Халықты әлеуметтік қорғау жүйесі

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

І. Халықты әлеуметтік қорғау
1.1 Халықты әлеуметтік қорғаудың түсінігі, құрылымы,
принциптері, функциялары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.2 Халықты әлеуметтік қорғаудың шетелдік моделі. ... ... ... ... ... 17
1.3 АҚШ еліндегі маргинальды модель ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .20

ІІ. Қазақстан Республикасының халықты әлеуметтік қорғау жүйесі
2.1 Қазақстан Республикасының халықты әлеуметтік
қорғау жүйесінің қазіргі жағдайы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..23
2.2 Қазақстан Республикасының халықты әлеуметтік қорғау
жүйесін дамытудың негізгі бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..24

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .32
Әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 34
Нарықтық экономика механизмдерін қалыптастыру проблемаларының арасында халықтың белгілі бір топтарын әлеуметтік қорғаудың сенімді және тиімді жүйесін жасау шаралары аса маңызды орындардың бірінде тұр, өйткені әлеуметтік “беріктік” резервінің шексіз болуы мүмкін емес. Әңгіме халықты әлеуметтік қорғаудың және халыққа кепілдік берудің қазіргі механизмдерімен салыстырғанда принципті жаңа механизмдері жайында болып отыр. Барлық деңгейлерде: республикалық, аймақтық деңгейлерде, еңбек ұжымдарымен жеке адам деңгейінде әлеуметтік кепілдіктердің принципті жаңа жүйесін қалыптастыру қажет. Бұл жағдайда әлеуметтік қорғау шараларының жүйелілігі мен кешенділігі ерекше маңызды. Әлеуметтік қорғау нысаналы сипат алып, халықтың әлеуметтік-демографиялық және басқа да сипаттамалары бойынша өздерін жарамды тұрмыс деңгейімен қамтамасыз етуге қабілетсіз топтарына ғана бағытталуға тиіс.
Нарыққа өту жағдайларында халықтың әлеуметтік қорғалуын қолдау мен нығайтуға бағытталған мемлекеттік шаралар жүйесі қажет. Бұл жүйеде үш қосалқы балуға тиіс:
А) Халықтың барлық әлеуметтік-демографиялық топтарының мүдделерін білдіретін;
Б) қоғамның еңбекке жарамсыз мүшелерінің мүдделерін көздейтін. Бұл қоғамның әлеуметтік мәселесіне қатыстылығы. Сонымен бірге жүйе үш деңгейге бөлінуге тиіс: республикалық, аймақтық, бастапқы шаруашылық буыны. Республика деңгейінде қоғамның барлық мүшелеріне әлеуметтік кепілдіктер, соның ішінде табыстың белгілі бір деңгейіне (жалақының, ставкалар мен окладтардың, зейнетақылардың ең төменгі мөлшеріне, ең төмен тұтыну бюджетін негізге ала отырып, түрлі игіліктер мен қызметтерді тегін тұтыну деңгейіне) кепілдіктер берілуі көзделеді. Аймақ деңгейінде, оның мүмкіндіктерін негізге ала отырып, аймақтық әлеуметтік-мәдени, демографиялық ерекшеліктерді ескере әлеуметтік қорғау жүйесінің одан әрі дамытылуы, нақтылануы, оның толықтырылуы мен ұлғаутылуы қамтамасыз етілуге тиіс. Еңбек ұжымдары деңгейінде өз қаражаты есебінен еңбекке ақы төлеу және әлеуметтік дамыту қорлары құрылып, олар соның ішінде қосымша әлеуметтік кепілдіктер мен жеңілдіктерге жұмсалады.
Әлеуметтік қорғау жүйесінде әлеуметтік-экономикалық нормативтер жүйе құрайтын индикаторлар ретінде негіз қалаушы рөл атқарады, ең төмен тұтыну бюджеті секілді индикатордың ролін едәуір арттыру қажет етіледі. Әлеуметтік нормативтер белгілеуде аймақтарға тән факторлар мен жағдайларды ескере аймақтар деңгейіне көшу қажет. Іоғамның әлеуметтік аралануын күшейту және ондағы қарама-қайшы процестерді дамыту әлеуметтік кепілдіктердің сенімді жүйесін жасауды қажет етеді, ол мына процестердің дамытылуына негізделетін болуға тиіс:
1) адамның өндірістегі, бөлу мен тұтынудағы құқықтарын қамтамасыз ететін әлеуметтік кепілдіктер түрлерін сақтау және оның меншікті, одан алынатын табысты иелену құқығы, меншік түрлеріне еңбек ақысының сараланған ең төменгі мөлшерін алу құқығы, жымыссыздыққа байланысты жәрдемақы алу құқығы, ақшалай табысты индекстеу механизмі сияқты жаңа түрлерін қалыптастыру;
1. Назарбаев Н.А Қазақстан 2030. Ел президентінің Қазақстан халқына жолдауы// Егемен Қазақстан 1997 жыл;
2 Назарбаев Н.А 2003 жылға ішкі және сыртқы саясаттың негізгі бағыттары туралы Ел президентінің Қазақстан халқына жолдауы // Егемен Қазақстан 2002 ж, 30 сәір;
3 Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың «Қазақстан халқына Жолдауы» Астана, 2005 жылғы ақпанның 18-і.
4 Алимбаев А.А, Алпысбаев С.Н, Ниязбекова Р.К и др. Формирование модели социально ориентированной экономики в Казахстане (региональный аспект): Караганда, ПК Алем,2001 ж;
5 Экономикалық теория негiздерi. Оқулық.-Алматы. 1998 ж. Авторлар ұжымы.
6 Концепция социальной защиты населения РК:Пастоновление правительстваРК от 26 июня 2001 года;
7 Қазақстан Республикасының еңбек туралы Заңы 1998 жыл;
8 Зейнетақылық қамтамасыз ету туралы ІР Заңы 1998 жыл;
9 Ең төмен күнкөріс деңгейі туралы Қазақстан Республикасының Заңы,16 қараша 1999ж;
10 Формирование модели социально-ориентированной экономики в Казахстане (региональный аспект): Под редакцией Алпысбаевой С.Н. Караганда ПК “Алем”, 2001 год.
11 Алимбев А.А. Государственное регулирование экономики-Алматы 1999 год
12 Карибджанов А.С. Социальная защита населения. Алматы, экономика 1999 год
13 Сансызбаева Г.Н. Система социальной защиты население. Алматы, экономика 1998 год.
14 Бабакумаров. Социальная политика государства. Алматы 1996 год.
15 Оразәлі Сәбден. ХХІ ғасырға қандай экономикамен кіреміз. Алматы, “Қазақстан” 1997 жыл
16 Пемехонов Ю. Социальная защита населения в условиях рыночной экономики. Проблемы теории и практики управления-1993 год N3
17 Қазақстан Республикасынынң халықты әлеуметтік қорғау тұжырымдамасы. Оңтүстік Қазақстан 2001 жыл 3 мамыр.
18 Проект индикативного плана социально-экономического развития Республики Казахстан на 2001-2005 годы
19 Пенсионное обеспечение: проблемы и перспективы. Ваше право 1999 год 2 июля
20 Бедность-не порок, а повод оказания помощи. Южный Казахстан 15 января 2001 года.
21 Социальная защита –правовые проблемы системы соцобеспечения. Предприниматель и право. 1999 год N7.
22 Закон Республики Казахстан “Об обязательном страховании” N34-1 от 18.07.96
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе................................................................
............................................3
І. Халықты әлеуметтік қорғау
1. Халықты әлеуметтік қорғаудың түсінігі, құрылымы,
принциптері,
функциялары........................................................
..5
2. Халықты әлеуметтік ... ... ... АҚШ ... ... Қазақстан Республикасының халықты әлеуметтік қорғау жүйесі
1. Қазақстан Республикасының халықты әлеуметтік
қорғау жүйесінің ... ... ... халықты әлеуметтік қорғау
жүйесін дамытудың негізгі
бағыттары..........................................24
Қорытынды..................................................................
...................................32
Әдебиеттер
тізімі......................................................................
......................34
КІРІСПЕ
Нарықтық экономика механизмдерін қалыптастыру проблемаларының арасында
халықтың белгілі бір топтарын әлеуметтік ... ... және ... ... ... аса ... орындардың бірінде тұр, өйткені
әлеуметтік “беріктік” ... ... ... ... ... ... ... қорғаудың және халыққа кепілдік берудің қазіргі механизмдерімен
салыстырғанда ... жаңа ... ... ... ... ... республикалық, аймақтық деңгейлерде, еңбек ұжымдарымен жеке
адам ... ... ... ... жаңа ... қажет. Бұл жағдайда әлеуметтік қорғау шараларының жүйелілігі
мен кешенділігі ерекше маңызды. Әлеуметтік қорғау ... ... ... ... және ... да ... ... жарамды тұрмыс деңгейімен қамтамасыз етуге қабілетсіз топтарына
ғана бағытталуға тиіс.
Нарыққа өту жағдайларында халықтың ... ... ... ... бағытталған мемлекеттік шаралар жүйесі қажет. Бұл ... ... ... ... Халықтың барлық әлеуметтік-демографиялық ... ... ... еңбекке жарамсыз мүшелерінің мүдделерін көздейтін. Бұл
қоғамның әлеуметтік мәселесіне қатыстылығы. Сонымен бірге жүйе үш ... ... ... ... ... ... ... деңгейінде қоғамның барлық мүшелеріне әлеуметтік кепілдіктер,
соның ішінде ... ... бір ... ... ... мен
окладтардың, зейнетақылардың ең төменгі мөлшеріне, ең төмен тұтыну бюджетін
негізге ала отырып, түрлі игіліктер мен қызметтерді ... ... ... берілуі көзделеді. Аймақ деңгейінде, оның мүмкіндіктерін
негізге ала ... ... ... ... ... ... қорғау жүйесінің одан әрі ... оның ... мен ... ... ... тиіс. Еңбек
ұжымдары деңгейінде өз қаражаты есебінен еңбекке ақы төлеу және әлеуметтік
дамыту қорлары құрылып, олар соның ішінде ... ... ... ... жұмсалады.
Әлеуметтік қорғау жүйесінде әлеуметтік-экономикалық нормативтер жүйе
құрайтын индикаторлар ретінде негіз қалаушы рөл ... ең ... ... ... ... ролін едәуір арттыру қажет етіледі. Әлеуметтік
нормативтер белгілеуде аймақтарға тән ... мен ... ... ... көшу ... ... әлеуметтік аралануын күшейту және
ондағы қарама-қайшы процестерді дамыту әлеуметтік кепілдіктердің ... ... ... етеді, ол мына процестердің дамытылуына негізделетін
болуға тиіс:
1) адамның өндірістегі, бөлу мен тұтынудағы құқықтарын қамтамасыз
ететін әлеуметтік ... ... ... және ... одан ... табысты иелену құқығы, меншік түрлеріне
еңбек ақысының сараланған ең ... ... алу ... ... жәрдемақы алу құқығы, ақшалай табысты
индекстеу механизмі сияқты жаңа түрлерін қалыптастыру;
2) халықтың экономикалық ... ең осал ... көп ... ... емес ... зейнеткерлерге, уақытша жұмыс
істемейтіндерге, студенттерге, қызметкерлердің төмен ... ... ... ... көрсету.
Басты кепілдіктердің бірі әрбір еңбеккердің белсенді және өнімді еңбек
етуі үшін ... ... ... ... ... оның өзі ... кез ... субъектіге экономикалық қызметпен және кәсіпкерлікпен
шұғылдану бостандығының берілуін көздейді. Әлеуметтік шиеленістің елеулі
ошағы барған ... ... ... алып келе ... жұмыссыздың болуы мүмкін,
бұл процестердің алдағы уақытта күшейе түсуі ықтимал болып отырғандықтан,
ондай жағдайда ... ... ... ... ... ... ойластыру
қажет. Республикада әлеуметтік шиеленіс дәрежесін бағалау үшін тұрақты
мониторинг, әлеуметтік ... ... ... ... ... ғылыми жұмыста мыналар қарастырылған:
-халықты әлеуметтік қорғаудың мазмұны және жеке жаңа ... ... ... ... Қазақстан облысы бойынша халықтың әлеуметтік жағдайлары
талданған;
-халықты ... ... ... ... қарастырылған;
-Оңтүстік Қазақстан облысы бойынша халықты әлеуметтік қорғаудың
экономикалық ... ... ... ... ... ... әлеуметтік қорғаудың түсінігі, құрлымы, принциптері мен
функциялары.
Әлеуметтік саясат негізінде тиімді әлеуметтік ... ... ... Әртүрлі елдер мен халықаралық ұйымдарда “әлеуметтік қорғау” ... ... ... ... ... ... термині жаңа болып
табылады.”
Әлеуметтік қорғау-бұл қолайсыз ... ... ... ... асыраушысынан немесе жұмысынан ... ... ... бола ... және ... ... ақы төленетін
еңбекке қатысу жолымен өзін табыспен қамтамасыз ете алмайтын азаматтар үшін
өмірлік ... ... және ... белгілі бір деңгейін
қамтамасыз етуге арналған жүйе.
Әлеуметтік қорғау жүйесі кең мағынада құқықтық, әлеуметтік саяси ... ... Ол ... ... ... ... ... жүйе.
Әлеуметтік қорғау жүйесі кең мағынада бұл құқықтық, әлеуметтік саяси
және экономикалық кепілдеме. Ол кепілдеме ... ... ... ... ... ... қабілетті азаматтарға өз еңбек салымы есебінен, экономикалық
өзіндігі және кәсіпкерлігі есебінен;
-әлеуметтік осал қатардағы азаматтарға ... ... ... ... ... ... төмен емес.
Әлеуметтік қорғау жүйесі тар мағынада-бұл нарық жағдайындағы халықтың
белгілі бір тобындағы қиыншылықтарды төмендетуге ... ... ... мүше ... ... ... ... ұжымының анықтауы
бойынша әлеуметтік қорғау жүйесі мынадай шаралар кешенін қамтиды:
- тұрақты, арқылы еңбекке ынталандыру;
- ... ... ... ... алу, ал ол ... жағдайда
әлеуметтік сақтандыру тәсілдері арқылы сол ... ... ... бір ... ... ... ... әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатыспайтын әлсіз
топтарына арналған әлеуеметтік көмек тәсілдері;
- азаматтардың білім және медициналық көмек ... ... ... қызметтерге қол жеткізуі.
Әлеуметтік қамтамасыз ету-халықтық әлеуметтік осал қатарына (мысалы,
зейнеткерлер, ... ... ... ... ... қамтамасыз ету “адам капиталына” әсер етеді. Бұл міндетті түрде
денсаулық сақтауда, өнімді азайтуда, денсаулық жағдайын қайта қарауда ... ... ... ... ... ... байқалады. Сәтсіз
оқиғаларды алдын ала тоқтату шаралары осы іс-шарада ... ... ... ... ... ету ... бірге квалификацияға, жұмыспен
қамту деңгейіне және ... ... ... ... ... ... қамту, зейнеткерлік жасты қысқарту шаралары ... роль ... ... ... ... ... жұмыспен
қамту орталығына шақырып, жұмыс табуға ... беру ... ... кезде көптеген батыс елдерде мынадай ойлар жүріп жатыр:
әлеуметтік қамтамассыз ету шығындар еңбек факторын ... ... ... ... ақы ... бір бөлігі болып табылады, сонымен бірге
бәсекеге қабілеттілікті төмендетеді және ... ... ... ... ... ету ... ... әлеуметтік топтарды
экономикалық және әлеуметтік әрекетті қамтамасыз етуге бағытталған шаралар
жиынтығы ретінде мінездеуге болады. Мемлекеттік саясаттың ... ... ... сақтандыру, ауырған кездегі сақтандыру, сәтсіз
оқиғалардан ... және ... ... ... қорғаудың негізгі блогы сияқты әлеуметтік қолдау болып табылады.
Әлеуметтік сақтандыру жүйесі-әлеуметтік еңбек ... ... ... ... Ол үш ... ... ... жұмыс беруші-жұмысшы мемлекет. Барлық әлеуметтік сақтандыру
жүйесінің басты проблемасы болып оны қаржыландыру ... Тек ... ... ... түрлерін анықтау маңызды: жұмыс берушінің,
жұмысшының, мемлекеттің, сақтандырудың маңызды бөлігі болып көрсетілген
көмекті ... ... ... және ... мен ... ... ... тығыз байланысы табылады. Көмек көлемі сақтандырылған
жеке адамның алдын ала салымына ыңғайланады.
Әлеуметтік ... ... ... ... ... ету ... мемлекеттің мойындауы, ал керекті кезде жағдайды
дамытуда мемлекеттің мойындауы. Әлеуметтік көмек ... ... ... ... және ... жеке ... ... Бұндай көмек көлемі алдын ала төленген төлемдерге тәуелді ... ... ... ... екі ... ... ... біріншіден, көмек
алушы адамдар арасында өз белсенділігін ... ... ... көмек
көрсетудің басқа жолы қалмағанда әлеуметтік саясат іске араласады.
Әлеуметтік қолдау жеке және жанұялық бюджетке ауырлық түсіп ... ... және ол ... ... ... Бұл ... алдын ала төленген төлемге ... ... ... ... түрі мен ... алдын ала анықталған және алушының ... ... ... ... ... мәні жоқ. Егер әлеуметтік қамтамасыз
ету ... көк ... ... қолдау принципі бойынша құрылса, онда
ол мемлекеттік қаржыға ауырлық түсіруі мүмкін. ... ... ... ... ... ... ұсынылады (1-сурет)
Әлеуметтік қорғау жүйесінің құрылымы.
1-сурет.
Әлеуметтік қорғау жүйесінің өзінің құрылымы бар, яғни оның толықтығының
болуын қамтамасыз ететін, ... ... ... Жүйе құратын
элементтері болып субъектілер мен объектілер табылады, олардың арасындағы
қатынастар ... ... типі ... ... ... ... ... анықталады. Жоғарыда аталған факторлар негізінде
әлеуметтік қорғау жүйесін функциялау ... ... ... ... ... ... ... қабілетсіз жаспен)
шектеледі.
Осылайша әлеуметтік қорғау жүйесінің ... ... ... мен ... ... ... мен ... және өмірлік стандарттар санынан тұрады. Белгілі тәуекелділік
санына сәйкес ... ... ... ... ... бағыттарды да
қосады.
Жеке құрылымдық ... ... ... ... қарастырайық.
Сонымен, әлеуметтік қорғаудың объектісі болып азаматтар табылады (2-
сурет). Олар экономикалық, жанұялық, ... ... ... ... ... ... Әлеуметтік қорғау қоғамның барлық қатысушыларына, барлық
деңгейдегі азаматтарға таратылады. Әлеуметтік қорғау ... ... ... ... ... жеке азаматтар.
Jjj
2-сурет.
3-сурет.
Қазақстанда өтпелі кезеңде объект құрылымы өте ... ... ... болып мыналар табылады: күнкөріс минимумынан төмен өмір
сүретін жұмысқа қабілетсіз адамдар; жұмыссыздар; бақындар; Чернобыльдегі
АЭС жарылысы ... ... ... ... ... ... соғысы
ардагерлері; көпбалалы жанұялар; аз қамтылған ... ... ... ... қаза ... ... ... жанұялары; репрессия
құрбандары; концлагерь тұтқындары; ... ... және ... ... ... субъектісі (3-сурет) болып ғасыр бойында
әр елде мемлекет келеді, яғни әлеуметтік қорғау функциясының ... ... ... ... мен ... ... бірге қорғаудың активті субъектілері болып коллективтер,
жанұялар (өзара көмек), жеке тұлғалар (өзіндік көмек) табылады.Нарықтық
қатынастар ... ... қор ... ... бизнеспен
айналысушылар, жергілікті өзіндік басқарушы органдар табылады. Маңызды ... ... ... ... ... ... діни ұйымдар мен ... ... ... ... ұйым ... ... еңбек
жұмысшыларының қызығушылығын қорғайтын, жұмысшылар мен жұмыс берушілер
арасындағы ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік қорғаудың басқа да шаралары қолданады, олар ... ... ... ... медициналық қызмет көрсетуге, ауыр өмірлік
жағдайға байланысты атулы ... ... ... ... ... объектіге әсер етуіне байланысты
субъектілер иерархиясы болады. Әр модельде олар әртүрлі болып ... ... ... ... ... жеке тұлға(өзіндік көмек) табылады. Жапонияда-
коорпороциялар. ... ... ... басқалармен
үлескен мемлекет болып табылады. Біздің елде әлеуметтік қорғаудың ... ... көп ... ... ... ... ... болып
табылады.
Әлеуметтік қорғаудың құрылымдық компоненті болып ... ... ... ... табылады. Халықтың әртүрлі
табысының минимальді көлемін, минимальді еңбек ақы, ... ... ... ... стандарттардың бірі болып минимальды күнкөріс
бюджеті, яғни ... ... ... ... ... ... ... минимальді деңгейде қанағаттандыруды қамтамасыз ету үшін
азық-түліктерді заттай товарларды және ... ... ... алу ... ... қорғаудың маңызды институты болып әлеуметтік қамтамасыз ету
жүйесі табылады. Ол әлеуметтік сақтандыру және ... ... ... ... ... қамтамасыз ету мемлекеттік,
жеке, фирмалық институт ретінде келеді. Барлық ... ... ... ... әлеуметтік қорғауда маңызды рольді жұмыспен қамту қызметтері,
азаматтарды мамандық дайындау және қайта дайындау, әлеуметтік ... ... ... емес ... ... құрылымдар, мемлекеттік
әлеуметтік қызметтер, қайырымдылық қоғамдар, үкіметтік емес ұйымдар жатады.
Әлеуметтік қорғау жүйесі ... ... ... ... ... қорғау жүйесіндегі экономика және саясат арасындағы
байланыс принципі.
Кедейлікпен күрестің қоруы болып тұтынудың орташа ... ... өсу ... ... ... әлеуметтік көмекті
көрсету шаралар жиынтығын анықтайды.
2.“Жалпы тәуекелділікті сақтандыру” ... ... ... ... ... ... қоғам орындамайды әр адам өзі үшін
өмір сүреді. Бірақ әртүрлі жағдайдың себебінен адам қиын ... ... Сол ... ол жеке ... ... осы принцип қолданылады.
3. Әлеуметтік қорғау ... ... құру және ... принципі.
Дамыған елдердегі қазіргі әлеуметтік қорғау жүйесі көп ... ... Сол ... біз ... ... ... ... қадағалап
отыруымыз қажет .
4. Әлеуметтік қорғау жүйесін құрудағы альтернативтілік принципі.
Әлеуметтік қорғау ... ... оның ... болып табылатын: қаржыландыру,
ұйымдық құрылым, көлемі және формасы бір-бірімен тығыз байланыста, оларды
жеке өз ... ... ... ... ... ... принципі.
Мемлекет халықты әлеуметтік қорғаудың жалпы стандартын құрады, еңбек ақысы,
зейнетақымен қамтамасыз ету, жәрдемақы, ... ... ... ... ... ету облысында сәйкес құқықтық база құру арқылы
минималды кепілдеме береді.
Әлеуметтік қорғаудың прициптері.
4-сурет.
6. Өкілдікке шек қою принципі.
Әлеуметтік көмек ... ... ... және кәсіпорын
деңгейінде көрсетіледі. Ол мемлекет және ... жеке ... мен ... ... ... көмек динамизациясы жағдайдың өзгеруімен байланысты жүреді.
8. Әлеуметтік көмек көрсетудің аталық ... ... ... ... ... ... ... жеке тұлғалар
категориясына көрсетіледі.
9. Өзін өзі басқару принципі.
Ол мемлекеттік басқармалардан өзін-өзі басқару органдарын бөлуден ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етеді.
10. Сақтандыру принципі.
Сақтандыру-халықты әлеуметтік қорғаудың ең тиімді құралы. Адамдар көбіне
ауру, ... ... ... ... ... ала ... жүрмейді. Сол
себептен адамдар сақтандыру қорына төлем төлеп тұрады. Сол арқылы ... ... ... ... ... ... ... қатысу принципі.
Белгілі әлеуметтік бағдарламалрды қаржыландыру азаматтардың өз ... ... ... ... Қамтамасыз ету принципі.
Салық есебінен көрсетілген әлеуметтік көмек алдын ала төленген төлемдерге
тәуекелсіз, мысалы, балалар мен ... ... ... ... ... ... ... есебінен әлеуметтік көмекті қаржжыландыру.
14. Ескерту принципі.
Апаттық әлеуметтік жағдайлардың болуын ... ... ... объектісі мен субъектісі өзара ... ... Егер ... қорғау функцияларын қарастыратын
болсақ, онда ол кең ... тар ... ... нақтылап алуымыз
керек.
Кең мағынадағы әлеуметтік қорғау функциялары келесідей: ... ... ... әлеуметтік қорғау келесі ... ... ... ... ... жасау, бейімдеу (5-сурет).
Экономикалық функция халықтық өмірлік деңгейін ... ... ... тұрақты тәсіліне бағытталған, өндіріс көлемінің ... және ... ... ... функция әлеуметтік қорғауда адамның ... ... ... ... ... ... осал таптарына өмір суруіне
кепілдемені қамтамасыз етуге ыңғайландырады. Ақпараттық функция азаматтарға
Қазақстанның әлеуметтік ... ... ... ... ... беру ... жүйесін құруға бағытталған.
Әлеуметтік қорғау функциялары
5-сурет.
Аналитикалық функция халықтың өмірлік деңгейін жүйелік ... ... ... ... ... ... заты және ... бар нағыз еңбек. Әлеуметтік қорғау функцияларын ... ... ... квалификациядағы саясатшы, әлеуметші,
экономист, әлеуметтік психолог, ... ... ... ... ... ... Барлық еңбек сияқты әлеуметтік ... ... болу ... Ол ... ... мен ... ... спецификасы әлеуметтік жұмысшылар квалификациясы деңгейімен
анықталады.
Қазақстанда модернизация кезінде әлеуметтік ... ... ... ... ... ... әлеуметтік психологияның ... ... ... ... ... ... ... толтыру функциясы ойнайды. Ол халыққа қалыптасқан
жағдайлардағы ауыртпалықты азайтуға ... ... ... ... ... ... өзінің экономикалық жағдайын
өздері басқаруға жағдай жасайды.
Бейімдеу функциясы әртүрлі категориядағы халықты жаңа ... ... ... балаларды, орта жастағы жұмысқа жарамды
адамдарды, ... Бұл ... ... ... еңбек нарығы
инфраструктурасы, әлеуметтік-психологиялық орталықтар арқылы іске асады.
1.2 Халықты әлеуметтік қорғаудың ... ... АҚШ ... ... ... АҚШ ... ... (6-сурет). Маргинальдық модель негізінде
америка қоғамы ... ... ... олар өздерінің ыңғайына ... ... ... ... бар, сонымен бірге халықтың осал қатарын қолдап
отырады.
Халықты әлеуметтік қорғаудың бұл ... ... ... келеді, бірақ өте
қиын және аралас. Боның ерекшелігі-децентрализация. Ол әртүрлі ... ... ал ол ... не ... заңдылықтармен, не не
федералды мемлекеттік органдар мен ... ... ... ... Жеке бағдарламалар жергілікті өкіметтермен де
қаралады.
АҚШ елінің мемлекеттік ... ... ету ... екі ... ... әлеуметтік сақтандыру және мемлекеттік көмектесу,
оларды өзара ... ... ... ... ... ... төлемдер сақтандыру қорынан төленеді, ол ... мен ... ... ... ... ... бөлу ... іске асады.
Әлеуметтік сақтандыру туралы(1935 ж) заң екі түрлі ... ... ... бойынша және жұмыссыздық бойынша жәрдемақы.
Онда сонымен қоса кейбір ... ... ... ... ... ... шаралары қарастырылған. Уақыт өте келе заңға жаңа
түзетулер енгізілді, онда әлеуметтік сақтандырудың жаңа ... ... ... ... ... қабілеттілікті
жоғалтқандарға жәрдем ақы төлеу, өндірістік жарақаттарға байланыссыз,
еңбекке ... ... ... ақы ... 65 ... ... ... медициналық сақтандыруға құқық беру (“медикер”).
Заңның іс-әрекеті жеке сектордағы жұмысшылар мен қызметкерлерге ... ... ... ... оларға өздерінің әлеуметтік сақтандыру
жүйесі қарастырылған. Федералды азаматтық қызметкерлердің, ... және ... ... әлеуметтік сақтандыру
бағдарламасы бар. Ауылшаруашылық жұмысшылары, ... ... ... сақтандырудың сақтандырудың мемлекетттік бағдарламасымен
қамтылмады.
1935 жылы ... ... ... ... барлық түрін
және олардың ... ... ... ... (ЖФБ) ... Соның төңірегінде 80 жылы кәрілік бойынша зейнетақыны 21,5
миллион адам, асыраушысын жоғалтушылар 12 ... ... ... 25 ... адам алды. 36 миллион жәрдемақы алушылардың 30 млн. ... және одан ... ... Жәрдем ақы алушылардың ішінде 1,5 млн
бұрынғы ... ... және 670 мың ... 1983 жылғы
заңға түзету енгізуде ... ... ... ... жойып боны ЖФБ тарату болды.
6-сурет
Әлеуметтік сақтандыру бағдарламасы арнайы сақтандыру ... 1935 ... ... ... ... ... ... еңбек ақысынан әлеуметтік сақтандыруға салық алынады. Оған
қоса өздерінің табысынан ... ... ... тұлғалар: дәрігер,
заңгер, молдалар, майда бизнесмендерде төлейді. ... ... ... ... қосады. Сәйкесінше әлеуметтік ... ... мен ... ... ... ... класына және қатарына
жататындар алады, ... ... ... ... ... салыққа
тәуелді.
Жұмыссыздық бойынша сақтандырулар федеральді-штатты негізде жүзеге
асырылады. Федеральды заңдармен ... ... ... ... ... ал ... ... сақтандыруға жататын тұлғалар
категорияларын, жәрдемақы ... және ... ... ... анықтайды.
Жұмыссыздық бойынша сақтандыру ... ... ... ... Көмектесу жүйесі “кедейлік деңгейінен” төмен табысты
тұлғалар мен ... ... Ол ... ... ... салықтарды
төлемейді.
Аса кедей халыққа көмек федералды ... ... ... ... ... ... ... мен бірге
американдықтардың кедейлерге нанылсын, осы ... ... ... ... ... көрінбейтін бөгет қояды.
Кедейлер жәрдемақысы сақтандыру жүйесі төлемдерінен үш есе ... ... ... ... ел ... бірдей: олар
конгрестің бірлесіп қабылдаған нормалары мен критерийлері ... ... пен ... ал ... ... ... нормаларға
мен критерийлері штаттан штатқа түрлендіріледі. Кедейлік бойынша жасына
байланысты жәрдемақы алушылардың ... мен ... бар. Оның ... ... 50% ... жанұялар.
Мемлекетттік көмек беру төңірегінде бірқатар бағдарламалар іске асады:
кепілденген табысты қамтамасыз ету бағдарламасы ... ... ... балалары бар жанұяларға көмек беру бағдарламасы, азық-түлікпен
көмектесу, тұрғын үй субсидиялары. Медициналық қызмет көрсету облысында ... ... ... ... және ... оларға медициналық
сақтандырудың жалпы шығынының 41% ... ... ... ... және ... ... ... есебінен
қаржыланады. ”Медиксид” қамтамасыз етілмеген қарттарға арналған және
федеральді бюджет пен ... ... ... елінде халықты қолдаудың мемлекеттік жүйесінен басқа ... жеке ... бар, олар екі ... ... ... орны бойынша
коллективті және инвидуальді, жеке ... ... ... ... ... ... жұмысшыларына медициналық сақтандыруды да
қарастырады. Бірақ бұған қармастан халықтың 15%-нің негізінен қызметкерлер
және кіші ... ... және ... ... ... ... төлеу мүмкіндіктері жоқ.
Осылайша американдық әлеуметтік қорғау 2 принцип бойынша негізделеді:
субсидиялық және өзіндік көмек.
1.3 Қазақстан Республикасының халықты әлеуметтік қорғау ... ... ... ... ... бұрынғы одақтан қалған халықты
әлеуметтік қорғау жүйесі болатын. Былайша барлық жүйе ... ... өзі екі ... ... ... ... мемлекеттік жүйесі
және мемлекеттік әлеуметтік қамтамасыз ету.
Егеменді ел болғаннан кейін 1999 жылы Республикада халықты ... ... ... ... ... қамтамасыз ету;
-уақытша жұмысқа қабілетсіздерге жәрдемақы;
-екіқабат және босанған әйелдерге жәрдемақы;
-денсаулық ... ... ... ... ... ... ... туылуына жәрдемақы;
-жерлеуге жәрдемақы.
7-сурет
ІІ. Қазақстан Республикасының халықты әлеуметтік ... ... ... ... ... әлеуметтік қорғау жүйесінің қазіргі
жағдайы.
Қазіргі әлеуметтік қорғау жүйесінде ... ... және ... ... ... ... да, ... деңгейі төмен.
Мүгедектігіне, асыраушысынан айырылуына байланысты, ... ... ... ... ... ... ... ынтымақтастық қағидасына
негізделген. Қазақстанның барлық азаматтары өмірдегі ... ... ... ... үлесіне және жүйеге қосқан жарнасына қарамастан,
бірдей ... ... ... алады. Азаматтың еңбек үлесі
ынтымақтастықты зейнетақы ... ... ғана ... Әлеуметтік
төлемдерді есептеудің экономикалық негізделген нормативтері мен ... ... ... ... салдарынан жұмыс істейтін халықтың
табыс деңгейімен әлеуметтік төлемдер арасындағы тиісті ... ... ... ... ... ... бір ... әлеуметтік еңбек үлесі
болмаған азаматтардың да алатын әлеуметтік ... ... де ... алады.
Еңбеккерлер, яғни ресми жұмыс істейтін азаматтар қатерлі жағдайға тап
болған кезде ... ... ... ... ... ... қамтамасыз
ететін шектеулі ынтымақтастыққа негізделген жүйе жоқ.
Жинақтаушы ... ... ... ... ... ынтымақтасусыз, жинақтау қағидасына негізделген жүйеге
қатысуға нәрменді ынталандыратын бірден бір түрі.
Азаматтардың жекелеген санаттарына ... ... ... ... ... көмек көрсетіледі.
Қолданылып жүрген заңнамада әлеуметтік қатерлер ... ... ... ... асыру көзделген, ол ... ... ... ... ... ... қорғау жүйесінің негізгі қаржыландыру көзі мен ... ... ... ... ... ... ... мемлекет
басқаратын жүйедегі халықтың қатылу деңгейі жоғары және әкімшілік ... ал жеке ... ... ... ал жеке ... институттары
қатысатын жүйеде халықты қамтудың төмендігі мен әкімшілік шығыстар жоғары
болатын халықаралық ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік қорғау жүйесінде ынталандыру
деңгейі төмен.
Әлеуметтік қорғау жүйесінің ... ... ... ... ... ... саланы реттейтін заңнама,
әлеуметтік қатерлер мен төлемдерге негізделмей, көбіне әлеуметтік төлемдер
түрлері бойынша ... ... ... және анық емес;
-әділдігі жеткіліксіз және ... ... ... әлеуметтік
жәрдемақылар алу құқығын іске асыру кезінде салық аудармайтындардың алдында
салықты төлеп, азаматтық ... ... ... ... болмауы,
-айқындықтың жеткіліксіздігі: дербес ... ... ... алу мен бөлу процесін қадағалау үшін дерекқордың қалыптасу
сатысында болуы.
Қолданылып жүрген жүйені сақтау қызмет параметрлерінің ... ... ... ... шешу мүмкіндігінің төмендеуіне апарып
соғады.
2.2 Қазақстан Республикасының халықты әлеуметтік қорғау жүйесін дамытудың
негізгі ... ... ... ... ... мен ... жағдайды
талдаудан туындайды. Нарық жағдайларына сәйкес келетін және тұрақты ақылы
еңбекке ынталандыруды қалыптастыратын, әкімшілік шығыстары ... ... ... ... ... жүйе құру ... ... проблемалаларды шешудің нарықтық қатынастарға негізделген
кешенді моделі іске асырылады. Жаңа жүйе ... ... ... тап ... ... ... ... қорғауды қамтамасыз етуге арналған
ынтымақты және ерікті сақатндырудың ... ... ... жүйе
болады.
Әлеуметтік қорғаудың жаңа жүйесінің негізгі мақсаттары мен міндеттері
экономикалық өсуді ... ... ... ... ... кезде
барлық азаматтарға қорғау көрсетуде әділ, пәрмендіде ... ... ... ... ... ... ... ескере отырып қалыптастырылуы тиіс.
Әлеуметтік саланы реттейтін заңнама өмірде кездесетін қатерлердің
негізінде қалыптастырылуы керек.
Жүйе әділ ... ... ... елдерде әділдікті барлық азаматттар үшін,
адамның салымына қарамастан, ... ... ... ... деп ... ... бір ... әр адамның әлеуметтік ... ... ... ... ... мен ұзақтығына байланысты деп
ұғады. Әлеуметтік қорғаудың жаңа ... ... екі ... ... болады. Әлеуметтік қорғау құқығын іске ... үшін қол ... ... ... ... берген ең төменгі жәрдем ақылар әлеуметтік қатар
туындаған ... ... ... үшін ... ... деңгейі ұсынуы
тиіс. Сонымен бір мезгілде, қосымша қорғау деңгейі ... ... ... ... ... болу ... ... жүйесі әрбір азаматтық мемлекетке тәуелділігін емес,
оның жеке жауапкершілігін ынталандыру тиіс. ... ... ... қабілетті азаматтар өзінің жеке басының болашағы мен өз отбасының
әл-ауқаты үшін жауапты болуы тиіс.
Жүйе нәрменді, ... ... болу ... яғни оны ... ... және оған аса ... ... беріледі. Жүйе тиімді, яғни ашық және
жақсы басқарылатын, шығыны аз және ... ... ... ал
жәрдемақылырдың қосарлануы мейлінше азайтылуы қажет. ... ... ... икемді болуы қажет.
Жүйе белгілі бір қысқа мерзім ішінде халықтың барынша толық ... етуі ... ... ... ... әлеуметтік қатерелер негізінде және
қорғаудың мынадай элементтерін қамтитын әлеуметтік ... ... ... ... ... азаматтарға әлеуметтік қатер туындаған кезде әлеуметтік қатер
туындаған кезде ... ... ... бюджет қаражатының
есебінен бірдей деңгейдегі мемлекеттік төлемдер беру;
- жұмыс берушілер мен еңбеккерлердің ... ... ... сақтандыру;
- жинақтаушы зейнетақы жүйесі;
- әлеуметтік көмек және белгілі бір санаттағы ... ... ... есебінен қолдаудың арнаулы мемлекеттік бағадарламалары.
Азаматтар әлеуметтік қатерлердің құқылы.
Қазақстанның ерекшелегін, халықаралық ... ... ... ... жүйесінің ұйымдастыру негізін қараған кезде ... сол ... және ... ... ... ... ... жүйеге артықшылық берілуі тиіс.
Әлеуметтік төлемдерді неғұрлым тиімді басқару үшін әрбір азаматқа дербес
код бере отырып, осы код ... ... ... төлемдерге бақылау
жасайтын мемлекеттік жүйе мен ... ... ... ... мен ... кең ... әлеуметтік қамсыздандыру мемлекеттік бүкіл
әлеуметтік ... ... ... бірі ... ... ... жүйесінің жетілдірілуі барысында жүктілігінің алғашқы
кезеңінде медициналық ұйымда ... ... ... ... ... ... іздестіру және басқа да көмек ... ... ... ... ... жасау тәсілдерін енгізу ... ... оң ... ... ... шаралары қалыптастырылатын
болады.
Мүгедектердің құқықтарын қорғайтын қоғамдық бірлестіктерді мүгедектерге
қатысты қоғамдық оң пікір қалыптастыруға тарту жоспарлануда. ... шешу ... ... ... ... мұқтаждарына
арналған өндірістерді мемлекеттік қолдауды жүзеге асыру, мүгедектердің
негізгі құқықтармен көрсетілетін қызметтерге қол ... ... ... ... ... ... әлеуметтік көмек мұқтаждықтың нақты өлшемдері негізінде халықтың
ең аз қорғалған ... ғана ... ... ... ... ... бір топтарына –ардагерлерге, мүгедектерге, аз қамтамасыз етілген
азаматтарға қосымша қорғау көрсетуге бағытталған ... ... ... реформалауда әлеуметтік нормативтердің ролін
арттыру, ең төменгі ... ... ... ... деңгейіне
жақындату маңызды болып табылады. Әлеуметтік төлемдердің мөлшері әлеуметтік-
экономикалық табиғаты бар нормативтерге негізделіп есептелетін болады. Ең
төменгі ... ... және ... ... ... ... болады. жасы, асыраушысынан және еңбек ету қабілетінен
айырылуы ... ... ... ... ... ... дейін тағайындалған азаматтарды қамтамасыз ету қағидалары
өзгерістерге ұшырамайды.
Әлеуметтік қорғаудың кез-келеген ... ... ... ... ... мен ... берушілердің қаражаты ... ... ... ... ... нақты азаматтың
ғана емес, үкіметтің әлеуметтік әріптестерінің-кәсіподақтардың және жұмыс
берушілер бірлестіктерінің қатысу деңгейін көтеру қарастырылады.
Өмірде қатерлер туындаған ... ... ... ... ... ... аударатын ұйымдарда жұмыс істейтін барлық еңбеккерелер
асыраушысының еңбек ету ... және ... ... ... сақтандыру жүйесінің қатысушылары болады. Әлеуметтік сақтандыру
жүйесі енгізгенде алғашқы кезеңінің ерекшеліктері ескеріледі. ... ... ... жұмыс берушілер мен еңбеккерелердің
аударымдары есбінен жүзеге асырылады. Төлемдердің ең ... және ең ... ... ... Жарна аударылатын табыстың ең жоғарғы шегі
белгіленеді.
Еңбек ету қабілетінен айырылған жағдайдағы әлеуметтік қоррғау.
Мүгедектерді оңалту ... ... ... ... дамыту олардың әлеуметтік, еңбекке бейімделу жүйесін
құруға, ... ... ... ... ... ... болады.
Еңбек етуге қабілетті жастағы азаматтардың ... ... ... ... ... ... ... ету қабілетінің
шектелуін бағалауға көшу қарастырылады. ... ... ... мен ... еңбек ету қабілетін айырылу деңгейін
айқындаудағы жауапкешілігін арттыру жөнінде шаралар қабылданатын болады.
Жұмыс берушінің кінәсінен ... ету ... ... өмірі мен денсаулығына келтірілген зиян үщін жұмыс
берушінің жауапкерішілігін міндетті ... ... ... ... беруші мен сақтандыру ұйымының арасында жасалған шарт
талаптары мен жұмыс берушінің ... ... ... аударымдарының
есебінен жүзеге асырылады.
Сақтандыру ұйымы сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... бүкіл ғұмыры бойы берілетін төлемдер
түрінде жүзегеасырылады. Бұдан басқа, сақтандыру ... ... ... ... мен ... боның еңбек ету қабілетін қалпына
келтіруге кеткен және тағы ... ... ... ... жұмыс
берушінің кінәсінен болған жағдайда мемлекеттік бюджет қаражатының ... ... және ... ... ... өтеу ... жауапты
болмайды.
Төлемдердің ең төменгі мөлшері (мемлекет берген ... ... ... ... белгіленеді және жұмыс берушілерге сақтандыру шарттарын
уақтылы жасамағаны үшін салынатын айыппұл санкцияларының жүйесі ... осы ... ... ... ... ... ... сақтауға және жақсартуға ынталандырылады.
Республикалық және жергілікті бюджеттер есебінен қаржыландырылатын
мемлекеттік мекемелер ... үшін ... ... ... ... қабілетінен айрылу кезіндегі зиянды өтеудің ерекше тәртібі ... ... ... ... ... ету ... айрылу.
Еңбек ету қабілетінен айрылу жағдайындағы әлеуметтік қорғау жүйесін
реформалау оның мынадай үш деңгейлік ... ... ... деңгей: барлық азаматтарға мемлекеттік бюджеттің қаржаты есебінен
бірдей деңгейдегі жәрдемақы беру.
Екінші ... ... ... ... ... ... әлеуметтік
сақтандыру жүйесінен зейнеткерлік жасына жеткенге дейін қосымша төлемдер
беру.
Үшінші деңгей: азаматтардың ... ... ... ... ... ... айрылуын ерікті сақтандыру.
Әлеуметтік сақтандыру жүйесінен мөлшері еңбеккердің ... ... және ... ету ... ... ... қарай
белгілі бір уақыт ішіндегі ... ... ... ... есептелетін болады. Төлемдердің ең төменгі және ең жоғары мөлшері
заңмен белгіленетін ... ... ... жүргізілетін табыстың ең
жорғары шегі белгіленеді.
Асыраушысынан айрылу жағдайында, ... ... ... ... жағдайларды қоспағанда, мемлекет барлық азаматқа жүйеге қатысуымен
байланыстырмай, әлеуметтік қорғауды жәрдемақылар түрінде бірдей ... ... ... ... ... ... ету қабілетінен айрылу жағдайындағы сияқты шарттар бойынша
қызметкердің келтірген зиян үшінде жұмыс берушінің ... ... ... ... ... ... асыраушысынан айрылу
жағдайы бойынша әлеуметтік қорғаудың үш ... ... ... Осындай қатер туындаған кезед ... ... ... ... ... ... ... Төлемдердің ең төмен
және ең жоғары шегі белгіленеді.
Жұмысынан айрылу жағдайында әлеуметтік қорғау.
Жұмысынан ... ... ... ... ... ... оның екі деңгейлі құрылымын енгізуді көздейді.
Бірінші деңгей: жергілікті бюджеттер есебінен барлық жұмыссыз ... ... ... ... ... ... көрсету, қоғамдық жұмыстар
беру жолымен төлеген жарнасына қарай қосымша қорғау.
Ресми ... ... деп ... және ... ... жұмыс іздеп
жүрген әрі сақтандыру жүйесіне белгілі-бір үлесі болған ... ... ... ... құқығы туындайтын болады. Төлемнің
мөлшері жалақы ... және ... ... ... ... сақтандыру жүйесніе жарна аударылатын табыстың ең жоғарғы шегі
белгіленетін болады.
Әртүрлі деңгейде шектеу ... ... ... лайықты жұмыстан
бастарту, өз өтніші бойынша жұмыстан шығу, жекелеген құқық бұзушылықтар
орны алғанда, төлемді алу ... ... ... боның мөлшері
азайтылуы не жойылуы мүмкін.
Жұмыссыздықтан міндетті ... ... ... ... ... ... ... жүйесін едәуір жақсартады және кеңейтеді.
Еңбеккерлерге жұмысынан айрылған жағдайда латын жәрдемақы мөлшерін
білетін ... және ... ... ... ... ... ... жұмыс істеуге ынталы болады. Жұмыссыздарды ақпараттық қолдау
мақсатында еңбек рыногында мамандықтар мен аумақтар ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік қорғау.
Ынтымақтастықты зейнетақы жүйесінің өлшемдері ... ... ... ... арттырылған кезде зейнеткерлікке шығу кезеңі
ескеріледі. Ынтымақтастықты жүйенің зейнеткерлік әлеуметтік қорғауды жүзеге
асыру қағидаттары ... ең ... ауыл ... ... жинақ қызметінің, зейнетақы
төлеу жөніндегі мемлекеттік орталықтың және ... ... ... ... ... ... ... қызметімен
қамтуды кеңейту жөнінде шаралар көзделіп ... ... ... ... ету және ... ... қоларының қаражатын
әртүрлі қаржы құраладарына инвестициялау кезінде қатерлерді әртараптандыру
тетігін реттеу жөнінде шаралар қабылданатын болады. ... ... ... ... ... Аннуитеттік зейнетақы
төлемдері рыногын енгізу, оның ... ... ... бірлескен
аннуитеттерді сатып алуын ынталандыру болады.
Мемлекеттік емес және мемлекеттік жинақтаушы зейнетақы ... ... ... және ... органның талаптарына сәйкес
болған жағдайда жинақтаушы зейнетақы қорларына зейнетақы ... ... ... ... ... беру ... қолданыстағы
зейнетақы заңнамасына өзгерістер енгізіледі.
Аз қамтамасыз ... ... ... қорғау.
Жаңа жұмыс орындарын ашу және ... ... ... ... ... қол ... ... әлеуметтік көмек азаматтарға ақшалай, ... ... ... нақты мұқтаждық өлшемдері негізінен
ақы төленетін қоғамдық жұмыстар беру түрінде көрсетіледі. Атаулы әлеуметтік
көмек көрсету тәсілін де жетілдіру ... және ... ... ... ... ... етуге
қабілетсіз азаматтарға; балаларға, зейнеткерлерге, ... ... ... ... , ... ... қабілетті халыққа әлеуметтік көмек
көрсету тәсілін де, табыс ... ... ... де ... және ... ... әлеуметтік көмек еңбек етуге
қабілетсіз азаматтарға: балаларға, зейнеткерлерге, ... ... ... ... ... ... қабілетті халыққа әлеуметтік көмек
қоғамдық жұмыстарды қаржыландыру, қайта оқыту ... мен ... ... ... да ... ... ... жұмыстар
азаматтарды әлеуметтік қолдаудың уақытша ... ... ... еңбекақы деңгейі азаматтардың бұған ұзақ уақыт қатысуын
ынталандырмай,тұрақты жұмысты белсенді ... ... ... ... ... құқықтық, қаржылық, ақпараттық ... ... ... ... ... қатерлер түрлері және төлемдер негіздері жөніндегі заңнаманы
кезең-кезеңімен жүйелеу ұсынылып отыр. Азаматтардың жекелеген санаттарын
қосымша қорғауға ... ... ... ... ... нормативтерді есептеу әдістемесі одан әрі жетілдіріледі.
Әлеуметтік сақтандыру жүйесін қаржыландыру әлеуметтік салықтың ... ... ... және ... есебінен жүзеге асырылады.
Бұл шара еңбеккердің, кәсіподақтар мен жұмыс берушілер ... ... ... ... ... арттырады.
Әлеуметтік қорғау республика халқының мүддесін қозғайтын болғандықтан,
халықты барлық мүдделі мәселе бойынша анық та толық ақпаратпен қаматамасыз
етуге ерекше мән ... ... ... ... қажетті түсіндіру жұмысы
әлеуметтік әріптестердің қатысуымен жүргізіледі.
Реформаланатын әлеуметтік ... ... ... сақтандырудың
ролі артуын ескере отырып, халықты әлеуметтік қорғау жүйесінде ... ету мен ... алу ... аса маңызды шартарының бірі
болып ... ... ... бір ... ... ... ... анықтау үшін әлеуметтік сақтандырудың барлық түрі бойынша қажетті
актуалдық есептер жүргізіледі. Бұл ретте әрбір азаматтық ... ... ... жеке коды ... ... ... код ... азаматтардың әлеуметтік төлемдерді алуы ... ... ... ... ... барлық азамат бойынша дерекқор
болып табылады. Бұл инфрақұрылымды ұстауға ... ... ... және ... ... болдырмауға, әлеуметтік жарна мен
әлеуметтік жәрдемақыларды алу құқығы арасында байланыс жасауға мүмкіндік
береді. Бұл шаралар ... ... ... ... ... ... барлық әлеуметтік төлемдер бойынша ақпаратты ... және ... ... ... көздейді. Әлеуметтік қорғау мұқтаждары үшін
актуарлық есептердің әдістемелік жетілдіру жөнінде шаралар қабылданады.
Әлеуметтік қамсыздандыру жүйесін ... ... ... ... қорғаудың жаңа саясатын жүзеге асырудың негізгі
қағидасы болып табылады. Жүйеге қатысушылардың қызметін бақылау мемлекетте
қалатын ... ... ролі ... бюджеттен
қаржыландырмайтын әлеуметтік сақтандыру жүйесі дамуының деңгейі жоғары
болған жағдайдың өзінде ... ... ... міндетті түрлерін енгізу жүйеге қатысатын
азаматтардың ... ... үшін ... ... қарастырады. Шектелген ынтымақтастың қағидасына ... ... ... ... ... ... ескере
отырып, әкімшілік шығындарды азайту, халықтық толық қамтылуын және ... ... ... ету ... ... ... қорын құру ұсынылып отыр. Аударымдардың қатысуы мен мөлшерін
жеке ... ... қор ... ... ішінде жеке ұйымдар үшін қызығушылық
тудырмайтын шалғайдағы ауылдық аудандарды әлеуметтік сақтандыруға мүмкіндік
береді. Осымен қатар ... ... ... тыс ... ... бақылаудың нәрменді тетіктері енгізіледі.
Зейнетақы төлеу жөніндегі мемлекеттік ... ... ... ... кеңейтіледі. Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорының
міндеттемелері қолданылып жүрген акционерлік қоғамдар ... ... ғана ... ... ретіндегі міндеттемелері болып
табылады. Сонымен бірге, келешекте міндетті әлеуметтік ... ... ... ... ... жеке ... қатысуы мүмкін
болады. Әлеуметтік-экономикалық жағдайлар өзгерген ... ... ... ... ... түзетулер уақтылы енгізіледі.
ҚОРЫТЫНДЫ
Халықаралық тәжірибесі сүйене отырып, әлеуметтік қорғаудың неғұрлым
тиімді және жүйелері, әдетте:
1) мемлекеттік ... ... ... ... ... зейнетақымен қамсыздандыру;
4) әлеуметтік көмек сияқты негізгі элементтерді қамтиды ... ... ... ... әлеуметтік қорғауға жататын жағдайлар
туындаған кезде ... ... ... ... ... ... ... етуге арналған.
Жұмыс берушілер мен еңбеккерлер аударымдарының есебінен қаржыландыратын
міндетті ... ... ... ... ... ... сай ... істейтін еңбеккерлерді қосымша қорғауға арналған.
Жинақтаушы зейнетақы жүйесі әр азаматтың өзін-өзі ... ... ... ... ... ... ... бюджет қаражаты
есебінен қосымша қорғауды көздейді.
Бұдан басқа, азаматтың әлеуметтік қатерлерден өзін-өзі ... ... ... ... жүйе ... және ... ... үйлестіруге мүмкіндік береді.
Қазақстанда нарықтық экономикаға көшу аяқталып келеді. Әлеуметтік
қорғаудың жүйесі өзгерген ... ... ... болуы қажет.
Өтпелі кезеңнің басында мемлекет бұрын беймәлім болып келген ... ... ... құлыдырауы, экономиканың бейресми секторының
өсуі сияқты жаңа экономикалық факторлардың әсерінен әлеуметтік ... ... ... ... болды.
Жинақтаушы зейнетақы жүйесін енгізу мен заттай жеңілдіктерді ақшалай
төлемдермен ауыстыруды қоспағанда, жасалған ... ... ... ... ... кезеңнің ағымдық мәселелерін шешуге бағытталды.
Соңғы жылдардағы Қазақстандағы көбіне Оңтүстік Қазақстан облысындағы
экономикалық қатынастар жүйесін реформалау нақты әлеуметтік ... ... ... ... ... ... нашарлауы, барлық
азаматтардың өмірлеріне әсерін тигізуде, әсіресе әлеуемттік ... ... көп ... ... ... ... тәрбиелісі
инфлияциялық процестерге алып келіп отыр. Сонымен бірге халық табысының
төмендеуіне, ... алу ... ... ... алу ... және аз ... ... санының өсуіне алып келіп отыр.
Осының бәрі инфляция болмау үшін кедейшілік ... үшін ... ... ... ресурстарының шектеулі жағдайында кедейшілікке қарсы күрестің
негізгі шаралары ... ... ... әлеуметтік осал қатарына тікелей атаулы қолдауды күшейту;
-жұмыссыздарды, әйелдерді, аз ... және ... ... ... ... ... және мемлекеттік емес секторлардың
аз қамтылған ... ... ... ... ... қажет етуші жанұяларға ақшалай емес көмектің
түрлерін ... осы ... ... ... барлық шараларын заң жүзінде
іске асыратын ... ... ... ... ... ... Назарбаев Н.А Қазақстан 2030. Ел президентінің Қазақстан халқына
жолдауы// Егемен Қазақстан 1997 ... ... Н.А 2003 ... ішкі және ... ... ... бағыттары
туралы Ел президентінің Қазақстан халқына жолдауы // ... ... ж, 30 ... Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың «Қазақстан
халқына Жолдауы» Астана, 2005 жылғы ақпанның 18-і.
3. Алимбаев А.А, Алпысбаев С.Н, Ниязбекова Р.К и др. ... ... ... ... в ... (региональный аспект):
Караганда, ПК Алем,2001 ж;
4. Экономикалық теория негiздерi. Оқулық.-Алматы. 1998 ж. Авторлар ұжымы.
5. ... ... ... ... ... правительстваРК
от 26 июня 2001 года;
6. Қазақстан Республикасының еңбек туралы Заңы 1998 жыл;
7. Зейнетақылық қамтамасыз ету туралы ІР Заңы 1998 ... Ең ... ... ... ... ... ... Заңы,16
қараша 1999ж;
9. Формирование модели социально-ориентированной экономики в
Казахстане (региональный аспект): Под ... ... ... ПК ... 2001 год.
10. Алимбев А.А. Государственное регулирование экономики-Алматы 1999 ... ... А.С. ... ... ... ... ... 1999
год
12. Сансызбаева Г.Н. Система социальной защиты население. Алматы, экономика
1998 год.
13. ... ... ... ... ... 1996 год.
14. Оразәлі Сәбден. ХХІ ғасырға қандай экономикамен кіреміз. Алматы,
“Қазақстан” 1997 жыл
15. ... Ю. ... ... ... в ... ... ... теории и практики управления-1993 год N3
16. Қазақстан ... ... ... ... ... ... 2001 жыл 3 ... Проект индикативного плана социально-экономического развития Республики
Казахстан на 2001-2005 годы
18. ... ... ... и ... Ваше ... 1999 год ... ... порок, а повод оказания помощи. Южный Казахстан 15 января
2001 года.
20. Социальная защита –правовые проблемы системы соцобеспечения.
Предприниматель и право. 1999 год ... ... ... ... “Об ... ... N34-1 от
18.07.96
-----------------------
Әлеуметтiк қорғау жүйесi
Объектiлер
Стандарттар
(нормативтер)
Принциптер
Формалар
Институттар
Құралдар
Субъектiлер
Функциялар
Мамандық
құрылым
Территория-
Лық құрылым
Жыныс пен
Жас құрылым
Жұмыс бастылық
құрылым
Әлеуметтiк кластық құрылым
Әлеуметтiк қорғаудың объект ретiндегi халықтың құрылымы
Жұмыс iстемейтiн ... ... ... ... орындары
Жұмыс-
шылар
Жұмыс iстеушi
халық
аудандар
облыстар
жасы
жынысы
Әлеуметтiк топтар
кластар
1.мемлекет
тiк кәсiп
орын
жұмысшылары
2.жеке кәсiпорын жұмысшылары
3.басқа меншiк формасын
дағы кәсiпорын ... ... ... ... ... ... ... субъектiлерiнi» құрылымы
Республикалық
қоғамдық
инститтар
ҚР
үкiметi
ҚР
Парламентi
Кәсiпшiлер
Одағы
Партиялар мен
Іозғалыстар
Территориялық
Де»гейi
Мемлекеттiк инститтар
Кәсiпорын
(фирма)
Облыстық
(аудандық)
өкiмет
Қоғамдық ұйымдар
1.әкiмшiлiк
2.кәсiпшiлер
одағыны»
комитетi
3.е»бек айтысы бойынша комиссия
4.коллективтi
келiссөздер
комиссияс
1.Кәсiпшiлер одағы ке»есi
2.Бiрiккен партиялар
3.Азаматтарды»
бiрiгуi
1.облыстық(аудан-
дық) әкiмшiлiк
2.Е»бек және әлеуметтiк қорғау департаментi
3.Жүмыспен ... ... ... ... ... ... ... қоғамы
2.кере»-мылқаулар
қоғамы
3.соқырлар қоғамы
4.тұтынушылар қоғамы
ҚР жоғары соты
Адам құқығы бойынша комиссия
ҚР конституциялық
соты
1.Еңбек ж/ә әлеуметтiк қорғау министрлiгi
2.Ғылым ж/ә бiлiм ... ... ... ... және ... ... ... әлеуметтiк ке»iстiк
Әлеуметтiк көмек динамизациясы
Әлеуметтiк қорғау жүйесiн жайлап құру және дамыту
°леуметтiк ... ... ... қорғау жүйесiн құрудағы альтернативтiлiк
Сақтандыру
Сақтандыру мен ынтымақтастықты үйлестiру
Өкiлдiлiке шек қою
Өзiн өзi басқару
Әлеуметтiк ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтiк қорғаудың маргинальдық моделi
Принциптер
Субсидиарлық
Үзiндiк көмек
Де»гейлер
Жергiлiктi органдар
штат
федеральдi
Әлеуметтiк қамтамасыз ету жүйесiнi» құралдары
Штаттар мен жергiлiктi органдар бюджетi
Кәсiпкерлердi» е»бек ақы ... ... мен ... ... әлеуметтiк сақтандыруға мақсатты салық
алу
формалар
Мемлекеттiк әлеуметтiк көмек
Ёлеуметтiк сақтандыру
1.жалпы феодалдық бағдарлама
2.Жеке ... ... ... ету бағдаламасы
Кәрiлiк бойынша зейнетақы
Тұрғын үй субсидиялары
Жұмыссыздық бойынша жәрдемақы
Азық түлiк көмегi
Асыраушысын жоғалту бойынша зейнетақы
Балаларға көмек ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтiк
сақтандыру
Мiндеттi мемлекеттiк
әлеуметтiк сақтандыру
Қазақстан Республикасының әлеуметтiк қорғау жүйесi
Жұмыспен
қамту
қоры
Е»бек және әлеуметтiк қорғау министрлiгi, е»бек және әлеуметтiк қорғауды»
облыстық басқармасы
Мiндеттi
Медициналық
Сақтандыру қоры
Мемлекеттiк ... ... ... ... ... (8 ... ... айырылған жағдай-
дағы жәрдемақы
4.Жасы бойынша әлеуметтiк жәрдемақы
5.Тұрғын үй жәрдем-
ақысы
6.Кейбiр категория-
дағы ... ... ... ... ... бойынша жәрдемақы
3.Мамандық дайындау мен қайта оқыту
4.Төлемi бар қоғамдық жұмыстар
5.Жа»а және қосымша
жұмыс орындарын құру
1.Уақытша жұмысқа ... ... және ... ... ... туылуына жәрдемақы
4.Жерлеуге жәрдемақы
5.Денсаулық сақтау қызметтерi

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 29 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Адамзаттың табиғатты қорғау іс-әрекетінің болашағы. Әлемдегі халықтың төтенше жағдайлардан жаппай өлімге ұшырауына әкелетін жағдайлар15 бет
Зақымдаушы факторлардан халықты инженерлік қорғау. Зақымдану ошақтарындағы құтқару және басқа да шұғыл жұмыстар10 бет
Зейнетақымен қамтамасыз ету және халықты әлеуметтік қорғау туралы есеп айырысулар32 бет
Төтенше жағдай кезінде халықты қорғау16 бет
Халықты жер сілкінісінен қорғау ерекшеліктері11 бет
Халықты жұмыс пен қамту және әлеуметтік қорғау стратегиясы24 бет
Халықты және аумақтарды қорғауды ұйымдастыру13 бет
Халықты қорғаудың негізгі принциптері мен қорғау әдістері13 бет
Халықты әлеуметтік қорғау7 бет
Халықты әлеуметтік қорғау жүйесі жайлы55 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь