Қазақ тілін халықаралық тәсілдер бойынша тестілеу ерекшеліктері

КІРІСПЕ. ТЕСТІЛЕУ ТЕХНИКАСЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4

1 ОҚЫЛЫМДЫ ТЕСТІЛЕУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8

2 ЖАЗЫЛЫМДЫ ТЕСТІЛЕУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...15

3 СӨЗДІК ҚОРДЫ ТЕСТІЛЕУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..23

4 ТЫҢДАЛЫМДЫ ТЕСТІЛЕУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .29

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...35

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..37

ҚОСЫМША ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 38
Қандай тест тілдік білімді – тілді білуін бағалай алады немесе тілді үйренуге көмектесе алады?
Жақсы дайындалған тест тіл үйренушіге екі себеппен көмектесе алады:
1. Біріншіден, мұндай тест аудиторияда, тіпті көпшілік қауым үшін позитивтік қатынасқа әкеледі. Мотивациялық тұрғыда және оқыту нәтижесі үшін оқытушылар негізінен позитивтік ауан қалыптастыруға тырысады.
2. Екіншіден, тест тіл үйренуші үшін тілді жетілдіруге жетелейді, көмектеседі. Тіл үйренуші тест тапсыруға дайындалудың, оны тапсырудан кейінгі нәтижесін талқылаудың пайдасын көреді. Тест оқушының, тілдің қай жағына көңіл бөлу керектігіне көз жеткізеді.
Қысқаша айтқанда, дұрыс құрастырылған тест оқуға деген позитивтік қатынастың құрылуына көмектеседі және оқушы, студент немесе кез-келген тіл үйренуші үшін жетістік сезімін, оқытушы бағалауының да өзінің оқыған-тоқығанымен сәйкес келетінін аңғартатын сезім пайда болады. Жақсы тілдік тестілер, сондай-ақ студенттерге, оқушыларға олардан табандылықты талап ете отырып, тілді оқуға көмектеседі және тіл үйренушінің жақсартуға тиісті әлсіз жақтарын да көрсетіп береді.
Тест бағалаушыға қалай көмектеседі? Барлық оқытушылар өздерінің оқытуының нәтижесі үшін жауапты. Біздің тестілеріміз бізге төмендегідей маңызды сұрақтарға жауап беруге көмектеседі: «Менің оқытуым тиімді болды ма, болмады ма?» Басқаша айтсақ, біз тест көмегімен, өзіміздің тырысуымызбен тіл үйренушінің қатынасын бағалай аламыз. Тест нәтижесін есептеуді жүргізгенде біз: «менің сабақтарым тиісті деңгейде жүргізілді ме екен?», «Мен қалай оқытып жүрмін?», «Қандай пункттерді қайта қарау керек?», «Осы материалға менің көбірек, азырақ көңіл аударуым қажет пе?» деген сияқты сұрақтарды өзімізден сұрай аламыз. Оған қоса, тестер бізге болашақ тестерді жетілдіруге көмектеседі: «Тест нұсқаулары анық болды ма екен?», «Тест тапсырушы арнайы берілген уақытта тесті аяқтай ала ма екен?», «Тест мазмұны оны орындауға деген ниетін жоғалтып немесе көңіл толмаушылық туғызуы мүмкін бе екен?», «Тест тапсырушының алған тілдік білімін тест анықтай алды ма екен?» деген сияқты сұрақтар біздерді мазалауы тиіс.
Тест бағаланушыға да бағалаушыға да көмектеседі, яғни тестер жасалынған, жеткен прогресті растайды және болашақ жұмысымызды жақсы жақтарға бұруға бағыттайды.
Түйіндесек, жақсы тест аудиторияда мораль ауанын жақсартуға, сондай-ақ, оны қолдауға, сақтауға көмектеседі, оқытудың көмекші құралы да болып табылады.
Тілді тестілеу өнер тәрізді тарихи мәліметтер, көз жүгіртсек, бүгінгі күндердегі тілдік білімді тестілеу оқытудағы қазіргі көзқарасқа сай келетін коммуникативтік мақсаттарды білдіреді.
1. Мэтцен Х. Тестілеу техникасы. – Лондон, 2005.
2. Государственный образовательный стандарт по русскому языку как иностарнному. Первый уровень. Общее владение. / Андрюшина Н.П. и др.
3. Обучение за рубежом (журнал). №2. 2002.
4. TOEFL institutional testing program. Educational Testing Service. Интернет материалдары.
5. Test of English as a Foreign Language. Ақпараттық және тіркеу бюллетені. Интернет материалдары.
6. www.ets.org/toefl сайтының материалдары.
7. Никандров Н.Д. Понятийный аппарат педагогики и образования: перспективы исследования // Педагогика 1997. С. 112-114.
8. Code of Fair Testing Practices in Education. (1995) Washington, D.C.: Joint Committee on Testing Practices. (Mailing Address: Joint Committee on Testing Practices, American Psychological Association, 1200 17th Street, NW, Washington, D.C. 20036).
9. Философский энциклопедический словарь. – М.: Сов. энциклопедия, 1983. С. 595.
10. Гегель, Г. Энциклопедия философских наук. //Соч.Т.1.,С. 138. Логика. 1929. – 368с.
11. Раппапорт А.Г., Сомов Г.Ю. Форма в архитектуре: Проблемы теории и методологии. М.: Стройиздат, 1990. - 344с.
12. Аванесов В.С. Структура тестирование. Стркутура тестирование. – М., 2003.
        
        ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
Филология факультеті
Қазақ филологиясы кафедрасы
БІТІРУ ЖҰМЫСЫ
ҚАЗАҚ ТІЛІН ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ТӘСІЛДЕР
БОЙЫНША ТЕСТІЛЕУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
Орындаған:
5 курс студенті
Р. Құрманалиева
Ғылыми жетекшісі:
ф.ғ.к., ... ... ... ... Әміров
Қорғауға жіберілді:
«___»____________2007 ж.
Кафедра меңгерушісі:
ф.ғ.д.,профессор
Б.Қ.Момынова
Алматы, 2007
РЕФЕРАТ
Жұмыстың тақырыбы: ... ... ... ... ... тестілеу
ерекшеліктері
Жұмыстың көлемі: 45 б.
Пайдаланған әдебиеттер саны: 12.
Тірек сөздер: ... ... ... ... қағидаттары, тестілеу
материалдары, тілдік білім, бағалау.
Жұмыстың ... ... ... кіріспеден, «Оқылымды тестілеу»,
«Жазылымды тестілеу», «Сөздік қорды тестілеу», ... ... ... қорытынды және пайдаланылған әдебиеттер тізімінен, қосымшадан
тұрады.
Жұмыстың мақсаты мен міндеттері: Бітіру жұмысының негізгі ...... ... ... ... ... ... мүмкіндіктері мен
әдіс-тәсілдерін қарастырып, тұжырымдар ұсыну .
Жұмыс белгіленген мақсаттарға жету үшін ... ... ... ... ... ... даму сатыларына тоқталу.
– Халықаралық тәжірибедегі тестілеу бөлімдері бойынша ... ... ... мүмкіндіктерін қарастыру.
– Қазақ тілін тестілеудегі тиімді ерекшеліктерді анықтау.
Жұмыстың жалпы сипаттамасы: Тілді тестілеу жүйесі даму ... ... ... ... ... білу ... ... тиімді
тәсілдерін қолдану деңгейіне ... Ол ... ... тест ... ... ... ... тест үлгілері болып
қалыптасты.
Жұмыста қолданылған әдістер: ... ... ... ... талдау, сипаттау, қолданбалы мақсатта тест ... ... ... ... ... ... ... тест үлгілері бойынша жазылған шет
елдік және сол негіздегі орыс ғалымдарының еңбектері пайдаланылды, тестілеу
үлгілерін жасау барысында қазақ тіліндегі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... техникасы және тест мүмкіндіктері
Қандай тест тілдік білімді – тілді білуін ... ... ... тілді
үйренуге көмектесе алады?
Жақсы дайындалған тест тіл үйренушіге екі себеппен көмектесе алады:
1. Біріншіден, мұндай тест аудиторияда, ... ... ... ... ... ... ... тұрғыда және оқыту нәтижесі үшін
оқытушылар негізінен ... ауан ... ... ... тест тіл ... үшін тілді жетілдіруге жетелейді,
көмектеседі. Тіл үйренуші тест ... ... оны ... ... ... ... ... Тест оқушының, тілдің қай
жағына көңіл бөлу керектігіне көз ... ... ... ... тест ... ... позитивтік
қатынастың құрылуына көмектеседі және оқушы, студент немесе кез-келген тіл
үйренуші үшін жетістік ... ... ... да ... ... ... ... аңғартатын сезім пайда болады. Жақсы тілдік
тестілер, сондай-ақ студенттерге, оқушыларға олардан табандылықты талап ете
отырып, ... ... ... және тіл ... жақсартуға тиісті
әлсіз жақтарын да көрсетіп береді.
Тест ... ... ... ... оқытушылар өздерінің
оқытуының нәтижесі үшін жауапты. Біздің ... ... ... сұрақтарға жауап беруге көмектеседі: «Менің оқытуым тиімді ... ... ма?» ... ... біз тест ... ... тіл ... қатынасын бағалай аламыз. Тест нәтижесін
есептеуді жүргізгенде біз: ... ... ... ... ... ... «Мен ... оқытып жүрмін?», «Қандай пункттерді қайта ... «Осы ... ... ... азырақ көңіл аударуым қажет ... ... ... ... сұрай аламыз. Оған қоса, тестер бізге
болашақ тестерді жетілдіруге көмектеседі: «Тест нұсқаулары анық ... ... ... тапсырушы арнайы берілген уақытта тесті аяқтай ала ма екен?»,
«Тест мазмұны оны орындауға деген ниетін жоғалтып немесе ... ... ... бе ... ... ... ... тілдік білімін тест
анықтай алды ма ... ... ... ... ... ... ... бағаланушыға да бағалаушыға да көмектеседі, яғни тестер жасалынған,
жеткен прогресті растайды және болашақ жұмысымызды жақсы жақтарға ... ... тест ... ... ... жақсартуға, сондай-ақ,
оны қолдауға, сақтауға ... ... ... ... да болып
табылады.
Тілді тестілеу өнер тәрізді тарихи ... көз ... ... ... ... тестілеу оқытудағы қазіргі көзқарасқа сай келетін
коммуникативтік мақсаттарды ... ... ... ... ... ... ... болды немесе субъективті сипатта ... десе ... ... жеке ... да ... ... ... кезеңнен
кейін тестілеу ғылыми кезеңге көшті десек те болады, тілшілер бұл кезеңде
тілдік білімнің объективтік бағалануының маңыздылығын баса ... (1, ... біз ... ... ... коммуникативтік кезеңіндеміз, бұл
кезең тілдік тұлғаны емес, оны қолдана ... ... ... ... ... дайындалған тест мазмұны тіл
үйренушілер үшін сөйлем үлгілерін, грамматикалық ... ... тура ... ... дәуірдегі тестердің тағы бір сипаты –
берілген субъективтік тестер көптеген жазбаша жұмыстардан ... ... ... ... оқылымға негізделген сұрақтарға жауаптар. Ал
бағалау негізінен, тілдік білімі (тілдік білім – барлық қазіргі ... ... ... ... ана тілі мен ... ... қалыптасқан
білімі) жақсы деңгейдегілер үшін сәйкес келді.
Ғылыми кезең ... ... ... ... мен мамандар
тест жасау барысында өз арналарын таба бастады. Объективтік тест сөздік
қоры мен грамматикалық ... ... ... тест түрі қатесімен
ұсынылған ұзақ сөйлемдерді жиі қолданды. Тест ... ... ... отырып, сөйлемді аяқтауға, қатесін жөндеуге тиіс болды.
Объективтік тестердің субъективті тестерді ... ... ... ... жүйе бойынша бағаланды, мұндай жүйемен тіпті ... ... ... да ... ... ... ... кездегі тестер оқушының үйренген тіліндегі коммуникативтік
біліктілігін ... ... ... ... біліктілік, әлеуметтік-тілдік ... ... ... және ... ... біліктілігі
сияқты компоненттерден тұрады.
Тестілеудің коммуникативтік ... әр ... ... ... емтихандарды жақсы деп санауға болады.
Негізінен, коммуникативтік тестер тілдік ... ... ... меңгерген екінші тілін, үшінші тілін пайдалана, ... ... үшін ... (1, 18 ... біз бүгіндері өткен уақыттардағы жетістіктерге мүлдем теріс
қарамаймыз. ... ... те, ... те ... ... шығара алмаймыз. Бүгінгі тестер аталған екі кезеңнің де
жақсы ... ... ... бен оқу ... да шаң ... ... жүрген
тестің жаңа бір түрі – «жабық тест» жоғарыда айтқанымызды дәлелдейді:
үзінді жолдарынан сөздер ... ... ... жоқ ... ... ... ... тест грамматика мен сөздік қорды да ... ... ... ... ... ... ... кеңінен пайдаланылған
лингвистикалық терминологияны талап етпей-ақ ... ... ... ... ... ... қолданылады. Мысалы, аударма.
Тестің бұл түрі тілдік білімі ілгері студент, оқушы үшін ... ... ... ... ... кезеңінде сынға ұшыраған
болатын-ды. Бірақ қазір кең қолданыста. Эссе де ортаңғы және ... ... ... ... ... ... қолданылып жүр (өз
пікіріңді, өз көзқарасыңды жаз деген тапсырма түрлері) (2(.
Тестердің топтастырылуы
Біз мұнда ... ... ... ... ... ... ... түрлерін түсіну – оқытушыларға көмегі көп пе деген ойдамыз. ... ... тест түрі ... үлкен нәтижелерге әкеле бермейді. Сондай-ақ
тестің бір түрін басқа түрімен алмастыру да ... ... бола ... ... ... тест ... бай ағылшын тіліне және Харолд
З. Мадзенің ... ... ... ... ... бағалауға арналған тест -------------------Біліктілігін
бағалау тесті
Субъективті тест ... ... ... ... ... ---------------------------------
Коммуникативтік тест
Нормаға негізделген тест ... ... ... тест ... тест
Мамандық тіліне негізделген тест -------------------------Жетік тілдік
білімін анықтауға ... ... ... ... тестісі мектепте әр түрлі пәндерде – география, әдебиет,
тіл, математикада да қолданылып жүргенін білеміз. Тестің бұл түрі ... ... ... ... ... ... ... арналған тест оқушының тілді ... ... ... тест - ... ... ... шынайы өмірде қолдана
алу біліктілігін бағалайды. Бірақ оқушылар баллды жылдам әрі жүйелі ... ... ... Объективтік тест – таңдауға және сәйкестікті табуға негізделген ... ... ... Өнімді тест актив және креатив жауаптарды ... ... ... Рецептивтік тест – оқылым бойынша ... ... ... ... ... арналған тестер тілдің жеке ... ... ... ... бағалайды.
7. Коммуникатвитік тестер - пікір, ақпарат ... ... ... ... ... ... ... тестер әрбір оқушыны, студенттің білімін
студенттермен салыстырады.
9. Критерийге ... тест – ... бір ... ... ... ... тест - ... тармағында ерекше бір фактіні, мысалы,
шылаудың бір түрін, етістіктің түрлеріне, сөздіктегі бір ... баса ... ... тест – бұл ... сияқты әр түрлі тілдік білік-
дағдыны қиыстырады, септестіреді.
12. Арнайы тестер белгілі бір ... ... ... ... ... ... алу дайындығын немесе жалпы тілдік білімін
бағалайды (3(.
Тілді ... ... ... ... ... ... ... көрсетеді.
Коммуникативтік біліктілігін тестілеу.
Біз мұнда шынайы өмірдегі коммуникацияны айқындайтын, анықтайтын тест
түрлерін қарастырамыз, интегративтік білік-дағдыларды ... баса ... ... ... ... әр түрлі бағалау нысандары бар (оқу жылдамдығы,
түсіну деңгейлері – сөз, сөз ... ... де, ... деңгейін де, мәтін
деңгейін де, яғни ақпараттық-таным мәнін де, ... ... де, ... де ... ... ... тестілеуді талдап көрейік.
Шектеулі жауап. Шектеулі жауап жеңіл тапсырмалар ... ... ... (сөз, сөз тіркесі, сөйлемді тануы). Дыбысталуы, айтылуы
ұқсас, дыбысталуы, айтылуы бірдей сөздерді ажырата алуын ... ...... (7) - әр түрлі ... деп атаса да болады.
Сәт – сат (ә); алма ...... ... ... – шың (ә); жаз – жаз ... – кең (ә); ту – түу ... – күс (ә);
Құс – қыс (ә);
.........................................................................
..........................................................
1) Әкеммен бірге - әкеммен бірге (ұқсас, бірдей – ұ);
2) Әкем мен ... - ... ... (әр ... - ... тануын тестілеудің келесі бір түрі қатардан басқа қатарға ... ... ... ... ... киімдер;
С. Үнділер, үндер;
Д. Күй, үй.
Нұсқау нақты, қарапайым болуы керек: мысалы, ... ... ... ... ... ... ... ұқсайды. Кейбір жолда сөздер әр ... ... ... ... ... ... (ұ) ... дөңгелектеңіз, егер
әр түрлі болса (ә) белгілерін дөңгелектеңіз. Жылдам ... ... ... 10 ... ... ... ілім (ұ), ә
келіңіз, келініңіз ұ, ... ... ұ, ... ... ұ, (ә)
Шектеулі жауаптардың артықшылығы:
1. Оларды оңай дайындауға және оңай бағалауға болады.
2. ... ... тану ... ... ... бұл тапсырманың
жеңіл түрі.
Шектеулі жауаптардың кемшілігі:
1. Бұл интегративті дағды емес, нағыз оқылым жоқ.
2. Бұл техникаға тым ... ... ... төмендетеді.
Сөйлемді түсінуін тестілеу
Тестілеудің бұл тір жеңіл, өте жеңіл тапсырмалар түрінен тұрады. Яғни
тілді сөйлем деңгейінде ғана, ... әрең ... осы ... тани ... ... түсінуін тестілеу жазылымнан бұрын, оның
алдында болады. Біз осы ... ... ... ... сұрақтардан
бастаймыз, содан соң күрделі сөйлемдерді түсінумен жұмыс істейміз.
«Қорытындылау техникасы» («Elictation Techniques») (1; 4;(
1-техника. Суретпен жұмыс істеу. Тест тапсырушы ... ... ... табуы керек. Мысалы «Шеше баласын велосипедпен ойнатып
жүр». Тест ... ... ... ... ... белгілейді.
Сұрақтар: «Иә» немесе «Жоқ».
Мысалы: «Әйел газет оқып отыр ма?» - Иә, ... бір ... ... ... сұрақ қоюға болады.
Мысалы: Ұрының жолы болды, себебі ... Ол ... ... ... ... ... ... отыр.
С. Далада өте қараңғы.
Д. Ешкім оны естімеді.
Тапсырманың бұл түрінде оқылым көбірек қолданылады. Сұрақтың бұл түрі
алдыңғысынан аздап қиынырақ.
2-техника. ... және ... ... ... сөйлем – бұл шын және
жалған деген сөйлем. Бұлар өте жеңіл тапсырмаларға жатады.
Мысалы: Күн ... ... ... ... ... ағам ------------------(жалған).
Белгілерді түсінуді оқыту және оны ... өте ... ... – тіл ... қызығушылығына да байланысты. Бұл тағы да
ұқсастығын, сәйкестігін табуға арналған қарапайым тапсырма. Тест ... ... табу ... ... ... ... ... үй ----------------------------- чектер қабылданбайды
Жол ----------------------------------- бұрылуға қауіпті
Супермаркет ------------------------ ... ... ... құру – ... фразаларды қабылдағанын, түсінгенін
тексерудің жақсы амал-тәсілі.
Мысалы: Бос орынның бар, жоқтығын білу ... ... ... Даяшының қасына отырыңыз.
В. Даяшы Сізге қайда отыруды көрсетеді.
С. Дәл қазір орын ... ... ... ... ... ... түсінуге ... ... шарт ... ... ... ... ... түсінудің кілті болып табылады.
Ол келгісі келсе, келе алады.
А. Ол келе алады.
В. Ол келеді.
С. Оның келуге рұқсаты бар.
Д. Ол ... ... ... ... ... бір фразаны құрып ... ... ... ... фактіні білуге құрмаңыз, бастысы – тілдік дағды ... ... Тест ... Қазақстан географиясына қатысты
детальді білуді талап еткен «Шын» - «Жалғанға» ... ... ... ... ... шығыс жағында орналасқан». Бағаланушы не ... не ... ... ... мүмкін, бірақ көлдің орналасу мекенін
білмегендіктен, ол ... ... ... ықтимал.
2. Егер сіз мәдениеттану, мәдени фактілерді білуін тестілеп, соған тест
дайындап отырмасаңыз, онда жауапты арнайы бір ... ... ... ... ... сәтсіз мысал:
«Сәрсенбі сәтті күн». Тест тапсырушы ... ... ... ... ... санайтынын, жоритынын білмейді ғой. Бекерге ... ... ... ... жауаптарын құру барысында нақты және ... ... ... ... ... ... жауаптарын түсінудің
қиындығынан бастысын, ... таба ... яғни ... ... таба ... ... те жоқ, аяқ киім де жоқ, ... те жоқ».
А. Киімнің бұл түрлері жоқ.
В. Жоғарыда аталған киім ... ... жоқ ... Сізге сервис
көрсетілмейді.
С. Киімдеріңізді осы ситуацияда шешу керек.
Д. Осы ... келу ... ... қажет болса, ең оңай, ең қарапайым ... ... ... ана ... ... болады. Егер сурет, картинаны пайдаланатын
болсаңыз, онда мынадай ... ... ... ... ... соң ... оқыңыз. Ол картинаны немесе суретті
сипаттайды. Дұрыс сурет немесе картинаны дөңгелектеңіз».
«Шын» - «Жалған» деп түйіндеудің нұсқауы:
Сөйлемді оқыңыз. ... ... «Ш» ... ... ... емес
пікірге «Ж» әрпін дөңгелектеңіз. Қиындығы орташа, ... ... ... бұл ... түрліше, басқаша құруға, пайдалануға
болады. Әрбір сөйлемнен кейін төрт басқаша құрылған ... ... ... құру ... сөйлемге немесе оның бір бөлігіне ... ... ... ... ... ... сөйлемді дөңгелектеңіз.
Сөйлемдерді түсінуін тестілеудің артықшылықтары.
1. Суреттермен байланысты сөйлемдердің шын – жалғандығын тез табады.
2. Ең жеңіл тапсырма құрудың жақсы техникасы.
3. ... ... ... ... тұстары.
1. Жақсы суреттер табу қиын, уақыт кетеді.
2. Оқылымның барлық дағдысын қамтымайды.
Үзінділерді түсініп-қабылдауын ... біз ... ... ... ... ... ... жолдарын (техникасын) қарастырдық. Біз жауаптардың шектеулі
түрлері мен сөздердің арасындағы ... ... алу ... ... ... соң біз ... ... арқылы сөйлемдерді
түсіну жолдарын қарастырдық. Сонан кейін сөйлемдерде ... ... шын – ... пікірлерді қарастырдық. Сондай-ақ, біз әдеттегі
белгілерді оқылымды тестілеу барысында ... ... ... ... ... ... ... да (перефразирование) грамматикалық құрылым
мағынасын түсінетінін тексеруге болатындығын байқадық. Енді біз ... ... - ... қиынырақ нысанынан, интегративтік түріне
көшеміз (5, 28 ... ... тіл ... ... ... ... әр ... кездесіп жүр. Кейде мұндай әдеттегідей ... ... ... ... бар. ... ... шынайы өмірдегі бар
материалдардан (газет, радио, журнал) таңдайды. ... ... ... жұмыс іздеуге қатысты хабарландырулар, келісім-шарттар,
келісімдер, тарихи, мәдени материалдар болып келеді.
Оқылымға арналған ... ... ... ... ... ... және т.б.) негізделеді.
Нені тестілеу – оқылым түріне байланысты. Әр түрлі тақырыптарда жазбаша
жұмыс (жаттығу) орындағандарға (мектеп, ... өз ... ... ... тематикалар мен тест сұрақтарын шектеудің қажеттілігі жоқ.
Оқылым үшін жарнамалық материалдарды пайдалану – тест ... ... ... және ... ... қысқартуларды түсінуін талап
етеді.
Жеңіл, қарапайым тест сұрақтарының техникасы
Қарапайым үзіндіні оқи алмайтындар үшін және ... ... ... жолы ... дұрыс – бұрысын белгілеу;
2) сәйкестігін табу.
«Дұрыс» - «бұрыс» немесе «шын» - «жалған» дайындау таңдауға негізделген
тапсырмадан оңай ... ... «Шын – ... ... табады.
Сәйкестікті табуда тест тапсырушы контекс үзіндісі мен сұрақтар арасындағы
сәйкестікті табады. Үзінділерге құрылған ... ... ... ... ... жиі ... аударатындығы байқалып жүр.
Айжан: Сайлау кейде гаражда жұмыс істемейді.
Мұрат: Жоқ, ол жұмыс істейді. Ол гаражда ... ... ... ... қашан жұмыс істеді?
А. Гаражда.
В. Сайлау.
С.Өткен сенбіде.
Д. Жұмыс істеген.
Қиындау сұрақтар техникасы.
Стандартты («дұрыс ... ... ... ... көп ... Ең ... бірі – ... оқудың соңынан таңдауға құрылған
сұрақтардың болуы. Үзінді көлемі және оның ... ... ... түгелдей арналған тестілерді саралайық. Таңдауға негізделген
сұрақтарды, тіпті, ең ... 35-75 ... ... ... де ... Тест тапсырушының білім деңгейі мен ... ... ... ... ... әсер етеді.
Негізінен, ұзақтау үзінділер 150-300 сөзден тұрады.
Қиындығы орташа, орташалау тапсырмалар үшін 100-200 ... ... ... Негізінен 100 шақты сөзден тұратын үзінділерге шамамен
3 ... ... ... 4 ... та, одан ... те ... ... Үзіндіге
тым көп сұрақтар қою маңызды емес детальдарды сұрауға, тым ... ... ... ... жеткілікті десе де болады. Кейбір сұрақтарға
артықшылықтар берілмеу үшін әр ... ... 3-4-5 ... ... Оқылымы жақсылар үшін үзіндіні оқып, сұраққа жылдам жауап ... ... ... ... ... оқып түсінуі қиыға
соғатындар үшін қосымша уақыт талап етіледі.
Жалпы ... ... ... ... үшін ... ... үзіндінің қиындық деңгейі, ұзақтығы бірдей) ... ... ... де ... болмайды. Бұл тест тапсырушыларды тесте кездесетін
сұрақтар түріне дайындайды, сондай-ақ тест ... ... ... ... ... ... ... Оқылымды тестілеу барысында
әр түрлі сұрақтар түрін пайдалануды жоспарлаңыз. Оның ... бірі ... ... ... ... айту ... бір түрі – «синтез» – бір немесе бірнеше сөйлемнің, кейде ... ... ... (интеграциялауды) талап етеді. Тест тапсырушы
сөйлемді дұрыс жауапты таңдай отырып толықтыруы керек. ... ... екі ... ... ... ... ... (6, 45 б.(.
Мысалы, Бойжеткен жас қыз мейрамханаға түскі ... ... ... болған соң, оған даяшы төлем чегін әкелді. Сөмкесін ақтарған
қыздың өңі ... «Мен ... ... ... жоқ», - деді. Тест
тапсырушы сөйлемді толықтырады: «Бойжеткен әмиянын жоғалтып алды, ... ас үшін ... ... ... түрі – ... ... қорытынды айту.
Бағаланушыдан оқыған үзіндісі бойынша бір қорытынды айту, ... табу ... ... ... ... ... ... дайындау кезінде мына
мәселелер ескерілуі тиіс:
1. Тест үзіндіде сөздер ... ... ... ... ... ... ... логикалық жағынан алшақтықтан сақ болу
керек.
3. Жалпы білім көмегі ... ... ... ... ... да тесте
орын алмағаны жөн. Мысалы:
Біз мақаладан мынаны білдік: Адольф Гитлер _________________болған.
А. Орыс барлаушысы
В. ... ... ... ... футболисі
Д. Неміс диктаторы.
Оқылымды тексеруге арналған тест құрастырғанда, тестеріңізді мынадай
жолдармен сынаңыз: Яғни ... ... ... ... ... тест
сұрақтары мен жауаптарын (таңдау ... ... тіл ... ... ... ... бірақ үзіндіні бермеңіз. Егер 50% немесе одан
көбірек сұрақтарға дұрыс жауап берілсе, онда Сіздің ... ... ... үзіндіні оқымай-ақ жауап беруі – олардың жалпы
білімі мен логикаға ... ... ... ... ... жабық түрі.
Кейбір оқытушылар оқылым дағдыларын тестілеу үшін таңдаудың жабық түрін
пайдалануды ұсынады. Тестің аталған түрі бойынша қажетті сөзді ... ... ... ... ... ... сөйлем бір
ақпарат мазмұнын құруға қажетті жоқ ... ... ... ... Сіз өрт ... ... - тен, - пен оттан қаупсізсіз бе?
Үзіндіні түсінудің альтернат формалары
Таңдау («дұрыс жауап») тестерін ... ... үшін ... ... ... ететін де түрлері бар. Осы сұрақтардың кейбірі
оқылымды емес, жазбаша сөйлеуді тестілейді.
Таңдау тестерін пайдалануға қарсылықтардың себептерін топтап ... ... Олар ... пассив сипатта;
– Қателесуге де жол береді;
– Жауапты жобамен ... ... ... мүмкін дәл шығады, мүмкін дәл
түспейді, шешу жолымен (на угад) тапқан жауап табыстылыққа саналмайды.
Бірақ көптеген оқытушыларға ... ... ... пайдалану ұнайды,
себебі олар оқылымның ... ... ... қамтиды.
«Қателесуге ұшыратыу» - дұрыс түсінбеушілік.
«Дұрыс жауаптағы» жауаптарды таңдау – бұл ... ... ... ... таңдау қажеттігі) сөйлемдердің өзі
қатеден тұрмайды. Объективті тестен тек қана шешу ... ... ... ... ... келесі бір түрі - редакциялау тестінің ...... қою. ... қажет емесін алып тастау. ... ... ... ... ... үшінші жол немесе әрбір жетінші сөз)
немесе қаз-қатар қоюға болмайды.
Мысалы: «Дастан ... ... ... ... ... ... тұрады». Алынып тасталатын сөзді дөңгелектеуі керек.
Мұндай тестер ... ... ... Жылдам оқылымды бағалау барысында,
тест тапсырушының материалды түсінуі маңызды. Редакциялау тесінің барысында
үзіндіні оқу ... тест ... ... емес сөзді сызуы керек. Бұл
мәтінді түсінуін және оқушыда алға жылжу бар екенін ... ... ... ... жеңілдетуге болады. «Үзіндіні қабылдаудың» артықшылықтары:
1) Оқылымды тестілеудің ең интегративті түрі.
2) Объективті, ... ... ... ... ... дағдысын дамыту деңгейінде тіл үйренушіні
бағалауға болады.
Кемшін тұстары.
1) Үзіндіні түсіну басқа тест түріне ... ... ... ... ... үзіндінің маңызды емес бөліктеріне құрылуы мүмкін.
3) Үзіндінің маңызды емес бөліктеріне ... ... ... сөзбе-сөз оқуды талап етеді.
2 ЖАЗЫЛЫМДЫ НЕМЕСЕ ЖАЗУДЫ ... ... ... ... мен ... бағалауға, өлшеуге
арналып жасалған. Бұл бөлімнің әрбір тараушасы грамматиканы ... ... ... Біріншісі – жауаптары шектеулі тестер – бастауыш
сатыдағы оқушылар үшін өте пайдалы. Келесі ... ... ... жай ... ... ... Бұл ... 1-бөлімі сөздікті,
грамматиканы және айтылымды қамтиды. Грамматикадан жасалған тестер ең көп
таралған тестер. Оның өзіндік себептері бар:
1. ... ... ... негізге алады;
2. Грамматикалық құрылымдарды жеңіл анықтауға (көмекші етістіктер),
грамматикалық қателерді тез ... ... ... ... үшін икемдеуге немесе жақсы білетіндер
үшін лайықтауға болады.
«Шектеулі жауаптар»
Студенттердің грамматикалық ... ... ... аз білетін
студенттерден оларды сөйлетпей-ақ, еш нәрсе ... ... ... ... ... ... ... көзбен шолу арқылы да қол жеткізуге
болады (1, 48 б.; 7, 18 б.;(. Бұл ... ... ... ... ... екі ... көрсетеді:
1. Жеке тестілеу;
2. Топпен тестілеу.
Жеке тестілеу
Сіз студентті ауызша сұрақтардың ... ... ... ... ... қысқа жауаптармен жауап беруге болады. Тілді ... ... ... жасау барысында сіз олардың өз ана тілінде
жауап беруіне рұқсат ете аласыз. Есіңізде болсын, оқушыға таныс ... ... ... ... ... Мысалы, Сіз «арасына» шылауын
қалай түсінетінін тексергіңіз келді. Сіз студентке: «Қызыл папаканы ... ... ... қой», - деп айтасыз. Егер студент «папка» және «қой»
деген сөздерді білмесе, онда ол сіз одан не ... етіп ... ... сандарды, түстерді, сыныптағы заттарды жаттағанда, Сіз
анағұрлым қиынырақ сұрақтарды қоя ... ... ... ... ... екі қаламсап қызыл?»
Бастауыш деңгейдегі студент затты қолымен түртіп немесе нұсқап ... ... ... де ... жеке ... топпен тестілеу үшін пайдалануға
болады. Шылауды білетінін тексеру үшін былай сұрақ қоюға болады: «машинаның
артында отырған әйелді ... ... ... ... ... ... үшін де ... болады.
Мысалы: «ол үйге келгенге дейін не істеді?»
Сондай-ақ, суреттің көмегімен анағұрлым қиын сұрақтарды да қоюға болады.
Мысалы нақ осы шақты ... ... ... не істеп жатыр?» - деген ... ... ... ... ... ... пайдалана отырып студентті топпен де тестілей
аласыз. «Суретті жаса» деген ... ... ... білетінін
тексеруге болады.
Бірінші – жаңа сөзді түсіндіріңіз.
Содан соң студенттен сіздің нұсқауыңызға сүйене отырып сөзді ... ... ... ... салыңыз. Енді ұшақтың астына ... ... ... ... ... ... ... пайдалана отырып, көмекші сөздерді білетіндігін
тексеруге болады. Мысалы, сіз сұрайсыз: «Машинаның жанында ... ... ... ... ... ... Сіз ... құрылымды
да тексере аласыз. Мысалы:
(Физикалық жауап): «Бала да қыз сияқты үлкен» ... ... ... суретті дөңгелектеңіз (А).
(Иә/Жоқ): «Суретке қараңыз (В). Бала да қыз сияқты үлкен бе?»
(Шын/Жалған): «Суретке қараңыз(С). Қыз балаға қарағанда биік» (Д)
Шектеулі ... ... ... ... ... ... ... болмайды;
2. Мынандай дағдыларды қолданбауға болады: әлі де дамымаған оқу, жазу;
3. Балл қоя ... ... ... ... Жеке ... ... ... қарағанда көбіреу уақыт кетеді;
2. Тиісті суреттерді таба қою оңай емес;
3. Шектеулі грамматикалық құрылымдар ғана тексерілуі мүмкін.
Дұрыс ... біз ... ... ... есте ... толық емес
сөйлемдерді ұсынамыз. Мысалы:
Ол қазір душ ____________________ .
а) қабылдайды; в) қабылдап қойған; с) ... соң ... ... ... ... ... ішіп жатыр; в) ішті; с) ішіп ... ... ... ... тестілеудегі тиімді тәсіл
болғанына қарамастан, оқытушылар мұқият болуы және барлық басқа ... осы ... ... ... мән ... ... ... Бұл объективті
тест болғандықтан көптеген мамандарға осы тесті ... ... ... кез-келген тест түрі – құрал, олар сондықтан белгілі бір мақсаттар үшін
пайдалы болуы мүмкін. Бірақ барлық ... ... ... ... ... ... тестілеу үшін тамаша құрал, бірақ ауызекі сөйлеуді тестілеу
үшін ... ... ... ... үшін ... ... ... үшін, сондай-ақ сөздік қорды (сөздігін) тестілеудің дұрыс жауап
сұрақтарын құрастыру барысында да мыналарды сақтаған дұрыс:
1. Сіз ... ... ... ... құрылымды таңдап
алыңыз;
2. Грамматиклық құрылым үшін дұрыс сөйлемдер дайындаңыз;
3. 3 ... ...... ... ... Түсінікті қарапайым инструкцияларды таңдап алыңыз.
Грамматикалық таңдау (Грамматиканы таңдау).
Біз қазір ... ... ... – сөйлем құрастыру
үшін дұрыс сөздермен қолданатын дұрыс емес таңдаулар.
1. Дыбысталуы бірдей болып келетін дистракторларды қолданудан қашыңыз;
2. Оқушыларды шатастыратын даулы ... ... ... ... әлсіз, жеңіл білуге болатын дистракторлардан қашыңыз. Мысалы:
Кітапты ... ... ... Ол ... ... в) ... с) ... неге әлсіз дистрактор.
Дистракторларды құрастыру барысында оқушылар сабақ үстінде жіберетін
қателерді негізге ... ... ... ... қате ... өткен шақты
білмейді, оның қатесін тесте пайдалануға болады. Мысалы:
«Мен қазақ тілін оқуға», «Болуы керек», «Мен қазақ тілін оқыдым»
Тест сұрағын ... жыл ... мен ... ... ... .
а) оқимын; в) оқыдым; с) қазір ғана оқыдым; д) оқимын.
3. Қайталанып келетін сөздерді қолданудан ... ... ... сөйлемде қолданылады, ал жауаптарда оны басқа сөзбен алмастырыңыз.
Мысалы: Егер менде тон болса, ___________________ .
а) Мен оны ... ... ... ... сөз ... ... ... Мен оны бәріне көрсетер едім;
с) Мен оны бәріне көрсетіп қойдым;
д) Мен оны бәріне көрсетемін.
Мағыналары жақын, бір категориядағы ... ... ... ... ... ... Орын алмау үшін дұрыс жауап сөздің орнына қойылады.
Мысалы:
Асан Алматы /а) –да; в) ... с) ... д) –на/ ... ... түрінде.
Ол оны Сізге шығарып салуды өтінді
Жоқ, ол оны басқа __________________.
а) ... в) ... с) ... д) ... ... ... ... айырмашылығы сол студенттер сөйлемдерді
естеріне сақтамайды, керісінше, қатесі бар бөлігін тауып алады. ... ... ... ... ... ... пайдалы. Мысалы: «біраз»
- «бірнеше», «бұл» - «анау», көп (зат есімді табу) – көп (зат ... ... ... ... ... ... алды, сондықтан оның
ойынға біраз ақшасы жоқ» қате.
Мен ... сен ... оқып ... ... жылы ... ... табуға қосымша, сондай-ақ оқушылардың дұрыс жауапты өздері
айқындап тауып беруі үшінтапсырма ... ... ... ... ... ... оқытушы тексеретін грамматикалық құрылымды айналып өте
алмайды;
2. Балл қою оңай;
3. Оқытушыларға оқып ... ... ... ... ... ... грамматикаға негізделген сөйлемдер құрастыру оңай емес;
2. Студенттер алдауы ... ... жеке ... ... ... айтып беруін бағалау
мүмкін емес;
4. Егер бос орындар қолданыла ... ... ... объективті тестер
қолданылса,студенттер жазып жаттығудың қажетсіздігін сезінуі мүмкін)
сыныпқа теріс әсері болуы мүмкін.
(Сөйлемді) Қарапайым толтыру.
Қарапайым толтыру грамматиканы ... ... ... бір
грамматикалық элементі бос қалдырылған сөйлемдер ... ... «Ол ... (...) ... ... ... ... анағұрлым қиынырақ сөйлемдерді
қолдануға болады: Мен барар ... егер ... ... бос ... ... тапсырмалар беруге немесе негізгі кілт
сөзді («жазу» деген сөзді ... ... ... ... тізімнен қажетті
сөзді табатындай етіп беруге болады.
Грамматикалық тесті жасауда негізгі 3 ережені ескеру қажет:
1. Сіз ... ... ... ... ... ... ... келетін контекст жасаңыз;
3. Жақсы құрылым жазыңыз.
Сондай-ақ, қарапайым толтырудың ... ... ... ... алу да маңызды.
Бұл бөлімде біз 3 негізгі (базалық) қарапайым ... ... ... ... ... ... Флекциялық тексеру тестісі (сөздің түрленуін тексеру) «Inflection»;
3. Еркін жауап формасы.
Бұл 3 форма қиындық деңгейімен ғана ... ... ... ... ... ... де ... сіз сыныптың, оқушының деңгейіне сәйкес келетін ... ... Сіз ... ... ... қажетті сұрақтарды
айқындай аласыз. Егер Сізге көптеген грамматикалық ... ... ... онда ... мақсатыңызға дұрыс жауап сәйкес келеді. Егер ... ... ... ... сөз ... ... ... басқа сөйлеммен өзгертіп бере алу қабілетін ... ... ... ... ... ... жазу» тәсілі сәйкес келеді.
Мысалы: Мына 2 сөйлемді байланыстырыңыз.
Ол біледі. Ол оны ... оның ... ... сіз ... ... грамматикалық элементті білетіндігін
тексергіңіз келсе, оған қоса сөйлемді қарапайым толтыра алатындығын ... бала ... ... (ұйықтау)_____________.
«Таңдау формасы».
Ең қарапайым толтыру – екі таңдауы бар дұрыс жауап. ... ... ... ... ... мына сөйлемдерді толтырыңыз.
Мен әрқашан қолымнан келген жұмысты істеймін.
Мен өткен жылы көп адамдарға жасадым.
Дүниеден өтті; Көпірден өтті; – Кәрі ешкі; Қарт ... Екі ... ... бірдей, бірақ өзгерісі бар) біреуін таңдауды
қолдану.
Мысалы: «жоғалған», «жоғалтылған».
Жоғалған бала анасын іздеді (жоғалған, ... 3 не 4, ... одан да көп ... ... ... қолданылады.
Мысалы, 9 таңдауға ұсынылған сөзі бар тестер кездеседі. ... ... ... ... ең ... ... ... бе? (кім, не, қайда, неге, қандай,
қанша, кімге, кіммен, не үшін)
«Флексиялық тексеру формасы».
Білімді флексиялық ... ... ... ... ... ... Ол, ... салыстырудан бастап, етістіктің шақтарына дейінгі
тұлғаларды қамтиды.
Ол ең биік (биік) адам.
Ол өткен ... ... бол ... өз ... жазар кезде, Сіз контексті ... ... ... жаңа оқытушылар олар мынандай сөйлемдерді ... ... ... ән ... ... ... қазір не істеп жатыр?» «Ол ән айтып жатыр (айту)».
Күрделі етістіктерде бос орынды қолданатын да басқа форма бар:
Ол бір ... бойы ________ ... ... шатасады. Олар «Нақ осы шақта тұрған сөйлемді көшіріп
жазыңыз» деген сияқты ... ... ... ... етуді
орынсыз деп санаймыз. Оған қарағанда кез-келген дұрыс жауапты тесте қолдану
немесе дұрыс жауап тапсырмаларын ... ... ... ... Сөйлем соңынан сұрақ беру тәсілін қолдану.
Гамлет шешімді адам болмады, солай емес пе?
М.Әуезов көп афоризмдерді білді, солай ғой?
Оқушыларды ... ... ... ... Күрделі етістіктің бос қалдырылған бөлігін жазыңыз.
3. Құрамы екі сыңардан тұратын, мағынасы негізгі тетік сөзбен ... ие ... ... ... ... таңертең ерте (ұйқыдан тұрды) (оянды) ( қолы ашық, қолы ұзын, көзі
ашық, көз ... көз ... жол ... Контекске сәйкес минималды жауабы бар еркін жауап беру тестісі
(шартты ... ... сіз ... сізге кішкене жақсырақ болады.
А) Егер сіз жылырақ киінсеңіз, ________________.
В) Егер сіз дәрілерді ішсеңіз, __________________.
С) Егер сіз ... ... ... Егер ... ... осында болса, __________.
Мұндай тест түрін тексеру көп уақытты және тілдік дағдының болуын қажет
етеді. Мұндай ашық ... ... ... ... Олар ... және коммуникативті тестер болып табылады:
(Сөйлемді) Қарапайым толтырудың тиімділігі.
Жабық тестер бұл – кейбір сөздері ... ... ... шағын
мәтіндер. Студент контекстке сүйене отырып, үзіндідегі тасталған сөздерді
толтырады (а).
Қазіргі жабық тестер ... ... және оны ... да ... ... балл қою да ... ... тестер оқытушыларға да ұнайды. Себебі ол
студенттерден тілдің компоненттерімен ... ... ... ... ... коммуникациясына құрылған тестер болып келеді.
Сонымен бірге жабық тест – жалпы білімді өлшейтін ... ... ... тест бұл – эссе немесе сөздері қалдырып келген ... ... сіз ... көп ... ... негізгі әңгіменің тақырыбын
толық түсінбей отырып, бос қалдырылған сөздерді ... ... ... ... мен ... грамматикалық құрылымдар бос қалдырылған
сөздердің орнын ... ... ... ... да жабық
тестердің тапсырмаларына ұқсайды. Тек жабық тестерде ... ... ... тестерді дайындау.
Жабық тестерді дайындау кезінде мыналарды ескеру керек:
1. Сәйкес келетін үзіндіні дайындаңыз.
2. Алып ... ... ... ... ... Нұсқау дайындап, мысалдар дайындаңыз.
Ең бастысы, деңгейге сәйкес келетін эссені, әңгімені, оқиға мәтінін
дұрыс таңдап алу ... Ауыр ... ... ... ... олар ... ... оқи алатын немесе аздаған қиындықпен ғана
оқып кете алатын үзіндіні таңдаңыз немесе арасында ... ... ... ... ... ... ... немесе көлемі қалдырылып кететін
сөздердің санына байланысты. Мәтіндегі максималды сөздердің саны ... ... Сіз ... ... әңгімеден үзінді таңдап ала аласыз.
Үзінді алынғандықтан ... ... ... ... ... оның ... беру үшін ... сөйлем жазуға тура келеді.
Бұл жағдайда мыналарды баса ескеру керек:
1. Сандармен, техникалық сөздермен, есімдермен толтырылған мәтіндерді
қолданбаңыз;
2. Сілтемелері көп ... ... ... ... ... ... ... түсінуі үшін мүмкіндігінше алдыңғы екі
сөйлемді және екі-үш ... ... Сөз ... ... ең ... - әрбір бесінші сөз, ең үлкен интервалы - әрбір оныншы сөз. ... сөз ... ... - ... «жетінші сөз». Қанша сөзді алып
тастау керек? Егер сіз жеке тест ретінде жабық тесті пайдалансаңыз, онда ... алып ... ... Егер ... тест ... тестің бір бөлігі болып
табылса, онда 25-30 ... алып ... ... ... мазмұнымен танысып алса, онда тесті жеңіл
толтырады. Соған сәйкес жазылатын ... ... ... ... оқып алу ... ... ... тестерге балл қою.
Балл қоюдың екі тәсілін қолдануға болады:
1. Әңгімедегі дәл, дұрыс толтырылған сөздерді ғана есептеу;
2. ... ... ... ... ... тәсіл де білімді бірдей бағалайды, алайда оқушылар ... ... ... әділ деп ... ... ... баламасын қолданып
толтыруға рұқсат беру орынды деп ... ... ... ... сол ... ... тиісті ұлт өкілдерінің сөз баламаларын
қолдануға кешгіріммен, жеңілдікпен қараудың да дұрыс емес ... жөн. Бұл ... дәл сол ... өзін ... немесе сол тілде
сөйлейтін оқытушыдан баламаларды қолдануға рұқсат сұралуға тиісті. Жабық
тест бойынша балл ... ... ... ... кездеседі:
1. Дұрыс жазу. Түсініксіз, қате ... сөз үшін балл ... ... (қолы). Түсініксіз жазуы (қолы) үшін балл алынып тасталады;
3. Әр бос қалдырылған жерге нұсқауда көрсетілген бір сөз ... екі ... ... сөз ... балл алынып тасталады.
Жабық тестерді грамматиканы тексеруге икемдеп қолдану
Жабық тестер тілдік білімді тексеруге ғана ... ... ... ... ... ... тексеру үшін де қолдануға болады:
Сіз, мысалы, шылауларды ... ... ... өткен басқа да
грамматикалық формаларды (есімдікті, жалғауларды, анықтауыштарды, көмекші
сөздерді, одағайларды, қыстырмаларды, т.б.) алып ... ... ... ... бос ... жерде белгілі бір болуы тиісті екендігін
ұмытпаңыз. Бір сөзді қайта-қайта үлкен жиілікпен тастап кете ... ... ... ... ... Жабық дұрыс жауап тестісі;
2. Сөздерді алып тастау;
3. Инфлекциялы жабық тестер.
Тиімділігі.
1. Жасау жеңіл, балл қою жеңіл;
2. Интегративті жаңа сөздерді тексерудің ... ... ... тест - ... ... тексерудегі ұтымды құрал.
Кемшіліктері.
1. Қысқа мерзім ішінде қол жеткізген жетістіктерді бағалай алмайды;
2. ... ... ... ... ... үшін сөздің дұрыстау
баламасын табу қиынға ... ... ... ... ... ... сөздік қор, грамматика,
айтылым ... 1 ... ... ... ... ... ... ұмтылады. Тілдік дағдыны тестілеу, мысалы, сөздік ... ... ... ... ... ... ... нақты көрсетіп
бермейді, бірақ олар мұғалімге студенттің ауызша және жазбаша сөйлеудегі
меңгерген және әлсіз жақтарын ... ... ... Тестілеуге сөздік
қорды, грамматиканы немесе айтылымды таңдап алу оқушының жасына, тілдік
қабілетіне ... ... ... ... ... ... ... мән берілуге тиісті оқушының әлсіз жақтарын біліп алуға мүмкіндік
береді.
3. СӨЗДІК ҚОРДЫ ТЕСТІЛЕУ
Сөздік қорды тексеру ... ... ...... және ... ... бағаланушының түсінуін және дұрыс ... ... ... ... 4 варианты (нұсқасы) қарастырылады (9, 15 б.(.
1. Шектеулі жауап – бастапқы деңгей үшін. Бұл тест түрі қарапайым
физикалық ... ... ... ... ғана ... етеді.
Мысалы, бірдеңені көрсету керек болады немесе қимылға негізделген
жауап түрін таңдап беруге болады. Мысалы, Иә/Жоқ.
2. ... ... ... Бұл – ... ... кеткен
сөйлемдермен берілген тест түрі. Студент төрт ... ... ... ... ... ... отырып,
қалдырылып кеткен сөзді толтырады.
3. Дұрыс жауап-ты қайта өңдеу (қайта ......... бір ... асты ... тест ... ... нұсқалары ретінде берілген төрт сөздің ішінен асты сызылған
сөзбен мағынасы сәйкес келетін, сол сөздің орнына ... ... ... (Сөзді) қарапайым толтыру. Студент орнында жоқ сөзді толтырады.
Тек мұнда қиын сөздерді таңдаудың немесе үстінен ... ... ... ... ... тізімінен сөзді таңдау ешқандай
мақсатқа жетелемейді (мәні жоқ!).
Мұнда студенттердің қандай сөздерді білуі керектігін шешіп алу қажет.
Нені тестілеу керектігі Сіздің нені ... ... ... ... ... ... негізінен, сөздерді жай ғана есте
сақтаудың жеткіліксіздігіне баса мән береді. Керісінше, олар студенттерге
сөздің сөйлемнің ... ... ... табуға үйретеді, олар маңызды
аффикстерді оқыта отырып, түсініктерін ... ... ...
бақытсыз, әдемілік – әдемі). Сөздік ... ... ... ... ... ... елестетуден қашуымыз қажет. Бұл бөлімде ... ... ... ... ... ... орналасу
дағдыларын пайдаланудың түрлі жолдарын көрсетіп береді.
Үй тапсырмасы да ... емес ... түрі ... ... ... ... бір түрі.
Шектеулі жауаптар.
Балалар мен оқушыларды тестілеуде, көбінесе, тікелей физикалық жауаптар
және көрнекі (қосымша) материалдар жиі ... Біз ... ... ... ... ... ... пайдаланбау үшін қолданамыз. Мұндай тест
түрінде студентке қалай сөйлеу керектігін білудің қажеті жоқ.
Жеке тестілеу.
1. Тура физикалық жауап. ... ... ... ... ... ... топты ішкі топтарға бөле отырып немесе жеке-
жеке жұмыс жүргізеді. Оқушыға негізгі ... ... ... ... ... ... қоя отырып тексеруге
болады: «Терезеге жақында», «Маған борды ... т.б. ... ... ... ... ... ... студент қысқаша
жауап беретін қарапайым сұрақтарды қоя отырып та тексеруге
болады: «Мынау кітап ... ма?» – «Иә» ... ... ... ... ... ... тестілеу.
Ашық жауаптардың көмегімен барлық топты тестілеуге болады. Бұл өте жақсы
тәсіл. Барлығына суреттерді таратып беріп, мына ... ... ... «Баланың қасына дөңгелек салыңыз», «Енді ағаштың жанына дөңгелек
салыңыз», «Әр ... ... Х ... қойыңыздар», т.б.
Сонымен бірге оқушыларға бір топ суреттен таратып беріп, солардың
ішіндегі Сіз ... ... ... ... ... сәйкес келетін
суреттерді дөңгелектеп қоршауды ұсынасыз. Мысалы, мынандай сөйлем бересіз:
«Менің досым ... ... ... ... ... үшін ... да ... негізделген
немесе нысандары бар қосымша ... ... ... ... ... ... ... құрылысын айтып беру сияқты,
техникалық жоғары оқу орнының студенттеріне ... ... беру ... беруге болады.
Тиімділігі.
1. Бұл тест түрінде аз шаршайды;
2. ... ... ... ... оқу, жазу дағдылары қолданылады;
3. Балл қою жеңіл.
Кемшіліктері
1. Жеке-жеке тестілеуді қажет етеді және көп уақыт кетеді;
2. Мұндай техниканы қолдану ... ... ... ... ... ... ... сәтсіз болуы мүмкін (мысалы, апельсиннің суреті допқа
ұқсауы мүмкін, жүгіріп бара жатқан адам билеп ... ... ... ... ... ... ... туденттер үшін сөздік қорды тексеруде қолданылатын ... бірі – ... ... ... ... жоқ сөзді қолданады.
Дұрыс жауап-ты толтыру кезінде мына ... ... Сіз ... ... ... таңдап алыңыз;
2. Өзіңіздің сөзіңізді орналастыратын дұрыс сөйлемдерді – ... ... ... ... таңдап алыңыз;
4. Нұсқау дайындаңыз.
Егер студенттерді бағалауда мұндай тест бірінші рет қолданылып отырса,
онда екі-үш мысал дайындалыңыз.
Сөздерді ... ... ... ... ... ... ақыл-кеңестерді
негізге алыңыз. Сөздерді толтыру тестілері ... ... ... ... ... де ... Тестілеуге таңдалып алынатын
сөздер студенттерге пайдалы да болуға ... ... Сіз ... ... ... ... ... оқулықтағы, газеттен, журналдан алынған
сөздер жатады.
Маңызы бар сөздер (етістіктер, зат есімдер, сын ... ... ... ... тестілерінде қамтылады.
Қызметі бар сөздер (қосымшалар, айқындауыштар, шылаулар, есімдіктер,
көмекші сөздер) грамматикалық тестерде ... ... ... ... Мысалы: несие, есеп-шот,
балланс; техникалық сөздер (гайка, поршень, двигатель). Өйткені ... ... ... болмауы мүмкін. Мұндай сөздерге негізінен әр саланың
терминдері жатады.
Контексті дайындау
Сөздерді таңдап алғаннан кейін ... ... ... ... ... ... Бастапқы деңгей үшін
мүмкіндігінше олардың контексті түсінікті болуы үшін 2 ... ... ... ... ... ... Немесе екі тізбектен
тұратын мини диалогты да таңдап ... ... ... ... сөзіне:
– Менің бояғым келеді.
– Жақсы, ... ал.
А) қыл ... В) ... С) ... Д) ... тағы бір ... ... ... өте _________, ол: «Айнаны сындырсаң, сәтсіздік болады», дейді.
А) көкіректеу; В) оптимист; С) ... Д) ... ... қиын ... де қолданбауға ұмтылыңыз.
Дистракторларды дайындау.
Дистракторларды дайындаудың екі жолы бар:
1. Тәжірибелі мұғалімдер өздері құрастырады;
2. Оқушылардың қателіктерін ... ... ... ... ... ... Бір ... (бір сөз табына жататын) дистракторларды қолданыңыз.
Сәтсіз мысал: Оның ... ... ... ... ... тура келді.
А) әлсіз; В) баяу; С) ұмтылуы; Д) ой.
Егер сөздер бір сөз табына жатпаса, студенттер жауапты өте оңай ... ... ... ... ... емес дистракторлар алынған. Оның
орнына «әлсіз» ... ... ... ... ... ... ... орынды болар еді. Мысалы, ... ... ... күшті,
қуатты, атлетикалы; дұрыс таңдалмаған дистракторлар: ... ... ... бірге грамматикалық ыммен көмектесетін сөздерді бермеңіз:
Ол ерте тұратындықтан, _________сағат ... ... ... В) қол ... С) ... Д) қалта сағат.
Мұнда тетік сөйлемде бір сөздің бір бөлігі берілген, ал екінші бөлігі
жауап нұсқаларында берілген.
3. ... ... және ... жауап өте қиын болмаулары керек. Дұрыс
жауап жауаптарының қиындығы бірыңғай болуы тиісті. Мысалы:
Оларға Оларға осындай _________ құралды басқаруы үшін көп ... ... ... В) ... С) ... Д) ... Бір ғана дұрыс жауапты енгізіңіз. Мысалы: Ол кеше _________ жазды.
А) хат; В) досына; С) кітапты; Д) сыйлық.
Үш ... ... ... ... ... ... ... болуы тиісті.
2. Нұсқаулар түсінікті болуы тиісті.
Өйткені студенттер нұсқауды түсінбеген жағдайда ашулануы және тапсырманы
орындауға ниеттері жоғалуы мүмкін.
Кейбір мұғалімдер ... ... ... ... ... студенттер
кешіккен жағдайда нұсқауды қайта түсіндіруге тура келеді, ал ... ... ... ... ... ... кейде тестке де айналуы мүмкін, бұл ... ... да ... ... ... ... бұл ... болады. Егер
дұрыс жауап тестілері берілсе, нұсқау қысқа және түсінікті болуы тиісті.
Бастапқы деңгейдегілер үшін нұсқау ... ... да, ... ... ана ... ... керек. Сондай-ақ нұсқаудан кейін мысал
беріп, оны оқушымен бірге орындауға болады. ... Олар жаңа ... ... ... В) машинамен; С) офисте; Д) жолда.
Мысалдан кейін нұсқау беруге де болады: Біз В жауабын ... ... сөз осы ... мағынасына сай келеді.
Альтернат нұсқа.
Дұрыс жауапты қайта өзгерту (қайта фразалау)
Өзгертілетін сұрақтардың екі түрі бар. ... де ... ... ... ... студенттерден сөздің орнына қоюға болатын синонимді
немесе сәйкес келетін сөзді сұрайды, екінші түрі ... ... ... ... ең ... қысқа фразаны таңдауды талап етеді. Қайта фразаны
өзгертудің қалған 4 ... ... ... ... қас пен ... ... үйге ... тез; В) баяу; С) кеш; Д) әрең.
2. Фразалық контекст.
Кішкентай сүйкімді әйел.
А) шаршаған; В) ... С) ... Д) ... Үзінді оқу. Үзінді беріледі, соның ішінен үзінді ... ... ... табу керек. Сөздік қорды тексеретін сұрақтарды
оқылымды ... ... ... ... ... Сонда ғана барып
біз артқы ... ... ... оны ... Ол ... артына барып,
бұрылыстың артында тығылып қалды, бірақ қағаз жерге түсіп қалды. ... ... ... қай ... тұрғанын тауып алды.
А) көшірді; В) кірді; С) қысқартты; Д) білді.
4. Туыс сөздерді анықтау (бұл ... ... ... ... ... ... ... қолданады)
Ол көп жеміс жеді.
А) картоп; В) құлпынай; С) сәбіз; Д) асқабақ.
5. Туыс емес ... ... ... үйде ... шатыр; В) машина; С) қонақ үй; Д) ... ... -ты ... ... ... фразалау) тиімділігі
1. Контексті құрастыру жеңіл;
2. Балл қою жеңіл;
3. ... ... ... ... ... Сәйкес келетін синонимдерді табу оңай емес;
2. Студенттердің алдауына оңай болады.
(Сөзді) Қарапайым ... ... ... сөйлемдегі сөздің қалдырылып кеткен ... ... ... Олар ... ... ... жұрнақтар
Мысалы: Дүкен... керек затын таппады.
А) -ге; В) -мен; С) -нің; Д) -нен.
Осы сияқты тапсырмалардың басқасында ... ... ... ... талап
етіледі:
Жа ... ағасы келіп кетті.
А) -ғын; В) -гін; С) -қын; Д) ... ... ... ... үшін мына ... ... ... қолданбау қажет;
2. Өзіңіз оқушыларға оқытқан қосымшалардың тізімін жасау қажет;
3. Сөздің мағынасын анық беретін сөйлемді дайындап алыңыз;
4. Нұсқау ... ... ... жауап беруі сіз құрастырған контекстегі сөйлемдерге
байланысты.
Мысалы, мына мысалда «-лы» қосымшасын ... ... ... ... Ол өте ... адам еді. Ал ... студенттер оның орнына «Ол өте
ашуланшақ адам еді» деп толтыруы мүмкін. Студенттер «-лы» қосымшасының
орнына ... ... ... ... ... ... бұл
да дұрыс жауап болып есептеледі.
Сонымен бірге қажет емес қосымшаларды қолдану арқылы да ... ... ... ... ... ... көмектеседі.
Ол саған не оқытты?
«-шы» қосымшасы бірінші сөйлемде керек болса, екінші ... ... ... анық және ... ... жөн. Нашар мысал келтіріп
көрейік: Бұл орын__ жауап болды. Мұнда «орынды жауап» десе де, ... десе де ... ... Яғни екі ... да пайдалану дұрыс жауапқа
әкеліп тұр. Сондықтан контексті аша түсу ... ол ... ... ... ... ... ол орынды істеді үйіне дейін
баратын автобусқа отырып кетті.
Нұсқау дайындау
Қарапайым толтырудың альтернат ... ... ... ... ... ... ... құрылымын
өзгертеді.
Әдемілік – Оның әдемі көйлегі бар.
2. Фразалық контекст.
Қырық пышақ сатуға әкелді. – ... ... ... ... ... Жабық флекция. Қажет жерде қосымша ... ... ... ... ... ол жерде аялдама болмағандықтан тоқтамады,
алдында жол сақшыларының тұрғанын алыстан байқап қойды.
(Сөздерді) Қарапайым толтырудың ... ... ... ... Тез және ... құрастырылады.
Кемшіліктері
1. Дұрыс жауап-пен салыстырғанда аз сөз тексеріледі;
2. Даулы ... ... ... түседі.
4 ТЫҢДАЛЫМДЫ ТЕСТІЛЕУ
Тыңдау дағдысын тексеру тестілерінің 2 үлкен категориясы бар. Ауызша
тестілердің бір тобы тыңдалымды ... ... ... құралы ретінде
қолданады. Мысалы, шектеулі жауаптарда қарапайым ... беру ... ... оқушылардың сөзді білетіндігін қалай ... ... Онда олар ... ... соған деген өз жауаптарын
береді. Тыңдалым сондай-ақ, грамматиканы білудің бастапқы деңгейін ... ... де ... ... ... ... ... алу жолымен
тереңірек білетін студенттерді бағалау үшін де қолданылады (10, 86 б.(.
Осы бөлімде аталған тестердің екінші категориясына көңіл ... ... ... яғни ... ... ... тыңдалымды құрал ретінде
қолданатын тыңдалым тестілерінің құрамына сөзді, құрылымды түсіну, сөздерді
айтуы, тест ... (сөз, ... ... ... ... Тыңдалымды бағалау тестілері кейде шашыраңқы шығады,
түсініксіз болады. Бірақ басты айырмашылық бар: ... ... ... ... тексеретін тестер тілдің лингвистикалық
компоненттеріне негізделеді, ал білімді бағалау тестілері ... ... ... ... Коммуникация үшін тілдің бір
бөлігі емес, сөйлесушінің ... ... ... ... ... ... ... маңызды.
Шектеулі жауаптар
Студенттердің тілді білудегі бастапқы деңгейінде тыңдалым дағдыларын
тексерудің 3 ... ... ... ... және ана ... ... ... Тыңдалым және суреттерді пайдалану;
3. Тыңдалым және қарапайым, қысқа жауаптар.
Ана тіліндегі жауаптар
Оқытудың алғашқы күндерінде тестілеудің ... ... ... ... кішкене түсінетін студенттер үшін сөйлемдерді, сұрақтарды –
«Шын/Жалған» түрінде пайдалануға болады.
Мысалы: Жылқы ұша алады – Ш/Ж
Жылқы адамға ... ...... ... ... студенттен сөйлемді, диалогты немесе қысөаша
үзіндіні қазақ тілінде тыңдауды өтінесіз. ... соң олар өз ана ... ... ... ... Сіз ... ана ... дұрыс жауап жауаптарын
құрастырасыз. Студенттер үйреніп жүрген тілін тыңдап, ана ... ... ... ... ... тыңдайды)
Астанаға дейін қанша уақыт жүру керек?
Студент өз ана ... ... ... ... ... жауаптары студенттің
ана тілінде құрастырылған.
А) алыста; В) ... ... С) ... 21 ... Д) ... ... ... кезінде суретті пайдалану).
Көмекші материалдар әрқашан тыңдалымды тексеру үшін пайдаланылады. Бұл
техника бастапқы деңгеймен шектелмейді. ... ... ол ... үшін өте тиімді, өйткені студенттер үшін оқитын тілді білу міндетті
емес.
Бір-біріне жақын ... ... ... ... ... ... оқиға желісі берілуі міндетті емес. Суреттер ... ... ... ... ... немесе суреттерді тақтаға іліп, топпен
жұмыс жасауға болады.
Мысалы: (сурет).
Велосипедттер өте таза болса да, екі ... да ... кір ... ... таңдауы керек). Кейбір суреттер бойынша сұрақтар қоюға
болады. Әр ... ... ... ... жақсы суреттер болып
есептеледі, оларды дистракторлар ретінде қолдануға болады. Мысалы, бір ғана
суретте бірнеше ... ... ... Бұл ... ... пайдалануға болады.
Мысалы: Бір адам ешкінің артынан келе жатыр ... бала ... ... ... ... ... мүмкін Ш/Ж.
Сонымен бірге Иә/Жоқ жауаптарын талап ететін қарапайым сұрақтарды
қолдануға болады.
Мысалы: ... ... деп тұр ма? ... ... ... ма? ... жеке ... жасау кезінде олардан Сіз көрсететін әрекетті
көрсетуді өтінуге де боады.
Мысалы: «Мына суретте үш адам ... сол үш ... ... ... ... ... техниканы сыныппен немесе оқушымен жеке жұмыс істегенде қолдануға
болады. Оқушылар Сіздің нұсқауыңызды ... ... ... ... жақындаңыз. Содан соң шамға қарай бұрылыңыз.
Кішкентай кітапты үстіңгі сөреге қойыңыз.
Студенттің ... ... ... үшін Сіз бұл нұсқауларды рет-ретімен
бірінен ... ... ... де ... ... балалармен жұмыс
істегенде ойын ойнауға да болады. Олар Сіздің нұсқауыңыз бойынша заттарды
жинайды.
«Допты қорапқа салыңыз. ... ... ... ... бірге түстердің аттарын білетін балаларға фломастерлерді ... ... ... ... ... ... ... де, ересектермен де
жұмыс жасағанда пайдалануға болады.
Мысалы: Қағаздың ортасына төрт үшбұрыш салыңыз, олардың әр жағы 5 ... ... Дәл ... ... төрт ... ... ...
Әр студентке қаланың картасын таратып беріңіз. Студент сіздің нұсқауыңыз
бойынша тапсырмаларды орындауы қажет. Сіз: «Сендер қазір ... ... ... ... арғы бетіне өтіп, Розыбакиев көшесімен
банкке дейін ... ... ... ... Халық банкінің банкоматынан
ақша алыңыздар, содан соң стадиноға ... ... оңға ... дейін жетіңіздер. ...», - деп сөйлейсіз.
Шектеулі жауаптардың альтернат ... ... үш ... ... ... ... ... үш сөйлемді
тыңдайды. Соның ішінен суретке сәйкес ... ... ... Мысалы:
сурет.
А. Кеше кешке үш адамды аңдыды;
В. ... ... біз ... ... демалып жүрсең де тамақ пісіру, тазалық жасау қажет.
2. Дұрыс фигураны ... ... алу. ... қосымша
геометриялық фигураларды қолдануға болады. Егер студент ... ... ... ... ... ... болады: Суретті көрсетесіз. «Мынандай
суреті бар жағдайды дөңгелектеп көрсетіңіз. Сіздің ішінде екі шаригі бар
қорабыңыз бар. 1 ... ... 2-ші ... ... ... ... ... үстінде тұр».
Шектеулі жауаптардың тиімділігі.
1. Бұл Оқи алмайтын, жаза алмайтындарға қолайлы;
2. Икемді техника қолданылады: кейбір ... ... ... ... ... өте ... Шектеулі жауаптар өте объективті, балл қою жеңіл.
Кемшіліктері.
1. Мұғалім оқушының ана тілін түсінсе, оқушы ана тілінде ... ... Ана ... ... ... орта және жалғастырушы топтағы оқушылар
үшін тиімсіз;
3. Суреттер табыла бермейді;
4. Суреттердің көшірмесін жасау үшін ... ... ... ... ... ... ... Тыңдалымды тексеруге арналған сәйкес жауаптарды - Дұрыс жауап-ты
дайындағанда үш нәрсені ескеру қажет.
1. Мағынаға топтастырылады;
2. Жауап ... ... ... ... ... ... ... сәйкестендіруге үйреніңіз.
2. Мағынаға топтастырамыз.
Сөздік қорды, студенттеріңіз өткен грамматикалық құрылымды пайдаланасыз.
Мақсат - ... ... ... немесе қысқа ... ... ... ... олар ... ... алады, солай емес пе?
А) Иә, Сіз; В) Иә, ол кетеді; С) Иә, біреуін ... жаңа ... ... ... ескі суретті сатып алды ма?
А) Екеуін де алды; В) Иә, ол сатып алды; С) Ол ескі ... ... ... дұрыс келетін жауапты таңдау үшін студент сөз ... ... ... ... ... ... ... болуы керек. Жауап таңдау тек үш сөзден ғана
тұрады. Негізгі мағына олардың екі ... ... ... ... беріледі. Сондықтан біз қысқа және анық үш жауап түрін қолданамыз.
Өйткені студентті шатастырмау ... 3 ... ... ... ... грамматикалық жағынан дұрыс құрылған сөйлемдер болуы
керек.
Мысалы: Дәурен кетеді, олар ... ... ... ... емес пе?
А) Иә, ол кетеді; В) Иә, сіз аласыз; С) Иә, олар ... ... ... ... ... ... ... Мұнда жеңілдетуге немесе қиындатуға болады.
Мысалы: Олар Сізге көмектеседі ме?
А) Иә, Сіз ... В) Мен ... С) Иә, олар ... ... қиындатуға да болады.
А) Мүмкін; В) Егер олардың уақыты болса; С) Олар ештеңе айтқан жоқ.
Дұрыс жауап-тың альтернат нұсқалары. Сәйкес келетін ... ...... ... ... келетін жауаптарды қолданудың
үш тәсілі бар:
1. Түсінікпен толықтыру.
Мысалы: Мейраш ... ... ... бар; В) ... ол міндетті; С) Бірақ ол орындамайды.
2. Қайта фразалау.
Ермахан ... ... ... ... ... В) Бекзат салмақтылау; С) Олардың салмағы
бірдей.
3. Диалогтағы сұрақ:
- Маған мына қағазды толтыру керек ... Иә, ... да ... ... ... дөңгелегін де тексерейік.
Сұрақ: Бұл адамдар қайда тұр?
А) АЗС-та; В) Полицияда; С) Дүкенде.
Түсінбестік болмау үшін ... тест ... ... ... Оған қоса
сөйлеу табиғи шығуы тиіс, орташа жылдамдықпен сөйлеген орынды. ... адам ... ... ... мен ... ... 8-10 секундтық үзіліс
беріңіз, өйткені студент жауаптарды оқып үлгеріп, таңдай алуы ... ... ...... ... ... келетін жауаптардың
тиімділігі
1. Құрастыру тез және жеңіл;
2. Бағалау жеңіл;
3. Тыңдалымды тестілеудің коммуникативті және интегративті тәсілі.
Кемшіліктері.
1. Тестке ... ... ... ... ... оңай алданып қалуға болады;
3. Дұрыс жауап-тың жауаптарын оқу қажет болғандықтан, студент тілді
белгілі бір деңгейде білуі тиісті;
Кеңінен ... ... ... ... ... ... ... мүмкін емес.
Студенттер лекцияны, телехабарларды, музыканы, киноны және т.б. ... және ... ... ... ... ... ... тестіде мұғалім оқитын үзіндіні дайындау үшін
кейбір мұғалімдер мәтінде не беру ... ... ... ... ... нұсқа емес.
Біріншіден, оқылымда адамдар сөйлесу кезінде және лекцияларда қолданатын
табиғи сөйлеу жоқ;
Екіншіден, үзінділерде лектордың сөздері болмайды ... ... ... ... ... ... ... көрсетіп отырғанындай бір ... ... ... ... ... пайдалырақ. Тыңдау кезінде студенттің жазып
алуына болады. Лекция кейбір ... үшін ғана ... ... немесе
логикаға, жалпы білімге негізделіп, тым оңай болмауы керек.
Әлеуметтік/Бизнес контекстері.
Қысқа лекциялармен қоса, қызықты ... ... ... ... ... ... ... (телехабардағы
әңгімелер, әуежайдағы әңгіме, т.б.).
Сіз жарнаманы қолданғанда студенттерге оны жазбау керектігін ... олар ... ... ... Коммерциялық жарнамаларға байланысты
сұрақтар қарапайым толтыру немесе дұрыс жауап түрінде болуы мүмкін.
Мысалы: 1) ... ... өтіп ... 2) нені ... жатыр? 3) Неге
әйелдің көңілі толмай отыр?
Сондай-ақ, бизнес контекстерді таңдауда студенттердің ... ... ... пайдаланыңыз. Мысалы, ... ... ... алуы тиіс ... ... ... Алыңыз, мен Астанаға ұшып барамын.
- Бұл орындар шегетіндерге немесе шекпейтіндерге арналған.
- Шекпейтіндерге терезенің жанынан орын ... ... Иә, бұл ... ... ... ұшақ 2 ... кейін ұшады.
- Неге кеш?
- Кешіріңіз біз 30 минутқа кеш ұшамыз.
- Бұл таңертеңгі рейс емес ... Иә. ... ... ... ... Әңгіме қай уақытта жүріп жатыр?
А) таңертең; В) түсте; С) кешке.
2. Сұрақ: клиент не істеп жатыр?
А) билет ... алып ... В) ... ... ... С) тіркеуден өтіп,
оырғызу талонын алып жатыр.
Мақсатымыз оқылымды емес, тыңдалымды тексеру керек болғандықтан, көріп
отырғанымыздай, сұрақтар жеңіл және ... ... ... ... ... отырып орташа
жылдамдықпен диалогты оқу керек, оны ... ... ... да ... екі ... одан да көп ... ... байланысты оқулары
керек. Сонда да болса ... ... ... ... ... жеңіл әрі түсінікті болады. Егер Сіз диалогты магнитофонға
жазуды жөн ... жазу ... өте ... ... ... ... жазу ... тестілеу нәтижесіне ықпал етеді.
Кеңінен сөйлесу тестілерінің алтернат нұсқалары.
1. Емтихан қабылдаушы оқытушының даусына ... ... ... ... ... (11, 16 б.(. Мысалы: “жарнамадан кейін”, “емтихан қабылдаушы
сұрайды”, “әңгіме ... өтіп ... А) ... В) ... С) үйде; деген сияқты жауаптарды
оқиды.
2. Сөйлемді толтыру. Студент сөйлемді ... (11, 19 ... ... барысында әйелге
А) авиабилет сатып әперді; В) ұшу уақытын тексеріп берді ; С) ... Ашық ... ... ... ... сұрақ беруге болады. Оны
дайындау ... ... ... ... ... және балл қою ... жазба тілдегі грамматикалық қателерді біз ескеруіміз ... ... ... ... ... болады?
Алайда ашық жауаптар бізге қарапайым жауаптар қажет болғанда өте тиімді.
Мысалы: Әуежайда тіркеуден өткеннен кейін (бұл әуежайдағы ... ... ... ... ... ... ... қай уақыты?” –
(сұрақта дұрыс жауап жауаптары болмайды, студент жауапты өзі береді)
Кеңінен сөйлесу тестілерінің тиімділігі.
1. Бұл ... ... ... ... Тез және ... ... болады;
3. Балл қоюға болады (12, 74 б.(.
Кемшіліктері.
1. Студенттердің оқи алуы міндетті емес;
2. Диалогты мәнеріне келтіріп, жақсы дауыспен оқи ... ... ... ... ... ... алдауы мүмкін.
ҚОРЫТЫНДЫ
«Қазақстан Республикасының мемлекеттік тілі – ... ... ... ... Республикасы Конституциясының ... ... ... тіл ... Қазақстан Республикасы Заңының
тілді мемлекеттік қорғау туралы 23-бабына ... ... ... Президентінің 2001 жылғы 7 ақпандағы №550 Жарлығымен
мақұлданған «Тілдерді ... мен ... ... ... ... ... жүзеге асыру мақсатында ... тілі ... ... ... ... жүйесін, нақтылай айтқанда, қазақ тілін
меңгеру деңгейін бағалау мақсатындағы тестілеудің ... ... ... құру мен ... әрі сенімді, қолжетімді тестілеу түрін
нормативтік басқарудың ... ... ... ... ... болып отыр.
Мемлекеттік тіл мәртебесіне ие қазақ тілі – Қазақстан Республикасында,
қоғамның барлық өкілдері тарапынан, ... ... ... ... ... түрлерде қолданылуға тиісті мәдени ... ... ... барлық азаматтарының және Қазақстан аумағында
қоғамның барлық саласында құқықтық, экономикалық, қоғамдық және т.б. ... ... ... ... ... тілін білуі, белгіленген
деңгейлер мен талаптар бойынша тілдік ... ... ... ... қазақ тілінің маңызын Елбасы ... 2005 ... ... ... арнаған жолдауында «Қазақстан
халқын ... ... ... – мемлекеттік тіл» деген ... білу ... ... ... ... ... үш
қағида негізінде қарастырылады:
1) тілдік білім – мемлекеттік құндылық;
2) тілдік білім – ... ... ... білім – жеке тұлғаға тән құндылық.
Мемлекет және оны құрайтын тұлғалар аталған құндылықтардың өз қоғамында
жүзеге асуын ... ... ... ... ... ... қауымдастықта қалыптасқан тәжірибелер негізінде қазақ тілін белгілі
бір дәрежеде меңгерген, сол тілдегі тілдік білімі бар кез келген ... ... ... ... ... ... құқықтық, экономикалық
әрекет түрлерімен айналысуына мүмкіндік беріледі.
Сондай-ақ, Қазақстан Республикасының Дүниежүзілік Сауда Ұйымына мүше
болып кіру ... ... ... ... кез ... ... азаматтары
жұмыс істеу, белгілі бір әрекет түрімен айналысу құқығына ие ... ... ... мемлекеттік тілді білу талап етіледі.
Қазіргі кезеңде қазақ ... ... ... ... міндеттер
мыналар болып саналады:
– қазақ тілін білу ... ... ... тест ... ... ... ... қазақ тілін білу деңгейін бағалаудың мемлекеттік стандартын,
әдістемелік нұсқауын жасау;
... ... білу ... ... дәл ... ... отырып,
тілді үйренуге қозғау салу;
– Қазақстанның әлемдік ... ... ... ету ... ... ... ... мен жұмысына, айналысатын әрекет
түріне сәйкес Қазақстан аумағында ... бір ... ... ... ... ете ... ... тілдік білім деңгейлерін бағалаудың негізгі
бағыттарын ... ... ... ... білу ... ... комиссиясының ережесін
бекіту;
– қазақ тілін білу деңгейін бағалаудың жалпы технологиясы мен ... ... ... ... ... ... бағалаумен қамтамасыз ету –
шешімі табылмаған күрделі мәселелердің бірі. Бағалау – тілді білуге ... ... ... бірі ... ... ... ... білімді
бағалау мемлекеттік тілді меңгеруге, дамытуға, оны үйренуші тұлғалардың
әрекетін ... ... ... ... ... ... ... нәтижесі – тілді білу деңгейлерінің көрсеткіші. Бағалау нәтижесі
арқылы жеке тұлғаның қазақ тілін білуін ... ... ... ... ... ... ... ӘДЕБИЕТТЕР
1. Мэтцен Х. Тестілеу техникасы. – Лондон, 2005.
2. Государственный образовательный стандарт по ... ... ... ... ... ... ... / Андрюшина Н.П. и др.
3. Обучение за рубежом (журнал). №2. 2002.
4. TOEFL institutional testing program. ... Testing ... ... Test of English as a Foreign Language. Ақпараттық және ... ... ... ... ... ... ... Н.Д. Понятийный аппарат педагогики и ... ... // ... 1997. С. ... Code of Fair Testing Practices in Education. (1995) ... ... ... on Testing Practices. (Mailing Address: Joint
Committee on Testing Practices, American ... ... 17th Street, NW, ... D.C. 20036).
9. Философский энциклопедический словарь. – М.: Сов. энциклопедия, 1983.
С. 595.
10. Гегель, Г. ... ... ... //Соч.Т.1.,С. 138. Логика.
1929. – 368с.
11. ... А.Г., ... Г.Ю. ... в ... ... ... ... М.: Стройиздат, 1990. - 344с.
12. Аванесов В.С. Структура тестирование. Стркутура тестирование. – ... ... ... ... ... ... ... «Киоск, танк, бланк» сөздерінен кейін қазақ тілінде қандай ... ... ... ... ... і
2. Платон менің досым, бірақ ... одан қымбат.
A) достық.
B) таныстық.
C) ақиқат.
D) қаражат.
3. Тапсырманың қалай орындадың? – деген ... ... ... ... ... ... ... Жауды табандылықпен жеңдім.
C) Ауылға автобуспен жетті.
D) Соңғы кезде ол үнемі жазумен айналысты.
4. Қай ... ... ... әрекет бар?
A) Ұшақпен астанаға ұштым.
B) «Қашан келесің?». Сәлеммен Айжан.
C) Әкеммен бұл мәселе туралы көп ... Дала мен ... ... жер мен ... ... нан бар. ... ... сұрақ қоясыз?
А) не?
В) кім?
С) қайсы?
D) қайтіп?
6. Қазақтар қандай тағамдарды жиі ...... ... ... ... ... етті көп жемейді, қымызды көп ішпейді деп ойлаймын.
В) Қазақтар ит етінен қуырдақ жасап жейді.
С) ... тек қана ... ... Молдова шарабын ішеді.
D) Қазақтар ет, қазы, қарта жеп, қымыз, шұбат ішкенді жақсы көреді деп
ойлаймын.
7. Қай қатарда ... ... ... ... тау, көл, ... мұхит.
B) дауыл, сел, боран, жел.
C) қағаз, кітап, қалам, сөздік.
D) драма, опера, роман, повесть, балет.
8. Қай қатарда сын есім ... ... ... ... ... жазық, кең, тар, кедір-бұдыр.
C) қызыл, жасыл, көк, сары.
D) әдемі, таза, сұлу.
9. Қай ... ... ... сын есім ... ақ, көк, ... қызыл.
B) ашық қызыл, алқызыл, қызғылт.
C) ақ сары, жирен сары, қызғылт сары.
D) ... ... ... ... ... Бұл ... ... ол банктің шартына қарағанда ... .
А) бланкі
В) кездейсоқ
С) қолайлылау
D) оңбаған
11. Қай ... ... ұғым ... ... ... достан да, дұшпаннан да».
B) «Сәулем, сәулем, сәулемсің».
C) ... ... ... кінә ... «Тал ек, ... ... үй ... Досыңыздың торт пісіретін, пісірмейтінін қалай сұрап білесіз?
А) Сен торт жеп ... ... Ол торт ... ... ... Сен торт пісіре аласың ба?
D) Сен торт сатып алдың ба?
13. Балаңыз шықпайтын жерге өрмелеп бара ... Оған ... ... Әй, ... ... сындырасың, онда шығуға болмайды.
B) Мында келіп, тамағыңды іш.
C) Мен келгенше ... ... ... ... ... жоқ ... ... неге қымызды көп пайдаланған деп ойлайсыз?
А) Шөлін қандыру үшін ішкен деп ойлаймын.
В) Ішетін басқа ... ... деп ... ... көп болған, сондықтан тек қана қымыз ішкен деп ойлаймын.
D) Денсаулыққа пайдалы, ішкен асты сіңдіретіндіктен қымызды ішкен ... ... ... ... ... Демалысты қалай өткіздің?
- Рахмет, ... жап-жақсы өткіздік.
A) екі күнде
B) екі күн арқылы
C) екі күнді
D) екі күннен кейін
2. ... ... ... ... ... Иә, ол ... кейін келеді.
A) бес минут.
B) бес минутқа.
C) бес минуттан.
D) бес ... ... ... ... ... бір ұлтқа ғана тән тәсілмен ... ... ... қай ... да бар. ... халқында да ұлттық тағам түрлері
жеткілікті. Мысалы, ет, ... жая, ... ... ... ... ... сияқты тағамдар қазақтың ұлттық тағамдарына жатады.
Ет асқанда етті мүшеге бөліп қазанға ... ... соң оны отқа ... 1-
1,5 немесе 2 сағат қайнатады. Ет піскен соң, оның сорпасына қамырды ... ... ... қамыр нанды, үстіне етті салып дастарханға қояды.
Жая, қарта, қазы – жылқы ... ... ... Бұл тағам түрлерін
ет асқанда қазанға бірге салып пісірген. ... ... ... қадірлі
қонақ келгенде ет пісіріп, бесбармақ дайындаған.
Бұдан басқа құрт – ... ... ... ... ... кәдімгі
ірімшікті тұздап, қолмен домалақтап, күнге ... ... ... ... ұзақ ... ... ... үшін алып жүреді. («Шаңырақ»
энциклопедиясы).
01. Мәтін не ... ... ... ... Ет асу ... ... ... ұлттық тағамдары туралы.
D) Құрт туралы.
02. Қазақтарда қадірлі қонақ келгенде қандай тамақ пісірген?
A) Бауырсақ пісірген.
B) ... ... Құрт ... Ет ... ... ... Құртты қалай дайындаған?
A) Отқа қойып, қайнатады.
B) Сорпасына қамырды салып, пісіреді.
C) Ірімшікті ... ... ... ... ... ... неге ... алып жүреді?
A) Қадірлі қонақ келгенде береді.
B) Шөлдемес үшін ауызға салады.
C) Қазанға бірге салып пісіреді.
D) ... ... ... Біз аз ақша алсақ та, өте ақылды ... ... Әлем ... ұнап ... ... Біз әлі онша көп ойын көре ... ... Әрине, ашылу салтанаты
жүрегімізде қалды. Әр жылдардағы әлем чемпиондарының бәрі шақырылған.
Бұрын ... ... ... ... ... ... ... Бізді ұмытпай, осылай арнайы шақырғандары үшін алғысымыз
шексіз.
- 60-70 ... ... ... ... ... ... ... қазір басқа есімдер ауызға жиі алынады ғой. Бразилияның өзінде
бізді қазір көпшілік тани бермейді. ... ... ... өмір, басқаша
футбол.
- Дегенмен бразилиялықтар – қазір де сол ... ... ... Биыл ... ... бола ала ма?
- Әр чемпионаттың алдында бразилиялықтарды фаворит деп жатады. Қазіргі
Бразилия құрамасының да ... ... ... бар, бірақ бізге
Еуропада ойнау қашан да қиындау соғатын. Мен ... ... екі ... (1966 және 1974) ... ... де сәтті ойнай
алмадық. Мүмкін осы жолы менің отандастарым ... ... ... ... ... құрамасы мен өз кездеріңіздегі құраманы салыстыра
аласыз ба?
- Әр кезеңдерде ойнаған командаларды салыстыруға бола қояр ма ... ... ұлы ... еді. ... ... да ... жақсы.
Біздің команда ақылды ойын ... ... ... Роналдо, Кака бар. Алд бізде ... бес алты ... бар еді – ... ... Ривелино, Жерсон, мен. Біз бір-
бірімізді қас-қабағымыздан түсінетінбіз. Біз жеке шеберлігімізбен ғана
емес, алаңда ойлай алатынымызбен ерекшеленетінбіз.
- ... ... ... ... ... ... ... ба еді?
- Жоқ, жоқ. Жетпісінші жылдар тарих қатпарында қалды ғой, ал олар қазір
ойнап жүр. Әр ... ... ... ... ... ... ақшаға ойнайды, олардың көбі ... бар, ... ... ... ... осының бәрі болған
жоқ. Қазір әрбір ойыншыда түрлі ауа райына қолайлы ондаған бутсы бар.
Олар ойынға ... ... ... Олар енді бразилиялық
бразилиялықтар емес, еуропалық ... ... ... ... бір ғана ... бар ... ... біз әдемі де ақылды
футбол ойнадық.
- Сіз кімді ең ұлы ... деп ... ... Пелені. Мен онымен бірге ойнадым, сондықтан өзімнің не айтып
тұрғаныма есеп бере аламын. Ол ең ұлы, ең ... ... Ал ... ... Ол ... ... ... Пеленің деңгейіне жетпейтін. Және ол жастар
үшін жақсы үлгі бола алған жоқ.
- Футболды доғарғаннан ... ... ... ... ... менің балаларға арналған футбол мектебім бар. Онда
талантты балалар жетерлік.
(Диалог «Жас қазақ» газетінен алынды. 2006 ж. 16 маусым)
01. Диалог не ... ... әлем ... ... Әлем ... ... ... Бразилилық футболистер туралы
D) Пеле туралы
02. Әр чемпионаттың алдында бразилиялықтар туралы не айтады?
A) Бразилиялықтарды фаворит деп ... ... ... деп ... Оларға Еуропада ойнау қиын дейді.
D) Олар әрқашан чемпион.
03. Диалог кейіпкері Жаирзиньюдың командасы несімен ерекшеленетін?
A) Біздің команда ұлы ... ... ... ... ... жақсы.
C) Біздің команда ақылды ойын өрнгімен ерекшеленетін.
D) Біздің командада Пеле, Тостао, Ривелино, Жерсон бар ... ... ... ... ... ... Біз ... қас-қабақтан түсінетінбіз.
B) Біздің жеке шеберліктеріміз болды.
C) Біздер алаңда ойлай алатынымызбен ерекшеленетінбіз.
D) Біз ... ... ... ... ... ... ... не айтты?
A) Әр дәуірдің футболшыларын салыстыруға болмайды.
B) Қазіргі футболшылар үлкен ақшаға ойнайды, олардың көбі миллионерлер.
C) Қазіргі футболшылар нашар.
D) Қазіргі ... ... ... ... ... ... ең ұлы ... деп кімді айтты?
A) Марадонаны
B) Роналдиньюді
C) Өзін
D) Пелені
07. Футболды доғарғаннан кейін Жаирзинью немен айналысты?
A) футболмен
B) ... ... ... мектебін ашты
C) баскетболмен
D) саяхаттауға шықты
ОҚЫЛЫМ ТЕСТЕРІНІҢ ҮЛГІЛЕРІ.
Мәтінді оқыңыз:
Рас, біз шынында ... ... ... ... ең бірінші
тәлімге ұмтылуымыз керек. Бізге тәлімді рух, ... ... ... Ал
білімдар тәлімсіздік ең үлкен жауыздық. Ол бәрін біледі, ол өзінің мақсаты
үшін бәрінен ... ... ... ... ... ... ... Міне, Тұлға!
... Осыған ұмтылу керек, достым.
01. Шағын мәтін не туралы?
A) Білім туралы
B) ... ... ... ... Оқу ... ... адам, нағыз тұлға қандай?
A) Тәрбиелі білімдар
B) Білімдар тәрбиесіз
C) Білімді тәрбиесіз
D) Білімдар
03. Мәтіндегі анықтауыштарды атаңыз.
A) тәлімді, тәрбиелі, білімдар, үлкен
B) тәлім, ... ... ... ... достым
D) ұмтылу, білу, тәрбиелеу
Мәтінді оқыңыз:
«Ашығын айтқанда, өзімнің қандай адам ... де ... . ... ... тым мейірбан, жүрегім менің өте жұмсақ. Сірә, сондықтан шығар,
Толстойдың «жауыздыққа, зорлыққа ... ... де ... ... ... деп айта ... ... оларды аз білем. Мен
зерттеуші ... ... ... ... мен ... мені ... ... артық қызықтырады. Адамдардың жаман екенін жақсы ... мен ... ... өзім де ... бірімін. Мені жұрттың
тағдыры, оларды қоршаған ... ... олар өмір ... отырған уақыт,
оларды басқарып отырған қоғам қызықтырады ...».
01. Мәтінді ... ... ... ... ... ... ... Мәтіннің мазмұны бойынша ақын не нәрсеге қарсы?
A) жақсылыққа, адамдыққа
B) жауыздыққа, зорлыққа
C) білімге, ғылымға
D) қуанышқа
03. Мәтінде ақын өзі ... не ... ... ... мейірбанмын, жұмсақпын
C) жауызбын
D) қандай адаммын, білмеймін
04. Мәтінде ақынды не қызықтырады?
A) адамдардың қайғысы, қуанышы, тағдыры
B) адамдар, балалар
C) ... ... ... ... ... ... абстракт зат есімдерді көрсетіңіз.
A) Қуаныш, қайғы, тағдыр, шындық
B) Мейірбан, жұмсақ, жақсы, жаман
C) Қызықтыру, білу
D) Адамдар, адамзат
06. Мәтіндегі антоним ... ... ... ... ... адамзат
C) уақыт, қоғам
D) олар, өзім, солар
ҚҰРЫЛЫМЫ ӘР ТҮРЛІ ТЕСТ ҮЛГІЛЕРІ.
1. Бүгін ... бірінші күн жұмыс істеп жатырмыз.
2. Ол ... ... ... Мен ... ... телефон соғып тұрмын.
4. Біз сізді ... шақырамыз.
A) жаңа ... жаңа ... жаңа ... жаңа мектепке
Сәйкес келетін дұрыс нұсқасын табыңыз.
1. Төлеген мырза ... жоқ, ол ... ... Ол ... ... ... Ол ... ... ... келеді.
4. Ол ... туралы өте жақсы біледі.
A) мұражайды
B) мұражайға
C) мұражайда
D) мұражай

Пән: Тілтану, Филология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 43 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіптік білімнің электрондық оқулықтарын құрастырудың функционалдық – модульдік технологиясы45 бет
"Тест" бағдарламасын құру20 бет
Delphi ортасында тест бағдарламасын құру58 бет
Delphi ортасында тестілеу бағдарламасын құру жобасы39 бет
Delphi-де тест бағдарламасын құру17 бет
адвокаттық лицензия4 бет
Білімді тестілеудің сараптық жүйе жұмысының алгоритмі мен негізгі қағидалары70 бет
Бағдарламалық құралдарды стандарттау мен сертификаттау64 бет
Верификация инфрақұрылымының аналитикалық моделі5 бет
Заманауи дегустациялық анализ ұйымы11 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь