Корпоративтік табыс салығы туралы

КІРІСПЕ

1. КОРПОРАТИВТІК ТАБЫС САЛЫҒЫНЫҢ МӘНІ, МАҢЫЗЫ
ЖӘНЕ ҚЫЗМЕТІ

1.1. Корпоративтік табыс салығының мәні мен табиғаты
1.2. Корпоративтік табыс салығының Мемлекеттік бюджет кірісіндегі алатын орны
1.3. Корпоративтік табыс салығының шетелдік тәжірибесі

2. КОРПОРАТИВТІК ТАБЫС САЛЫҒЫНЫҢ ҚАЗІРГІ КЕЗДЕГІ
ҚЫЗМЕТ ЕТУІН ТАЛДАУ (АЛМАТЫ ҚАЛАСЫНЫҢ
БОСТАНДЫҚ АУДАНЫ БОЙЫНША САЛЫҚ КОМИТЕТІНЕН
АЛЫНҒАН МӘЛІМЕТТЕР БОЙЫНША ТАЛДАУ ЖҮРГІЗУ)
2.1. Корпоративтік табыс салығының алыну механизмі
2.2. Корпоративтік табыс салығын бақылаудың іс.тәжірибесі

3. КОРПОРАТИВТІК ТАБЫС САЛЫҒЫНЫҢ ЖЕТІЛДІРУ МӘСЕЛЕЛЕРІ
3.1. Корпоративтік табыс салығын дамыту жолдары

ҚОРЫТЫНДЫ
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ:
«Қазақстан-2030» Стратегиясында қазіргі заманғы мемлекеттік салық саясатының қызметінің кәсіби деңгейін жақсарту оның ең шешуші міндеттерінің бірі ретінде белгіленген. Осы құжатта атап көрсетілгеніндей, үкімет неғұрлым маңызды және жалпы мемлекеттік міндеттерді шешумен айналысады.
Соңғы жылдары мемлекет тарапынан салық-бюджет саясатына ерекше көңіл бөлініп, оны басқарудың тиімділігін қамтамасыз ету проблемасы көптеген қазақстандық саясаткерлер мен ғалымдардың талдаулары мен пікір-таластарының ерекше тақырыбына айналып, басылым беттерінде және бұқаралық ақпарат құралдарында бұл мәселені шешу туралы көптеген пікірлер айтылуда және әртүрлі тәсілдер ұсынылуда.
Солардың бірі ретінде қоғамдық – экономикалық жүйемізді одан әрі демократияландыру арқылы мемлекеттің салық саясатын жетілдіру мәселесі қарастырылады. Бұл мәселелерді шешудің көпғасырлық әлемдік тәжірибесі бар екенін ескере отырып, оның пайдалы тұстарын өзімізде қолдану да бүгінгі күні өзекті проблемаға айналып отыр. Қазіргі экономикасы, ғылымы мен техникасы, ақпараты мен пікір алмасу үрдісі қарқынды дамып келе жатқан қоғамды бұрынғысынша басқару мүмкін еместігі күн санап дәлелденіп келеді. Сондықтан да Парламент палаталарының бірлескен отырысынтарында жария етіліп жүрген Ел басшысының Қазақстан халқына дәстүрлі Жолдауларында салық саясатын жетілдіру мәселелерінің жан-жақты көрініс табуы жәйдан-жәй емес.
Қазақстанның салық саясаты салық берешегін жеңілдету жолымен республика экономикасына қаражаттарды салу тиімділігін көтеруге бағытталған. Салық салуды жетілдіру, диверсификацияны ынталандыру бойынша және экономиканың жаңа салаларын дамыту міндеттерін іске асыру мақсатында 2007-2009 жылдар салық саясатының негізгі бағыттары анықталды.
Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне салық салу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Заңы салық жеңілдетулерінің жиынтығын қарастыратын, жалпы салық ауыртпалығының деңгейін төмендетуге (дербес кіріс және әлеуметтік салықтар, арнайы салық режимдеріндегі салық), экономиканың бөлек салаларының ерекшеліктерін іске асыруға, сонымен қатар экономиканың бөлек секторының ерекшеліктерін іске асыруға жеке кәсіпкерліктің еркін дамуына кедергі жасайтын кейбір әкімшілік мәселелерді шешуге және де жеке кәсіпкерліктің дамуына кедергі жасаушы кейбір әкімшілік мәселелерді шешуге бағытталған.
Бүкіл экономикалық жаһандану бұл - яғни, шаруашылық өмірдің барлық аспектілерін көп ұлттандыра және біріктіре отырып, дүниежүзілік шаруашылық салалардың өзара тәуелділігі мен байланысын күшейту. Жаһандану кезінде, салық жүйесі мен салық саясатының белгілі үйлестірілуі көрініс табады. Бірнеше мемлекеттер арасында салық салудың негізгі көрсеткіштері мен механизмінің келісімі үшін салық жүйесінің бірігуі қажет болады.
Жаһандық экономикалық тұрақсыздық жағдайында мемлекет ахуалды белсенді түрде басқара білуге тиіс. Ол үшін қажетті ресурстардың бәрі де бар.
1. 2007-2024 жылдарға арналған Қазақстан Республикасының тұрақты дамуға көшу Концепциясы.
2. Қансеитова А.Қ. Салық жүйесін жетілдірудің кейбір мәселелері // әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дың Экономика және бизнес факультетінің жас ғалымдары мен студенттерінің 5-ші ғылыми-теориялық конференциясының материалдары. Алматы, 2004. б. 371.
3. Налоговое право Республики Казахстан. / Под.ред. Г.И. Тулеугалиева. Алматы, Данекер, 2003г.
4. Экономическая теория. Под ред. А.И. Добринина. М. Питер, 1999. 380 б.
5. Финансы и кредиты в вопросах и ответах / Под редакцией А. Адамбековой. Алматы, КазАТиСО, 2005.
6. Қазақстан Республикасының салық Кодексі, 2008 жыл.
7. Ермекбаева Б.Ж. Салықтар және салық салу. Алматы, 2003.
8. Ермекбаева Б.Ж., Арзаева М.Ж. Шет мемлекеттердің салықтары. Алматы, 2004 г. 19 б.
9. Нурумов А. Налоги Республики Казахстан и развитых стран. Алматы, Суд-словарь-2005 г. 113 бет
10. Мещерякова О.В. Налоговые системы развитиых стран мира. М.,1997.
11. Елубаева Ж. Межбюджетные отношения: состояние и направления реформирования (теория и опыт отдельных стран). Алматы. 2002.
12. Налоги учебное пособие. Издание третье. Под редакцией Д.Г. Черника М.,1997.
13. Бостандық ауданының Салық Комитетінің есебі.
14. Есенгельдин Б.С. Меншіке салық салуды жетілдіру жолдары // «Қазақстан Республикасы экономикасының бәсекелестік қабілеттілігінің жағдайы мен болашағы» Қ.Сәтбаев атындағы ҚазҰТУ. Халықаралық ғылыми-практикалық конференция материалдары Алматы, 2007ж. 227 бет.
15. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2006-2008 жылдарға арналған Әлеуметтік –экономикалық даму бағдарламасы.
16. Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауы, 2008 жылғы Ақпан. Қазақстан халқының әл-ауқаттын арттыру –мемлекеттік саясаттың басты мақсаты
17. Садыкова Р. Налоговое планирование как элемент финансовой политики предприятия. “Каржы-Каражат ”, № 1, 2003 г.
18. А. Молдагалиева «Казахстан на пути конкурентоспособной налоговой системе» Вестник Налоговой Службы РК №7 (95) 2007жыл, шілде
19. Сейдахмедова Ф.С. “Налоги в Казахстане ”. Алматы,2002 г.
20. Вестник Налоговой Службы РК № 12 (100) декабрь 2007 г.
21. Б.С. Утибаев, Р.М. Жунусова, В.А. Саткалиева. Государственный бюджет. Учебник. Алматы, Экономика, 2006 жыл.
22. А.Д.Үмбеталиев, Ғ.Е. Керімбек. Салық және салық салу. Оқулық. Алматы, Экономика, 2006жыл.
23. ҚР Бюджет Кодексі 24.042004ж., өзгерістермен және толықтырулармен 31.01.2006ж.
24. Л.У. Мырзабай. Бюджет тапшылығын қаржыландырудың кейбір мәселелері // ҚазЭУ Хабаршысы, №2, 2004 жыл.
25. Мельников В.Д. Ильясов К.К. Финансы. Учебник. Алматы, Экономика, 2001.
26. Налоги. Под ред. проф. Д.Г. Черника. М., «Финансы и статистика», 2001.
27. Шаекин Р.М. приоритеты и задачи бюджетно-трансфертного регулирования // ҚазЭУ хабаршысы. 2003. №3.
28. Смит А. Исследование о природе и причинах богатства народов. М.,1935 г., Т.2, стр-341
        
        КІРІСПЕ
1. КОРПОРАТИВТІК ТАБЫС САЛЫҒЫНЫҢ МӘНІ, МАҢЫЗЫ
ЖӘНЕ ҚЫЗМЕТІ
1. Корпоративтік табыс салығының мәні мен ... ... ... ... ... ... кірісіндегі алатын
орны
1.3. Корпоративтік табыс салығының шетелдік тәжірибесі
2. КОРПОРАТИВТІК ТАБЫС ... ... ... ... ... (АЛМАТЫ ҚАЛАСЫНЫҢ
БОСТАНДЫҚ АУДАНЫ БОЙЫНША САЛЫҚ КОМИТЕТІНЕН
АЛЫНҒАН МӘЛІМЕТТЕР БОЙЫНША ТАЛДАУ ЖҮРГІЗУ)
2.1. Корпоративтік ... ... ... механизмі
2. Корпоративтік табыс салығын бақылаудың іс-тәжірибесі
3. КОРПОРАТИВТІК ТАБЫС САЛЫҒЫНЫҢ ЖЕТІЛДІРУ ... ... ... ... ... ... ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ:
КІРІСПЕ
«Қазақстан-2030» Стратегиясында қазіргі заманғы мемлекеттік салық
саясатының қызметінің кәсіби деңгейін жақсарту оның ең шешуші ... ... ... Осы ... атап ... ... ... және жалпы мемлекеттік міндеттерді шешумен айналысады.
Соңғы жылдары мемлекет тарапынан ... ... ... көңіл
бөлініп, оны басқарудың тиімділігін қамтамасыз ету проблемасы ... ... мен ... ... мен ... тақырыбына айналып, басылым беттерінде және бұқаралық ... бұл ... шешу ... ... ... айтылуда және
әртүрлі тәсілдер ұсынылуда.
Солардың бірі ретінде қоғамдық – ... ... одан ... ... ... ... ... жетілдіру мәселесі
қарастырылады. Бұл мәселелерді шешудің көпғасырлық әлемдік тәжірибесі бар
екенін ескере ... оның ... ... ... ... да бүгінгі
күні өзекті ... ... ... ... ... ғылымы мен
техникасы, ақпараты мен пікір алмасу үрдісі ... ... келе ... ... ... ... ... күн санап дәлелденіп келеді.
Сондықтан да Парламент палаталарының бірлескен отырысынтарында жария ... Ел ... ... ... ... ... ... жетілдіру мәселелерінің жан-жақты көрініс табуы жәйдан-жәй емес.
Қазақстанның салық саясаты ... ... ... ... ... ... салу тиімділігін көтеруге
бағытталған. Салық салуды жетілдіру, ... ... ... ... жаңа ... ... ... іске асыру мақсатында
2007-2009 жылдар салық ... ... ... ... ... «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық
актілеріне салық салу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу
туралы» Заңы салық жеңілдетулерінің ... ... ... ... ... төмендетуге (дербес кіріс және әлеуметтік салықтар,
арнайы салық режимдеріндегі ... ... ... ... іске асыруға, сонымен қатар экономиканың бөлек секторының
ерекшеліктерін іске ... жеке ... ... ... ... кейбір әкімшілік мәселелерді шешуге және де жеке кәсіпкерліктің
дамуына кедергі жасаушы ... ... ... ... ... ... жаһандану бұл - яғни, шаруашылық өмірдің барлық
аспектілерін көп ұлттандыра және ... ... ... ... ... тәуелділігі мен байланысын күшейту. Жаһандану кезінде,
салық жүйесі мен салық саясатының белгілі ... ... ... ... ... ... ... негізгі көрсеткіштері мен
механизмінің келісімі үшін ... ... ... ... ... экономикалық тұрақсыздық жағдайында мемлекет ахуалды
белсенді түрде басқара білуге тиіс. Ол үшін қажетті ... бәрі ... ... ... ... тәуелсіз мемлекет болғанына
да, міне, он жеті жылға таяп қалды. Осы кезең ... ... ... ... ... ... өтпелі экономиканың барлық ... ... енді ... стратегия құрып, оны іске
асыруда. Бұл ... ... ... ... ... бірі жаһандану
талаптарына сай болатын экономиканың динамикалық дамуы ... ... ... ... экономикалық дамуы салық механизмінің
жетілдіру жолдарын іздеумен тығыз байланысты. Ал, ... ... бұл ... ... ... мен ұлттық экономиканың
дамуына алып келеді. ... күні ... ... өз ... өз
болып, әлемнің бәсекеге қабілетті 50 елінің ... нық орын алу мен ... ... ... негізінде елді индустрияландыру
міндеттерін басты стратегиялық мақсаты ретінде жоспарлап отыр. ... ... ... ... өз ... мен ... дүние жүзіне
ұсынбақ мақсаты бар. Осыған ... ... ... ... бәсекелестікке дайын ба? Ал салық ... бұл ... ... ... ... ... бе? деген сұрақтар туады.
Осы жылдың басында Ел басымыз Н.Ә. ... ... ... жаңа Салық кодексін әзірлеуі қажет. Ол экономиканы жаңғыртуға,
әртараптандыруға және бизнестің “көлеңкеден” шығуына жағдай ... ... ... ... ... оның нормаларын өз қалауларынша
түсіндірулерінен қорғайтындай, әкімшілендіру сапасы мен салық ... ... ... ... ету заңы ... ие ... ... еді.
Бүгінгі күні мемлекетімізде 9 салық түрі және 23 өзге де ... бар. ... ... ... ... бірі ... табыс
салығы. Қазіргі таңда Республикамыздың бюджетке түсетін салықтардың ... ... ... ... ... Және де, жоғарыда атап кеткен
бүкіл әлемдік жаһандану процесі, дүние жүзілік сауда ұйымына кіру және ... ... ел ... ... ... осы ... түріне
және керісінше корпоративтік табыс салығының дұрыс жетілуі ... қол ... ... ... тигізеді.
Дипломдық жұмыстың зерттеу объектісі болып Қазақстан Республикасының
корпоративті табыс салығы болып табылады.
Дипломдық жұмыс жазу барысында көздеген мақсаттар:
- ... ... ... ... ... мәні мен табиғатын
және алыну механизмін ашып көрсету;
- корпоративтік табыс салығының Мемлекеттік ... ... ... ... табыс салығының шет елдердегі тәжірибесі: артықшылығы
мен айырмашылығы;
Ал осы дипломдық жұмысты жазу барысындағы міндеттер мынадай:
- корпоративтік табыс салығының бюджетке түсу ... ... ... комитеті арқылы бақылап, тұжырымдама жасау;
- корпоративтік табыс салығының кемшіліктері мен артықшылықтарын ашу және
оны жетілдіру мәселелерін ... ... 3 ... ... ... ... ... жалпы
корпоративтік табыс салығының республикамыздағы мәні мен ... ... ... орны және ... тәжірибемен салыстырулар
жүреді. Сол сияқты пайыздық ставка мәселесі де осы бөлімде қарастырылды.
Екінші бөлімінде, ... ... ... табыс
салығының алыну механизмі талқыланды. Және өндірістік практиканы өткен
салық комитеті бойынша яғни, Бостандық ... ... ... ... ... ... ... бюджетке түсу үлесі бақыланып,
тұжырымдалды.
Үшінші бөлімінде, Қазақстан Республикасындағы ... ... ... ... қарастырылды.
1. КОРПОРАТИВТІК ТАБЫС САЛЫҒЫНЫҢ МӘНІ, МАҢЫЗЫ
ЖӘНЕ ҚЫЗМЕТІ
2. Корпоративтік табыс ... мәні мен ... ... ... ... Қазақстан Республикасының
тұрақты дамуға көшу Концепциясының ... ... өмір ... ... және ұзақмерзімді болашақта елдің бәсекеқабілетін қамтамасыз ету
негізі ретінде Қазақстан Республикасы дамуының экономикалық, ... және ... ... тепе – ... қол ... болып
табылады [1].
Міне, Қазақстан Республикасы егемендік ... ... ... ... ... ... Мемлекетіміз экономикада кездескен
қиындықтарды бастан өткізіп, енді индустриалды-экономикалық жоспар құруда.
Өндіріс нарықтық экономиканың дамуына негізгі әсер ... ... ... ... Өндіріс жалпы барлық сала жақтан дамып, қамтылып отыр.
Өндірістің нәтижесінде табыс пайда ... ... ... – бұл ... ... ... болатын
күрделі экономикалық категория. Табыс белгілі бір қызметтің шығындарымен
байланысты нәтижесі.
Табыстар өндірістіктен бөлек, коммерциялық, делдалдық, және ... ... ... ... ... және қайта құрылған өнім мен ... ... ... болады.
Мемлекеттің нарықтық экономикаға араласуына көмек ... ... бірі ... ... табылады. Салықтар деп–
белгілі бір көлемде, қайтарылмайтын негізде төленуге міндетті мемлекет заң
жүзінде бекіткен бюджетке төленетін ... ... ... ... ... ... мен ... орындау мақсатында салықтарды
жинауын айтамыз және ол ұлттық табыстың бір бөлігі болып табылады. ... ... ... ... ... ... құрал, ол
мемлекеттің экономиканы реттеуінің ... ... ... негізі.
Салық жүйесі нарық жағдайында экономиканы басқарудың, дамытудың және
тұрақтандырудың ірі құралы, жалпы ... ... ... қызмет етуіне
оның дұрыс құрылуына тікелей байланысты. [2]
Салық жүйесі мемлекет тарапынан жүргізілетін салық ... және оның ... ... ... Ең көп ... ... – “не бар, ... барлығын алу” қағидасымен
сипатталады. Бұл жағдайда мемлекет ұтылады, себебі, ол ... ... ... ... ... ... саясаты – кәсіпкерліктің дамуына мүмкіндік беріп, оған
қолайлы салық климатын қамтамасыз етеді.
- Жоғары ставкалы салық ... - ... ... ... ... ... ... деңгейін қарастырады.
Салықты қолдану жалпымемлекеттік мүддемен меншік түріне, ... ... ... ... ... мен
кәсіпкерлердің коммерциялық ... ... ... ... және ... ... әдістердің бірі болып ... ... ... мен кәсіпорындар мемлекеттік және
жергілікті бюджет арасындағы, ... ... ... ... ... ... Олардың көмегімен мемлекет ... ... ... қажетті ресурстарға ие болады[3].
Салық реттеуге әсер етудің кейнстық ... ... ... ... ... жоғарлайтынын көрсетеді де, оған сәйкес ұлттық өнімде
жоғарылайды. Бұл бағаның өсуіне және ... ... ... ... ... ... ... ұсынысты жоғарылатады,
себебі, халықтың табысы көбееді. Жұмысшының табысына ... ... онда ... ақы жоғарылайды. Осы теория А. Лаффердің теориясында
кеңірек қарастырылған, онда прогрессивті салық салу мен мемлекеттік ... ... ... ... Осы ... ... салық
ставкаларының өсуі салықтық табыстың өсуіне әкеледі, кейін ол бәсеңсиді,
ал одан ... ... ... күрт ... ... Аталмыш теорияның
салықтық реттеудегі негізгі қорытындысы салық ауырпалығын түбегейлі ... ... ... ... ... табыс)
қажеттілігіне қызмет етеді. ... ... ... ... де
қолданылатын маңызды құрал. Оны Лоренц қисығынан ... ... ... 3 – ... ... ... ... төленгенге дейінгі табыс бөлінісінің теңсіздігін
көрсетеді. Екінші сызық үдемелі ... ... ... ... ... ... А – ... табыстардың тепе-тең бөлінуін
көрсететін сызық.
Республикамызда ... ... ... Жалпы табысқа салынатын салық
екіге бөлінеді: жеке табыс салығы және корпорацияның табысына салынатын
салық
Корпоратвиті табыс ... ... салу ... 1994 жылдан бастап
маңызды орын алып келеді. Дәл осы жылы салық салу ... ... ... және ... ... ... түсінігі де Қазақстан
тәжірибесіне осы жылы енгізілді.
Қазақстан Республикасында ... ... ¼ ... ... – бұл Корпоративтік табыс салығы. Қазақстан Республикасының ... 1992 жылы 1 ... ... ... ... ... салынатын
салық түрінде енгізілді.
Салық алынған нақты пайдадан төленді. Нәтижесінде заңды тұлғалардың
операциясы негізінде бартерлі сипатта ... ... ... ... қайырымдылық көмек негізінде беру фактілері және ... орын ... ... ... төлеуге заңды түрде міндетті тұлға. ... ... ... жеке ... ... ... емес.
Салық объектісі – салық салынатын зат, іс-әрекет, құбылыс (табыс, мүлік, іс-
әрекет түрлері, ақша операциялары, тауарлық-материалдық құндылықтар) [5].
Заңды ... ... ... нәтижесінде салық салуды жетілдіру
барысында салық пайдадан емес табыстан алынатын болды.
Корпоративтік табыс салығының ... ... ... төлеу
мерзімдерімен, төлемдерімен, жеңілдіктер мен санкциялармен, төлену тәртібі
және алыну шарттарымен анықталады.
Жалпылай ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының табыс алатын
резидент және резидент емес заңды тұлғалар, сонымен ... ... ... ... емес және бюджеттік мекемелер төлейді.
Салықтар қоғамдағы экономикалық ... ... ... ... салықтар – бюджет кірісінің қайнар көзі. Осы ... ... және ... бағдарламалар қаржыландырылады және мемлекеттің
қызмет етуі қамтамасыз етіледі[5].
Мұндағы салықтардың ішіндегі ең көп ... ... ... табыс салығынының маңызын атап кету біздің басты мәселеміз
болып ... ... ... ... – заңды тұлғалардың табысына
салынатын жалпымемлекеттік тікелей салық.
Корпоративтік табыс салығы бюджет түсімдерінде едәуір орын ... ... ... банк пен ... ... ... Қазақстан
Республикасы резидент – заңды тұлғалары, сондай-ақ Қазақстанда қызметін
тұрақты мекеме арқылы жүзеге ... ... ... ... ... ... емес – заңды тұлғалар төлейді.
Корпоративтік салық салу ... ... ... ... ... көзінен салық салынатын табыс;
- Қазақстан Республикасында қызметін тұрақты мекеме арқылы жүзеге асыратын
резидент емес заңды тұлғаның таза табысы.
Қазақстан ... ... ... сәйкес салық салынатын
табыс ...... ... табыс пен заңға сәйкес ... ... ... табысқа салық төлеуші табыстарының барлық түрлеріне
келесілер жатады және олардың кейбір түрлерінің толық мәніне тоқталайық.
Тауарларды (жұмыстарды, қызметтер көрсетуді) өткізуден ... ... ... ... трансферттік бағаларды қолдану кезінде
мемлекеттік ... ... ... ... заңдарында өзгеше
көзделмесе, қосылған құн салығы мен ... ... ... ... жұмыстардың, көрсетілген қызметтердің құны
тауарларды (жұмыстарды, қызмет көрсетулерді) өткізуден түскен ... ... ... ... ... ... немесе ішінара қайтарылған;
- мәміле шарттары өзгерген;
- өткізілген тауарлар (жұмыстар) үшін келісілген өтемдер ... ... ... ... ... тауарлардың (жұмыстардың, қызмет
көрсетулердің) құнындағы айырма алынған ... ... ... түзету аталған өзгерістер болған салық кезеңінің қорытындысы
бойынша жүргізіледі.
Үйлерді, ғимараттарды, құрылыстарды, сондай-ақ амортизациялауға
жатпайтын ... ... ... құн ... ... ... Құн
өсімінен түсетін табыс үйлерді , ғимараттарды, құрылыстарды, сондай-ақ
Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес мемлекеттік ... ... ... ... ... амортизациялауға жатпайтын басқа да
активтерді өткізу кезінде құрылады. Амортизациялауға жатпайтын активтерге:
- жер ... ... ... ... ... ... салық төлеуші тауарларды өндіруде, жұмыстарды орындауда, қызметтер
көрсетуде пайдаланбайтын негізгі құралдар мен материалдық емес ... ... ... кез ... ...... ... заңды тұлғаға қатысу жатады.
Активтер өткізілген айдың бірінші күнінде бухгалтерлік баланста
көрсетілген құны ... ... құны ... ... ... ... үйлерді, ғимараттарды, құрылыстарды өткізу кезінде
құн өсімі, ... ... ... ... ... ... құнның
арасындағы айырма ретінде айқындалады.
Бағалы қағаздарды өткізу кезінде құн ... ... ... борыштық бағалы қағаздарды қоспағанда, бағалы қағаздар бойынша өткізу
құнымен имеденіп алу құны арасындағы оң ... ... ... ... ... - ... ... дисконт амортизациясы
және сыйлық ақы ескерілген, өткізу құны мен иемденіп алу құны ... ... ... оң ... есептен шығарудан түсетін табыстар. Міндеттемелерді
есептен шығару нәтижесінде алынған табыс сомасы ... ... ... ... тең ... ... ... бойынша
алынатын табыстар: иемденіп алынған ... ... ... ... табыстар үш жыл ... ... ... деп ... ... берешек туындаған кезде
қабылданған ставка бойынша бюджетпен өзара есеп ... ... тиіс ... құн салығын қоспағанда салық төлеушінің ... ... ... ... ... жиынтық табысқа түзету жүргізіледі: төлем көзінен
бұрын салық салынған ... ... ... құнының номинальдық
құнынан асып түсуі; мемлекеттік бағалы қағаздар бойынша сыйақы; төтенше
жағдайлардың пайда болу салдарынан ... ... ... ... ... ... шешімі бойынша мемлекеттік кәсіпорындардан алынған ... ... ... ... орналастырудан алынған инвестициялық
табыстар.
Күмәнді міндеттемелер бойынша түсетін табыстар. Иемденіп алынған
тауарлар (жұмыс, қызмет ... ... ... ... табыстармен және жұмыс берушінің материалдық, әлеуметтік
игіліктер немесе өзге де ... ... ... ... табыстарын қоса
алғанда, жұмыс беруші төлейтін ақшалай немесе заттай нысандағы кез-келген
табыстармен айқындалатын ... да ... ... туындаған кезінен бастап
үш жыл ішінде қанағаттандырылмаған міндеттемелер ... ... ... ... ... түсетін табыстар. Заңды тұлғалар қосымша салық
салу объектілерін жалға беруден де табыс табады.
Қазақстан Республикасының заңдарымен ... ... ... ... мен банк ... ... түрлерінің жүзеге
асыратын ұйымдар жасаған ... ... ... ... ... ... ... басқа біреуден түсетін табыстар;
Кәсіпкерлік қызметті шектеуге немесе тоқтауға ... үшін ... ... ... ... ... ішкі топты құн балансынан
асып түсуінен алынатын ... ... ... ... жою ... ... шығыстар
сомасынан кен орындарын игеру зардаптарын жою қорына аударылған ... ... ... ... үлестік меншңктен түсетін табысты бөлу кезеңінде алынатын
табыстар;
Бұрын негізсіз ұсталып; бюджеттен қайтарылған айыппұлдар, ... ... ... да түрлері;
Бұрын жүргізілген шегерістер бойынша алынған өтемақылар;
Өтеусіз алынған мүлік, ... ... ... ... ... ... өтеусіз алған кез-келген мүлкі, сондай-ақ орындаған
жұмыстары мен көрсеткен қызметтері.
Дивиденттер – ... ... ... ... табыс.
Сыйақылар – несиелер үшін, қаржы лизингі бойынша немесе сенімгерлік
басқаруға берілген мүлік үшін, депозиттер бойынша ... ... ... , боыштық бағалы қағаздар бойынша төлемдер – дисконт
немесе купон.
Бағамдық оң айырма – ... ... ... ... ... ... айырма.
Ұтыстар – жарыстарда, байқауларда . лотериялар бойынша, салымдар мен
борыштық бағалы қағаздар бойынша ... қоса ... ұтыс ... ... төлеушілер алатын заттай және ақшалай түрдегі табыстардың кез-
келген түрлері.
Роялти – мынадай құықтар үшін төленеді:
- біріншіден, пайдалы қазбаларды өндіру және техногендік ... ... ... жер ... пайдалану құқығы үшін;
- екіншіден, авторлық құқықтарды, бағдарламалық қамтамасыз ... ... ... ... ... осыған ұқсас құқық
түрлерін пайдалан құқығы үшін, «ноу-хауды» ... үшін ... ... сала ... ... ... ... шығыстардан артығы .
Жер қойнауын пайдаланушы тиісті мемлекеттік уәкілетті орган бекіткен
кен орындарын игеру салдарын жою ... ... ... ... игеру салдарын жою жөніндегі жұмысты жүргізбеген ... ... кен ... игеру салдарын жою қорына
(резервтік қор) аударымдар сомалары олар ... тиіс ... ... ... ... ... шегеріміне Қазақстан Республикасы заңнамасымен бекітілген
мөлшерде ... ... ... ... ... ... ... Оған тауарлы-
материалдық шығындар бойынша, еңбекақыны төлеу; қызмет көрсету және
активтер ... ... ... ... ... мен талаптар бойынша;
теріс бағалық айырымдар бойынша; резервтік қорларға айырым жасау бойынша;
сақтандыру төлемдері жарнамалары ... ... ... ... ... ... ... жұмыстары мен геологиялық зерттеулерге
кеткен шығындар бойынша; үстеме мен ... ... ... ... ... сақтанушыға іс-әрекет аяқталғаннан кейін немесе
жинақтаушы емес, сақтандыру шартын мерзімінен бұрын тоқтатқан ... тиіс ... және ... ... ... ... кезеңінің жылдық жиынтық табысына жатқызылады.
Салық төлеуші өтеусіз алған кез-келген мүлік, сондай-ақ жұмыстар мен
қызмет көрсетулер оның табысы ... ... ... ... ... қарастырылмайды:
- жарғылық капиталға салым ретінде алынған мүлік;
- мемлекеттік бюджет қаражатынан ... ... ... ... ... ... ... табыстар түрлері
жылдық жиынтық табыстан алынып тасталды:
- Қазақстан Республикасында бұрын төлем көзінен салық ... ... ... Республикасының резидент заңды тұлғасынан дивидендтер;
- эмитент өз акцияларын орналастыру кезінде ... ... ... ... асып ... және өз ... өткізу кезіндегі құн
өсімі;
- қор биржасының «А» және «В» ресми тізімдерінде тұрған акциялар мен
облигацияларды ... ... құн ... алынған табыс;
- мемлекеттік бағалы қағаздармен жасалған операциялардан түскен табыстар;
- табиғы және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар ... ... ... ... ... және ... түрде пайдаланылған
мүліктің құны,
- мемлекеттік кәсіпорынның ... ... ... шешімі
негізнде мемлекеттік орган немесе мемлекеттік ... ... ... ... ... ... құны;
- Қазақстан Республикасының зейнетақымен қамсыздандыру туралы заңдарына
сәйкес алынған және жеке зейнетақы шоттарына жіберілген инвестициялық
табыстар.
Салық төлеуші ... ... ... ... ... ... ... оларды растайтын құжаттарын негізге ала отырып жүргізеді.
Шегерімдер нақты жүргізілген салық кезеңінде алынып ... ... ... шегерімдер түріне тоқталып өтейік:
1. Қызметтік іссапарлар кезіндегі шегерімге жататын өтемдерге
мыналар ... ... үшін ... ... қоса алғанда, іс-сапарға баратын жерге жетуге
және қайтуға нақты шыққан шығыстар;
- бронь үшін шығыстар ақысын қоса ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының шегінен тыс жерлерге іссапарда болған кезде
Қазақстан Республикасының Үкіметі ... ... ... ... ... ... ... шегерімдерге:
- құрылысқа алынған және құрылыс кезеңінде төленетін кредиттер (қарыздар)
бойынша сыйақыны қоспағанда, ... ... ... бойынша оның
ішінде қаржы лизингі түріндегі сыйақы;
- сенімгеолік басқаруға алынған ... үшін ... ... бағалы қағаздар иесіне оларды шығару және орналастыру шоттарына
сәйкес эмитент төлейтін ... не ... ... не ... ... ала ... ... бойынша шегерім мынадай мөлшерлерде шегеріледі:
- теңгемен алынған және орналастырылған кредиттер (заемдар), оның ... ... ... ... ... ... ... бойынша,
сондай-ақ сенімгерлік басқаруға алынған мүлік үшін - Қазақстан
Республикасының ... ... ... ... ... ... 1,5 ... қолданып есептелген сома шегінде;
- шетелдік валютамен алынған және орналастырылған кредиттер (заемдар), оның
ішінде қаржы лизингі ... ... ... ... ...... банаралық нарығының ставкасын 2 ... ... сома ... ... ... ... ... салынатын табысқа түзету жасалады.
Салық төлеуші ұйымның балансында ... ... ... яғни ... ... емхана, балалар лагері, мектеп
жасына дейінгі балаларды тәрбиелеу және оқыту ұйымдары, ... ... ... ... ... емес ұйымдардың тегін берілген
мүліктері, жеке тұлғалардың атаулы әлеуметтік көмек ... ... ... пайдаланатын өндірістік ұйымдардың салық салынатын
табысына (мүгедектердің еңбекақысын ... ... ... екі ... ... ... ... салығы бойынша екінші салық салу объектісі –
төлем көзінен салық салынатын ... ... ... ... салынатын
табыстарға жататындар келесілер:
- дивидендтер,
- қаржы рыногы мен қаржылық ұйымддарды реттеу және қадағалау ... ... ... лицензиялары бар банктердегі және банк
операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардағы ... ... ... оларға төленетін сыйақыларды қоспағанда,
депозиттер бойынша ... ... ... емес ... ... Республикасындағы көздерден алған,
осындай резидент еместердің тұрақты мекемесімен байланысы жоқ табыстары.
- Резидент –банктерге ... ... ... , ... ... ... ... шығару шарттарына сәйкес төлейтін купон түріндегі
сыйақы
- Уәкілетті органның лицензияся негізінде заем ... ... ... ... несиелер бойынша сыйақыны және резидент
банктер мен лизинг ... ... ... қоспағанда, заңды
тұлғаларға борыштық бағалы қағаздар бойынша төленетін сыйақы.
Корпоративтік табыс салығы бойынша үшінші салық салу ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыратын
резидент емес заңды тұлғаның таза табысы болып келеді.
Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... ... инвестиция тарту барысында үлкен ... ... ... ... ... ... бірі – ... реформалау, еліміздің салық жүйесін халықаралық деңгейге көтеру.
Қазақстан шет елдердегідей корпоративтік табыс салығының ставкасы
жоғары ... ... ... мемлекеттік бюджеті әлі де ... ... ... ... Әрине, мемлекет салықтық
түсімдерді жоғарлатқысы ... ... ... ... ... ... ... салық ставкасын көтеруге мүмкіндік жоқ.
Корпоративті табыс салығын төлеуші заңда тұлғалар ең ... ... ... есептеп алуы қажет. Ал, салынатын ... ... ... және ... ескерілген, шегерімдер арасындағы айырма ретінде
айқындалады, яғни:
Салық салынатын табыс = Жылдық жиынтық табыс – Шегерімдер
Қазіргі ... ... ... ... ... ... 30 % болып келеді.
Бағалы қағаздар мен депозит ... ... мен ... емес ... ... таза ... мен ұтысына салынатын салық
мөлшері – 15 %.
Қазақстандағы көздерден ... ... ... тұлғалардың табысына
келесідей мөлшерде салық салынады:
Кесте 1 – Шетелдік заңды тұлғалардың табысына салынатын ... ... ... ... ... ... |
| ... және ... үлесі бойынша табыстарға, |15% |
|1 ... | |
|2 ... ... ... |5% |
| ... мен ... ... | |
| ... ... | |
|3 ... ... ... ... ... |10% |
| ... ... | |
|4 ... ... ... ... ... |5% |
| ... ... ... | |
|5 ... де ... |20% ... ... тұрақты мекеме арқылы ... ... ... ... ... ... бойынша корпоративтік табыс
салығын төлеуші болып ... ... ... ... ... жасайтын
шетелдік заңды тұлғалардың табыс салығының ставкасы ... ... ... ... яғни 30%. ... ... арқылы Қазақстан
Республикасында қызметтен алынған шетелдік заңды тұлғалардың таза ... ... ... – 15% ставкасымен салынады.
Таза табыс дегеніміз – салық ... ... пен ... ... салығының айырмасы. Салықты төлеушілер әрбір айдың 20-
шы күнінен кешіктірмей ай сайын салықтық кезеңде ... ... ... ... ... ... түпкілікті есеп айырылысу, корпоративтік табыс
салығының ... ... ... 10 күн ... ... ... ... төлем мөлшері алдыңғы салық кезеңінде төленген
аванстық төлемдердің орташа айлық мөлшері негізінде анықталады.
Салық заңнамасына жыл ... ... ... ... ... ... ... түзетулер мен өзгерістер енгізуге дайындайтын
жұмыс тобы құрылды. Қайта өндіру саласына ... ... ... ... ... босатылу және преференциялардың
мерзімін ұзарту салығынан ... және ... ... ... Бұл ... ... ... жасаудың факторы болып табылады
Қазақстан Республикасында мемлекеттік бюджеттің ¼ бөлігін құрайтын
салық – бұл ... ... ... ... Республикасының салық
жүйесіне 1992 жылы 1 қаңтарынан бастап, заңды ... ... ... ... ... ... нақты пайдадан төленді. Нәтижесінде заңды тұлғалардың
операциясы негізінде бартерлі ... ... ... ... ... ... көмек негізінде беру фактілері және салықтан
жалтару орын алды. ... ... ... ... ... ... жетілдіру барысында салық пайдадан емес табыстан алынатын ... ... ... ... заңды тұлғалардың төлеу
мерзімдерімен, төлемдерімен, жеңілдіктер мен санкциялармен, төлену тәртібі
және алыну шарттарымен ... ... ... ... ... ... белгіленеді. Салықты Қазақстан Республикасының табыс ... және ... емес ... ... ... ... кәсіпкерлік
іспен айналысатын коммерциялық емес және бюджеттік мекемелер төлейді.
1.2. ... ... ... ... ... кірісіндегі
алатын орны
Мемлекеттік бюджет мемлекет пен ... ... ... ... арасында қоғамдық өнім бағасын орталықтандырылған ... ... құру ... бөлу мен ... бөлу және оны ... өндіріс және қоғамдық қажеттіліктер мақсатына пайдалану үрдісінде
пайда болатын экономикалық қатынастар сипатына ие.
Мемлекеттік бюджет мемлекеттік ... ... ... ету үшін ақша қаражатының құрылуы мен жұмсалуын ... ... ... ... ақша ... ... бюджетте жинақтау мемлекеттің қаржы саясатын сәтті
жүргізу үшін қажет. ... ... ... ... ... өнімді
бөлу және қайта бөлуге байланысты туындайтын ... ... ... бөлігін сипаттайтын объективті экономикалық категория болып табылады.
Жалпы мемлекеттік бюджет мемлекеттің саясатын ... ... ... бірі. Кез келген бюджет ... ... ... ... мақсаттарға жетуге бағытталады:
- экономикалық тиімділік;
- әлеуметтік әділеттілік;
- саяси тұрақтылық;
- заңның басшылығы мен мемлекет ... ... ... органдарды қаржыландыруға қажетті қаржыларды
шоғырландырып ғана ... ... ... үшін ... ... қайта бөлуге де қызмет етеді.
Мемлекеттің орталықтандырылған ақша қаражаттарының қорын құру мен
пайдалануға ... ... ... етуі ... кірістер мен
шығыстары тәрізді ерекше экономикалық ... ... ... ... Ол ... ... кезеңдерін сипаттайды. Екі категория да объективті,
ерекше қоғамдық мақсатқа ие, яғни ... ... ... ... ... ... ... орталықтандырылған ресурстарды
жалпымемлекеттік қажеттіктерге бөледі.
Дегенмен, түсімдердің ... ... ... ... ... ... ... ең ірі салықтар (корпорациялық табыс
салығы мен қосымша құн салығы) республикалық бюджетке шоғырланады.
Кірістер мен ... ... мен ... ... нақты
әлеуметтік-экономикалық және тарихи жағдайларында жүзеге асырылатын бюджет
және салық саясаттарының бағыттарымен анықталады.
Әдетте, кірістер көзі ретінде салықтар және ... тән ... ... ... ... ... құрамы мен құрылымы
қолданыстағы салық жүйесімен анықталады.
Бюджет ... ... ... ... ... де бөлінуі
әр түрлі. 2-ші кестеден біз еліміздегі жекелеген түсімдер бойынша бюджет
деңгейлерін көріп отырмыз. Солардың арасында корпоративтік ... ... ... қана ... ... ... ... бірі екендігі мәлім.
Кесте 2 – Жекелеген түсімдердің ... ... ... бөлінуі
| ... ... |
| | ... | |
| ... |
| ... |қ | | ... ... | | | | ... ... ... |+ |- |- |- ... құн салығы |+ |- |- |- ... ... |+ |- |- |- ... | | | | ... ... ... |+ |- |- |- ... ... шикі |+ |- |- |- ... ... рента салығы| | | | ... ... ... ... |- |- |- ... |+ |- |- |- ... |+ |- |- |- ... ... ... |- |+ |+ |+ ... ... |- |+ |+ |+ ... және заңды тұлғалардың |- |- |+ |+ ... ... | | | | ... ... |- |- |+ |+ ... жер салығы |- |- |+ |+ ... және ... ... |- |- |+ |+ ... ... салынатын | | | | ... | | | | ... ... ... |- |+ |+ |+ ... емес ... | | | | ... 3 – Қазақстан Республикасының мемлекеттік бюджетіне түскен салықтық
түсімдер
|Атауы ... |
| |2005 жыл |2006 жыл ... |
| ... |% ... |% ... |% |
|Барлық түсімдер |2 098 532 |100 |2 338 034 |100 |2 887 838 |100 ... ... |1 998 314 |95,2 |2 209 102 |94,5 |2 356 040 |81,5 ... ... | | | | | | ... салық |834 332 |41,7 |776 609 |35,1 |758 301 |32,2 ... құн ... 926 |17,2 |489 572 |22,1 |629 279 |26,7 ... |33 416 |1,7 |47 433 |2,1 |58 753 |2,5 ... ... ... |122 999 |6,1 |165 033 |7,5 |221 025 |9,4 ... салық |197 300 |9,8 |236 569 |10,7 |295 733 |12,5 ... ... № 12 (108), ... 2007 г. |
3 - ... мәліметтеріне сүйенетін болсақ, корпоративті ... ... ... ішінде құбылмалы болғанын көруге болады. Егер
2005 жылы бюджеттің салықтық түсімдері оның барлық табысының 95,2% ... жылы ол ... те ... ... ... алып ... ... олардың
әр жылда әртүрлі болып отырғаны байқалады. Соның ішінде 2007 ... ... ... 758 301 млн. теңге немесе нақтыланған
көрсеткіштің 162%-ы түскен. Бұл ... ... ... ұйымдарынан
369 817,2 млн. теңге немесе осы салықтың жалпы ... 48,7%-ы ... ... ... 2007 жылы ... ... салығынан түскен
түсімдер – 0,9 есе, оның ... ... ... ... 3 ... жылы ... ... жататын салық төлеушілерден тоқсан
сайын түсетін Корпоративтік табыс ... ... ... ... ... ... жылы да түсімдердің бірдей болмауы ... ... ... салық түрлерімен салыстырғанда корпоративтік
табыс салығы бүгінгі таңда республикалық бюджеттің ең ірі табыс көзі ... ... ... түрі ... министрлігінің бұйрығымен 2002 жылдың 4 – ші
сәуірінен бастап, 100% ... ... ... фактілер корпоративтік табыс ... ... ... тетігі республикалық бюджет кірістерінің орындалуын ... бірі ... ... ... ... бойынша жоспарды
орындау үшін салық органдары, аударудың аванстық тетіктерін ... ... ... мен ... ... ... ... қамтамасыз етеді. Ол қосымша жүктеме ... ... ... бөлінуіне байланысты осы кәсіпкерлердің қаржы
жағдайын нашарлатуға алып келеді.
Корпоративтік табыс салығы республикалық бюджетке ... ... ... ... ... 2007 ... 1 қаңтардағы жағдай ... ... ... ... атқарылды, іс жүзінде түсімдер
2 338 034 млн. теңгені ... ... ... 2006 ... ... ... жоспары
2 209 102 млн. теңгеге, оның ішінде корпоративтік табыс салығы ... ... 609 млн. ... ... құн ... – 489 572 млн. теңгеге және және
әлеуметтік салық пен жеке табыс салықтары бойынша ... ... млн. ... және 165 033 млн. ... тең ... төленді.
Өткен жылдардағы сияқты корпоративтік табыс салығы, қосылған құн
салығы, табиғи және басқа да ресурстарды пайдаланудан түскен түсімдер
республикалық бюджетке ... ... ... ... ... ... құрылымдық талдау көрсетіп отыр. Мәселен, жалпы салық
түсімдерінің ... ... ... ... үлесі 2006 жылы –35,1%,
ал 2005 жылы –41,7%, Қосылган құн ... ... 17,2% және ... және жеке ... ... үлесі тиісінше 9,8 % -10,7%, 6,1%
- 7,5% тең.
2006 жылы республикалық бюджетке түскен салық түсімдері 2005 ... 210 788 млн. ... ... ... ... ... ең
жоғары өсім қарқыны кедендік ... (85,3%) мен ... ... ... ... ... ... стратегиялық мақсаты мемлекет
талаптарын қанағаттандыру, әлеуметтік, саяси және ... ... қол ... ... ... өсу қарқындарын қамтамасыз ету
болып ... Осы ... ... ... екі ... ... мемлекет шығындарын төмендетуге бағытталған. Бұл концепцияны
жақтаушылар бюджет шығындары төмендесе, бюджеттің ... ... ... ... көлемі де төмендейді, осылайша салық ставкалары азайып,
ол кәсіпкерлерді ынталандырады, ... ... ... сатып алуы
көбееді, тұтынудың және өндірістің артуы салық базасының кеңеюіне ... ... ... ... көбейтуге мүмкіндік береді деген
ұстанымда.
Екіншілері салық түсімдерін көбейту ... ... ... ... ... ... ... шығындар мемлекеттік сатып
алуды көбейтеді, оның әсері кәсіпорындар мен халықтағы ақша ... ... ... ... ... ... ... осы тетіктің
тиімділігі мемлекеттік бюджет шығындары жалпы ішкі өнімнің 33-35%-ын
құраған кезде ... ... Оны ... барысында инфляция қаупін туғызбай
қоймайды, сол себепті бұл жағдайда бюджеттік жоспарлауды ... ... ... ... Директивті жоспарлау дербес өнім мен
тауар ... жеке ... ... ... ... жоқ. ... аймақтардың әлеуметтік-экономикалық дамуларын теңестіру мақсатында
жоспарлаудың төменнен ... ... ... ... елдің
масштабына сай жүзеге асады (жалпыаумақтық, жалпымемлекеттік басқару).
Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығымен ... ... ... ... ... ... және ... жетілдіру мәселелері бойынша 2001 жылдың 24 қазанында құрылған
мемлекеттік комиссия жұмысының алғашқы есебі тыңдалып, оның ... ... ... 2003 ... 10-шы ... мақұлданды. Онда
бюджетаралық қатынастардың жаңа жүйесін қалыптастыру және құру барысында
пайдаланылады деген бюджеттік ... ... төрт ... ... тәжірибелер зерделенген. Бірінші кезекте осы бағыттағы реформаларды
таяу мерзімде ... ... ... ... ... елдердің
тәжірибелері, олардың артықшылықтары мен олқылықтары ескеріліп ... ... ... мемлекеттік басқару мәселелері
жөніндегі кейбір заң актілеріне өзгертулер мен ... ... ... және 2005 ... 1-ші ... ... енген Бюджет кодексінің
«Бюджетаралық қатынастар және бюджет деңгейлері ... ... ... ... деп ... ... толықтай осы жұмыстарға арналған. Әр
басқару деңгейінің өз ... бар және ... өз ... ... ... ... билік деңгейі бюджеттерінің өзара ... ... ... ... негізде дербес қызмет етулері бюджет аралық
қатынастарды құрайды.
1.3. ... ... ... шетелдік тәжірибесі
Қазақстан Республикасының салық жүйесін жетілдіру барысында, атап
айтқанда оның ішінде корпоративтік табыс ... ... ... қызмет ету ерекшеліктерін ескеру қажет екені бәрімізге мәлім.
Нарықтық экономикалы, ... ... ... ... ... ... әлеуметтік – экономикалық және сыртқы экономикалық
қатынастарды дамытуда реттеушілік функциясын да ... ... ... ... ... ... үш деңгейлі болып ... Бұл ... ... ... ал ... ... көмекші роль атқаруда
және әр ел бюджетіндегі пайыздық ара қатынастары әр түрлі. Барлығына тән
ортақ ...... ... ... ... ... ... жергілікті салық ретінде мүлік салығы, ... ... ... ... ... ... болуы.
Дамыған елдердің салықтарының құрылымына тән ортақ ерекшелік олардың
салықтарын салу барысында ... ... әр ... елде ... ... де, кей ... олардың алыну
механизмдері ұқсас болып келеді.
Заңды тұлғалардың табысына ... ... ... ... ... жағдайда компанияның таза пайдасынан ... ... ... ... таза ... жалпы түсім мен өндіріс
процесі ... ... ... ... ... ... Әдетте, компанияның пайдасы екі, яғни бөлінетін ... ... ... ... салу ... бұл бөліктер өз алдына
мынадай ... ... ... жүйе, яғни компанияның бөлінетін пайдасына
корпорациялық және жеке табыс ... ... Бұл жүйе ... ... ... кеңінен тараған.
- Компания деңгейінде салық салынатын ... ... ... екі
нұсқада қолданылады: әр түрлі ставкалар ... ... ... ... төмендетілген ставкамен салынады. Бұл жүйе
Португалия, Австрия елдерінде қолданылады; Бөлінетін пайданы салық
салудан ішінара босату негізінде. Бұл жүйе ... ... ... ... ... ... салынатын пайданы кеміту жүйесі
дивидендтер түрінде қолданылады: корпорациялық салықтың ұсталған ... ... ... салықтан ішінара босату;
салық несиесі ... ... ... ... жеке ... ... пайданы салықтан толығымен босату мына деңгейде жүргізілуі
мүмкін:
1. компания (Греция, Норвегия)
2. акционерлер ... ... ... ... ... ... ... өңдеу өнеркәсібіндегі,
орман шаруашылығындағы компанияларға жеңілдетілген, ал ... ... ... ... ... ... тән.
Корпоративтік табыс салығының шетелдік тәжірибесін қарастыруда біз
мысал ... АҚШ, ... ... елдерін алдық. Ең алдымен, АҚШ-ғы салық
жүйесіндегі корпоративтік салықты қарастырайық.
Үкіметтің пікірінше, салық ставкасы мен салық салу ... ... ... ... ... мен инвестицияны ынталандыру
керек болды. ... ... ... ... ... Лаффердің теориясы
негізінде теориялық тұрғыда шешілді. Салық реформасы 1981 жылы «1981 ... ... ... ... қабылдануымен басталды. Мұнда үш
жыл ішінде табыс салығының, корпорация пайдасына салынатын ... ... ... ... ... ... ... салық
ставкасы 17-ден 16 пайызға төмендетілді. Өнеркәсіптің капиталын жаппай
жаңарту және ... ... ... ... жаңа
амортизациялық саясат ... 1980 ... ... ... ... барысында құрал-жабдықтарды модернизациялау
тиімді болды. Осындай шаралардың өткізілуінің ... ... ... ... экономикалық өсу қарқыны өсті. Бірақ 1980 ... ... ... ... ... күрт ... ... салудың қысқаруы
федералдық бюджеттің тапшылығын арттырды. 1984 жылы ... ... ... ... 1985 жылы ... ... және
тапшылықты қадағалаудың төтенше шаралары туралы» заңдарды ... ... ... ... ... ... салық
реформасын жүргізудің объективті қажеттігі қала берді. Нәтижесінде 1986-
1987 жылдары жүргізілген салық ... ел ... ... ... Сол кезде жүргізілген салық реформасының басты көздеген мақсаты
федералдық ... салу ... ... ... ... ... Сол ... дейін қолданылып келген Ішкі табыстар Кодексінің орнына
АҚШ-тың 1986 жылы ... яғни ... ... қолданыстағы салық Кодексі
қабылданды. Салық реформасы екі ... ... 1987 жылы І-ші ... 1988 ... І-ші ... Әсіресе, табыс салығы мен корпорация
пайдасына салынатын салық саласында елеулі өзгерістер жүргізілді: ... саны ... ... саны ... жаңа ... ... аз ... түсетін салық ауырпалығының мөлшері
қысқарды.
Қазіргі таңда ел аумағында 50 ... 83 ... ... ... ... басқару органдары бар және олар өздерінің меншікті ... ... ... ... бюджеттері бар. Салықтар әр қаржы ... өз ... ... ... ... ... салынатын салық бюджеттік
түсімдер ішінде беделді орын алады. Бірақ ең ... жеке ... ... ... болып табылады. Келесі болып, ... ... ... ... ... ... ... үшінші
орынға ие болып табылады.
АҚШ-тың жергілікті өзін-өзі басқару органдарының ... ... ... ... ... арнайы дистриктің
қаржылары жатады.
АҚШ салық жүйесіне негізгі ... ... ... ... ... және ... ... басқару деңгейінде қолдану
тән. Сонымен АҚШ-тың салық төлеушілері салықтарды үш ... ... ... ... ... билік органдары.
Мына салықтар үш деңгейде де алынады:
- жеке табыс ... мұра мен ... ... ... ... әлеуметтік сақтандыру жарнасы;
- корпорация табысына салынатын салық [8].
АҚШ ... ... тек ... ... ретінде ғана емес,
сондай-ақ экономиканы дамытудың негізгі құралы ... де ... ... ... ... құру және ... Америка мемлекетінің
экономикалық саясатының негізгі міндеттерінің бірі болып табылады.
Федералдық бюджеттің 70 пайызға жуық кіріс көзін ... ... ... тура ... үлесі басым. Штаттар мен ... ... ... ... ... салықтардан тұрады.
Федералдық салық жүйесіндегі негізгі слықтар болып:
- жеке тұлғалардан алынатын табыс салығы;
- әлеуметтік ... ... ... ... салынатын салық;
- акциздер және т.б. жатады.
Федералдық бюджеттегі маңызды салықтардың бірі корпоративтік табыс
салығы (corporation income tax) ... ... ... ... айтарлықтай өзгеріп, жетілдірілді. Жалпы түсімдегі үлесі – 7
пайыз. Жалпы түсімдегі үлесі ... ... да, ... ... ... даму ... қамтамасыз ететін қаржы құралы ретінде
пайдаланады. ... ... ... ... қағида таза табысқа
салық салу болып табылады. Корпорацияға ... ... ... ... табыс және шегерімдер мен жеңілдіктер арасындағы айырма негізінде
анықталады. АҚШ-ғы копоративтік ... ... ... ставкалармен
алынады.
Кесте 4 – АҚШ-ғы корпоративтік табыс салығының ставкалары
|№ |Салық салынатын табыс, ... ... ... % |
|1 ... дейін |15 |
|2 ... ... ... |25 |
|3 ... ... ... |34 |
|4 ... 335000-ға дейін |39 |
|5 ... ... ... |34 |
|6 ... ... ... |35 |
|7 ... ... ... |38 |
|8 ... ... |35 ... табыс салығы, сондай-ақ, штаттар деңгейінде алынады.
Салық ставкасы әр штатта әр ... ... ... ... ... ставкасы –
10,25 пайыз. Жиынтық табыстан өндіріс процесі барысында жұмсалған шығындары
шегеріліп ... ... салу ... ... ... сондай-ақ өндіруші өнеркәсіптегі және өндіріс процесіне күн,
жел ... ... ... ... ... ... ... ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-
конструкторлық жұмыстарды ынталандыру мақсатында салық ... ... ... қолданылады.
АҚШ-тың федералды бюджетінің табыс бөлігі көбінесе тікелей
салықтардан, соның ... ... ... салынатын салықтың есебінен
(46%), әлеуметтік сақтандыру салымдарынан (34%), корпорация ... ... (11%) ... Жанама салықтардың үлесі аз ғана
(акциздерден 4%, кеден бажы 5%). Штат ... ... ... жанама
салықтардың есебінен қалыптасады. Біздің мемлекетімізде бұл ... ... ... Қазақстан Республикасы Қаржы Министрлігінің 04.01.2002
жылы ... «2002 ... ... және ... ... арасында
мемлекеттік бюджетке түсетін түсімдерді бірдей бюджеттік жіктеме ... ... №3 ... ... қазір мемлекет табысы екі бюджет арасында
мынадай болып бөлінеді:
- заңды тұлғалардан алынатын корпоративті ... ... – 100% ... ... жеке табыс салығы - 100% жергілікті бюджетке;
- қосымша құн салығы - 100% ... ... ... ... ... ... ... аумағында өндірілген барлық өнімдер акциздері -
100% жергілікті бюджеттерге (газ конденсатын қосқанда шикі ... ... ... ... ... ... басқа акциздік өнім түсімдері - 100% - республикалық бюджетке түседі.
АҚШ-тың корпорациялары есепті салық жылынан кейінгі ... ... 15-ші ... ... ... ... салық декларациясын салық
органына табысты етеді.
Жалпы, АҚШ–тағы корпорациялардың табысына салынатын салық тұрақсыз
болып есептелінеді. ... әр ... бұл ... ... бір жылы ... мол болса, келесі жылы табысы аз болып ... ... ... Осының нәтижесінде салықтық база да тұрақсыз болып
келеді [9].
Бірақ, Қазақстан Республикасымен салыстырғанда Америка ... ... ... ... салық ставкасы ынталандырушы
болып табылады. Яғни, жоғарыда корсетілген 4-кестеде біз салық ставкасының
корпорацияның табысына көлеміне байланысты ... ... ... ... ... көлемі аз болған жағдайда ... ... 15-25 ... ... өскен сайын салық ставкалары құбылмалы болып келеді, яғни
табыс ... 335000 ... ... ... ставка 39 %-ға тең, ... ... ... долларға жеткенде корпорация 34 % мөлшерінде
табыс салығын төлейді. Яғни, бұл корпорацияның өндірісін ұлғайтып, ... ... ... ... ... үшін де, ... үшін де өте
тиімді.
Дамыған батыс европа ... ... ... өте көп ... ... ... біз, батыс европаның дамыған ... ... ... ... нақтылай келгенде корпорация табысына салынатын
салыққа тоқталамыз.
Германия салық жүйесі Л.Эрхард заманынан бері ... ... ... ... жұмсалған шығындар мүмкіншілігінше аз болуы керек;
- салықтар құрылымдық ... ... ... ... ... табысты әділ бөлуге бағытталуы керек;
- салық жүйесі екі жақты салық салуды болдырмауы керек;
- салықтар бәсекеге кедергі болмауы ... ... ... ... жеке өмірін құрметтеуі керек және тағы басқа.
Басқа мемлекеттерге қарағанда Германияда табыстар ... ... ... ... Табысы жоғары Бавария, Вертюмберг,
Солтүстік Рейн-Вестфалия тәрізді жерлер ... ... ... ... ... ... сияқты біршама нашар дамыған жерлерге
береді [10].
Жоғарыда аталған қағидалар Қазақстан Республикасының салықьтық қағидалана
қатты ... ... да, ... ... та емес. Біздің ойымызша, осы
қағидаларды біздің де мемлекет ескерсе ... ... кем ... ... ... ... ... салынатын салық 1977
жылғы салық реформасы нәтижесінде енгізілді. ... ... ... ... ... арасында бөлінеді. Заңды тұлғалар корпорациялық ... ... ... ... төлейді. Салық салу объектісі болып
жылдық ... ... пен ... ... бекітілген шегерімдердің айырмасы
табылады. Салық салу ... ... ... кеңінен
қолданылады. Германияда ғылыми-техникалық прогрессті ынталандыру мақсатында
өнеркәсіп орындарына өндіріс қорларын ... ... ... ... ... бойынша пайыздарға салық салынбайды. Елдің шығыстағы
жерлеріне және олармен ... ... ... ... ... ... жеңілдіктері қарастырылған. Салық салу объектісінен
қайырымдылық қорына, ғылым мен ... ... ... ... ... шегеріледі.
Салық ставкасы – 40 пайыз. Салық тоқсан сайын бірдей ... ... Жыл ... ... ... ... ... толық
есеп айырысу жүргізіледі. Корпорациялық салық бойынша декларация салық
органына есепті ... ... ... 31-ші ... ... ... ... салық аванстық төлем түрінде төленіп, қаржы жылы аяқталған ... ... есеп ... ... ... компанияларға 5 жылға
дейін жеңілдікпен салық салынады. Алғашқы екі жылда салықтан толығымен
босатылса, ... ... ... ... 25 ... ... жылда
50 пайызы, бесінші жылда 75 пайызы, алтыншы жылда 100 пайызы төленеді.
Германия табысына салынатын салықтың бір ... ... ... ... айырылысқан жұбайлардың төлейтін алименті;
• өмірді сақтандыру мен медициналық сақтандыруға кеткен шығындар;
• шіркеу салығы;
• мамандырылған білімге кеткен шығындар[11].
Жалпы ... ... ... ... дамыған мемлекет және осы
мемлекеттің салық жүйесі біздің дамушы мемлекетімізге сай ... ... ... Расында да, тура Германияның салық жүйесін біз өзімізге енгізсек
бұл ... ... ... еді, бірақ талдау ... ... ... ... ... ... тәжиребесін үлгі ретінде алған қателік
болмас деп есептейміз. Қазіргі кезде біздің мемлекетіміз жас ... ... ... өте көп және ... ... ... болуды армандаймыз. Мысалы, ... ... ... ... ... ... ... бермесек те, салыстырмалы
түрде ескеріп ойға ... ... ... бойы ... арқа сүйеп, қолдап, бақылап келе
жатқан мемлекет - Ресей Федерациясы.
Жалпы ... ... ... ... Көне Русь мемлекеті тұсында
қалана бастады. Бірте келе XIX ғасырда ... даму ... ... мына ... ... ... үлкен жол салуына;
• су жолы құрылысына;
• мемлекеттік қарыздарды төлеуді ... ... ... ... ... алу және тағы ... ... кезеңдердегі негізгі тікелей салықтың бір түрі жан басына салынатын
салық төлеушілер саны ... ... ... ... ... табысы белгілі бір мөлшерден асып кетсе, онда ... ... ... ... ... ... түрі ... Шет елде тұратын
дворяндар шет елде тапқан ... екі ... ... ... болған. Темір жол жолаушыларынан, кемелерден, теңіз порттарынан,
темір жол жүгінен ... мұра ... және ... беру ... ... баж алынған.
Мемлекет кірісі өскенменен де, шығысы да көбейді. 50-жылдардың ... ... ... ... қаржы деңгейі нашарлады. Сондықтан,
мещандықтардан жеке басына салынатын салық ... ... ... ... ... ... ... Оларға: үйлер, заводтар,
өндіріс фабрикалары, ... ... және ... да ... ... ... бірге, Екатерина ІІ заңы бойынша көпестердің
гильдиясына қолөнер салығының тәртібін бекітті.
Көпестерге жататын ... және ... ... ... ... ... салық салынып отырған. Алымдар сомасы үш жылда бір рет заң
бойынша, ал жыл сайын губерниялық ... ... ... кезде Ресейдің салық жүйесінің қалыптасу кезеңі 1991 жылдың
желтоқсанынд ... ... ... ... мен ... ... салынатын салық дербес мемлекет
болғаннан ... ... 27 ... ... ... енгізіліп, 1992
жылы 1 қаңтарынан бастап іске қосылған. 1998 жылға дейін бұл ... ... ... салық ставкалары қолданыста болды:
• федералды бюджетке түсетін салық бойынша - 13 пайыз;
... ... ... ... ... ... - 22
пайыз;
• кәсіпорындардың федералдық операциялары мен ... ... ... сақтандырушылардан түскен табыстары бойынша - 30
пайыз.
Бірте келе, ұйымдар пайдасына салынатын салық болып ауыстырылды. Ұйымдар
пайдасына салынатын салықты төлеушілер ... ... ... ... ... ... мекеме арқылы қызмет ететін, сондай - ақ, Ресейдегі
көздерден ... ... ... ... ... табылады.
Салық салу объектісі болып салық төлеушінің алған пайдасына сналады.
Ресейдің салық ... ... ...... тұлғалар үшін пайда деп
табыстар мен шығындардың айырмасы танылады.
Тұрақты мекеме арқылы қызмет ететін шетелдік заңды тұлғалар үшін ... ... ... ... ... мен ... ... айырмасы
танылады.
Табыстарды өнімді (қызметі, жұмысты) және ... ... ... табыстар, өткізуден тыс табыстар жатады. ... ... ... ... ... ... ... қорға жарна ретінде алынған мүліктер;
2) қайтарымсыз негізде алынған мүліктер, қаражаттар;
3) міндеттемелерін ... ету ... ... ... құқықтар;
4) мақсатты қаржыландыру негізінде алынған оң айырма;
5) бағалы ... ... құны ... ... ... ... оң ... ауылшаруашылығы өнімдерін өндірушілерден алынған бюджет ... ... ... мақсатындағы объектілердің құны;
7) тауардың (қызметтің, жұмыстың) төлемі ретінде алдын ала берілген
мүлік (мүліктік құқық, қызмет, жұмыс);
8) халықаралық ...... ... сондай – ақ атом
станцияларының қауіпсіздігін арттыру үшін өндірістік ... ... ... ...... материалдық емес
активтер, т.б.
Шығындарына өндіріс процесі барысында жұмсалған және ... ... ... ... ... ... шегерімшге жатқызылмайды:
1) жай серіктестіктің жарғылық капиталына жарна;
2) бюджетке төленген айппұл, өсімпұл;
3) ерікті ... ... ... ... ... ... кепіл ретінде берілген мүлік немесе мүліктік құқық;
6) қайтарымсыз берілген мүлік;
7) мемлекеттік емес зейнетақы қорына жарна;
8) қоғамдық ұйымдарға, ассоциацияларға төленетін ... ... ... ... болып салық салынатын пайданың ақшалай мағынасы саналады.
Салық 24 пайыздық ставкамен аванстық төлем ... ... ... ... есептелген салық сомасының 6 пайызы федералдық бюджетке, 16
пайызы аймақ, округі тәрізді Ресей ... ... 2 ... бюджеттерге есептелінеді. Жекелеген жағдайларда салық ставкасы
төмендетілуі мүмкін, 12 пайыздан төмен болуы ... ... ... ... ... ... шетелдік заіды тұлғалардың барлық
табыстарынан 20 пайыздықставкамен халықаралық ... ... 10 ... ... ... ... ... салық ставкалары төмендегідей болып бекітілген:
• Ресей ұйымдарынан резидент – заңды және жеке ... ... ... 6 ... ... ... шетел ұйымдарының және шетел ұйымдарынан Ресей
ұйымдарының алған дивиденд сомасына 15 пайыз;
• 1997 жылы 20 ... ... ... мемлекеттік және
жергілікті бағалы қағаздар бойынша табысқа, сондай – ақ 1990 ... ... ... займ ... бойынша табысқа
0 пайыз;
Салық төлеуші салықты дербес есептейді. Салық ... ... ... ... Аванстық салық сомасы мен салық декларациясы ... ... ... ... 28 – не ... ... ... керек. салық
жылының нәтижесі көрсетілген салық декларациясы ... ... ... 28 ... дейін тапсырылуы керек [12].
Өзге елдің қателіктерінде сабақ алып, жақсы жақтарын үлгіге тұтып алғанымыз
кем болмайды.
Болашаққа деген жоспарларымыз таудай. Осы тау ... жету ... ... ретінде біз міндетті түрде өзге дамыған мемлекеттерден дәріс,
мысал, үлгі алуымыз тіпті ... ... айта ... 50 ... ел ... қосылу, Дүние Жүзілік Сауда ұйымына кіру қазіргі
таңда басты мақсаттарымыз болып табылады. Осы ... пен ... ... ... ... ... корпорацияның табысына
салынанатын салықтың ... ... ... КОРПОРАТИВТІК ТАБЫС САЛЫҒЫНЫҢ ҚАЗІРГІ КЕЗДЕГІ
ҚЫЗМЕТ ЕТУІН ТАЛДАУ (АЛМАТЫ ҚАЛАСЫНЫҢ
БОСТАНДЫҚ АУДАНЫ ... ... ... ... БОЙЫНША ТАЛДАУ ЖҮРГІЗУ)
2.1. Корпоративтік табыс салығының алыну механизмі
Салықтың кез келген уақытта аса ... ... ... және ... ... ... алатын орны жөнінде ... ... ... ... корпоративтік табыс салығының бюджет кірісіндегі ... ... ... ... ... яғни Алматы қаласы Бостандық
ауданы бойынша Салық комитетінің көлемінде қамтитын салықтық ... ... өз ... де, өз ... де ... орнында
болмаса да, соңғы орында емес. Бостандық ауданы бойынша ... ... ... ... ... да, ... мекемелер мен
ұйымдар аз емес. Сол себепті де, ... ... осы ... ... ... ... аталған аудан бойынша талдау жасап ... ... ... ... кірістерді кіші көлемде, аудан көлемінде
қарастыруға мүмкіндік туып тұр.
Бұл бөлімде, Бостандық ... ... ... ... ... салықтарға тоқталамыз. Яғни, Бостандық ауданы бойынша соңғы
жылдары қандай көлемде салықтық төлемдер төленуде. Жалпы мемлекеттік ... ... ... Республикалық бюджетке және қанша пайызы мемлекеттік
бюджетке ... ... ... , ... ... салығына
тоқталамыз.
Корпоративтік табыс салығы бойынша соңғы жалдары ... ... ... ... ... төлемдердің Республикалық және жергілікті бюджет
аралығында ... ... ... ... бұл ... ... ... бойынша корпораивтік табыс
салығының үлесін талдаймыз, басқа да салықтармен салыстырулар жүгізу.
Оған қоса ... ... ... ... ... ... ... механизімін сипаттау. Корпоративтік табыс салығының
бақылаудың іс – тәжірибесін ашып көрсету және ... ... ... ... ... ... кестеде Алматы қаласы
Бостандық ауданы бойынша соңғы үш жылда ... ... ... ... және ... ... ... яғни алатын орны көрсетілген.
Бостандық Салық комитетінің мәліметтері бойынша жасалған кестелерде,
аталған аудан бойынша есепте тұрған салық төлеушілер саны, ... ... ... атқаратын салық тқлеушілер саны жайлы ... Және де, ... ... бойынша заң бұзушылықтар мен тәркілеу және
банкроттық мәліметтерінің көрсеткіштері негізінде талдау жүргізілді.
Кесте 5 – Алматы Бостандық ауданы бойынша бюджеттің ... ... (млн. ... |2005 ж. |2006 ж. |2007 ж. |
| ... ... ... ... % |нақты |үлесі, % |
|Бюджет | | | | | | ... |53 850,6 |100 |83 939 |100 ... |100 ... ... | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... |52 511,3 |97,5 |81 946, 0 |97,6 ... |98,9 ... ... | | | | | ... |1339,3 |2,5 |1993,0 |2,4 |1438,7 |1,04 |
| ... ... ... ауданы бойынша Салық комитетінің мәліметінің |
|статистикалық есептілігінің мәліметтері ... ... ... ... ... бойынша Салық комитетінің ... ... ... және ... емес түсімдерден тұрады. Салықтық
түсімдер 2005 жылы 52 511,3 млн. ... ... ... ... 97,5 ... жылы 81 946,0 млн. теңге немесе барлық кірістердің 97,6 %, 2007 ... млн. ... ... ... ... 98,9% құрап отыр. Салық
түсімдерінің 2005-2007 ... ... 1,2-1,6 есе ... ... жылдан жылға өсіп отырғанына ең ... ... ... жағдай әсер етті. ... ... ... ... ... ... әл – ауқатына әсер еткені. Осының салдарынан
салық ... саны да ... ... Бостандық ауданының Салық
комитетінің ішкі әкімшілендірілуі жақсарған. Яғни, салық төлеушілерге
сыпайылық және жылы рай ... ... ... мамандырылған деңгейде
жауап беруі әскер етті. Есеп – қисап иапсыру терминалдарында кезекші салық
инспекторлары жүріп, өз ... ... ... ... ... ... ... салық төлеушілерді ынталандыруға әбден ат
салысуда. Осындай ... ... ... ... де ... уақылы төлеп
тұруға тырысады. Салықтан жалтару мәселелері де осының салдарынан азаюда.
Міне, осындай ... ... ... не бәрі үш ... көлемінде
ауданның көрсеткіштерін жақсартып, мемлекеттік қоржынды толықтыруда.
Ал, ... ... ... ... ... ... комитетіндегі
салықтық түсімдердің бюджет арасындағы бөлінуін байқаймыз.
Кесте 6 - ... ... ... ... ... Салық комитетінің
көлемінде қамтитын салықтық түсімдер
|Атауы |2005 ж. |2006 ж. |2007 ж. |
| ... | % ... |% ... |% ... ... | | | | | | ... ... ... |100 ... |100 ... |100 |
|барлығы, оның | | | | | | ... | | | | | | ... ... |66,4 ... |69,6 |101 097,1 |74,4 ... | | | | | | ... ... |33,5 |24 788,5 |30,3 |34 629,6 |25,5 |
| ... ... ... ауданы бойынша Салық комитетінің мәліметінің ... ... ... негізінде ... ... ... ... ... ... ... соңғы үш
жылдығы бюджет есебіне аударылған түсімдерінің шамасын салыстырып көрейік.
Бостандық ауданы бойынша бюджетке 2005 жылы нақты 52 511,3 млн. ... ... ... ... млн ... 2007 жылы ... ... млн. теңге түсті.
2007 жылдың 2006 жылға қарағанда 1,6 есеге ... ... ... 2007 ... бюджетке 97 749,3 млн. теңге жоспарының, нақты 101 097,1 млн.
теңге сомасы түсті. Бюджетке ... ... 103,4% ... Жергілікті
бюджетке 32 394,3 млн. теңге жоспарының, нақты 34 629,6 млн. ... ... ... ... 106,9% ... 2007 жылы ... ... 74,4%, жергілікті бюджеттің үлесі 25,5% құрайды. Сәйкесінше
2006-2007 жылдары ... ... ... ... ал ... ... ... тең.
Кесте 7 - Алматы қаласы Бостандық ауданы бойынша Салық комитетінің
көлемінде қамтитын жекелеген салық ... ... ... ... |
| |2005 жыл |2006 жыл |2007 жыл |
| ... |% |млн.тг |% |млн.тг |% ... ... ... |100 ... |100 ... |100 ... ішінде | | | | | | ... ... ... |40,7 ... |34,9 ... |47,4 |
|салығы | | | | | | ... құн ... |22,5 ... |20,3 |23 144,1 |17,0 |
|Акциздер |878,0 |1,6 |408,7 |0,5 |287,8 |0,2 ... ... ... ... |13,8 ... |11,5 ... |9,8 ... салық |8 022,9 |15,2 |9 871,7 |12,0 |14 126,1 |10,4 |
|Алматы қаласы, Бостандық ... ... ... ... ақпараты |
|бойынша ... жыл ... ... түсімдер ішінде ең үлкен мөлшерде
бюджет қоржынын толтырған корпоративтік табыс салығы. Үш жылдың ... бұл ... түрі 34 - 48% ... ... ... кірісін құрап
отыр. Сонымен қатар бюджетке әлеуметтік салық, қосылған құн салығы, ... ... ... ... ... Әлеуметтік салықтың жалпы ... ... ... 2005 жылы 15,2 %, 2006 жылы 12,0%, 2007 жылы
10,4%-ға тең. Косылған құн ... ... 2005 жылы 22,5 %, 2006 жылы ... 2007 жылы 17 %-ды ... отыр. Жеке табыс салығының үлесі ... ... ... аз ... ... 2005 жылы 7 291,7 млн. ... жылы 9 419,2 теңге, 2007 жылы 13 347,6 млн. теңге түсті. Жалпы көріп
отырғандай Бостандық ... ... ... ... әр ... ... әр ... және құбылмалы болып тұр.
Құбылмалықтың себебі алдыңда айтылғандай ... ... ... ұйым және ... ... ... етіп ... ұстап тұру мүмкін емес. Әр жыл сайын экономикалық жағдай ір ... Бәр ... пен ... ... ... ... ... жылы тұтынушының
өндірілген тауар мен қызметке көңілі тлмауы мүмкін, не болмаса ... ... ... ... ... каржылық жағдайының төмендеуі де
себерші болуы мүмкін.
Корпоративтік табыс салығының 2007 жылдың 2006 жылға ... ... Яғни ... ... ... ... ... артқанын
байқап отырмыз. Салық түсімдерінің ең жоғарғы үлесі ... ... ... ... яғни 40,3 млн. ... тең, ал ... емес
заңды тұлғалардан 0,33 млн. теңге, төлем көзінен ұстайтын резидент заңды
тұлғалардан 5,09 млн. ... және ... ... ... ... емес ... 18,6 млн. теңгеге жетті.
Корпоративтік табыс салығының 2006 жылдың 2005 жылға салыстырғандағы
ауытқу бар. Яғни ... ... ... нақты түсімдердің артқанын байқап
отырмыз. Өсу қарқыны 19,9 % ... ... ... ... ең жоғарғы үлесі
резидент заңды тұлғалар түскен түсімдер, яғни 23,2 млн. теңгеге тең, ал
резидент емес ... ... ... түсім 0,52 млн. ие болып отыр.
2005 жылды қарайтын болсақ, корпоративтік ... ... ... ... ... млн. ... жоспарының, нақты 21 403,4 млн.
теңгесі түсті. 2005 жылдың 2004 жылдан ауытқуы 33,3%-ке жетті.
Бұл жылғы недомика 24,06 млн. теңгені ... ... ... ... ... ... табыс салығының алдағы екі жылға ... ... ... ... ... болады.
Кесте 8 - Алматы қаласы Бостандық ... ... ... ... ... ... ... мен құрылымы
|№ |Атауы ... |
| | |2005 |2006 |2007 |
| | |Млн. тг. |% |Млн. тг. |% |Млн. тг. |% |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |8 |
| ... ... ... |100 ... |100 ... |100 |
| ... бойынша | | | | | | |
| ... | | | | | | ... ... ... ... |61,2 ... |81,1 |40 360,0 |62,2 |
| |қоспағанда резидент | | | | | | |
| ... ... | | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... ... | | | | | | ... ... ... |447,7 |2,09 |523,0 |1,8 |339,5 |0,5 |
| ... ... | | | | | | |
| ... заңды | | | | | | |
| ... ... | | | | | | |
| ... ... | | | | | | |
| ... | | | | | | ... ... ... |8,3 |2 518,2 |8,7 |5 095,5 |7,9 |
| ... | | | | | | |
| ... ... ... | | | | | | |
| ... ... | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| ... ... | | | | | | |
| ... | | | | | | ... |Мұнай ... |28,3 ... |35,8 ... |28,9 |
| ... | | | | | | |
| ... ... ... | | | | | | |
| ... ... | | | | | | |
| ... тұлғалардың | | | | | | |
| ... ... | | | | | | |
| ... | | | | | | ... ... ... ауданының Салық Комитетінің деректері ... ... ... ... ... түскен түсімдерді
кестеден байқағынымыз бойынша, ... ... ... ... ... салығы» бойынша бюджетке 2005 жылдың 1 қаңтарынан 31
желтоқсан аралығында ... ... ... Жоспар 12 600,млн. теңге деп
құрылды, яғни жыл аяғында жоспар 104 пайызға орындалды. Жоспарлаған ... 505,1 млн. ... ... 3,8 пайыз артығымен түсті [13].
2005 жылы жасалған жоспардан артық орындалуына біріншіден, мемлекеттегі
әлеуметтік-экономикалық жағдайдың ... ... ... ... ... бойынша салық төлеушілердің көбеюі (алдыңғы жылмен
салыстырғанда 53 бірлікке көбейді), үшіншіден, 100 мың ... ... ... ... ... ... де ұлғаюы әсер етті. Салық
төлеушілер 2005 жылдың алдыңғы жылмен салыстырғанда 6 бірлікке ... ... де ... ... ... алынатын корпоративтік табыс салығы
бойынша түсімдер де 2005 жылы 23,3 пайыздан 50,8 пайызға өсті.
Қазақстан Республикасының Салық кодексі мен ... ... ... ... байланысты 2004 жылдың желтоқсан ... ... ... ... ... ... төлемдер көбее бастады.
Мысалы, АҚ «Казкоммерцбанк» РНН 600400055239 (1 516,0 млн.теңге, немесе
11,5 %), АҚ ... РНН ... (2 351,6 млн. ... немесе жалпы
түсімнің 17,9% ), АҚ «Нурбанк» 151000015914 (2 821,7 ... Тағы ... ... ... ... ... ... сауда-делдалдық
қызмет көрсететін ЖШС «ARLINE» (306,9 ... ЖШС ... ... ... ... маңызды рөль ойнайды. Осы 12 бойы
келесідей кәсіпорындар ... ... ... ... АҚ " Казахстан
Халық Банкі" (СТН 600200048129) 2 351,6 млн.тг., АҚ "Казкоммерцбанк" ... – 1 516,0 ... , АҚ ... (СТН ...... ЖШС АҚ Techno Trading LTD (СТН ... – 948,3 млн.тг.
«Қазақстан Республикалық телерадиокорпорациясы» (СТН 031400129602) – ... МЖЗҚ (СТН ... - ... АҚ ... 4 ... (СТН 600700131833) – 242,9 млн.тг. сомадай түсімдер түсті.
«Резидент емес заңды тұлғадан алынатын корпоративтік табыс салығы»
бойынша, 2005 жылы ... сома 283,2 млн. ... ... ... млн. ... ... түсті. Келісім шарт негізінде өткізілген
техникалық ... және ... ... жұмыстарын жасау барысында Рина
Индустри Казахстан (СТН 600400104175) 12 айда 165,1 млн. ... ... ... бұл ... ... 36,8 пайызын құрайды. Сол ... ... ... ... ... СТН
600400546638 12 ай ішінде 174,0 млн. ... ... ... ... ... ... 38,8 ... құрайды.
Алдыңғы жылмен салыстырғанда, 2005 жылы түсімдер 310,9 млн. теңгеге
артық болды. Түсімдердің өсуі құрылыс ... ... ... ... ... және ... қызметтердің дамуы Рина
Индустри Казахстан филиалы және Фернлейтунгс-унд ... ... ... ... ... ... көбейтуде.
«Резидент заңды тұлғаның төлем көзінен ұсталатын корпоративтік табыс
салығы» 2005 жылы жоспарланған сома 1 449,5 млн. ... ... ... сома 123,7 ... орындалып, 1 792,3 млн. теңге болды.
Резидент заңды тұлғаның төлем ... ... ... ... ... ең ірі ... төлеушілер болып АҚ Казкоммерцбанк 12 ай
ішінде 408,3 млн.теңге төледі. Жалпы түсімнің 22,7 ... ... ... ... ... 12 ай ... 528,6 млн.теңге төледі. (немесе
жалпы ... 29,4 ... ... АҚ ... 50,8 ... (2,8 ... АҚ "Альянс Банк"– 64,9 млн.тг. (3,6 %) болып табылады. Алдыңғы ... ... 872 820 мың ... ... емес ... тұлғаның төлем көзінен ұсталатын корпоративтік табыс
салығы» бойынша бюджетке 2005 жылдың 1 қаңтарынан 31 ... ... млн. ... ... ... 5 815,7 млн ... деп құрылды, яғни жыл
аяғында жоспар 104,2 пайызға орындалды. Жоспарлаған сома үстінен 242,5 млн.
теңге артығымен түсті.
Резидент емес ... ... ... ... ... ... табыс
салығы бойынша ең ірі салық төлеушілер болып табылады келесілер: ... 12 ай ... ... 2995,2 ... яғни жалпы
түсімдердің 49,4 пайызын құрайтын сомада салық төленді), АҚ ... ... 929,1 ... ... ... ... төленді (немесе
жалпы түсімнің 15,3 пайызын құрайды), АҚ «ХАБАР агенттігі» – 69,2 млн.теңге
және ЖШС Медиа Инвест – 156,7 ... ... ... төленді. Жоспардың
артығымен орындалуына Аэростар ЖШС-нің 31,2 млн.теңге сомасындағы қарызын
өтеуі әсерін тигізді. Алдыңғы жылмен салыстырғандағы 2005 жылы ... млн. ... ... ... ... біріншіден салық
төлеушілердің 8 бірлікке артуы әсер етті. Тағы ... ... ірі ... ... ... ... ... тигізді, олар: АҚ
«Казкоммерцбанк» 2 156,9 млн.теңге, АҚ «Халық банкі» 302,1 млн.теңге (шет
елде жүргізген қызметтің ұлғаюына байланысты), АҚ « Хабар Агенттігі» ... (шет ... ... ... сатып алуының ұлғаюына
байланысты).
«Резидент заңды тұлғадан алынатын корпоративтік табыс салығы» бойынша
2006 жылы ... ... млн. ... ... ... ... бойынша 12 ай
ішінде 19 656,6 млн. ... ... түсу ... еді. ... жоспар 118,3
пайызға орындалып тұр.
Жоспардан артық түсім болуына келесідей жағдайлар себеп болды:
Біріншіден, ... салу ... ... және ... ... ... ... оның ішінде 116 10 млн. ... ... ... ... ... 2006 жылға аванстық төлемдер 15 722 млн. теңгені
құрады. Орта айлық бақылау түсімдер 2 017 млн. теңгені құрады.
Екіншіден, бөлшек ... ... 23 ... ... ... 2,1 есе ... 2006 жылғы декларация тапсырғанға дейін және
тапсырғаннан ... ... ... ... алып ... ... "Қазақстанның Ұлттық Жинақтаушы
Банкі" 2 405 млн. ... (2005ж. -1 661 млн. т, 2006ж. - 4 067 ... ... 860 ... (2005ж. - 1 336 млн. тг, 2006ж. - 2 ... АҚ "Альянс Банк" 998 млн.тг (2005ж. - 37 млн. тг, 2006ж. - ... ... тең ... бюджетке салық ... емес ... ... ... ... табыс салығы»
бойынша 2006 жылы мемлекеттік бюджетке 523,0 млн. теңге түсім түсті. ... сома 328,1 млн. ... ... 159,4 ... ... ... орындалу себептері:
Біріншіден, Түрік АҚ-ң филиалы "АХСЕЛЬ ... ... ... Ко. Инк" 305 ... ... ... ... (2005-0, 2006- 305
млн.тг), "Би Джеи Сервисез Компани Мидл Ист ... ... ... ... ... ... (2005 - 0, 2006 - 45 ... гео-
инженерной корпорации" өкілділігі 12 млн.теңге салық сомасын өсірді (05-6,
06-19 млн.тг).
Екіншіден, ФИК Ахсель кәсіпорнының 151 ... және ФИК ... ... 97 ... ... ... де себепші болды.
«Резидент заңды тұлғаның төлем көзінен ұсталатын корпоративтік табыс
салығы» бойынша салық 2006 жылы ... сома – 2 010,3 млн. ... 125,3 ... ... яғни мемлекеттік бюджетке 2 518,2 ... ... ... ... ... ... тоқсандық және дивиденд бойынша
төлемдеріне байланысты төлемдерінің ... зор. ... АҚ ... ... ... № 139900 ... ... филиалы 101 млн.тг
(05г - 133 млн.тг, 06г - 235 млн.т), ... Банк ... ... ... 326 ... (2005 ж. - 489 тг, 2006 ж. - 825 ... АҚ
Казкоммерцбанк 216 млн.т (05г - 396 млн.тг, 06г - 612 ... және ... ... төлемдер жасады.
«Резидент емес заңды тұлғаның төлем көзінен ұсталатын корпоративтік
табыс салығы» бойынша 2006 жылы мемлекеттік бюджетке ... млн. ... бұл ... ... 160,8 ... ... көрсетіп тұр,
себебі жоспар 6 385,2 млн. теңге деп белгіленген ... ... ... ... бойынша салық төленді. Мысалы, АҚ "Альянс
Банкі" 1 771 млн.теңге (2005ж. - 94 ... 2006ж. - 1 865 ... ... ... ... Банкінің» Алматы облыстық филиалы 22
млн.теңге (2005ж. - 864 тг, 2006г - 887 ... АҚ ... 1 ... (2005ж - 2 580 ... 2006г - 4 112 ... ... төлем
жүргізілді.
2006 жылы 77 663,2 млн. теңге корпоративтік табыс салығы немесе
нақтыланған ... ... ... Бұл ... шикізат секторы
ұйымдарынан 17 293,3 млн. теңге Корпоративтік табыс салығы немесе осы салық
түрінің жалпы ... 22,3%-ы ... 2007 ... 1 ... ... ... ... Ұлттық қорына шикізат секторы ұйымдарынан
келіп түскен Корпоративтік табыс салығы 37 645,2 млн. теңгені құрады. ... ... ...... мен ... ... Корпоративтік
табыс салығы бойынша 11 722,1 млн. теңгенің артық түсуіне байланысты,
Корпоративтік табыс ... ... ... ... млн. ... артық төленіп,
2005 жылмен салыстырғанда 24 182,1 млн. теңгеге немесе 54,6%-ға өскен.
Сонымен қатар, артық төлемдер ... ...... ... түскен Корпоративтік табыс салығы есебінен ... ... ... жылғы Корпоративтік табыс салығы тоқсандық түсімдерін ... ... түрі ... біркелкі түспейтінін көрсетеді, бұл республикалық
бюджет түсімдерінің жалпы ... ... ... ... ... басымдығы кезінде бюджет қаражатының толық және тиімді
игерілмей қалу ... ... ... ... табыс салығы бойынша аванстық төлемдердің
біркелкі ... ... ету ... ... табыс салығы
әкімшілік жүргізу тәртібін жетілдіру ... ... рет ... уәкілетті орган оларды ескерген жоқ
3. Корпоративтік табыс салығын бақылаудың ... ... ... ... атқаратын бақылау қызметі және
салық органдары мен салық төлеушілер арасындағы қаржылық ... ... ... ... ... ... қарастыруға
болады [Ермекбаева Б.Ж. Салықтық ... ... ... ... // ... хабаршысы №2. 2006 23 бет.]
Қазақстан Республикасындағы салық заңнамасына ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылады. Салық тексерулері
– бұл салық қызметі ... ... ... ... ... орындалуын
тексеру. Сонымен қатар бұл нысан салық төлеушілермен олардың ... ... ... ... басты тәсілі болып
табылады. Олар мынадай түрлерде ... ... ... ... ... хронометраждық тексеру.
Құжатты тексеру мынадай түрлерге бөлінеді:
1. кешендік тексеру – салықтың және бюджетке төленетін басқа да міндетті
төлемдердің ... ... ... салық міндеттемелерінің орындалуын
тексеру;
2. тақырыптық тексеру – салықтың және ... ... ... ... төлемдердің жеке түрі бойынша салық міндеттемелерінің,
банктер мен банк ... ... ... ... ... ... міндеттемелерді орындауын, сондай-ақ
трансферттік бағалар қолданғанда ... ... ... тексеру;
3. қаржылық тексеру – егер салықтық ... ... ... ... ... тұлғаларға байланысты салық төлеушілердің жүргізген
операцияларының салық есебінде дұрыс көрсетілуі туралы қосымша ақпарат
алу қажеттілігі ... ... ... бір ... қатысты
жүргізілетін тексеру.
Рейдтік тексеруде мынадай талаптардың орындалуы тексеріледі:
- салық төлеушілердің салық ... ... ... ... ... жады бар бақылау–касса машиналарын қолданудың дұрыстығы;
- лицензияның және өзге де ... ету ... ... тексеруді салық органдары салық төлеушінің нақты
кірісін және ... ... ... ... шығындарды анықтау мақсатымен
жүргізеді.
Бюджетке салық органдырының белсенді түрде жүргізілген ... ... да ақша ... ... ... ... ... ауданы бойынша 2007 жылы 233 салық тексерулері
жүргізілген. Оның ішінде бұзушылық фактілері анықталған салық төлеушілер
саны 151-ге ... ... ... мен ... салу ... ... млн. теңге қайтарылды. Бірақ та, тәркілеу мен банкрот салдарынан
4,086 млн. ... ... ... ... тура ... ... ... жылға қарағанда салық тексерулер саны артып
отыр. Себебі корпоративтік табыс салығын төлеуші заңды ... ... ... болып табылады. Өкінішке орай, салық тексерулерінің нәтижесі
бойынша, тексерулердің 78,2 %-де салық ... ... ... Оның
өзі салық төлеушілердің салық ... ... ... көрсетіп
отыр.
Салық органдарының бақылау жұмыстарының 2007 жылдың 12 ай ... ... ... ... ауданы бойынша Салық
комитетінде 183164 салық ... ... 24293 ... төлеуші жұмыс
істейтіні. Оның ішінде корпоративтік табыс салығы бойынша 14930 заңды ... ... Ал, ... табыс салығын төлеуші тұлғалардың жалпы
аудан бойынша есепке алынған салық ... ... ... ... кестеге қарап қоймай Бостандық ауданы бйынша ... ... ... ... Бостандық ауданы бойынша салықтық түсімдердің бақылауының іс
– тәжірибесін ... ... ... 9 - Бостандық ауданы бойынша Салық комитетінің салық ... | | | ... |2005 ж. |2006 ж. |2007 ж. |
| | | | ... ... ... ... | | | ... саны (бірлік), оның |175 |200 |233 ... | | | ... ... ... ... | | | ... ... саны ... |115 |109 |151 ... ... ... | | | ... жабу көлемі (мың теңге)|0 |0 |4,086 ... мен ... және | | | ... да ... ... |341,5 ... |1 338,5 |
|қайтарылды (млн. ... | | | ... ... ... ауданы бойынша Салық комитетінің мәліметінің |
|статистикалық есептілігінің мәліметтері негізінде ... жыл ... ... ... ... өткен салық төлеушілер
саны 175, оның ішінде 115 заң ... ... ... ... ... мен өсім ... ... бюджетке 341,5 млн. теңге
қайтарылған. Бірақ, тәркілеу және банкрот салдары кездеспеді.
2006 жыл ... ... ... ... ... ... салық төлеушілер саны 200, оның ішінде 109 заң ... ... ... ... айыппұлдар мен өсім пұлдар негізінде
бюджетке 1 035,5 млн. ... ... ... бұл жылы да ... ... салдарын тіркемеді.
2007 жылдың нәтижесіне келетін болсақ, бұл жылы көрініс өзгеше болып
келеді. Салық ... ... ... ... саны 233, оның ... ... бұзушылық фактілер анықталған. Соның салдарынан ... мен ... ... бюджетке 1 338,5 млн. теңге қайтарылған. Бірақ, бұл жылы
тәркілеу және ... ... 4,086 млн. ... ... ... міндетті болды.
Біз бұл кестеде жылдан жылға салық ... ... ... бұзушылықтар да аз емес екендігін көріп ... ... 2007 ... ... ... салық төлеушілер ішінен заң бұзушылық 64,8 % - ... ... ... ... мәліметтері бойынша корпоративтік ... ... ... тұлғалар ішінде сауда, автокөліктер мен үйде
қолданатын бұйымдарды ... ... ... ... ... саны 2007 жылы ... 5377 жетті. Сондай-ақ, ауыл шаруашылығы, аң
ауау және орман шаруашылғы – 109, балық аулау, балық өсіру шаруашылығы – ... ... – 200, ... ... – 606, ... мен
мейрамханалар – 174, көлік және байланыс – 743, қаржылық іскерлік – ... беру – 247, ... ... және ... ... ... – 206,
басқа да коммуналдық, әлеуметтік және персоналдық қызметтері – 1116.
Кесте 10– Корпоративтік ... ... ... Бостандық ауданында есепте
тұрған салық төлеушілердің құрамы
| Атауы |2005 ж. |2006 ж. |2007 ж. |
| ... ... ... ... ... ... |
| ... |төлеу. |орган. |төлеу. |орган. ... |
| ... ... ... ... ... |тарт. |
| |тұр ... |тұр ... |тұр ... ... ... |8238 |13784 |8217 |14930 |9177 ... ... ... | | | | | ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... аулау және орман|114 |35 |107 |21 |107 |19 ... | | | | | | ... ... ... |2 |2 |2 |0 |1 |0 ... ... | | | | | | ... өнеркәсібі |188 |33 |192 |36 |200 |43 ... |927 |601 |975 |600 |994 |606 ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... және су |16 |16 |22 |22 |26 |24 ... ... | | | | | | ... бөлу | | | | | | ... |1038 |850 |1107 |1024 |1299 |1193 ... автокөліктер| | | | | | ... үйде ... |2801 |5013 |2794 |5377 |3088 ... ... | | | | | | ... ... мен |148 |124 |157 |99 |174 |112 ... | | | | | | ... және ... |511 |661 |543 |743 |619 ... іскерлік |1133 |494 |1174 |186 |1234 |242 ... | | | | | | ... ... |2062 |1401 |2424 |1952 |2740 |2236 ... ... беру | | | | | | ... ... ету | | | | | | ... | | | | | | ... басқару|103 |64 |106 |6 |107 |1 ... беру |226 |222 |235 |122 |247 |134 ... ... | | | | | | ... ... |186 |173 |196 |133 |206 |142 ... ... | | | | | | ... да | | | | | | ... |906 |906 |1054 |677 |1116 |724 ... және | | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... да |357 |5 |357 |0 |357 |0 |
| ... ... ... ... бойынша Салық комитетінің мәліметінің ... ... ... ... ... ... ... ... салығы бойынша есепте тұрған
салық төлеушіле 2007 жылы ... ... Оның ... ... төлеуге
тартылғандар саны 9177 тең. Алдыңғы екі жылға қарағанда салық төлеушілер
санының артқанын көруге болады. Сәйкесінше 2006 жылы және 2005 ... ... саны 12826 және 13784, ал ... ... ... саны 8238
және 8217 тең.
Кесте 12 – Копоративтік табыс салығын төлеушілердің ... ... |2005 ж. |2006 ж. |2007 ж. |
| ... ... ... ... |Саны |Үлесі, |
| | |% | |% | |% ... ... |100 |3853 |100 |4070 |100 ... ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... |2018 |51,0 |2544 |66,0 |2750 |67,6 ... ... |1939 |49,0 |1309 |34,0 |1320 |32,4 |
| ... ... Бостандық ауданы бойынша Салық комитетінің мәліметінің |
|статистикалық есептілігінің мәліметтері негізінде ... ... ... ... Бостандық ауданында тіркелген 183164
салық төлеушілердің ... ... ... ал 1013 ... салық төлеушілер болып табылады. 2006 жылға қарағанда ... ... ... саны ... ... ... 2005 ... 17745-ке көбейген. Бұл жерден жасыратынын жоқ соңғы жылдары ... ... ... ... ... Оның өзі аудан бойынша, салық
төлеушілер санының артқанын байқап ... Оның өзі ... ... ... ... республикадағы кәсіпкерлердің белсенді дамуы мен бюджет
қоржынын толтырып отырғаны сөзсіз.
Ағымдағы ... ... ... ... тұлғалардың барлық саны 5196
болса, олардың 2421 ... ... Оның ... ... ... саны
1557 жетті. Бұл жерде де соңғы екі ... ... ... тұлғалардың
артуын еркін байқауға болады.
Салық органдарының бақылау жұмыстарының 2006 жылдың 12 ай ішіндегі
нәтижесінің ... ... ... ... ... ... 165419 салық төлеушілер тіркелген. 19446 салық төлеуші жұмыс
істейтіні. Оның ішінде 2005 жылы корпоративтік табыс ... ... ... ... ... ... Ал, корпоративтік табыс салығын төлеуге
тартылған тұлғалар саны 8238 жетті. Корпоративтік ... ... ... ... ... ... бойынша есепке алынған салық төлеушілер
арасындағы үлесі 13,1 % ... ... ... ... ... ... Корпоративтік табыс салығын дамыту жолдары
Қазақстан Республикасы егемендік алып, ... ... көшу ... ... рөлі мен ... ... артты.
Себебі, әр егемен елдің дамуының негізі ... ... ... болуымен
сипатталады. Ал, мемлекеттің қаржысының негізгі көзі салықтар екені мәлім.
Салықтар тек ... ... ... көзі ғана ... ... ... ... болып табылады. Олар ұдайы өндіріс
процесіне әсер етіп, ... ... ... ... маңызды фактор
болып саналады.
Қазіргі жағдайда салықтар айтарлықтай жеткілікті дәрежеде даму
үстінде. Дегенмен ... ... ... ставкалар деңгейі, белгілі
бір дәрежеде жетілдіруді қажет етеді.
Мемлекет ... ... ... ... ... мен ... өтіп жатқан өзгерістерді есепке алуы қажет. Осындай реттеудің
мақсаты кәсіпорын мен кәсіпкерлер қызметінің ... ... және ішкі ... ... ... ... және аумақтық бағыттағы ... ... ... жақсарту болып табылады. ... ... ... ... салық кодексінде белгіленген
салық салу принциптеріне қайшы келмеуі тиіс [14].
Қазақстан Республикасы Үкіметінің бектікен бағдарламасына ... ... ... ... елдің индустриялық-инновациялық дамуын
ынталандыруды жалғастыруға, бәсекеге ... және ... ... жүктемесінің ұтымды теңгерімін жасауға бағытталады.
Шағын және орта бизнеске ... ... ... ... ... төменгі ставкасымен ғана ... ... ... оңайлатылған
есептілігімен сипатталатын жеңілдетілген жүйе түрінде ұсынылған.
2006 жылғы 1 ... ... ... декларация негізінде
арнайы салық режимін (АСЖ) ... ... ... ... ... ... ... қолданудың саласын жалдамалы қызметкерлердің саны мен
шекті кірісті ұлғайту жолымен кеңейту жүргізілді.
Сурет 4 – ... ... ... реттеу
Оңайлатылған салық режимінің қолданылуы жағдайында шағын бизнес
субъектілерінің қызметті жүзеге ... оң ... ... отырып, 2007
жылғы 1 қаңтардан бастап патент негізінде АСЖ-дағы ... ... 3-тен 2%-ға ... ... ... ... негізінде
АСЖ-дағы жеке кәсіпкерлер мен заңды ... ... ... ... ... ... 5%-ға дейінгі және 3%-дан 7%-ға
дейінгі ставкаларымен ... 3% ... ... ... ... шара өзінің кәсіпкерлік қабілеті мен идеяларын іске асыруға ұмтылатын
халықтың бастамашыл ... ... ... ... және ... бағдарланған өндіріс үшін жағдай
жасау мақсатында Қазақстанда 3 ... ... ... ... ... ... ... жер салығынан, мүлікке салынатын салықтан,
қосылған құн салығынан және кеден баждарына босату ... ... ... 2008-2010 жылдарға арналған негізгі бағыттары әділ
әрі сыннан өткен кұрал, ... ... ... дамуын
ынталандырушы және мемлекеттік ... ... ... ... ... әлеуметтік маңызы бар салықтарды нығайту қажеттігін ... [15], ... ... ... шешуге бағдарланған бұл
мыналармен тұжырымдалады:
- экономиканың нақты секторындағы жеңілдіктердің тиімділігін арттыруды
және ынталандыратын ... ... ... ... оңтайландыру;
- бюджеттің кірістерін қалыптастырудағы негізгі рөлді кәсіпкерліктен
біртіндеп халыққа ауыстыру ... жеке ... ... ... ... ... ... бюджеттің шығындары мемлекеттік бюджет
кірістері көлемінің 6,5%-ын құрайды.
Осылайша, салықтар ... ... ... отырған кезеңде
осы салықтардан түсетін түсімдер қарқынының төмендеуіне алып келеді.
Сол сияқты 2012 жылы жалпы салықтық ... ... ... ... арттыру көзделіп отыр. «Бұл нәтижеге жету қиын әрі күрделі ... бар. ... ... ... ... ... 2008 жылы – 3,7
трлн. теңге, 2009 жылы – 5,2 ... ... 2010 жылы – 7,1 ... ... 2011
жылы – 9,4 трлн. теңге, 2012 – 12,3 ... ... ... ... ... ... ... Министрлігінің салық комитетінің төрағасы
Рахметов Нұрлан Құсайынұлы өз ойын білдірді. ... ... 43(771) ... 2007 ... ... сәйкес салықтардан түсетін түсімдер қарқынының
одан әрі өсуі ... ... ... салық жүктемесін төмендетуден
күтілетін тиімділікке қол жеткізілетіні көзделіп отыр.
2009 жылдан бастап арнайы салық ... ...... ... аясы ... ... ... оңайлатылған
декларация бойынша жеке кәсіпкерлер-жеке ... ғана ... ... ... Ірі ауыл шаруашылығы тауарларын өндірушілер арнайы салық
режимдерінен шығарылатын болады.
Жүргізіліп отырған ... ... ... ... ... ... орта ... жоспарының
болжамды көрсеткіштеріне сәйкес Қазақстан Республикасы Президентінің 2005
жылғы 1 қыркүйектегі №1641 Жарлығымен ... ... ... ... ... ... және ... орта мерзімді
перспективаға арналған тұжырымдамасының қолданылуында 2008-2010 жылдарға
арналған мемлекеттік бюджеттің кірістері айқындалды.
2006 жылғы 1 ... ... ... ... ... ... ... есепке алуды көздейтін Қазақстан Республикасының
Ұлттық қоры жұмыс істеуінің жаңа жүйесіне ... ... ... ... ... жою ... ... бюджет мұнай емес
кірістерден қалыптастырылады[16].
Мұнай секторы кірістерінің 2008-2010 жылдарға арналған болжамы мұнай
және ... емес ... ... ... ... ... ... бюджет заңнамасына енгізілген өзгерістерді ескере отырып,
Қазақстан Республикасы Ұлттық қорын қалыптастырудың және пайдаланудың ... ... ... ... ... ... ... салықтың уақтылы түсіп отыруын және түсімдер көлемінің
ұлғаюын ... ету ... ... жұмысымен тікелей байланысты.
Елімізде салық органдарының жұмысын жетілдіруде көптеген жұмыстар
атқарылуда. Дегенмен ... ... ... жүргізу» атты
рейтингісіне ... бұл ... ... ... ... ... аталмыш банк биыл әлемнің 178 еліне осы ... Бұл ... 10 ... ... ... «салық төлеу» деген
индикаторы бар. Осы рейтинг бойынша 178 ... ... ... ... ... тұр. Ал ... ... одағы елдерінің ішінен тек ... ... ғана ... ... Қалғандары бізден кейін. Яғни, Дүниежүзілік
банктің тәуелсіз зерттеуі Қазақстанның салық төлеуден ТМД елдерінің ... ... ... көрсетіп отыр.
«Әкімшілік кедергілер - мемлекеттік қызмет саласындағы ... ... ... атты ... жүгінсек, салық органдарындағы
сыбайлас жемқорлықтың деңгейі 34 мемлекеттік органның ... 20-шы ... Яғни ... ... ... жемқорлықтың деңгейі басқа
мемлекеттік органдармен салыстырғанда айтарлықтай ... ... ... тұтынушылардың тек 25 пайызы ғана салық органдарында
жемқорлық бар екендігін айтқан. Ал параның ... ... ... біз 21-ші, ... ... ... ... жөнінен 15-ші
орында тұрмыз. Бұл Салық ... ... ... ... істері
агенттігінің ресми мәліметі.
Сонымен қатар, бизнес қоғамдастықтар өзара бірігіп, ... ... ... ... ... ... жалдап,
арнайы зерттеу жүргізген. Сауалнама қарапайым жұртшылық пен кәсіпкерлер
арысында жүргізілген. Сол ... ... да ... ... анау ... деңгейде еместігін көрсеткен. Сауалнамаға
тартылған халықтың және ... ... ... ... ... ... алғашқысының 60 пайызы және соңғысының 62 ... ... ... қызметтердің халықаралық стандарттарға сәйкес
келетіндігін айтқан[17].
Тағы бір тоқтала кетер ... біз ... ... ... ... ... бірден-бір мемлекеттік органбыз. ... ... ... ... ... алға ... міндеттерді жүзеге
асыруға сәйкес, сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегi жалпы ... ... ... ... іске асыру мақсатында әзірленді.
Стратегияның мақсаты - салық қызметі органдарында ... ... ... ... ... ... ... Онда сыбайлас жемқорлықпен
күрес жүргізетін салалардың нақты ... ... ... ... етіп
көрсетілген. Біз олар бойынша нақты шараларды қабылдайтын боламыз. 2010-шы
жылы салық органдарындағы сыбайлас жемқорлықтың ... ... ... ... қол жеткіземіз деп ойлаймын.
Салық органдарында сыбайлас жемқорлықтың орын алып отырғанына ықпал
ететін ... ... бар. Сол ... бір парасы әрине
заңнамаға келіп ... ... өте ... тілде жазылған жағдайда және
онда «мынадай жағдайда салық ... ал ... ... ... ... ... ... салық аударуы тиіс, ал ... ... ... ... ... ... әрқашан сыбайлас жемқорлыққа себепкер қандай да бір
алғышарттар туындайды.
Сондықтан, барлығына ... ... ... ... ... болмағаны
жөн. Егер біздің заңнамада жоғарыда айтылған тұстар нақты айқындалса , онда
бас қатыратын сұрақтар туындамаған, ... ... неге ... ... болар еді. Өз кезегінде салықшылардың да жұмысы жеңілдейді[18].
Қазіргі таңда елімізде салық заңнамасын барынша жеңілдетуге, яғни
жеңілдіктерді алып ... және ... ... ... ... ... ... салық әкімшілігін жүргізуге болады. Салықтық ресурстар
пайда болып, қызметкерлердің бір бөлігін қысқартып ... ... ... ... ... көтеруге мүмкіндік туар еді.
Жеңілдіктер жайлы өз ойын Қазақстан Республикасының Қаржы
Министрлігінің салық комитетінің төрағасы Рахметов Нұрлан Құсайынұлы өз
ойын білдірді. ... Н. ... «2001 жылы жаңа ... ... құрған
кезде бұрын болған салық жеңілдіктері қысқартылған болатын. Бірақ, кейіннен
салық ... ... ... бір ... үшін ... салық
жеңілдіктері көбейіп кетті. Бұндай өзгерістер салықтық әкімшілендіруге өз
әсерін тигізбей қоймады. Жыл сайын салық кодексі жеңілдіктерге найзағайдан
кейін ... ... ... ... бастады. Бұдан бөлек,
корпоративтік табыс салығы бойынша «несие бойынша ... ... ... жеңілдігі енгізілген. Бұл жеңілдік 2004 жыдың 1
қаңтарынан бастап істен шығуы керек болатын. Бірақ, бұл жеңілдік түрін 2006
жылдың 1 қаңтарына дейін, ... ... ... ... ... ... 1-ші қаңтарына дейін созылды. Осындай жағдайдың салдарынан салық
комитеттері салықтың бюджетке толығымен және ... ... ... ... ... беріліп отыруын қадағалауға тура келіп отыр.»[19]
Экономиканың түрлі ... ... ... ... шетелдік
компаниялардың кейбірі Қазақстанның салық заңнамасын сақтамай отыр деген
пікірді жиі естиміз. ... ... ... ... салығын дұрыс
төлемеуі, жалтаруы байқалады.
Шетелдік қана емес, отандық компаниялар арасында да ... ... ... ... ... баршылық. Егер салық төлеушілердің 100
пайызын алып қарасақ, олардың арасында заңнаманы ... ... ... Осы тұста жоғарыда айтып өткен «Қоғамдық ... ... ... ... ... жөн ... отырмын.
Сауалнама бойынша оған қатысқан салық төлеушілердің 82 ... ... ... ... ... ... ... 18 пайызы салықты төлемей қойса да болады, тіпті заңнаманы бұза
беруге болады ... ... ... ... ... айтар болсақ,
шетелдік инвесторлардың көп бөлігі еліміздің ... ... ... ... ондай салаларға оларды өзіміз шақырдық. Олардың әрқайсымен
жеке-жеке келісімшарттар жасалған.
Кез-келген қоғам, кәсіпорын басқаруды қажет етеді. Басқару бұл аса
маңызды мәселе. ... ... ... басқаруды қалай жолға қою
қызу талқыланып жатыр. ҚР Салық қызметін дамыту ... ... ... ... бар. ... ... ... стратегиялық бағыт, бұл
жоғары тиімді салық қызметін жолға қою. Салық ... ... ... ... бір ... ғана. Бұл айтарлықтай
көлемді міндет.
Себебі елімізде салық ... ... ... ... қатар қазір бұл жұмысты қолға алуда. Елбасы мемлекеттік ... ... ... ... ... жөнінде тапсырма бергені
белгілі.
Корпоративтік басқарудың ең үздік тәжірибесін енгізу қажет ... алға басу ... ... ... белгілеп берген. Бізде ең әрі
кеткенде нақты өлшемделген 7-8 стратегиялық ... ... ... ... қол жеткізілуге тиіс көрсеткіштер алға қойылады. ... ... ... оны ... ... жүйесі деп
атайды. Салық органдарының жұмысы ішкі жалпы өнімге қатысты жиналған
салықтардың санына ... ... ... ... ... 2010 ... бұл көрсеткіш ІЖӨ-нің 26 пайызынан кем болмайды деп мақсат қойып
отырмыз. ... ... ... ... отырғанына қарамастан,
еліміз осы мақсаттарға қол жеткізбек ниеттеміз. Өйткені, резервтердің ... ... ... ... мақсат – салық төлеушілердің кем дегенде
90 пайызы салық ... ... ... жұмыс сапасына
қанағаттанатындай дәрежеде ашықтық ахуалын қалыптастыру[20].
Қазақстанның әлемнің бәсекеге ... 50 ... ... ... ... ... ... ісінің салық жүйесінің
бәсекеге қабілеттілігін ... да ... ... бар ... ... ойлаймын.
Салық саясатында салықтық жеңілдіктер мен салық салудың айрықша режимдерін
кеңейту жөнінен жүзеге асырылған реформалар салықтық әкімшіліктің сапасына
кері ... ... қала ... жоқ. Бұл орайда салық жеңілдіктері көбейген
сайын салықтық әкімшіліктің мөлдірлігі мен тиімділігінің де ... ... ... Түрлі салықтық жеңілдіктердің көп болуы, сондай-ақ
салық салудың ... ... ... ... ... үшін
экономикалық ынталандырудың бұрмалануына әкеліп соқтырып, салық жүйесінің
бейтараптығына нұқсан келтірді әрі бақылаушы органдар ... ... ... ... болуына қолайлы жағдайлар туғызды.
Біз бүгінде Қазақстан экономикасының жеңілдік пайдаланатын және ... ... ... ... ... бизнестің
жеңілдіктерсіз дамуға ұмтылмауына апарып соқтырғанын көріп отырмыз. Бұл
жөнінде үстіміздегі ... ... ... ... дөңгелек үстелде депутаттар
да өте орынды атап көрсетті.
Халықаралық ... ... ... салық жеңілдіктерін енгізудің
зияндылығы сол, мұндай жағдайда салық жүйесі бүгінгі ... ... ... ... ... ... ... мөлдірлігі мен
қарапайымдығының қазіргі заманғы талаптарына мүлде сәйкеспейді[21].
Сондықтан да біз жүйені оңтайландыру және ... ... мен ... ... ... қысқарту бағытын әрқашан қолдаймыз әрі бұл
жұмыстар неғұрлым батыл жүргізілуі ... деп ... ... ... қабілетті салық жүйесінде ... ... ... ... ... Оның өзі ... бюджеттің табыс
көздері болып табылатын портфелді әртараптандыра отырып, ... ... ... ... ... ... беретін болады.
Бірақ, корпоративтік табыс ... ... ... ... ... ең ... және ... үлкен болғаны мен оның да
жетілмеген ... бар. ... ... елу ... ... ... ... Дүниежүзілік сауда ұйымына кірмек ойымыз бар.
Дүние жүзілік сауда ұйымына кіру үшін шет елге ... ... бен ... ... ... емес ... ... салығында ең басты үш мәселені қарастырған ... ол ... ... ... салық ауыртпалығы және
үшіншіден салық ставкасы. Қарап тұрсаңыз, бұл үш ... еш ... ... ... сай. Еш ... ... ... болып
көрінеді. Ал, егер оны ашып қарастырсақ көптеген сұрақтар туындай бастайды.
Мысалы, жоғарыда салық жеңілдіктерін ашық анық атап ... Н. ... ойын да ... өттік, ал енді өзіміздің нәтижемізге келетін
болсақ, шыныменен-ақ салық жеңілдіктерінің тым көп ... ... ... ... ... ... салығын жеңілдетпейді, керісінше
қиындатады. Тұғырыққа ... ... ... дамуын тежеп, кәсіпкерлерді
неше түрлі ойға келтіріп, салықтан жалтару да орын ... ... ... ... халыққа қарапайым тілде жеткізілмеген, оның мән-жайын
түсіндірудің өзі біраз уақытқа алып келеді. Ал бұл өз ... ... ұзақ және ... ... тура келеді. Ал оны күте алмайтын
кәсіпкерлерде бар, ... бір ... ... яғни ... ... ... 3 күн ... салық төлеушілер де аз. Міне, осындай жағдайда
коррупцияға да жол ... ... ... ... ... ... ... барлық кәсіпорындардың сол жеңілдікке ену мәселесі басты
орында тұрады. Жеңілдіктерге ие кәсіпорындар бәсекелес ... ... ... сол ... өзін көреді. Ал, қалғандары сол
жеңілдікке ену үшін ғана ... Яғни ... ... жаңа ой ... ... табу емес, жеңілдікті кім алар екен деген ғана оймен жұмыс
жасайды. Осы ... тысм көп ... да ... ... болғаныман толық салықтан босатылмай, ерекше аз пайыздық
ставка белгіленсе тіпті ... ... еді. ... кейін, жеңілдіктерінің
маңыздылығын екінші рөлге қойып, бірінші орында кәсіпорындардың ... ... ... Бұл ... ... болып, салық
ауырпалығының төмендеуі үлкен әсерін тигізер еді. ... ... ... саны, салық ұрылымы, алыну механизмі және ... ... ... ... ... ... ... шаруашылық
субъектілерінің іс - әрекеті мен қаржы жағдайына әсер етеді.
Сондықтан да, салық саясатында кәсіпорынға, оның өндірістік ... ... ... ... ... есебі мен талдауы әдістерін
жасау қажеттілігі туындайды. Ондай ... ... және ... ... ... ... өзгерістер енгізілгенде кәсіпорынға
беретін әсіресе салыстырмалы ... ... да ... береді.
Мәжіліс Төрағасының орынбасары Сергей Дьяченконың төрағалығымен ... 16 ... ... ... ... «Салық саясаты: қорытындылары
мен перспективалары» деген тақырыбындағы талқылау барысында Экономика және
бюджеттік жоспарлау министрі ... ... ... ... шағын және орта кәсіпкерлікпен айналысатындар салықтық жеңілдіктерге
иек артуына болатындығын, ... – ақ, ... ... аймақтар
қатарына «Оңтүстік» аймағы қосылатындығын, осы мәселелерге байланысты салық
кодексіне өзгерістер енгізілетінін айтып өтті.
Депутат Кенжеғали Сағадиевтің ... ... ... ... ... ... шамамен он екі миллион АҚШ ... ... ... ... ... ... ... ойлау мақсатында салық ауыртпалығын төмендетуді
ұсынуда, ал салық және басқа да бюджетке міндетті ... ... ... ... ... ... құралатын, сол жинақталған қаржыдан
мемлекеттің болашаққа жоспарлап отырған әлеуметтік, ... ... ... ... бағдарламаларды жүзеге асыруға мүмкіндік ... ... ... ... ... ... ... кезеңде мүмкін
емес деп ойлаймыз. Өйткені бүгінгі таңда ... әл – ... ... ... көп ... жұмсауды қажет ететін сияқты.
Салық – қаржы әдебиетінде салық ауыртпалығына ... ... ... ... ... ... жалпы сомасының қатынасы
ретінде анықталады. ... ... ... ... ... ... ... салық ауыртпалығы түсінігі мен байланысын
ашуға әрекет етер еді.
Мұндағы тұтынушы ретінде тұрғындарды, өндірушілер салық ... мен ... ... ... деп екіге бөліп алуымыз
қажет. Мүндағы ... ... ... ... ретінде
кәсіпорындарды аламыз. Біріншіден, ... ... ... болу ... қатынасқа түсушілердің арасындағы бөліну тетігін зерттейміз.
Екіншіден, ... ... ... теория позициясында есептеу
әдісін қарастырсақ.
Салық ... шығу ... ... болсақ, ресми түрде аталып,
отырмасада салық пайда болған десек те ... ... еді. ... салық
төлеуші салық және тағы басқа бюджетке міндетті төлемдерді төлеу барысында
қандайда бір өз игілігінің ... ... ... ... ... Қаржы-Қаражат – Финисы Казахстана, 2007ж. ].
Ең жақсы жағдай бұл, ... ... 30-35 ... ... ... ... үлкен болуы салық базасын бұзып, көлеңкелі
экономикаға алып келеді, бюджетке түсетін жалпы түсім санын азайтады.
Салық ... ... ... ... ... ең бұл
экономиканың өндірістік секторы зардап шегеді екен.
Экономикалық зерртеулер ... ... ... ... 5-8 ... ... 3-5 салықтар төлеп отырады. Зерттеу
барысын анық болғаны салық ауыртпалығынан өндірістік кәсіпорындар ... ... ... салық ауырпалығын дұрыс және толығымен
есептейтін методология жоқ. ... ... ... ауыртпалығын
анықтайтын арнайы әдісі көрсетілмеген. ... ... ... ... ... ... ... мен салықтардың тауардың
өткізу көлеміне қатынасы арқылы анықтайды. Біздің ойымызша, бұл әдіс ... және ... ... ... жетіспеушіліктері де бар:
- Біріншіден,барлық салықтық төлемдерді қосқан кезде жеке тұлғалардың
табыстарына ... ... ... ... кеткен түсімдерді
заңды тұлғаның салықтық ауырпалығын есептеу барысында қосудың қажеті
жоқ.
- Екіншіден, бұндай методология ... ... ... кеткен
шығындарды есепке алмайды. Мысалы, материалдық өндірісте өзіндік құнды
материалдық шығындар және амортизациялық ... ... ... ... ... ... құн есептедледі.
Мемлекетімізде макроэкономикалық деңгей орнаған ... ... ... экономиканың нақты секторының дамуына алып келеді,
және де шағын және орта бизнестің дамуына жақсы жағдай.
Ол ... ... ... келесіде ұсыныстар бар:
- Салықтар мен басқа төлемдердің бюджетке біркелкі орналасуын
қалыптастыру
- ... ... ... қызметін ескере отырып,
корпоративтік табыс салығы бойынша ... ... ... ... ... күні 30 және 10 ... екі ғана
пайыздық ставка бар, бірақ бұндай пайыздық ... ... ... еш ынталандыру жоқ.
- Коммерциялық банктер, сақтандыру компаниялар және и.нвестициялық
қорлар үшін арнайы режим ойластыру
Салық ауыртапалығынан кем ... ... бірі ... ... ... ... Жалпы біз өзіміздің ұллтық өнімізге ... ... ... ДСҰ кіруді мақсат етіп, кәсіпорындар ... ... ... мен ... ... және көп ... ... жасауымыз қажет. Ал кәсіпорындар үшін ең ... ... ... ... ... ... кездегі ставка (30%)
Қайта қарастырлуды талап етеді. Барлы салық төлеушілер үшін бір ғана салық
ставкасы дұрыс емес. ... ... ... табыс салығының
ставкасын регрессивтік ставка ... ... ... ... Бұл ... ... ұлғайып, салық салынатын объектісі ... ... ... ... ... ... ... әбден ыңғайлы.
Бұл пайыздық ставка кәсіпорындар мен кәсіпкерлерді көбірек тауар өндіруге
ынталадырады.
Мәжілістің бюджет және ... ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлікпен айналысудың қымбатқа түсіп
отырғандығын айта келе: корпоративтік табыс салығының ... ... ... 25 ... ... төмендету қажет екендігін айтты.
Ал басқа да көптеген экономистердің ойынша корпоративтік табыс ... ... ... түсіріп, дифференциалды ставкаларды қолдануға ұсыныс
жасады. Осыған қоса 2007 жылы желтоқсан ... ... ... үстел
нәтижесінде шағын және орта бизнесті дамытуы үшін ... ... алып ... ... ... ... жыл ... ғана есептеген
дұрыс деп ойларын білдірген болатын. ... бұл ... ... ұсыныс
ретінде қарауға әлі де болмайды.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қазақстанның салық саясаты салық берешегін жеңілдету ... ... ... салу ... ... ... ... жетілдіру, диверсификацияны ынталандыру бойынша
және экономиканың жаңа салаларын дамыту міндеттерін іске ... ... ... салық саясатының негізгі бағыттарын анықтауда[24].
Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының ... ... ... салу мәселелері бойынша өзгерістер мен
толықтырулар енгізу ... Заңы ... ... ... ... ... ауыртпалығының деңгейін төмендетуге (дербес кіріс
және әлеуметтік салықтар, СҚБ, ... ... ... ... ... салаларының ерекшеліктерін іске асыруға, сонымен қатар
экономиканың бөлек секторының ерекшеліктерін іске ... ... ... ... кедергі жасайтын кейбір әкімшілік мәселелерді
шешуге және де жеке кәсіпкерліктің дамуына кедергі жасаушы кейбір әкімшілік
мәселелерді шешуге ... ... ... ... ... ... жеке кіріс салығын 10 пайыз дәрежесінде барлық жеке тұлғаларға фискалды
мөлшерін ... ... ... орта ... ... 30 пайызға төмендету;
- патент және жеңілдетілген декларация ... ... ... ... ... салық тәртібінде салық мөлшерлерін төмендету;
- ауылшаруашылық өнімді өндіруші ... ... ... ... ... тәртіпті енгізу;
- білім, ғылым, медицина және мәдениет саласында мемлекеттік ... іске ... ... ... ... ... қаражаттарды корпоративті табыс салығынан босатуды енгізу, ал,
іске асыру бойынша айналымдарды – ... баға ... ... ... екі еселі салық салуды жою;
- жеке кіріс салығы соммасын анықтаған кезде ... ... ... ... мөлшерін шектеуші нормаларын өзгерту;
- корпоративті кіріс салығы бойынша алдын ала төлемдерін аудару жүйесін,
корпоративті ... ... ... ... ала төлемдері соммасын
төмендеткені үшін айыппұл ықпалшаралрын жеңілдетумен бірге жетілдіру.
Бүкіл экономикалық жаһандану бұл - ... ... ... ... көп ... және ... отырып, дүниежүзілік шаруашылық
салалардың өзара тәуелділігі мен байланысын күшейту. Жаһандану ... ... мен ... ... белгілі үйлестірілуі көрініс табады[25].
Бірнеше мемлекеттер ... ... ... ... ... мен
механизмінің келісімі үшін салық жүйесінің бірігуі қажет болады.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ:
1. 2007-2024 ... ... ... Республикасының тұрақты дамуға
көшу Концепциясы.
2. Қансеитова А.Қ. Салық жүйесін жетілдірудің кейбір ... // ... ... ... Экономика және бизнес факультетінің ... мен ... 5-ші ... конференциясының
материалдары. Алматы, 2004. б. 371.
3. Налоговое право Республики Казахстан. / ... Г.И. ... ... ... ... ... Под ред. А.И. ... М. Питер, 1999. 380
б.
5. Финансы и ... в ... и ... / Под ... А. Адамбековой.
Алматы, КазАТиСО, 2005.
6. Қазақстан Республикасының салық Кодексі, 2008 жыл.
7. Ермекбаева Б.Ж. Салықтар және салық салу. ... ... ... Б.Ж., ... М.Ж. Шет ... салықтары. Алматы,
2004 г. 19 б.
9. Нурумов А. Налоги Республики Казахстан и развитых стран. Алматы, ... г. 113 ... ... О.В. ... ... развитиых стран мира. М.,1997.
11. Елубаева Ж. Межбюджетные отношения: состояние и ... ... и опыт ... ... Алматы. 2002.
12. Налоги учебное пособие. Издание третье. Под ... Д.Г. ... ... ... ... ... ... Есенгельдин Б.С. Меншіке салық салуды жетілдіру жолдары // ... ... ... қабілеттілігінің жағдайы мен
болашағы» Қ.Сәтбаев атындағы ҚазҰТУ. Халықаралық ғылыми-практикалық
конференция материалдары Алматы, 2007ж. 227 бет.
15. ... ... ... ... ... арналған
Әлеуметтік –экономикалық даму бағдарламасы.
16. Қазақстан Республикасының Президенті ... ... ... 2008 ... Ақпан. Қазақстан халқының әл-ауқаттын
арттыру –мемлекеттік саясаттың басты мақсаты
17. Садыкова Р. Налоговое планирование как ... ... ... ... ”, № 1, 2003 ... А. ... «Казахстан на пути конкурентоспособной налоговой
системе» Вестник Налоговой Службы РК №7 (95) 2007жыл, шілде
19. Сейдахмедова Ф.С. ... в ... ”. ... г.
20. Вестник Налоговой Службы РК № 12 (100) декабрь 2007 г.
21. Б.С. Утибаев, Р.М. Жунусова, В.А. ... ... ... ... ... 2006 ... ... Ғ.Е. Керімбек. Салық және салық салу. Оқулық. Алматы,
Экономика, 2006жыл.
23. ҚР Бюджет Кодексі 24.042004ж., өзгерістермен және ... Л.У. ... ... ... ... кейбір мәселелері //
ҚазЭУ Хабаршысы, №2, 2004 жыл.
25. Мельников В.Д. Ильясов К.К. Финансы. ... ... ... ... ... Под ред. проф. Д.Г. Черника. М., «Финансы и статистика», 2001.
27. Шаекин Р.М. ... и ... ... // ... ... 2003. ... Смит А. ... о природе и причинах богатства народов. ... Т.2, ... ... ... www.e.gov.kz
32. www.stat.kz
33. www.tax.kz
-----------------------
Бюджеттегі салықтың орындалуын бақылау
Бюджеттегі салықтың ... ... ... ... мен оның ... ... қорытындылау
Салық салу жүйесін жетілдіру бағыттарын өңдеу
Жалпымемлекеттік салықтық жоспарлау
Салықтар бойынша жоспарлы тапсырмаларды өңдеу барысында іс-әрекеттерді
жүзеге асыру кезеңдері
Қазақстан Республикасы Үкіметінің негізгі ... ... оның ... ... және ... салудағы міндеттер мен мақсаттарды анықтау
Қалыптасқан заңдылықтар мен стратегиялық қоғамдық-саяси мақсаттарды және
оларға берілген бағалауды есепке ала ... ... ... ... ... ... өзгеретін және сақталатын әдістемелік тәсілдерді арқылы
тиімді салық концепциясын таңдау және негіздеу
Салық ... ... ... ... ... ... ... сферасындағы бақылау
Салықтөлеушілер құрамының өзгерісін есепке алу
Баға саясаттын есепке алу
Қоғамдағы саяси үрдістерді есепке алу
Сыртқы экономикалық қызметтің өзгерісін есепке алу
Рыноктың ... ... ... ... %-бен
Жанұяның үлесі, %-бен
2. Салықты төлегеннен кейін
Табысты тепе-тең бөлу сызығы
1. Салықты төлегенге дейін
А

Пән: Салық
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 61 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«корпоративтік табыс салығы және Қазақстан Республикасында компаниялар қызметіне оның әсері (ауезов ауданының салық басқармасы мысалында)»85 бет
Еліміздегі корпоративтік табыс салығының мемлекеттік бюджет табыстарын қалыптастырудағы, сондай-ақ жалпы экономикадағы ролі33 бет
Корпоративтiк табыс салығы жайлы22 бет
Корпоративтiк табыс салығын алу41 бет
Корпоративтiк табыс салығының бухгалтерлiк есебi мен салықтық есебiн ұйымдастыру ерекшелiктерi73 бет
Корпоративтік жинақтық табыс салығы12 бет
Корпоративтік табыс салығы65 бет
Корпоративтік табыс салығы туралы ақпарат17 бет
Корпоративтік табыс салығы: алыну механизмі және жетілдіру мәселелері84 бет
Корпоративтік табыс салығы: алыну механизмі және жетілдіру мәселелері жөнінде72 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь