Қазақстан Республикасындағы жұмыссыздық пен жұмысбастылық

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
1 ЖҰМЫССЫЗДЫҚ СИПАТЫ МЕН ТҮРЛЕРІ ... ... .. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.1 Жұмыссыздықың экономикалық мәні және оның экономикаға тигізетін әсері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.2 Жұмыссыздық және оның түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9
2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ЖҰМЫССЫЗДЫҚ МӘСЕЛЕСІН ЖҰӨ ЖӘНЕ БАСҚА ДА ЭКОНОМИКАЛЫҚ КАТЕГОРИЯЛАР АРҚЫЛЫ ТАЛДАУ
2.1 ҚР.сы жұмыссыздық деңгейінің қазіргі таңдағы статистикалық көрсеткіштері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 14
2.2 ҚР жұмыспен қамту мәселесін ғылыми тәжірибеде талдау ... ... ... ... .20
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..30
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..32
Бүгiнгi таңда әлемнiң дамыған елдерiнiң қай-қайсысын алып қарасақта олардың экономикасының негiзгi бағытының бiрi әлеуметтiк салаға бағытталған болып келедi. Өйткенi әлеуметтiк сала сол елдегi халықтың тұрмыс жағдайын, халықтың өмiр сүру деңгейiн және сол елдiң жалпы экономикасының жағдайын көрсетедi.
Сондықтан әрбiр елдiң экономикасы халықтың әлеуметтiк жағдайын көтеру үшiн тұрақты экономикалық өсудi қажет етедi. Елiмiздiң нарықтық экономикаға өтуiне байланысты еңбек рыногының қатынастары күрделене түсуде. Ал әлеуметтiк саланың жағдайын жақсарту ең бiрiншi сол елдiң еңбек рыногына, халықтың ақшалай табыстарына, елдегi экономикалық активтi халық пен жұмыссыздық деңгейiне байланысты болады.
Осы еңбек рыногында макроэкономикалық тепе-теңдiктiң бұзылуы экономикада қоғам дамуына тиiмсiз құбылыс болып табылатын жұмыссыздықты қалыптастырады. Экономикада жұмыссыздар болып еңбекке жарамды жастағы еңбекке қабiлеттi, бiрақ қазiргi уақытта жұмыс орны жоқ адамдар табылады. Сондықтан да жұмыссыздық ел экономикасының жағдайын көрсететiн бiрден-бiр көрсеткiш. Себебi, жұмыссыздық тiкелей елдiң экономикалық құрылымына, өнеркәсiп салаларына, жалақы деңгейiне, халықтың әлеуметтiк жағдайына әсер етеді.
Тақырыптың өзектілігі Қазақстан Республикасы проблемасының өзектілігі жұмысбастылық пен жұмыссыздықтың әлеуметтiк-экономикалық мәнi мен мазмұнын ашып, оның макроэкономикалық теңсіздікке және макроэкономикалық көрсеткіштеріне әсерін қарастыру, жұмыссыздықтың елiмiз экономикасындағы жағдайы мен ерекшелiктерiн қарастыру болып табылады.
Сондықтан курстық жұмыс тақырыбы “Қазақстан Республикасындағы жұмыссыздық пен жұмысбастылық ” деп алынды.
Бұл тақырыпты орындаудағы негiзгi мақсат болып жұмысбастылық пен жұмыссыздықтың экономикалық мәнін ашу, олардың түрлері мен әлеуметтік-экономикалық салдарын қарастыру, сонымен қатар еліміздегі жұмыссыздық пен жұмыспен қамту жағдайын және олардың құқықтық негіздерін талдау болып табылады.
Мақсатқа жету барысындағы атқарылатын мiндеттер келесiдей болып табылады:
- Жұмыссыздықты еңбек рыногының элементi ретiнде қарастыру және жан-жақты талдау;
- Жалақы және жұмысбастылық және олардың өзара байланысын қарастыру, сонымен қатар елiмiздегi жұмысбастылық пен жалақы деңгейiн талдау;
- Жұмысбастылық пен жұмыссыздықтың жалақы, инфляция және жұмысшы күшi ұсынысы және сұранысымен байланысын анықтау;
- Жұмыссыздықтың түрлерi мен олардың экономикаға тигiзер әсерiн қарастыру;
- Жалақы, жұмысбастылық, кәсiподақтар және жұмыссыздық, олардың өзара байланыстары, мәселелерiн және шешу жолдарын ұсыну болып табылады.
- Қазақстандағы жұмыссыздық мәселесiнiң жалпы жағдайын, олардың өзiндiк ерекшелiгiн қарастыру.
1 Жұмамбаев С.К. Еңбек рыногы экономикасы: Оқу құралы. – Алматы: Қазақ университетi, 2003 – 171 б.
2 Мамыров Н.Қ., Тiлеужанова М.Ә. - Макроэкономика. - Оқулық. – Алматы. Экономика. - 2003. – 432 бет.
3 Статистический ежегодник. Алматы. – 2008г. – 467 стр.
4 Джумамбаев С.К. Рынок труда в казахстанской экономике. – Алматы: Ғылым, 2006 г.
5 Ивашковский С.Н. - Макроэкономика. - Учебник. – 2-е изд., испр., доп. – М., - Дело. 2002. – 472 с.
6 “Халықты жұмыспен қамту туралы” Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 23 қаңтарындағы заңы // Егемен Қазақстан, 2001 ж, 30 қаңтар. 15-16 бет.
7 Н. Ә. Назарбаев. «Қазақстан әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясы» Жолдауы, Астана, 2006 жыл, 1 наурыз. 251-252 бет.
8 «Обзор макроэкономической ситуации в Казахстане» // Бердибек Сапарбаев, РЦБК, №4, 2007 г.
9 Журнал. Экономика и права Казахстана, 2008 г. № 1,2,3.
10 Е.Б.Жатканбаев, К.С.Мухтарова. Безработица как фактор снижения уровня жизни населения \\Вестник КазГУ. Серия Экономическая,2007№1 61-67 бет.
11 Н.Ә.Назарбаев Қазақстан халқына Жолдауы «Жаңа әлемдегі жаңа қазақстан», 2007ж 3 наурыз.
12 «Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008-2010 жылдарға арналған орта мерзімді фискалдық саясаты туралы» - Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы, 2007 жылғы 29 тамыз, №754, Астана, Үкімет Үйі.
13 «Қазақстан халқының әл-ауқатын арттыру мемлекеттік саясаттың басты мақсаты» Н.Назарбаев 2008 жылғы Қазақстан халқына Жолдауы. – Астана, Ақорда, 2008 ж. 5 ақпан.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
............................................................................
...........................................3
1 ЖҰМЫССЫЗДЫҚ СИПАТЫ МЕН ТҮРЛЕРІ..........
..........................................5
1.1 Жұмыссыздықың экономикалық мәні және оның экономикаға тигізетін
әсері
............................................................................
................................5
1.2 ... және ... ... ... ... ... ЖҰӨ және басқа да
экономикалық категориялар арқылы талдау
2.1 ҚР-сы жұмыссыздық деңгейінің қазіргі таңдағы статистикалық
көрсеткіштері
............................................................................
................................14
2.2 ҚР жұмыспен қамту ... ... ... талдау
.................20
ҚОРЫТЫНДЫ
............................................................................
..............................30
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
..........................................................................32
КIРIСПЕ
Бүгiнгi таңда әлемнiң дамыған елдерiнiң қай-қайсысын алып ... ... ... бағытының бiрi әлеуметтiк салаға бағытталған
болып келедi. Өйткенi әлеуметтiк сала сол ... ... ... ... өмiр сүру деңгейiн және сол елдiң жалпы экономикасының жағдайын
көрсетедi.
Сондықтан әрбiр елдiң экономикасы халықтың ... ... ... ... экономикалық өсудi қажет етедi. Елiмiздiң нарықтық экономикаға
өтуiне байланысты еңбек рыногының ... ... ... ... ... ... жақсарту ең бiрiншi сол елдiң ... ... ... табыстарына, елдегi экономикалық активтi халық пен
жұмыссыздық деңгейiне байланысты болады.
Осы ... ... ... тепе-теңдiктiң бұзылуы
экономикада қоғам дамуына тиiмсiз құбылыс болып табылатын жұмыссыздықты
қалыптастырады. Экономикада ... ... ... ... ... қабiлеттi, бiрақ қазiргi уақытта жұмыс орны жоқ адамдар ... да ... ел ... ... ... бiрден-бiр
көрсеткiш. Себебi, жұмыссыздық ... ... ... ... ... жалақы деңгейiне, халықтың әлеуметтiк жағдайына әсер
етеді.
Тақырыптың өзектілігі Қазақстан ... ... ... пен ... ... ... мазмұнын ашып, оның ... ... ... ... ... ... ... елiмiз
экономикасындағы жағдайы мен ерекшелiктерiн қарастыру болып табылады.
Сондықтан ... ... ... ... ... пен жұмысбастылық ” деп алынды.
Бұл тақырыпты орындаудағы негiзгi мақсат болып жұмысбастылық пен
жұмыссыздықтың ... ... ашу, ... ... мен ... салдарын қарастыру, сонымен қатар еліміздегі жұмыссыздық ... ... ... және ... ... ... ... болып
табылады.
Мақсатқа жету барысындағы атқарылатын мiндеттер келесiдей болып
табылады:
- Жұмыссыздықты еңбек рыногының элементi ... ... және ... ... Жалақы және жұмысбастылық және олардың өзара байланысын қарастыру,
сонымен қатар елiмiздегi жұмысбастылық пен жалақы деңгейiн талдау;
- ... пен ... ... инфляция және жұмысшы күшi
ұсынысы және сұранысымен байланысын анықтау;
- Жұмыссыздықтың ... мен ... ... ... ... Жалақы, жұмысбастылық, кәсiподақтар және жұмыссыздық, олардың өзара
байланыстары, мәселелерiн және шешу жолдарын ұсыну болып табылады.
- ... ... ... ... ... ... ... қарастыру.
Бұл жұмысты Жұмамбаев С.К. Мамыров Н.Қ. ... ... екі ... ... ... бөлімде жұмыссыздықтың экономикалық-
әлеуметтік мәні, жұмыссыздық ... және ... ... ... мен оны ... ... ал екінші бөлімде Қазақстандағы жұмысбастылық пен жұмыссыздық
мәселесі, оларды шешу жолдары, ... пен ... ... ... ... талданып, еліміздің жұмыссыздық және
жұмыспен қамту ... оның ... ... әсері
талданып, бүгінгі таңдағы әлеуметтік саланы реттеудегі мемлекеттер шаралар
мен ... ... ... ЖҰМЫССЫЗДЫҚ СИПАТЫ МЕН ФОРМАЛАРЫ
1. Жұмыссыздықдың экономикалық мәні және оның ... ... жеке адам және ... үшiн ... ... ... алып келедi. Жеке адам үшiн ол өндiрiстен кету ... ... ... ... ... айырылып, көтерiңкi психикалық жүк
көтередi. Ал қоғам үшiн ол жоғары салық шығынына ұшыратады, адам ... ... ... ... ... жастарға байланысты
мәселелер асқынады және т.б. бос ... ... ... ... ... ... ... болып келедi. Сонымен қатар бұл құбылыстың
кемшiлiктерiн бiржақты атай берген дұрыс емес. ... ... ... деңгейi тән, жұмыс күшiнiң белгiлi резервi әрқашан да
болып тұрады. Табиғи жұмыссыздықтың ... ... ... ... ... бар деуге болады. /1, 36 б/
Жұмыссыздық мәселелерi көптен берi зерттелуде, бiрақ жұмыссыз қатарына
кiмдi жатқызу керек, жұмыссыздық көрсеткiштерi, жұмыссыздық деңгейiне ... ... және т.б. ... осы ... дейiн талқыланып жатыр.
Қазақстан жағдайында бұл мәселелер шиеленiсе түстi, өйткенi экономикалық
дағдарыс және ... ... ... күрт өзгеруiне байланысты адам
қылықтарына өзгешелiктер ендi.
Жұмыссыздық туралы көптеген анықтамаларды жинақтап қорытсақ, ... ... ... ... ... адам – ол қазiргi жалақы мен
еңбек жағдайында жұмысы жоқ, ... ... ... ... және жұмыс iздеп
жүрген адамдар. Ал жұмыссыздықты – экономикалық белсендi ... ... ... құрайтын экономикадағы құблыс деп бiлемiз. Халықаралық
еңбек ұйымының анықтамасы ... ... деп ... ... ... ... iстеуге дайын және соңғы төрт ай iшiнде жұмысты әр ... ... ... ... ... (u) жұмыссыздар саны (U) экономикадағы
белсендi халық санына (L) бөлу арқылы табады және ... ... 97 ... = U / L = U / ... ... қатынастар арқылы дамуында еңбекке деген сұраныс
және еңбек ... ... ... ... ... жағдай орын алады деп
есептелiнедi. Бiрақ шын өмiрде мұндай еңбек рыногының тепе-теңдiгiнiң орын
алуы сирек кездеседi. Еңбек рыногының ... ... ... етiп ... кәсiпорындар қанша жұмыс күшiн қажет етсе соған ... ... ... ... активтi халықтың саны сондай
дегендi бiлдiредi. /1, 116 б/
Шындығында еңбек рыногында еңбек ... ... ... ... ... Яғни, экономика заңдылығы бойынша жұмыссыздықтың табиғи деңгейi
орын алады дегендi бiлдiредi. Егер де осы ... ... асып ... табиғи деңгейi Оукен заңы бойынша 3%) , онда экономикада
тұрақсыздық ... ... ... орын ... ... келесi еңбек рыногының тепе-теңдiк графигiнен көруге
болады. Сурет-1. /2, 568 ... ... A ... NE Nb N
Сурет-1 – ... ... ... ... ... еңбек сұранысы қисығы Nd мен еңбек ұсынысы
қисығы NS қиылысында Е нүктесi пайда болады, ол ... ... ... ... Осы тепе-теңдiк нүктеге сәйкес WE ... және NE ... ... ... ... ... W1 деңгейде жоғары болатын болса, онда ... ... ... ... көлемi еңбекке сұраныстан В-А мөлшерде ... ... Nb- Na ... ... жұмыссыздық пайда болады.
Сонымен, жұмыссыздық бұл еңбек рыногындағы сұраныс пен ұсыныс
сәйкессiздiгiнен пайда ... ... ... ... ... ... ... табылатын адамдар еңбек рыногына қатысуына байланысты бiрнеше
категорияға бөлiнедi.
Еңбекке қабiлеттi адамдар – жасына және ... ... ... ... ... ... жекелеген категорияларға бөлiнуi
олардың экономиканың рыноктық немесе ... емес ... ... ... жүргiзiледi. Яғни, рыноктық емес құрылымда ... ... ... ... ... ... және т.б.
институттар кiредi.
Жұмыссыздар болып еңбекке жарамды жастағы еңбекке қабiлеттi, бiрақ
жұмыс орны жоқ ... ... ... бар ... және жұмыс күнi толық
емес тұлғалар жұмысбасты ... ... ... ... ... ... ... мен жұмыссыздар жатады.
Жұмысшы күшi құрамына ... ... жеке ... ... ... жұмысы жоқ және жұмыс iстеу талабы жоқ адамдар ... ... ... ... ... әр ... ... жұмыс iстеуден
күдер үзген адамдар. Адамдардың бұл категориясы жұмыссыздарға ... ... ... мен жұмыссыздық келесi көрсеткiштер арқылы
сипатталады:
1) Институционалдық емес адамдар;
2) Жұмыс iстеушiлiердiң ... ... ... ... күшiнiң құрамына кiрмейтiн адамдардың саны.
Осы көрсеткiштердiң арасында өзара келесiдей байланыс бар:
1) Жұмысшы күшiнiң саны ЧРС = ... ... ... ... дәрежесi ЧЗ = ЧЗ/ЧИН;
3) Халықтың жұмыссыздық дәрежесi УБ = ЧБ / ... ... ... NБ = ЧБ / ... * 100%; /1, 117 ... ... осы көрсеткiштердiң дәрежесi мен динамикасы
бiрнеше факторларға тәуелдi, оларға демографиялық, ... және ... ... әлеуметтiк құрамы, жекелеген аймақ пен салалардағы
еңбек рыногындағы сұраныс пен ұсыныстың арақатынасы.
Жұмыссыздықтың ... ... ... ... айқындауға болады, яғни ... ... ... ... Жұмыссыздықтың таратылуының көрсеткiшi жұмысшы
күшiнiң жұмыссызданған бөлiгiн ... ... ... ... бар болған жұмыссыздықтың орташа ... ... ... рыноктық жағдайда жұмыссыздықтың белгiлi
бiр дәрежесiн болуын заңды және қажет деп ... ... ... ... ... ... ... жеткiлiксiз
екендiгiнен болады деп есептейдi. Оның пiкiрiнше, толық жұмыспен ... ... ... ... ... жұмысшылардың санының
өзгермеген жағдайы болып табылады. Тиiмдi сұраныстың әрi қарай өсiмi тек
таза ... өсiм ... ... кезде амалсыз жұмыссыздық нолге тең.
Кейбiр экономистер жұмыссыздықты ... ... ... деп ... Осы ... жұмыссыздықтың табиғи дәрежесi туралы
айтылады. Экономика ... ... ... ... ... ... ... ресурс жұмысбастылықты
қолдайтын жұмыс күшi болады, бұл экономикалық саясаттың маңызды ... ... ... - бұл жұмыс iстеудi қалайтындардың жалпы
санының iшiнде жұмысы жоқ ... ... ... деректерде әрбiр адам үш түрлi санаттың ... ... ... ... ... және жұмыс күшiне кiрмейтiндер. Жұмыс
iстейтiн адам деп – үй ... ... ... ... апта ... ... осы ... кiредi.
Жұмыссыздық мәселелері көптен бері зерттелуде, ... ... ... ... ... ... ... жұмыссыздық
деңгейіне әсер ететін факторлар және т.б. ... осы ... ... жатыр. Қазақстан жағдайында бұл мәселелер шиеленісе түсті,
өйткені ... ... және ... еңбек қатынастары күрт
өзгеруіне байланысты адам қылықтарына елеулі өзгешеліктер енді.
Қазақстан заңдарында кімді жұмыссыз ... ... ... екені
жазылған. Статистикалық жинақтарда да бұл ... ... ... ... жұмыспен қамту және жұмыссыздықтың шын күйін бағалау
өте қиын. Мысалы, көптеген адамдар жұмыссыз ... ... ... сәйкес келеді, бірақ объективті және субъективті себеппен
жұмыспен қамту жөніндегі ... ... ... орналастыратын
мүмкіншілігіне сенбеу, алыс жерде тұруы, азаматтардың өз ... ... т.б. ... ... ... ... ... көрсететін мамандар
әр түрлі себеппен бұрмаланады: олар демалыста болуы мүмкін, ауырып жұмысқа
көпке дейін шықпайды, кәсіпорын әкімшілігінің ... ... ... ... ... және ... ... көптеген анықтамаларды жинасақ, оған келесідей
анықтама беруге болады: жұмыссыз - ол қазіргі жалақы мен ... ... жоқ, ... ... істей алады және жұмыс іздеп жүрген адам. ... ... ... ... бір бөлігін жұмыссыздар
құрайтын экономикадағы құбылыс деп білеміз. Халықаралық еңбек ... ... ... деп табыс әкелетін жұмысы жоқ, жұмыс істеугу
жайын және ... төрт ай ... ... әр ... іздеген адам танылады.
Жұмыссыздықтың табиғи деңгейi дегенiмiз – оң өлшем, өйткенi ... да ... ... үшiн ... ... ... да оқу курстарынан өту үшiн уақыт керек. Егер ... ... ... саны бос ... ... ... көп болса, онда еңбек күшi
рыноктары сәйкес келмейдi деген сөз, ... ... ... сұраныс
тапшылығы мен циклдiк жұмыссыздық пайда ... ... ... ... ... ... болған жағдайда жұмыс күшiнiң ... яғни бос ... ... саны ... iздеп жүрген адамдар
санынан ... ... ... ... ... ... деңгейi
жұмыссыздықтың табиғи деңгейiнен төмен болады. Еңбек күшi рыноктарындағы
мұндай тапшылық инфляциямен ... ... /2, 563 ... ... ... орын алуы ... ... сипаттағы ең ауыр жағдайы екенi белгiлi. Ол
қоғам өмiрi мен адамдар арасындағы өркениеттiк ... ... ... ... Мысалы, жаппай жұмыссыздық орын алған кезде қоғамда ұрлық,
адам өлтiру, тонау, адамдарға сенiмсiздiк жиi қайталанады. Бұл ... ... ... ... жұмыссыздықтың өршуi қоғамдық,
адамзаттық қатынастарға керi ... ... ... ... да қоғам болмасын, жұмыссыздықтың әлеуметтiк және экономикалық
шығындарымен байланысты ... ... ... ... ... мен ... ... мемлекеттiк бюджетке түсетiн ... ... ... ... ... ... ... еңбек, жұмыспен қамту және ... ... ... ... ... өз кезегiнде макроэкономикалық әлеуметтiк-негативтiк
процестердi күшейтедi. Қоғамдағы әлеуметтiк ... ... ... ... ... мәселесiн басты орынға қойып, онымен
күрес ... Бұл ... ... ... үшiн де өзектi болып табылады.
Өйткенi елiмiз экономикасында егемендiгiн алғаннан кейiн ... ... ... ол соңғы бiрнеше жылда ған шешiмiн тауа бастады. ... ... ... ... деңгейiнде қарастырайық.
1.2 Жұмыссыздық және оның түрлері
Шетелдік мамандар жұмыссыздықтың себептерін талдай отырып, ... ... ... нақты факторларды қарайды. Жұмыссыздықтың
мынадай сан алуан нысандары болады: жасырын, ... ... ... және т.б. ... ... ... ... - өндіріс пен мемлекеттік аппаратта артық жұмыскерлерді
қолданған жағдайда орын алады. Шын мәнінде, олардың ... аз ғана ... ... болады.
Фрикциондық жұмыссыздық — еңбек нарығында бос жұмыс күші туралы ақпарат
жоқтығының нәтижесінде болады.
Маусымдық жұмыссыздық - ауыл ... ... ... әсіресе
қайта өңдеу өнеркәсібінде, жұмыс күші тек ... ... ... ... - ... қаутының жетіспеуінің нәтижесінде, сондай-
ақ ... ... ... және ... жеке ... ... жұмыс таба алмаған жағдайда болуы мүмкін.
Технологиялық немесе өшпелі жұмыссыздық — адамды ... ... ... ол ... ... өзгертуді немесе ... ... ... ... ... ... статистика комиссиясының жүргізген
зерттеулерінің мәліметі бойынша, казір шет ... ... ... нысандары және олардың болуыыың ерекше себептері де бар екен. ... ... ... нысандарын екі үлкен негізгі ... ... ... ... ... болатын, соның ішінде ең
алдымен, циклдық жұмыссыздықты жатқызады;
2. ... ... ... ... ... ... елдегі жұмыссыздыктың негізгі нысандары - жасырын және фрикциондык
болып табылады. ... ... ... ... ... ашық жұмыссыздыққа айнала басгады. 1992 жылы ... ... кеңи ... Осы ... ... ... ... 138 мыңға таяу адамы бар 160 ... ... ... ... ... ... ... еңбектен босатылды, 25000 адам ... ... ... ... ... бірі - ... өрлеу, жаңа қосымша жұмыс күшін қажет ететін өндіріс түрлері мен
шаруашылык салаларын тудырады, ол ... ... ... еңбек етуге
қабілеті бар тұрғындарды жұмыспен қамтамасыз етуді көбейтеді. Жалпы, ғылыми-
техникалык революция жағдайында жұмыспен ... ... ... ... өндірістік емес салалардың дамуы арқылы жүзеге асырылады. Оның
ұлғаюы, тұрғындардың әр ... ... ... ... ... тез ... халық шаруашылығының орташа көрсеткішіне қарағандағы ... ... ... ... 1991 жылдың шілде айында "Халықты жұмыспен
камтамасыз ету" туралы заң қабылданған болатын. Алайда, ол заң ... ... сан қилы ... байланысты жарамсыз болып қалды.
Сондықтан біз өркениетті елдердің тәжірибесіне сүйене отырып, осыдан үш жыл
бұрын жаңа ... ... ... министрлігі арқылы Парламентке ұсынған.
Ол заң мәжілісте талкыланып, кабылданды. Ұсынған сол ... ... ... ... оңайлатылған. Баяғыдай құжат жинауға уақыт
кетпейді, әрбір келушінің төлқұжаты мен жұмыстан не үшін ... ... ... ... жетіп жатыр.
Жұмыссыздық проблемаларын шешуде еңбек ... ... ... Нарық қатынастары дамыған елдерде еңбек биржасы ... ... беру ... ... ... ретінде
пайда болды. Уакыт өте келе еңбек қатынастарының ... ... ... мен ... ... биржасы бұл еңбекті жалдау барысында
жұмыскерлер мен кәсіпкерлердің арасында делдалдық ... ... ... жасайтын мекеме. 1991 жылдың бірінші шілдесінен бастап
Қазақстанда барлык жерлерде тұрғындарды еңбекпен ... ... ... ... ... негізгі атқаратын қызметітері мыналар: еңбек
нарығындағы сұраным мен ... ... ... ... алу және ... орындарын тіркеу, жұмысын ауыстыруға және ... ... ... ... ақпараттар беру, жұмыс істеп жүрген кадрларды ... ... ... ... ... ... кәсіптік бағдар беру
жұмысын жүргізу, адамдарды жұмысқа орналастыру үшін делдалдық ... және ... ... ... ... ... ... мен ұйымдардың мүдделерін есепке ала отырып,
биржалар арқылы еңбек ... әсер ... ... биржасы беретін жұмысқа
жолдама кәсіпкерлер үшін міндетті болмайды, ол тек кана ... ... ... ... жұмыскерлерді еркін түрде алуға құқы бар және оны
өздерінің кадр бөлімі арқылы ... ... ... тарихының тэжиребесі, адамның еңбекке деген ең жақсы ынтасы,
яғни ... тек ... оның ... ... ... ... ғана іске
асырылатындығын көрсетті. Еңбек нарығы дегеніміз-ең алдымен жұмыс ... ... бұл тым ... өзгеше нарық. Жұмыс күшін реттеу, оны ... ... ... ... әдіс деп ... ... ... - бұл тиімді экономиканың негізі.
Осы уақытқа дейін біздің елімізде еңбек нарығы болмады. Мамандарды
қайта дайындаудың тым ... ... ... ... толық, бірақ
тиімсіз түрде жұмыспен ... ... ... , өмір сүру ресурстарын
бөлуге ... жол ... Ал ол ... бір ... қоғамның
өндіргіш күштерінің дамуын тежеді. Әімшілдік- әміршілдік басқару ... ... ... ... қамту мәселесін өндіргіш күштерді
орналастыру бағдарламасына сәйкес орталықтандырылған ... ... ... мен ... бөлу аркылы шешіп отырады. Жаңа жұмыс
орындарын жасау, ... ... ... бар ... ... асып кетіп
отырды, ал ол өз кезегінде жұмыс күшінің тапшылығын тудырды , және де ... ... ... шаруашылык механизмнен колдау алып отырды:
кәсіпорынның жалақы қоры жұмыскерлердің санына ... ... ... өзгеріп отыруы еңбек өнімділігінің төменділігінің және
жұмыскерлерді ... ... ... ауыл ... және ... пайдаланудың орнын толтыруға тиіс еді. Оның есесіне, жұмыскерге
белгілі бір жұмыс орнына ие ... ... ... ... және ... ... іс ... болмады. Соның нәтижесінде , жұмыс күшіне ... ... ... ... ... ... белсенділігі мен
қозғалысына қатаң бақылау жасап ... ... ... жұмыс күшін
қолдануға тек қана мемлекет белгілеген еңбек нысандарының шеңберінде ғана
рұқсат етілді.Қазіргі жұмыспен камтамасыз ету ... ... ... күші мен ... ... ... ... талабы арасында елеулі
қайшылықтар бар.Оның шиеленісуі ... ... ... өздерінің экономикалық және әлеуметтік
жағдайларын жақсарту мақсатында, жұмыс орнын ауыстырамын деп ... ... ... Ол ... 2 ... 6 айға ... созылады. Сонымен бірге
миллиондаған дипломы бар адамдар да оңай ... ... ... етпейтін
кызметтерде жұмыс жасайды, ал бұл - кұрылымдық, яки салалық ... алып ... ... ... ... нарықты экономикаға өту
кезеңін басынан кешіріп жатқан біздің елімізге де тән бола бастады. Атап
айтсақ-бұл процесс өте ... ... ... ... ... ... көп ... экономика орнығуда, ал ол өз
кезегінде мемлекеттік ... ... ... ... ... ... жеделтуде. Кәсіпкерліктің және басқа да шаруашылық
нысандарының баяу қалыптасуы жұмыстан босап қалған жұмыскерлерді ... ... ... бермей отыр. Қалыптасқан шаруашылық
байланыстардың үзілуі соның салдарынан шикізаттың және жабдықтардың ... ... ... ... ... банкротқа ұшырауына
әкеліп соқтыруда. Қорыта айтқанда, жұмыссыздық нарықта экономикаға тән
құбылыс болып табылады. ... ол әр ... ішкі ... байланысты,
белгілі бір мөлшерде болады. Егер жұмыссыздар сол ... асып ... ... ... ... ... келтіреді. Ал ол қажетті деңгейде
тұрса, онда экономиканың тиімді дамуына қолайлы жағдай ... ... ... ... ... ... шолу жасасақ, еңбек
ресурстары 1992 жылы 9,4 миллион адамға жетті, ... ... ... ол 17 ... ... 55 % - ін ... ... шаруашылығы
қызметінің барлық салаларында 7,4 миллион адам ... ... 6 ... таяуы немесе 81%- ы экономиканың мемлекеттік секторында
жұмыс істейді. Бұл мемлекеттік кәсіпорындардың әлі де басым екендігін, ... ... тән ... ... ... ... өте ... жатқандығын көрсетеді. Сонымен қатар, казіргі еңбекпен қамту
қатынастары әкімшілік экономика ... ... ... ... ... ... дағдарысын көрсетіп отыр. Біздің коғам әкімшілдік
басқару жүйесі жағдайында халықты толық ... ... ... қамту
мәселесін шеше алмады. Еңбекпен толық қамту дегеніміз, ол ... ... ... ... ... бар ... ... орындарымен
қамтамасыз ету. Ал тиімді еңбекпен қамту дегеніміз-қоғамдық қажеттіліктерді
минималды еңбек шығындармен қанағатгандыру.
Өндірісі дамыған ... ... ... ... ... қамту,
тек еңбек нарығы өмір сүрген жағдайда ғана болатындығын көрсетті. 1991 ... ... ... ... ... ... 185 мың адам ... білдірді,
оның 75 мыңы еңбек биржасы арқылы жұмысқа ... Сол жылы ... 4 ... ... деп ... оның 75 ... әйелдер болды. Ал 1992 жылы
ресми түрде 70,5 мың адам ... деп ... ... 54 ... бойынша жәрдем ақы алады. Жұмыссыздардың 80 пайызына дейінгісі
әйелдер ал олардың жартысына жуығы 29 ... ... ... еді. Әрбір
жұмыссыздың бесіншісі жоғары білімді, әр екіншісі - орта кәсіпті маман, әр
үшіншісі-жалпыға бірдей орта ... ... ... ... Қазақстанда тіркелген жұмыссыздардың саны 250-500 мың адам болуы
мүмкін деп ... ... ... ... ... ... отырып, бұл процесті реттеуді үйрену қажет.
Қазақстан Республикасында халықты жұмыспен қамту туралы
Осы мәселе туралы Қазақстан Республикасы ... ... , ... ... ... деп ... ... бұрынғы жұмыс орындағы
негізгі жалағысының 50 пайыздан кем емес ... ... ... орташа жалақы мөлшерінен жоғары және өмір сүру ... ... ... ақша ... ... ... бірге мемлекет жұмыс күшінің ұсынымын азайту үшін иммиграцияны
шектеу, шетел жұмысшыларының ... ... ... ... ... жұмыс орнын бөлу және мерзімнен ... ... ... ... ... ... ... жүргізеді. Мемлекет қосымша
жұмыс орындарын жасау үшін каржы бөлу бағдарламасын жүзеге асырады, сөйтіп
жұмыссыздықтан ... жапа ... ... ... жастар, жұмыссыз
болатындарға үнемі жәрдем көрсетеді. ... ... ... ... ... ... түрі ... табылады. Өзінің жұмыс күшін ұсынатындар
әдетте, олардың ... ... ... хабардар бола бермейді, олар
тіпті өздерінің тұратын қала шеңберіндегі бос ... ... ... ... ... Ал басқа аймақтардағы жұмыс орны туралы одан да аз біледі.
Еңбек нарығы да ... ... ... ... ұсынымның және тепе-тендік
жағдайымен сипатталады.
2 Қазақстан Республикасы жұмыссыздық ... ЖҰӨ және ... ... ... ... талдау
2.1 ҚР-сы жұмыссыздық деңгейінің ... ... ... ... ... жағдайына келетiн болсақ, әрине ... сала ... ... ... ... ... жылдары бұл еңбек ... да күрт ... Оның ... себептерiн атап өтуге болады:
1) Елдегi экономиканың дағдарысқа ұшырауы, өндiрiс ... ... ... ... ... ... ... алғаннан кейiн Қазақстаннның еңбек рыногына жұмыс
күшi ұсынысының имиграциясы мен ... ең ... әсер ... елге ... қарағанда, елден кетушiлер саны көп ... ... ... ... ... ... ... және
бәсекелестiк қабiлетi жоғары, еңбекке қабiлеттi жастағы азаматтар
екенiн ескерсек, бiздiң ... ... ... орны ... ... айтуымыз керек.
3) Ұлттық экономикамыздың құлдырауымен байланысты әлеуметтiк сала да
нашарлап, ... өсiмi ... оған бiр ... өтпелi кезеңде
басты әсер етiп отыр;
4) Фирма мен кәсiпорындар өнiмiнiң бәсеке қабiлеттiлiгiнiң нашар болуына
байланысты, олардың ... ... ... ... аз ... ... ... Осының салдары экономикалық активтi
халықтың санының ... ... ... ... ... ... ... саны артты; /7/
Алайда осындай келеңсiз жағдайлар орын ... ... ... ... ... ... дамуы, стратегиялар мен
реформалардың оң нәтижесiн беруi, жекешелендiрудiң ... ... ... ... ... дамуы, бiлiм саласына реформаның жасауы, өнеркәсiп
орындарының ашылуы, қаржы ... ... ... инфляция
деңгейiнiң төмендеуi және мемлекеттiк саясаттардың тиiмтi түрде жүзеге
асуынан еңбек рыногында келесiдей оң ... ... ... ... ... күшiнiң жылдамдылығы жоғары, Ресеймен салыстырғанда
еңбек рыногын қалыптастыру алда. ... ... жеке ... ... ... ... роль атқарады.
2) Соңғы бiрнеше жыл iшiнде экономиканың тұрақты дамуымен байланысты,
фирма мен ... ... өсуi, ауыл ... ... ... немесе қызмет көрсету салаларының
дамуына байланысты жұмыссыздық азайып, экономикалық ... ... ... ... ... ... құру және рыноктық қатынастарды дамыту
адамдардың бiлiмiн жетiлдiруге, ... ... ... Бұл ... ... ... ... әкеледi.
Елiмiздегi жалақының нақты өсiмi 2005 жылдың алғашқы алты айында 13,2%
құрап отыр, ал 2006 жылы жалақының өсуі ... асып ... ... ... ... ... келесi суреттен көре аламыз.
Егер осы жалықының өсуiмен ... ... ... ... онда
елiмiзде жалақының өсуiмен байланысты жұмыссыздықтың төмендеп отырғанын
көремiз. ... | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | ...... ... өсу ... Елде ... экономиканың тұрақты өсуi, несие және лизингтiк
қатынастардың дамуына ... жеке ... ... ... ... сұранысы өсiп, онда жалпы жұмыс iстейтiн адамдар
үлесi 70-80% ... ... ... ... ... 1998 ... 13,5% жоғары деңгейiне жеткеннен
кейiн 1999 жылдан бастап төмендей бастады. Яғни, осы жылдары ұлттық
экономиканың ... ... де ... ... Оның бiр ... ... ... өсуiмен сипатталады және инфляция деңгейi де
бiршама тұрақталды.
Ендi осы елiмiздегi еңбек рыногының ... ... және оны ... ... ... көрсеткiштерiне назар аударсақ.
Еңбек рыногындағы басты ... ... ... ... ... ... активтi немесе
активтi емес халық, жұмыссыздық, жалдамалы және жеке ... ... ... ... ... ... ... бойынша агенттiк
щұғылданады. Елiмiзде статистикалық мәлiметтерде жұмыссыздықтың ... ... жүр: ол ... ресми және жалпы деңгейi.
Соңғы жылдар бойынша жұмыссыздық деңгейiн келесi кестеден көре аламыз.
Жұмыс күшi – ... мен ... ... жиынтығы, ал жұмыссыздық
деңгейi – бұл жұмыс күшiнiң жалпы санындағы жұмыссыздардың ... ... ... еңбек рыногында экономикалық активтi халық
деген негiзi ұғым қолданылады. Ол дегенiмiз еңбек рыногында ... ... және ... ... ... ... келетiн адамдар саны.
Мысалы, елiмiзде 2000 жылдан бастап экоонмикалық активтi ... ... ... оған ... ... ... ... өндiрiс орындарының ашылуы, жалақының жоғарлап, оның тұрақты
болуы, ... бiлiм және ... ... өсуi, демографиялық өсуге
бет алғанымыз және т.б. жағдайлар себеп болып отыр.
Экономикалық ... ... өсу ... ... 3-шi ... ... ... 2007 жылы экономикалық активтi халық 8,08 млн.
адамға жеттi, ... ... ... ... ғана ... ... ... қамтылғандары 7,3 млн. адам. /5/
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | ...... ... ... ... отырғанымыздай, елiмiзде соңғы жылдары жыл санап
өндiрiстiң ... және ... ... саны ... активтi халық өсуде, ал оның есесiне елiмiзде жұмыссыздықдың
деңгейi жылдан - ... ... ... 2007 жылы ... саны ... отыр айта ... Оған ... экономика болып жатқан өзгерістер, және
экономикалық активті адамдардың санының өсуі және көптеген ... ... ... өзінің қызметкерлерінің санын несие берудің азаюына
байланысты азайтумен байланысты болып ... ... ... ... ... және ... ... жалақының өсуi басты себепшi болып, экономикалық жұмысқа ынталы
адамдар саны көбейдi. Жұмыссыздықтың ... ... 4-шi ... ... Онда 2000 ... ... ... жұмыссыздық деңгейiнiң 12,8%-дан
бастап, 2008 жылы 8,7%-ға дейiн ... ... ... ... ... елiмiздегi 2000-2008 жылдар
аралығындағы деңгейiнiң өзгерiсiн ... Оны 1-шi ... және ... көре аламыз. /6/
Кесте 1- Қазақстандағы жұмыссыздар деңгейі, %
| |2001 |2002 |2003 |2004 |2005 |2006 |2007 |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | ...... ... жылдар аралығындағы инфляцияның деңейi
Көріп отырғанымыздай 2002-2004 жылдар ... ... ... ... болып отырған, ал 2005 жылдан бастап ... ... өсіп келе ... Ал ... ... ... бойынша
инфляцияның 2деңгейі 2007 және биылғы 2008 жылы 9-10% емес, 15% шамасында
болуда. Егер инфляция деңгейі бұндай жоғары ... ... ... ... зиянын тигізеді. Яғни, елде қаржы нарығы мен жалпы экономикалық
құрылым өзгеріске ұшырайды.
Бұл инфляцияның өсуінің ... ... атап ... Сонымен қатар
инфляцияның етек алуы тиімсіз экономикалық құбылыс ретінде ... да ... ... ... болады. Оның
әлеуметтік саладағы ең маңыздысы жұмыссыздық ... ... ... ... ... ... болса, жалпы жалақылар өсуі ... ақша ... ... ... ... алып келеді. Бұл
экономикалық ... ... ... ... ... яғни 2000 жылдан бастап
елімізде жұмыссыздық деңгейі 13,5%-дан 2006 жылы 8,1%-ға төмендеу бағытын
алып отыр, ал оның орнына ... ... 2000 ... ... 2008 ... дейін жетіп отыр. Бұл өзгерісті толық түсіну үшін келесі 8-ші
суретке көз салуымыз ... ... | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | ...... мен жұмыссыздықтың өзара байланысы
Елiмiз инфляцияны жою және ақша айналысын тұрақтандыруға ... ... ... ... қарсы саясаттар елiмiзде тiкелей ... ... ... ... асып ... Инфляция тiкелей реттеу
табыстар саясаты шеңберiнде жүзеге асады. Ол елдегi жалақы мен бағалардың
өсу нысаналарын ... ... ... ... ... Ал ... ... жанама әдiстерiнiң үлесi елiмiзде басымырақ деп те айтсақ болады.
Елiмiздегi iске асып отырған ... ... ... әдiстерiне
монетарлық және фискалдық саясаттың “дефляциялық” шаралары жатады.
Әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... бағдарлануы (2006 жылғы Елбасының халыққа Жолдауынан).
Нағыз пәрменді әлеуметтік саясат – ол халықты ... ... ... ... ... және ... қала береді.
Мемлекет қоғамның шын мәнінде осындай көмекке зәру мүшелеріне ... ... ... ... ... өз мойнына алуға міндетті
деп санаймын.
Осыған орай әлеуметтік көмек көрсету саясаты ... ... ... тиіс ... қайта “еңбекке қабілетті
азаматтарды жұмысшылар ... ... ... ... ... ... ... қолдау көрсетудің мемлекеттік жүйесі
олардың қайта оқып-үйренуі мен жаңа кәсіпті ... ... ... ... жылдың тамызында менің қазақстандықтармен тікелей эфир арқылы
жүздесуім кезінде зейнетақы мен әлеуметтік ... әр ... ... ... өте көп ... ... түсті. Бұл мәселені шешетін боламыз.
Әлеуметтік қызмет көрсету саласын, әлеуметтік қызмет көлемін ... ... ... ... ... ... қызметтің кепілді және
қосымша тізбесін әзірлеп, оны заң жүзінде бекіту және оларды беру тәртібіне
өзгерістер енгізу ... ... ... мемлекеттік стандарттарын енгізу,
әлеуметтік қызмет көрсету ісімен шұғылданатын ұйымдардың қызметін міндетті
түрде лицензиялауды кіргізу және ... ... ... ... ... 2008 жылғы 5-ші ақпандағы «Қазақстан халқының әл-ауқатын
арттыру - мемлекеттік саясаттың басты мақсаты» атты халыққа ... ... ... ... 2006 және 2007 ... мен ағымдағы міндеттер туралы ғана емес, біздің дамуымыздың
келешегі жайында да айтқан ... ... орай ... ... ... ... ... нық орны алу мен 30 корпоративтік көсбасшыларды
қалыптастыру ... елді ... ... ... ... ... болып қала бермек.
Қазақстан 2008 жылы жаңа экономикалық, әлеуметтік және ... ... ... ... ... ... Бүгінгі күнге дейін
еліміздің айтарлықтай резерві қалыптастырылып, Ұлттық қаражатын ... ол ... 40 ... АҚШ ... ... ... елеулі
жинақтардың болуы еліміздің қаржы жүйесінің тұрақтылығын қамтамасыз етуде
өзекті рөл атқарады.
Еліміздің әлеуметтік ахуалы да ... ... 2000 ... ... ... ... ... денсаулық сақтауға және әлеуметтік
қамсыздандыруға арналған шығындары 5 еседен ... ... ... ... ... ... мемлекеттік әлеуметтік қорғаумен қамтылып
отыр. Бұл көрсеткіш осыдан бес жыл ... ... ... екі ... зейнеткерлерді қолдау көлемін ұдайы арттырып келе жатқандығы
айтылады. Халықтың зейнетақылық ... ... ... ... ... 1,1 ... ... асып түсті.
Әлеуметтік құрылым нығайып отыр. 2007 жылы ғана республика бойынша 76
мектеп пен 23 ... ... орны ... ... ... ... барлық салаларында ілгерлеу серпіні болып жатыр. Бұл біздің
экономикамыздың өркендеуінің, ... ... ... бен дұрыс
қалыптастырылған мемлекеттік бюджеттің негізінде іске асып отыр.
Жолдауда келесі атқарылуға тиісті шаралар қарастырылған:
1) мемлекеттік әлеуметтік ... және ... ... ... 2009 ... ... жыл сайын орта есеппен 9%-
ға арттырып отыру;
2) сәби бір жасқа ... ... ... ... ай сайынғы
жәрдемақыны 2010-2011 жылдары кезең-кезеңмен ... орта ... 2007 ... ... ... 2,5 ... ... бюджет саласы қызметкерлерінің жалақысын кезең-кезеңмен өсіру арқылы
2012 жылы 2 есе ... оның ... 2009 жылы – 25 %-ға, 2010 жылы -
25 %-ға, ал 2011 жылы 30%-ға ... ... етілуі тиіс.
Әлеуметтік игілікті қамтамасыз ету өмір сүру ... ... ... адам ... ... ... жүргізілуге тиіс.
Еліміздің ғылыми, білім беру және денсаулық ... ... ... осы.
Аталған Жолдау барысында бюджетті жоспарлаудың үш ... ... Жаңа ... ... тұтас алғанда 2007 жылға қарағанда зейнетақылардың орташа мөлшері 2012
жылға қарай 2,5 есе ... ... ... жалақысын кезең бойынша өсіріп отыру;
3) жаңа Салық Кодексі негізінде салықтық ... ... ... ... ... ... ... және осының
негізінде халықтың әл-ауқатын жақсарту болып табылады.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008-2010 ... ... ... ... ... ... ... 2007 жылғы 28
ақпандағы «Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан» атты ... ... ... ... ... ... ... маңызды
көрсеткіштерінің және үш жылдық кезеңге арналған мемлекеттік реттеуіштердің
болжамы, мемлекеттік салалық бағдарламалар мен басқа ... ... ... ... ... ... жұмыссыздық мәселесі әрқашан болған және болады да.
Мемлекет жұмыссыздықпен ... ... ... ... жатыр,
кедейшілікпен күреске арналған арнайы бағдарламалар жа ... ... ... ... ... ... ... жағдайы төмен халыққа
көптеген ... ... ... ... Кедейщілік деңгейін
бәсеңдетудің түрлі жолдары ... ... ... ... саясаты толыққанды жүргізілуде деп айтуға әлі ерте.
Себебі, көптеген әлеуметтік мәселелерге ... ... ... бардым
қарап отыр. Қолдарында нақты ақшасы мен билігі болмағандықтан, олар ... ... ... де ... ... ... ... басқарып
отырған аймақтағы кедейлік көрсеткішін төмендетіп, орталыққа ақпарат беруге
машықтанып алған ... ... бар. ... жыл ... ... ... қамтылып жатқанымен нәтиже көрінер емес. Әкімдік тарапынан
уақытша, мезгілдік ... ... ... ... жалақы
мөлшері мардымсыз, шамамен 5-6 мың ... ... ... ... гөрі ... сол ... төленетін жәрдемақысын алып үйінде
отыра беру ... ... ... да елді ... ... баули отырып,
оларға жан-жақты кәсіпшіліктің қыр-сырын меңгеруге ... ... ... 40 ... ауыл тұрғындары құрып отырғанын ескерсек,
олардың басым ... ... ... ... одан да ... бұл ... ... үй тауып беру тұрмақ, екі ... бір ... ... өзі оңай шаруа болмақ емес.
Қалаларда жаңа технологиялар алып ... ... ... ... ... шешімін табуы екіталай деуге негіз бар. Оның үстіне
шикізаттың барлығы дерлік ... ... ... ... құны ... Біз ... ... мен зейнеткерлердің
жалақысын арттырып отырғанымызбен, ол ... ... ... ... ... осындай кедей отбасылар қатты зардап шегері жасырын емес.
Жұмыссыздық өз кезегiнде ... ... ... ... ... ... Сондықтан барлық елдер
жұмыссыздық мәселесiн басты орынға қойып, ... ... ... ... бiздiң елiмiз Қазақстан Республикасы үшiн де өзектi мәселе ... ... ... ... ... ... кейiн жаппай
жұмыссыздық орын алып, ол соңғы бiрнеше жылда ған ... тауа ... ... ... ... келетiн болсақ, әрине бұл
әлеуметтiк-экономикалық сала ... ... ... ... кешiрген жылдары бұл еңбек рыногы да күрт нашарлап
кеттi. Бiрақ, елiмiздiң экономикалық ... ... ... ... ол ... ... өз ... берiп, бүгiнде еңбек рыногының
қатынастары дамып және жалпы экономика құрылымы ... ... ... ... ... қатар, елiмiзде жұмыссыздық мәселесiн шешу және ... ... ... ... ... ... ... орынға қойылды. Оның
бiрден-бiр мысалы, өткен наурыздағы Елбасымыздың халыққа ... ... ... ... ... ... Жолдауда елiмiздiң әлеуметтiк
мәселелерiн шешiп, халықтың тұрмыс-жағдайын көтеру үшiн елде мемлекеттiк
салаларда қызмет ... ... ... 30%-ға ... ... ... степендиясын жоғарлату және басқа да кәсiпорындарда жұмыс
iстейтiндердiң жалақысын көтеру ... атап өттi. ... бұл ... ... шешiмiн таппай отырған әлеуметтiк мәселесiн бiршама
шешiп, халықтың еңбекке қабiлеттiлiгiн ... ... ... үшін ... ... ... Елбасының биылғы 2008 жылғы
«Қазақстан халқының әл-ауқатын арттыру мемлекеттік саясаттың басты мақсаты»
атты ... ... көре ... ӘДЕБИЕТТЕР
1. Жұмамбаев С.К. Еңбек рыногы экономикасы: Оқу құралы. – Алматы: Қазақ
университетi, 2003 – 171 б.
2. ... Н.Қ., ... М.Ә. - ... - ... – Алматы.
Экономика. - 2003. – 432 бет.
3. Статистический ежегодник. Алматы. – 2008г. – 467 стр.
4. Джумамбаев С.К. ... ... в ... ... – Алматы:
Ғылым, 2006 г.
5. Ивашковский С.Н. - ... - ... – 2-е изд., ... ... М., - Дело. 2002. – 472 с.
6. “Халықты жұмыспен қамту туралы” Қазақстан Республикасының 2001 ... ... заңы // ... ... 2001 ж, 30 қаңтар. 15-16
бет.
7. Н. Ә. Назарбаев. «Қазақстан әлемдегі бәсекеге барынша ... ... ... кіру ... ... ... 2006 жыл, ... 251-252 бет.
8. «Обзор макроэкономической ситуации в Казахстане» // ... ... №4, 2007 ... ... Экономика и права Казахстана, 2008 г. № 1,2,3.
10. Е.Б.Жатканбаев, К.С.Мухтарова. Безработица как фактор снижения
уровня ... ... ... ... Серия Экономическая,2007№1
61-67 бет.
11. Н.Ә.Назарбаев Қазақстан халқына Жолдауы «Жаңа әлемдегі жаңа
қазақстан», 2007ж 3 наурыз.
12. «Қазақстан ... ... ... ... ... орта
мерзімді фискалдық саясаты туралы» - Қазақстан Республикасы Үкіметінің
қаулысы, 2007 жылғы 29 тамыз, №754, Астана, Үкімет ... ... ... ... арттыру мемлекеттік саясаттың басты
мақсаты» Н.Назарбаев 2008 жылғы Қазақстан халқына Жолдауы. – ... 2008 ж. 5 ...

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 31 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жұмысбастылық пен жұмыссыздықтың Қазақстан Республикасындағы әлеуметтік жағдайына әсері 26 бет
XIX ғасырдың екінші жартысы XX ғасырдың басында Қазақстандағы әкімшілік құрылыс пен құқық5 бет
Бірлестіктер экологиясы және экожүйедегі энергия. 1 табиғи қорлар және оларды тиімді пайдалану. 2 әлемдегі және Қазақстандағы демографиялық жағдай және азық түлік мәселесі (2014-2015 ж.) 3 өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығында аз қалдықты технологиялар енгізу28 бет
Бірлестіктер экологиясы және экожүйедегі энергия. Табиғи қорлар және оларды тиімді пайдалану. Әлемдегі және қазақстандағы демографиялық жағдай және азық түлік мәселесі (2014-2015 ж.) Өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығында аз қалдықты технологиялар енгізу17 бет
"абайдың ақындық мектебінің қалыптасуы."17 бет
"Л.Н.Гумилев- тарихшы ғалым және тарихи еңбектері"6 бет
"Тіл және ұлттық мінез."16 бет
"Ұлан" шаруа қожалығы17 бет
12 жылдық білімге көшу жағдайында балаларды психологиялық тестілеу арқылы дамыту мен түзетудің маңызы10 бет
CorelDraw 1116 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь