аудандар
Солтүстік аудандарда ... ... және ... пен ... ... ... мемлекеттің ... ... ... ... Олар өмір сүру ... халықтың
жұмыспен қамтамасыз етілуінде, мемлекеттік ұлттық табыстың теңсіздігінде
көрінеді. «Европалық одақтың экономикалық ... ... ... 1957 жылы ... халқының 38% тұратын оңтүстік аудандарында ұлттық
табыстың 21% ғана алды, бөлінген ақшаның тек 26% ... ал ... ... 15-16% ғана іске асты [9. ... ... ... қалған феодалдық сарқыншақтарымен сипатталатын
Италияның ... ауыл ... ... және ... Италияға
қарағанда арта қалған.
Солтүстік Италияда дамыған индустриалды-аграрлы аудан болып табылады.
Оның ... ... ауыл ... пен ... ... ... ... Бұл жерде мемлекеттің потенциалды гидроэнергетикалық
ресурстарының ¾ ... ... ... ... ... арзан электрэнергиясының көзі. Құнарлы топырақ жауын-шашынның
мол түсуі индустриалды орталықтары мен сауда ... ... ... ерте ... ... ... ... ауыл
шаруашылығының дамуына әсер етті.
Бұл жерде мемлекет өнеркәсібінің және ауыл шаруашылық өндірісінің көп
бөлігі ... 1951 ... ... айындағы көрсеткіштер бойынша
Италиядағы 1,6 млн ... және ірі ... ... сауда және қаржы мекемелері, 6,52 млн адам жұмыс істейтін
қоғамдық ... 805 ... ... ... мен ... ... ... 50% 4,06 млн жұмысшылар мен ... ... ... ... тиеді. Бұл жерде Милан-Турин-Генуя үшбұрышында
мемлекеттің ауыр өнеркәсібінің негізгі бөлігі шоғырланған [10. 302].
Миланда Италияның 500-ге жуық ... ... және ... мен ... ... мемлекеттің ірі биржасы орналасқан,
сонымен қатар, табиғи және жасанды жібекті сату ... ... ... осы ... Дәл осы ... ... ... Конфедерация
басқармасының штаб-пәтері орналасқан.
Милан – мемлекеттің ең ірі өндіріс ... ... ... ... ... ... динамомашина-лар,
әртүрлі химиялық өнімдер және бірқатар ... да ... ... ... ... ... және ... Ромео» деген миландық
монополиялық қоғамның зауыттарында өндіріледі.
Миланның айналасында басқа да ... ... ... ... ... ... ... ауданын құрайды. Брешия және Бергамо қалалары
электрометаллургия мен машина жасаудың ірі орталықтары болып табылады. Комо
қаласы ... тоқу ... ... ... тоқумен бұл жерде
жұмысшылардың көп ... ... ... Баспа машиналары мен
радиоаппараттарды жасап шығаратын заводтар Комо ... және оның ... ... ... ... аудандарына тағы да Сесто Сан Джованни, Лекко
және Леньоне қалалары кіреді. Сонымен қатар, мұнда ... ... ... ... ... ... ... бар.
Туриндің өндіріс ауданында Италияның ең ірі машина жасау заводы «ФИАТ»
концерні орналасқан. Ол автомобиль, самолет, қару-жарақ, трактор, ... ... ... ... ... ... да ... монополиясының
мекемелері орналасқан: «Пирелли» (автопокрышка және ... ... ... ... ... (химиялық зауыт).
Осы ауданда бірнеше өндіріс қалалары орналасқан, ... бірі ... ... елдің ең ірі жүн түту және жүн тоқу ... ... ... ... ... ... мен қалайының алғашқы өңдеу
кәсіпорынымен белгілі. Новара ... орта ... ... және ... ... ... ... мемлекеті ең ірі портты қаласы. Ломбардия және Пъемонтаның
«теңіз қақпасы» деп аталуы ... ... ... ... ... Италияға
шикізаттың көп бөлігі кіреді (көмір, мұнай және т.б.). Итальян порттарының
ішіндегі Генуя порты шетелдерден ... мен ... көп ... кәсіпорындары мен оған тиісті өндіріс аудандары негізінен
сырттан әкелінетін ... ... ... ... мен оның ... ... елді ... (Сестри-Поненте, Ривароло, Корнильяно, Вольтри
және т.б.) металлургия заводтары судоверфи, паровоз жасау және ұшақ ... ... Ауыр ... ... жеңіл өнеркәсіп
орындары жұмыс ... ... ... ... ... порты да кіреді,
негізінен көмір және мұнай кіргізуімен маманданған. Қалада металлургия және
машина ... ... ... [11. 22].
Эмилия – Романья, Венето, Трентино, Альто-Адтдже, Фриули-Венеция,
джулия облыстары аграрлы өнеркәсіпті аудандар ... ... ... және ... жағдайлар олардың экономикалық дамуының бәсеңдеуін
туғызады.
Энергетикалық және ... ... бұл ... ... ... ... Брента, Тальяменто өзендері ... ... ... ... ... байлықтарының (боксит, мырыш, қорғасын, пирит, қоңыр
көмір, мәрмәр, табиғи газ және т.б.) ... бар. ... ... ... және Шығыс Европадан ... ... ... сауда
байланыстарының өтетін аймақтарында орналасқан. ... ... ... және ... металл қорлары Венеция өндіріс
ауданына ... ... [12; ... өзені дельтасында жанармай, Больцано руднигінде қорғасын, мырыш,
Гарда көлінде мәрмәр, Беллунада пирит өндіріледі. Сурьма, магний, минералды
тыңайтқыштар, қышқылдар, ... азот ... ... ... ... мырыш, қорғасын, металдық магний балқыту кәсіпорындары ... ... ... шикізат қоры негізінде жұмыс істейді.
Монфальконеде Адриат теңізі ең ірі ... ... ... ... өнеркәсібінің маңызды кәсіпорындары, көлік машина жасау, станок жасау
химиялық заводтары бар.
Солтүстік Щығыс Италияның маңызды орталығы – Венеция. Бұл қала ... ... ... ... ... қолөнер бұйымдарымен
әйгілі. Түсті металдың, мұнай өңдеудің, химия өнеркәсібінің ... кеме ... ... ... Маргереде орналасқан.
Венеция сауда және әскери порт, темір жол және әуә ... ірі ... ... Әлемге әйгілі архитектуралық ескерткіштер, ... ... өтуі ... ... ... ... Италияда ауданына Тоскано, Марке, Умбрия және Лацио облыстары
кіреді. Орталық ... ... ... солтүстікке қарағанда қолайсыз
келеді. Ауданның көп бөлігін тауарлар алып жатыр, сондықтан жерді игеру көп
еңбек пен қаржыны қажет етеді.
Мемлекеттің тек 10-12 ... ... ... ... ... ... ... өзендерінің су жүйесі, Альпі өзендеріне қарағанда,
электр энергиясын және суғару жүйесін қолдану қиынға ... Бұл ... ... ... ... 18 пайызын ғана құрайды. Шикізат
көзін негізінен ... ... ірі ... ... ... ... мемлекеттің темір рудасын өңдеудің ірі орталығы
бар. ... ... ... ... ... мыс өндіріледі.
Портоферрайо, Пьомбино, Ливарно, Сан-Джованниде үлкен металлургия
зауыттары бар. Сальто ... ... су ... ... ... қару-
жарақ өндіретін Терни дамыған. Ұсақ машина жасау кәсіпорындары Орталық
Италия ... ... ... ... Рим т.б.). Осы ... ... ... болып текстиль, керамика және әйнек
кәсіпорындары табылады. Жүн түту және жүн тоқу ... ... ... ... және т.б. ... орналасқан. Жүн және мақта-мата
кәсіпорындарының мекемелері Прато, Терамо, Лукка, Пиза және ... ... ... және ... ... 1840 мың ... бар Рим
қаласы. Римде парламент үкімет итальян саяси партияларының ... Оның ... және ... ... ... Милан, Турин, Генуя және
басқа да Италияның экономикалық орталықтарына жол ... ... ... ... ... ... көрсету, мемлекеттік мекемелерде,
банктерде, компания басқарумен және ... ... ... ... Римде рим папаларының резинденциясы – «қала ... ... ... ... ... және ... ... қарағанда,
халқының тығыздығы өнеркәсіптің нашар дамығандығы және трасса мен ... ... ... ... бұл ауданның өнеркәсіптері мүлдем
нашар деп айтуға да болмайды, оған ... ... ... ... ... көп бөлігі ауыл шаруашылығымен айналысады. ... ... ... ... ... ... май алатын өсімдіктер,
жемістер (цитрусты, миндаль және жеміс-жидек ағаштары) кең ... ... ... ... ... ... ... өнеркәсіп және сауда орталықтары – Неаполь, Бари, Таранто,
Кротоне, ... ... ... ... ... ... ... зауыттар, судоверфтер, текстильді фабрикалар орналасқан [13.
125]. Бұл Оңтүстік Италияның маңызды порты ... ... және ... ... ... болып табылады. Бариде судоверфтер мен
импорттық мұнайды ... ... ал ... ... ... ... жасау және химия зауыттары, Кротонеде азотты және мырыш
балқыту ... ал ... ... пен ... фабрикасы бар.
Аралды Италияның өнеркәсібі нашар дамыған. ... және ... ... май ... ... ... ... өндіру зауыты (Мессина), мақта-
мата кәсіпорындары (Катания) орналасқан. Палермо, Мессина, Сиракуза және
Кальяй портты қалаларында шағын кеме ... ... ... ... бұрыннан табиғи сераның көзі болып табылады. 1953-1954 жылдары
Сицилияның оңтүстік бөлігінде мұнайдың қоры ... ... ... өндіру Италия экономикасында маңызды
роль атқарады. Қорғасын өндірудің 75 ... ... ... ... ... рудалары Италия экспортының маңызды бір бөлігі. Иглезиака
ауданында темір және мыс ... ... ... ... орталығы болып табылады. Сонымен қатар, ол жерде құрамында көп
мысы бар пирит өндіріледі.
Оңтүстік пен Аралды Италия – ... ... және ірі ... ... колониясына айналған. Соңғы жылдары мұнай өңдірудің
өсуі мұнай өңдеуші және химия өнеркәсібінің дамуына негіз ... ... ... ... ... Ірі өндіріс кәсіпорындары тек Неапольде ғана
дамыған. Металлургия өнеркәсібі Неаполь ауданында орналасқан ... ... Оның ... ... ... ... зауыты
(«Ильва» компаниясы), Торе Аннунциата зауыты ... ... ... ... ... компаниясы) т.б.
Басқа салалардың ішіндегі дамыған сала болып азық-түлік және құрылыс
материалдар саласы болып табылады. Оларда халықтың 40 ... ... ... ... ... макарон жасау және консервіленген жеміс-
жидектер мен көкөністер, зәйтүн майы мен ... қой ... ... ... ие.
Құрылыс материалдар өнеркәсібінде тұрғын үй салумен қатар, мәрмәр
өңдеу (Фоджа, Бари), жол салу, ... пен ... ... орын ... ... және текстиль өнеркәсібі (негізінен мақта-мата) Кампанья
провинциясында жақсы дамыған. Ағаш өңдеу Сицилияда ... ... және ... таралған.
Энергетикалық ресурстар. Италия шаруашылығының ерекшелігі
электроэнергия алуда ... ... және ... жағу нәтижесінде алынған
энергия басым болып ... 1955 жылы ... ... су ... – 48,9%, ... ... – 7,3%, ... - 17%, метан – 13,4% және
отын – 3,4% болды [15. 77].
Көмір ресурстарына ... ... ... ... ... ... итальян экономикасының дамуының басты қиыншылығы
болып ... ... ... дағдарыс жағдайында тұр. Жалпы көмір
өндіру 1956 жылы 1,5 млн ... ... Осы жылы 10,7 млн ... ... ... ... 90% импорттың үлесіне тиеді.
1957 жылы ... ... ... 1,3 млн ... азайып, ал 1959 жылға қарай
бар болғаны 1,9 млн ... ... [16. 24] оны ... ... ... ... ... импорты мен елдегі көмір өңдеу (мың т.)
|Жылдар ... ... ... |1023 |11212 ... |968 |12229 ... |680 |9456 ... |665 |8338 ... шахталарындағы жұмысшылары саны 1957 жыл мен 1958 ... 38 ... ... ... ... ... халық шаруашылығында маңызды рол
атқарады. 1954 жылы Италияда электр энергиясы 35,6 млрд кВт/сағ, 1955 ... ... 1956 жылы 40,6 ... 1957 жылы 42,7 ... 1958 жылы 45,49 ... 1959 жылы 48,8 млрд ... ... Жалпы 1959 жылдың басында
мемлекеттің электр станциясының қуаты 13,5 млн кВт болды, соның ішінде ... ... ... 10,4 млн кВт ... [17; ... ... ... электр энергияны тұтыну өскенімен де (1957 ... 728 ... ал 1958 жылы – 750 ... ... капиталистік мемлекеттер
қатарынан қалып отыр. Өндірілген электр энергияның 70% ... ... - ... және ауыл шаруашылығында, қалған 20% - ... ... атом ... ... ... ... мемлекеттерден қалып
қойды. Солтүстік Италияда «Сочиета электро-нуклеаре итальяна» фирмасы
«Вестингауэз» американ фирмасының көмегімен ... 165 мың кВт ... ... ... салды.
Италияның мұнай өнеркәсібі жоғары дамыған, итальян экономикасының
техникалық саласының алдыңғы қатарында. Италияда мұнайды ... енді ... алып ... ... ол жылдан жылға өсуде. Мұнайды ... ... ... ... ... ... өнеркәсібі шетелден, соның ішінде
Кувейт, Сауд Аравиясы, Ирак және басқа да мемлекеттерден ... ... ... ... 1958 жылы ... 22,7 млн ... мұнай әкелінген.
Ал, 1959 жылы алдыңғы жылмен салыстырғанда, 10 пайыз өскен, яғни 25 ... жылы ... ... ... 1026 мың ... мұнай әкелінді, бұл
жалпы Италияға әкелінген мұнайдың 4,33 пайызын құрады, ал 1959 жылы 2360
мың ... (7,84) ... ... Сонымен қоса, итальяндықтардың мұнай
өндірудегі қоры 1954 жылы 72 мың тоннаны, 1955 жылы 204 мың ... ... жылы 569 мың ... ... ... Ал, келесі жылдары мұнай
өндірудің өзі бірталай өскені ... ... яғни 1957 және 1958 ... 1959 жылы 1695 мың ... ... [19. 61-63] ... Мұнай өндіру (мың т.)
|1954 ж. |1955 ж. |1956 ж. |1957 ж. |1958 ж. |1959 ж. ... |204 |569 |1262 |1534 |1695 ... ... ... алудың дамуы По өзенінің ... ... ... ... Метанның қоры 90-100 млрд куб метр. Газ алуда
монополиялық орында мемлекеттік «ЭНИ» мұнай-метан одағы ... ... қара ... шикізат қоры болмағаннан
кейін, итальян ... ... ... Азия және ... ... темір рудасы мен көмірді әкеледі.
1952-1957 жылдар аралығында ... ... ... ... жоғары қарқынмен өсті. 1958 жылы басқа ... ... ... прокат өндірісі біршама қысқарды. Айта кететін
жайт, Италия шойынды көп пайдаланғанына ... аз ... ... ... ... әкелінеді (Европа, Азия және Оңтүстік Америка
елдерінен).
4-кесте. Италиядағы қара металдың өндірісі (мың тонна)
|Жылдар ... ... ... ... |1256 |4207 |3126 ... |1625 |5395 |3999 ... |1873 |5908 |4415 ... |2072 |6787 |5014 ... |2060 |6271 |4635 ... |2098 |6760 |5082 ... ... ... рөльді «ИРИ» бақылауындағы ... ... ... Ірі ... ... ... ... «Дальмине», «Терни», «Фальк» және т.б. табылады. Бұл фирмалар
Италия қара металлургиясының 85 пайызын ... [20; ... 1957 ... ... ... ... ... кәсіпорындарының арасында болашақта
экономиканың нашарлап кетуі мүмкін деген ой мазалап отыр.
1958 жылдары металлургиялық өндірістердің шамамен орташа саны ... ал ... ... яғни 1959 жылы бар ... 70% ... ... жыл ... сайын өнеркәсіптердің шығаратын өнім (шойын, болат, прокат)
мөлшері 1954 жылы ... – 1256, ... – 4207, ... – 3126 мың ... ал ... ... жылдар өте келе бес алты жыл ішінде 1959 жылы
шойын өндірісі – 2098, болат – 6760, ... ... ... – 5082 ... ... [21; 62-64] ... ... қысқаруы, құлауы,
машина жасау және құрылыс ... осы ... ... үлкен
сұранысқа ие болды. Сондай-ақ, мұндай металдарды, яғни қара металдарды
басқа шет ... алып ... ... ... зор ... Өндіріс
орындарының қысқартылуы, сондай-ақ, қара металды басқа ... ... ... әкелуінің тоқтатылуы 1957 жылы «жалпы нарық»
келісімі бойынша қызмет етудің бастауына ... ... ... ... ... 1958 жылы ... ... 78%
төмендеді. Көрсеткіштің бұлай төмендеуі құрылыс пен машина жасау ... ... қара ... алып ... ... ... да осыған
әсер етті.
Түсті металлургияның дамуы нашарырақ болды. Түсті металды қорытудың
өсуі Италияда айтарлықтай маңызды болмады. ... ... ... ... ... 1959 жылы 75,0 мың ... ... Ал, сынап өндірісі
керісінше, төмен түсіп кетті. Қорғасын өндірісі болса, ... 1959 ... мың ... ... ... ... жыл ... бірде төмендеп, бірде
жоғарылап 1959 жылы өндіріс көлемі 73,9 мың тоннаға жетті [22; 64-65] ... ... ... өндірісі (мың тонна)
|Өнімнің түрлері |Жылдар |
| |1955 |1956 |1957 |1958 |1959 ... |61,7 |63,7 |66,2 |64,0 |75,0 ... |1,8 |2,1 |2,2 |2,0 |1,6 ... |42,5 |40,7 |39,6 |48,0 |45,0 ... |68,2 |72,4 |74,5 |71,3 |73,9 ... өнеркәсібі. Италияның экономикасының басты салаларының бірі.
Өнімнің көлемі және ... ... ... ... ... жасанды
талшық, лак, ограникалық бояғыштар, сода, тыңайтқыштар өндіру ерекшеленеді.
Химия өнеркәсібі түгелімен өзінің шикізатымен ... ете ... ... ... бояғыштар, химиялық тыңайтқыштарды экспортқа
шығарады. 1958-1959 жылдар аралығында ... ... ... жаңа
зауыттар іске қосылды. Мысалы, «Эдисон» фирмасы Мантуеде жаңа мұнай-химия
зауытын іске ... ... ... ... ... ... ... Венеция мен Триоледе іске қосылды. «Нулли» фирмасы Миланда ... ... ... ... ... ... айтарлықтай сапалы ... ... ... ... ... жаңа ... ... шығарылады.
«СНИА - Вискоза» фирмасының зауыттары жаңа синтетикалық түрлерін, яғни
ол – «лилион» және «рилсан» ... ... ... алды және меңгерді.
Осы материалдар арқылы бұл база ... жаңа ... ... Ол
«папертекс» деп аталатын ерекше қасиеті бар және ... ... ... ... түрі еді (ол су ... яғни суды өз бойына сіңірмейді, өте
жоғары дәрежеде мықты, сонымен қатар, отқа тез ... ... ... ... өсуінің бірде жоғарылап, бірде төмендеп
кетуін мына кестеден көруімізге болады(6-кесте).
6-кесте. ... ... ... (мың ... ... ... |
| |1955 |1956 |1957 |1958 ... қышқылы |3108 |3273 |3301 |3250 ... ... |859 |853 |825 |- ... қышқылы |118 |131 |143 |- ... ... ... |423 |483 |487 |609 ... |249 |266 |296 |274 ... ... |278 |260 |248 |- ... ... |1975 |1897 |1852 |1749 ... ... ... ... импорттық шикізат негізінде 35
мың адам жұмыс істейді. ... ... ... 13 ірі
кәсіпорындарын иеленеді. Резина өнімдерінің 65 ... ... және ... ... 80 ... осы фирманың бақылауында.
Машина жасау өнеркәсібінің кәсіпорындарында итальян өнеркәсібін-де
жұмыс істейтін қызметкерлер мен ... 20 ... ... ... ... салалары ішінде машина жасау көбірек ақша бөліну жағынан 3-
ші орынды, ал өнеркәсіп өнәмдерін экспортқа шығарудан 2-ші орынды ... ... жағы ... және кеме ... болып табылады. Итальяндық
машина жасау бірқатар, солардың ... ірі ... ... ... жылы ... ... ... өндірісі 393 мың дана болды, оның
ішінде 369 мыңы жеңіл автомобиль, ал 1959 жылы 501 мың ... 471 ... ... ... бұл жеңіл автомобиль өндірісінің өте ... ... ... ... ... Италия фирмаларымен басқа да
европалық мемлекеттер өздерінің машина шығаруын көбейте түсті.
1957 жылы ... ... ішкі ... машина сатуды көбейту мақсатымен
ФИАТ-500 маркалы автомашинасын шығарды. Оның бағасы ... ... 20 ... ... ... Бұл ... шығару үшін фирма жаңа
«Мирафиори Зюд» автомобиль зауытын салды. Осы зауыттың ... ... ... ... ... ... күніне 1000-1100-ден 1500 данаға дейін
артты. Сондай-ақ, Италияда машинаның басқа да ... ... кең ... Жыл ... ... машиналары, баспа машиналары, есеп машиналары,
велосипедтер, мотоцилдер, тракторлар, әртүрлі прицептер, сонымен ... ... ... ... ... түсті (7-
кесте).
7-кесте. Машина жасау ... ... ... ... ... түрі ... |
| |1957 |1958 |1959 ... ... |451025 |441825 |472036 ... ... |356768 |396880 |417883 ... ... |193264 |230689 |261972 ... |289809 |352916 |392887 ... |464242 |488645 |531670 ... |28010 |25577 |28264 ... |4301 |3183 |3873 ... |85 |112 |127 ... ... өнеркәсібінде Италияның көптеген фирмаларына тиісті 400-ден
астам ірі және ұсақ верфтері бар. ... та, ... ... ... кеме
жасауды шоғырландырған 4-5 компания атқарады. Үкімет «ИРИ» ... 75 ... кеме ... ... ... Италияның ірі
кеме жасау фирмалары «Ансальдо», «Кантьери риунити делль адриатика»,
«ЧРДА», «Новальмекканика» және т.б. ... ... 1954 ... ... ... тек 20-30 ... дейін қолданылатын. Бұл ірі монополиялар кеме жасау
ісінде жетекші орында болып, экономиканың дамуына ықпал ... ... ... елдің экономикасында басты роль
атқарады. Ірі зауыттар Милан және ... да ... ... Бұл салада
90 мың адам жұмыс істейді.
Станок жасау өнеркәсібінде он мың адам жұмыс істейтін 280 ... 1950 ... ... бұл сала ... ... ... Сонымен қатар,
станок жасау итальян экономикасының ... ... ... қамтамасыз
етеді, олардың көп бөлігі шетелге шығарылады. 1957 жылы 23,4 мың ... ... және 14,1 мың ... ... мың кәсіпорында 12 мың адам жұмыс істейтінмен, ауыл ... ... ... ... ... ... ете ... мына факт мысал бола алады, 1957 жылы ауыл шаруашылық машиналарының
50 млрд ... ... 1,4 млрд ... ... өнеркәсібінде Италия шетелдік шикізатқа тәуелді. Мақта-мата
өнеркәсібі айтарлықтай дамыған. 115 мың ... ... бар. 1958 ... мың ... ... ... Жүн өнеркәсібінде 25 мың тоқыма
станоктары жұмыс істейді. Жібек өнеркәсібі ... ... ... жағынан және өнімнің бәсекелестік талабы жоқтығынан артта
қалған.
Италияда жасанды ... ... ... ... 1958 жылы 156 мың ... және ... талшық өндірілген, ал 1959 жылы – 182 мың тоннаға
жеткен. Текстиль өнеркәсібін ... ... ... ... орындарды
иеленеді. 1957 жылы итальян экспортының 220 млрд лирасын, яғни 14 ... ... ұсақ ... ... ... және олардың
техникалық жабдықтарының артта ... ... ... ... ... – ұн ... және ... Олардың өндіріс қуатының тек 30-50
пайызы ғана қолданылады. Италияның экономикасы басқа да Батыс ... ... ... экономикасымен тығыз байланыста. Көптеген ... ұсақ ... бар. ... ... ... ... ... ағаш өңдейтін өнеркәсіп, сонымен қатар, ... ... ... жылдар аралығында өндірістің төмендеу қарқыны айдан анық
көрінді. Мұндай төмендеу қарқыны ... ... ... ... біз, ... экономикасының шарықтап дамуына, өнеркәсіптің
жеке салаларына ықпал ... ... Бұл ... жеке меншік
монополиямен қатар, мемлекеттік қаржының да ... зор ... ... ауыл ... ... ... ... тарихында экономикалық ... ... әсер ... факторлардың бірі – ауыл шаруашылығы болып
табылады. Жоғарыда аталған деректер мен ... ... шолу ... ... ... ... ... ауыл шаруашылығына өз
әсерін тигізді. Италияның ауыл шаруашылығының дамуы басқа ... ... ... ... қалған. Бұл дегеніміз, итальян жерінің
ауыл шаруашылығының тіптен нашарлығы емес, кейбір аудандарында ғана табиғат
жағдайының қолайсыздығы ... ... ... ол ауыл шаруашылығы
жоғарғы сатыда дамыған Франция мемлекетімен бәсекелес болуға ... ... ауыл ... ... күші ... ... тұр. ... жер
ескі тәсілдермен өңделеді. Ауылдардағы жұмысшылар өз жерлерінен айырылып,
миллиондаған жалға алушылардың қатарын құрайды.
Италия халқының жағдайы, әсіресе, оңтүстік ... өте ауыр ... ... жер ... ... аз ғана ... иемденген, ал сол
жерлерінен егін алудың аз болғаны ... ... бір ... ... ... де ... Ауыл тұрғындары жартылай феодалдық қанауды
бастарынан өткеруде. ... ... ... ең ауыр, әрі қиын
жағдайы, ол исполщиндердің болуы. ... ... ... ... ... ... ... қатар, халыққа өз білгендерін істеп, өз
талаптарын қойды және террорлық, әрі қарақшылық тәсілмен ... ... ... ортасында ауыл шаруашылығында азық-түлік ... ... ... ... Бұл 1938 ... қарағанда, бағаның 60 рет
өсуімен, ал өндірістік тауарларды өздері 78 рет өскен өсімімен ... ... ... ... ауыл ... ... ... мен ауыл кәсіпкерлерін де қызықтырды. Барлық еңбек ... ... ... ... жер тек қана оны ... ... күтіп-баптайтындарға берілсін деп, сонымен қатар, нағыз
аграрлық реформаны талап етті.
Соңғы уақытта Италияның ауыл ... саны ... ... жерлерінде 1954 жылы тұрғындар саны 6830 мың адам, яғни 39,6 ... ал 1957 жылы – 6200 мың ... яғни 33,8 ... ... Үш ... ауыл ... айналысатын халықтың саны 9,4 пайызға қысқарды.
Көптеген шаруалар өз ... ... ... ... деген үмітпен
қалаға қоныс аударды. Ал, егер жұмыс табылмаса, шаруалар басқа да ... ... ... сияқты өз отбасыларын ... ... ... өзге ...... ... ... Латын
Америкасына, Австралияға кетуге мәжбүр болды. Италияның ... ... ... ... ... ... ... шамамен екі млн-
дай адам көлемінде болды. Жыл ... ... ... аударғандардың 300
мыңдайы тұрақтанып, қалып отырды.
Егер де, Италияда жалпы ауыл шаруашылық өнімінің көлемі 1953 жылы ... 1654 жылы ол ... ... ... ... қатар, келесі жылдары,
яғни 1955 жылы – 101,6; 1956 жылы – 100,5; 1957 жылы – 102,8; 1958 жылы ... және 1959 жылы – ... ... ... жылы Италияның ауыл шаруашылығында 278 мың шаршы шақырымдай жер
көлемінің 48 пайызы жыртылған ... 9 ... ... мен ... 18 ... көгендерді, 21 пайызы ормандарды, ал 4 ... ... ... ... әрі шыңды аудандар бұл елдің
территориясының ... ... алып ... Жазық жерлерде ... ... ... шаруаларының таулар мен шыңдарды өңдеуге мәжбүр
етеді. Италияның негізгі мәдени ... ... ... мен ... ... өзі жер көлемінің 47 пайызын алып жатыр. ... ... ... ... 1252 мың га, ал ... ... 50 ... Солтүстік Италияда,
сонымен қатар, 30 пайызы Орталық ... және 20 ... ... мен ... ... ... ... қант қызылшасы – 21 мың га жерді
алады. Қант қызылшасы негізінен, Эмилия-Романья және Венето ... ... ... қант қызылшасының егіс көлемі Италияның аса құрғақ
аудандарында, яғни оңтүстікте ұлғая түсті. Оңтүстік аудандарындағы қызылша
құрамында ... ... ... ... ... жыл ... ... 5,3 мың тоннасын өндірді. Ал,
соғыс жылдарында Италия ... ... қол ... ... ... өте жоғары болды, сондықтан, елде мақта жинау 10 мың тоннаға
дейін жетті. ... ... ... ... ... ... мақта өнеркәсібіне кері әсерін тигізді, енді бұл ... ... ... қысқарды. Мақта Сицилия және Апулия аралдарында өсірілді.
Италияның табиғат жағдайы жүзім және ... ... өте ... ... қатар, басқа да мәдени бау-бақша 2004 мың га ... ... ... ... ... ... ... деп атайды. Бау-бақша ауыл
шаруашылығының басты саласы болып табылады. ... ... ... 84
пайызы, апельсин, мандарин, алма 25 пайызы, зәйтүн ... 30 ... ... ... Мемлекет бойынша алма, алмұрт, шабдалы, шие, ... ... ... және ... ... мен ... көп ... дақылдар плантациялары алып жатыр, олар: лимон, апельсин,
мандарин, құрма, айва, грек жаңғағы т.б. Италия ... ... май ... майы ... табылады. Италияның көп бөлігінде зәйтүн ағашы өсіріледі.
Мемлекет зәйтүн майын өндіруден Европа бойынша екінші ... тұр. ... ... 350 мың ... ... өнім алады. Шамамен, зәйтүн жинаудың
жартысынан көбін Оңтүстік Италия облыстары – Апулия, Калабрия және ... ... ... ... мен ... Оңтүстік және Аралды Италияда
өсіріледі. Сонымен қоса, Италияда жыл сайынғы мандарин, апельсин және ... ... ... көруімізге болады (8-кесте).
8-кесте. Цитрус жинау (мың т.)
|Жылдар |Өнім түрлері |
| ... ... ... ... |5695 |1012 |3416 ... |6250 |1058 |3548 ... |7274 |1143 |4003 ... |5400 |1200 |3700 ... ... ... ауыл ... ... жыл болды.
Егістік өнімдерінің көлемі 1955 жылы 9,5 млн ... ... ал 1957 жылы ... ... ... 1958 жылы 9,8 млн ... ... жиналды. Бірақ, 1959 жылы
жиналған бидай 8,4 млн тонна болды. Мемлекет бойынша бір ... ... 17,3 ... ... ал 1958 жылы 20,3 ... ... ... Айта
кететін жайт, Италия облыстарында әр гектардан астық жинау үлесі әртүрлі
болды. По өзені ... бұл үлес ... ... топырағы құнарлы
Ломбардия мен Эмилияда. Бұл ... ауыл ... ... ... ... ... ... аймақ болғандықтан, топырағы ... ... ... аз, ... қарағанда, өнімді аз береді.
Италияның солтүстік аудандарында ірі және орта ... ... жылы ... ... 3,67 млн ... ... Ал, 1959 жылы 3,82 ... дейін жетті. 1958 жылы жиналған күріш 7 млн тоннаға жетті. Ал, 1959
жылғы астық 1958 ... ... ... ... тұқымдас өсімдіктер
(ас бұршақ, бұршақ т.б.) 1958-1959 жылдары шамамен 0,8 млн ... ... ... ... мен ... өсіруге өте қолайлы болды.
Жоғарыда айтылғандай, Италияның ауыл шаруашылығының өте қажетті саласы
жүзім және мәдени зәйтүн ағашын өсіру ... ... ... 1956 жылы 98,9 ... ... ... өндіру 62,9 млн болды. 1957 жылы жүзім жинаудың
көлемі 68,9 млн центнерге, ал ... ... ... ... 42,8 ... 1958 жылы ... жинау 1956 жылға қарағандағы көрсеткіштер
жоғарылап, 104,4 млн центнерге жетті, ал шарап ... ... 67 млн ... ... 1959 жылы ... жинау 98 млн центнерге төмендеп кетті.
Ауыл шаруашылық дақылдар өнімінің көп болуы ... ... ... ... ... ... сонымен қатар, техникалық дақылдардан – қант
қызылшасы т.б. минералды тыңайтқыштарды белгілі бір ... ... ... ... 1955 жылы 21020 ... ... ... сәл ғана
түсіп кетті. Азот болса, 1955 жылы 12739 мың ... ... 1959 ... ... ... ... ... 1955 жылы 1030, ал 1959 жылы 1775
мың центнерге жетті. ... ... ... 1955 ... 1959 жылмен
салыстырғанда бірталай өсті (9-кесте).
9-кесте. Италияда минералды ... ... (мың ... ... түрі |
| ... ... ... ... ... |21020 |12739 |1030 |1309 ... |19375 |12634 |1098 |2992 ... |19709 |15342 |1570 |5130 ... |19170 |15692 |1615 |5320 ... |19285 |16070 |1775 |5715 ... ауыл ... ... жабдықталуы европалық
мемлекеттермен салыстырғанда жоғары емес. Италияда трактордың жалпы ... мың ... ... ... келер болсақ 22, ал тракторға тиесілі
жер көлемі 93 га болды. ... бұл ... ... да ... ... ... төмендегі кестеден көруімізге
болады (10-кесте).
10-кесте. Европалық мемлекеттердің трактормен жабдықталуы
|Мемлекет ... ... ... саны ... |
| |(мың ... | ... жер |
| | | ... (га) |
|Италия |188 |22 |93 ... |36 |10 |29 ... |330 |7 |64 ... |500 |4 |19 ... |30 |- |40 ... ауыл ... машиналарны қолдану мысалы, комбайнды қолдануда
Италия соңғы орындардың бірін алады. Францияда 1957 жылы 34 мың ... 18 мың, ... 2310, ... 1140, ал ... ... қолданған.
Мал шаруашылығы. Соңғы жылдары Италияда мал және ... саны ... жоқ. Ал, ... ірі ... саны мал басы ... ... ... Яғни,
1955 жылы ірі қара малдың саны 8670 мың болса, 1959 жылы 8730 мыңға жетті.
Сонымен қатар, итальян ... ... саны 1955 жылы 1652 ... дейін
жетсе, 1959 жылы 1326 мыңға өсті. Ал, бұл мәселені толығырақ түсіну үшін
төмендегі кестені мұқият, зер сала ... ... ... (11-кесте).
11-кесте. Италиядағы мал басы саны (мың)
|Жылдар |Ірі қара мал |Қой ... ... |
| ... ... | | | ... |8670 |4399 |9042 |3760 |1652 ... |8440 |4430 |8659 |3863 |1528 ... |8476 |4415 |8543 |3921 |1459 ... |8649 |4469 |8626 |3900 |1393 ... |8730 |- |- |3860 |1326 ... жылы мал ... ... бәсеңдеді. Бұл ет бағасының
түсуі және импорттың өсуінен мал шаруашылық ... ... Осы жылы ет ... 1957 ... қарағанда, 29 пайызға
өскен. Италияның «жалпы нарыққа» енуі ... ауыл ... ... ... ... ауыл ... және тұрмысқа қажетті
өнімдерді өндіру ... да ... ... ... ... ... орында
тұрғаны болып табылады. Итальяндық шаруалардың кірістері, табыстары ... ... жай ... ... табыстарына қарағанда төмен
болып келеді.
Италия мемлекетінде тек бір ғана жұмыс істейтін ауыл ... ... ... ... 850 ... жетсе, ал қалған, яғни сол уақытта
Голландияда жыл сайын 1040 ... ... ... 1300 ... ... ... ал ... 2160 доллар, сондай-ақ, Люксембургта 2300
долларды құрады. Италия мемлекетінің бір ғана тұрғынына жыл ... ... ... ... ... европалық елдердегі түсетін табысқа
қарағанда төмен болып келеді. Ал, 1956 жылы ол 300 мың ... ... ... ... – 404 мың лирді, ал Франция – 545 мың
лирді, ... – 600 мың ... ... Бельгия – 816 мың лирді құрап
жетті [23; 245-247].
Бұл жағдай ... ауыл ... ... ... ... ... ... ауыл шаруашылығының жағдайы басқа
жоғарғы дәрежелі ... ... ... ... ... түсу ... болып келеді. Алайда, итальян ауыл шаруашылығының дамуының басты
мақсаты – ауыл ... ... ... өмір ... тек ауыл ... ... реформаларымен көтеруге, жақсартуға
болмайды, олай болса, бұл жағдай бар ... ... ... ... ... яғни ... тек ... алатын, оны баптап, күте ... ... оны ... ... ... беру ... ғана ... шаруашылығының жағдайы жақсарады екен.
5 гектардай ауданы бар әрбір мыңдаған ұсақ ауыл шаруашылықтардың тек
бар болғаны біреуіне ғана ... ... ... ... ал ... ... ... тағы да әрбір мыңдаған ірі шаруашылықтар
мемлекет жағынан көмекті шаруашылықтың 164-і иемденеді. ... ... ... кіші және орта шаруашылықтардың ... ... ... ... мен ... көп ... ... ауыл
шаруашылығындағы жер иеленуші мен белгілі бір еңбекшілер арасындағы
қатынастарды реттейтін ... ... ... Бұл мәселенің үлкен
саяси маңызы бар, оны ... ауыл ... да ... ... ... 27826 мың ... 21573 мың га, яғни 77,5 ... жеке тұлғалардың
үлесінде, ал 6253 мың га, яғни 22,5 пайызы ұйымдар мен ... ... ... [24; 55-60].
Италия экономикасының басты мәселелерінің бірі аграрлы халықтың көшіп
қонуы. Жері жоқ ... өмір сүру ... ... төмендеуі, барлық
қиыншылықтар жай ғана шаруалардың өзі туып өскен жерлерін тастап, ... ... ... ... ... мәжбүр болады.
Сонымен қатар, Италияда 50 гектардан жоғары ауданды құрайтын жер
иеленуші шаруалардың 40 ... ... ... ... ... ... 10 млн га жерлері бар.
Италияның көптеген аудандарында, әсіресе ... ... ... ... ... үкімет шектеулі аграрлы реформаны жүргізуге
келісті, нәтижесінде 1950-1957 жылдары ... 800 ... ... ... ұзақ ... берілді. Сонымен қатар, шаруалар ... 650 мың га ... ... ... Бірақ та, аграрлы реформаны
жүргізу керектігі көрініп тұрді. Ол ... ... ... әділ ... қаруы керек еді. Италияның тағы да бір негізгі қиыншылығы ол
ауыл шаруашылық реформа еді. Италияда ауыл шаруашылықтың ... ... ... мен шаруалардың жерді қолдану, пайдалану келісімдері болған
[25; 45-47].
Бірінші типтегі келісім бойынша жер ... мен ... ... теңдей етіп бөлінеді. Ал, екінші типтегі келісім бойынша алынған өнім
жұмыс ... ірі қара мал ... да жер ... ... ... ... ... ең соңғы үшінші типтегі келісім бойынша ол жерді жалға
алу болып табылады. Бұл келісімде жасалған белгіленген ... ... ... адам жыл ... жер иесіне келісіп белгіленген қаржыны жиналған
өнімнен тыс беріп отыруы ... ... ... ауыл ... ... жоғарғы
бағасына сәйкес ол Еуропа нарығында бәсекеге түсе алмайтын еді. ... ... ауыл ... жағдайын жақсарту, еңбекшілердің тұрмыс деңгейін
көтеру ауыл шаруашылық келісімдерді реформалау нәтижесінде емес, ірі ... ... ... оларды қарапайым шаруаларға тарту арқылы
жүргізілетін аграрлы реформа қабылдау керек ... сол ... ... ... ... ... мақсаты ауыл шаруашылығы өнімінің
бәсекеге қабілеттілігін арттыру және ауыл шаруашылығының экономикалық және
техникалық ... ... жою. Осы ... үкімет алдағы төрт жылға ... ... күн ... ... Ол «Ванони жоспарында»
қарастырылады. Ауыл шаруашылығы өндірісіне 10 млрд лир бөлінді. ... ауыл ... ... ... ... 300 млрд ... яғни
бюджеттің 10 пайызын құрады. Ауыл шаруашылығының 2/3 бөлігін құрайтын ірі
мүйізді қара шаруашылығына көп ... ... ... 5 га аз ... бар ұсақ ... біреуі ғана көмек
алса, жер көлемі 100 га асатын ірі шаруашылықтың 164-і ... алып ... ... ... ... ұсақ және орта шаруашылықтың шығынға
ұшырауы есебінен жүрді. Шаруалардың ... ... ... жері ... жері аз ... өз ... тастап, қалаға жұмыс іздеп кетуіне
алып келді. Осы шаруалармен қатар, Италияда жер көлемі 50 га-дан асатын ... жер ... бар. ... ... ... ... саны 10 млн ... асады.
Көптеген аймақтарда, әсіресе оңтүстікте шаруалар қозғалысының
нәтижесінде үкімет ... ... ... ... ... ... жылдар аралығында шаруаларға 800 мың га жер ... ... ... Бұл ... ... ... ... 650 мың га жер сатып алды. ... ... ... бұл ауыл шаруашылық келісімдегі реформалар. Италияда жер иеленушімен
шаруа арасындағы жерді пайдалану туралы әртүрлі дәрежедегі ауыл ... бар [26; 22-25 ... ... түрі ... жердің құнарлығына байланысты, жерді
өңдеуге кеткен екі жақтың шығынына байланысты түскен өнім жер ... ... ... ... ... түрі бойынша жерге кеткен шығын, жұмыс күші және де
түскен табыс жерді пайдалануға ... мен ... ... ... бөлінеді. Бұл келісім Италияда өте көп тараған.
Келісімнің ... түрі – ... ... алу. Келісім бойынша жерді жалға
алушы жер иеленушіге түскен өнімнің көлеміне қарамастан, ... ... ... қаржыны төлейді. Келісімнің бұл түрі ... ... ... ... жаңа ... толықтырылып,
өзгертіліп отырады. Ал, Қазақстан Республикасының ... ... ... бірі ауыл ... ... ... сөзсіз. Бұған
дәлел Қазақстан ... ... ... 2003-2005
жылдарда ауыл жылдары етіп жариялауы дәлелдейді. Дәл осы ... ... ... ... менің тарапымнан өте үлкен қызығушылық тудырады.
Осы себепті, Италия ауыл ... ... ... мен ... ... ... оны Қазақстан ауыл шаруашылығымен салыстыру менің
негізгі мақсатым болып табылады.
Сонымен, түйіндей келе, айтатынымыз жерді ... ... ... жерінен айырылып қалмау мақсатында жер иеленушіге жоғарғы мөлшерде
төлем төлеуі және де көптеген феодалдық әлпеттегі міндеткерліктер көптеген
жылдар бойы ... ... ... алып ... ... ... ... ДАМУ» КЕЗЕҢІ
2.1. Италияның экономикалық модернизациялануы
1950 жылдардың ортасына дейін ... ... ... ... ... ... 1957 жылы ол ... валдық өнімнің өсу
қарқыны жөнінде капиталистік әлемде ... ... ... ... ... 1959 жылы бұл ... ауыл ... өнімнің күрт
түсіп кетуінің нәтижесінде айырылған Италия 1960 жылы ... ... ... шықса, капиталистік елдер арасында Жапониядан кейін екінші
орынға шықты. Соғыстан ... ... ... ішінде Италияның
экономикасының дамуы оның ... ... ... өз ... әсер ... ... ... өндірісте Италияның үлесі 1937 жылы
3 пайыз және 1953 жылы 2,9 пайыз болса, ол 3,9 пайыз өсіп, 1960 жылы ... ... ... ... арасындағы сыртқы саудада Италияның
үлесі 1950 жылдан 1960 ... ... 2,6 ... 5 ... өссе, экспорт
2,2 пайыздан 4,0 пайызға өсті [27; 54].
Италиядағы соғыстан ... ... ... уақыт өте келе ірі
масштабқа ие ... ... ... ... ... ... ... қайта құрумен сәйкес келді. Бұл жаңа, ... ... ... жүрді. Өндірісте жаңа техника, жаңа технология ... ... ... ... саласындағы және бағыттарындағы
қатынастың өзгеруін талап етті. Соғыс кезіндегі ... ... ... ... бұл ... ... соғыстан
кейінгі кезеңде ғылыми-техникалық революцияға айналды. Ол Италиядағы
өндірістік күштің даму ... мен ... ... құрылымындағы
қайта құруларға алып келді.
1957-1958 жылдардан бастап, ... ... ... ... ... бейімделді. «Жалпы нарыққа» қосылған Италия
басқа да ... ... ... нарықтағы империалистік күштер арасындағы
тартыста үлкен жетістіктерге жетті. Осы мақсатта табыссыз және қолайсыз деп
табылған кәсіпорындардың көбі ... ... ... ... ... қайта жабдықталды. «Жалпы нарық» тез арада шындыққа
айналып, итальяндық компанияларды бәсекелес басқа елдермен бетпе-бет ... бұл ... ... ... жағдайларын тұрақтандыруға
ұмтылды. Сонымен қатар, «жалпы нарық» өзінің өмір ... ... ... ... ... ... ... және өндірістің мамандануы «жалпы нарықтың» көлемінің ұлғаюына
алып келді. Бұл ... ... үшін жаңа ... ... ... ... ... өнеркәсіптік өндірістің өсуіне әкелді.
Соғыстан кейінгі жылдарда Италияда жұмыссыздық саны өте көп болды. бұл
қордағы еңбек армиясы Италиядағы еңбек ... ... ... әсер етті,
яғни ірі өнеркәсіп иелері, кәсіпорындар арзан жұмыс күшін пайдаланып,
өздерінің ... ... ... ... ... ... ... шығаруға
мүмкіндік берді. Белгілі бір кезеңде бұл жағдай Италияның сыртқы саудадағы
экспансиясын күшейтті де, ... оның ... ... әсер ... ... ... ... экономикасы көп мөлшердегі
қордағы еңбек армиясына ие ... ол ... күші ... факторынан
қиындық көрмеді. Ал бұл кезде ГДР, Франция, Англия, Швейцария сияқты
капиталистік ... ... күші ... ... бар еді. Осы жерде тағы
бір атап өтетін нәрсе Италия экономикасының ... әсер ... тағы ... – ол ... ... ... ... экономикасы жүйесі халықтың ... ... ... ете ... ... көп бөлігін құрайтын жастар мен
квалификациясы төмен жұмыс күші күшті дамыған ... ... ... 1946-1960 жылдар аралығында Италияны алты миллиондай ... ... ... тастап шықты. Бірақ, соңғы жылдары шетелге
кеткен жұмысшы күші сол жақта жүріп, ... ... ... ... ... ... оралып, жұмысқа тұрып ... Бұл ... ... ... әсер ... ... ... квалификациясының
деңгейі шаруашылық және ... ... ... ... ... Ал, мамандандыруға оқыту өндірістегі қоғамдық ... ... ... ... ... ... күшінің миграциясы
ондағы жұмыс күшінің квалификация ... ... алып ... ... ... әсер ... ... – мамандар дайындауға
кететін қаржыны азаюына алып келді.
Италияның шаруашылық дамуына қолайлы тағы бір ... бұл ... аз ... ... ... ... ... шығындар Италия
бюджетінің бөлетін мемлекеттік шығындардың жартысын құрайтын еді. ... ... және ... мақсаттарын іске асыруда жүргізген көптеген
қитұрқы саясаты өзінің қаржысының көп ... ... және ... ... ... шаруашылық дамуын тежеді. Соғыстан кейінгі
жылдары көптеген елдер өздерінің экономикалық дамуына қолайлы әсер етпейтін
әскери шығындарды ... ... ... ... Осы ... салыстырғанда
және соғысқа дейінгі Италияға қарағанда, екінші ... ... ... ... ... ... төмен деңгейде болып, әскери өнеркәсіп
өнімінің аз бөлігін құрады. Бұл өндірістік емес мақсатқа ... ... ... ... ... дамуын тездеткен өндірістік күштің
дамуына алып келді.
Италияның соғыстан кейінгі экономикалық дамуында мемлекет маңызды орын
алды. Италияның жағдайының ... ... ... ... ... жаңа ... ... Италия буржуазиялық мемлекеті
өнеркәсіп процесіне қаржылық ... ... ... ... ... мен ... тікелей және жанама бақылау, арнайы
несие жүйесі, салық жеңілдіктері және тағы ... ... ... ... ... араласты. Капиталистік кәсіпкерліктер көлік,
энергетика, шикізат салаларындағы мемлекеттік жеңілдетілген ... Осы ... ... монополиялық капиталы сыртқы нарықтағы
өздерінің бәсекелестік қабілеттерін нығайта алды.
1950 жылдардан кейінгі ... ... ... ... ... Ең бірінші бұл кезеңдегі экономиканың жоғарғы даму
дәрежесін атау керек.
12-кесте. Өнімнің негізгі ... ... ... |1948 |1953 |1958 |1963 ... ... ... түрі, млн.т |1,8 |1,7 |- |1,9 ... ... ... |- |0,8 |1,5 |1,8 ... газ, ... |0,1 |0,3 |5,2 |7,3 ... ... ... ... |1,6 |2,6 |2,0 |2,7 ... ... |2,1 |3,5 |6,3 |10,2 ... ... ... |22,7 |32,6 |45,5 |71,3 ... ... |- |- |182 |661 ... ... |3,2 |12,7 |22,4 |22,6 ... мың |59 |175 |404 |996 ... мың |115 |270 |528 |495 ... ... мың |- |82,7 |- |726 ... ... |6,2 |9,1 |9,8 |8,1 ... ... |0,7 |1,0 |- |1,5 ... ... өндірістегі өнім шығарудың орта жылдық есебі 8-9
пайызға өскенін көреміз(12-кесте). Осылай ... ... ... ... ... ... Еуропадағы капиталистік елдер арасындағы екінші
орын алса, дүниежүзі бойынша өнім өндіруден көптеген елдерді ... ... ... жетіп, Жапониядан кейін екінші орынды алды. Осы кезеңді
буржуазиялық экономистер мен ... ... ... ... ... деп ... Яғни, бұл кезеңде соғыстан ауыр соққымен ... ... алға ... ... ... ... кезеңін басынан
өткерген еді.
Италия өнеркәсібінің даму ... ... ... ... ... даму ... динамикасының өзгермелі болуы. Бұл мәселе
жоғарыдағы кестеде көрсетілген. Мысалы, кезеңнің басында ... ... 9 ... ... 1958 жылы ол 4 пайызға құлап, 1960 жылы 15 ... ... ... бұл ... ... ... 5-6 жылда
қайталанып отыратынын байқаймыз, ол ... ... ... ... ... ... өнеркәсіптегі жеке салалардың даму деңгейін қарастыратын болсақ,
көзге бірінші болып орта көрсеткіштен бірнеше есе асып ... тез ... ... жеке салалардың топтары түседі. Оларға жеке тоқталатын болсақ,
ең көп нәтиже берген бұл полимер ... ... өнім ... көлемі
шамамен 6 пайыздан асып түсті. Италия бұрыңғы кеден ... ... ең ... ... және ... ... ... және
ғылыми техникалық мәселелерде алдыңғы орында болатын. ... нақ ... бұл ... кең өріс ... еді. ... ... бұрыннан
келе жатқан дәстүрге сүйеніп, білікті мамандарға арқа ... ... ... ... ... ... әлемдегі нарықта итальян
полиметалы үлкен сұранысқа ие болды. АҚШ және Кеңестер Одағынан ... ... ... сияқты жоғары дамыған елдер Италиядан шыққан
патенттер мен құрал-жабдықтарды ... ... Ал, ... ... ... ... ... бұл дамыған елдердің бәрінен артта
еді.
Басында полимер өндіру аймағында «СНИА-вискоза» сияқты бір жеке меншік
монополия ... ... оған ... ... ... Даму ... орында тұрған өнеркәсіптің бірі бұл машина ... Ол ... ... яғни есептеуіш және жазба машиналары, ал ... ... ... ... шығарды. Фирманы құрушы ...... ... ... даму ... салалар тобы мұнай мен газ өндіру және өңдеу.
Соғыстан кейінгі Италияда бұл сала ... жаңа ... ... Аппенин түбегі мен итальяндық аралдарда мұндай табиғи
байлық көзі жоқ деп есептеледі. ... ... ... ... Сицилияда
мұнай табылды, бірақ шындығында бұл мұнайдың сапасы төмен және ... ... көп. ... ... ... ... автономды
Сицилия парламенті мұнай өндіру мен барлау жөніндегі ... ... ... ... ... ... ... компаниялар итальян мұнай
өндірісінің дамуына аса ... ... ... ... Таяу Шығыстан
әкелінетін мұнайдан әлде ... ... еді. ... ... бауырластар»
аталатын англо-американдық компаниялар ... және ... ... ... ету үшін ... ... бірнеше
кәсіпорын құрумен шектелді. Осындай кәсіпорынның ірілерінің бірі Неаполь
аймағында орналасқан – американдық және ... ... ... ... ... ... әріптес болуының жағымсыз әсерінен,
солтүстік Италияда кенеттен табиғи газдың бай қоры ... ... ... ... ... Бұрыннан өмір сүріп тұрған мемлекетке
жататын құрылыс организациялары мен проект институттарын ... ... ... топ ... Ол Италия территориясындағы ... ... ... ... және газ ... мен ... ... құбылыстарын салуға концепсияларды өз қолына алды. ЭНИ-дің
басына инженер Энрико Маттеи отырды. Оның ... және ... өте көп ... ... ... ЭНИ ... уақыт
ішінде алдыңғы қатардағы Италия экономикасындағы маңызды ұйымға айналды.
Газ өңдеу кәсіпкерлігінде бірнеше ірі құрылыстар жүрді, газдан ... ... ... алу ... ... табылды, газды әлемнің барлық
түпкіріне тасымалдайтын көп тармақты жүйе құрылды. ЭНИ ... ... ... ... оның ... американдық және ағылшындық капиталдар да
бар еді. Бірақ, ол билік позициясын өзінің ... ... ... ... ... ... Равенне мен Джеладағы (Сицилия) ЭНИ
кәсіпкерліктері әлемдегі техникалық дәрежесі ... ... ... ... [28; 40-42].
ЭНИ-ді құру кезінде мемлекеттік монополия жеке меншік монополияға
қарсы күрес жүргізеді деген ... ... ЭНИ мен ... ... ... ... ... Яғни, бұл қауесет
ақталмады. Егер де, ішкі ... ЭНИ ... ... ... құруға тез қол жеткізсе, сыртқы нарықта ... ... ... өте әлсіз болған итальян буржуазиясының позициясының арқасында
ЭНИ басқаша қызмет етті. 1956 жылы ЭНИ күшті жоспарлы зерттеу ... бола ... ... ... мен ... барлауға, соған сәйкес технологиялық
жабдықталған құрылыстар салуға концессия беру ... Иран ... ... ... байырлас» итальян үкіметіне қысым көрсетуге тырысты.
Ал, бұл кезде ЭНИ-ді Жапон фирмалары қолданған еді.
Соңғы тез ... келе ... ... бірі бұл автокөлік өнеркәсібі.
Италияда бұл әспен «Альфа-Ромео» ... ... жеке ... ... ФИАТ атты ... монополиялық бірлестік айналысады. ФИАТ-тың
үлесіне бүкіл Италиядағы машина жасаудың 80 ... ... ... 1/3 ... ... ... әкімшілігі 50-жылдардың басында
Туринда көп көлемде қаржы бөліп, «Мирафиори» атты автозауыт ... ... және ... ... ... Еуропада тек Батыс ... ... ... ... тұр. ФИАТ – көп ... ... ... маңында шоғырланған зауыттарындағы автокөліктен басқа ФИАТ
зауыттары кеме дизельдерін, ... ... ... ... дәрі-
дәрмектер, өнеркәсіптік құрал-жабдықтар шығарады.
ФИАТ, ЭНИ сияқты т.б. ірі монополияларға мыңдаған кіші фирмалар жұмыс
істейді, олардың ... ... ... алып ... ... бұл кішкентай
ғана кәсіпкерліктер өндіріс әлемінің алыптарына тәуелді болады [29, ... да, ... ... ... ... ... бірі –
металлургия. 1953 жылға дейін Италияда металлургия өнеркәсібі өте әлсіз
дамыған, яғни ... 3 млн ... ... және кәсіпкерліктердің техникалық
жабдықтары өте ескірген. Италияда негізінен темір ... жоқ, ... ... болатқа тәуелді. Бұл Италияны сырттан келетін шойын мен
болатқа кіріптар.
Еуропадағы көмір мен қорғасынның ... ... ... құру ... ... ... қатысушылар Италия бұл келісімге ... ... ... ... металлургиясы ерекше жеңілдіктерге ие
болды: КҚЕҰ-ның арнайы бабында Италияға келетін ... ... ... анықтайтындығы айтылады.
Италия металлургиясындағы ірі жеке ... ... бұл ... ... мемлекеттің қолына шоғырланған. Италия ежелден ... ... ... ... ... ... кезеңде
де мемлекеттің экономикаға енуі тоқтатылмады. Бүкіл Италия ... ... 30-35 ... ... ... Мемлекеттік кәсіпкерлікте жеке
меншік және шетел капиталы болса, ... ... ... ... ... Оңтүстік Италия экономикасының даму ерекшелігі
Бұрыннан келе жатқан Италия мемлекетінің күрделі мәселелерінің бірі ол
ылғи да ... ... ... ... ... солтүстік
аудандарға қарағанда артта қалып отыруы болып табылады.
Осы кезеңге экономикалық және ... ... бере ... ... бұл ... «Маршалл жоспарының» аяқталуының жақындаған кезеңі еді. Шартты
түрде бұл кезең 1952 ... ... ... керек болса, ол 1950 жылдардың
ортасында тоқырап қалған еді. «Маршалл жоспары» ... ... ... ... ... экономикасы қолдау көздерінің
аяқталуына байланысты күрделі қиыншылықтарға ұшырады. Бұл ... ... ... ... саясаттағы әлеуметтік-экономикалық әсері
әлі жойылмаған еді. Ішкі ... ... және ... ... ... болды. Осыған қоса, қарастырылып отырған
кезеңде халықаралық ... ... ... еді және Кореядағы
1950 жылдың маусымындағы соғыс ... ... жүзі ... ғана ... Италия экономикасына да әсер етті.
Соғыстан кейін құрылған үкімет демократиялық күштердің әсерімен, елдің
екі жағының ... ... ... ... жою үшін ... атқарды. Негізінен, «Оңтүстік кассасы» деген мемлекеттік ұйым
құрылды. Бұл ұйымның қарамағында көп ... ... ... ... 1950 ... және ... ... «Оңтүстік кассасын» құруға қарсы
дауыс берді. Себебі, олардың пікірінше бұл ұйым ... ... ... сай емес және ... күштер бұл ұйымға
белсенді араласпады.
«Оңтүстік кассасы» заңын іске ... үшін ... ... ... ... ... Италия аралдарымен қоса, Лацио аймағындағы
провинциясы мен ... ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлікке несие беру және арнайы жеңілдетілген ... ... Ал, ... ... өз ... жол, ... ... қуатымен қамтамасыз ету, сумен, газбен қамтамасыз ету
кіретін инфрақұрылым құру ... ... Бұл ... ... жеке ... ... керек болды. Ал, демократиялық күштер
мемлекет қоғамдық ... жеке ... ... үшін ... ... дамуын қамтамасыз ету үшін, яғни мемлекеттің араласуы
Оңтүстіктің экономикалық ... ... ... әсер етуі ... деп
есептеді.
Оңтүстіктің артта қалған аудандарында жоғары техникалық деңгейдегі
кәсіпкерлік құру үшін инфраструктураны ғана дамытып ... тағы да ... ... ... құру ... жоғарғы квалификацияланған мамандар
мен нарық. Оңтүстікте оның екеуі де болған жоқ. ... мен ... ... ... ... ... шешіп, ал қосымша
тұтынушылық сұраныс мәселесін кейбір жұмысшылар мен қызметшілерге жалақысын
көбейту ... ... ... [30; ... ... ... қызметіндегі бұл бағытты қолдамады, ал 50-
жылдардың соңында инфраструктура құру және жеке капиталды тарту ... ... ... үкімет капиталистік елдер жүретін жолға бағыт
алды. Оңтүстік мәселесінде демократиялық күштердің қарсылығына қарамастан,
«даму ... ... ... ... бірнеше аймақтарға
бөлінді. Жеке орталықтарда мемлекеттің қаржысына қазіргі ... ... ... олардың кейбіреулерінің айналасына қала тектес
құрылымдар шоғырландыру көзделді. Ал, Оңтүстіктің ... ... ... ... ... ... дәрежеде ықпал етеді деп
есептейді. Бұл стратегиялық жоспардың ... ... ... ... мен ... ... оңтүстікте өз капиталын құюды
көбейту керек еді.
Негізінен, Оңтүстікті көтеру жолындағы бұл ... ... ... іске ... ... кәсіпкерліктер өздерінің капиталын
Оңтүстікке құюды көбейтті, сөйтіп, Джелладағы бірінші ... ... ... ... ... және құбыр прокаттық комбинат,
Бари мен ... ... ... ... ... Осы және басқа
да мысалы, Латина және Сардиния провинцияларына итальян және шетел ... ... ... ... экономистердің айтуы бойынша «даму
полюстерінің» Оңтүстіктің экономикалық дамуына әсері әлсіз болды. Солтүстік
монополиясы ... ... ... негізінде сала отырып, жергілікті
жұмыс күшін ... ... ... ... квалификациясын көтеруге
ешқандай қызмет етпеді. Осылай, үкіметтің оңтүстікке бөлінген ақшасы қысқа
уақыт ішінде монополиялық қайта ... ... ... ... өтіп ... ... оңтүстіктің экономикалық жағдайы біраз
дамығанымен, солтүстік аймақтардың дамуы ... ... ... ... ... екі ... арасындағы экономикалық дамуындағы
айырмашылық ... ... ... ... ... 1951 ... жан ... шаққандағы табыс 63,1 пайыз ... 1960 ... ... [31; ... Осы ... айта ... жүзім
шаруашылығымен қатар басқа да мәдени бау-бақша 2004 мың га ... ... ... ... Батыс Европа бақшасы деп атайды. Бау-бақша ауыл
шаруашылығының басты саласы болып табылады.
Еуропалық лимон ... 84 ... ... мандарин, алма 25
пайызы, зәйтүн жинаудың 30 пайызы ... ... ... Мемлекет бойынша
алма, алмұрт, шабдалы, шие, қара өрік өңделеді. Оңтүстік және Аралды Италия
мен Лигурияның көп бөлігін субтропикалық ... ... алып ... ... ... мандарин, құрма, айва, грек жаңғағы т.б. Италия
халқының негізгі май тағамы ... майы ... ... ... ... ... ... өсіріледі. Мемлекет зәйтүн майын өндіруден Европа
бойынша екінші орында тұр. Жылына 170 ... 350 мың ... ... ... ... ... жинаудың жартысынан көбін Оңтүстік Италия облыстары
– Апулия, Калабрия және Сицилия аралы ... ... ... мен
миндаль Оңтүстік және Аралды Италияда өсіріледі.
Яғни, оңтүстік мәселесін шешуде үкімет екі жолды таңдады. Біріншісі ... «өз ... даму ... ... ... ... өнеркәсіпті дамыту үшін осы аймаққа инвестиция ... ... ... ... ... ... ... жақтары анықталды,
бұл идея қайтадан қаралды да, 1956 жылы ... ... ... ... Оның мағынасы оңтүстік экономикасын жедел дамыту және оны Италия
экономикалық даму ... ... ... ... ... ... аймаққа айналды. Сонымен қатар, дамыған аймақтармен қоса, дамымай
қалып жатқан зоналар да болды.
Оңтүстіктің дамуы солтүстіктен келген қаржының арқасында ... ... ... ... енгізіп отырды. Яғни, оңтүстік солтүстіктің
мүддесі үшін ... ... сол ... ... деп ... ... бәрі және ... халықтан және жергілікті мемлекеттік
органдардан тыс, яғни оңтүстіктен шеткері аймақта ... ... ... ... ... ... көп мөлшердегі қаржы 40 жыл
ішінде аз ғана нәтиже берді. Халықтың тұрмыс ... ... 10 ... көптеген жанұялар эммиграциядан келген туысқандарының ақшасына өмір
сүріп жатты [32; 242-250]. Халықтың саны өскенімен, жұмыссыздық саны ... тағы да бір ... ... ... ол ... ... ... Демократиялық Партиясының үкіметінің басты қызметі
аграрлы реформаға айналды. Олар 1950 ... ... ... ... реформа туралы заң қабылдады. Ол заң ауыл және орман шаруашылығы
министрі А.Сеньидің жобасы бойынша ... Заң ... ... мың ірі
жер иеленуші мемлекетке өздерінің артық жерлерін ... ... ... мақсатта құрылған қорға ірі жер иеленушілердің жерлерімен қатар,
ірі ... мен ... ... де ... Ары ... бұл жерлер
жеребе тастау арқылы жерді қажет етіп отырған шаруаға 30 жыл ... ... Осы ... ... барлық жері жоқ және жері ... ... ... ете ... да, ... көп ... ... олар өздерінің жағдайын жақсартты.
Христиан Демократиялық Партия сыртқы саясатында Батыс өркениеті
құндылықтарын бағалап, АҚШ-ң даму ... өз ... ... ... ... ... оның территориясында НАТО-ң штабымен әскери
құрылымдары орналасты. Италия үкіметі АҚШ-пен «қорғаныс ... ... ... беру ... келісімге қол қойды. Нәтижесінде, АҚШ Италияға
қару-жарақ беріп көмектессе, Италия өз ... ... ... ... ... орналастыруға келісім берді. Христиан Демократиялық Партия сыртқы
саясатына қарсы сол ... яғни ... мен ... қарсы шықты
[33; 141-143]. Христиан Демократиялық Партиясы кей жағдайларда көпшіліктің
талап ... өз ... ... жасап отырғанымен, кейде
демонстранттарды қуғынға ұшыратып, ... ... ... ... ... ... алып келді.
«Оңтүстік кассасы» саясаты идеологиямен тығыз байланысты болды. Яғни,
Оңтүстік мәселесін саяси, әлеуметтік, экономикалық ... ... ... ... ... шешу арқылы болады деген
концепсия заң шығарушы қызметтің өміріне әсер етіп қана ... ... ... алып ... ... ... мәселесіне келетін
болсақ, ең бірінші мынандай сұрақ туады – ... ... ... реформалар
жерді қайта бөлумен байланысты болды. Аграрлы реформа барысында шаруаларға
өнімділігі аз жерлер бөлініп берілгендігі ... ... яғни ... астыртын мағынасы жерді қажет етіп отырған шаруаларға көмек
көрсетіп, ... ... ... ... ... ... ірі ... мүддесіне орай жүргізілгендігі еді.
Осы реформаны қарастыру барысында туындайтын ... бір ...... ... ... мен жер ... алған шаруалар арасындағы
қарым-қатынастың дәрежесі. Бұл сұрақ экономикалық дамудың барысына тікелей
қатысты. Осы қатынастар шаруалардың жағдайының ... ... ... ... Яғни, шаруалар тек қана өздерінің иелерін өзгертті,
ал ол ... ... ... ... Яғни, жер иеленушінің орнын жер
реформасы жөніндегі мемлекеттік комитет басты. Осы ... ... ... етіп ... ... Комитетке кіріптар жағдайда қалды.
Негізінен, ұсақ шаруашылықты дамыту арқылы экономиканы көтеру ... ... ... ... прогрестің бағытына оң әсер етудің орнына
өз құқықтарын пайдаланып, асыра сілтеушіліктер ... ... ... ... ... негізіне тоқталатын болсақ,
мемлекеттің араласуымен, қолдауымен Оңтүстік ... ... ... ал ... өзі ... даму ... ... Альфред Маршалл атап өткендей «кәсіпкерліктің сыртқы
экономикасы» - жол торабы, коммуникация, қызмет ... ... және ... ... құрылғаннан кейін іске асырылуы тиіс. ... ... ... ... монополиялық топтардың мүддесінен шықпау керек
болатын. ... ... ... ... топтардың қаржысына түсіп қана
қоймай, олар өздеріне қажетті кәсіпкерлікті Оңтүстік ... ... ... салып, оны өздерінің мүдделеріне қолданды.
«Оңтүстік кассасының» тағы бір кемшіліктері: тапсырманың көп болып,
қаржыландырудың аз болуы, ... өз ... ... осы ... ... ... ... антидемократиялық құрылымы, оңтүстікке
құйылған қаржының аяқталмауы, және т.б. ... Бұл ... ... тұрғыдан алғандағы нәтижесі 1950-1956 жылдары қаржыны
құюға мемлекеттің шығындары қысқарғанның үстіне қысқара түсті және ... ... таза ... ... 1950 жылы 13 ... ... 1957
жылы 15 пайыз болды. Бұның өзі капиталдың ... пен ... ... емес, жеке құрылыстың өсуінен болды.
Сондай-ақ, Италия сауатсыздар санының ... ... ... ... ... ... сауатсыздықтар саны – 5,5 млн адам, ... ... ... оқығандар саны – 7,5 млн адам. Тіпті, Рим қаласында
да сауатсыздар саны 60 мың ... ... ... ... даму ... ... Италияның
бұрыннан келе жатқан қиындық ... ... ... ол ... ... ... ылғи да ... қалуы еді. Соғыстан
кейінгі үкімет демократиялық күштердің ықпалымен ... екі ... ... ... қолданған. Негізінен, арнайы оңтүстік касса
мемлекеттік мекемесі құрылған. Оңтүстік ... ... көп ... ... ... 1950 жылы коммунистік және социалистік партиялар Оңтүстік
кассаны құру заң жобасына қарсы дауыс берген. Олар бұл ... ... ... Италияның талабына сай келмейді деп санады.
Оңтүстік касса заңын ... ... ... аудан» деген
түсінікті анықтады. Бұған итальян аралдары және Абруццы – Молизе ауданынан
басталған континентальды бөлігімен ... ... ... провинциясы
енді. Бұл үлкен ауданда кәсіпкерлікпен айналысатындарға ерекше ... ... ... ... заңы ... ... тарапынан үлкен
инфрақұрылым құру туралы шешім қабылданды, оған жолдар, байланыс желілері,
электрмен қамтамасыз ету, ... ... ... ... ... ... халқының жағдайы, әсіресе, оңтүстік аудандарда ... ... ... ... жер ... жердің аз ғана бөлігін
иемденген, ал сол жерлерінен егін алудың аз ... ... ... ... ... ... ... де жеткіліксіз. Ауыл тұрғындары жартылай
феодалдық қанауды бастарынан өткеруде. Шаруалардың басынан өткізген ең
ауыр, әрі қиын ... ол ... ... ... салық жинаушылар
шаруаларды қанау жұмыстарымен жүрді, сонымен қатар, халыққа өз білгендерін
істеп, өз ... ... және ... әрі ... ... ... отырды. Бұл шаралар жеке капиталдың осы ... ... ... ... ... ... бірі болып көкөніс және
жеміс-жидек өсіру еді. Италияның табиғи жағдайында пластиктен жабылған суық
жылытқылар жасау ... осы ... жету ... Осы ... ... ... ерте немесе кеш өнім алып, оны 3-5 есе қымбат бағаға сатуға
болады.
Оңтүстіктің ... ... ... ... және ... ... да
айқын көрініп тұрды. Оңтүстіктегі кәсіпкерлікті дамыту үшін қанша қаржы
құйылғанымен, ... ... ... ... ... ... пен ... артта қалған оңтүстіктің арасындағы
үзіліс қысқарудың орнына ... ... ... ... ... ... Италия өнеркәсібіне арзан жұмыс күшін берді. Ал, бұл жағдай
Италия өнеркәсібінің әлемдік ... ... ... ... ... ... ерекшелігі осы мәселелерден көрінеді.
ҚОРЫТЫНДЫ
Сонымен, Италияның ХХ ғасырдың 50-60 жылдарының дамуы сол ... сай ... айта ... ... ... ... жүзілік соғыстан
кейін құлдыраған экономикасымен шыққан Италия тез ... ... ... ... ... ... ... саясат арнасында осындай
дәрежеге жетіп отыр.
Диплом жұмысының бірінші тарауында Италия экономикасының ... ... ... ... ... және ондағы қайта құрулар мен
өзгерістер қарастырылады. Және осы ... ... ... ... Италияның ауыл шаруашылығы статистикалық мәліметтерге ... ... ... ... ... ... даму» кезеңін
қарастырдық, сонымен Италия экономикасының дамуындағы модернизациялық
процесстер мен оның ... ... ... дамудың негізі
ретінде болғаны баяндалады. Италияның дамуындағы қайшылықтардың бірі бұл
артта қалған ... ... осы ... ... ... орын ... ... келгенде ІІ дүниежүзілік соғыстан жеңілген мемлекет
болып шыққан Италияның көп ұзамай не бары 5-10 жыл ... ... ... қана ... ... қоса әлемдік даму деңгейіне шықты.
Италия экономикасының осындай ... ... ... ... бірі ... және ... ... Альчидо Де Гасперидің жүргізген көргенді
саясаты, сонымен қоса, Италияның «Қырғи қабақ соғысы» ... ... ... «Маршалл жоспарына» кіреді. 1940-1950 жылдары «Маршалл
жоспары» бойынша Италия 1,2 млрд ... ... және 3 млрд ... ... ... ... «Маршалл жоспары» бойынша
бөлінген ... ... ... ... орналасуының қолайлылығы басқа ... ... ... ... ... ... ... «Маршалл жоспары» бойынша келген қаржының басым бөлігі солтүстік
Италиядағы ірі өнеркәсіп орталықтарын қалпына келтіруге жұмсалды. Тағы ... ... ... ауыл ... ... ... жұмсалды.
Осының арқасында Италия аграрлы-индустриалдық елден, индустриалдық-аграрлы
елге айналды. ... ... ... ... бірі ... Италияның артта қалуына Де Гаспери тұсында шешуге кіріскен болатын.
Оңтүстік аймақтарға ірі өнеркәсіптік кәсіпорындар салынды. ... ... ... ... өзін-өзі аяқтамаған кәсіпорындардың
бір бөлігін солтүстікке қайтадан ауыстыруына себепкер болды.
Италия Де ... ... ... ... ... ... Сонымен қоса, Де ... ... ... ... ... ... ... Ұзақ жылдар бойы
Муссолинидің фашистік режимінің тұсындағы ... ... ... ... ... осы ... парламенттік Республика негізін Де
Гаспери салып кеткен болатын. Де Гаспери тұсында ... ... ... қарамастан, Еуропаның басқа елдеріндегідей ... ... ... ... көрсетілмеді.
Итальян Социалистік Партиясы, Итальян Коммунистік Партиясы, билеуші
Христиан ... ... ... ... ... модернизациялық
процесстерге ат салысты. Де Гасперидің тамаша көргендік саясатын жүргізуі
және оның нәтижелі болуына себепті оған ... ... ... атақ ... Солшыл күштердің Христиан Демократиялық Партиясына
қаншама оппозиция болғанымен, Де Гасперидің саясатын барынша қолдады. ... ... ... ... ... ... ... ортақ бір
идеямен, ортақ бір мүддемен біріктіре алды. Де Гаспери Италияның болашағы
үшін Италия біздің Отанымыз ... ... ... ... барлық
саяси топтарды осы мүдде үшін ... үшін ... ... ... ғана қолдаған идея өзінің нәтижесін бере алады. Осы ... ... ... Италияның жараларының бірі мафиямен күрестің
нәтижелі болуына себеп болды. Әрине, мафия итальян қоғамында 150 ... ... ... ... ... айналуы онымен күрестің қиын
болуына алып келді. Де Гаспери жүргізген ... 3 ... ... ... модернизация: саяси институттарға реформа ... ... ... ... ... Муссолинидің кезеңінен тек қана
католиктік шіркеудің мемлекеттегі рөлін ғана қалдырды.
2. ... ... ... ... ... елді
индустрияландыру процесі Оңтүстік Италияның экономикасына ... ... ... ашылуы.
3. «Әлеуметтік модернизация» итальян қоғамын бір ортақ ... ... ... ... ... сонымен қоса, итальян
социумын ІІ дүниежүзілік соғыстан кейін психологиялық шұңқырға ... ... ... мен ... ... ... жаңа
реваншистік идеяларының пайда ... жол ... ... ... ... қарым-қатынастар негізінде сақтап қалу
болды.
Сілтемелер ... ... ... ... чудо в ... М., ... б
2. Б.Манцокки. Очерки экономической политики Италии 1945-1959. пер.с
ит. М., ... ... ... ... современной Италии. М., 1969., -201-220 бб
4. Л.С.Колосков, Н.И.Тимофеев. Экономика Италии. М., 1960.-452 ... ... ... современные тенденции экономики». ... ... ... ... ... в Италии.
М., 1960.,-110
7. Санжай Рупарелия. Развитие мира после ІІ Мировой Войны. 1995.,-112
бб
8. ... ... ... ... ... жизни 1943-1958.
М., 1961.,-148
9. Ю.П.Лисовский. Сельское хозяйство и ... ... ... ... М., ... ... ... на пути глубоких перемен. М., 1991.,-302
11. ... ... ... ... после ІІ
Мировой Войны. М., 1990.,-22 бб
12. ... ... ... в ... М., ... ... ... нормативно-правовых актов Итальянской республики. М.,
1961.,-125
14. Документы по Внешней политике Италии. М., ... ... ... Итальянской Республики. М., 1993.,77 бб
16. Политическая платформа и идеология итальянских християн ... ... ... ... ... ... и ... движений. М.,
1962.,-243 бб
18. Государство и право зарубежных стран. М., 1995.,-23-30 бб
19. ... чудо в ... М., ... ... ... Де Гаспери. Избранные произведения. М., 1994.,-140-142 бб
21. П.Тольятти. Избранные произведения. М., 1968.,-62-64 бб
22. Л.Струцо. Пополари и ... ... М., ... ... ... ... за ... влево. 1956.,-245-247 бб
24. Новейшая история стран Европы и Америки ХХ ... Т-3., 55-60 ... ... ... М., 1981., -45-47 ... ... ... движение в Италии. М., 1969.,-22-25 бб
27. Т.А.Галкина. Италия. М., 1972.,-54 б
28. Д.Канделоро. История ... ... М., ... ... ... Италия сегодня. М., 1983.,-124-125 бб
30. Т.Дәуірбаева. Италия 1918-1990 гг. Түркістан, 2004.,- 87-89 бб
31. История Италии. М., 1971.,-120-122
32. Н.П.Комолова. ... ... ... М., ... ... ... Европа елдерінің қазіргі заман тарихы. А., 2005.,-
141-143 бб
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1. Альфредо Андреотти «Экономическое чудо в Италии». М., ... ... ... ... ... Италии 1945-1959. пер.с
ит. М., 1961.
3. Н.П.Васильков. Экономика современной Италии. М., ... ... ... ... ... М., ... ... «Италия: современные тенденции экономики». М.,
1970.
6. В.П.Чураков. Государственно-монополитический капитализм в Италии.
М., 1960.
7. Санжай ... ... мира ... ІІ ... Войны. 1995.
8. Марко Феррера. Очерки итальянской политической жизни 1943-1958.
М., 1961.
9. ... ... ... и ... ... в
современной Италии. М., 1966.
10. В.П.Зевелева. Италия на пути глубоких ... М., ... ... ... ... ... ... ІІ
Мировой Войны. М., 1990.
12. В.П.Гайдук. Христианская демократия в Италии. М., 1985.
13. Сборник нормативно-правовых актов Итальянской республики. М., 1961.
Арнаулы ... ... по ... политике Италии. М., 1975.
2. Конституция Итальянской Республики. М., ... ... ... и ... итальянских християн демократов.
М., 1985.
4. Манифесты международных коммунистических и рабочих движений. ... ... и ... зарубежных стран. М., 1995.
6. Экономическое чудо в Италии. М., 1997.
7. ... Де ... ... ... М., ... ... Избранные произведения. М., 1968.
9. Л.Струцо. Пополари и христианская демократия. М., 1993.
10. С.Дорофеев. ... за ... ... ... ... ... стран Европы и Америки ХХ века. Т-3.
12. Е.М.Тепер. Италия. М., ... ... ... ... в ... М., ... Т.А.Галкина. Италия. М., 1972.
15. Д.Канделоро. История современной Италии. М., 1958.
16. В.К.Наумов. Италия ... М., ... ... ... ... гг. ... 2004.
18. История Италии. М., 1971.
19. Н.П.Комолова. Новейшая история Италии. М., 1970.
20. С.М.Мәшімбаев. Европа елдерінің қазіргі заман тарихы. А., 2005.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 51 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Тауар және тауарды өндіру4 бет
11-15ғғ. франция, англия, германия, италия23 бет
IX-X ғасырларда Батыс Еуропа елдеріндегі феодалдық құрылымның нығаюы. IX-XI ғасырлардағы Франция, Германия,Италия X-XIғасырдың ортасына дейінгі Англия. Испания мен Византия дамуының тарихи ерекшеліктері9 бет
Германиядағы мен Италиядағы фашистік режим және оның ерекшеліктері61 бет
Италия11 бет
Италия мен Қазақстан салық жүйелері6 бет
Италия Республикасы10 бет
Италия телеарналары16 бет
Италия фашизмінің туындауы және оның саясатының негіздері24 бет
Италия экономикасының «Ғажайып даму» кезеңі58 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь