Жолай газ өңдеу өнеркәсібі

Кіріспе
1. Жолай газ өңдеу өнеркәсібі
1.1. Жолай газдың қазіргі дәуірдегі маңызы.
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер
Табиғатта мұнай шыққан жерлерде жолай газ да көп мөлшерде кездесіп отырады. Адамзатқа ол ертеден белгілі болғанымен, тұрмыста мұнайға қарағанда едәуір кеш қолданылды. Тарихи мәліметтерге қарағанда, 615 жылы Жапонияда алғашқы жолай газ скважиналары бұрғыланған. Шамасы осы кезеңде Үндістан, Парсы елдері мен Баку Каласы төңірегіндегі елді мекендер жолай газды тұрмыста, көбінесе шырақ жағу үшін пайдаланса керек.
Алғашқы жолай газ шамдары Лондон, одан кейін Париж, Нью-Йорк, Берлин қалаларында пайда болып, 1865 жылы Москваға, да жеткен. Бұл уақытта жолай газды көмір мен тақтатастарды жандырып алатын болғандықтан, ол кең көлемде қолдану таба қоймады.

1. Жолай газ өңдеу өнеркәсібі

Қазіргі уақытта табиғи жолай газ ең арзан, әрі ең қуатты энергетикалық отын көзі болып табылады. Негізі көміртектерден тұратын табиғи таз, сонымен бірге өндіріс салалары мен химия кәсіпорындары үшін бағалы шикізат. Мысалы, мұнай меи жолай газдан синтетикалық каучуктар алынып, олардан автомобиль дөңгелектері, өндіріске қажетті резина бұйымдары жасалады, ал «Москвич» жеңіл машинасының дөңгелегіне 24 кг каучук, қазіргі алып БелАЗ машиналарының дөңгелегіне 2 т каучук кетеді.
Күнделікті тұрмыста кеңінен пайдаланылып жүрген ыстық пен суықка төзімді, әрі жеңіл, тоттанбайтын, сынбайтын, әрі иілгіш бұйымдар негізі де жолай газ өнімі — пластмасса. Қазіргі уақытта пластмасса материалдары самолет, тіпті ракета жасауға да кеңінен пайдаланылуда. Олардан алынатын синтетикалық талшық-тар әрі төзімді, әрі сәнді капрон, нейлон, лавсан сияқты материалдар алынуы негізінде тұрмыста пайдаланылса, синтетикалык заттар өңдіріс пен техникада кеңінен қолдау табуда. 1976 жылы Батыс Германия фирмаларының бірі синтетикалық талшықтардан «аренка» аталатын жаңа материал алды. Ол ежелден таныс болаттан бес есе қатты болып шықты. Мұңдай синтетикалық материалдың болашағы зор.
Орыстың ұлы оқымыстысы Д. И. Менделеев:...жолай газды жылу үшін жағу, пешке қып-қызыл ақша жаққанмен бірдей»—деген екен. Жоғарыда айтылған мұнай жолай газ өнімдерінің қатарына синтетикалык, әр түрлі кір жуатын ұнтақтар, спирттер, гербицидтер мен медициналық препараттар, аммиак және күкірт қышқылы, тағы да басқа алынатын көптеген заттарды қосатын болсақ, онда Д. И. Менделеев айтқандай, «қып-кызыл ақшаны отқа жағып» отырғанымызды мойындауға тура келеді.
Әйтсе де, қазіргі уақытта жолай газды жағып энергия мен жылу өндірудің маңызы ерекше. Энергети¬ка саласында жолай газ негізінен бу қазандары мен пештерді жағуға, ал мұнай қозғалтқыш отыны ретінде пайдаланылады.
1. Дүкенбаев К.Д. Энергетика Казакстана. Движение к рынку.-Алматы: Ғылым, 1998.-584 с.
2. Дүкенбаев К.Д. Өмір өзегі. – Алматы, 1996. – 272 б.
3. Алияров Б.К. Освоение сжигания экибастузского угля на тепловых электрических станциях. – Алматы: Ғылым, 1996. – 272 с.
4. Нұрекенов Е., Темірбаев Д.Ж., Алияров Б.Қ. Жылутәсіл атауларының орысша-қазақша сөздігі – Алматы: РБК, 1997. – 77 б.
5. Аяпова Ж.Ж., Арынов Е.М. Іскер адамның орысша-қазақша экономикалық түсіндірме сөздігі. – Алматы: Инкар, Тұлға, 1993. – 320 б.
6. Құсайнов А., Нұржанов Б., Шотанов Ж., Балабатыров С., Жұмақанов Т. Электр техника мен электр энергетика терминдері. – Алматы: Санат, 1994
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе
1. Жолай газ өңдеу өнеркәсібі
1.1. Жолай газдың қазіргі дәуірдегі маңызы.
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер
Кіріспе
Табиғатта ... ... ... ... газ да көп ... кездесіп
отырады. Адамзатқа ол ертеден белгілі болғанымен, тұрмыста ... ... кеш ... Тарихи мәліметтерге қарағанда, 615 ... ... ... газ ... ... ... осы кезеңде
Үндістан, Парсы елдері мен Баку Каласы төңірегіндегі елді мекендер жолай
газды ... ... ... жағу үшін ... ... жолай газ шамдары Лондон, одан кейін Париж, ... ... ... болып, 1865 жылы Москваға, да жеткен. Бұл уақытта жолай
газды көмір мен тақтатастарды жандырып ... ... ол кең ... таба ... ... газ ... өнеркәсібі
Қазіргі уақытта табиғи жолай газ ең арзан, әрі ең қуатты энергетикалық
отын көзі болып табылады. Негізі көміртектерден ... ... таз, ... ... салалары мен химия кәсіпорындары үшін бағалы шикізат. Мысалы,
мұнай меи жолай газдан ... ... ... ... ... өндіріске қажетті резина бұйымдары жасалады, ал «Москвич»
жеңіл машинасының дөңгелегіне 24 кг ... ... алып ... ... 2 т ... ... тұрмыста кеңінен пайдаланылып жүрген ыстық пен суықка
төзімді, әрі ... ... ... әрі иілгіш бұйымдар негізі де
жолай газ өнімі — ... ... ... пластмасса материалдары
самолет, тіпті ракета жасауға да кеңінен ... ... ... ... әрі төзімді, әрі сәнді капрон, нейлон, лавсан
сияқты материалдар алынуы ... ... ... ... ... пен ... кеңінен қолдау табуда. 1976 жылы ... ... бірі ... талшықтардан «аренка» аталатын жаңа
материал алды. Ол ежелден таныс болаттан бес есе қатты болып шықты. Мұңдай
синтетикалық ... ... ... ұлы ... Д. И. Менделеев:...жолай газды жылу үшін жағу,
пешке қып-қызыл ақша жаққанмен бірдей»—деген екен. Жоғарыда айтылған ... газ ... ... әр
түрлі кір жуатын ұнтақтар, спирттер, гербицидтер мен ... ... және ... қышқылы, тағы да басқа алынатын көптеген
заттарды қосатын болсақ, онда Д. И. ... ... ... ... ... ... ... тура келеді.
Әйтсе де, қазіргі уақытта жолай газды жағып энергия мен жылу ... ... ... ... жолай газ негізінен бу қазандары мен
пештерді ... ал ... ... отыны ретінде пайдаланылады.
Табиғи жолай газдың басқа энергетикалык отын түрлерінен ерекшелігі:
--- жолай газ ... ... ... отын турлері сияқты түтін, қүйе, күл,
болмаса ... ... ... жолай газ жанғанда бөлінетін жылу мөлшері өте ... ... 1,5—2 ... ... ... газ өндірісіне жұмсалатын ... ... отын ... ... шығыннан әлдеқайда аз, күрделі құрылыстың өзіндік құны темен
және оны кен орындарын пайдаланудың ... ... ... ... ... ... жүзі елдеріндегі энергетикалық отын балансындағы жолай
газдың үлесі 1935 жылы 3% ... 1950 жылы 9%, ал 1975 жылы 18,5% ... ... ... 2030 жылы оның үлес ... 19% шамасында
болмақ. Жалпы жолай газ өндіру көлемі жылдан жылға ... Егер де ... 185,7 ... м3 жолай газ өндірілсе, 1960 жылы 513 млрд м5, 1970 жылы
1145 ... м3, І980 жылы 2,5 ... м3 ... газ ... ал үстіміздегі
ғасырдың аяғына қарай өндірілген жолай ... ... 3,8 ... м3-қа
жетіп, одан кейінгі жылдары біршама төмендейтін болады.
Табиғатта жолай газ түрлері көп, бірақ олардың ең көп тарағаны — ... ... Бұл ... газ ... ... ... шымтезек пайда болған
жерлерде жиі кездеседі. Дегенмен табиғи жолай газдың мол қоры мұнай ... ... ... ... ... ... өзара қатынасына
байланысты табиғи жолай газ орындары бірнеше топка бөлінеді. Егер бір ... ... ... газ ... ... жүз ... метрден ,аспаса, онда
жолай газ «қосалқы», ал жолай газ ... ... м3-қа ... ол ... ... кен орны деп ... Ал 1 т мұнайға 20000 м3-тан астам
жолай газ ... ... ... таза ... газ ... деп ... Міне,
осыған қарағанда табиғи жолай газдың ,жер қойнауында қалыптасқан ... көп. ... ... қоры да ... мол. ... ... барлық табиғи
жолай газ түрлерінің корын анықтау оңай емес, ... ... ... ... ... ... ... де алынбайды, олар бұрғыланған
скважиналардан шығып, тегіннен-тегін факел болып жанып ... ... ... тек ... ... ... газдардың қоры табиғи
кендеріндегі жолай газдың 40% -ін ... ... Н. В. ... пікірі бойынша, егер де өндіру коэффициенті
80% -ке жеткізілетін болса, онда планетамыздағы табиғи жолай газ қоры ... т ... отын ... ... ... жолай газ қорлары жер бетінде ... ... оның ... қоры ... 140 — 170 трилл.
м3 және ізденіс жұмыстары негізінде бұл шама үнемі айқындалып отырады.
2.5-к е с т е ... ... ... ... ... ... ... |нақтылы ... ... |
| ... ... | ... жолай |
| |газ ... | |газ ... |
| ... | ... ... |27,5 . ... және | ... |4,3 ... ... | ... Аме- | ... |20,6 ... | ... |25,1 ... | ... Шы- | ... ... те-| |ғыс ... |2,3 ... ... | |ТМД және | |
| | ... эко- | |
| |6,2 ... бар | |
| | ... |14,4 |
| | | | ... ... ... ... ... өте бай. ... болжамына
карағанда, мұнда шамамен 60 трилл. м3-тан астам жолай газ қоры бар және ... ... ... жүргізуге болады.
Тәуелсіз Мемлекеттерде алғашқы жолай газ құбыры Ұлы Отан соғысы жылдары
іске ... ... 160 ... астам жолай газ құбыры Бугуруслан кенінен
Куйбышев каласына тартылды. Қазіргі уақытта ... ... ... газ ... тарам-тарам желі-леріне барлық дерлік ірі ... ... ... ... ... ... газ ... төрт
тармағы қосылған, соның ішінде атақты Орта Азия — Орталық ... ... ... және ... бай кен ... дейін тартылған жолай газ құбырының ұзындығы 2700 ... ... ... ... газ ... кейбір Европа елдерін де
«көгілдір ... ... етіп ... ... кен ... ... 3000 ... астам жолай газ құбыры көршілес Шығыс Европа
елдерін жолай газбен жабдықтап отыр.
Қазір жолай газ дүние жүзі елдерінің энергетиқалық отын ... ... ... ал ... ... ... ... газды пайдаланып отыр.
ТМД-ның кең байтақ жерінде жыл сайын ондаған ірі ірі жолай газ кендері
ашылып, халық ... ... ... ... ... ... етуге
көптеген мүмкіндік-т"ер туып отыр.
Орта Азия республикалары мен Қазақстан аса ірі мұнайлы және жолай газды
аудандардың қатарына жатады. Есептеулерге қарағанда, бұл ... ... ... ... м3-тан, астам жолай газ өндіруге болады.
Қ а з а қ с т а н д а ... ... ... ... 1957 ... 1961 жылы ... ... скважиналардан алғашқы жолай газ
фонтандары атқылап, бұл өнірдің ... газ ... бай ... ... ... ... ... және Ақтөбе облыстарының жерлерінен, Орал-
Ембі алқабынан қазірдің өзінде елуден астам жолай газ кең ... ... ... ... ... қоры бойынша Каспий өңірі ... ... ... ... ірі ... газ ... қалыптасуда, ал Шу—Іле,
Балқаш — Алакөл ойпаттары,, Қызылорда облысындағы Сексеуіл ойпаты, ... мен ... ... облысынын солтүстік жазықтары жолай газ
кеніне бай аудандар ... ... ... ... ... ... ... отын қорларын өндіру
жөнінен дүние жүзінде алдыңғы қатардан орын алары сөзсіз.
1.1. Жолай газдың ... ... ... ... қазіргі эконюмикада жетекші рөл атқарады. Кез-
келген мемлекеттің өндіргіш күштерінің деңгейі ... ... ... ... ... ... ... маңызының
зорлығына дүние жүзінде өндірілетін пайдалы қазбалардың 70% астамы энергия
көздеріне жататындығы дәлел бола алады.
Энергия ... ... ... - ... мұнай, табиғи жолай газ,
гидроэлектроэнергиясы және ядролық энергия. Дүние жүзінде энергия қорларын
өндіру ... ... ... жылу сынымдылығына
29,5 мың кДж/т есептегенде) млрд.т мынадай:
1900ж 1920ж 1940ж 1960ж 1980ж ... |0,72 |1,34 |1,88 |2,09 ... | | | | ... | | | | ... |1700 |1200 |90 |400 ... % | | | | ... қордан |50 |35 |3 |12 ... |28 |1 |50,5 |20,5 ... жүзі ... мұнайды пайдаланудың жоғарғы деңгейі, ғалымдар мен
мамандардың жақын кезінде мұнай қорының таусылу мүмкіндігі туралы ойларын
дәлелдей түседі. XXI ... ... таяу ... ... ... қорының
таусылуы туралы пікірлер көп айтылуда.
Мұнайдың энергия өндіруде негізгі шикі зат ... ... ... ... экономикалық және саясаттық рөлі арта түсті. Мемлекетте ... бар ... ... және мұнай өнімдерін экспортка шығару мүмкіндігі
бұл мемлекетке экономикалық және әлеуметтік ... ... ... ... береді. Сонымен бірге, мұнайдың дүние ... ... ... мұнай базарындағы коньюктурасы, мұнай өндіруші елдермен
қатар, мұнайды ... ... алып ... пайдаланатын елдер үшін
эқононмикалық саясатта күрделі ... ... тура ... ... ... ... ... бағасы тұрақсыз болып тұр. Екінші
дүние жүзілік соғыстан ... ... ... ... бағасын, құрамында АҚШ-
тың мұнай монополиясы үстемдік бағыт ұстанған, халықаралық мұнай картелі
анықтады. Картель ... оны ... - ... ... ... ... (1970ж - 22 ... 1м3 үшін) сатып алып, ал мұнай епімдерін
импорттаушы - мемлекеттерге салыстырмалы жоғары бағаға ... ... ... ... ... алмады. Сондықтан, олар өздерініц саяси
жағдайын қорғау мақсатын, мұнай монополистерімен күресу үшін және ... ... ... ... ... 1960 жылы ... шетке
шығарушы елдердіц (МШІІЕҚ) қоғамын құрды. Бұл қоғамға ... ... ... ... ... ... ... Индонезия, Ливия, Нигерия,
Алжир, Эквадор кірді.
Дүние жүзіндегі , әсіресе өркендеген елдердегі, энергетикалық ... ... ... күрт ... ескере отырып МШШЕҚ, елдері 1972-
1973жж мұнай ... ... ... мұнайдың бағасын төрт- жеті есе
көбейтті. Мұнай бағасының ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етуді қиындатты.. Бұл ... ... ... ... ... ... белгілі болды.
Өркендегси Батыс елдері өздерінің мұнай импортынан бағыныштығын
азайту мақсатында, ... мен ... ... ... ... ... ... бағыт ұстады, энергия өндірудің басқа көздерін (күн,
ядро, геотермалды) өсіре бастады. Осындай әрекеттердің ... ... ... ... бағасы төмендей бастады. 1980ж. мұнайдың дүние
жүзілік орташа бағасы 1м3 үшін 190 ... ... ал 1987ж. 113 ... КСРО өзін ... ... ... ... қабат, оны көп
мөлшерде Батыс және ... ... ... ... елдерге экспортқа
шығарып, мемлекеттің валюталық қорын толтырып, шет елдерден өндірістік және
тұрмыстық тауарлар алып келді.
Қазақ ... де ... ... ... ... ... шығару ( өндірілген өнімнің жартысындайын) арқылы, елдің валюта
қорын көбейтуде, өндірістің техникасы мен ... ... ... көтеруде көптеген шаралар жоспарлауда.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қазақтсан қазіргі кезде және болашақта ... ... ... ... ... сатуға шығара алатын елдердің қатарына жатады, ондай
елдер дүние жүзінде көп емес. Жердің құрғақ ... 1,8% алып ... ... ... отын ... ... шоғырланған, ол 30
млрд. т. ш. о. құрайды. Одан көмір үлесіне 80%, жолай газ ... ... және ... ... ... 7% келеді.
Республиканың отын-энергетикалық кешенінің мүмкіншілігі әлі жеткілікті
толық пайдаланылмай отыр. Мысалы, 1993 жылы өзіндік өндіру ... ... ... 90%, мазутпен 87%, бензинмен 86%, дизельдік отынмен 74%,
табиғи жолай газбен 42%қана қамданды. Бұл ... ... ... ... ... сол ... мүддесімен санаспай бір орталықтан
жоспарлаудың салдары.
Отын – энергетикалық қорлар Қазақстан жерінде орналасуы біркелкі емес:
көмірдің ... ... ... ... және ... ... ... алқап жолай газдың айтарлықтай қорына ие, Оңтүстік
Қазақстанда өте ірі ... Іле ... ... кені мен ... ұсақ ... ... көмір кендерібар.
Негізгі суэнергетикалық қорлар Шығыс және Оңтүстік Шығыс Қазақстанда
шоғырланған. Зерттелуі және ... ... ... ... отын – ... ... мына категорияларға бөледі:
А – барланған және өндіруге дайындалған (өнеркәсіптік өндірілетін);
В - ... ... ... ... негізделген,
салыстырмалы барланған және шекарасы белгіленген, ... ала ...... ... ... ... ... барланған);
С2 – геологиялық болжау негізінде анықталған
Үш категорияның А+В+С, қосындысы кенның өнеркәсіптік қоры болады, ...... ... ... ... есепке алынады.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. Дүкенбаев К.Д. Энергетика ... ... к ... ... ... ... К.Д. Өмір ... – Алматы, 1996. – 272 б.
3. Алияров Б.К. ... ... ... угля на тепловых
электрических станциях. – ... ... 1996. – 272 ... ... Е., Темірбаев Д.Ж., Алияров Б.Қ. Жылутәсіл атауларының орысша-
қазақша сөздігі – Алматы: РБК, 1997. – 77 ... ... Ж.Ж., ... Е.М. Іскер адамның орысша-қазақша экономикалық
түсіндірме сөздігі. – Алматы: ... ... 1993. – 320 ... Құсайнов А., Нұржанов Б., Шотанов Ж., Балабатыров С., Жұмақанов Т.
Электр техника мен ... ... ...... ... 1994

Пән: Мұнай, Газ
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жолай газ өңдеу өнеркәсібі. Түрлері16 бет
Астрофизикада бақыланатын сызықтар6 бет
ЕврАзЭҚ мемлекеттерінің транзиттік қуатының негізгі проблемалары және даму болашағы29 бет
Жаңажол кен орны65 бет
"Жігер Ақ" сүт өнеркәсібі кәсіпорындарының қазіргі жағдайы және даму тенденциялары23 бет
1946-1970 жылдардағы Қазақстан ауыр өнеркәсібіне инженер кардларды даярлау63 бет
«Айданқұс» ЖШС-тің өнеркәсібі қорлары айналымына талдау жүргізу19 бет
«Мұнай өңдеу және мұнай химия өнеркәсібіндегі зауытының санитарлық нормасы ».13 бет
Аймақ өнеркәсібін инновациялық дамыту124 бет
БАҚ тағам өнеркәсібінде қолдану6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь