Еңбек нарығы және жұмыссыздық

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

1 ЕҢБЕК НАРЫҒЫ ЖӘНЕ ЖҰМЫССЫЗДЫҚ ... ... ... ... ... ... ... ... .5

1.1 Еңбек нарығы түсінігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.2 Жұмыссыздық түрлері, Оукен заңы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .7

2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ҚАЗІРГІ ЕҢБЕК НАРЫҒЫ ЖӘНЕ ОНЫ РЕТТЕУ БАҒДАРЛАМАЛАРЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...10

2.1 Қазақстан Республикасындағы жұмыссыздық көрсеткіштері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .10
2.2 Жұмыссыздықты жою бағдарламалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .12

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 18
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...20
Қазақстан нарықтық экономика орын алған ел деп танылып отыр. Осыған байланысты нарықтың құрылымын кешенді түрде зерттеу қажет болып отыр, ал оның ішінде нарықты экономиканың қалыптасуында еңбек нарығының рөлін жете ашу қажет. Осы себепті курстық жұмыста тиісті тақырыпты қарастырған кезде қазақстандық материалды келтіруге, елдегі жиналған тәжірибені жинақтап қорытуға тырысты.
Курстық жұмысты жазарда отандас ғалымдар мен мамандар еңбектерін, елбасы жолдауын және т.б. еңбектерді пайдаландым. Оның ішінде Н.Қ.Мамыров, М.Ә.Тілеужанова, С.К.Жұмабаев, Н.Ә.Назарбаев және басқалардың еңбектерін атап айтсақ болады.
Бұл курстық жұмысты жазар алдында жиналған материалдарға байланысты жоспарда бірінші бөлімді «Еңбек нарығы және жұмыссыздық» деп жалпы атап оны «Еңбек нарығы түсінігі», «Жұмыссыздық түрлері және Оукен заңы» деп екі бөлімшелерге бөлініп қарастырылған. Екінші бөлім атауын «ҚР–дағы еңбек нарығы және оны реттеу бағдарламалары» деп, оны «Қазақстан Республикасындағы жұмыссыздық көрсеткіштері» және «Жұмыссыздықты жою бағдарламалары» деп екі бөлімшелерге бөлінген.
Қазіргі таңда еліміздің басты мәселелерінің бірі жұмыс күші, жұмыссыздық, жұмыс беруші, өз бетінше жұмыспен қамтылу, жалдамалы жұмысшыларды және тағыда басқа еңбекке қатысты әлеуметтік–экономикалық процесстерді еңбек нарығында көреміз.
Жұмыссыздықпен қарсы күрес бұл үкімет күнделікті атқарып жатқан қара шаруа емес, үлкен саяси, әлеуметтік, экономикалық, стратегиялық маңызы күшті мәселе. Әрине, Елбасының Қазақстан–2030 стратегиясында қойылған мақсаттар ұлттық идея дәрежесінде алға қою көп мәселелерді кешенді шешуге көмектесер еді. Республиканың әрбір аймағы бойынша өндіргіш күштерді орналастыру әрі дамытудың нақты бағдарламасы жасалып, барлық күш пен қаржы салалық әрі аймақтық даму бағдарламасын ұштастыра, оларды жұмыссыздықты жоюға бағыттап жүргізсе, елде үлкен серпіліс туғызар еді. Міне мемлекетте жоспарланған стратегиялар нәтижесі, Елбасымаз жылдағы үндеуінде айтып өтетін еңбек нарығын реттеудегі, сапалы кадрларды даярлау, жоғарғы оқу орындарының маман даярлаудағы халықаралық стандарттарға сай келуі, және оны жетілдіру жолдарын қарастыру алдағы мақсаттар діңгегі болмақ.
Дүниежүзілік сауда ұйымына мүше бола отырып, орта деңгейдегі мамандарды дайындауға көңіл бөлу керек. Шетелдік жұмыс күшін тарта отырып, өз мамандарымызды дайындау керек. Егер миграциялық үрдістер барынша айқын болса, оның жұмыс үрдісі нарық заңына бейімделе ұйымдастырылса, ішкі еңбек нарығын өз мамандарымызбен-ақ толықтыра аламыз.
1. Қазақстан Республикасының СтатистикаАгенттігі, Қазақстан Республикасының әлеуметтік–экономикалық дамуы /Жарқын Ко., Астана, 2008ж., мамыр

2. Қ.Апиев. Қазақстан Республикасындағы жастар жұмыссыздығының әлеуметтік–экономикалық мәселелері. //Экономика негіздері.–2007. –
№ 1.

3. Мамыров Н.Қ., Тілеужанова М.Ә. Макроэкономика: Оқулық. – Алматы: Экономика, 2003. – 432 бет.

4. Қазақстан Республикасының Статистика Агенттігі ҚР және оның өңірлеріндегі әлеуметтік–экономикалық дамуының көрсеткіштері /Жарқын Ко. Астана, 2008 ж., мамыр

5. Қазақстан Республикасының 2010 жылға дейінгі стратегиялық даму жоспары. //Астана: Елорда, 2001.- 542 бет.

6. Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Қазақстан халқына жолдауы. – Астана: Елорда; 2006 ж. – 98 б.

7. Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Қазақстан халқына жолдауы. – Астана: Елорда; 2007 ж. – 165 б.

8. Ә. Қалмырзаев. Жұмыссыздық пен кедейшіліктен арылу елдің бүгінгі ұлттық ұраны болуға тиіс // Жаңа ғасыр. –2006. – № 4.

9. ҚР Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Қазақстан халқына жолдауы. – Астана: Елорда; 2008 ж. – 64 б.

10. Айтжанбайқызы Г. Гүлжан Қарақұсовамен сұхбат. /Айқын газеті, 2006ж., мамыр.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ................................................................
............................................3
1. ЕҢБЕК НАРЫҒЫ ЖӘНЕ ЖҰМЫССЫЗДЫҚ…....……....................5
1. Еңбек нарығы
түсінігі................................................................
............5
1.2 Жұмыссыздық түрлері, Оукен
заңы.....................................................7
2 ҚАЗАҚСТАН ... ... ... ... ЖӘНЕ ОНЫ ... ... ... жұмыссыздық
көрсеткіштері.......................................................
......................................10
2.2 Жұмыссыздықты жою
бағдарламалары.................................................12
ҚОРЫТЫНДЫ..............................................................
..................................18
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН
ӘДЕБИЕТТЕР...........................................................20
КІРІСПЕ
Қазақстан нарықтық экономика орын алған ел деп танылып отыр. ... ... ... ... ... зерттеу қажет болып отыр, ал
оның ішінде нарықты экономиканың ... ... ... рөлін жете
ашу қажет. Осы себепті курстық жұмыста тиісті тақырыпты қарастырған ... ... ... ... жиналған тәжірибені жинақтап
қорытуға тырысты.
Курстық жұмысты жазарда отандас ғалымдар мен ... ... ... және т.б. еңбектерді пайдаландым. Оның ішінде Н.Қ.Мамыров,
М.Ә.Тілеужанова, С.К.Жұмабаев, Н.Ә.Назарбаев және басқалардың еңбектерін
атап айтсақ ... ... ... жазар алдында жиналған материалдарға байланысты
жоспарда бірінші ... ... ... және ... деп ... атап оны
«Еңбек нарығы түсінігі», «Жұмыссыздық түрлері және Оукен ... деп ... ... ... ... ... ... «ҚР–дағы еңбек
нарығы және оны реттеу бағдарламалары» деп, оны ... ... ... және ... ... деп екі бөлімшелерге бөлінген.
Қазіргі таңда еліміздің басты ... бірі ... ... ... ... өз ... ... қамтылу, жалдамалы
жұмысшыларды және тағыда ... ... ... ... ... ... ... қарсы күрес бұл үкімет күнделікті атқарып жатқан қара
шаруа емес, үлкен саяси, әлеуметтік, экономикалық, ... ... ... ... Елбасының Қазақстан–2030 стратегиясында қойылған
мақсаттар ұлттық идея дәрежесінде алға қою көп ... ... ... еді. ... ... аймағы бойынша өндіргіш күштерді
орналастыру әрі дамытудың нақты бағдарламасы жасалып, барлық күш пен ... әрі ... даму ... ... оларды жұмыссыздықты
жоюға бағыттап жүргізсе, елде үлкен ... ... еді. Міне ... стратегиялар нәтижесі, Елбасымаз жылдағы ... ... ... ... реттеудегі, сапалы кадрларды даярлау, жоғарғы оқу
орындарының маман даярлаудағы халықаралық ... сай ... және ... ... ... алдағы мақсаттар діңгегі болмақ.
Дүниежүзілік сауда ұйымына мүше бола ... орта ... ... ... бөлу ... ... жұмыс күшін тарта отырып,
өз мамандарымызды дайындау керек. Егер миграциялық үрдістер ... ... оның ... ... ... заңына бейімделе ұйымдастырылса, ішкі еңбек
нарығын өз мамандарымызбен-ақ толықтыра аламыз.
1 ЕҢБЕК НАРЫҒЫ
1.1 Еңбек нарығы түсінігі
Экономикалық тұрғыдан белсенді ... ... ...... мен
қызметтер өндіру үшін жұмыс күшінің ұсыныстарын қамтамасыз ететін халықтың
экономикалық белсенділігін өлшеу үшін белгіленген жастағы ... ... ... ... ... ... ... қызметтің барлық
түрлерінде жұмыс істейтін адамдардың және жұмыссыздардыңсаны ... ... ... ... ... отырған кезең ішінде
жұмыспен қамтылғандар (жұмыс ... ... ... деп
саналмайтын, халықтың экономикалық белсенділігін ... үшін ... ... (ақы ... ...... сыйлықақы, үстемақы
және т.с.с немесе заттай тұлғада ақы төлеу ... ... ... бойынша жұмыс істейтін адмдар.
Өз бетінше жұмыспен қамтылу – бұл сыйақы мөлшері тікелей тауарлар мен
қызметтерді өндіуден (өткізуден) (бұл ... ... ... ... бөлшегі
ретінде қаралады) түскен табысқа байланысты жұмыспен қамту.
Айналысатын жұмыстағы орны (жұмыспен ... ... ... ... ... өз ... ... қамтылған
қызметкерлердің келесі топтары анықталған:
Жұмыс берушілер - ... ... ... ... ... ... бір ... қызмет түрінде тәуелсіз кәсіпкерлік ... және бір ... ... ... ... бар ... бетінше жұмыс істейтін қызметкерлер - өз бетінше, бір ... ... ... ... өз бетінше жұмыспен қамтылу негізінде
қызмет істейтін және қызметкерлерді тұрақты негізде жалдамайтын адамдар.
Отбасының ақы төленбейтін ...... ... ... ... ... жұмыс істейтін адамдар.
Өндірісік кооператив мүшелері – қандай салада құрылғанына ... ... ... еңбек кооперативінің мүшесі болып
табылатын адамдар.
Халықтың эономикалық белсенділігін өлшеу үшін ... ... ... ... ... (табысты жұмысты болмаған); оны іздеумен
белсенді айналысқан; уақыттың ... ... ... ... ... дайын
болған деген үш критерийге бір уақытта жауап берген адамдар жұмыссыздарға
жатады.
Жұмыссыздық деңгейі – ... ... ... ... ... ... ... есептелген үлесі.
Жұмыспен қамту органдарында тіркелген жұмыссыздар – жұмысқа орналасу
мәселесі жөнінде жұмыспен қамтудың ... ... ... ... ... ... ... қабілетті жастағы азаматтар.
Жұмыссыздықтың ұзақтығы (жұмыс іздеу ұзақтығы) – жұмыссыз адамның
жұмыс іздеп жүрген ... ... ... саны – азаматтық-құқықтық сипаттағы шарт
бойынша жұмыс ісейтін адамдардан басқа жасалу мерзіміне ... ... ... ... ... ... адамдар саны.
Орташа жалақыны есептеу үшін қолданылатын, қызметкерлердің нақты саны
– жұмысқа ... ... бар ... жекелеген санаттарын
шегергендегі құрамдық тізімдегі қызметкерлер саны.
Вакансия – жұмыс берушідегі бос жұмыс орны.
Жалақы – еңбек үшін оның ... ... және ... ... ... ... айлық атаулы жалақысы жалақының есептелген
қорының сомасын қызметкерлердің нақты санына және ... ... ... бөлу ... ... орташа жалақысы бойынша ай сайынғы деректер нақты кезеңде
есеп берген кәсіпорындардың салыстырма шеңбепі б\ша ... ... ... – есепті кезеңді базистік кезеңмен салыстырғанда
жалақының өзгеруін сипаттайтын салыстырмалы көрсеткіш.
Нақты жалақы индексі – есепті кезеңдегі бағаның өзгеруін ... ... ... салыстырғанда атаулы жалақының өзгеруін сипаттайтын
салыстырмалы көрсеткіш. Атаулы жалақының сатып ... ... ... индексі тауарлар мен көрсетілетін қызметтердің тұтыну
бағасының индексіне бөлу жолымен анықталады. Екі индекс те бір және ... ... ... / 1, 14–15 б ... еңбек нарығына тән нәрсе: ол республиканың аймақтар
еңбек нарықтарының дифференциациясы және контрасттарына байланыстылығында.
Сондықтан да ... ... және ... ... ... ... ... одан кейін макро деңгейде біріңғай ... ... ... ... ... және ... ... Республика
экономикасының реформалаудың қазіргі кезңінде үлкен мағына әлеуметтік
мәселелерді ... ... ... беріледі. Әсіресе,
басымдылықты толық продуктивті жұмыспен қамту болып отыр. Ол ... және ... ... ... нақты алғышарттар жасайды.
Жұмыскерлердің жұмыстан босау, ... ... және ... балансталу мәселелері баса назар аударуды талап етеді. Нарықтық
өзгерістер жағдайында ... ... ... дестабилизациясы,
өндірістің өмендеуі нәтижесінде болып отыр. ... ... және ... ... ... ... күшеюде: салалық та, территориялық
та және кәсіби де.
Елдегі жұмыссыздықты төмендту және жұмыспен қамтды ... ... оны ары ... ... ... Осы ... заңды
түрде қабылдаған концепциялардың бар болуын, халықты ... ... ... ... ... ... Осының ақырғы мақсаты
толық продуктивті жұмыспен қамтуды қамтамасыз ету, ал бұл ... ... ... және ... халықты жұмысқа орналасу
деңгейінің өсуі есебімен болады.
Жұмысшыларды жаппай жұмыстан босату және ... ... ... ... ... жұмыссыздықтың әлеуметтік топтарының
пайда болуына сол сияқты олардың деформациялануына алып ... ... ... ... ... ... яғни
қоғамдық өндіріс саласынан, қоғамдық ... ... ... ... ... Олардың ақыл–ойының, интелектуалдық және кәсіптік –біліктік
потенциалының төмендеуі;
2. Еңбек және ... ... ... ... ... ... ... яғни әлеуметтік институттардың
нормативсіз жұмыс істеуі және адамдардың тәртібі, тағы да басқалар.
Жұмыссыздық – бұл ... тән ... ... бір ... ... ... ... бұзылуынан шығады. /2, 25-26 б./
1.2 Жұмыссыздық түрлері
Толық жұмысбастылық ... ... ... ... ... 3 ... танысуымыз керек: уақытша , құрылымдық және
циклдік.
Уақытша жұмыссыздық
Кейбір адамдар өз ... ... ... ... таңдау
мүмкіншілікері бар кезде “жұмысаралық” ... ... ... ... жіберіп, олар басқа жұмыс орнын іздеп жүреді. Басқа
біреулер ... ... ... уақытша жұмыссыз болады (мысалы,
құрылыстағы қолайсыз ауа райы жағдайы). Сонымен қатар жастар арасында ... ... ... ... ... ... болады.
Осы жұмыссыз адамдар жаңа жұмыс орнына немесе уақытша жоғалтқан
жұмысқа қайтып ... ... ... орнына басқа жұмыссыздар басады.
Сондықтан әр ... ... ... ... ... ... құрамын
өзгертсе де осы жұмыссыздық типі қала береді. Жұмыс іздеп жүрген н/е ... ... ... отырған адамдарға экономистер “уақыша жұмыссыздар” деген
термин қолданылады (Ол жұмыстың қайта жаңғыруымен н/е іздеумен байланысты).
Уақытша деген анықтама бұл ... ... ... көрсетеді: еңбек
нарығында жұмыс орны мен жұмыс күші арасында сәйкестілік орнамайды. Уақытша
жұмыссыздар еңбек ... ... ... бар деп есептелінеді.
Уақытша жұмыссыздық міндетті және ерікті болып бөлінеді. Жұмысшылардың
көпшілігі жұмысаралық жағдайға өз еркімен түседі, олар – ... ... ... ... ... ... жұмысқа ауыстырады. Бұл
жұмысшылардың өздеріне үлкен табыс әкеледі және ... ... ... арттыру дегенді білдіреді. Яғни жалпы экономикадағы нақты өндіріс
көлемін ұлғаюы.
Құрылымдық жұмыссыздық
Уақытша жұмыссыздық ақырындап “Құрылымдық ... деп ... ... ... Экономистер “құрылымдық” теминін құрамдық деген
мағынада қолданылады. Уақыт өте келе ... мен ... ... ... олар өз ... ... ... жиынтық сұраныс құрылымын
өзгертеді. Осы өзгерістер нәтижесінде кейбір ... ... ... ... ... Бұл ... еңбек күші орындаының
құрылымындағы жаңа өзгерістерге бірден және ... ... бере ... ... ... ... ... өздерінің мамандық
тәжірибелері нарық сұранысына сәйкес келмейтініне ... ... ... мен ... технология мен сұраныс сипатында болған
өзгерістерге байланысты ... ... ... қалады. Сонымен қатар
жұмысбастылықыңгеогафиялық құрылымы әрдайым өзгеріп тұрады. Бұған ... ... ... ... ... “қысқы белдеуден” – “жазғы белдеуге”
мысал бола алады.
Уақытша және ... ... ... ... ... Уақытша жұмыссыздарда “сатуға” болатын тәжірибе бар, ал құрылымдық
жұмыссыздар жаңа жұмыс ... ... үшін ... оқу ... өту ... ... ... мерзімді, ал құрылымдық ... ... ... ол ... ... ... жұмыссыздық
Циклдік жұмыссыздық құлдырау кезеіңінде, яғни жалпы н/е жиыньық
шығындардың жетіспеушілігімен сипатталаттын кезеңде пайда ... ... ... ... ... ... жұмысбастылық төмендейді,
жұмыссыздық өседі. Сол себепті циклдік жұмыссыздықты ... ... ... жұмыссыздық” деп атайды.
Толық жұмысбастылық ұғымы
Толық жұмысбастылық жұмыссыздықтың мүлдем жоқтығы емес. Экономистер
уақытша және құрылымдық жұмыссыздықты болмай қоймайды деп ... ... ... ... ... ... 100%–нан аз бөлігін қамтитын
жұмысбастылық болып саналады. Дәлірек ... ... ... жұмыссыздық деңгейі уақытша және ... ... ... ... ... ... ... жұмысбастылық кезінде жұмыссыздық
деңгейі циклдік жұмыссыздық нөльге тең болған жағдайға ғана ... ... ... жұмыссыздықты жұмыссыздықтың табиғи (шынайы )
деңгейі деп те атайды. Жұмыссыздықтың табиғи ... ... ... нақты көлемі “экономиканың өндірістік әлеуеті” деп аталады.Бұл
толық жұмысбастылық кезінде экономика өндіре ... ... ... ... ... ... жұмыссыздық деңгейі немесе жұмыссыздықтың
табиғи деңгейі еңбек күші нарықтары тепе–теңдік жағдайында болғанда, ... ... мен бос ... орындрының саны сәйкес келген жағдайда
орнайды. /3, 62–64 б/
Жұмыс істейтіндер ... ... мен ... ... ... ... атқарады, ал жұмыссыздар – атқармайды, осыған
байланысты жұмыссыздық ... ... ... ЖҰӨ ... ... тигізеді. Бұл жұмыссыздық деңгейі мен ЖҰӨ ... ... ... ... ... Артур Оукенннің
есімімен Оукен заңы деп аталады./2, 79 б/
2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ҚАЗІРГІ ЕҢБЕК НАРЫҒЫ ЖӘНЕ ОНЫ ... ... ... қамтылу
Қазіргі таңда еліміздің басты мәселелерінің бірі жұмыс күші,
жұмыссыздық, ... ... өз ... жұмыспен қамтылу, жалдамалы
жұмысшыларды және тағыда басқа еңбекке ... ... ... ... көреміз.
Жұмыссыздықпен қарсы күрес бұл үкімет күнделікті атқарып жатқан ... ... ... ... әлеуметтік, экономикалық, стратегиялық маңызы
күшті ... ... ... ... ... ... ... идея дәрежесінде алға қою көп мәселелерді ... ... еді. ... ... аймағы бойынша өндіргіш күштерді
орналастыру әрі дамытудың нақты бағдарламасы жасалып, барлық күш пен қаржы
салалық әрі ... даму ... ... ... ... ... ... елде үлкен серпіліс туғызар еді.
Еліміздің Статистика агенттігінің мәліметтеуінше 2008 жылғы мамырда
(бағалау бойынша) жалдамалы қызметкерлер саны 5,2 млн. ... ... ... ... ... ... 4,8 %–ға көп. ... санынан мемлекеттік және
мемлекеттік емес ұйымдарда 4,2 млн. ... жеке ... 0,6 млн. ... ... 0,4 млн. адам ... ... 2008 жылғы сәуірде ірі
және орта кәсіпорындарда 2,9 млн.адам жұмыс ... ... ... ... ... ... ... сәуірде жұмыс күшінің ағыны ... ... ... ... саудада – 22,1 мың адамға, білім беруде – 21,7 мың ... пен ... – 14,7 мың ... ... ... жасалатын
операцияларда – 11 мың адамға, өнеркәсіпте – 10,3 мың ... ... 10,1 мың ... ... – 9,3 мың ... ... – 8,9 мың адамға байқалды.
2008 жылғы қаңтарда ірі және орта кәсіпорындардағы бос жұмыс ... 26 мың адам ... ал ... ... ... % –бен бөлу
көрсеткіші 0,9 болды; ақпан айында бос жұмыс орындары саны 28 мың, ал ... бөлу ... 1 ... ... ... бос ... орындар
саны 27 мың, % – бен бөлу көрсеткіштері 0,9 ... ... ... ... айларында бос жұмыс орындары санының азаюы
өнекәсіпте – 985 бірлікке және құрылыс ұйымдарында – 306 ... ... 1. 2008 ... ірі және орта ... бос ... ... енді жұмыссыздық пен жұмыспен қамту жөніндегі статистикалық
мәліметке келсе, 2008 жылғы мамырда ... ... 15 және одан да ... ... тұрғыдан белсенді халық саны 8,5 млн. адамды құрады,
бұл өткен жылғы тиісті айға ... 387,3 мың ... ... ... 8 млн. адам жұмыспен қамтылды. 2007 жылғы
мамырға қарағанда олардың саны 412,2 мың адамға өсті. ... ... ... ... - 65%-ды ... ... өз ... қамтылғандар - 35% құрады.
Қазақстан Республикасы ... және ... ... қорғау
министрлігінің деректері бойынша жұмысқа орналастыру мәселесі ... ... 2008 ... ... бергі кезең ішінде 109,8 мың адам
өтінішпен келді, ағымдағы жылғы мамырда – 21,3 мың ... ауыл ... 48,9 мың адам және 9,6 мың ... ... ... ... ретінде тіркелген азаматтардың
саны 2008 жылғы мамырдың соңында 69,6 мың адамды құрады, бұл ағымдағы жылғы
сәуірге ... 0,2 мың ... көп, ал 2007 ... мамырға қарағанда 11,6
мың адамға аз. Тіркелген жұмыссыздардың санына әйелдер ... ...... ... ... Экономикалық тұрғыдан белсенді халық санындағы тіркелген
жұмыссыздардың үлесі ағымдағы жылғы мамырда 0,8% (2007 жылғы мамырда – ... ... ... ... ... деңгейі – 7, экономикалық
тұрғыдан белсенді халық санында ... ... ... %–бен 0,8;
ақпан айында жұмыссыздық деңгейі–6,9, жұмыссыздар ... 0,7; ... ... ... – 6,8, ... ... – 0,8; мамр ... деңгейі – 6,7, үлесі – 0,8.
Сурет 2. 2008 жылғы ... ... ... ... ... ... 79,3 мың адам жұмысқа орналастырылды, бұл
өтініш жасағандар санының 72,2%–ы. Ағыдағы ... ... ... ... саны 18,5 мың адам ... бұл өткен жылғы тиісті
айға қарағанда 0,1 мың адамға көп. Осы кезең ішінде ауыл тұрғындарының ... ... ... ... ... ... ... келгендердің 87,6%–ы.
Ағымдағы жылғы мамырда ... ... ... ... ... 3,4 мың адам жіберілді, қоғамдық жұмыстарға – 8,4
мың адам қатысты, оның ішінде ауыл тұрғындары – тиісінше, 1,5 мың және ... ... /4, 40-41 ... ... жою ... ... ... ішіндегі қазіргі таңдағы халық
әл–ақуалын көтерудегі негізгі бағыттар ... жою және оны ... ... қолданылатын бағдарламалар ... ... бірі ... ... 2010 ... дейінгі
стратегиялық даму жоспарыда жұмыссыздыққа байланысты стратегиялық жоспарыда
айтылған:
4.4. Іс–қимыл ... ... ... ... ... жұмыспен өнімді қамтамасыз
етілу мақсаттарына сүйенгенде ғана табысты болуы мүмкін. Бұған ... ... ... ету ... ғана қол ... ... ... қамтамасыз ету үшін қажетті еңбек ресурстар сапасы адам
ресурстарын дамыту стратегиясы арқылы мүмкін ... Бұл, өз ... ... қорғау жүйесінің тиімділігіне оң әсер береді.
Кедейлік пен жұмыссыздық проблемаларын шешуде қысқа мерзімді және орта
мерзімді мақсаттар жігін ... ... ... мерзімді мақсаттар (2001-2005 жылдар) – бұл жұмыссыздықтың
алдын алу және ... ... ... ... ... ... ... жұмысқа орналастыруға жәрдемдесу.
Орта мерзімдегі жоспардың (2005-2010 жылдар) ... ... ... құрылымдық реформалар ... ... ... сұранысты
ынталандыру: кәсіпкерлік үшін ... орта ... ... ... және жаңа ... орындарын құру; адам капиталының
сапасын жақсарту; барабар ... мен ... ... ... кедейлікті
азайту./5, 68 б./
4.4.5. Жұмыс берушілердің бұрынғы жұмыс орындарын орындарын ... ... ... ... мәселелерін пысықтау, шағын бизнес пен
жеке кәсіпкерлікті дамытуға жәрдемдесу
Бизнестің даму ... ...... берушілердің бұрынғы
жұмыс орындарын сақтауын және жаңаларын құруын ынталандыру жолдарының бірі.
Өндірісті кеңейтуге, ... және орта ... жеке ... ... ... ... ... Село үшін өзара
байланысты ... ... ауыл ... ... ... және ... ұлғайтуға, шаруа қожалығының, халықтың жеке
қосалқы ... ... ауыл ... қатысы жоқ бизнесті,
селоның әлеуметтік инфрақұрылымын дамытуға, шағын ... ... ... арқылы село халқын жұмыспен қамту және ауыл халқының табыстарын
ұлғайту жөніндегі бағдарламалар неғұрлым маңызды болады.
Шағын кредит ... ... ... және ... ... алу
мақсаттарын кеңейту жолымен шағын кредит беру бағдарламасын жетілдіруді
жалғастыру ... ... ... дамуы үшін жағдайлар жасауы қажет.
Жастарға өз ісін ашу мақсатына ... ... ... ... ... ... гранттық немесе өзге де қаржылық ... ... ... ... Халықтың әлеуметік жағынан осал жіктерін жұмыспен қамтуға жәрдемдесу
Келесі ... тобы ... ... ... ... ... ... қамтуға жәрдемдесу бағдарламасы болуға тиіс: әйелдердің,
жастардың жұмысқа тартылуын қамтамасыз ету, кәмелетке толмағандар ісі
жөніндегі комиссияда есепте тұрған ... ... ... ... ... ... жіберуге көмек көрсету; жетім балалар мен
ата–аналарының қамқорынсыз қалған балаларға кәсіптік бағдар беруге ... ... ... ... және т.б. ... орналастыруға жәрдемдесу. /5, 72-73 б./
Елбасының 2006 жылғы жолдауында еңбек ... ... ... құру ... ... ... осы ... көші-қон саясатының тұжырымдамасы керек.
Қазақстанда қалыптасқан қолайлы әлеуметтік-экономикалық ахуал шетелдік
жұмыс күшінің ағылып келуіне жағдай туғызып отыр.
Үкімет ... ... ... ... ... ... жұмыс істеп жүрген заңсыз еңбек мигранттарын ішкі істер органдары
мен басқа да тиісті ведомстволарда тіркеу арқылы ... ... ... ... өткізудің тетіктерін әзірлеуі қажет.
Сонымен қатар бізге республикамызда тұрақты негізде жұмыс істей алатын
жоғары білікті және ... ... ... ... ... ... біз ... отандық жұмысшыларды тәрбиелеп, олардың
біліктілігі мен ... ... ... ... ... ... ... орталықтарда алдын ала дайындау,
қоғамымызға бейімдеу мен ... үшін ... ... ... ... ... Басқа елдердегі сияқты кәсіпке баулып, тіл үйретсек, олар
жаңа жағдайға тезірек бейімделетін болады./6, 63 бет/
Елбасымыздың келесі ... ... оқу ... ... деңгейінде аттестациялауды енгізу, жоғары білім беру саласында
нақтылы және инженерлік ғылымдарды басым дамыту
Біріншіден, Үкімет әрбір ... оқу ... ... беру сапасын әділ
бағалауға мүмкіндік беретін ... ... ... ... ... ... білім беру ұйымдарын халықаралық аккредитациялау үшін
беделді агенттіктерді тарту жөнінде де ойланған жөн.
Екіншіден, ғылымды құрылымдық ... ... ... ... ... ... ... жоғары оқу орындарымен
біріктірген тиімді, мұның өзі ... беру мен ... ... ... ... ... ... болар еді.
Үшіншіден, Үкімет оқытудың мамандандырылған бағдарламалары мен нақтылы
және инженерлік ғылымдардың ғылыми-қолданбалы орталықтарын дамыту үшін
тиісті ... ... база ... ... ... және ... министрлігі мен Үкіметтің өзге де тиісті
құрылымдары ғылыми-техникалық оқыту бағдарламасын әзірлеп, ақша қаражатын
тиімді пайдалану мен ғылыми және ... ... ... ... ... ... және ... жұмыстардың
салааралық үйлестірілуін нығайту қағидаттары бойынша оның іске асырылуын
бақылауға алуы керек.
Бесіншіден, біздің ... ... даму ... ... сонымен қатар жеке меншік сектор инвестицияларының
математикалық және ғылыми білім беру ... ... ... ... біз үшін ... ... ... отырған білім беру
салаларына шетел ғалымдары мен оқытушыларын белсендірек тарту ... ... ... мен ... ... ... ұлғайту
жөніндегі стратегиямыздың құрамдас бөлігі болуы керек.
Жетіншіден, ақпараттық технологиялар мен ақпаратты таратудың жаңа
нысандарына ... ... ... беру ... ... де ... тұр./7, 107 б./
Жұмыссыздық жайы әлеуметтік үлкен мәні бар мәселе. Бұл мәселені ... ... ...... ... ... ... күйге, адамдар
арасындағы түсіністікке көп ықпал етеді.
Ең басты капитал – ... ... ... арта ... ... ... адамды аздырады, оның қоғамдағы, отбасындағы рөлін
кемітеді.күн көоуге жәрдемақы алу бар да, азды ... өз ... ... мәні ... Дені сау ... ... жәрдеммен күнелтуі – бұл
моральдық жағынан азап.адам өзін толыққанды тұлға сезінбейді. Ондай адамды
патриот болмадың деп ... ... ... ... төмен, намысың
жоқ,отаншылдық сезімің әлсіз деп тағы айта ... ... неге ... ... деп кінә да таға ... ... жайлаған елде саяси
тұрақтылық, әлеуметтік ынтымақ жоғары болады деп айту ... ... ... ... елдегі етек алып тұрған жемқорлық пен
ұйымдасқан коррупцияны жоймайынша, еш мүмкін емес. Сондықтан да бұл ... ... ... ... да ... әсер етер еді. Тазалық жоқ қоғам
– шіріген қоғам.
Ат ... ... ... ... ... халықтың кедейшілік тақсіретін
тартуы тәуелсіздіктің іргесін бекіте алмайды./ 8, 33 б /
Елбасымыздың жылдағы үндеулерінде қарастырылатын ... және ... ... ... «Үкімет шағын және орта бизнестің бәсекеге
қабілеттілігін ынталандыру жөніндегі дәйекті жұмысты ... ... ... ... жұмысын, соның ішінде мемлекет ... де ... ... Олар ... жүз мыңдаған азаматтарымыздың өз ісін
ашуына қолдау көрсетуде. Шағын несие берудің қолжетімділігін арттыру және
көптеген ... үшін жаңа ... ... ашу ... ... қажет.» дегені бар. Мұндай жұмыс орындарын ашуға көңіл бөлудің
өзі елдегі жұмыссыздықты ... ... ... байқаймыз.
Еңбек нарығы экономика ресурстарының қаншалықты жақсы қолданылатынына
байланысты ... ... ... ресурс жұмысбастылықты
қолдайтын жұмыс күші ... – бұл ... ... ... ... ... бұл жұмыс істеуді қалайтындардың жалпы санының
ішінде жұмысы жоқ азаматтардың статистикалық көрсеткіші ... ... ... ай ... ... ... мен ... еңбек нарығының жағдайын бағалайды.
Статистикалық деректкер үй шаруашылығына ... ... ... ... ... байланысты, әрбір адам 3 түрлі санаттың
біреуіне ... ... ... жұмыссыз және жұмыс күшіне кірмейтіндер.
Жұмыс істейтін адам деп – үй ... ... ... ... апта
бойы жұмыс істейтін адамдарды осы топқа ... ... ... ... ... ... жұмыс істесе, яғни уақытша босатылса немесе жұмыс
іздеп ... онда ол – ... деп ... ... екі ... жатпайтын
азаматтар (мәселен, студенттер және үй шаруасындағы әйелдер), жұмыс күші
құрамына кірмейді: олар жұмыс ... ... және жаңа ... ... ... күші – ... мен ... істейтіндердің жиынтығы, ал
жұмыссыздық деңгейі – бұл жұмыс күшінің жалпы санындағы ... ... ... ... күші = ... ... + саны ... саны.
Жұмыссыздық деңгейі =(Жұмыссыздар саны x 100)/(Жұмыс күшінің жалпы
саны).
Статистика агентігі есептейтін тағы бір статистикалық көрсеткіш, ... ... жасы ... тұрғындар санының жалпы жұмыс күшіндегі үлесі:
Жасы үлкен тұрғындар үлкендер санының ... = ... ... жалпы
саны х 100)/(Жасы үлкен тұрғындар саны).
Бұл статистикалық көрсеткіш барлық тұрғындар үшін ... ... жеке ... үшін де ... ерлер мен әйелдер үшін, кәрі және
жас адамдар үшін де есептеледі./2, 59–61беттер/
Енді осы ... ... ... ... ... ... ... 2008 жылдың бірінші тоқсанындағы статистикалық
көрсеткіштермен есептеп көрсек ... ... ... ... халық |8336800 ... ... ... ... |7762900 ... ... = ... х 100] / ... ... |
Ал 2007 жылдың бірінші тоқсандағы статистикалық көрсеткіштермен
есептейтін болсақ келесідей:
|Экономикалық тұрғыдан ... ... |8115000 ... ... ... ... |7491000 ... деңгейі = [(ЭТБХ–СІЖҚ) х 100] / (ЭТБХ) ... ... 2007 және 2008 ... ... ... салыстырсақ, 2008
жылы бұл көрсеткіш 0,7–ге ... ... ... ... ел болу ... ... ... мамандар да керек екені бесенеден белгілі. Ендігі міндет – орта
мектепті бітірген ауыл, қала жастарын ... оқу ... ... ... ... ... үймен қамтамасыз ету
қажет. Егер осы ... ... ... ... ... ... қатер төнуі мүмкін. Құдайға шүкір, бұл салада толық
шешілмесе де, ілгерілеушілік бар. ... ... ... да ... кәсіби-техникалық білім беретін жүйені қалыптастыру туралы бағдарлама
әзірленіп жатыр. Атырауда мұнай-газ саласына мамандар дайындайтын ... 2008 жылы ... ... ... ... Оңтүстік Қазақстанда
жеңіл өнеркәсіп, Қарағандыда тау-кен ... ... оқу ... Бұл – ҚР ... және Ғылым министрлігімен бірігіп көтерген
бастамамыз. ... ... ... де ... Бұл – ... пен ... байланысқа шығуына бағытталған алғашқы қадам.
ДСҰ-ға мүше бола отырып, орта ... ... ... ... керек. Қазақстанның еңбек нарығына қазір түрік, қырғыз, өзбек, одан
қалса, қытай ... ғана ... ... ... ... тарта отырып, өз
мамандарымызды дайындау керек. Егер миграциялық үрдістер барынша айқын
болса, оның ... ... ... ... ... ... ішкі еңбек
нарығын өз мамандарымызбен-ақ толықтыра аламыз./10, 3–4 ... ... ... ... ... бағдарламалар
бойынша жұмыссыздық азайып келуде. Бұл қойылып отырған міндеттер ... ... ... ... ... жолында халықтың істеп
жатқан шаруасы, барлығы мемлекетіміздің нығаюы, тәуелсіздіктің мықтылығы,
халықтың әл-ауқатының артуы үшін ... ... ... ... ... бірі жұмыс күші,
жұмыссыздық, ... ... өз ... ... ... ... және тағыда басқа еңбекке қатысты әлеуметтік–экономикалық
процесстерді еңбек нарығында ... ... ... бұл ... күнделікті атқарып жатқан қара
шаруа емес, үлкен ... ... ... ... маңызы
күшті мәселе. Әрине, Елбасының Қазақстан–2030 стратегиясында қойылған
мақсаттар ұлттық идея дәрежесінде алға қою көп ... ... ... еді. Республиканың әрбір аймағы ... ... ... әрі ... ... бағдарламасы жасалып, барлық күш пен қаржы
салалық әрі аймақтық даму бағдарламасын ... ... ... ... ... елде ... ... туғызар еді.
Елбасы жолдауында айтып кеткендей елдегі жұмыссыздықты қысқарту
үкімет ... және орта ... ... ... ... дәйекті жұмысты жалғастыруға тиіс.
Шағын несие ұйымдарының жұмысын, соның ішінде мемлекет ... де ... ... Олар ... жүз мыңдаған азаматтарымыздың өз ісін
ашуына қолдау көрсетуде. Шағын несие берудің қолжетімділігін арттыру және
көптеген ... үшін жаңа ... ... ашу ... ... ... Бизнестің даму ... ...... ... ... ... сақтауын және жаңаларын құруын
ынталандыру жолдарының бірі.
Ең басты капитал – адамның ... ... арта ... Ал
жүмыссыздық болса адамды аздырады, оның ... ... ... ... ... алу бар да, азды ... өз еңбегімен тапқан
жалақының мәні басқа. Дені сау адамның әлеуметтік жәрдеммен күнелтуі – бұл
моральдық ... ... өзін ... ... сезінбейді.
Жұмыссыздықпен қарсы күрес бұл үкімет күнделікті атқарып жатқан қара
шаруа емес, үлкен саяси, ... ... ... ... мәселе. Әрине, Елбасының Қазақстан–2030 стратегиясында қойылған
мақсаттар ұлттық идея ... алға қою көп ... ... ... еді. ... әрбір аймағы бойынша өндіргіш күштерді
орналастыру әрі ... ... ... ... ... күш пен қаржы
салалық әрі аймақтық даму бағдарламасын ұштастыра, оларды жұмыссыздықты
жоюға ... ... елде ... ... туғызар еді.
Елімізде үлкен серпіліс туғызбаса да мен ... ... ... ... ... ... еліміздегі жұмыссыздық
деңгейін есептей салыстырғанда: осы 2007 және 2008 ... ... ... 2008 жылы бұл ... 0,7–ге азайғанын көреміз.
Мұндай көрсеткіштер елімізде қабылданып жатқан стратегиялар, жоспарлар және
алға қойған мақсатқа жету нәтижелер бөлігі болар.
Сонымен ... ... ... қабылданған бағдарламалар
бойынша жұмыссыздық азайып келуде. Бұл ... ... ... ... ... еліміздің тәуелсіздігін нығайту жолында халықтың істеп
жатқан шаруасы, барлығы мемлекетіміздің ... ... ... ... ... үшін ... ӘДЕБИЕТТЕР
1. Қазақстан Республикасының СтатистикаАгенттігі, ... ... ... ... Ко., ... ... Қ.Апиев. Қазақстан Республикасындағы жастар жұмыссыздығының
әлеуметтік–экономикалық мәселелері. //Экономика негіздері.–2007. –
№ 1.
3. ... Н.Қ., ... М.Ә. ... Оқулық. – Алматы:
Экономика, 2003. – 432 бет.
4. Қазақстан Республикасының Статистика ... ҚР және ... ... ... ... ... Астана, 2008 ж., мамыр
5. Қазақстан Республикасының 2010 ... ... ... ... ... ... 2001.- 542 ... Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың
Қазақстан халқына жолдауы. – ... ... 2006 ж. – 98 ... ... ... ... Нұрсұлтан Назарбаевтың
Қазақстан халқына ...... ... 2007 ж. – 165 ... Ә. ... ... пен ... арылу елдің бүгінгі
ұлттық ұраны болуға тиіс // Жаңа ғасыр. –2006. – № ... ҚР ... ... ... ... ... ...
Астана: Елорда; 2008 ж. – 64 б.
10. Айтжанбайқызы Г. Гүлжан Қарақұсовамен сұхбат. /Айқын ... ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Еңбек нарығы жұмыссыздық27 бет
Еңбек нарығы және жұмыссыздық туралы17 бет
Жалақы және жұмыссыздық түсінігі. Қазақстан Республикасындағы еңбек нарығын талдау29 бет
Еңбек биржасы және халықты жұмыспен қамту37 бет
Еңбек нарығы және еңбекақыны талдау, олардың есебін жоғарғы сатыға көтеру жолдары 25 бет
Еңбек нарығы және жұмыстың негізгі түсініктері33 бет
Еңбек нарығы және халықты жұмыспен қамту24 бет
Еңбек нарығы мен халықты жұмыспен қамтамасыз ету32 бет
Жамбыл облысындағы халықты жұмыспен қамтамасыз ету81 бет
Жұмыссыздықтың экономикалық және әлеуметтік зардаптары28 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь