Корпорацияның қаржылық стратегиясы мен тактикасы

КІРІСПЕ
1 КОРПОРАЦИЯНЫҢ ҚАРЖЫЛЫҚ СТРАТЕГИЯСЫ МЕН ТАКТИКАСЫНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗІ
1.1 Корпорацияның стратегиясы мен тактикасы
1.2 Корпорацияның қаржы стратегиясы мен тактикасының мазмұны
1.3 Қаржы . несие шешімдерін қабылдаудың математикалық негіздері
2 ЖШС «МЕДСНАБ» КОРПОРАЦИЯСЫНЫҢ ТӘЖІРИБЕСІ НЕГІЗІНДЕ ҚАРЖЫ ШАРУАШЫЛЫҚ ҚЫЗМЕТІН ТАЛДАУ
2.1 ЖШС «МедСнаб» корпорациясының қаржысын басқаруды бағалау
2.2 «МедСнаб» компаниясының қаржылық жағдайын талдау
3 КОРПОРАЦИЯНЫҢ ҚАРЖЫЛЫҚ СТРАТЕГИЯСЫ МЕН ТАКТИКАСЫНЫҢ ПРОБЛЕМАЛАРЫН ШЕШУ ЖОЛДАРЫ ЖӘНЕ ОНЫ ДАМЫТУ
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Қаржылық стратегияны жүзеге асырудың негізгі механизмі оперативті қаржылық жоспарлар болып табылады. Оперативті жоспар кәсіпорын қызметінің ағымдағы басқарылуын қамтамасыз етуге арналған. Олар, кәсіпорында қалыптасқан қаржы саясаты,тактикалық шешімдер мен ережелерге сай, кез келген мерзімге жасалуы мүмкін.
Жалпы мағынада, стратегия- бұл мақсаттар және оларға жету құралдарын таңдау; бұл – серіктестер мен ресурстарды таңдаудың; өндіріс факторлары нарықтарындағы іс – әрекеттер ережелерін және төлем қабілетсіздігінің алдын алу жолдарын таңдау. Соңында, стратегия кәсіпорынның бәсекелестік статусы, оның қоғамдағы дәрежесі, оның имиджі, республикадағы және әлемдік нарықтағы бәсекелестік артықшылығы.
Корпоративтік стратегия - диверсификацияланған компанияның жалпы басқарушылық жоспары, яғни бизнестің бірнеше сферасында қызмет жасайтын компанияларда (мысалы концерндер мен конгломераттарда) болады. Ол компанияның әр түрлі салалардағы жағдайын нығайтуға бағытталған іс-әрекеттер мен компанияның – бизнес түрлерінің топтарын басқаруға пайдаланылатын амалдар мен тәсілдерден тұрады.
Сонымен, «стратегия» - бұл корпорацияға теңгермешілік пен өсудің жалпы бағытын қамтамасыз ететін жүйлі амалдар жиынтығы. Стратегия – кәсіпорынның бәсекелестік статусы, оның қоғамдағы дәрежесі, оның имиджі, республикадағы және әлемдік нарықтағы бәсекелестік артықшылығы.
Тақырыптың өзектілігі. Корпорацияның қаржылық өсуін қамтамасыз ету үшін ұлғаймалы ұдайы өндірісті қаржыландырудың көздерін ескеретін тиісті қаржы стратегиясы қажет.
Қаржы стратегиясы кәсіпорынды ақша қаражаттарымен қамтамасыз етуге бағытталған іс-әрекеттердің басты жоспары.
Ол қаржыларды қалыптастырудың теориялық және тәжірибелік мәселелерін, оларды жоспарлау және қамтамасыз ету мәселелерін, нарықтық жағдайда кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз ету мәселелерін шешуді қамтиды. Қаржылық стратегияның теориясы шаруашылықты жүргізудің нарықтық жағдайларының объективті заңдылықтарын зерттейді, қаржылық стратегиялық опрецияларды дайындау және жүргізу әдістері мен нысандарын жүзеге асырады.
Кәсіпорынның қаржылық стратегиясы оның қызметінің барлық жағын қамтиды, оның ішінде-негізгі және айнымалы қаражаттарды оңтайландыру, пайданы бөлу, қолма-қолсыз есеп айырысулар, және баға саясаты, құнды қағаздар сферасындағы саясат.
Корпорацияның қаржылық стратегиясы мен тактикасы өзекті тақырыптардың бірі болып табылады.
Диплом жұмысының мақсаты. Корпорацияның қаржылық стратегиясы мен тактикасын ұйымдастыру, қаржылық стратегиясы мен тактиканы ұйымдастыру ерекшеліктерін, бұл қызметтің кейбір мәселелері және оны жетілдіру жолдарын ұсыну, нарықтағы корпорацияның рөлін анықтау болып табылады.
1. Бочаров В.В. Корпоративные финансы. СПб: Питер 2004
2. Ван Хорн Дж. Основы управления финансами /Пер.с анг. – М.: Финансы и статистика, 2000
3. Жуйриков К.К и др. Учебник. Корпоративные финансы – Алматы. 2004
4. Попова Р.Г., Самонова И.Н., Добросердова И.И Финансы предприятия – СПб; Питер, 2001
5. Павлова Л.Н. Финансы предприятий. Учебник – М.: Финансы, ЮНИТИ, 2005
6. Мельников В.Д. Основы финансов. Учебник – Алматы, 2005
7. Мейірбеков А.К., Әлімбетов Қ.Ә. Кәсіпорын экономикасы. Оқу құралы – Алматы,2003
8. Моляков Д.С., Шохин Е.Н. Теория финансов предприятий. Уч.пос. – М.: Финансы и статистика, 2004
9. Росс С., Вестерфилд Р., Джордан Б. Основы корпоративных финансов / Пер. с англ. М.: Лаборатория базовых знаний, 2000
10. Финансы предприятий. Учеб./Под. Ред М.В Романовского – СПб: Бизнес – Пресса, 2000
11. Финансы организаций (предприятия). Учеб./Под.ред Н.В Колчиной- М.: 2001
12. Шуляк П.Н. Финансы предприятия. Учеб. – М.:ИТП «Дашков и К», 2003
13. Өсербайұлы С Корпоративтік қаржы. Оқу құралы. Алматы, «Қазақ Университеті» 2005
14. Кадерова Н.Т . Корпоративные финансы Учебник Алматы, 2008
15. Құлпыбаев С. Қаржы. Оқулық. Алматы, 2005
16. Савицкая Г.В., Анализ хозяйственной деятельности предприятия» Минск 2006
17. Бочарев В.В., Корпоративные финансы. Санкт-Петербург 2008
18. Үмбетәлиев А., «Кәсіпорын экономикасы және кәсіпкерлік» Алматы 2002
19. Мейірбеков А.Қ., «Кәсіпорын экономикасы» Алматы 2006
20. Өсербайұлы А., Турлыбекова А.Ж., Корпоративтік қаржы» Алматы 2009
21. Өсербайұлы А., Қалымбекова Ж., «Қаржылық менеджмент» Алматы
22. «Капиталдың тиімді құрылымын анықтау» Қаржы менеджменті, 2009, №12 (12)
23. «Капитал құрылымын оңтайландыруда қаржылық тұтқаны пайдалану» Экономика негіздері, 2008, №3,4-5
24. Көпешова Б.Қ. Корпорациялар қаржысы: оқу құралы. – Алматы: Қазақ университеті, 2010. – 258 б.
25. Дүйсенбаев К.Ш., Төлегенов Э.Т., жұмағалиева Ж.Г. Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдау / Оқу құралы. – Алматы: Экономика. 2001. – 330 бет.
        
        қазақстан республикасының білім және ғылым министрлігі
әл-фараби атындағы қазақ ұлттық университеті
ЭКОНОМИКАЖӘНЕ БИЗНЕС ЖОҒАРЫ МЕКТЕБІ
«Қаржы» кафедрасы
«Қорғауға жіберілді»
_______________ кафедрасының
меңгерушісі, э.ғ.к., доцент
______________ Арзаева М. Ж
ДИПЛОМ ... ... ... мен ... ... Г
(қолы, күні )
Ғылыми жетекші:
аға оқытушы ... ... күні ... бақылаушы: ________________________Садыханова Д.А
аға ... ... күні ... ... ... ... асырудың негізгі механизмі оперативті
қаржылық жоспарлар болып табылады. Оперативті жоспар кәсіпорын қызметінің
ағымдағы ... ... ... ... ... ... қаржы саясаты,тактикалық шешімдер мен ... сай, ... ... ... ... ... ... бұл мақсаттар және оларға жету құралдарын
таңдау; бұл – серіктестер мен ресурстарды таңдаудың; өндіріс ... іс – ... ... және ... ... ... жолдарын таңдау. Соңында, стратегия кәсіпорынның бәсекелестік ... ... ... оның ... ... және ... ... артықшылығы.
Корпоративтік стратегия - диверсификацияланған компанияның ... ... яғни ... ... ... қызмет жасайтын
компанияларда (мысалы концерндер мен ... ... ... әр ... ... ... нығайтуға бағытталған іс-
әрекеттер мен компанияның – ... ... ... ... ... мен ... ... «стратегия» - бұл корпорацияға теңгермешілік пен өсудің жалпы
бағытын қамтамасыз ететін ... ... ... Стратегия – кәсіпорынның
бәсекелестік статусы, оның қоғамдағы дәрежесі, оның имиджі, республикадағы
және әлемдік нарықтағы ... ... ... ... ... ... ... ету
үшін ұлғаймалы ұдайы өндірісті қаржыландырудың көздерін ескеретін тиісті
қаржы стратегиясы қажет.
Қаржы стратегиясы кәсіпорынды ақша ... ... ... ... ... ... қаржыларды қалыптастырудың теориялық және тәжірибелік мәселелерін,
оларды жоспарлау және қамтамасыз ету мәселелерін, нарықтық ... ... ... ... ету ... шешуді
қамтиды. Қаржылық стратегияның теориясы шаруашылықты жүргізудің ... ... ... ... ... ... ... және жүргізу әдістері мен нысандарын жүзеге асырады.
Кәсіпорынның қаржылық стратегиясы оның ... ... ... оның ... және ... қаражаттарды оңтайландыру,
пайданы бөлу, қолма-қолсыз есеп айырысулар, және баға ... ... ... ... ... ... мен тактикасы өзекті
тақырыптардың бірі болып табылады.
Диплом жұмысының мақсаты. Корпорацияның ... ... ... ... қаржылық стратегиясы мен тактиканы ұйымдастыру
ерекшеліктерін, бұл қызметтің кейбір мәселелері және оны ... ... ... ... ... ... ... табылады.
Жұмыстың міндеттері. Қойылған мақсатқа жету ... ... ... ... Корпорацияның қаржылық стратегиясы мен тактикасын ұйымдастырудың
негізі, ұйымдастыру ерекшеліктері;
- Корпорацияның қаржы – шаруашылық қызметінің нәтижелерін талдау;
- Корпорацияның ... ... мен ... ... ... анықтап, оны жетілдіру, дамыту жолдарын
ұсыну.
Корпорацияның қаржылық стратегиясы мен тактикасы зерттеу жұмыстың
объектісі, ал субъектісі ЖШС ... ... ... ... ... теориялық және әдістемелік негізінде: Отандық
және шет ел мемлекеттерінің оқулықтары мен оқу ... ... ... мен ... ... ... мен ... – ақ ЖШС «МедСнаб» корпорациясының ... ... ... ... ... ... ... кіріспеден, үш бөлімнен және
қорытындыдан тұрады. Бірінші бөлімде корпорацияның қаржылық ... ... мәні мен ... ... ... ... шешімдерін қабылдаудың математикалық негіздері берілген. Екінші
бөлімде ЖШС ... ... ... ... қаржы –
шаруашылық қызметінің қаржылық көрсеткіштеріне және ЖШС ... ... ... ... ... ... жасалған.
Үшінші бөлімде Корпорацияның қаржылық стратегиясы мен тактикасының
проблемаларын шешу ... және оны ... ... ... ... ҚАРЖЫЛЫҚ СТРАТЕГИЯСЫ МЕН ТАКТИКАСЫНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗІ
1.1 Корпорацияның стратегиясы мен ... ... ... ... және онда өтіп ... көптеген ғылымдардың зерттеу объектісі болып ... ... ... және ... ... қызметті ұйымдастыру мен жоспарлаудың, статистиканың,
бухгалтерлік есептің, экономикалық талдаудың және т.б. ... ... жеке бір ... нақты жағдайындағы экономикалық процестердің
дамуына жалпы, жеке және арнайы заңдардың тигізетін әсерін ... ... ... ... ... жалпы экономикалық құбылыстар
мен процестердің сандық ... ... ... есептің пәні
шаруашылық қызмет процесіндегі капиталдың айналуы болып табылады. Ол ... ... ... және ... ... корпорация
қаражатының қозғалысын және оның жұмыс нәтижесін құжат ... ... ... ... алғанда) – тап немесе маманданған мүдделермен
біріккен қоғамдастықты, қоғам, одақ, ... ... ... ... жүйеде кеңінен қолданылатын акционерлік қоғам формасы, қазіргі
кезеңде ... ... ... ... айналып отыр. [3]
Корпорация – бұл профессионалдық қызығушылықтарының жалпы ... ... ... серіктестік екенімен келісе отырып,
«корпоративті» деген ... ... ... қатысты және
оңашаланған, тар ... ... ... ... ... деп айта ... ... сәйкес, бұл ... ... кез ... саласында қызмет атқаратын, ерекше қызығушылыққа
ие ірі кәсіпорын жеке қаржылық нәтижелерге қызығады және тек бұл ғана емес.
Осы ірі ... ... ... ... ... және корпорация мүшелерінің меншігі акционерлік капиталдағы
үлесіне сай ... ... ... сірә ... ... ... үшін және ... теориясында «корпоративтік
қаржылар», корпоративтік кіріс салығы (салық заңдары), корпоративті басқару
(қаржылық менеджмент) ... ... ... енді ... ... ... пікірлеріне көз салатын болсақ:
Ван Хорн корпорацияға келесідей анықтама береді: «Корпорация – бұл
заңды негізде ... ... оның ... ... және
міндеттемелерді алуға мүмкіндігі бар».
С.Росс бұл ... ... ... ... ... ... бір ... одан да көп жеке немесе заңды тұлғалар болатын
дербес жеке тұлға ... ... ... ... В.Г. ... ... былай көрсетілген, корпорация
(латынша согрогатіо - бірігу, қауымдастық, одақ) – ... ... ... ... арналған, меншіктіліктің акционерлік формасы. Бірақ
та, бұл ... ... ... ... ... ұйымдық-
құқықтық формалары әрқашан сай келе бермейді, себебі олар әрқашан да бірігу
негізінде ... ... ... ... ... ... оның
құрушысы болып жеке тұлға табылады (заңды және жеке тұлғалар). Қазіргі
уақытта, ұсақ және ... ... ... серіктестіктер формасында
құрылған. В.Г. Золотогоров, ... ... ... ... корпорация – ірі өндірісті басқарудың мейлінше кең
тараған түрі деп атап ... ... ... жалпы ұлттық өнім
өндірісінде үлкен орын алатын ірі кәсіпорындардан үлгі алған ... ... ... ... ие ... ... ішінде ,
корпорациялар жайлы айта ... біз ... ... ... ... ... жеке ... формасына тәуелді емес
кәсіпорындарды ойға аламыз.
Көптеген жағдайларда ... ... ... ... ... ... шаруашылық субьектілердің өзіндік және ерекше
түрі ретінде көрсетеді. Корпорация унитарлы акционерлік компания ретінде
сирек кездеседі, негізінде, әр кәсіпорын өз ... ... өз ісі ... ... бекітілген кәсіпорындардың күрделі жүйесі түрінде кездеседі.
Корпорациялар акционерлік қоғам ретінде келесідей ерекшеліктермен көрініс
табады:
Біріншіден, қолда бар ... ... ... бар ... ... қор ... сатылады және сатып алынады.
Екіншіден, акционерлік қоғамдардың ерекшеліктерінің қатарына ... ... ... ... ... ... ретінде көрсетуінде.
Үшіншіден, акционерлік қоғамдар өндірістік және коммерциялық қызмет
мақсатында ұйымдастырылады.
Төртіншіден, қазіргі заманның ... ... ... ... тиімді нысаны ретінде көрсетеді.
Олар едәуір қосымша құн жасайды, ірі ... ... ... ... деңгейін болдырмауға тырысады, үлкен табысқа ие және ... ... ... ... ... ... ... секторын құрайды.
Олар нарықтық жағдайда ... ... әр ... және ... ... сай ... ... [5]
Сонымен қатар, ірі акционерлік қоғамдардың ... ... ... ...... мен экономиканың басқа да
қатысушылары арасындағы қаржылық нысанадағы әр түрлі ішкі және ... ... ... Олар ... ... құру, бөлу және
пайдалану процесінде пайда болады. ... ... ... ... және ... ерекшеленеді.
Басқа бизнес ұйымдарымен салыстырғанда корпорациялардың айрықша
белгілері – олар меншік иелеріне ... ... ... сонымен қатар,
жауапкершілігі шектеулі серіктестікпен ... жеке ... ... ... бар. ... меншік иелеріне
жауапкершілігі шектеулі емес өз ... ... ... ... ... ие. ... ... қатысты кемшіліктерді қанағаттандыру
үшін акционерлердің жеке мүлкін тәркілеу мүмкін емес. Корпорация меншігінің
бір ... ... ... ... ... расталады, мұндағы әр
акция иеленушіге акцияның жалпы мөлшеріне ... ... ... тиесілі.
Келесі бір артықшылығы – акцияларды өзге тұлғаларға беруге болады.
Сонымен қатар, акция иелері өз ... ... ... ... ... ... корпорация өз қызметін тоқтатпайды.
Сонымен, бизнесті ұйымдастыру ... ... ... негізгі
артықшылықтары болып келесілер табылады: меншік құқығын иелену және жаңа
акция пакеттерін эмиссиялау көмегімен салыстырмалы түрде аз ... ... ... алу. Бұл екі ... ... ... ... қаржыландыруда маңызды рөл атқаратын қаржы нарығында іске
асырылады.
Қазіргі заманауи нарықтық ... ... ... ... ... ... ... болады:
1. Классикалық корпоративті құрылым меншік пен басқаруға анық шек
қоюмен, компания иелерін ... ... ... ... сипатталады.
Даму барысында оны ұйымдастырудың формалары жетілдендіріле берді. Бұл –
айтарлықтай ... қоры бар, ... ... ... ... ... саласында әрекет ететін өнеркәсіптік кәсіпорын.
2. Эстетикалық құрылым: басты меншік иесі мен ... ... ... - ... ... ... жету
емес, алдыға қойылған тапсырмаларды жүзеге асыру. Ол тоталитарлы режим
кезінде болған немесе тапсырмаларды ... ... ... шешу ... ... Креативті құрылым: оның жұмысы ішкі ұмтылысты және құрушылар үлгісін
жүзеге асыруға ... ... ... қолайсыз болуы мүмкін;
бір немесе бірнеше шығармашылық тұлғалармен құрылады және жоғары ... ... ... ... ақпараттық технологиямен байланысты қызмет
көрсету саласында әрекет етеді.
Қаржылық жоспарлау - қаржылық стратегия мен ... ... ... ... ... ... негізгі механизмі оперативті
қаржылық жоспарлар болып табылады. Оперативті жоспар кәсіпорын қызметінің
ағымдағы басқарылуын ... ... ... ... ... ... саясаты,тактикалық шешімдер мен ережелерге сай, ... ... ... ... ... ... қазіргі заманда қаржылық ... ... ... экономика тұсындағы қаржылық жоспарлауға қарағанда
өзгерістер түсті. Кәсіпорындардың өздері бүгінгі және болашақтағы ... ... ... ... Бұл, ең ... шаруашылық қызметте
жетістіктерге ие болу үшін, екіншіден, бюджет, әлуметтік қорлар, ... ... да ... ... ... дер ... ... қажет.
Батыс елдерінде қаржылық жоспарлау табыс алуға және компанияның
тауарлар мен ... ... ... ... ... ... жердегі табыс – салық салудан кейін кәсіпорын билігінде ... ... ... ... ... ... кәсіпорын басшылығы салық
ауыртпалығын және оны ... ... ... ... өткендей, қаржы стратегиясы қаржылық жоспарлау арқылы жүзеге
асады. Сондықтан ... ... ... ... ... ... ... және жоспарлау әдістерінің дамуы және қолданылуы
біздің елімізде соңғы 5 жыл ішінде ... ... ... ... ... ... және жоспарлау жүйесін енгізу жолында
бірқатар күрделі мәселелер туындап отыр, атап айтқанда:
• Заңнамалық ... ... ... ... ... ... квалификациялық мамандарды даярлаудың ғылыми-оқытушылық
негіздің болмауы.
Бұл мәселелердің шешілуі кәсіпорын дамуының ... ... ... ... ... ... ... енгізеді. Ол
Қазақстан экономикасының тұрақтылығы мен дамуына жетуге мүмкіндік береді.
Қазіргі нарықтық жағдайда кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... ... саласында стратегия бұл:
• Кәсіпорынның ұзақ мерзімді мақсаттарына жетудегі ұйымдастырушылық –
экономикалық шараларының жүйесі;
... ... ... және ... ... ... ... кәсіпорын қызметінің басты бағыты;
• Басты мәселелер мен негізгі мақсатқа жетуге ... ... іс- ... ... ... ... ;
• Кәсіпорынның бәсекелестік артықшылығына жетудегі тиімді іскерлік
тұжырымдамасы;
• Мақсаттарға жету ... ... ... кәсіпорын дамуының мүмкін жолдарын талдау;
• Мақсаттарды анықтау және ... жету үшін ... ... ... ... ... ... перспективалы бағдарлардың
жиынтығы.
Жалпы мағынада, ... - бұл ... және ... ... ... бұл – ... мен ... таңдаутаң; өндіріс
факторлары нарықтарындағы іс – әрекеттер ережелерін және ... ... алу ... таңдау. Соңында, ... ... ... оның ... дәрежесі, оның имиджі,
республикадағы және әлемдік нарықтағы бәсекелестік артықшылығы.
Нысаны бойынша стратегия - бұл ... ... ... ... ... табатын басқару құжаттарының түрлері.
Мазмұны бойынша стратегия - бұл іс – ... ... ... ... ... тек өндірістік, ғылыми – ... ... және ... ... ... мен ұзақ мерзімді
мақсаттарды енгіздеу, жасау және ... ... ... ретінде ғана емес,
анықталған мақсаттар мен мәселелерге қол жеткізгенге дейінгі ... ... ... ғана ... ... ... ... сыртқы
нарықтық ортамен байланыс құралы болып табылады.
Диверсификацияланған кәсіпорындарда стратегиялар төрт ұйымдастырушылық
деңгейде жасалады. ... ... ... мен оған ... ... ... ... жасалады (корпоративтік стратегия); екіншіден
компания диверсификацияландыратын әрбір бизнеске жеке ... ... ... ... ... ... әрбір функционалды қызметке
арналған стратегия ( функционалды стратегия) жасалады, оларға өндірістік
стратегия диверсификацияланған, ... ... ... ... т.б. жатады. Төртінші деңгейде негізгі жұмыс бөлімшелеріне: өндіріс,
сауда учаскелері мен аймақтарына, функционалды ... ... ... ... ... (оперативті стратегия).
Корпоративтік стратегия - диверсификацияланған компанияның жалпы
басқарушылық жоспары, яғни ... ... ... ... ... (мысалы концерндер мен ... ... ... әр ... салалардағы жағдайын нығайтуға бағытталған іс-
әрекеттер мен компанияның – ... ... ... ... ... мен ... ... компанияның корпоративтік стратегиясы
инициативаның төрт ... ... ... бірінші мәселесі-компанияның бизнес портфелінің
мазмұны қандай болу керек және жаңа бизнесті ... ... ... ену керек пе әлде басқа компанияны сатып алған тиімді ... ... бұл ... ... ... ... немесе көптеген салаларға кең диверсификация жүзеге
асатынын көрсетеді және әрбір мақсатты саладағы ... ... ... ... ... ... өндірістілігін
ұлғайтуға бағытталған іс әрекеттерді ынталандыру.
Таңдалған салаларда өзінің жағдайын орнатқаннан ... ... ... ... ... ... ... өндірістілігіне
жету жолдарына бағытталады. Ұзақ мерзімді бәсекелестік ... ... ... бизнес түрлерінің табыстылығын нығайту жайында
шешімдерге қол жеткізу керек.
... ... ... үшін ... ... ... жету ... іздестіру.
Егер компания өндірістік сипаттамалары, қайта бөлу каналдары, ортақ
тұтынушылары, тектес технологиялары немесе басқа да ... - ... ... ... ... компания үшін қол
жеткізбейтін, бәсекелестік потенциалға ие болады. Туыстас ... ... ... ... өндірістік қуаттарды бірге
пайдалану мүмкіндіктерін береді. Осының барлығы бәсекелестік ... ... көзі ... ... ... басымдылықтарды анықтау және корпоративті ресурстарды
тартымды бизнес түрлеріне бағыттау.
Диверсификацияланған компанияның ... ... ... ... ... тартымдылығы, қосымша қорларды инвестицялау тұрғысынан
алғанда, бірдей емес. Стратегияны ... ... бұл ... ... ... ... яғни ... бизнес түрлеріне
капиталды инвестициялауды және потенциалы жоғары салаларға ресурстарды
бағыттау мен ... ... ... ... ... ... стратегия әрдайым төмен көрсеткіштерге ие немесе тартымсыз
салаларда ... ... ... ... бас тарту қамтиды.
Корпоративтік стратегия басқарудың жоғарғы деңгейінде қалыптасады.
Корпоративтік стратегияның ... ... және ... төменгі
деңгейлерінен түсетін ұсыныстарды бағалау корпорацияның жоғарғы басшыларына
жүктелген. Маңызды стратегиялық ... ... ... ... және қабылданады.
Бизнес стратегиясы термині бизнестің бір ... ... ... ... стартегиясы қызметтің нақты бір түрінің тиімді еді қызмет
етуін қамтамасыз етуге ... ... ... ... мен ... ... ... бір ғана саласында жұмыс ... үшін ... ... мен ... ... ... себебі
стратегия бизнестің бір түрінің ... ... ... мен ... ... тек қана
диверсификацияланған компанияда көрінеді. [2]
Бизнес стратегиясы нарықтық күштер, ... ... ... тұтынушылардың қажеттіліктері мен демогорафиялық ... ... және ... ... ... басқа сыртқы факторлар
тарпынан ... ... деп ... ... жаңа ... мен
амалдарды қамтиды. Жақсы стратегия ... ... ... сай ... ал егер ... ... айтарлықтай өзгерістер болып жатса,
стратегияны нақты қажеттілікті ескере отырып жүзеге асырылуы тиіс. ... ... ... ... емес ... ... мүлдем қажет
етпейді. Кейде сыртқы жағдайлардың ... қиын ... ... мысалы темекі өндірушілер шылым ... ... ... ... алуына байланысты қатаң жағдайға ұшырады.
Бизнес стратегиясы тек қана осы компанияға және оның ішкі жағдайына
тән ... ... ... шешу бойынша іс-әрекеттер жоспарын
қамтиды.
Бизнес стратегиясы үшін ... оның ... ... ... бизнес басшысы стратегияны қалыптастыру ісіне тікелей қатыспаса да,
стратегия мен оны ... ... ... ... ... Бизнес басшысы бұл бизнестің басты стратегия ретінде тағы екі ... ... ... ... ол ... ... негізгі функционалды
қызметінің стратегиялары жасалып, олардың бір-біріне қарсы келмеуіне ... ... ... ... кезде жоғарғы басшылық тарапынан негізгі
стратегиялық іс-қимылдарды жүргізуге келісімін ... және ... ... ... және ... қайта қарау жайлы
хабарлап етіп ... ... ... ... бизнестің
басшылары, бизнестің стартегияларымен ... ... мен ... сай келуін бақылау сияқты ... де ие ... ... стратегия термині нақты бөлімшінің немесе ... ... ... ... басқару жоспарына жатады. Мысалы,
компанияның маркетингтік ... ... ... ... ... ... Компанияның әр бір негізгі бөлімшелері мен бизнестің
басты бөлімдері үшін жасалған функционалды стратегиялары ... ... мен ... өндіріс, маркетинг бөлімі, қызмет көрсету
бөлімі, қаржы, кадрлар бөлімі т.б. Функционалды ... ... ... ... қарағанда тар болғанымен ол бизнестің жалпы
жоспарына нақты бөлімше немесе ... ... ... ... ... ... мен практикалық тәсілдерді анықтайтын маңызды
бөліктерді қосып отырады.
Функционалды деңгейде де стратегияны ... ... ... ... ... ... ... функционалды бөлімшенің басшысы өз қызметкерлерімен, басқа
функционалды бөлімшелердің басшыларымен және ... ... ... ... ... Егер ... ... өз стратегияларын бір-
бірінен тәуелсіз жасайтын ... онда ... ... және ... ... ... келу ықтималдылығы жоғары болады.
Үйлесімді бір-бірін нығайтатын функционалды стратегиян құру- бинестің
жалпы стратегиясын максималды қолдаудың маңызды шарты. ... ... тек қана ... ... ... мақсаттары үшін қызмет етпеуі
керек. ... ... ... және ... ресурстарының стратегиялары
үйлесімді болу керек.
Оперативті стратегия өндірістік бірліктерді ... ... бөлу ... ... және ... мағынаға ие
күнделікті оперативті мәселелерді (жарнамалар, материалдарды сатып ... ... ... ... шешуде өте шағын стратегиялық
бастамалар мен амаладарға жатады. Оперативті стратегияның ... ... ... ... жаңа бөлшектер қосып, оны және
бизнестің жоспарын ... ... ... ... жасаудағы
жауапкершілік төменгі буынның басшысына жүктеледі.
Ұйымның ... ... ... ... ... ... ... мен элементтерін алдын ала жоспарлау және оны ұзақ ... ... ... ... өте күрделі мәселе ... ... ... және одан тыс ... жатқан өзгерістерге жауапты іс-
әрекеттер стратегияны жасау процесінің ... ... ... ... ... және ... ала болжай алмау сипаты,
тұтынушылардың тілектері мен ... ... ... ... өсуі ... азаюы, жаңа заңдардың шығуы ... да ... ... ... кейбір элементтерінің ескеруіне
алып келеді. ... ... ... ... шегі жоқ. ... ... - бұл ... теңгермешілік пен өсудің
жалпы бағытын қамтамасыз ететін жүйлі амалдар жиынтығы. ... ... ... ... оның ... дәрежесі, оның имиджі,
республикадағы және әлемдегі нарықтағы бәсекелестік артықшылығы.
2. Корпорацияның қаржы ... мен ... ... ... ... ... ету үшін ұлғаймалы ұдайы
өндірісті қаржыландырудың көздерін ескеретін ... ... ... ... - бұл ... ақша ... ... бағытталған іс-әрекеттердің басты жоспары.
Ол қаржыларды қалыптастырудың теориялық және тәжірибелік мәселелерін,
оларды жоспарлау және ... ету ... ... ... ... ... ... ету мәселелерін шешуді
қамтиды. ... ... ... шаруашылықты жүргізудің нарықтық
жағдайларының объективті заңдылықтарын зерттейді, қаржылық стратегиялық
опрецияларды дайындау және ... ... мен ... ... ... ... стратегиясы оның қызметінің барлық жағын
қамтиды, оның ішінде-негізгі және ... ... ... ... ... есеп айырысулар, және баға саясаты, ... ... ... ... ... ... ескере отырып, ішкі
және сыртқы факторлардың объективті қарастыра отырып ... ... ... - экономикалық мүмкіндіктерін өнім нарығында
қалыптасқан жағдайда сай келуін қамтамасыз етеді. Олай ... ... ... ... стратегия кәсіпорын стратегиясын және тиісті іс- әрекеттер
бағытын жүзеге асыру үшін ... ... ... ... ... қалыптастыруын білдіреді. Ол экономикалық қызметтерге қаржы
ресурстарын ... ... және ... ... ... кәсіпорынның мақсаттарына жету үшін оларды тиімді пайдалануды
анықтайды.
Қаржы ...... және ... ... перспективаға есептелген және ірі ауқымды міндеттерді шешуді
қарастырған қаржы саясатының ұзақ мерзімді курсы.
Қаржы ... ... ... дамуының жалпы
стратегиясының бөлігі бола тұра, оған қатысты бағынышты сипатта болады және
оның ... және ... ... ... ... ... ... - функционалды мақсаттардың
теңгермешілігі мен кәсіпорын қызметінің барлық іс - әрекеттері экономикалық
көрсеткіштер арқылы қаржыда сипатталатындығында. Екінші ... ... ... ... ... ... ... бастамасы, себебі
қаржы ресурстары кәсіпорын қызметінің бағыттары мен масштабына әсер ететін
басты шектеулердің бірі болып табылады.
Қаржылық стратегияның ... ... ... ... ... статегияны және жекелеген стратегиялық міндеттерді жүзеге асыру
стратегиясын ... ... ... ... ... ... қызметін бір жылға
анықтайтын стратегияны анықтайтын (барлық деңгейлердегі бюджеттермен қарым
-қатынас, кәсіпорын табысының құралуы және ... , ... ... оның ... көздеріндегі қажеттілік) стратегиясын айтамыз.
Оперативті қаржылық стратегия-бұл ағымдағы қаржы ресурстарын бақылау,
жұмылдыру стратегиясы, ол тоқсанға, айға жоспарланады. Оперативті ... ... ... қаражаттар түсімдерін және ... ... Ол ... кезеңдегі ақша түсімдері мен шығыстар айналысын
қарастыруға мүмкіндік береді. Қалыпты ... ... мен ... ... ... ... ... болып саналады.
Оперативті қаржылық стратегия басты қаржылық стратегия шегінде ... бір ... ... оны ... түседі. [4]
Жекелеген мақсаттарға жету стратегиясының мағынасы басты стратегиялық
мақсатта жүзеге асыруды қамтамсыз етуге бағытталған ... ... ... жатыр. Қаржылардың басты стратегиялық мақсаты кәсіпорынды
қажетті және жеткілікті қаржы ресурстарымен қамтамасыз ету болып табылады.
Кәсіпорынның қаржылық ... ... ... ... және ... ... ... басқаруды:
• Шешуі бағыттарды анықтауды және оларды ... ... ... ... қаржылық іс-әрекеттердің экономикалық жағдайы мен
материалдық мүмкіндіктеріне сай келуін:
• Жыл, ... ай ... ... ... ...... ... есепке алу бағалады:
• Стратегиялық резервтерді жасау мен дайындауды:
• Кәсіпорын мен оның бәсекелестерінің экономикалық және ... ... ... ... ... ... қауіп-қатерді анықтау оны жоюда
күштерді шоғырландыру және қаржылық іс-әрекеттерді дұрыс таңдауды
қамтамасыз ... ... ... жету үшін ... ... мен кәсіпорын
мүмкіндіктеріне сай кәсіпорынның қаржылық стратегиясы жасалады.
Қаржылық стратегияның міндеттері:
• Нарықтық шаруашылық ... ... ... ... ... ... Кәсіпорынның тұрақсыз немесе кризистік қаржылық жағдайында қаржы
ресурстарын ... және ... ... іс-
әрекеттерінің мүмкін болатын нұсқаларын даярлау:
• Жабдықтаушылар және сатып ... мен, ... ... банктермен және басқада қаржылық институттармен
қаржылық қарым қатынастарды анықтау.
• Резервтерді ... ... ... ... ... және
айнымалы құралдарды тиімді пайдалану үшін кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... ... ету:
• Максималды пайда алу үшін кәсіпорынның уақытша бос ақша қаражаттарын
тиімді салымдарға бағыттау;
• Қаржылық стратегияны тиімді ... ... және ... мүмкіндіктерді
өнімнің жаңа түрлерін, кадрларды жан-жақты жұмысқа ... ... ... және ... ... ... әдістерін анықтау;
• Ықтимал бәсекелестердің қаржылық стратегиялық көзқарастарын, олардың
экономикалық және ... ... ... ... ... қамтамасыз ететін іс-шараларды жүзеге асыру;
• Кризистік жағдайлардан шығу әдістерін, тұрақсыз ... ... ... ... ... ... әдістерін жасау,
құру.
Қаржылық стратегияны қалыптастыруда ақшалай кірістердің толықтылығына,
ішкі ресурстарды жұмылдыруға, өнімнің өзіндік құнын максималды төмендетуге,
пайданы дұрыс бөлу мен ... ... ... ... ... капиталын оңтайлы қолдануға ерекше
көңіл бөлінеді.
Қаржылық стратегия ... ... ... және ... ... ... жағдайларды ескере отырып жасалады. Ол өндірістік
міндеттерге сай болуы тиіс және қажет жағдайда ... ... ... ... ... ... стратегиясының жүзеге асуын бақылау кірістердің
түсуін, оларды экономикалық және ... ... ішкі ... шаруашылықтың рентабельділігін арттыруды қамтамасыз етеді.
Қаржылық стратегияның маңызды ... ... ... ... ... ішкі ... құру болып табылады
(олардың көмегімен, мысалы табысты бөлудің негізгі бағыттары анықталады).
Сонымен, кәсіпорынның қаржылық стратегиясының ... ... ... мен ... ... ... қаржылық
стратегиялық мақсаттардың нақты экономикалық және қаржылық мүмкіндіктеріне
сай келген кезде ғана қамтамасыз етеді.
Қаржылық стратегияның ... ... ... ... ... ... ... қалыптасуының жалпы кезеңін анықтау.
Бұл кезең бірқатар шарттарға байланысты болады. Оны анықтаудың басты шарты
кәсіпорын дамуының жалпы ... ... ... ... ... қаржылық стратегия оған қатысты бағынышты ... ол ... ... шыға ... қаржылық стратегиясының қалыптасуының маңызды шарты-
жалпы экономика дамуының және кәсіпорынның болашақтағы қаржылық ... ... ... ... ... болжанғыштығы.
Мемлекет экономикасының дамуының қазіргі тұрақсыз ... ... ... болмауы керек және орта шамамен 3 жыл шегінде ... ... ... ... ... стратегияны қалыптастыру кезеңін атықтаудың
шарттарына кәсіпорынның салалық тиістілігі, оның көлемі, өмірлік ... және т.б. ... ... ... факторларын және қаржылық ... ... ... ... ... ... экономикалық құқықтық
жағдайларын және болашақ кезеңде олардың өзгеруін ... ... ... ... стратегияны жасаудың бұл кезеңінде ... ... оны және ... ... ... сондай-ақ
кәсіпорынның болашақ қаржылық қызметімен байланысты нарық сегменттерінің
конъюктурасының болжамы жасалады.
3.Кәсіпорынның қаржылық ... ... ... ... ... ... ... иелерінің ауқаттылық
деңгейінің жоғарылауы және оның нарықтық құнын ... ... ... ... ... ... ... дамуының ерекшеліктері мен
міндеттері есепке алына отырып ... ... ... мақсаттар жүйесі меншікті қаржы ресурстарының жеткілікті
көлемін қалыптастыруды және меншікті ... ... ... ... мен ... ... ... үйлесімділігін
және т.б. қамтамасыз етуі керек.
Қаржылық дамудың ... ... ... ... және ... ... ... мақсатты нақты ... ... ... ... ... мақсатты стратегиялық
норматив ретінде:
• Ішкі көздерден қалыптасатын меншікті қаржылық ресурстардың орташа ... ... ... ... ... ... ... минималды
үлесі;
• Кәсіпорынның меншікті капиталының рентабельділік коэффициенті;
• Кәсіпорынның айналмалы және айналмалы емес активтерінің арақатынасы;
... ... ... ... ... ететін ақшалай
активтерінің минималды деңгейі;
• Инвестицияларды қаржыландырудың ... ... ... ... ... ... бағыттарындағы қаржылық
тәуекелдің шекті деңгейі.
4.Қаржылық стратегияның ... ... оны ... ... ... ... ... процесс арқылы қаржылық ... ... ... ... динамикалығы, сондай-ақ олардың уақыт жағынан ішкі
және сыртқы үйлесімділігі қамтамасыз етіледі. Сыртқы үйлесімділік ... ... ... ... келуін қарастырады. Ішкі үйлесімділік
қаржылық қызметтің барлық ... ... ... ... бір-бірімен үйлесуін білдіреді.
5.Қаржылық қызметтің әрбір аспектісі бойынша ... ... ... ... бұл ... ... және
жауапкершілігі мол кезең. Қаржы саясаты кәсіпорынның қаржылық идеологиясы
мен қаржылық стратегиясын жүзеге асырудың нысаны ... ... ... қарағанда қаржы саясаты кәсіпорынның қаржылық қызметінің тек
қана нақты бағыттары бойынша қалыптасады.
Кәсіпорынның қаржылық қызметінің ... ... ... ... ... ... ... ие болуы мүмкін. Мысалы,
кәсіпорын активтерін басқару саясатының шегінде ... және ... ... ... саясаты жасалуы мұмкін. Өз кезегінде айналмалы
активтерді басқару саясаты ... ... ... ... ... ... басқару саясатын және т.б. енгізуі мұмкін.
6.Қаржылық стратегияны жүзеге ... ... ... ... ... ... ... жүйесінде кәсіпорында әртүрлі типті «жауапкершілік
орталықтарын» қалыптастыру; Олардың қаржылық қызметтерінің ... ... ... ... және ... ... Қаржылық
қызметінің тиімділігін өсірудегі үлесі үшін жұмысшыларды ... ... ... стратегиясының тиімділігін бағалау.
Ол кәсіпорынның қаржылық стратегиясын қалыптастырудың соңғы кезеңі
болып табылады және келесідей негізгі параметрлер бойынша ... ... ... ... кәсіпорын дамуының жалпы стратегиясымен
үйлесімділігі. Мұндай бағалардың негізінде осы ... ... ... ... және ... үйлесімділік
дәрежесі анықталады.
• Кәсіпорынның қаржы стратегиясының сыртқы ... ... ... ... ... ... ... негізінде
қалыптастырылған қаржылық стратегия ... ... ... қаржы нарығы коньюнктурасының өзгерістеріне қаншалықты сай
келетіні анықталады;
• Қаржы стратегиясының ... ... Бұл ... ... ... ... мен мақсатты стратегиялық нормативтерінің өзара
үйлесімділігі; Бұл ... мен ... ... ... қаншалықты үйлесетіні анықталады;
• Қаржы стратегиясының жүзеге асуы. Бұл бағалауда ең алдымен, меншікті
қаржы ... ... ... ... ... Сонымен қатар қаржы ... ... және ... ... ... бағаланады;
• Қаржы стратегиясын жүзеге асырумен байланысты тәуекелдер деңгейі.
Мұндай бағалауда кәсіпорын қызметімен байланысты ... ... ... оның ... барысында жеткілікті қаржылық
теңдікті қаншалықты қамтамасыз ететіні анықталуы тиіс. Сонымен қатар
бұл ... ... ... ... ... мөлшері және
банкротқа ұшырау қаупі тарапынан кәсіпорынның қаржылық ... ... орын алуы ... ... ... тиіс;
• Құрастырылған қаржы стратегиясының нәтижелілігі. Қаржы стратегиясының
нәтижелілігін бағалау, ең алдымен ... ... ... ... есебі негізінде жүзеге асуы мүмкін.
Қаржылық қызметтің маңызды аспектілері бойынша ... ... ... саясатын қалыптастыру кәсіпорынның қаржылық дамуымен байланысты
тиімді басқару шешімдерін ... ... ... ... ... негізгі компоненттерін бөліп көрсетуге
болады:
1. Кәсіпкерлік стратегиясы. Экономика ... ... ... мен ... стратегияға сай қаржы стратегиясының
негізгі принциптерін жасайды:
- кәсіпорын активтерінің өсуі, оның ішінде ... ... ... және ... ... ... ... бөлудің негізгі бағыттары.
Қаржыландыру көздерін, соның ішінде заемды ... ... көп ... ... ... мен ... арасындағы үйлесімді ара-қатынасты анықтау
экономистер үшін күрделі ... ... ... ... ... ... сату ... мен табыстың тез өсуіне алып келетіні анық, алайда
тұтынуға деген ... ... ... ... денсаулығына»
зиян келтіруі мүмкін. Акционерлік қоғамдарда бұл мәселелер дивиденттердің
аз болуы өсуді ынталандырады, себебі ... көп ... ... ... осы ... мен ... арасындағы қатынас кәсіпорын
басшылығы мен ... ... ... ... алып ... ... ... Нарықтық экономикада кәсіпорын өзінің дамуын
тек қана өз қаражаттары есебінен толық қаржыландыру мүмкін емес, ... ... мен ... ... ... несиелерін пайдалануға
мәжбүр болады. Кәсіпорынның несиелік қабілеттігі оның нарықта ... ... ... қасиеттерінің бірі. Міне, сондықтан несиелерді
алудың және оларды жабудың амалдары мен әдістері арнайы қарыз ... ... ... мен ірі ... қаржыландыру
стратегиясы.
Бұл стратегия бір жылдан артық мерзімде жүзеге асатын функционалды
стратегиялар мен ірі ... ... ... бұл ... ... ... ... бағдарламаларға;
2. Активтерді жақсартуға және қайта қалыптастыруға арналған;
3. Жаңа құрылыс, т.б.қамтиды.
Қаржы стратегиясының ... ... ... ... ұзақ ... қаржылық жоспар жасалуы керек. Ол ... ... ірі ... ... ... ... мақсаттарға жетуін қамтамасыз ететін құжат ... ... ... ... үш ... ... ... қорғанушылық және тұрақтылық.
Қаржы стратегиясы өзінің құрылымы бойынша, әрбір бөлімшенің қызметкеріне
түсінікті болатындай, қарапайым болу ... Бұл ... ... жалпы мақсаттарға жетуге бағытталынатынына үміт береді.
Қаржы стратегиясының тұрақтылығы оның ... асуы ... ... ... ... ... ... нақты кзеңде қайта
қалыптаса алмайтындығынан келіп шығады. Бұл кәсіпорынның ... ... алып ... ... ... мен ... ... байланысты.
Стратегия тактикалық мәселелерді шешуге қолайлы жағдай тудырады. Тактика
корпорацияның дамуындағы негізгі буында ... мен ... ... ... процесстерді ұйымдастыру әдістерін уақытылы өзгертіп отыру
арқылы қысқа мерзімде еш залалсыз, қаржы стратегиясы белгілеген мәселелерді
шешеді.
Қаржылық ... ... ... үрдісі мына сұрақтарды ... Баға ... ... ... ... ... ... мен қысқа мерзімді ... ... ... ... ... ... ... айналымын жеделдету, ағымдағы активтер мен
пассивтерді басқару);
• Айналым қаражаттарының негізгі ... ... ... ... ... ... ... ақшалай активтерді басқару);
Тәжірибеде кәсіпорын қаржысын басқару қаржы саясаты, стратегиясы және
сәйкес тактикасы арқылы жүзеге асады.
Экономикалық жұмыстарды талдай келе , ... ... ... ... ... деген бір ұғым деген түсінік қалыптасқанын байқауға болады.
Экономикалық әдебиеттерде ... бұл ... ... айырмашылық
көрсетіледі.
Саясат стратегияға қатысты алғашқы, бірінші деп ... ... ... ... стратегия және тактика сөздерінің тарихи
түбірлеріне негізделген. Сөйтіп, ... ... ... ... ... бір ... жетуге бағытталған бірудің іс-қималдарының
бейнесі ретінде анықталады. Стратегия сәйкесінше саясатты ... ... ... қарастырылады. [6]
Кәсіпорынның қаржы саясаты-бұл ... және ... ... жету үшін ... ... ... ... саясаты дегеніміз - қаржыны қолданудың әдістері мен ұйымдастыру
нысандары, әдістемелік қағидаларының ... ... ... ... ... ... ... табылады және оның жүзеге асуын ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның таңдаған миссиясына сай келу керек.
Кәсіпорынның қаржы саясаты мемлекеттің экономикалық ... ... ... ... ... ... ... және тактикалық мақсаттарына жетуді қамтамасыз етіп, ... ... ... ... ... ... мазмұны келесідей негізгі аспектілерді қамтиды:
• Жоғары табыстылық пен төменгі ... ... ... ... ... қаржысын басқарудың тиімді концепциясын
құру;
• Өндірістік және коммерциялық қызметтің жоспарларын, макроэкономикалық
конъюктураның күйі мен ... ... ... ... және ... ... ... ресурстарын пайдаланудың негізгі бағыттарын
анықтау;
• Іс-жүзінде анықталған мақсаттарға жету(қаржылық талдау мен ... ... ... ... ... ... және т.б.).
Шешілетін мәселелердің сипаты мен мерзімінің ұзақтығына байланысты
қаржы саясатының құрамында ... ... мен ... ... ... саясатының стратегиялық міндеттері келесідей:
• Пайданы максималдау;
• Кәсіпорын капиталының құрылымын онтайландыру және ... ... ... ... иелері (мүшелері, құрылтайшылары), инвесторлары
және кредиторлары үшін ... ... ... Кәсіпорынның инвестициялық тартымдылығын қамтамасыз ету;
• Ақша ресурстарын тартудың нарықтық механизмдерін қолдану;
• Қаржылық ... ... ... ... ... ... ... қаржыны тиімді ... ... ... тиімді жүйесін жасауда кәсіпорын дамуы мен жоғары
өтімділік пен ... ... ... ... мақсаттардың үйлесу
мәселесі туындап отыр.
Қаржы стратегиясы - ұзақ ... ... ... ... ... ірі масштабты мәселелерін шешуді көздейтін ... Оны ... ... қаржы дамуының негізгі тенденциялары
болжанады, оларды пайдалану тұжырымдамалары құрастырылады, мемлекетпен ... ... ... ... ... ... ... альтернативті жолдарын таңдауды білдіреді. Мақсаттарға жетуге
қажетті ... ... ... үшін ... ... ... пайдаланылады.
Кәсіпорынның қаржылық стратегиясының басты бағыттарын:
• Қаржылық-экономикалық жағдайды талдау;
• Есеп беру және салық саясаты;
• Несие саясаты;
• Айналмалы емес активтерді басқару және ... ... ... қаражаттары мен несие қарызды басқару;
• Операциялық шығындарды, өнімді өткізу және табысты басқару;
• Баға саясаты.
Алайда бір стратегияны таңдау болжанған ... ... ... себебі оған көптеген сыртқы факторлар әсер етеді, атап айтқанда,
қаржы нарығының жағдайы, мемлекеттің салық және ақша-несие саясаты.
Қаржылық тактика ... ... ... ... мәселелерді
шешудің жолдары мен әдістерін анықтайды. Ол қаржылық байланыстарды дер
кезінде өзгерту, ақша ресурстарын шығындардың ... түрі ... ... ... ... ... ... стратегиясы салыстырмалы түрде тұрақты болса, ал қаржылық
тактика нарық конъюктурасының(ресурстар, ... мен ... ... ұсыныс) өзгерістеріне тез ... ... ете ... ... ... ... ... стратегиялық және тактикалық
аспектілері бір-бірімен тығыз байланысты: стратегияны ... ... ... ... қолайлы мүмкіндіктерді туғызады.
Корпоративтік құрылымдардың (холдингтік ... ... ... ... саясатын жоғары дәрежелі кәсіби мамандар-
компанияның стратегиясы мен тактикасы жайлы ақпаратты иемденетін, бас қаржы
менеджерлері өзгермелі ... ... ... ... ... ... сегментінің даму динамикасын ескере отырып анықтайды.
Басқару шешімдерін қабылдау үшін олар бухгалтерлік және ... ... ... ... Бұл есеп беру қаржылық талдау мен
фирма ішіндегі қаржылық жоспарлауда қолданылатын көрсеткіштерді анықтаудың
басты көзі болып табылады.
Қаржы ... деп ... ... ... ... жүзеге
асыруына қажетті әдістердің жиынтығын түсінеміз. Өз кезегінде қаржылық
тактика қаржы стратегиясын жүзеге асырудың ... ... ... мен ... ... ... ... айтқанда, қаржылық
тактика кәсіпорынның ағымдағы кезеңдегі стратегиялық мақсаттары мен
миссиясын жүзеге ... ... ету ... ... ... ... және ... көптеген
қаржылық жағдайларды модельдеу, болашақ өзгерістерді анықтау және
нәтижелерді, қабылданған ... ... етуі ... ... ... ... ақша қаражаттарымен
қамтамасыз етуге бағытталған іс-әрекеттердің басты жоспары. Ол кәсіпорынның
экономикалық дамуының жалпы стратегиясының ... бола ... оған ... ... ... және оның мақсаттары және бағыттарымен үйлесуі
керек. Қаржы стратегиясы мыналардан тұрады: ... және ... ... ... ... мен ... компанияның
табыстығын көрсету мақсатында уақытылы қаржы көздерін тарту, бөлу және
басқаруға ықпал ... ... ... ... құру үшін ... қажет:
• Жоспарды құру барысында барлық ... ... ... ... ... ... үшін бір тәртіп орнату;
• Кәсіпорынның материалдық және интеллектуалдық ... ... үшін ... ... ... жеңілдету және оны оңай басқаруды жүзеге асыру үшін әр түрлі
модульдерге бөлу;
• Құжаттық айналым жүйесін ... ... ... кәсіпорынның
өндірістік-шаруашылық қызметін қадағалау;
• Кәсіпорындағы барлық жоспарлар өзара байланысты болу керек.
Соның нәтижесінде, ... ... ... ... ... Қаржы - несие шешімдерін қабылдаудың математикалық негіздері
Қаражат ағындарының уақыт аралығында бөлінуі - ... ... ... Қаражат ағынының осы қасиеті тұрақты ... ... ... ... талдауға (1 жылға дейін) ықпалы аз,
сондықтан ол көбінде ескеріле бермейді. ... ... әр ... түскен
пайдаларды қосу арқылы сатудың жылдық көлемін анықтауға болады. Ал қалған
қаражат ағындарымен де дәл ... ... ... ол өз ... олардың
қорытынды мәнін қалауынша пайдалануға мүмкіндік береді. Дегенмен, ұзақ
мерзімді кезеңдерде ... ауыр ... ... ... ... ... күрделі мәселесі туындайды. Бір жыл, не
одан астам ... ... ... қаражаттың номиналды (атаулы) сомасының
бұл жағдайлардағы құндылығы бірдей болмайды. Алайда мәселе тек ... ... ғана ... ... ... ... ... ақшаның нақты құнының
уақыт аралығына тәуелділігін жатқызуға болады. Экономикалық теорияда ... ... ... ... деп ... [7]
Ақшаның инфляциялық құнсыздануымен қатар, аталған ... тағы да үш ... ... бар. ... «бүгінгі» ақша
«ертеңгі» ақшаға қарағанда, әр уақытта да құндырақ, себебі соңғының қолға
тимеу қаупі бар. Ақша ... үшін ... күн ... ... болған сайын,
соғұрлым бұл қауіп жоғары. Екіншіден, экономикалық субъект «бүгінгі» ақша
қаражаты ... ... ... ... ... ... ... ал
келешектегі ақшаның дәл қазір ондай мүмкіндіктері болмайды. «Бүгінгі» ақша
иесі онымен белгілі бір ... ... 1 айға ... беретін болса)
қоштаса отырып, болашақта одан айырылу қаупіне ... ... де ... ... ... ... шығындарға
ұшырауы мүмкін. Одан басқа оның төлеу қабілеті ... ... ... ... кез ... ... ... «тірі» ақшаға
қарағанда төмен болады. Басқаша айтқанда, ... ... ... ... ... Бұл уақытша жағымды қалаудың үшінші ... ... ақша ... ... ... ... ... тегін келіспейді.
Сондықтан олар несиені ұсына отырып, қарыз алушыға несиенің материалды және
моралды шығындарын толық өтей алатын шарттарды белгілейді.
Осы ... ... ... шамасы пайыздық мөлшерлемеде көрініс
табады. Ол арқылы «бүгінгі» ақшаның ... құны да ... ... болса) «ертеңгі» ақшаның қазіргі бағасы да (ағымдағы ... ... ... ... немесе қызмет көрсетілгеннен кейінгі
төленуі тиіс мөлшері анықталуы мүмкін. Бірінші ... ... ... ... ... ... ... бағасы (үдемелі)
өсірілген деп аталады. Екінші жағдайда дисконттау ... ... ... ... ... ... ... келтірілген
немесе ақшаның ағымдағы құны осыдан шыққан. Пайыздық ... ... ... өсуі ... әрі қарапайым, себебі қарызға ақша ... ... ... жиі ... Алайда қаржы үшін ақша қаражат ағынын
дисконттау ... ... Шын ... ... дегеніміз «кері»
өсіру болып табылады, ... ... ... үшін ... Сондықтан пайыздық есептеулердің тура және кері міндеттерін ... ... ... ақша ... ағынына қатысты қарастырмас бұрын
жекеленген сомалардың (бір ... ... өте ... ... ... мөлшерлеме ақша құнының уақыт аралығында өзгеру қарқынын
көрсетеді. Осы ... ... ... ... деп ... ақша
бірліктерімен есептеледі (теңгемен) және де I деп ... Егер ... S, ал ... ... ... Р деп белгілесек, онда I=S. Пайыздық
мөлшерлеме і - салыстырмалы шама болып табылады, ондық ... ... ... және де ... ... ... бөлу ... мөлшерлемені есептеу формуласы «өсу қарқыны» деп аталатын
статистикалық көрсеткішті есептеумен тең. Шын мәнінде егер (І ... ... ... ... өсуі болып табылса, онда осы өсімнің
қазіргі шамаға қатынасы бастапқы ... өсу ... ... табылады.
Бастапқы соманың пайыздық мөлшерлеме бойынша өсуі пайызды есептеудің
декурсивті әдісі деп ... ... ... ... алу ... d ... ... атауы дисконт мөлшерлемесі), оның шамасы келесі формуламен
анықталады:
(2)
мұндағы D - дисконт сомасы.
(2) және (3) ... ... ... ... сомасы да және дисконт
шамасы да бірдей, яғни болашақ және қазіргі құндардың айырмашылығы ретінде
анықталатынын байқаймыз. Алайда, осы терминдердің мәні ... ... ... ... ағымдағы құнның өсуі, яғни "үстеме" туралы болса, екінші
жағдайда болашақ құнның төмендеуі, яғни оның ... ... ... ... ... аударғанда, "жеңілдік" деген мағынаны береді). Есепке алу
мөлшерлемесін қолданудың негізгі саласы ... ... ... Соған
қарамастан, оны кейде өсіру үшін де қолданады, бұл жағдайда антисипативті
пайыздар туралы айтылады.
Осы ... ... ... ... және күрделі пайыздар
есептеледі. Қарапайым пайыздарды ... ... ... ... ал ... пайыздарды есептеуде геометриялық прогрессияда
жүзеге асады. Ең әуелі қарапайым ... ... ... және ... ... ... түрлі формулалармен
жүзеге асады:
декурсивті пайыздар:
(3)
антисипативті пайыздар:
(4)
мұндағы n - жылдарда өлшенген қарыздың ұзақтылығы.
Есептеулерді жеңілдету үшін (3) және (4) ... ... ... ... ... көбейткіштері деп аталады: (1+nі)
- декурсивті пайыздарды ... ... 1/ (1+nd) - ... ... көбейткіші.
Мысалы, 1 млн. теңге көлеміндегі қарыз 30 % ... ... ... ... ... ... (Si) ... сома 1,15 млн.
теңгеге тең (1* (1+0,5*0,3), ал есептеу пайыздары (I) 0,15 млн. ... тең ... Егер ... ... ... ... онда (Sd) ... шамасы 1,176 млн. теңгеге (1*1/(1-0,5*0,3), ал
пайыздар сомасы (D) 0,176 млн. ... тең. ... ... ... ... ... ... қарқынды жүзеге асады.
Сондықтан банктер жоғары ... ... ... ... ... осы ... ... Дегенмен ол кемшіліксіз емес ... ... n=1/d ... жағдайда бөлшек бөлімі нөлге
айналып өрнектің мәні болмайды.
Жалпы алғанда, дисконттауда қолданатын мөлшерлемені ... ... ... кейде «жасанды», ал кейде түсініксіздікті тудыртады.
Математикалық тұрғыдан мұнда ешқандай қиындық жоқ, 1, 2 және 4 ... ... ... ... ... ... ... отырып, пайыздарды 3 және 4 формулалармен есептей
отырып, эквивалентті нәтижеге қол жеткізуге ... ... ... ... ... техникалық
мақсаттарда, соның ішінде берілген мерзім және есептеу мөлшерлемесі бойынша
дисконтталуы ізделіп отырған нәтижені ... ... ... ... ... ... жылдық есептеулермен белгіленеді.
Сондықтан оларды жылдық деп атайды. Қарапайым пайыздардың ерекшелігі ... ... ... ... ... әсер етпейді. Яғни, жылына
бір рет 30% ... ... ... 2 рет 15 %-дан ... ... жоқ. Бұл қарапайым ... ... ... ... ... ... ... өсу үдерісі бірінші
мүшесі және айырымы болатын арифметикалық прогрессия болып
табылады.
S ... ... осы ... ... k ... ... тұр, ... мерзімі k-1 тең. Сондықтан, егер n-ді арттырып және і-ды оған
пропорционалды кемітетін болсақ, онда ... ... ... шамасы
өзгеріссіз болып қалады.
Қарыз ұзақтығы n 1 жылға немесе бірнеше жылға ... ... ... ... ... ... қысқа мерзімді (ұзақтығы бір жылдан
кем) операцияларда қолданылады. Бірақ бұл жағдайда ... ... ... күндермен берілуін анықтау мәселесі туындайды. Егер жылдың күндермен
берілуін К-мен (бұл ... ... база деп ... ал ... ... санын t-мен белгілейтін болсақ онда 3 және ... ... n ... ... ... t/K деп ... ... Осы
өрнекті (3) және (4) формулаларға сәйкестендіріп, декурсивті пайыздар ... ... ... ... пайыздар үшін:
(7)
Әр түрлі жағдайда жыл бойынша күн сандарының ... ... ... жыл 365 ... 360 ... (12 ... әрбірінде толық 30
күннен) тең ... ... ... қарыздың ұзақтығы қалай анықталады
деген сұрақ туындайды. Мысалы, егер несие 10 ... ... сол ... ... ... ... ... тиіс болған жағдайда, оның
ұзақтығын - бастапқы ұсыныстан ... ... ... кез ... ай 30
күнге тең болса, қалай есептеуге болады? Әрине, әрбір ... ... ... ... ... ... мүмкін. Қарыздың жуық ұзақтығын анықтай
отырып, біріншіден, толық айлардың санын ... және оны ... ... кейін толық емес айларға күн сандарын қосады. Есептеудің
барлық тәсілі үшін ереже жалпы болып ... ... беру мен ... 1 күн (оны ... күн деп атайық) болып есептеледі. ... ... ... ... ... ... ... бойынша 99
күнді (наурызда 21 күн + ... 31 күн + ... 31 күн + ... 16 ... 1 шектес күн) құрайды. Дисконттауда S белгілі ... құны ... ... алу) мөлшерлеменің берілген мәні операция ұзақтығы бойынша
Р алғашқы (қазіргі, келтірілген немесе ағымдық) құны болады. Жай пайыздық,
не жай ... алу ... ... ... ... үшін ... оның екі түрі ... математикалық дисконттау және банктік
есеп.
Математикалық дисконттау кезінде жай пайыздық ... ... ... ... ... ... ... асырылады:
(8)
өрнегі жай пайыздар бойынша математикалық дисконттаудың дисконттық
көбейткіші деп ... әдіс ... ... ... кездегі ақша көлемін ... ... ... ... есептеуден басқа) барлық кезінде
қолданылады. Мысалы, сатып алушы жеткізушіге сатып алынған тауарлар құнын
олары ... соң, 90 күн ... ... 1 млн. ... мөлшерінде
төлеуге міндеттеледі. Жай пайыздық қойылым деңгейі 30% жылдық пайызды
құрайды (жай ... ... ... ... құны ... ... = 1 / (1 + 90 / 360 * 0.3) = 0.93 млн. ... шарттарға банктік есептеу әдісін қолдансақ, мынаны аламыз:
Р = 1 * (1-90 / 360 * 0.3) = 0.925 млн. ... ... ... үшін ... болып есептеледі. ... ... ... да бір ... ... ... ... жоқ
екенін есте сақтаған жөн. Қаржылық операциялардың қатысушыларына ... ... ... ... ... ... таңдауға тиым сала
алмайды. Алайда, банктер үшін жалғыз ғана ... бар - ... ... ... үшін ... әдісті таңдайды.
Жай пайыздық және есептеу қойылымдарын қолданудың негізгі саласы болып
мерзімі 1 жылдан кем болатын қысқа мерзімдік қаржылық операциялар ... ... ... ... ... пайыздарды қайта инвестициялау
(реинвестициялау) мүмкіндігін ескермейді. Себебі, өсіру мен дисконттау
өзгеріссіз бастапқы Р ... S ... ... ... ... ... ... қойылымы пайыздарды қайта инвестициялау
(реинвестициялау) мүмкіндігін ескереді, себебі бұл ... ... ... ... ... ... бойынша туындалады.
Ал, бірінші мүшесі бастапқы Р сомасы ... ... ... (1 + і) ... + і), Р*(1 +і)2, Р*(1 + ... Р*(1 + ... ... жылының саны n прогрессия мүшелерінің саны k-дан 1 (n=k-
1)-ге ... құн ... ... мүшесі) келесі формуламен
табылады:
(9)
мұндағы (1 + і)n декурсивті күрделі пайыздарды өсіру көбейткіші.
Қаржылық басқару тұрғысынан алып ... ... ... ... ... ... ... себебі меншік иесінің алайда табу мақсатында
кез келген уақытта өз қаражатын инвестициялау ... ... ... ... идеясы болып табылады. Жай пайыздарды қолдану кезінде ... көп ... ... сол ... ... нәтижелері
айтарлықтай дұрыс болып шықпайды. Осыған қарамастан, қысқа мерзімді
қаржылық операциялар ... ... жай ... ... ... қолданыла беруде.
Бұл жайды басқаша да түсіндіруге болады. Ұзақтығы 1 жылдан кем (n 1) ... ... Ұзақ ... ... ... ... ... инвестицииялау әсері толық
шамамен аңғарылады. Осыған байланысты операция ... мен ... ... ... ... ... пайыздар жағдайында маңызды емес. Ережеге
сай, толық емес жыл санын айлар саны арқылы бөлшек түрінде ... ... 7/12), және ... саны мұқият саналмайды. Сол себепті, күрделі
пайыздарды есептеу формуласында жылдар саны әдетте t/ к өрнегімен емес, ... үшін ... ... n әрпімен белгіленеді. Кейбір кредиторлар
қысқа уақыт мерзіміндегі жай пайыздардың зор тиімділігін ... ... ... (қарыз) мерзімі толық жыл санына тең ... ... ... араласқан тәртібін қолданады: күрделі пайыздар ... ... ... ал ... ... бөлігіне пайыздар жай
пайыздық қойылыммен есептеледі.
(11)
мұндағы а - операция ... ... ... ... ... ... емес жылға келетін күндер саны, k - мерзімдік база.
Күрделі пайыздардың маңызды ерекшелігі сонғы нәтиженің жыл ағымыңдағы
есептеулер ... ... ... табылады. Мұнда есептелген: пайыздардың
реинвестициялануы қайта көрініс ... ... ... жай ... ... ... ... жаңа есептеу кезінде ұлғаяды. Мысалы, 20%
жылдық қойылымды жылына 1 рет ... онда ... 1 мың ... ... ... 1,2 мың ... (1*(1 + 0,2)) ұлғаяды. Ал егер 10% қойылымды әр
жарты жылға есептесе, онда болашақ құн 1,21 мың теңгені (1*(1 + 0,1) * (1 ... ... 5% ... ... есептеу кезінде болашақ құн 1,216
мың теңгеге дейін өседі. Есептеу саны (т) мен ... ... ... ... бұл айырма да өте қатты ұлғаяды. Егер әр ... ... ... ... ... бастапқы сомаға бөлсек, онда 20% емес
21,6% (0,216/ 1*100) болады. Сәйкесінше ... 2,0% ... бір ... ... және 20% ... төрт рет) ... ... кезінде әртүрлі
нәтижелерге әкеледі, яғни олар ... ... 20% саны енді ... ... ... ... ... сипаттайды. Тиімді пайыздық
қойылым болып 21,6% мәні ... ... ... ... ... ... ... j әрпімен белгіленеді. Күрделі пайыздар
бойынша өсіру ... ... ... m рет ... кезінде мынандай түрде
болады:
(12)
Мысалы 5 млн. тенге мөлшерінде қарыз 2 жылға 35% ... ... ... ... ... 2 рет есептеумен беріледі. Қарыз
мерзімінің соңына болашақ сома мынаны құрайды:
S =5 * (1 + ... = 9,531 млн. ... ... ... ... оның ... тек 9,113 млн. ... (5*(1 +
0,35)^2) құрар еді; оның есесіне ай сайынғы есептеу кезінде 9,968 ... (5*1+ (0,35 / 12)^(12 * 2)) ... тура ... еді.
Антисипативті күрделі пайыздарды есептеу кезінде номиналды ... f ... ... ал ... формуласы мына түрде көрініс
табады:
(13)
өрнегі номиналды есеп қойылымы бойынша ... ... ... пайыздар бойынша дисконттау да сол сияқты екі әдіспен орындала
алады - математикалық дисконттау және ... ... ... жай ... ... ... қарағанда кредитор үшін аса қолайлы емес, ... өте ... ... ... бір реттік есептеу кезінде
формула мынадай түрге ие болады:
(14)
мұндағы (1 - d)n - ... есеп ... ... ... ... ... > 1 ... мынаны аламыз
(15)
мұндағы f - номиналды күрделі есеп қойылымы, - күрделі номинальды
есеп ... ... ... ... ... ... кең тарағандардың бірі күрделі ... ... ... ... ... ... M =1 болғандa мынаны аламыз
(16)
мұндағы 1/(1+i)n - күрделі ... ... ... математикалық
дисконттаудың дисконттық көбейткіші.
Жыл ағымында пайыздарды әлденеше есептеу барысында ... ... ... ... j - ... ... пайыздық қойылым; - күрделі ... ... ... ... ... ... көбейткіші.
Мысалы, 3 млн. теңге мөлшеріндегі төлем мөлшерінің қазіргі құнын
анықтау керек, ол сома 1,5 ... ... түсу ... ... ... ... ... Р = 3/(1+ 0.4)1,5 = 1.811 млн. теңге
m=2 болғанда (есептеу ... ... бір рет ... Р=(3/(1+
0.4/2))^(2*1.5) = 1.736 млн. теңге
m=12 болғанда (ай сайынғы ... ... ... = 1.663 млн. ... ... (m) ... ... саны көбейген сайын екі жанама
есептеулер арасындағы ... ... ... - m=1 ... ... 1 ... ал m=12 болғанда аралық тек 1 айға тең. Теориялық жағынан алып
қарасақ, ... ... ... алу ... жоғары болған сайын, оның
жыл ішіндегі саны шексіздікке ұмтылады, ал онда жеке ... ... ... ... ... ... яғни есепке алу үздіксіз
жүргізіледі. Мұндай болжам жағдай қаржы үшін маңызы зор және күрделі ... ... ... ... жобалар) құруда көп жағдайда
үздіксіз пайыздар қолданылады.
1. ЖШС «МЕДСНАБ» КОРПОРАЦИЯСЫНЫҢ ТӘЖІРИБЕСІ НЕГІЗІНДЕ ҚАРЖЫ ШАРУАШЫЛЫҚ
ҚЫЗМЕТІН ТАЛДАУ
2.1 ЖШС ... ... ... ... ... активтерінің динамикасын, құрамын, құрылымын, олардың
қалыптасу көздерін бағалау, сондай-ақ ... ... ... қатысты көрсеткіштерді жалпы қаржылық жағдайында қарастырдық.
Талдаудың келесі ... ... ... ... ... бойынша абсолютті көрсеткіштерін бағалау болып табылады.
Кәсіпорынның қаржылық жағдайын тұрақтылық деңгейін бағалау бойынша
келесі төрт ... ... ... ... ... ... қаржылық жағдайы қалыпты деңгейде;
- тұрақсыз қаржылық жағдай;
- кризистік қаржылық жағдай
Абсолютті қаржылық жағдай, егер теңсіздік болса
З ... ... ... ... ... ... ... мен шығындар таза айналым капиталы
есебінен жабылады, ... ... ... ... ... ... өте ... кездеседі. Қазіргі таңда қалыпты қызмет атқаратын көптеген
кәсіпорындарда тауарлық запас үлесіндегі меншікті айналым ... 50 ... ... деңгейдегі қаржылық жағдай:
Есд ‹З ‹ Ео ... ... ... ... егер қалыпты қызмет атқаратын
кәсіпорын запастары мен шығындарын жабу үшін меншікті және ... ... ... ... жағдай
З › Ео немесе Ео ‹ З
(5)
Яғни бұл жағдай, егер кәсіпорын өз запастары мен шығындарын жабу үшін
қосымша ... ... ... ... ... ... ... жоғарыда көрсетілген тұрақсыз қаржылық
жағдайға қоса кәсіпорынның өтелмеген несиелер мен займдар, сондай-ақ уақыты
өткен кредиторлық және ... ... ... Бұл ... ... ... уақытылы есеп айырыса алмайды. Нарық жағдайында мұндай түр
бірнеше қайталанатын болса, кәсіпорын банкрот болып жарияланады.
Алайда, ... ... ... кәсіпорынның қаржылық жағдайын
өзгеше төрт топқа бөлген:
1) қаржылық жағдайы жақсы кәсіпорын;
2) ... ... ... ... ... ... нашар кәсіпорын;
4) банкрот кәсіпорын.
Өндірістік кәсіпорынның қаржылық жағдайы келесі қаражаттарды ... ... ... ... ... ... - шаруашылық және қайта өндіру қызметімен
қамтамасыз ету;
- ұзақ мерзімді несиелер мен ... ... ... есеп ... ... дамуы бойынша кең көлемді жобаларды қаржыландыру
мүмкіндігі (нарықтың жаңа ... ... ... көлемін
ұлғайту, тауарлар мен технологиялардың жаңа түрін енгізу).
Егер, кәсіпорындағы қаржы ресурстары жоғарыдағы 3 ... ... ... онда оның жағдайын жақсы деп қараймыз. ... ... ... орындалып, 3 орындалуына қаражат жетпесе, қаржылық жағдай ... ... ... ... 2 ... ... ... онда кәсіпорынның
қаржылық жағдайы банкроттыққа жақын.
«МедСнаб» ЖШС ... ... ... ... ... ... үшін ... мен шығындармен қамтамасыз етілу көзі ... ... ... құрамыз.
Кесте 1
Запастар мен шығындардың құрылу көздері бойынша ... ... ... ... |2010ж. |Ауытқуы |
| | | |(мың ... тг.) |(+,-) ... ... ... |Ск ... |19056005 |-6372880 |
|2. |Негізгі құралдар, өзге де |Ф |1782153 ... ... |
| ... тыс ... | | | | ... ... айналым |Ес |7606932 ... ... |
| ... бар ... | | | | |
| |(1-2ж) | | | | ... ... мерзімді несиелер мен |Дк |6824504 |3526940 ... |
| ... | | | | ... ... мен ... | ... |1842431 |-12589005 |
| |меншікті және ұзақ мерзімді |Есд | | | |
| ... ... ... | | | | |
| ... | | | | ... ... ... ... және |Кк ... ... ... қаражаттары | | | | ... ... мен ... |Ео ... |4797901 ... |
| ... ... жалпы | | | | |
| ... | | | | ... ... мен ...... |17258108 |+1229217 |
|9. |Меншікті айналым |+- Ес ... ... ... |
| ... ... мен | | | | |
| ... | | | | ... мен ... |+- Есд ... ... ... |
| ... көздерінің меншікті | | | | |
| ... ұзақ ... | | | | |
| ... ... мен | | | | |
| ... (5-8ж.) | | | | ... мен ... |+- Ео |+3994726 |-12460207 |-16454933 |
| ... ... ... | | | | |
| ... ... мен ... | | | | |
| ... | | | | ... ... ... ... ... жж. ... бухгалтерлік балансы |
1 кестеден көретініміздей, «МедСнаб» ЖШС 2009 жылы қаржылық жағдайы
жақсы дәрежеде болып, ... мен ... ... ... ... 023 617 ... ... мен шығындары (З = 16 028 891 теңге) 3 994
726 теңгеге асып ... 2010 жылы ... ... ... ... мен ... 258 108 теңге) қаржыландырудың нақты көздерімен 12460 207 ... (Ео=4 797 901 ... 2010 ... таза ... ... ... айналым құралдарын тек 10,7 % ... ... ... ... жағдайының нашарлап, тұрақсыз жағдайда екенін
көрсетеді.
Кәсіпорынның қаржылық ... ... мен ... ... кәсіпорынның қаржы - шаруашылық қызметінің ... ... ... ... бір ... ... үшін ... өндірістік запастың (2,3
есе), аяқталмаған өндірістің (3,3 есе) жылдық ... (1,4 есе) ... (1,3 есе) күрт өсу ... ... ... Бұл ... ... талдауға жатады.
Ішкі талдау жүргізілгенде кәсіпорынның ... ... Ол ... ... ... құрылады, ол өзіне
келесі көрсеткіштерді қосады:
1. Төлемсіздіктің жалпы көлемі:
- банк ссудалары бойынша төленбеген ... ... ... құжаттары бойынша төленбеген қарыз;
- бюджетке төлемдер;
- өзге де төлемдер, сонымен қатар еңбекақы бойынша төлемдер.
2. Төлемсіздік себептері:
- меншікті айналым қаражаттарының ... ... - ... ... ... тыс ... ... алайда сатып алушылармен уақытында төленбеген
тауарлар;
- акцептен бас тарту ... ... ... жауапкершілікті
сақтауындағы тауарлар;
- айналым құралдарының капиталдық құрылысқа, жұмысшылардың ... ... ... ... ... мен мақсатты қаржыландыру
қаражаттарымен жабылмаған шығындарға иммобильденуі.
3. Қаржылық жағдайды жақсарту көздері:
- уақытша ... ... ... ... қаржылық резервтер
және т.б.)
- тартылған қаражаттар (кредиторлық қарыздың дебиторлық қарыздан асып
түсуі);
- айналым қаражаттарын уақытша толтыруға ... банк ... ... де ... ... ... нашарлататын төлемсіздіктің жалпы көлемі мен
көздерін ескере отырып, 2 топ бойынша 1 және 3 топ ... ... ... ... ... ... ... тәртібін және несиелік қатынасты
талдау үшін берілген көрсеткіштерді динамикада (мысалы, ... ... ... мен ... ... көздерінен басқа қаржылық жағдай
үшін барлық айналым капиталының, тауарлы - ... ... ... ... мен ... ... ... талдау
ішкі талдаудың құраушы бөлігі болып табылады.
«Төлем қабілеттілік» және «несиеқабілеттілік» ... ... ... түсінігі кең мағынада қолданылады.
Себебі, ол кәсіпорынның әр түрлі қызметі тарапынан бағаланады.
Қаржылық тұрақтылықты бағалау үшін коэффиценттер ... ... ... ... ... құра отырып қарастырамыз.
Кесте 2
«МедСнаб» ЖШС қаржылық тұрақтылығын бағалау көрсеткіштері
|№ |Көрсеткіштер ... ... |2009 ж. |2010 ж. |
|1 ... ... |Меншікті |0,58 |0,36 |
| | ... | | |
| | ... | | |
|2 ... ... ... ... / |0,42 |0,64 |
| ... ... ... | | |
|3 ... ... |1,4 |0,56 |
| | ... ... | |
|4 ... ... ... |4,76 |3,53 |
| ... ... ... | | |
| | ... | | |
|5 ... және ... ... |0,71 |1,76 |
| ... ... ... капитал | | |
| ... | | | |
|6 ... ... |Меншікті айналым |0,30 |-0,09 |
| | ... ... | | |
| | ... | | |
|7 ... тұрақтылық |(Меншікті капитал+ұзақ |0,74 |0,43 |
| ... ... ... | | |
| | ... ... | | ... ... ... ... 2009-2010 жж. арналған бухгалтерлік балансы |
2 кестеден көріп ... ... ... ... немесе 0,22-ге азайған. Бұл көрсеткіш кәсіпорын ... ... ... ... ... ... үлесін көрсетеді.
Бұл коэффицент қаншалықты жоғары болса, ... ... ... және ... ... ... деп ... «МедСнаб» ЖШС бұл
көрсеткіш деңгейі 2009 жылы минималды (0,5) ... ал 2010 жылы ... ... 0,14 ... кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығының
нашарлағанын білдіреді. Бұған қосымша ретінде ... ... ... ... Бұл екі ... сомасы 1 құрау
қажет, ол 7 кестеде көрсетілген.
Кәсіпорынның қаржылық ... ... ... көрсеткіш –
қаржыландыру коэффиценті. Меншікті капиталдың ... ... ... ... ... ... 2/1 болуы керек. Бұл коэффиценттің
деңгейі қаншалықты жоғары болса, соншалықты банктер мен инвесторлар үшін
қаржыландыру ... ... ЖШС бұл ... 2009 жылы 1,4 ( 25 ... / 18 039 294) ... ал 2010 жылы 0,56 (19 056 005/ 33 584 893) ... есе ... ... ... оптималды қалыптасуын анықтау үшін инвестициялау
коэффиценті қолданылады. «МедСнаб» ЖШС бұл ... 2009 жылы 4,76 ... / 5 346 585) тең ... ал 2010 жылы – 3,53 (19 056 005 / 539 ... ... ... капиталдың тек негізгі құралдарды алуға
ғана емес, сондай-ақ ... ... ... өзге ... ... ішінде ағымдық активтерге жұмсалғандығын көрсетеді.
Келесі көрсеткіш – қаржыландыру коэффицентінің кері ... ... ... және ... ... ... коэффиценті. Бұл
коэффицент кәсіпорынның меншікті қаржылары активіне ... 1 ... ... ... тартқанын анықтайды. «МедСнаб» ЖШС есептемелері
бойынша жағдай ... 2009 ... – 0,71 (18 039 294 / 25 ... ... – 1,76 ( 33 584 893 / 19 056 ... ... ... 2009 жылы активке ... ... ... ... 0,71 ... ... - қаражатын тартқан. Ал 2010
жылы тартылған ... 1,76 ... ... ... ... кәсіпорынның
тартылған қарыз - қаражатына тәуелділігі артып, ол қаржылық тұрақтылығын
жоғалтты.
Маневрлік коэффицент көрсеткіші – ... ... ... ... ... ... яғни ... қаражаттарына салымның,
қандай бөлігі капиталға салынғанын көрсетеді. «МедСнаб» ЖШС 2009 жылы ... 0,30 (7 606 932/ 25 428 885) тең. Ал 2010 жылы -0,09 (-1 ... 19 056 005) ... ... коэффицентінің кері көрсеткіші өтімді
меншікті қаражаттың жоқтығын білдіреді.
Ең маңызды кәсіпорынның ... ... ...... ... ЖШС бұл ... көлемі келесідей: 2009 жылы 0,74
((25 428 885 + 6 824 504) / 43 468 180), 2004 жылы 0,43 ((19 056 005 +3 ... /52 640 899). ... ... 0,31 ... ... ... көрсетеді.
Іскерлік активтілігін және өтімділігін талдау айналымдылық және
рентабельділік қаржылық коэффиценттерін есептеу арқылы жүргізеді. Ол ... ... ... кестеде келтірілген рентабельділік коэффицентінен келесідей
қорытынды шығаруға болады. Барлық мүлікті, меншікті капиталды және өзге ... тыс ... ... тиімділігі 2009 жылы төмен, ... ... ... ... 2010 жылы байқалады.
Сондай-ақ кәсіпорында қаржылық жағдайды жақсартуға бағытталған ұзақ
мерзімді несие мен капитал салымдар ... ... ... ... қабілеттілігі оның қаржылық
тұрақтылығының басты ... ... ... ... онымен тығыз
байланысты төлем қабілеттілік кәсіпорынның барлық ... ... ... ... ... қаржылық жағдайын сипаттайды: бұл ... ... ... ... ... ... ... банктік несиені
өтеу қабілетін көрсетеді. Оны талдау қолда бар ақша қаражаттарымен келіп
түскен ақша ... және ... ... ... ... ... ... қабілеттілік ағымдағы және ... ... ... ... ... құру ... ... төлемқабілетті болып саналады, егер жабдықтаушылар алдында
мерзімі өткен ... ... ... және ... да есеп айырысулар
бойынша қарыздары ... ... ... ... ... ... ... белгілі бір кезеңдегі кәсіпорын иелігінде бар ақша ... ... ... арқылы анықталады. Егер төлем қабілеттілік коэффиценті 1-
ге тең немесе жоғары болса, кәсіпорын төлем ... ... ... ... 1-ден кем ... онда ... ... кезінде төлем
құралдарының жеткіліксіздігінің себептерін анықтау қажет.
Төлем ... ... ... ... ... ... бар. Көбінесе төлем құралдарына ақша қаражаттарын, қысқа
мерзімді бағалы қағаздарды жатқызады, ... ... ... ... бір ... жатқызылады. Шұғыл міндеттемелерге ағымдық пассивтер,
яғни ... ... ... ... ... жатқызылады. Төлем
құралдарының шұғыл міндеттемелерден көп болуы, кәсіпорынның төлем қабілетті
екенін білдіреді. ... ... ... екендігін есеп айырысу және
басқа да банктік шоттарда ақшаның жоқтығы, мерзімі ... ... ... ұйымдар алдындағы қарыздардың болуы және еңбекақы
төлеу бойынша төлем мерзімдерін бұзу ... ... ... ... ... ... ... күнтізбесі көмегімен
анықталады, күнтізбе негізінде ағымдық ... ... ... ... ... ... қаржылық және басқа да
ұйымдармен уақытылы есеп айырысу үшін ... ... ... ... ... төлемнің мерзімдері бойынша ... есеп ... ... ... ... Мұндай есептер күн
сайын немесе 3-5 күн сайын ... ... ... есептеулерді жасау
мерзімі кәсіпорынның төлем қабілеттілігіне байланысты. Егер ... ... ... онда ... ... анда-санда, ал
тұрақсыз болса жиірек жасайды.
«МедСнаб» ЖШС ағымдық оперативтік төлем қабілеттілігін ... ... ... ... 3
Төлем құралдары мен қарыздары бойынша мәлімет
2010 ж. (мың тг)
|1. Төлеуге арналған ... ... ... ... ... ... бойынша қарыздар ... ... Есеп ... ... ... ... ... ... ... қысқа мерзімді бағалы қағаздар |887736 ... ... ... ... ... ... несие |1904404,2 ... ... ... ... төлеуге қажетті шоттары |431128,95 |
|7. Сатып алушылардың ... ... ... |8075534,7 ... ... ... ... ... ... |630111,55 ... ... ... сату ... ... ... ... |
|қаражаттар | ... Ақша ... ... да ... ... |171819,88 ... ... және ... да ... ... ... қарыз |2570191,8 |
|12. Еңбекақы ... ... ... өтеу |350049 ... ... сақтандыру мен қамтамасыз етуге ... ... ... ... | ... Қажет емес материалдарды өткізуден келіп түсетін |816144,46 |
|қаражаттар | ... ... ... ... ... |49745,6 ... ... ақша қаражаттарының қалдықтары ... ... ... түсетін дебиторлық қарыздар ... ... ... ... шоттар бойынша сатып алушылардан |801826,14 ... | ... ... ... ... 2010 жж. ... жылдық қорытынды есебі. |
Баланс өтімділігін талдау қажеттілігі ... ... ... ... несие қабілеттілігін бағалау қажеттілігі шартында ... ... ... кәсіпорын міндеттемелерін активтермен ... ... ... бұл ... активтердің ақшалай нысанға ... өтеу ... ... ... ... ... – бұл ... өтімділігіне кері көрсеткіш.
Берілген активтер түрі ақшалай нысанға өту үшін ... аз ... ... ... өтімділігі жоғары болады. Баланс өтімділігін ... ... топ ... ... өтеу ... байланысты
жіктелген пассив бойынша міндеттемелермен салыстыру болып табылады.
Өтімділік деңгейіне байланысты кәсіпорын активтері келесі түрлерге
бөлінеді:
А-1. Өте ... ... ... ... бұл топқа ақша
қаражаттары және бағалы қағаздар жатады.
А-2. Тез өтімді активтер. Бұған қысқа ... ... ... ... де ... ... өнім және ... емес активтер кіреді.
А-3. Баяу өтімді активтер. Мұнда запастар, ұзақ ... ... және ... есеп ... ... ... ... активтер. Оған негізгі құралдар және айналымнан тыс
активтер, сонымен бірге ... ... ... ... ... ... ... негізінде төлем құралдары мен ... ... ... ... ... бар және ... ... төлем құралдары мен шұғыл төлемдік
міндеттемелерді салыстыру
| ... ... | ... |Сомасы (мың|
|құралдары |(мың тг.) ... |тг.) |
|1 |2 |3 |4 ... Есеп ... ақша ... |1. ... сақтандыру |215564,47 |
|қаражаттарының қалдығы | ... ... | ... ... ақша ... |2. Жабдықтаушылардың |7909558,1 |
|қаражаттарының қадықтары| ... ... | ... ... қағаздар |887736 |3. Қысқа мерзімді банктік|1094404,2 |
| | ... өтеу | ... ... ... ... ... |4. Еншілес құрылыс |481128,95 |
|алушылардың шоттары | ... ... | |
| | ... | ... ... ... ... |5. Берілген вексельдерді |630111,5 |
|сату бойынша түсетін | ... | ... | | | ... ... сату ... |6. ... қарыздарды |2570191,8 |
|бойынша келіп түсетін | ... | ... | | | ... ... ... |7. ... төлеу |3250049 |
|қарыздардың келіп түсуі | | | ... ... ... ... |8. Әлеуметтік сақтандыру |431128,91 |
|дебиторлық қарыздардың | ... ... | ... түсуі | | | ... Ақша ... ... |9. Депоненттік қарызды |49745,6 ... да ... ... | ... | ... | | ... ... міндеттемердің |14318321 | | ... ... асып |2263559 | | ... | | | ... ... | ... ... ... ... ... 2010 жж. ... жылдық қорытынды есебі. |
4 кестеден көріп ... ... ЖШС ... ... ... 86,3 % ... ал 13,7 % ... мерзімі өткен қарыздарға жатқызылып,
айыппұлдар төлеуге ... және ... ... ... ұшырайды.
Баланс пассивтері өтелу мерзіміне байланысты жіктеледі:
П-1. Өте шұғыл міндеттемелер. Оған ... ... ... ... қысқа мерзімді міндеттемелер.
П-2. Қысқа мерзімді міндеттемелер – қысқа ... ... ... ... үшін қарыздар.
П-3. Ұзақ мерзімді міндеттемелер – ұзақ мерзімді несиелер мен займдар.
П-4. Тұрақты міндеттемелер. ... ... ... ... ... ... үшін актив және пассив бойынша топтарды
салыстыру қажет. ... ... ... деп ... ... ≥ П1 А3 ≥ ... ≥ П2 А4 ≤ ... ... ... ... актив баптарының топтары мен төлеу мерзімі
бойынша пассив топтарын салыстыру
|Актив |Сомасы, теңге ... ... ... |(+,-) |
| |2009ж. |2010ж. | |2009ж. |2010ж. |2009ж. |2010ж. ... ... ... ... ... |1 ... | | |2 ... | ... | | | | ... | | | | | | | ... ... ... | ... | | |1 | ... | ... | | | ... | | ... | | | | ... ... |17945587|Ұзақ |6836892,4|3526413,7|+10732348|+1441517|
|өтімді| | ... | | | |4 ... | ... | | | ... | | ... | | | | ... ... ... ... |18929789 |-9147282 |+1096729|
|өтімді| | ... | | | ... | ... | | | | ... | | | | | | | ... ... ... ... |52514680 |- |- ... ... ... ... 2009-2010 жж. арналған жылдық қорытынды |
|есебі. ... ... ... ... ЖШС 2009 жылы және 2010 ... ... болды. Өте өтімді және тез өтімді активтер сомасы 2009
жылы 9617335,1 теңге болса, ... және ... ... ... ... теңге құрады. Ол 1 585 066 ... көп. 2010 жылы ... ... 15 511 903 ... ... өтімді активтер мен ұзақ мерзімді міндеттемелерді салыстыру
перспективті өтімділікті бейнелейді және ... ... ... жылы және 2010 жылы ... ... ... ... егер 2009
жылы оның көлемі 10 732 348 теңге болса, 2010 жылы 14 415 174 теңге құрады
және 1,3 ... ... топ ... салыстыру кәсіпорынның өзінің міндеттемелерін
жабу мүмкінділігін көрсетеді. Бірақ бұл кәсіпорын жабылғанда ... ... ... ... ... үшін меншікті айналым қаражаттарының бар болуы
қажет. Ол үшін А4 ≤ П4 ... ... және ... ЖШС бұл ... қаржылық жағдайын анықтау үшін баланс өтімділігінің жалпы
көрсеткіші анықталады.
Кол = ... / ... ... 0,9 кем емес ... ... ЖШС үшін осы көрсеткішті есептейік:
2009 жыл үшін: 5 513 938,8 + 0,5 * 4 403 396,3 + 0,3 *17 569 ... 610 220,4 + 0,3 * 6 836 892,4 = ... жыл үшін : 2 583 931,1 + 0,5 * 11 962 644 + 0,3 * 17 941 587 / 27 ... + 0,5* 2 989 055,4 + 0,3 * 3 326 413,7 = ... ЖШС 2009 жылы ... жағдайы жақсы болды, бірақ ... ... ... ... ... ... ... есеп айырысу
мүмкіндігі жоқ болды. Бірақ бұл көрсеткіш ... ... ... өтеу бойынша мүмкіндіктерін өтей алмайды, сондықтан бұл
көрсеткіштен басқа кәсіпорынның төлемқабілетін ... үшін ... ... ... ... Ең ... болып келесілер
табылады:
- абсолютті ... ... ... жабу коэффиценті;
- жалпы жабу коэффиценті.
Абсолюттік өтімділік ... ... ... ... ... ... құру ... немесе жақын арада өтелу мүмкіндігін көрсетеді.
«МедСнаб» ЖШС 2010 жылы қысқа мерзімі міндеттемелерді бірінші көрсеткіш
бойынша тек қана 9%, екінші ... ... 48%, ал ... ... ... жаба отырып, төлем құралдары мен ... ... ... 1,08/1 ... кәсіпорында меншікті айналым
қаражаттары болмайды. Бұл «МедСнаб» ЖШС қаржылық жағдайының тұрақсыз ... жабу ... ... есеп айырысу мерзімінде
жүргізілу ... ... ... ... мүмкіндіктерін көрсетеді.
Жоғарыда келтірілген үш негізгі көрсеткіштерді ... ... ... көрсетілген.
«МедСнаб» ЖШС өтімділігі 2010 жылы 2009 жылғы көрсеткіштен төмендігін
көруге ... Егер 2009 жылы ... ... үш ... сай ... кәсіпорынның қаржылық жағдайының жоғары екенін
көрсетеді, ал 2010 жылы бұл ... ... яғни ... ... ... ... ... дейін немесе 0,40, аралық коэффиценті
0,85-тен 0,48-ге дейін немесе 0,37-ге, жалпы 2,43-тен 1,08-ге дейін ... ... ... ЖШС ... ... ... көрсеткіштерін бағалау
|№ |Көрсеткіштер |2009 жыл |2010 жыл ... |
| | | | |(4-2ж) |
| | ... ... |
| | | ... |іш | |
| | | |ңге | ... |
| | | | | ... | |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 ... ... ... |* ... |* ... |
| ... ... | | | |2 | ... ... |* ... |* ... |және қысқа мерзімді | | | |1 |7 |
| ... ... | | | | | ... ... |* ... |* |1196264|+7859248 |
| |және | | | |4 | |
| ... де ... | | | | | ... мен ... ... |* ... |
| | | | | |7 | |
| ... шығындары+ұзақ| | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... | | | | | ... |Қысқа мерзімді |* ... |* ... ... | | | |5 | |
| ... ішінде: | | | | | ... ... |* ... |* |2923497|-2668684,|
| |несиелер | | | | |1 |
| |мен ... | | | | | ... ... |* |5592181,1 |* |2706942|+21477242|
| | | | | |3 | ... де ... |* |18039,3 |* |21655 |3615,7 |
| ... | | | | | |
| ... | | | | | ... ... ... ... ... ... |2583931,1|0,09 |-0,40 |
| ... ... | |/ | | |
| | ... | ... | | ... өтімділік |5513938,8|0,85 |2583931,1|0,48 |-0,37 |
| ... |+ | |+ | | |
| ... ... |11962644 | | |
| | |/ | |/ | | |
| | ... | ... | | ... |5513938,8|2,43 |2583931,1|1,08 |-1,35 |
| ... |+ | |+ | | |
| ... ... ... | |
| ... |+ | ... | |
| | ... |30014575 | | |
| | ... | | | | ... ... ... ... 2009-2010 жж. арналған жылдық қорытынды |
|есебі. ... ... ... үш ... 2010 жылы ... төмен
болды. Оған ақша қаражаттарының қалыптасу факторлары әсер етті. Бұны ... ... есеп ... ... ... кестеден көретініміздей, жалпы өтімділік коэффицентіне абсолютті
ағымдық активтердің өсімі оң әсерін ... яғни ол 0,18 ... өсті ... Ал ... ... ... тез өсуі жалпы өтімділік
коэффицентіне теріс әсерін тигізіп, 1,53 пунктке азайды (0,90-2,43).
Кесте 7
Жалпылама есеп ... ... ... ... ... әсер ... ... |Көрсеткіштер |2009 жыл |2009 |2010 жыл ... ... |
| | | ... | |(+,-) ... |
| | | ... | | | |
| | | ... | | |
| | | |а ... | | |
| | | ... | | |
| | | | | | ... |
| | | | | | |қ ... | | | | | ... |
| | | | | | |ер |(2-1) |
| | | | | | |(3-2) | |
|1 ... ... ... ... ... |* |* |
|2 ... мерзімді |11202401 |30014575 |30014575 |+18812174|* |* |
| ... | | | | | | |
|3 ... ... |2,4 |0,90 |1,08 |-1,35 |+0,18 |-1,53 |
| ... | | | | | | |
| ... | | | | | | ... ... ... ... 2009-2010 жж. арналған жылдық қорытынды |
|есебі. ... біз ... ... ... ... ... көрсеткішінің бірін бағалауда – төлем ... ... ... Сонымен қатар кәсіпорынның төлем қабілеттілігіне өзге де
факторлар әсерін тигізеді. Оларға: елдегі саяси және экономикалық жағдай,
ақша нарығы ... ... ... ... ... ... ... жағдайлары.
2.2 «МедСнаб» компаниясының қаржылық жағдайын талдау
ЖШС «МедСнаб» компанияның қаржылық жағдайын талдау ... үш ... ... 2007, 2008 және 2009 жылдардың балансы, кіріс жіне
шығыс қорытындылары ... ... және тік ... талдау жасалынды
және коэффиценттері есептелді.
Көлденең талдау - есеп ... ... ... ... ... Ол ... ... салыстырғандағы бухгалтерлік есептің түрлі
баптарының абсолюттік және салыстырмалы ауытқуларын анықтауға мүмкіндік
береді.
Тікелей және көлденең талдаулар ... ... ... ... да есептік бухгалтер үлгі ... ... оның ... ... да сипаттайтын кестелерді жиі жасайды.
Кесте 8
ЖШС «МедСнаб» компаниясының біріктірілген бухгалтерлік балансы және
соның ... ... ... ... ... |
|1 ... ... ... ... Активтердің қорытынды соммасы 2008
жылмен салыстырғанда 13,39 % өсті, ал 2009 жылы 31,71% .
Қысқа ... ... ... 13,74% ... сондай-ақ қысқа
мерзімді кредиторлық борыш 13,03% кеміді.
Кәсіпорынның айналым құрал соммасы 2008 жылы 65,32% ... ал ... 1028,11% ... Бұл ... ... дебиторлық міндеттемелердің
ықпалы тиіп отыр.
Кесте 9
ЖШС «МедСнаб» компаниясынынң кірістер мен шығыстар есебі және соның
негізінде есептелген көрсеткіштер көрсетілген
| ... мен ... ... ... |2008 |2009 ... |өзгеріс |% |% |
|ер | | | |2007 |2008 ... | | | | | |2007 |2008 |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |8 ... ... |39,59 |
| |7 |9 | | |5 | | ... |48,68 |
|қ шығыстар |80 |85 |3 |5 |93 | | ... |32,65 ... ... |7 |4 | | | | | ... |-115881 ... ... |
|(шығыстар) | | | | | |23 | ... | | | | | | | ... |-327788 ... ... |
|кәсіпорында| | | | | |2 | ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... ... |62,13 ... |8 |8 | | |7 | | ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... ... |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |8 ... ... |48,12 ... |1 |77 |6 |6 |5 | | ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... ... ... |75,56 |
| |7 |1 | | |2 | | ... ... ЖШС ... ... мәліметтері негізінде автор |
|есептеген ... 2008 жылы 18,14% ... ал 2009 жылы 39,59% ... ... 2008 жылы 12233,23% құрады, ал 2009 табыс 306,12% құрады. Таза
табыс 2008 жылы 28,20%, ал 2009 жылы 75,56% ... ... ... қорытындысы бойынша кәсіпорын басшыларына
келесідей негізгі кепілдеме беру қажет.
1. Өзіне тиімді дебиторлық және кредиторлық міндеттемелерін ... ... ... мен ... арасындағы ара-қатынастарын
жақсарту керек.
2. барлық құралдарын ... ... ... ... ... талдау - әрбір есеп позициясының жалпы нәтижеге тигізетін әсерін
айқындай отырып, ... ... ... ... ... ... ... немесе оның бөлімдері бойынша қорытынды көрсеткіштегі ... үлес ... ... ... ... ... «МедСнаб» компаниясының біріктірілген бухгалтерлік балансы және
соның ... ... ... ... |
|1 ... жылы ... ... құралы 2,6% құрады, ал 2009 жылы ... 28,53% ... ... құрал бөлігі 2008 жылы 2009 жылмен
салыстырғанда төмендеп, 35,29% және 29,60% ... ұзақ ... ... ... ... ... ... несиелердің мөлшері 2,95%-дан 1,46%-ға ... ... ... 2009 жылдың пассивінің барлық соммасының
83,09% ... ... ... ... ... компаниясынынң кірістер мен шығыстар есебі және соның
негізінде есептелген көрсеткіштер көрсетілген
|Көрсеткіштер  ... ... ... ең соңғы қорытынды көрсеткіш
түсімдегі таза табыс мөлшерінің көбейтілуі болып ... 2008 жылы ол ... ал 20010 жылы ... жасалған талдаудың қорытындысы бойынша кәсіпорын басшыларына
келесідей негізгі кепілдеме беруге болады.
Келесі жылы ... ... ... ... ... жол ... ... нарықтық экономика жағдайындағы көбірек таралған
әдісі әр түрлі қаржылық коэффициенттерді ... ... ... салыстырмалы шамалар болып табылады, оларды есептеу
кезінде шамалардың біреу бірлік ретінде ... ал ... ... ... ... ... ... есептеу баланстың жеке
баптарының арасында болатын өзара ... ... ... ... ... ... ... талдау үшін алғашқы база
болып табылады және де олар талдау нәтижесінде талдау жүргізушіге жасырын
құбылыстарды ... ... ... екі ... арасындағы өзара
математикалық ... ... ... үшін ... ... ... пайдалылы-ғы
оларды дұрыс түсіндіруге байланысты болады. Бұл – қатынастарды талдаудың ең
қиын аспектісі, ... ол осы ... ... ішкі және ... білуді талап етеді, ... ... ... ... ... ... ... және басқалар.
Қатынастарды үлкен байыптылықпен талдау кажет, өйткені тек бір ғана
фактор ... да, ... де әсер етуі ... ... қатынас деңгейі
өткен кезеңдегі, теориялық дәлелденген салалық қатынаспен ... ... ... ... кәсіпорынның өтімділік
және төлем қабілеттілігін бағалау, қаржылық ... ... ... ... ... ҚАРЖЫЛЫҚ СТРАТЕГИЯСЫ МЕН ТАКТИКАСЫНЫҢ ПРОБЛЕМАЛАРЫН ШЕШУ
ЖОЛДАРЫ ЖӘНЕ ОНЫ ДАМЫТУ
Корпорация қаржысын басқару мен ... ... ... қол жеткізуге арналады:
- кәсіпорын активтері (қаражаттары) мен пассивтердің (қаржыландыру
көздері) оңтайлы тепе-теңдігін ... ету; ... ... ... мен ... ... және ... тиімді
сәйкестігін қамтамасыз ету;
- төлем айналамының кірістері мен ... ... ... ... ... өтеу үшін ... ... көлемін қамтамасыз ету.
Ағымдағы және капиталдық активті операциялар (өндірістік-коммерциялық
қызмет, капитал салымдары) қаржыландырудың ... ... мен ... ... ... ... – осы активті операцияларды
сәйкесінше қаржы көздерімен қамтамасыз ету. Жоғарыда айтылған ... ... ... ... ... ... ... тұрғысынан қаржылық басқарушының назарына ең ... ... ... ... ... оның негізінде ... оның ... ... ... ... мен
пассивтердің тепе-теңдігісіз төлем айналымын дұрыс қалыптастыру мүмкін емес
(ең ... ... ... мен ... міндеттемелердің, соның ішінде
дебиторлық және кредиторлық қарыздардың).
Қаржылық жоспарлаудың «қосарланған» мазмұны (активтер мен ... мен ... ... қаржыландырудың екі объектісі – активтер
мен облигациялар – болатынын көрсетеді.
Активтерді қаржыландыру көзі ретінде ... яғни ... ... Бұл ... ... бір мерзімнен кейін
қайтарылуы тиіс, яғни ... ... ... немесе кәсіпорынның оның
иелерінің алдындағы ... ... яғни ... (мерзімсіз)
болуы мүмкін.
Операцияларды қаржыландыру көздеріне төлем құралдары ретінде ... ... ... ... ... экономикалық жүйеде операцияларды
қаржыландыру көзі ретінде ақша ... мен ... ... ... ... ... ... – компанияның ұзақ мерзімді
қаржылық тұрақтығын қамтамасыз ету және ... ... кең ... ... ... ... ... кеңейту үшін қажетті табыс
ала отырып және төлемдер ... ... ... өтей ... қызмет ету қабілеті болып табылады. Бұл мағынада ... ... ... болып табылады, егер:
- активтердің табыстылығы банктік несиелер ... ... ... ... меншікті капиталдың табыстылығы активтердің рентабельдігінен төмен
болмаса;
- түсімдер мен төлемдер тең ... ... орта ... таза ақша ... ... ... компанияның өндірістік әлеуетін қамтамасыз ету үшін таза табыс пен
амортизациялық аударымдар жеткілікті болса.
Қаржылық тұрақтылық ... ... ... ... ... ... ... көрсеткіші болып табылады.
Қаржылық тұрақты болу үшін қадағалануы тиіс шарттар ... ... Бұл ең ... практикалық жағынан маңызды, өйткені
мұңсыз қаржылық талдау да, қаржылық жоспарлау да, жалпы қаржылық ... ... ... ... ... ... қаржылық жағдайы және қызмет нәтижелерін сипаттайтын нақты
көрсеткіштерді немен салыстыруға ... ... ... ... ... ... ... уақыт аралығындағы қаржылық тұрақтылықты бағалау әр
түрлі болады. Шынында да, айналым активтерінің ... ... ... ... болуы қысқа мерзімді қаржылық тұрақтылықтың маңызды
факторы болып табылады. Алайда, жасырын емес, ақшалай активтер ... ... ... ... құнының өзгеруіне, инфляцияға байланысты) және
активтердің рентабельдігі мен компанияның ағымды төлеу ... ... ... орта және ұзақ ... ... ... әсер етуші
факторларды бөлу бір нақты жағдайларды компанияның ... ... ... ... береді.
Қаржылық жоспарлаудың маңызды элементтерінің бірі болып қаржылық
жоспарлау табылады. ... ... – бұл, ... ... ... құрылымдық бөлімшелерінің болашағын ... ... ... ... ... мақсат еткен нәтижелерге қол жеткізу үшін
әрекеттердің әдістерін, құралдарын, (ресурстарын) және ... ... ... ... ... ... анықтау;
- компанияның болашақ жағдайының үлгісін (моделін) жасау;
- оған қол жеткізу әдістерін анықтау;
- кеткен ... ... ... ... ... ... ... жоспарлау дегеніміз – бұл;
- мақсаттарды жүйелі қалыптастыру және оларға қол ... ... ... ... парамертрлерін үлгілеу (жобалау), олардың өзара
байланысын, қол жеткізу шарттары мен ... ... ... ... ... басқарушылық шешімдерді жүйелі
дайындау.
Қаржылық жоспарлаудың негізі болып компанияға ресурстар ... ... ... Осы бір ... ... жоққа шығару
түптеп келгенде ресурстарды жеткізудің тоқтап қалуына себеп болды. ... ... үшін ... ... бір ... және ... ... атап айтқанда компанияның өміршеңдігін қамтамасыз ету құралы ретінде
қаржылық жоспарлау қажет. Түптеп келгенде ол ... ... ... ... (материалдық, қаржылық, еңбек ресурстарын
және т.б.) өңдеу ретінде ... ... ... ... бірі ретінде компанияның заңды
иелерінің салған капиталының болашақ табыстарын болжамдау ... ... ... ... ... ... ... тәуекел деңгейі
салынған ресурстардың бірлігіне келетін табысқа сәйкес ... ... ... ... ... ... ... қаржылық жоспарлаудың басты бағыты ретінде табыс, атап айтқанда
акционерлер салған ... ... ал ... ...... ... таза табыс деңгейі қарастырылады: табыстылықтың бұл
деңгейі ... ... ... сәйкес болуы және
акционерлердің кеткен нәтижелерін ... ... ... ... жағынан дұрыс, бірақ толық емес. Ол капитал
иелерінің басқа ... ... ... ... ... мен ... ... ескермейді. Бұл топты акционерлердің
капиталына келетін табыс мүлдем қызықтырмайды; олар ең ... ... ... ... және осы ... ... ... қамтамасыз ететін компанияның төлем қабілетіне назар аударылады.
Сонымен, қаржылық жоспарлау мен қаржылық талдау кезінде ... ... ... ... ... ... иелерінің
(акционерлердің, кредиторлардың) мүдделерін ескеруді қажет етеді. Айта кету
керек, кәсіпорын ресурстарының иелерінің ... ... ... ... ... бір ... ... тұрақтылығын қолдауға мүдделі болып келеді. Акционерлер өздерінің
салған капиталына келетін ... ... және ... ... ... алушының жоғарғы төлем қабілетінің болуына, коммерциялық кредиторлар
(жабдықтаушылар мен мердігерлер) – ... ... ... және ... ... ... ... жұмыс берушінің қалыпты және төлем
қабілеті жоғары болуына, бюджет және ... тыс ...... ... ... ... мүдделі.
Осыдан шығатын қорытынды, қолайлы қаржылық ... – бұл ... ... мен ... ... ... ... болып
табылады. Сонымен қатар бұл болжамдар мен мүдделер ... бір ... ... ... үшін ... ... ... параметрлердің жағдайын және
сандық мәнін ... ... ... ... – бұл қаржыны
басқарудың шешуші міндеттерінің ... Бұл ... ... ... ... қаржылық талдау мен жоспарлау өз мағынасын жоғалтады.
Жоғарыда ... ... ... ... ... қаржылық
жоспарлау үдерісін алгоритмдік блок-схема түрінде көрсетуге болады. Үдеріс
соңғы есептік ... ... ... ... жағдайын талдаудан
басталады. Бұл талдаудың негізгі мақсатын мыналарға келіп тіреледі:
- алдын ала белгілі параметрлердің жиынтығы бойынша компанияның ... және ұзақ ... ... ... ... деңгейін
бағалау;
- қаржылық тұрақтылықтың өзгеруінің артықшылықтарын және оның себептерін
анықтау;
- ... ... ... жағдайдың қолайлы деңгейін) арттырудың
артықшылық бағыттары мен міндеттерін анықтау.
Компанияның қаржылық жағдайын ... ... ... ... мен ... ... ... табылады. Алайда, баланс белгілі
бір уақытта қалыптасқан активтер мен пассивтердің жағдайын ... ... ... бағалау үшін бірқатар алдыңғы кезеңдердегі
активтер мен пассивтердің мөлшері мен ... ... ... ... ... және ... ... тұрақтылықтың өзгеруінің
себептерін анықтау үшін зерттеу кезіндегі компания қызметінің қаржылық
нәтижелерін, ... ... ... ... ... ... (яғни, айналымнан тыс активтермен, оларды сатып ... ... және ... ... ... ... және ... оларды тартумен және қайтарумен) байланысты негізгі қор
ағындарын талдау керек.
Компания қызметін ... ... ... келесі сатысы –
жоспарлы кезеңнің соңындағы күтпелі ... ... ... ... ... ... қаржылық жағдайды ескере отырып, соңғы есептік
кезеңдегі активтер мен пассивтер ... ... ... Бұл жоба
акционерлер мен кредиторлардың, яғни ресурстар иелерінің күткен болжамдары
мен ... сай ... ... ... жағдайының болашағын
көрсетуі тиіс. [10]
Активтер мен пассивтер балансын ... ...... ... негізгі параметрлерін анықтау. Бұл параметрлер әрі
қарай белгілі бір ... ... ... ... ... жоспарлау
барысында бұл нормамен қаржылық жағдайдың өзгеруін есептеу кезінде алынған
активтер мен ... ... ... ... болады.
Жоспарлы кезеңнің соңындағы компанияның күтпелі қаржылық жағдайын
болжамдаумен қатар, қажетті қаржылық-экономикалық есептеу ... ... ... ... ... жүзеге асырылады. Мұндай есептер ... ... мен ... ... мен ... ... ... септігін тигізетін сәйкес бастапқы мәліметтер негіз болады, ... ... ... ... ... мен пассивтердің болжамды
балансы құрылады.
Қаржылық жоспарлау үдерісінің келесі ...... ... ... ... ... ... жағдаймен салыстыру болып
табылады (мүмкін болатын ауытқуларды талдауды қосқанда).
Активтер мен пассивтердің болжамды балансы ... ала ... ... ... балансының жобасымен салыстырылады. Егер, болжамды баланстың
негізгі параметрлерімен ... ... ... ... ... ... онда ... арқылы алынған активтер мен
пассивтердің, табыстар мен шығындардың, кірістер мен шығыстардың баланстары
компанияның қаржылық жоспарының ... ... ... есептік және
жобалық параметрлердің ауытқулары айтарлықтай болса, онда болжамды балансты
есептеуге негіз болған мәліметтерді және ... ... ... ... ... қабылданады.
Активтер мен пассивтер балансының есептік параметрлерімен күтпелі
(қолайлы) параметрлердің сәйкестігіне қол ... ... ... және ... ... ... анықталатын) компанияның қаржылық
жоспары бекітіледі.
Қаржылық жоспардың негізгі қаражаттарының құрамына, кем дегенде,
табыстар мен ... ... ... пен ... ... және
кірістер мен шығыстардың жоспары қосылуы керек. Аталған негізгі 3 ... мен ... ... мен ... және кірістер мен шығыстар
бойынша өзара ... ... ... Олар ... ... қол ... үшін ... кезеңінде орындалуы ... ... ... ... ... келісімді және мақсатты
шараларды жоспарлау және жүзеге асыру үшін ... ... ... ... нәтижесінде компанияның жалпы
фирмалық (корпоративтік) деңгейдегі қаржылық ... ... кету ... Бұл ... ... мен шығындардың, активтер мен
пассивтердің, сәйкесінше, кірістер мен шығыстардың тең болуын қажет етеді.
Әдетте, ... алу және ... ... ... ... (ең алдымен ірі және орта ... ... ... ішкі ... ... жалғасады. Ішкі
жоспарлау шеңберінде жауапкершілік орталықтары бойынша ... ... ... мен ... ... ... ... Егер
компанияның құрылымында дербес балансы бар бөлімшелері болса, онда ... ... ... мен ... жоспарлау жүзеге асырылады.
Егер корпорация заңды түрде дербес және мүліктік жағынан байланысты
компаниялардың тобы ... ... онда ... ... толық циклі
осындай әрбір компания деңгейінде де, негізгі ... ... де ... асырылады. Мұндай жағдайларда жалпы корпорация
деңгейінде активтер мен пассивтердің жиынтық ... ... ... ... жоспары қалыптасады.
Әрине, берілген жоспар міндетті түрде орындалуы тиіс көрсеткіш емес,
ол компания әрекеттеріне «жетекші» ... ... ... ... ... жоспар қызметті мақсатқа сай ұйымдастыруға мүмкіндік береді.
Сонымен қатар, бұл қызмет барысында ... ... ... ... ... ... ... орындалуын) және
компанияның ағымды қаржылық жағдайын бақылау, сонымен ... ... ... ... ... ... ... Бақылау барысында қаржылық-
экономикалық есептерге сүйене отырып ... ... ... Бұл ... да бір ... ... ... бағалауға
мүмкіндік береді.
Компанияның активтері мен пассивтерінің балансын жоспарлаудың негізгі
мақсаты – оның активтерінің (құралдарының және пассивтерінің, ... ... ... яғни ... ... ... мерзіміне, бағасына, табыстылығына қарай) сәйкестігін қамтамасыз
ету болып ... мен ... ... ... және ... ... операциялар, яғни ресурстарды өңдеу бойынша операциялар жатады.
Мысалы, өнім ... ... ... және ... атқару, сауда
операцияларын жүргізу, қаржылық активтермен операциялар т.б. ... ... ... етіп ... ... сферасынан ағымдағы
операцияларды қамтитын өндірістік-коммерциялық бағдарламада және айналымнан
тыс активтермен операцияларды қамтитын ... ... ... ... ... ... ... қажеттіліктерді, яғни олардың натуралдық-заттық және құндық
құрылымын қалыптастырады. ... ... ... ... үшін ... ... мен айналымнан тыс активтерді қолда бар активтермен
салыстыру компания активтерінінің ... ... ... ... Қажетті айналым активтері айналымнан тыс активтер жалпы
активтердің көлемі мен құрылымын анықтайды.
Осындай жолмен жоспарланған қызметті жүзеге асыру үшін ... ... ... ... ... деген қажеттілігін
қалыптастырады. Сонымен қатар, жоғарыда айтып кеткендей, ... ... ... ... ... ... көздерінің құрылымы қаржылық
тұрақтылықты қамтамасыз ету үшін активтердің құрылымына және ... ... ... және ... ... ... деген қажеттіліктерді
қолда бар пассивтермен салыстыру олардың құрамындағы қажетті ... ... ... ... қаржыландыру көздерінің өзгерістері,
яғни компанияның ... ... ... ... ... яғни ... ... бір бөлігін капитализациялау арқылы, сондай-
ақ ішкі қаржыландыру арқылы ... ... ... Мысалы, жай және
артықшылығы бар акцияларды ... ... ... ... ... ... ұзақ ... қысқа банктік
несиелерді тарту және өтеу, облигацияларды шығару және өтеу, жабдықтаушылар
мен мердігерлердің, персоналдық кредиторлық қарызын ... ... ... мүмкін.
Қарастырып отырылған жай аса маңызды және активтер мен пассивтердің
ұтымды балансын қалыптастырудың интеграциялық ... ... ... ... ... көздерін) қолайлы жағдайларда тартудың
нақты мүмкіндігі мүмкін болатын активті ... ... ... ... ... егер қолайлы қаржылық жағдайды қамтамасыз ... ... ... сай ... ... қалыптастыру
мүмкін болмаса, онда инвестициялық ... ... ... ... да компания қызметін сипаттайтын параметрлерге түзетулер ... ... ... осы ... ... бір ... ... және оның өз шаруашылық қызметін үздіксіз жүргізуі
мен өзінің қарыз міндеттемелерін уақытылы өтеуі үшін ... ... ... ... ... жағдайына, оның тұрақтылығына көптеген факторлар
әсер етеді. [12]
1) пайда болу орнына байланысты – ішкі және ... ... ... ...... және негізгі емес;
3) құрылысы бойынша – қарапайым және күрделі;
4) әрекет ету уақыты бойынша – тұрақты және уақытша.
Корпорацияның қаржылық тұрақтылығына әсер ... ... ішкі ... ... болады:
- корпорацияның салалық топқа жатуы;
- шығарылатын өнімнің (жұмыс, қызмет) құрылымы және оның жалпы ... бар ... ... ... ... капиталдың мөлшері;
- шығындардың көлемі, ... ... ... ... қорлар мен резервтерді, олардың құрамы мен құрылымын қоса ... пен ... ... ... корпорацияны басқару тиімділігі.
Сыртқы факторларға мыналар жатады:
- шаруашылық ... ... ... ... ... ... етуші техника мен технология;
- төлеу қабілеті бар сұраныс және тұтынушылар табысының деңгейі;
- кәсіпорынның қызметін бақылау жөніндегі заң актілері;
- сыртқы экономикалық ... және тағы ... ... қаржылық жағдайын қалыптастыру да оның ... ... ... ... жабдықтаушылар, сатып
алушылар, акционерлер және тағы ... ...... ... ... ... да серіктестермен реттелген іскерлік қатынаста болу –
жақсы қаржылық жағдайдың ... – бір ... ... ... ... өз ... ... тұрақты тиімділікке ие және дивиденттерді
ұқыпты төлейтін қаржылық жағдайы тұрақты кәсіпорындарға салады.
Рыноктық экономика жағдайында ... ... ... ... ... ... мақсаты (міндеті) келесілер болып табылады:
- қаржылық ... баға беру және оның есеп беру ... ... мен ... ... ... арасындағы сәйкестігі, оларды
таратудағы және пайдаланудағы тиімділіктерін зерттеу;
- айналым капиталының көлемін, оның ... ... және ... ара ... ... ... – есептік және несие ережесін сақтау;
- корпорация активтері және оның ... ... ... ... активтердің айналымдылық есебі, оның ішінде дебиторлық борыш
және ... ... ... ... кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығының және төлеу
қабілеттілігінің абсолюттік және салыстырмалы көрсеткіштерін анықтау;
- корпорация табыстылығын бағалау;
- корпорация табысының салыстырмалы көрсеткіштерін, сондай – ақ ... ... әсер ... факторларды есептеуі;
- корпорацияның қаржылық жағдайының тұрақтылығын ұзақ және қысқа
мерзімді ... яғни оның ... ... ... ... ... корпорацияның жалпы шаруашылық қызметін
қорытындылаудың ... ... ... ... Ол үш ... ... ... және өткізу; бұлардың жиынтығы коммерциялық, өндірістік
және қаржылық қызметті құрайды.
Корпорацияның қаржылық қызметі – бұл оның осы ... ... және ... ... көлемі мен құрамына өзгеріс әкелетін іс
- әрекеттері болып табылады. Ол қаржы ресурстарының жүйелі түрде түсуі мен
тиімді ... есеп және ... ... ... ... және ... ара – ... үйлесімділігіне, сондай – ақ кәсіпорынның
тиімді қызмет етуі мақсатында ... ... қол ... ... Корпорация қызметінің қаржылық, өндірістік және
коммерциялық жақтары ... ... ... пен ... тәуелділік бар.
Қаржылық қызметінің жетістігі, көбінесе оның өндірістік – ... ... ... ... ... қызметін біртұтас кешенді
талдауды, яғни ішкі (басқару) және ... ... ... ... деп
бөлуді қажет етеді. Талдаудың бұл түрлерінің әрқайсысының өзінің негізгі
ақпараттық көздері бар.
Әлемдік ... ... есеп ... екі түрі бар.
Бірінші, сыртқы түрі ... ... ... ... ... сондай – ақ ... ... мен ... оның ... ... және ... ... шаруашылық
қызметінің нәтижесімен таныстыру үшін қаржылық газеттер мен бюллетендерде,
арнайы анықтамаларда басылып ... ... есеп ... ... ... ... субъектінің шаруашылық қызметін өзгермелі түрде бейнелеп
көрсетуге, даму бағыты мен оның ... ... ... болжауға
мүмкіндік беретін бірқатар жылдардың мәліметтерін жариялайды.
Екінші түрі – басқару талдауды, бұл ... ... ... ... ... ... нормативтері туралы, сондай ақ сапаның
төмендігіне немесе тауардың ... тыс ... ... ... ... ... қатаң құпияландырылған, басқа тұлғалар
үшін жабық есеп болып ... Ішкі есеп ... ... ... мен ... ... болу ... бойынша шығындар сияқты жеке
бөлімшелердің жұмыс нәтижелерін сипаттайтын маңызды есеп ... ... жеке ... ... ... деңгейін анықтау,
шығындар мен нәтижелерді салыстыру, кімнің қалай жұмыс істейтінін көруге
мүмкіндік береді. Ішкі талдау – ... ... ал ... ...... негізінде жүргізіледі. Қаржылық қызметте нормативтерді ... өз ... ... ... ... ақпараттар,
коммерциялық құпияға айналады.
Сонымен жұмысты аяқтай ... ... ... атап ... ... корпоративтік қаржылық басқаруды бүгінгі қаржылық және нарықтық
қатынастар дамыған экономикалық ... ... ... жаңа
да тиімді жолдарын жетілдіріп отыру;
- әлемдік озық тәжірибелерді отандық экономикада қолдануды ... ... ... ... және ... дамытуда мемлекеттік қолдау мен
реттеп отыруды қадағалау шараларын іске асыру қажеттігі туындайды;
- корпоративтік қаржыларды басқаруда ... ... ... ... және ... ... экономиканың
өңдеуші, өнеркәсіптік салалырана бағыттталуын қамтамасыз ету болып
табылады.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қаржылық жоспарлау - қаржылық ... мен ... ... ... ... жүзеге асырудың негізгі механизмі оперативті ... ... ... ... ... кәсіпорын қызметінің ағымдағы
басқарылуын қамтамасыз етуге ... ... ... қалыптасқан қаржы
саясаты,тактикалық шешімдер мен ережелерге сай, кез келген мерзімге ... тек ... ...... ... және ... ... мәселелер мен ұзақ мерзімді
мақсаттарды енгіздеу, жасау және жүзеге асыру ... ... ғана ... ... мен мәселелерге қол жеткізгенге дейінгі ... ... ... ғана ... ... ... кәсіпорынның сыртқы
нарықтық ортамен байланыс құралы болып табылады.
Корпоративтік стратегия - диверсификацияланған компанияның ... ... яғни ... ... ... ... ... (мысалы концерндер мен конгломераттарда) болады. ... әр ... ... жағдайын нығайтуға бағытталған ... мен ...... ... ... ... ... мен тәсілдерден тұрады.
Қаржылық стратегияны қалыптастыруда ақшалай кірістердің толықтылығына,
ішкі ресурстарды жұмылдыруға, өнімнің өзіндік құнын ... ... ... бөлу мен пайдалануға, ... ... ... кәсіпорын капиталын оңтайлы қолдануға ерекше
көңіл бөлінеді.
Қаржы саясатының стратегиясы мен тактикасы ... ... ... ... шешуге қолайлы жағдай тудырады. Тактика
корпорацияның дамуындағы ... ... ... мен ... анықтай
отырып қаржылық процесстерді ұйымдастыру әдістерін уақытылы өзгертіп отыру
арқылы қысқа мерзімде еш залалсыз, қаржы стратегиясы ... ... ... ... ... асыру үрдісі мына сұрақтарды өзіне қосады.
• Баға шешімдерін қабылдау(қаржы маркетингі);
Корпорацияның айналым активтері мен ... ... ... опративті басқару(ағымдағы қаржылық қажеттіліктерді анықтау,
айналым қаражаттар айналымын жеделдету, ... ... ... ... ... ... негізгі элементтетін басқару (босалқы қорларды
құру, дебиторлық борышты ... ... ... ... кәсіпорын қаржысын басқару қаржы саясаты, стратегиясы және
сәйкес тактикасы ... ... ... ... ... ... ету үшін ... ұдайы
өндірісті қаржыландырудың көздерін ескеретін тиісті қаржы стратегиясы
қажет.
Қаржы стратегиясы кәсіпорынды ақша ... ... ... ... басты жоспары.
Ол қаржыларды қалыптастырудың теориялық және тәжірибелік мәселелерін,
оларды ... және ... ету ... ... ... қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз ету мәселелерін шешуді
қамтиды. Қаржылық ... ... ... жүргізудің нарықтық
жағдайларының объективті заңдылықтарын зерттейді, ... ... ... және ... ... мен ... ... асырады.
Кәсіпорынның қаржылық стратегиясы оның қызметінің барлық жағын
қамтиды, оның ... және ... ... ... ... ... есеп ... және баға саясаты, құнды
қағаздар сферасындағы саясат.
Кәсіпорынның қаржылық мүмкіндіктерін жан-жақты ескере отырып, ішкі
және ... ... ... ... отырып қаржы стратегиясы
кәсіпорынның қаржылық-экономикалық мүмкіндіктерін өнім ... ... сай ... қамтамасыз етеді. Олай болмаған жағдайда
кәсіпорын банкротқа ... ... ... стратегиясын және тиісті іс- әрекеттер
бағытын ... ... үшін ... ... ресурстарын пайдалануды және
олардың қалыптастыруын білдіреді. Ол ... ... ... ... ... және ... ... әртүрлі
жағдайларда кәсіпорынның мақсаттарына жету үшін ... ... ... ...... және ... стратегиямен
анықталып, перспективаға есептелген және ірі ауқымды міндеттерді шешуді
қарастырған қаржы саясатының ұзақ ... ... ... ... экономикалық дамуының жалпы
стратегиясының ... бола ... оған ... ... ... ... ... мақсаттары және бағыттарымен үйлесуі керек.
Бұл функционалды стратегияның маңызы-функционалды мақсаттардың
теңгермешілігі мен кәсіпорын қызметінің ... ... ... ... ... сипатталатындығында. Екінші жағынан, қаржылар-
басқа функционалды стратегияларды жасаудың негізгі көзі, бастамасы, себебі
қаржы ... ... ... ... мен ... әсер ... шектеулердің бірі болып табылады.
Қаржылық стратегияның ішінде басты қаржылық стратегияны, ... ... және ... ... ... ... асыру
стратегиясын бөліп көрсетуге болады.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Бочаров В.В. Корпоративные финансы. СПб: Питер ... Ван Хорн Дж. ... ... ... /Пер.с анг. – М.: Финансы и
статистика, 2000
3. Жуйриков К.К и др. ... ... ...... 2004
4. Попова Р.Г., Самонова И.Н., Добросердова И.И Финансы предприятия –
СПб; Питер, ... ... Л.Н. ... ... ... – М.: ... ... 2005
6. Мельников В.Д. Основы финансов. Учебник – Алматы, 2005
7. Мейірбеков А.К., Әлімбетов Қ.Ә. ... ... Оқу ... ... ... Д.С., Шохин Е.Н. Теория финансов предприятий. Уч.пос. – ... и ... ... Росс С., ... Р., ... Б. ... ... финансов /
Пер. с англ. М.: Лаборатория базовых знаний, 2000
10. Финансы предприятий. ... Ред М.В ... – СПб: ... ... ... Финансы организаций (предприятия). Учеб./Под.ред Н.В ... ... ... П.Н. ... ... Учеб. – М.:ИТП «Дашков и К», 2003
13. Өсербайұлы С Корпоративтік қаржы. Оқу ... ... ... ... ... Н.Т . ... финансы Учебник Алматы, 2008
15. Құлпыбаев С. Қаржы. Оқулық. Алматы, ... ... Г.В., ... ... ... ... ... Бочарев В.В., Корпоративные финансы. Санкт-Петербург 2008
18. Үмбетәлиев А., «Кәсіпорын экономикасы және кәсіпкерлік» Алматы 2002
19. Мейірбеков А.Қ., ... ... ... ... ... А., ... А.Ж., Корпоративтік қаржы» Алматы 2009
21. Өсербайұлы А., Қалымбекова Ж., ... ... ... ... тиімді құрылымын анықтау» Қаржы менеджменті, 2009, №12
(12)
23. «Капитал құрылымын оңтайландыруда ... ... ... ... 2008, ... ... Б.Қ. Корпорациялар қаржысы: оқу құралы. – Алматы: ... 2010. – 258 ... ... К.Ш., Төлегенов Э.Т., жұмағалиева Ж.Г. ... ... ... / Оқу ...... ... 2001. ... бет.

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 65 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қаржылық менеджмент туралы21 бет
Акционерлік қоғамның қаржысы24 бет
Акция және Облигация15 бет
Бағалы қағаз түрлері мен жіктелуі34 бет
Бағалы қағаздар нарығы, оның мәні мен негізгі түсініктері30 бет
Бағалы қағаздардың жіктелуі12 бет
Жиынтық табыс22 бет
Инвестиция және оның Қазақстан Республикасындағы қызмет етуi туралы20 бет
Капиталдың орташа өлшемдік құны және оның корпорация қарекетінде қолданудың негізгі аспектілері6 бет
Капиталдың экономикалық табиғаты 5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь