Қазақстан Республикасының индустриалды-инновациялық стратегиясын жүзеге асыру мәселелері

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3
1.ИНДУСТРИЯЛЫҚ.ИННОВАЦИЯЛЫҚ САЯСАТТЫ ЖҮЗЕГЕ АСЫРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .6
1.1 Экономикалық жүйені қайта құруда индустрияландырудың рөлі, тарихи даму кезеңдері мен қағидалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .6
1.2 Индустриялық.инновациялық саясатты жүзеге асырудың объективті қажеттіліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..22
1.3 Экономикалық дамудағы индустриялық.инновациялық саясаттың рөлі және оның шет елдік тәжірибесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .32
2.ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА ИНДУСТРИЯЛЫҚ.ИННОВАЦИЯЛЫҚ САЯСАТТЫҢ ЖҮЗЕГЕ АСУ БАРЫСЫН ТАЛДАУ ... ..54
2.1 Индустриялық.инновациялық саясаттың ҚР аймақтарында жүзеге асуын талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 54
2.2 Стратегияны жүзеге асырудағы Қазақстандық даму институттарының қызметін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..64
2.3 Қазақстандағы технопарктер желісінің дамуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..83
3. ИНДУСТРИЯЛЫҚ.ИННОВАЦИЯЛЫҚ САЯСАТТЫ ЖҮЗЕГЕ АСЫРУДЫҢ ТИІМДІЛІГІН КӨТЕРУ ЖОЛДАРЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..99
3.1 Инновациялық факторлар . экономиканың бәсекеге қабілеттілігін арттырудың негізгі бағыты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..99
3.2 Индустриялық.инновациялық саясатты жүзеге асырудың қазіргі проблемалары және оларды шешу жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...120
3.3 Инновациялық жобаның тиіміділігі және оны жетілдіру бойынша ұсыныстар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .133
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .142
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .145
Зерттеудің өзектілігі. Қазақстанның 2003-2015 жылдарға арналған индустриялық-инновациялық даму бағдарламасы ғылым және инновациялық сферасында мемлекеттік саясатты белсенді жүргізу арқылы экономиканың жоғары технологиялық құрылымын құруға бағытталған. Өнеркәсіптік өндірістің жеткіліксіз даму жағдайларында индустриялық-инновациялық дамуды жетілдірту проблемасы «Қазақстан – 2030»стратегиясымен, сондай-ақ Президенттің Қазақстан халқына деген жолдауымен анықталған ұзақ мерзімдік басымдылықтарға жауап беретін экономиканың саласын басқарудың тиімді экономикалық құралдарының қатарында өте өзекті болып табылады. Экономика саласының индустриялық-инновациялық даму проблемасын шешу елдің, кәсіпорынның жағдайын, болашағын және қажет етілетін қаражаттарды бағалауды білдіретін қаржы-экономикалық талдаудың талаптарына және нәтижелеріне сәйкес жүзеге асырылуы керек.
Соңғы кезде индустриялық-инновациялық даму саясаты жалпы экономикалық сипаттағы жеке ғылыми жұмыстардың, әрі арнайы зерттеулердің объектісі болып табылады. Олардың ішінен Назарбаев Н. А, Купешова С.Т, Ә. Сапарбаев, Ю. К. Шокоманов, Кенжегузин М. Б, Есентугелов А, Мамыров Н. К және т.б. ғалымдардың еңбектерін атауға болады.
Инновациялық қызметтің теоретикалық және тәжірибелік сұрақтарын, оның пайда болу және таралу механизмін Д. Сахал, Б. Твисс, Р. Фостер, Э. Янч, Дж. Мартино, У. Ж. Алиев, А. Т. Ашимбаева, А. А. Арупов, С. А. Турсунова, Н. Кондратьев, В. Логинов, Ю. Яковец, т.б. зерттеген.
Ал инновациялық дамуды мемлекеттік қолдау, инновациялық инфрақұрылымының қалыптасуын және жаңа индустриалды елдердің тәжірибелерін оқу бойынша Р. А. Алшанов, Ф. Альжанова, С. А. Аханов, Е.Джумабаев, Ф. М. Днишев, Т. А. Есиркепов, М. Р. Куватов, З. Сальжанова, Т. С. Сатпаев, С. Сатубалдин, Р. К. Жуламанов, т.б. ғалымдар өз зерттеулерін жүргізген.
Индустриялық-инновациялық даму проблемасын зерттеу бойынша экономикалық әдебиетті талдау ИИДС жүзеге асыру жағдайында оның қалыптасу және басқарудың сұрақтарын жетілдірту, шетел және отандық тәжірибені терең зерттеу, стратегияны іске асырудың тиімділігін көтеру бойынша ұсыныстарды жасау қажеттілігін дәлелдейді.
Зерттеу мақсаты мен міндеті. Диссертациялық жұмыстың мақсаты Қазақстан Республикасының индустриялық-инновациялық даму саясатын іске асырудың қазіргі проблемаларын анықтау және оларды тиімді шешу жолдары бойынша ұсыныстар жасау болып табылады.
Бұл мақсатқа жету үшін келесі міндеттерді шешу қажет:
- әлемдік ғылым мен тәжірибеге сүйене отырып, инновацияны экономиканың нақты саласына енгізу механизмін реформалаудың ғылыми әдіснамасын ғылыми түрде тұжырымдау;
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ИНДУСТРИАЛДЫ-ИННОВАЦИЯЛЫҚ СТРАТЕГИЯСЫН ЖҮЗЕГЕ
АСЫРУ МӘСЕЛЕЛЕРІ
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ..................................................................
...............................................3
1.ИНДУСТРИЯЛЫҚ-ИННОВАЦИЯЛЫҚ САЯСАТТЫ ... ... ... ... ... ... құруда индустрияландырудың рөлі, тарихи даму
кезеңдері мен ... ... ... ... асырудың объективті
қажеттіліктері……………………………………………………………………….22
1.3 Экономикалық дамудағы индустриялық-инновациялық саясаттың рөлі ... шет ... ... РЕСПУБЛИКАСЫНДА ИНДУСТРИЯЛЫҚ-ИННОВАЦИЯЛЫҚ САЯСАТТЫҢ ЖҮЗЕГЕ АСУ
БАРЫСЫН ТАЛДАУ……54
2.1 Индустриялық-инновациялық саясаттың ҚР аймақтарында жүзеге ... ... ... ... Қазақстандық даму институттарының қызметін
талдау ……………………………………………………………………64
2.3 Қазақстандағы технопарктер желісінің ... ... ... ... ... ... КӨТЕРУ
ЖОЛДАРЫ………………………….......................…..99
3.1 Инновациялық факторлар – экономиканың бәсекеге ... ... ... ... ... ... асырудың қазіргі проблемалары
және оларды шешу жолдары…………………………………....120
3.3 Инновациялық ... ... және оны ... ... ... ... ТІЗІМІ…………………………………..145
КІРІСПЕ
Зерттеудің өзектілігі. Қазақстанның 2003-2015 жылдарға арналған
индустриялық-инновациялық даму ... ... және ... мемлекеттік саясатты белсенді жүргізу арқылы экономиканың жоғары
технологиялық құрылымын ... ... ... ... даму жағдайларында индустриялық-инновациялық дамуды жетілдірту
проблемасы «Қазақстан – 2030»стратегиясымен, ... ... ... ... ... анықталған ұзақ мерзімдік
басымдылықтарға жауап беретін экономиканың саласын ... ... ... қатарында өте өзекті болып табылады. Экономика
саласының индустриялық-инновациялық даму ... шешу ... ... ... және ... ... қаражаттарды бағалауды
білдіретін қаржы-экономикалық талдаудың талаптарына және ... ... ... ... ... индустриялық-инновациялық даму саясаты жалпы экономикалық
сипаттағы жеке ... ... әрі ... ... ... болып
табылады. Олардың ішінен Назарбаев Н. А, Купешова С.Т, Ә. Сапарбаев, Ю. К.
Шокоманов, ... М. Б, ... А, ... Н. К және ... еңбектерін атауға болады.
Инновациялық қызметтің теоретикалық және тәжірибелік сұрақтарын, оның
пайда болу және таралу механизмін Д. Сахал, Б. ... Р. ... Э. ... ... У. Ж. ... А. Т. ... А. А. Арупов, С. А. Турсунова,
Н. Кондратьев, В. Логинов, Ю. Яковец, т.б. зерттеген.
Ал инновациялық дамуды мемлекеттік ... ... ... және жаңа ... ... ... оқу бойынша Р. А.
Алшанов, Ф. Альжанова, С. А. Аханов, Е.Джумабаев, Ф. М. ... Т. ... М. Р. ... З. ... Т. С. ... С. ... ... Жуламанов, т.б. ғалымдар өз зерттеулерін жүргізген.
Индустриялық-инновациялық даму проблемасын ... ... ... талдау ИИДС жүзеге асыру жағдайында оның қалыптасу және
басқарудың ... ... ... және ... ... терең
зерттеу, стратегияны іске асырудың тиімділігін көтеру бойынша ұсыныстарды
жасау қажеттілігін дәлелдейді.
Зерттеу мақсаты мен міндеті. ... ... ... ... ... даму саясатын іске ... ... ... және ... ... шешу ... ... жасау болып табылады.
Бұл мақсатқа жету үшін келесі міндеттерді шешу қажет:
- әлемдік ғылым мен тәжірибеге сүйене ... ... ... саласына енгізу механизмін реформалаудың ғылыми әдіснамасын ғылыми
түрде тұжырымдау;
- инновацияны өндірістің техникалық ... ... ... сондай-ақ әлемдік тәжірибені оқу негізінде оның тиімділігін
бағалау әдістемесін жетілдірту бойынша проблеманы зерттеу;
- индустриялық-инновациялық ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру механизмін жетілдіртуге
байланысты проблемаларды анықтау және зерттеу;
елдегі индустриялық-инновациялық саясаттың жүзеге асу барысын талдау
және оған ... ... баға ... ... ... ... асыру бойынша проблемаларын
тиімді шешу жолдары бойынша ұсыныстарды жасау.
Зерттеу объектісі ретінде Қазақстан Республикасының ... ... ... іске ... проблемалары және оларды шешу
жолдары мен басымдылықтары болып ... ... ... ... ... ... асырылуы.
Зерттеудің теоретикалық және әдістемелік негізі ретінде индустриялық-
инновациялық саясатты ... ... ... ... отандық және
шетел ғалым-экономистердің еңбектері ... ... ... ... ... оның қаржыландырылуы мен несиеленуі бойынша
Қазақстанның заң және нормативтік ... ... ... ... ақпараттық негізіне шетелдік ... және ... ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының Ұлттық статистикалық ... және ... мен ... мәліметтері, түрлі басылымдар, ... ... ... ... ... нәтижелермен дәлелденген:
- индустриялық-инновациялық саясаттың экономикалық мәнін, соның ішінде
оны жүзеге ... ... ... мен ... экономикада алатын
орнын анықтау бойынша теоретикалық сұрақтар қарастырылған;
- индустриялық-инновациялық саясаттың қалыптасуы және жүзеге ... ... ... ... ... ... ... индустриялық-инновациялық саясатты мемлекеттік қолдаудың бағыттары мен
шаралары негізге алынған;
- Қазақстанда индустриялық-инновациялық саясаттың ... ... ... ... Қазақстан Республикасында индустриялық-инновациялық саясатты жүзеге
асыру проблемалары және оларды тиімді шешу ... ... ... мен
бағыттар берілген.
Қорғауға жіберілген диссертациялық жұмыстың негізгі ... ... ... ... ... мақсатын және
міндетін авторлық тұрғыдан анықтау;
- индустриялық-инновациялық саясаттың ... даму ... ... ... ... ... ... Республикасында индустриялық-инновациялық саясаттың қызмет
етуі және өзара әрекеттесудің әдістемелік қағидалары;
- индустриялық-инновациялық саясаттың жүзеге асырылуын бағалау ... ... ... ... тиімді жүзеге асырылуы ... ... ... ... ... ... индустриялық-инновациялық саясаттың жүзеге
асыру тиімділігін көтереді;
- индустриялық-инновациялық саясаттың қызмет етуін басқаруға және оны
жүзеге ... ... ... ... береді.
Зерттеу нәтижесінің жариялымы. Диссертациялық жұмыс бойынша 2 ... ... ... мен ... ... ... 100 бет көлемінде
баяндалған, соның ішінде 15 ... және 12 ... бар. ... ... ... ... қолданылған әдебиеттер тізімінен және қосымшадан
құрылған.
1. ИНДУСТРИЯЛЫҚ-ИННОВАЦИЯЛЫҚ САЯСАТТЫ ЖҮЗЕГЕ АСЫРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ
НЕГІЗДЕРІ
1.1 Экономикалық жүйені қайта құруда индустрияландырудың ... ... ... мен ... ... индустриялық қоғам құру туралы ілімнің пайда болуы
француз ... ... ... ... ... ... болып келді. Оның
айтуынша әртүрлі елдердегі индустрияландыру үрдістері нәтижесінде бірегей
индустриялық қоғам құруға болады. Оның ... және ... ... ... қоғамның түрлері деп санауға болады.
Қоғамның экономикалық және әлеуметтік-саяси даму деңгейі ғылыми-
техникалық ... ... ... ... ... белгілі. Өз
кезінде австриялық экономист Йозеф Шумпетер индустриялық дамудың циклдық
үлгісін ұсынған, әрбір циклдың ... оның ... 50-60 жыл ... ... ... басталуы өнеркәсіптік революциямен байланыстырылады,
сөйтіп сол қоғамдағы жаңа өндірістік-экономикалық ... ... ... ... ... Шумпетердің айтуынша, қоғамның экономикалық
даму негізін құрайтын факторларға ... ... ... ... бір мерзімінен екіншісіне өтудегі факторлар ... ... ... ... дамуы жатады. Сонымен бірге
әрбір индустриялық цикл қоғамдағы экономикалық өркендеудің іргесін құрайтын
жаңа салалардың ... ... ғана ... ... ... осы салалардағы
түбегейлі өзгерістерге де байланысты болады.
Бірінші ... ... ... ... ... өнеркәсіптік
революциямен байланыстырады және ол 1785 жылдарда басталды деп тұжырым
жасайды. Өндірістік үрдістерде судың энергиясын ... ... ... ... ол ... және тоқыма сияқты іргелі салалардың
пайда болуына ықпалын тигізді.
Екінші индустриялық цикл кезінде бу ... ... ... ... және ... салаларын (болат құю өнеркәсібі пайда
болады) әрі қарай дамыта ... ... ... ... ... болуы
арқылы сол уақыттағы экономиканың инфрақұрылымын түбірімен өзгертті.
Үшінші индустриялық цикл электр және ... ... ... ... ... ... ... революцияның
басталуымен байланысты болды. Бұған, жеке алғанда, ішкі жану двигателін
ойлап табуды ... ... Осы ... химия өнеркәсібі мен автокөлікті
дамыту ... ... ... Төртінші индустриялық циклдың
факторларына атом ... мен ... ... ... ... салалардың құрылымын түбірімен өзгертті. Сөйтіп авиакосмостық,
радиоэлектроника, электрондық машина жасау сияқты жаңа ... ... әсер ... ... ... ... ... басталуы ақпараттар мен
телекоммуникация ... ... ... жетістіктері негізінде
ақпараттар жүйесінің дамуымен байланыстырылады. Бұл циклдың ... 2020 ... деп ... Осы ... цикл ... ... циклы болып, содан кейінгі жаңа пост индустриялық ... ... ... жаңа ... ... ... Ауыр қол ... еңбекпен ауыстыра отырып, адамзат дамуында жаңа дәуір, яғни
индустрияландыру дәуірі басталды. Машина мен механизмдерінің жаңа ... ... ... үрдісте адам өзінің әлеуметтік-рухани
жағдайын жақсартуға ... ... ... ... ... бойынша техникалық прогресс ... ... ... ... ... ... бірге олардың
мазмұнын да өзгертіп отырады, экономикалық билік ірі корпорациялардың, ... та ... ... үлесіне тиеді. Ал, постиндустриялық қоғам
тұжырымдамасын тұңғыш рет американ социологы Даниель Белл әзірлеген. Онда
индустрияландыру ... ... ... ... қоғамда экономикалық
ерекшеліктерге басты назар аударылады да, ол постиндустриялық қоғамның бес
белгісімен ... ... ... ... қызмет көрсету сферасына бет бұруы;
2) жұмыскерлердің жалпы санында білікті мамандар мен ... ... ... ... ... ... ... ортаның технологияны бақылауға бейімделуі;
5) қоғамның жаңа «санаткерлік технология» үрдісін дамытуға бет бұруы.
Жаңа индустриялық қоғам теориясы Американың ... ... ... бірқатар еңбектерінде, соның ішінде «жаңа индустриялық
қоғам» ... ... орын ... Онда ... ... жүйесі екі түрлі сектордың жиынтығынан тұратындығы
қарастырылған. Біріншісіне, ... ... ... ... ... мемлекеттегі билігі үстем ірі корпорациялар жататын болса, екіншісіне
ұсақ ... ... бара ... ... қызмет көрсету аясы және
т. б. жатады.
ХХ ғасырдың ортасынан бастап, өңдеу өнеркәсібінің жалпы ішкі ... ... бір ... ... көтерілді. Мысалы, жедел дамыған елдерде
оның деңгейі 60 жылдардың аяғында 13-15 мың АҚШ долларына деін жетіп, ... оның ... ... ... үрдістері қалыптасқан. Едәуір қысқару
60-жылдардың ... ... ... Францияда байқалды.
Индустрияландыруды кеш бастаған елдерде (Жапония, Италия), өңдеу өнеркәсіп
салаларының ... 70 ... ... ... өсіп, содан кейін қайта
құлдырай бастаған. АҚШ-та, Жапонияда, Францияда жалпы ішкі өнім ... ... ... ... аясындағы өнім көлемі жоғары болған.
Экономикасы дамыған АҚШ-та 1960-1996 жылдар аралығында жалпы ... ... ауыл ... үлесі 4%-дан 2%-ға дейін,
өнеркәсіпте 34%-дан 28%-ға ... ... ... ... ... ... 70%-ға ... артқан, Жапонияда ауыл шаруашылығының үлесі
13%-дан 2%-ға, ... ... 32%-ға ... азайып, қызмет көрсетуде
45%-дан 60%-ға көтерілген. Ал Германияда ауыл шаруашылығында 6-дан ... ... 34-ке ... ... ... аясында 40-тан 59-ға
көтерілген, ... ... 9-дан 3-ке, ... 24-ке ... ... ... 68% артқан. Демек, индустриялық деңгейі жоғары
мемлекеттердің бәрінде де ауыл ... мен ... ... ... аясының жалпы ішкі өнімдегі үлесі көтеріліп отырған.
Одан кейінгі онжылдықта көптеген бағыттар бойынша әлемде алға ... ... ... ... ... ... елдер» (Тайвань,
Сингапур, Оңтүстік Корея, Гон-Конг) пайда болды. Мәселен, Оңтүстік ... ... ... ...... ... Кеңесінің дайындаған шаруашылықты дамытудың бес жылдық жоспары
еді. ... ... ... ... ... тарапынан реттеудің басты
бағытына экономикалық ... ... ... ... ұлғайтуды
ынталандыру жатады. Осы елдерде экономикалық ынталандыру әдістерін ... ... өз ... ... отыр.
Аталған елдерде мемлекет араласатын ... ... ... пен ... ... ... ... сұранымдағы тауарларға
(ұн, қант, кофе, дәрі, ... ... ... ... өндірісі
монополияландырылған немесе өмірге қажетті экономиканың дамуында маңызды
орын алатын (электр қуаты, ... ... ... ... ... баға
белгілеу орталықтан қатаң бақылауға алынған.
Аралас экономиканың артықшылығын дәлелдейтін екі ... ... ... Ресурстарды бөлудің тиімділігі. Ол өндірісте ресурстардың
жинақталған түрлерін тиімді пайдалануды ... ... жаңа ... ... ... ... күш салады.
Екіншісі. Еркіндік. Нарықтық аралас жүйенің ... ... ... маңызына, оның жеке еркіндікке негізделуі жатады.
Демек, ондай елдерде өнеркәсіптің ... ... кен ... үлесі төмендеп, өңдеуші өнеркәсіптің үлесі жоғарыланып отырады.
Әсіресе, ... ... және ... ... ... ... ... Дамыған
елдердің өңдеу өнеркәсібінде капитал және ... ... ... ... ... ... ғылыми сыйымдылығы жоғары
салаларға (электроникаға) қарай ауысуы жүріп жатыр. Соның әсерінен әлемдік
нарықта ... ... жаңа ... дамыған мемлекеттер иемденуде.
Олар дәстүрлі еңбек ... ... ... ... және ... ... елдерге қарай ығыстыруда.
Әлемдік шаруашылықта құрылымдық өзгерістер негізінен салалық кешендердің
ішінде қалыптасып, салаішілік пропорцияларды жетілдіруге ықпалын тигізіп
отыр.
Зерттеушілердің ... ... ... ... теориясын (Кондратьев
циклдары) қолдайды, оны әлемдік шаруашылықтың ғылыми-техникалық ... ... ... ... ... даму ... ... Жаңаша экономикалық даму теориясындағы
басым бағытты ... ... ... ... теория мен
қоғамдық даму кезеңдерін отандық және ... ... ... ... ... және постиндустриялық даму деп үшке
бөледі. Индустрияға дейінгі дамуды аграрлық даму ... деп те ... бет ... ... ... қоғамның оған дейінгі қоғамнан
айырмашылығы қайта индустрияландырылған ... күрт өсу ... ... ... ... ... ... Көптеген салаларда
механикалық, автоматты, ... ... ... ... ... ... қол жеткізу нәтижесінде бәсекеге қабілетті өнімдерді
өндіруге ... ... ... ... Әрине, бұл ұзақ мерзімді алатыны
сөзсіз.
Соңғы кезде АҚШ-тың және ... ... ... ... ... ... ... сыймай жариялауы айтулы ... ... ... әлемдік нарықта аренаға жаңа технологиялар өндіретін ортаазиялық
мемлекеттердің инновациялық өнімдер өндіру арқылы ... алға ... ... ... ... ... индустрияландырудың тарихи-теориялық
үрдістерін зерттеп қарайтын болсақ, ондағы ғылыми-техникалық ... ... ... шараларын кеңінен жүргізуге ұмтылыстың
болғанын байқауға болады. Жиырмасыншы ғасырда елімізде ... ... ... ... ... негізі қаланды. Тек ғылымда
ғана емес, нақты ... ... ... ... көлем
және сапа көрсеткіштерінің өсу қарқынына ерекше мән берілді. ... ... ... ... ... ... өнім ... саналды және ол қатаң түрде қадағаланып ... ... ... экономиканы индустрияландыру шаралары жүргізілді. Содан кейін
соғыс жылдары қираған шаруашылық қалпына ... ... ... қолға алынды. Бір салаларда өндірісті кеңейту жөніндегі
жоспардың орындалу дәрежесі басқалардың дамуына кедергі келтіріп отырғанын
жоққа ... ... ... ... ... байланыстардың нашар
дамуы жағдайында басқаша болу мүмкін емес еді.
Пайдалы қазба байлықтардың бай кеніштерінің болуы ... ... ... ол кен ... ... көмір, түсті металлургия
салаларын баса дамыту үшін негіз болды. Бұл ... ... ... оның ... ... ... ... белгілеп берді. Риддер полиметалл комбинаты, ... ... ... мыс ... ... және басқа қайта құрылған кәсіпорындар
базасында жұмыс істеді. Шымкент қорғасын зауыты, ... мыс ... ... ... комбинаттары салынды. Текелі полиметалл және Жезқазған
мыс қорыту ... ... ... ... және ... ... жатты. Мұның көпшілігі тек Қазақстанда ғана емес, ... ... ... түсті металлургияның ең ірі кәсіпорындары еді.
Әсіресе, ауыр ... ... ... ... келтіру,
жаңаларын салу және техникалық жағынан қайта құру, оған сай келетін қуатты
энергетикалық база жасауды талап етті. Осыған ... ... ... ... ... мыс ... комбинатының, Шымкент қорғасын зауытының,
Ақтөбе химкомбинатының, Ащысай полиметалл ... және т.б. ... ... салынды. Электр қуатын өндіру республикада 1913 жылмен
салыстырғанда 486 есе өсті.
Сонымен ... ... және ... ... елеулі табыстарға қол
жеткізілді. Алматыда ... және екі ... ... ... тері
илейтін комбинат және ет комбинаты, Атырау ... және ... ... ... нан және май ... зауыттары қатарға қосылып,
ойдағыдай жұмыс істей бастады. Қазақстанның индустриялық дамуының мұндай
жоғары қарқында ... ... ... және ... Одағының басқа
өнеркәсібі дамыған республикаларының жан-жақты көмегінің және ... ... ... ... асырылды.
Қазақстанның индустриялық дамудағы зор табыстарына қарамастан, ... ... ... де жол берілді. Олардың ең ... ... ... бағытқа бет бұруы жатады. Бұл оның
орасан зор табиғи ... ... еді. ... мәліметтерге
сүйене отырып айтатын болсақ, біздің еліміз әлемдік ... ... ... 8 пайызына, әлемдік уран қорының 25 пайызға жуығына иелік ... ... қоры ... ... әлемде 12 орын алады және болжам
бойынша 2015 жылы мұнай өндірудің көлемі жағынан ... ... ... ... ... Қазақстан көмір өндіретін ел ретінде әлдеқашан
танылған. Республикадағы көмір қоры 35,8 ... ... ... бола тұра, машина жасауды ... ... ... ... ... әсіресе машина жасаудың жетекші салалары станок,
көлік, трактор және басқа ауыл ... ... ... ... ... ... өнеркәсіптің бірсыпыра жетекші салаларының нашар дамуы
немесе болмауы салдарынан тұтыну ... ... ... аяқ ... және т.б) ... тыс жерлерден тасылып әкелінсе, ... ... ... ... ... Орта Азия және басқа
ауылшаруашылық өнімдері мен шикізаттары ... ... ... ... ... көп ... ... металл
бұйымдары, цемент, ағаш жүктері және т.б. ... ... ... ... тұтынуынан артық өнім өндіру экспортты ұлғайта отырып, импорт үшін
төлейтін қаржы табуға көмектесті. Нарықтық қатынастарға ... ... ... ... үрдістерді басқаруда қатаң билеп-төстеуші тетікті
қолданған тоталитарлық экономика қалыптасты.
Жиырмасыншы ... ... бұл жүйе ... ... ... көшу
басталды. Бұл транзиттік экономиканың негізін құрайтын ... ... ... ... ... ... ... етті.
Индустриалық даму стратегиясын ресейлік экономист-ғалымдар Д. Львов,
В.Дементьев 4 кезеңге бөлген.
Бірінші кезеңде ... ... ... ішінде, ұйымдастыру-
экономикалық сипат ... ... ... ... орын ... Ол ... ... мен шикізаттардың көп жинақталуын қамтамасыз ете отырып,
машина жасау ... ... ... күшейтуді, ондағы
жинақталған резервтерді жұмылдыра отырып пайдалануды қажет етеді. Ол үшін
ішкі нарықтың тұтынушылығын ... ... ... ... ... экспортқа бағытталған салалардың құрал-жабдықтармен
жабдықтаушылар байланысын кеңейту, отандық машина жасаудың ұдайы ... ... ... ... қарастырады.
Екінші кезеңнің негізгі міндетіне базалық салалардағы ресурстарды
үнемдейтін технологияға көшу ... оның ... ... және ... ... салаларында пайдалану жатады.
Үшінші кезеңде жаңа технологиялар негізінде отандық өндірісті жаппай
қалпына келтіру ... ... ... ... ... ... модернизацияны аяқтау үшін жоғары технологиялық ... ... ... етуді қалпына келтірудің ауқымдары
анықталады.
Төртінші кезеңде экономикада инновациялық ... ... өту ... бар ... ... ... ... жүргізілуі тиіс. Ал бізде мұндай даму стратегиясын
жүзеге асыру үшін барлық жағдай бар деп есептеуге болады.
Енді, ... ... ... ... ... сатыларын
атап өтейік. Алғашқы саты жиырмасыншы ғасырдың ортасына ... ... ... ... ... ... ... қуатты базалық
салалар, яғни тау-кен өндірісі, металлургия, энергетика дамыды. Келесі
сатыда индустриялық жағынан дамыған ... ... бар өнім ... ... ... ... телевизордан бастар автомобильге ... ... ... ... ... кезде елдерді аграрлық және индустриялық деп бөлуден гөрі, оның
орнына индустриялы-технологиялық экономикасы бар ... ... ... ... ... ... ... және индустриялық етіп жіктеу
өнеркәсіптік төңкерістен кейін капитализмнің және өндірісте ірі ... ... ... ... ... де ... және индустриялық
етіп бөлудің қажет ... ауыл ... ... жүйелерді, кешенді ... ... ... ... жаңа ... ... түсіндіруге
болады. Соңғы уақытта индустриялық дамыған елдер арасында белгілі бір
градациялар пайда болып, ... ... ... қажет етіп
отыр. Біреулерінде аграрлық сектор ... ... ... өнім өндіру,
үшіншісінде өңдеу өнеркәсібі үстем болады. Елдер ... ... көп ... ... географиялық орналасуы, шикізат базасының
көлемі, ресурстардың қорлары және т.б. көптеген ... ... ... ... ... соңғы кезде ғылыми әдебиеттерде
индустриялы-шикізатты және индустриялы-технологиялық деп ... көп ... ... экономика шикізатты өндіруде техниканың жаңа ... ... ... еңбекті қолданса,
индустрияландырудың бірінші ... ... ... Ал, ... ... ... содан кейін тұтынушыға дайын өнімді жеткізуге дейін барлық
технологиялық тізбектілік жаңа техника, технологияға, алдыңғы ... ... ... онда оны ... ... яғни ... деп ... болады.
Қазіргі әлемде нашар дамыған, артта қалушы және даму жолына енді түскен
елдердің көпшілігіне индустриялық-шикізатты бағыт сәйкес келсе, ал ... ... ... ... отыр. Әрине аралық
жағдайда қалған елдер де бар. ... ... мен ... ... анық ... ... әртүрлі өзгерістерге ұшырауға бейім келеді.
Совет дәуірі кезінде макроэкономикалық артықшылық ауыр өнеркәсіп кешенінде
болуына байланысты ... ... ... ... ... ... ... 1960 жылдардағы шаруашылықтың ... ... ... ... ... ... ... деңгей жоғары болды.
Әрине, экономикалық жүйенің түбегейлі өзгеруі, қайта құру үрдістері,
тоқырау мен дағдарыстар, ... мен ... ... алу
үрдістерінде болған қарама-қайшылықтар мен шиеленістер ТМД ... ... ... ... ... Себебі, бұрын шикізатты сатудан түскен валюта түсімінің
60-70%-ы индустриялық бағыттағы технологияны сатып алуға ... ... ол ... ... ... жаңа ... ... жұмыс орындарын
техникамен жарақтандыруға, модернизациялау жұмыстарын ... ... ... ... ... ... ... өзгерту,
жекешелендіру іс-шараларын жүргізу, жалпыхалықтық меншікті кең ... құру ... ... ... ... ... ... кәсіпорындарын еңбек ұжымдарына, ұжымдық немесе ... ... ... беру және ... мен ... ... аясының
объектілерін сату немесе тұрғын үй купондарына сату арқылы іске асырылды.
«Мемелекет ... алу және ... ... ... ... сәйкес концерндер, корпорациялар, бірлестіктер,
одақтар ерікті түрде құрылды. Бұл ... ... ... ... бірінші кезеңін анықтады.
Екінші кезеңде (1993-1995 ж) 200-500 мыңға дейін адам жұмыс істейтін
орташа ... ... ... ірі және бірегей кешендерді
жеке жобалар бойынша жекешелендіру жұмыстары орын алды.
Үшінші кезеңде (1996-1998 ж.а.) мемлекеттік ... ірі және ... ... ... тыс ... ... «Жезқазғанцветмет» АҚ, «Кармет» АҚ, «Соколов-Сарыбай» ТӨК,
«Донской» ТӨК, ... АҚ және т.б. ... ... ... ... 2000 жылы жеке меншік 83%, басқа мемлекеттердің меншігі -
14%, мемлекеттік меншік - 3% құрады.
Қазіргі кезде республика ... ... 85 ... жуық ... ... ... үрдістерін жүргізуде ... ... ... болмауынан кейбір субъективті факторлардың орын ... ... ... ... ... құрылысының
ыдырауына әкеп соқтырды.
Экономикалық жүйеде болған күрт өзгеріс, меншіктің жаңа ... ... ... қатысты болған құрылымдық қайта ... ... ... ... ... ... әкеп соқтырды.
Тұтас өндіріс блоктарын жүйелі түрде өзгертетін әртүрлі кезеңдердегі
макрожүйені қалыптастыратын технологиялық құрылыс ... ... ... дайындамалар бар. Экономикалық ғылымда индустриялы және
басқа да дәуірлерде кездесетін бес негізгі ... ... ... ... ... технологиялық құрылыс 60-70 жылдардағы тұтас ұдайы
өндірістік жүйе ретінде қалыптасса, 70 ... ... ... ... ... ... ... технологиялық базасын құрады.
Бұл технологиялық құрылыстың анықтаушы компоненті ретінде микроэлектроника,
бағдарламамен қамтамасыз ету, есептеуіш ... ... ... өндіріс
пен басқарудағы үрдістерді автоматтандыру, космостық байланыстың жаңа
түрлеріне жету ... ... жаңа ... ... ... ... интеллект жүйесі, ауқымды ақпараттық
жүйе, жоғары жылдамдықтағы тасымалдаудың кешенді түрлері және т.б. жатады.
Технологиялық құрылыстағы өзгерістер экономиканың ... ... орын ... ... ... ... қоғам» термині қолданысқа енуіне
байланысты дамыған елдердің бәрінде өнеркәсіптің ... ... ... ... ... ... азая түсуін жалғастырды. Халықтың аз
ғана бөлігі өнеркәсіп пен ауылшаруашылығы ... ... ... ... ... ... сектор экономиканың 17%-ын ғана
құрайды.
Кейбір елдердегі ... ... ... технологиялық құралдарды
пайдалану көрсеткіштерін қарастыратын болсақ, онда 1997-2000 ... ... ... ... ... қарастырылған экономикасы дамыған АҚШ, Жапония, Ұлыбритания,
Германия, Франция, Италия секілді мемлекеттерде ғылыми сыйымдылығы ... ... ... ... ... үлесі 1997 жылы АҚШ-та –
14,7%, Жапонияда – 15,7%, Ұлыбританияда – 11,7%, ... – 8,3% ... ... ... ... ... АҚШ-та - 32%, Жапонияда - 22%,
Ұлыбританияда – 4,4%, Германияда – 6%, ... - 3% ... ... ... ... ... ... капиталдың үлесі
1985-1990 жылдар аралығында АҚШ-та 13%, Жапонияда – 5,8%, Ұлыбританияда –
7,4%, Германияда –7,5%, ... - 6,4%, ... – 10,2%, ... – 14,6%, ... ... – 18,7% ... өндірістің мазмұнының артуына байланысты ХХ1 ... ... ... ең ... сипаттамасына компьютерлер мен
ақпараттар жүйесінде жұмыс істейтін қызметкерлер саны мен үлесінің артуы,
телекоммуникацияның ... ... ... ... ... ... тез жұмыс істеу әрекеттері жатады.
Әлемде ақпараттық технологияларды пайдалануда ... ... ... айналып өткен жоқ. Алматы қаласында компьютерлерді құрастыру,
компьютерлік жүйелерді монтаждау, компьютерлік және ... ... ... ... және ақпараттық технология, телефондар ... және ... ... ... ... ... көптеген
кәсіпорындар шоғырланған. Бұл сектор прогрессивті ұлттық және ... ... ... ... ... ... ... және дами
бастады.
Соған қарамастан, Қазақстан экономикасын дамытуда мынадай өткір
проблемалар шешуін ... ... ... ... бағытының ұзақ жылдарға созылу қаупі;
- әлемдік экономикаға ықпалдасудың нашарлығы;
- аймақаралық және салааралық ықпалдасудың әлсіздігі;
- өңдеу өнеркәсібіндегі еңбек өнімділігінің ... ішкі ... ... ... мен ... ... тұтынушылық
сұраныстың мардымсыздығы;
- ғылыми-зерттеу және тәжірибе-конструкторлық жұмыстарға қаржылардың
аздығы;
- шетел инвесторларының өңдеу ... ... ... қызығушылығының төмендігі;
- табиғат рентасының артуына байланысты экономикалық ... ... ... ... ... ... тәуелділік;
- экономиканың дамуындағы аймақтық диспропорциялардың қалыптасуы;
- шикізатты өңдеуде ұзақ технологиялық циклдың болуы;
- көлік және энергетика инфрақұрылымында, сонымен ... ... ... ... ... және тағы ... ... басым көпшілігінде негізгі қорлардың тозуының артуы;
- кәсіпорындарда техника мен технологияның тозу үрдістерінің зиянды
әсері, өндірістік ... ... ... ... ... ... технологияның болмауы;
- ғылым мен өндірістің арасындағы тиімді өзара ... ... ... және ... ... ... ұлттық
кәсіпкерлік класс пен менеджерлік корпус міндеттерін шешудің төмен
болуы және тағы ... ... ... мен кідіртуші факторлардың әсеріне қарамастан
Қазақстан тәуелсіздік алғаннан бері экономикалық ... ... ... прогрестің біршама жоғары дәрежесіне көтерілді деп
айтуға болады. Мысалы:
- Қазақстан нарықтық экономикаға өту арқылы ... ... ... халықаралық деңгейде танылды;
- экономикалық өсу соңғы үш жылда 35,5%, өнеркәсіптік өндіріс 42,9%
өсу қалыптасты.
- ... ... ... ... 2002 жылы – 7% - дан аспады.
Ұлттық валюта тұрақтанып, ... ... ... деңгейге жетті,
халықаралық резервтердің өсуі байқалды;
- халықаралық тауарлық нарықтарда Қазақстан үшін қолайсыз жағдайды
болдырмау үшін ... құру ... ... ... ... қаржы-банк және жинақтау зейнетақы жүйесі құрылды,
сөйтіп ол ... ... ... ... ... қалыптастырды.
- Республикада банк жүйесіндегі резиденттерінің депозиты 530 млрд.
теңге құрады. Зейнетақы жүйесінің резервтері ... 1,5 ... ... Ең ... рет ... ... қазақстандық
міндеттемелер алдыңғы қатарлы халықаралық рейтинг агенттіктері
тарапынан инвестициялық жоғары рейтингке ие ... ... ... үшін ... инвестициялық ахуал қалыптасты. Бұл
көрсеткіш бойынша Қазақстан, Шығыс Еуропа, Балтық теңізі жалауы
елдері және ТМД елдері ... көш ... ... ... ... бәрі әлемдік даму тенденциялары мен халықаралық
бәсекелестіктің шиеленісуі және жаһандандыру ... ... ... ... көтеруге барлық жағынан негіздің
бар екендігін ... Бұл, өз ... ... қайта
индустрияландыруға, салааралық және салаішілік өндірісті әртараптандыруға,
қайта өңдеудің жаңа деңгейіне ... ... ... ... ... ... (мысалы, өндірістің энерго
және материал сыйымдылығы жөнінде) жаңа мүмкіндіктерге жол ашатыны сөзсіз.
Сонымен, экономикалық ... ... ... ... ... ... ... индустрияландырудың және тиімді құрылымын
қалыптастырудың алғы шарттарын атап өтелік. Оларға:
- бәсеке ... ... ... ... ... өнім өндіру және
оның сұранысқа ие болуын қамтамасыз етуі;
- өнеркәсіп өнімдерінің әлемдік нарыққа бағытталуы және ... ... ... ... құны жоғары жаңа технологияларға негізделген және ғылыми
жаңалығы жоғары өнімдерді көптеп өндіруі;
- өнеркәсіп ... ... ... ... ( ... ... ... еңбек ақының жоғарылауы және т.б.) жатады.
Индустриялық саясат:
- экономиканың тиімді қызметін ... ... ... ... ... ... ... қолдау көрсетуде жариялық сипатқа ие
болуы тиіс. Инвестициялық қолдау басым бағыттар қатарына жататын
немесе ... ... ... ... ... ... ... стратегиялық нақты міндеттерді шешетін ашық
конкурстарға ... ... ... ... ... секторын, ғылыми сыйымды және ... ... алға ... ... ету бағыттылығын
анықтауға;
- өнеркәсіптің индустриялық деңгейін ... ... ... ... және орта бизнесті дамытуда индустриялық ... ... тең ... шарттар мен бәсекелестік ортаны құру, экономиканың
нарықтық емес ... ... ... ... ... ... және ... жеке салықтық және несиелік жеңілдіктерден бас
тарту, соның ішінде ... ... ... ... ... Қазақстан өңдеу өнеркәсібінің экспортқа ... ... ... және ... ... ... өнім өндіретін кәсіпорындарды
ынталандыруға, соның нәтижесінде дамыған елдер ... ... ... тиімділігі импорт алмастыру
өндірістерінен ... ... ... ... ... қалыптастыруға бет бұруға;
- шикізатты тереңдете өңдеу мүмкіндіктерін пайдалана отырып, химия
және мұнай-химия, металлургия, ядролық ... мен ... және ... инженерия облыстарында жоғары технология
мен жоғары технологиялық және ғылыми сыйымды өнім түрлерін жасау
арқылы өңдеу өнеркәсібінде ... ... бар ... ... ... индустриялық саясатты жүзеге асырудың барлық шаралары бір жүйеге
біріктіріліп, бір-бірімен ... ... ... ... қайта индустрияландыруды жүзеге асыру үшін теориялық
негіздегі оның теориялық ... ... ... ... Осы тұрғыдан алғанда, біз келесі қағидалар жүйесін
ұсынғанды жөн ... ... ... ... ... жүйесі деп
санамаймыз, ол уақыт өткен сайын толықтыруды талап етеді. Дегенмен,
біздің пікіріміз бойынша, ... ... ... ... үшін оның ... ... анықтамай оң нәтижеге
жету мүмкін емес деп санаймыз. Келесі қағидалар тобын ұсынамыз:
- мақсатты бағыттылық;
- тиімділік қағидасы;
- ... ... ... ... ... ... ие болу қағидасы;
- экономикалық, әлеуметтік, экологиялық қауіпсіздікті ... ... көп ... және ұтымдылық қағидасы;
Ең басты қағидаға мақсатты бағытты анықтау қағидасы жатады. Өнеркәсіпті
қайта индустрияландырудың мақсаты экономикалық, ... ... ... ... оның ... ең негізгісі анықталады. Анықталған
мақсатқа сай қайта индустрияландыру үрдістерінің ... ... ... иерархиялық құрылымы қалыптасады. Нақты мақсаттың өзі
жеке немесе жалпылама болып ... ... ... қағидасы тиімділік қағидасымен тығыз
байланысты. Бұл қағиданың орындалуын қатаң түрде қадағалауға және ... ... ... ... ... ... пен ... төзбейді.
Тиімділік қағидасы ұтымдылық қағидасымен тығыз байланыста болады, себебі
ол индустрияландыруды жүргізуде оң ... ... ... ... ... үшін көп ... қайта индустрияландыру үрдістерінің
экономикалық, әлеуметтік, экологиялық баламалы варианттары ... және ... ... ... ... ... шұараларын жүргізуде ішкі және
сыртқы орта жағдайларына тез бейімделуге ... ... ... ... ... қабілетті болуын
қамтамасыз етуде оның инновациялық сипатқа ие болу ... ... ... ... ... табыс көлеміндегі патенттер мен ноу-хау ... өнім ... үлес ... және есеп ... ... саны инновациялық қағиданың орындалуын көрсетеді.
Экономикалық, әлеуметтік, экологиялық қауіпсіздік қағидасының орындалуы
өнеркәсіп кәсіпорындарының ішкі және сыртқы нарық ... ... ... ... әртүрлі экономикалық, әлеуметтік, экологиялық ... ... ... ... ... ... өзі көптеген
терең және жан-жақты зерттеуді ... ... ... ... ... ... ... жүргізуді талап етеді.
Өнеркәсіпті қайта индустрияландырудың ... ... ... мақсатты бағытына сәйкес оның көптеген варианттары есептеліп,
ішінен ұтымды вариантты ... ... ... ... ... ... пайдалануды, өнеркәсіп кәсіпорындарының бар мүмкіншілігі
мен резервтерін ескеруді, тіпті кейде ішкі және ... ... ... ... ықпалын болдырмауды талап етеді.
Өнеркәсіпті модернизациялау шараларына:
- өнеркәсіптің барлық ... ... ... ... ... ... жаңа және ... жоғары техника
мен жоғары технологияны енгізу, жаңа өнім түрлерін игеру, ішкі ... ... ... ... жоғары өнімдерді шығару;
- өнеркәсіпте құрылымдық жаңартуларды жүргізу, яғни жаңа индустриялық
экономика сипатына сәйкес келетін құрылымды қалыптастыру;
- әлемдік ... ... ену ... ... ... және аймақтық экономикаға интеграциялануды күшейту арқылы
жүзеге аспақ.
Осы міндеттерді шешкен жағдайда экономика ... ... ... және ол ... ... ... өсуге әкеледі.
Индустриялық саясатты ұтымды жүргізу арқылы шаралар кешенінің көмегімен
мемлекет бәсекеге қабілетті және тиімді ... ... ... ... ... ... және қолайлы жағдай жасайды.
Индустриялық саясаттың басты мақсатына ... ... және ... ... өнімнің бәсекеге қабілетті
түрлерін өндіру және экспортты арттыру арқылы ұзақ ... ... ... ... ету ... индустриялық саясаты маңызы үлкен келесі әлеуметтік-
экономикалық міндеттерді шешеді:
- экономиканы индустриялық-инновациялық даму ... ... ... ... ... ... бәсекеге қабілетті өнеркәсіпті көтеру және халықаралық экономикалық
бәсекеге белсенді түрде қатысуы;
- әлемдік экономикалық қауымдастыққа елімізді таныстыра білу.
Мемлекеттік ... ... ... негізгі қағидаларға сүйенеді:
1. Экономиканың тиімді қызметін қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... ... саясат, әсіресе, қаржылық қолдау ... және ашық ... ... Ашық ... маңызды
стратегиялық нақты міндеттерді шешетін және басым бағыттардың
қатарына кіретін немесе қолайлы және ... ... ... ... инвестициялық қолдау табады;
3. Экономиканың өңдеу секторының ... ... мен ... ... ... ... дамытуды қамтамасыз
етуге бағыттау;
4. Өнеркәсіптегі инновациялық белсенділікті күшейтуге ... ... ;
5. ... және орта ... дамытуды, әсіресе, инновациялық
үйлестіруде индустриялық саясатты бейімдеу;
6. Тең ... ... мен ... орта ... бағыттау,
экономиканың нарықтық емес секторларын қысқарту, ... ... ... ... ... жүргізу, барлық жеке
салықтық және несиелік ... бас ... ... ішінде
импорт алмастыруды жүргізу арқылы индустриялық жаңа деңгейге
көтерілу;
7. Қазақстанның өңдеу өнеркәсібін ... ... ... ... ... дайын өнім өндірісін ынталандыру;
8. Бәсекелестік артықшылықты қалыптастыруды мақсат тұту. Оның
міндетіне жоғары ... және ... ... өнім ... ... ... ... химия және мұнай-химия,
металлургия, ядролық физика, микробиология, биотехнология,
гендік ... ... ... ... ... ... ... пайдалана отырып, өңдеу өнеркәсібін
көтеру жатады.
9. Индустриялық ... ... ... ... барлық шаралар
біріктіріле отырып, бір жүйені құру керек және ... ... ... ... ... ... ... өнеркәсібін дамыту;
2. жоғары технологиялық және ғылыми сыйымды өндірістерді құру ... жаңа ... және ... ... дамыту.
Өңдеу өнеркәсібі отын-энергетика және тау-кен өнеркәсібіне қарағанда
әлемдік жағдай тербелісіне аз ... Ол ... ... ... ... дамиды, сөйтіп онда жоғары технологияны, ғылыми
сыйымды өнімді, қосылған құны жоғары ... ... ... ... Өңдеу өнеркәсібінде орта және шағын ... ... ... ... ... ... қалыптастыруға болады. Бұл саланың
шикізат ... ... ... ... ... сондықтан капиталдан
қайтарым жоғары. Сөйте тұра, шикізат саласына қарағанда капитал салымының
бірлігіне ... ... 2-3 есе көп құра ... ... ... ... ... етуге болады. Осы саланың дамуымен көп ... ... және ... ... ... ... ... қазақстандық өңдеу өнеркәсібінің дамуы дамыған минералды-
шикізаттық кешеннің ... ... ... технологияның
мүмкіндіктерімен және ... ... ... ... ... ... әсерімен анықталады.
Алдағы уақытта өңдеу өнеркәсібін дамытудың ... ... ... ... ... және химия салалары. Пластмасса және жасанды смола
өндірісі, фосфор өнімдері, азот және минерал тыңайтқыштары, ... ... ... өңдеу үшін катализаторлар, каустикалық
калцинирленген тұз;
- тау-кен металлургиялық салалар. Өнімнің ... ... ... ... жасау саласы. Машина мен құралдарды мұнай-газ және тау-кен
металлургия кешендері үшін ... ауыл ... және ... темір жол тіркемелі құрамын және т.б. өндіру. Машина
жасауды жаңа технологияны белсенді тасымалдаудың көмегімен ... ... және ... ... ... бірге құру жолымен дамыту;
Ашық экономика және өспелі халықаралық бәсекелестік жағдайында негізгі
мәнді өңдеу өнеркәсібінің халықаралық бәсекелік ... ... ... ... бәсекеге қабілетті өнеркәсіп салаларын мемлекеттік
қолдаудың негізгі міндеттеріне мыналар жатады:
- халықаралық стандарттар, мысалы ... ... ... келетін өнім сапасының халықаралық және ... ... ... ... нормативтік құқықтық база, қазба байлықтар жөнінде ... және ... ... ... пайдалануды жетілдіру;
- ғылыми-техникалық білімді құруды, аралас кәсіпорындар мен ғылыми-
өндірістік ... ... ... ... ... арқылы
жетілдіру, сонымен бірге, отандық ғылыми-техникалық өнімді әлемдік
нарыққа белсенді түрде жылжыту;
- ... және ... ... ... шағын
бизнес инфрақұрылымының барлық деңгейін бюджет арқылы ... ... ... ... (шетел инвесторларын
қоса есептегенде), лизинг, несиелендіру және ғылыми сыйымды жобалар
тәуекелін сақтандыру, ... ... ... ... және ... қызмет түрлері бойынша
биржаларын құру;
- халықаралық ғылыми-техникалық қауымдастықты, жаңа ... ... және ... менеджмент бойынша білікті
мамандар дайындау мүддесінде және ... ... ... ... ... ... құру және нарық жағдайын
болжауды жүргізу;
- зерттеу, ... ... және ... және ... ресурстармен жабдықталған базаны дамыту;
- жаңа ғылыми сыйымды және жоғары технологиялық өндірісті құру ... ... ... ... ... ... ... бағыттарына:
1. бесінші және алтыншы технологиялық құрылысты қалыптастыру;
2. жаңа инфрақұрылымдық (технопарктер, технополистер, инжинирингтік
компаниялар, ұлттық ғылыми ... ... ... ... істеп келе жатқан ғылыми орталықтарда, ... ... ... ... ... ... ғылыми-техникалық
әлеуеті жоғары өнеркәсіптік ұйымдар және ... ... ... ... ... ... әлеуетті постиндустриялық экономика
салаларын дамыту үшін пайдалану.
Бүгінде Қазақстан ғылыми сыйымды өндірісті дамыту үшін ... ... бар ... ... ... ... ... жүргізбек:
- биотехнологиялық және биохимиялық;
- ядролық технология;
- космостық технология;
- сирек кездесетін металдар негізінде жаңа материалдар жасау
Жаңаша ғылыми-техникалық бағыттар облысында зерттеу ... үшін ... ... мысалы:
- жаңа материалдар мен химиялық технология;
- ақпараттық технология;
- тірі жүйе технологиясы;
Өнеркәсіп пен қызмет көрсету аясына ... ену ... ... заңнамалық базаны жетілдіру қажет.
Мемлекет индустриялық ... ... ... ... ... ... ... келесі шараларды жүргізуді қолға
алуды жоспарлап отыр:
- меншік иелері мен ... ... ... ... ... ... құқын қорғау;
- аймақтардағы өндірістік инфрақұрылымды кәсіпкерлердің іскерлік және
инвестициялық ... ... үшін ... емес ... ... және ... барлық кәсіпорындарға бірдей жағдай жасау, жеке түрде ... ... ... мен ... ... бас ... меншік нысандарына қатыссыз (отандық және ... ... ... бірдей бәсекелестік шарттар жасау;
- кәсіпорындарды тіркеу жүйесін жеңілдету, қызмет түрлерін лицензиялау
шеңберін қысқарту жолымен экономиканы реттеуді жалғастыру;
- тауар нарығы мен ... ... ... ... ... жүргізу кәсіпорындарды қаржы есебінің ... ... ... ... ... ... міндеттеріне:
- еліміздің индустриялық даму бағдарламасына сәйкес экономиканың басым
салаларына жаңа ірі ... ... ... ... құрылған өндірістік кәсіпорындарға бастапқы инвестициялау
және қаржыландырудың ... ... ... болатын сатыларға
дейін жеткізу;
- жаңа өндірістік және технологияны (технопарктерді) дамыту мен ... ... ... ... ... ... даярламалары бар компанияларды инвестициялаумен
айналысатын инвестициялық құрылымдары бар біріккен венчурлық қорларды
құруда ... ... ... саясаттың басымдылықтарынан туындайтын ғылыми-
техникалық тапсырмалардың коммерциялық ... ... ... ... ... өндіріске енгізу ... ... ... ... үшін ... деңгейлі банк несиелері
бойынша несие ставкасын жекелей субсидтеу.
Қазақстан кеңестік кеңістікте индустрияландыру үрдістерін жүргізуде жаңа
сатыға ... ... ... қол ... Жиырмасыншы
ғасырдың аяғында бұрынғы қалыптасқан жоcпарлы экономика тарап, нарықтық
экономикаға өту ... ... ... ... ... ... ... жаңа құрылымдық өзгерістер мен экономикалық өсу
тенденциялары индустрияландыру ... ... ... және ... ... жаңа ... көтеруді басты мақсат етіп қоюда. Сөйтіп,
өнеркәсіптің технико-технологиялық базасын құру, ... ... ... ... ... ... басым үш бағытын жүзеге асыру арқылы ... ... және ... ... ... шылаудан алып шығатын
бірден-бір жол деп қарастырамыз.
1.2 Индустриялық-инновациялық ... ... ... ... өнеркәсіп өндірісі жылдар бойы күйзеліс-дағдарысқа ұшырап,
құлдыраудан кейін 1999 жылдан бастап даму ... ... Ал қай ... ... ... өнеркәсіптің жағдайына байланысты болатыны
белгілі. Кейінгі жылдары дами бастаған Қазақстан ... – кен ... оның ... шикі ... ... есебінен өсуде. Сондықтан да
оның сипаты шикізат өндіруші болып отыр. Бұл, әсіресе, экспорт және ... да ... ... 2003 жылы ... ... ... ... үлес салмағы 65 пайыз, жай металдардың үлес ... ... осы екі ... ... өнімдерді бірге алғанда, олардың
үлесіне ... ... 85 ... ... ... ескеріле отырып, экономикны әртараптандыру және жаңғырту
негізінде елдің тұрақты дамуын қамтамасыз ету үшін Ел ... ... 17 ... №1096 ... ... Республикасының Индустриялық-
инновациялық дамуының 2003-2015 жылдарға арналған стратегиясы» бекітілген-
ді.
Стратегияның негізгі мақсаты болып шикізатқа бағытталудан арылуға ... ... ... ... ... ... ... дамуына қол
жеткізу, сервистік-технологиялық экономикаға ұзақ мерзімді жоспарлы түрде
көшуге жағдай ... ... ... ... өңдеуші өнеркәсіпте және
қызметтер көрсету саласында ... ... әрі ... ... ... мен ... көрсетуді өңдіру, сондай-ақ өндірілетін
өнімге халықаралық сапа стандарттарын ... де ... ... ... ... ... болып табылады.
Стратегияның негізгі міндеттері:
- өңдеушi өнеркәсiптiң негiзгi қорларының өнiмдiлiгiн арттыру;
- кәсіпкерлiк ахуалды, құрылымды қалыптастыру және жеке ... әрi ... ... ... ... ... қосылған құнға барынша қол жеткiзе отырып, ... ... құн ... ... ... ғылымды көп қажет ететiн және жоғары технологиялық ... ... ... ... ... ... әлеуетiн қосылған құны жоғары тауарлар ... ... ... ... ... ... ... көшу;
- дүниежүзiлiк ғылыми-техникалық және инновациялық процестерге қосылу
арқылы әлемдiк шаруашылық жүйесiне және ... ... ... ... ... бірге, Стратегия мынадай қағидаттарға негiзделедi:
- жеке сектормен серiктестiк;
- инвестициялық және инновациялық ... ... ... салаларында өндiрiлетiн тауарлар мен қызметтердiң бәсекелестiк
қабiлетiн арттыруға бағытталуы;
- өнеркәсiптi жаңғыртуға, ... ... ... ... рәсiмдердiң
жариялылығы мен ашықтығына бағытталған жобаларды iске асыруға ... және өзге ... ... ... құн тiзбегiн дамытуды қамтамасыз ететiн салаларға мемлекеттiк
қолдау көрсету ... ... ... тең ... жағдайларды және салауатты бәсекелестiк ... ... ... ... да ... жеке сипаттағы жеңiлдiктерден және преференциялардан
бас тарту;
- индустриялық саясаттың ... ... ... ... сақталғанда және экономика құрылымында ... ... ... ол ... ... алға ... мен ... шешу Қазақстанда тұрақты экономикалық дамуға қол
жеткiзуге мүмкiндiк бередi.
Бағдарлама 3 ... ... ... ... кезеңде, 2003-2005 жылға
дейін, заңдылыққа және дамудың салалық бағдарламасына ... ... мен ... беруді қаржыландырудың көлемі анықталды, даму институттары
құрылды.
Екінші кезеңде, 2006-2010 ... ... жеке ... секторының
бастамаларымен танысуға, бағдарламаны қаржыландыра алатын инвесторларды
іздеуге және басқарушылық, ... ... ... және ... ... ... ... негізгі кезеңде (2011-2015жж.) ұйымдастырушылық шаралардың
жиынтығын реттеу, өңдеуші өнеркәсіп өнімнің бәсекеге қабілеттілігін ... ... ... ... ... ... әртараптандыру
қажет.
Бұл шарттарды жүзеге асырғанда отандық экономиканың өсімі ... ... ... ... керек, өңдеуші өнеркәсіптің – 8,4% төмен болмау ... ... 2015 ... ... 3,5-3,8 есе өсу ... 2015 ... дейін индустриялық-инновациялық даму Стратегиясы
ғылым және инновациялық қызмет саласында белсенді ... ... ... экономиканың жоғары технологиялық құрылымын қалыптастыруға
бағытталған.
Ғылыми-техникалық потенциал – кез келген мемлекеттің ұлттық байлығының
негізгі саласы. Барлық дамыған ... ... ... ... ... ... жолы - ... және инновациялық салада
лидер болу. Инновациялар мен жаңалықтар экономиканың құлдырауына ... ... ... ... ... дамуына жағдай жасап,
ұлттық экономиканың ... мен ... ... ... ... ... ... инновацияларды тиімді басқару
мен ұйымдастыруға ерекше көңіл бөледі. Ал мемлекет өз ... ... және ... даму саласына қолдау жасап, тиімді саясат
жүргізіп отырады. ... ... ... және ... - ғылыми-техникалық жетістіктерді адам игілігі үшін ... өмір сүру ... ... ... ... ... Ал, ... адамзат тіршілігі мен шаруашылығының негізі, бас мақсаты.
Қазір Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... ... сол қиындықтарға
қарамастан, Қазақстан кәсіпкерлері шетел жаңалықтары мен ғылыми-техникалық
жетістіктерін табысты ... ... ... ... ... ... келеді. Әрине, бұл инновациялар халықаралық технологиялық ... ... ... ... сол ғылыми-техникалық жетістіктерінің
көбісі тек біз үшін ғана инновация, ал шетелдіктер үшін олар кешегі ... ... да ... технологиясы мен техникасын игерумен қатар,
өз ғылыми-техникалық потенциалымыздың ... ... ... ... ғылыми жетістіктерін өндіріске енгізіп, оларды бағалай білуіміз
керек.
Индустриялық саясат дегенiмiз мемлекеттiң бәсекеге түсуге қабiлеттi және
тиiмдi ... ... ... үшiн ... қолайлы жағдайлар
жасауға және қолдау көрсетуге бағытталған шаралар ... ... ... 1440 ... ... тіліндегі «жаңғырту немесе
жаңару», әлде «зат ... жаңа ... ... ... ... ... пайда болған. Жаңа идея немесе ... ... ... ... ... жаңа сапаға ие болады. Бұндай өзгеріс
инновациялық үрдіс деп аталады, ал ... ... ... ... деп ... Жаңа идея тек ... ... болған
кезде, өндірістік сатылым және экономикалық тиімді болған кезде ғана жаңа
технология түріне ... жаңа өнім ... көше ... ХІХ ... ... болды деп саналады. Бастапқы кезеңде ... ... бір ... ... ... енуі ... болды.
Инновация заңдылықтарын үйрену тек ХХ ғасырдың басында ғана қолға алынды.
1911 жылы австрия, ... ... ... болған Йозеф Шумпетер
«Экономика теориясының дамуы» ... ... ... ... ... ... Ол ... үрдістері туралы былай дейді: жаңа
технологияны қолдану кезінде ... ... жаңа ... өндіріске
жіберіледі, жаңа сатылым нарықтары, жаңа шикізат пайда болады және жаңа
комбинациялық үрдістер ғылыми ... ... ... инновация дамуының бес белгісін көрсетеді:
1) Өндірісті жаңа техникамен, технологиялық ... ... ... ... етуде пайдалану;
2) Жаңа қасиеттері бар өнімдер өндіру;
3) Жаңа шикізатты қолдану;
4) Жаңа нарық сатылымдарының ... ... ... ... ... туралы түсінігінде ең алдымен бұл саланың
экономикалық прогрестерге маңыз ... ... ... ... ... ... ... өзгерістер енгізудегі кәсіпкердің қызметі жаңа
тауар шығару, ескі ... жаңа ... ... жаңа шикізат көздерін
ашқанда, ... ... ... жаңа ... ... ... т.б. өндірістік жағдайларда жаңа техникалық шешімдерді пайдалану.
Бүкіл дүниежүзілік соғысы алдындағы темір жол құрылысының ... ... бу ... мен құрылым, көлік, колониялдық кәсіпорындар
– бұлардың бәрі инновациялық прогресс нәтижелері. Міне, тура осындай қызмет
– экономикалық организмнің қозғаушы күші ... оның ... ... «құлдырап» отыруының басты себебі болып табылады. Өйткені оның
салдары жаңа тауар ... ... жаңа ... ... тұрақтылықтың
бұзылуына әкеледі.
Экономикалық әдебиеттерден «инновация» (жаңалық ашу, жаңалық ... ... ... ... оларға:
• Жаңа немесе жетілдірілген өнім, технологиялық үрдіс ретінде жүзеге
асырылатын санаткерлік және өнімділік қызметтің соңғы нәтижесі;
• Жаңа немесе жетілдірілген нарыққа ... өнім ... ... жетілдірілген технологиялық тәжірибеде қолданыс табатын
үрдіс түріндегі инновациялық қызметтің соңғы нәтижесі;
• Қоғамның әртүрлі аясындағы қызметтің үрдісін және оның ... ... ... ... ... Жаңа және жетілдірілген тауар түрінде немесе ... ... ... ... ... ... шығармашылық еңбектің соңғы нәтижесі жатады екен.
Жоғарыдағы келтірілген бірқатар пікірлерді жинақтай отырып, «инновация»
терминіне өзіміздің анықтамамызды ... ... ... онда оның ... ... ... ... енгізілген жаңалықтарды жаңа
технологиялар, өнім мен қызмет түрінде, өндірістік, қаржылық, ... және ... да ... ... ... ... ретінде кірісті пайдалануды білдіреді».
Пікірдің пайда болуынан жаңартпаны құру, тарату және оны ... ... ... ... өмірлік циклы деп атайды. Жұмыстардың
орындалу тәртібін есепке ала отырып ... ... ... ... ... ... ... жаңа өнімді өмірге әкелу үрдісін ... ... ... саяды. Ол инновациялық идеяның тууынан бастап,
оны ... ... ... ... ... сату ... ... береді. Соның
ішінде әуелі жаңа тауарды аз көлемде шығарып, оны ... ... ... ... оның ... ... өмір сүру ... болып табылады. Бұл орайда инновациялық ... ... ... ... сұранымын молайтуда тауар бағасын төмендету, тұтынушыға
қосымша сый-сыяпаттар ұсыну сияқты қосымша тәсілдерді ... ... ... ... ... бір мерзімді аяқтап, өзін-өзі өтеген,
инновация мүлдем ... ... үшін оны ... аймаққа немесе басқа
нарыққа көшіру сияқты тәсілдерін пайдалануды ескертеді.
Жаңартпалар нарығының ... ... ... және ... ... етуші халықаралық, жергілікті, бірлескен және басқа да заң
және ... ... сай ... ... ... ... ... өнімі.
Әлемдік тәжірибеде ғылыми (ғылыми-зерттеулік), ... ... ... ... (тәжірибе-конструкторлық)
ажырата білу қалыптасқан. Ғылыми (ғылыми-зерттемелі) қызмет жаңа білімді
алу, тарату мен ... ... ... ... ... ... ғылыми топтар, ғылыми
қызметкерлердің бірігуін, жеке ... мен ... ... ... ... ... ... ғылыми-зерттемелік ұйымдарын
қалыптастырады.
Кәсіпорынның инновациялық қызметі – бұл жаңа немесе өнімнің жақсаруы, не
қызмет көрсетуі, оларды ... жаңа ... ... ... және ... әлеуметтік шаралар жүйесі. Бұл жеке
сұранысты, сонымен бірге жалпы пайдалы жаңалықтарға ... ... үшін ... ... ... ... ... және үрдістік деп
екіге бөледі. Өнімдік инновациялар жаңа материалдар мен ... ... ... жаңа өнім алуға негізделсе, үрдістік
инновациялар өндірісті жаңа ... ... ... ... ... ... ... өнімнің маңыздылығы мен қызмет ету аясына
қарай әлемдік салалар үшін, елдің ішіндегі салалар үшін және ... ... үшін ... ... деп жіктейді.
Жаңалық дәрежедегі инновация негізінде жаңа, яғни өткен, отандық және
шетелдік тәжірибеде ұқсастығы жоқ және жаңа ... ... ... ... ... ... жаңа түрлері, технологиясы және қызмет
көрсетуі басымдық, абсолюттік жаңалықтарға ие болады және үлгінің ... ... ... ... ... әзірлеуде, енгізуде, жаңалықтарды
пайдалануда қосылатындары:
• жаңалық идеяны әзірлеу, зертханалық, ғылыми ... ... ... ... техниканың жаңа түрлерін, жаңа
конструкцияны және бұйымдарды дайындауда ... ... ... ... ... өнімнің жаңа түрлерін дайындау үшін шикізаттар мен материалдардың
қажетті түрлерін таңдап алу;
• жаңа өнім дайындауда ... ... ... ... ... дайындау үшін жобалау, жасау, сынақтан өткізу
және жаңа техниканың үлгілерін енгізу;
• жаңалықтарды іс жүзіне асырауға ... ... ... ... және ... қажетті ақпараттық ресурстарды және инновацияны ақпаратпен
қамтамасыз етуді зерттеу және ... ... ... және ... ... жүргізу
үшін дайындау, оқыту, жаңа ... беру және ... ... ... ... ... ноу-хау жұмыстарын жүргізу немесе қажетті
құжаттарды алу;
... ... ... және ... ... экономика жағдайында инновациялық қызметінің тиімділігін талдау
қиындайды және көп сатылығын білдіреді. Талдаудың бірінші кезеңінде – жаңа
техниканы және ... ... ... ... ... ... жеке ... және жаңа техника мен технологияның
тиімділігі.
Техникалық-ұйымдастырушылық деңгейінің экономикалық тиімділігін арттыру
көрсеткіштері және өз ... ... яғни ... ұйымдастырудың, басшылықтың және ... ... ... ... ... тұлға айыру
қажет. Ең ақырында ... ... ... ... негізгі элементтерін пайдалану деңгейінде байқалады: еңбек, еңбек
құралдары, еңбек заттары. Міне, ... да, ... ... ... өнімділігі, қор қайтарымы, материалды ... ... ... ... ... қарқынды ресурстарын
пайдалануды қамтитын жаңа техника мен технологияның экономикалық деңгейін
арттыру көрсеткіші болып табылады.
Жоғарыдағы аталған ... ... ... қор ... қажетсіну және айналым қаражатының айналымдылығы) қарқындатудың
жеке көрсеткіштері деп аталады. Бұларды ... ... ... ... ... ... ... және технологиялық шешімдердің үнемділігі
өндірістің мүмкіншілігімен тығыз байланысты. Өндірістің технологиялық
деңгейінің ең ... ... ... ... заттарға технологиялық
қарқындылық және технологиялық басқарылатын процестерге, оның бейімделу-
ұйымдық деңгейіне әсер етуіне байланысты болады.
Жобалауда, әзірлеуде және жаңа ... мен ... ... бұл шаралардың экономикалық тиімділігін анықтау төрт кезеңнен
тұрады:
Бірінші кезең – бұл ... ... іске ... үшін ... ... ... – бұл ... мүмкіншілік көздерін анықтау;
Үшінші кезең – бұл жаңа техника мен технологияны өндіріске енгізудегі
экономикалық тиімділікті бағалау;
Төртінші кезең – бұл ... ... ... ... жаңалықтардың тиімділігін бағалау.
Өндіріс жағдайында экономикалық тиімділікті ... ... ... өнімде және қызмет көрсетуде қолданыстағы көтерме сауда, ... ... және ... ... ... түрде белгіленген өндірістік ресурстар
(өндірістік ... ... және ... үшін ... ... ... кәсіпорнынның пайдадан нормативтік аударымы және
орталықтандырылған салалық қорлар және ... ... ... ... мемлекеттік және жергілікті бюджеттердің
бірігуі;
• банктердің несие берудегі немесе жеке қаржыларын сақтау жөніндегі
кәсіпорынның тәртібі мен есеп ажырасу ... ... ... ... есептеу нормативтері, т.б.
Жалпы түрінде ғылыми-техникалық прогресті жеделдету тиімділіктің бірнеше
түрін жасайды: экономикалық, ресурстық, ... және ... ... – бұл ... өнімділігінің артуы, еңбек және
материалдық сыйымдылықтарды төмендету, өнімнің ... ... ... ... және ... одан әрі арттыру.
Техникалық нәтижелік – бұл жаңа ... мен ... ... және ... ұсынысы, ноу-хау және ... да ... ... ... нәтижелік – бұл халықты материалдық және мәдени-тұрмыстық
деңгейінің артуы, олардың тауарлар және ... ... ... және ... еңбек қауіпсіздігін жақсарту, ауыр қол ... ... ... де ... тарапынан ғылыми-техникалық прогресті жеделдетуге толық
жағдай жасалса, бұл нәтижелерге қол жеткізуге болады.
Жаңа ... ... ... ... ... қиын және жаңа ... сату ... ерекшелігі бар экономикалық қызметті көрсетеді, сондықтан да,
барлық жаңа зат күнделікті ... ... ... ... ... кез ... ... өз бағасын, өзіне лайықты орнын алуы қажет.
Бүгінгі күнде, дүниежүзілік стандарт негізінен қарағанда, инновация
дегеніміз – бұрын ... ... жаңа өнім және жаңа ... ... бұрыннан белгілі өнім немесе тіпті жаңа және жақсартылған ... ... ... ... мен ... ... 2002 жылғы «Инновациялық қызмет туралы»
қабылданған заңының қазіргі ғылыми-техникалық ... ... ... Осы заң ... бүгінде елімізде инновациялық қызметті ... және оны әрі ... ... бірінші кезекте тұр. Инновациялық
қызметті қоғамда, ғылымда, әлеуметтік ... ... ... ... ... ... да ... қолдануға болады. Жаңа жетістіктерге қол
жеткізу жолындағы ізденіс және оларды дамыту барысында жаңа әдіс-тәсілдерді
қолдану заман ... ... ... ... ... бет ...... даму жолдарын өзгерту, қоғамның барлық саласының даму
динамикасын жаңарту, ғылыми-техникалық дамуға жаңа стимул беру мақсатында
жұмыс ... ... өзі ... мен өндірісті тоқайластыру деген сөз.
Осы мақсатта қабылданған еліміздегі «Инновациялық ... ... заң ... ... жаңа ... ... Бұл заңның негіздеріне
сүйенетін болсақ, мұнда негізінен инновациялық саясат – ... ... бір ... ... ... дамытуда осы
бағытты басшылыққа алу керек. Бұл процесс бәсекеге қабілетті экономиканың
қарышты ... ... ... әсер ... ... жаңа ... идеялар
озық технологияны қолдануға барлық жағдайлар жасау ... ... ... ... мәні ... ... қамтамасыз ету жолындағы
өзгерістер арқылы қоғам мен әлеуметтік ортаны жаңа ... ... ... ... ... Полиэтникалы Қазақстанның ... ел ... мен ... ... ... жаңа ... негізінде
жүргізілетін ғылыми-техникалық саясатпен тығыз байланысты. Осы негізде ... ... ... ... ... ... ... процестердің жаңа жетістіктерін жүзеге ... сол ... ... ... ... ... ... ғана емес, ғылыми негіздегі жаңалықты ... ... ... ... басты мақсаты – отандық өнімдердің бәсекеге
қабілетті ... ... ету, осы ... ... ... ... ... экономикалық дамуы мен қауіпсіздігін қамтамасыз ... да ... ... ... ... ... кез ... даму тарихында ерекше орынға ие. Еліміздегі ішкі және сыртқы
геосаяси және ... ... ... мен инновациялық қызметтің,
ғылыми-техникалық саясаттың даму қарқыны да өзгеруде. Осы орайда ... ... ... ... ... ... қабылданған
заңының саяси-әлеуметтік маңызы өте зор, себебі әрбір елдің экономикасы мен
интеллектуалдық ... ... ... ... ... мен техника
басты өзек болуы тиіс. Еліміздің басты бағыттарындағы негізгі ядро болып
отырған ... ... ... және ... ...... Қазақстанның кезек күттірмейтін өзекті мәселелердің бірі.
Инновациялық ... ... ... өнім ... ... Интеллектуальды өнім мынадай түрлерге бөлінеді:
• ғылыми-техникалық өнім, яғни жаңалықтар, гипотезалар, теориялар,
жаңа техника мен технология, жаңа өнім;
... ...... ... ... ... мәдениет саласындағы жаңалықтар.
Егер ғылыми-техникалық өнімдерді толығырақ қарастыратын болсақ, ғылыми-
техникалық зерттеулер мен ... ... ... ... сондай-ақ өнім өндірудің жаңа әдістері мен бұрыннан белгілі
құрал-саймандарды жаңа ... ... ... ... техника дегеніміз еңбек үрдісінің тиімділігін қамтамасыз ететін
материалданған ғылыми істер мен білім.
Инновациялық менеджмент – бұл ... ... ... және осы ... ... ... ... дербес басқару мен
ұйымдастырудың принциптері, ... мен ... ... ... саласын әр түрлі формадағы инновациялық
қызметтерді іске асырушы кәсіпорындар құрайды. Әдебиеттерде ол ... ...... ... «технологиялық фирмалар», «жоғары
технологиялы фирма», «жаңа технология жасаушы фирма». Бұл фирмалардың
бәрінің мәні – ... ... ... ... кез ... ... ... инновациялық саласы бірнеше сегменттерден құралған:
• корпоративті құрылым. Бұл құрылым – ірі компаниялардың ғылыми-
техникалық ... мен ... ... бөлімдері мен ішкі
венчурлары, компаниядан бөлініп шыққан уақытша немесе ... ... ... ... – оқу ... ... ... өнеркәсіптік институттар, лабораториялар.
• кіші инновациялық фирмалар.
Барлық елдерде ... ... ... мен ... ... әсер етті:
1. экономикалық дамудың баяулауы;
2. энергетикалық дағдарыстың дамуы;
3. жаңа технологиялардың дамуы мен кең ... ... ... үшін зор ... ... ... осы факторлардың барлығы да ... ... ... ... өте ... деңгейде.
Инновациялық саясаттың негізгі принциптерін қалыптастыруда қоғамның
әлеуметтік-экономикалық мақсаттары есепке алынады. Мұнда, ... ... ... ішкі ... ... ... мен ... дамуы халық
шаруашылығы мен есеп жүргізудің бірлігін анықтайды. Инновациялық саясатты
іске асыруда ... ... ... экономикалық өркениетке
ұмтылуға тырысады. Жалпы мемлекетте жүргізілетін ғылыми-техникалық саясатты
қалыптастырудың негізгі принциптері төмендегідей:
- орта және ... ... ... ... ... ... қаржылық-несиелік салада толық мемлекет тарапынан қамтамасыз
етілуін талап ету;
- инновациялық саясатты дамытуға ... ... ... ... мүддені, интеллектуалдық әлеуетті қорғау;
- инновациялық саясаттың әлеуметтік-экономикалық бағытын жеке дара
қарастыру;
- әлеуметтік-экономикалық ... ... ... ... ... жаңа ... ... алу;
- ғылым мен техниканың басым бағыттарын іске асыру үшін ... ... ... ... ... ... ... бөлінісінің
объективті үрдістерін көрсету үшін халықаралық ғылыми-техникалық
ынтымақтастықтар мен топтарға мүше болу;
- осы ... ... ... қалыптастыру үшін қажетті орталықтың
болуы;
Сонымен қатар, инновациялық саясаттың қағидаттарын дайындау кезеңінде
мынадай жағдайларды ... ... ... мемлекет деңгейінде шешілетін
сұрақтар арасындағы бірлікті, сондай-ақ ... ... ... ... ... ұмытпау керек. Кез келген мәселенің шешімін
табарда оған ... ... ... аса ... рөлге ие болады.
Аймақтық жүйелер инновациялық саясатты ... ... ... ... ... ... ... аймақтық инновациялық саясат
мәселелері (алдыңғы қатарлы ірі ... ... ... ... инновациялық саясатты оқу ... ... ... ... ... ... шаруашылық жағдайында инновациялық саясатты қалыптастыру мен жүзеге
асыруда жеке бөлімшені, өнеркәсіпті ғылыми мекеме ретінде қарастыру жиі
орын ... ... ... жаңа өндіріс формасы – ... ... ... ... әр ... ассоциациялар, түрлі
серіктестіктер, акционерлік қоғам және т.б. ретінде бағалау жиі кездеседі.
Жергілікті және тұтастай мемлекеттік ... ... ... ... байланыс пен өзара тәуелділік инновациялық саясат
бірлігін қарауға ... ... ... жаңа ... ... және
жүргізуде халық шаруашылығымен есептесу мақсаттары мен ... ... ... ... ... барлық деңгейдегі
өндіруші мен өндірмейтін салалардың арақатынасында болмақ. Бұл ... ... ... ... ... ... тәуелсіз болады. Билік орталықтанған елдерде өндірістегі ... ... ... тек қана ... ... ... ... болса, ал демократиялық елдердегі жағдай басқаша болмақ.
Онда өндіріс орындарының құқықтары мен бостандықтары анағұрлым кең болмақ.
Орталықтандырудың ... ... ... жаңа ... ... пен
шаруашылық қызметінің шектен шыққандығын көрсетпейді. Бірақ ол мемлекеттің
инновациялық ... ... іске ... ... ... жөн.
Инновациялық саясат бірлігі ғылыми-техникалық прогрестің мемлекеттік
реттелуінің ... ... ... ... инновациялық саясат
стратегиясы ғылыми-техникалық прогрестің жаңа бағыттарының ... ... және осы ... ... ... күштердің топтасуына
тікелей әсер етуі тиіс.
«Алға жылжу» бағытын ұстанатын ғылыми-техникалық прогресс болашақта
дәстүрлі базалық ... ... ... ... алдағы уақытта көп
бөлігіне өзін өзі қаржыландыру немесе ... ... ... өзгертілуіне
жағдай жасайды. Мұндай ... ... ... ... ... ... ... мақсаты мемлекеттік бағдарламаларды қамтамасыз
ете алатын тиімді ... ... ... ... ... ... бөлу және басқа да экономикалық тетіктерімен толықтырыла түсуі
тиіс.
Сонымен, қорыта келгенде, ... ... ... орны өте ... ... әлеуметтік-саяси дамудың нақты деңгейін көруге болады.
1.3 Экономикалық дамудағы индустриялық-инновациялық саясаттың рөлі ... шет ... ... ... ... арналған индустриялық-инновациялық даму
бағдарламасы ғылым және инновациялық сферасында мемлекеттік ... ... ... ... ... ... құрылымын құруға
бағытталған. Бұл бағдарламаның іске асуы жоғары мамандандырылған ... ... ... ... бар елдің өндірістік-
экономикалық жүйесін дамыту және нығайтуға ... ... ... ... прогресс адамзаттың санасынсыз мүмкін емес, өйткені тек
адам ғана түрлі ноу-хауды ойлап табады және енгізеді, ... ... ... ... ... ең негізгі – ... салу ... ... да ... ... мен инженерлердің
одақтарын нығайту үшін, жасампаздардың жаңа ұрпағын дайындау үшін қажетті
болып табылады. ... бәрі ел ... ... әсер ететін
ғалымдардың аманатын ұлғайту үшін жасалынады.
Отандық ... ... ... ... ... ... қызметті белсендіру болып табылады. Инновациялық өнімді шығару
инновациялық бағдарламаны іске асырудың қажетті шарты ретінде экономикалық
өсудің ... ... ... ... ... ... қызмет өндіріс пен технологияны, өндірілетін өнімнің сапасын
үздіксіз жаңартқанда ғана өмір сүре алады. Бұл ... ... ... ... нәтижелері іске асатын және қолданылатын ғылыми
салаларды және ... ... ... білдіреді. Инновациялық
өнімнің технико-технологиялық (тұтынушылық) көрсеткіштері ҒЗЖ және ТКЖ
нәтижелері болып ... және ... мен ... ... көрсету аясында
қалыптасады. Бұл – оның жүзеге асуын анықтайтын ... ... ... өзінің тауарларымен халықаралық нарыққа шығу үшін біздің
өнеркәсібіміз қатаң бәсекелестік жағдайларда жұмыс істей алуы ... ... ... пен ... ... ... ... салаларды дамытуға
күш жұмсау керек, өндірістік инфрақұрылым мен ақпараттық технологияларды
дамыту және экономикаға жеке инвестицияларды ... үшін ... ... ... ... ... елдердің (Жапония, Оңтүстік Корея,
Малайзия, Қытай) тәжірибелерін салыстырғанда, мынадай қорытындыға ... ... ... ... ... ... ... ұмтылған.
Бірақ, барлық жағдайларда индустриялық-инновациялық даму процесінің мәнін
ашатын ... ... ... ... жағдай, анау немесе басқа елдің индустриялық саясаттың
қандай да бір ерекшелігі ... оның ... ... екі ... ... мемлекет тарапынан ... ... ... ... саясат өзгеріп жатқан жағдайды ... ... ... ... ... мемлекеттің рөлі не өседі, не
төмендейді. ... ... ... ... және ... ... ... арқасында азиялық елдер өнеркәсіптік саланы
жаңарту және ... ... ... ... ... ... ... тәжірибесі көрсеткендей, олардың даму ... және ... ... ... ... Оның ерекше сипаты болып жеке және мемлекеттік салалардың
өзара байланыстары табылды.
Барлық мемлекеттерге ... ... ... ... ... қатарлы
техника мен инновациялық технологияларды меңгеру және қалыптастыру болып
табылады. Олардың арқасында еңбек ... ... ... көп ... ... ... мен деңгейін жоғарлаттық.
Нарық қажеттіліктері негізінде құрылған жоғары технологияларды дамыту
тұжырымдамасы мемлекетіміздің шикізаттық негізіне жақсы ... ... ... ... ... ... оның ... деген
әлемдік баға жағдайына бағынышты қылады. Сол себептен, ... ... есе ... ... ... ... өнімдерді сату қажет. Сондықтан,
шикізат факторының бүкіл қиындығын және қауіптілігін ... ... ... ... негізделген жаңа экономикалық
саясатты қалыптастырды. Қазіргі жағдайларда ғылымның даму деңгейіне еңбекті
әлемдік бөлу ... ... ... ... ... ... Бұл ... және оның айналасында жалпы әлемдік бәсекелестік өтіп жатыр.
Қазақстан үшін бұл ... ... ... және ... ... бар. Сондықтан, жоғары қосылған құны бар өнімді
өндіргенде елдің табиғи бай ресурстарын ... ... ... Осы кезде
қолданбалы ғылыми зерттемелердің коммерциялық бағыттылығын ... ... ... ... инновациялық қызметтің ... ... ... ... ... жаңа ... ... енгізілуі болып
табылады. Оның ... ... ... мен ... пайдаланылады. Инновациялық қызметті жетілдірудің ең оңтайлы
тәсілі – ғылым мен техника, өндіріс бірлестігінің ұштастырылуында.
Қазіргі кезеңдегі демократиялық ... ... ... ... ... бірі жаңа ... ... дамыту болып
табылады. Осы мәселені толыққанды жүзеге асыру үшін мемлекеттік ғылыми-
техникалық ... ... және оны ... ... ... анықтау қажет.
Бұл саясатты жүзеге асыру үшін Қазақстан ... ... ... ... жетекшілігімен ғылыми технологиялық кеңес құрылуы керек.
Елбасымыз инновациялық қызметті, ғылым мен білім беру жүйесін ... ... игі ... ... ... Атап ... «Болашақ» бағдарламасының
жүзеге асырылуы, интернет жүйесінің іске қосылуы, дистанциялық білім ... ... ... қол ... Егеменді елімізде тағы
да сол сияқты инновациялық саясатты жүзеге асырудың алғашқы ... ... ... келе ... ... ... демократиялық
қоғамда жалпы дамудың өзіндік моделін ... үшін ... ... ... ... ... өзіндік дара жолын табу керек.
Инновациялық даму ... ... ... әкеліп жатыр, осы
жаңалықтарды ұтымды ... ... ... ғасырдағы дүниежүзілік ғылыми-техникалық саясатта алда келе ... ... ... ... т.б. ... ... көрсеткендей,
ғылым мен өндірісті ұштастыру, қатар дамыту көптеген оңтайлы ... еді. Сол ... ... ... экономиканы дамытудың басты ... мен ... ... ... ... ... – мықты экономика» деген ғылыми принципте дамудың дара
ғылыми жолын тереңірек зерттеу – қазіргі ... ... жаңа ... ... қоғамның ашықтығы, оның жедел
ақпараттануы мен қарқынды дамуы адам қызметінің ... ... ... ... ... ... жағдайдағы жаңалықпен
байланысты, дүние жүзіндегі өркениетті елдердің көпшілігінде ... ... ... мемлекет тарапынан қаржылық қолдаумен жүзеге
асырылып жатыр. Бұл саясаттың дамуы ... тек қана алға ... ... ... ... өмір ... ... Ол тек қол жеткізу ғана
емес, солардың негізінде дербес әлеуметтік және ... ... ... ... ... және ұтымды пайдаланудың өзі жылдам
өзгеріп жатқан бүгінгі дүниеде лайықты өмір сүру және ... ... ... ... ... ... саясаттың дамуы
әлемде болып жатқан өзгерістермен онша үндеспей жатыр. Қазіргі Қазақстан
қоғамындағы ең ... ... ... ... ... бірі – ... ... ұлттық моделін құру, оны қолданысқа енгізудің ... ... тұр. ... ... ... өзгеру жолында тұрған ғылым мен
техниканың, инновациялық қызмет жүйесінің негізгі принциптері Қазақстан
Республикасының ... ... ... ... көрсетілген.
Ғылыми-техникалық саясатты жетілдірудің басты мақсаты ... ... ... және ... ... ... ғылым мен
байланысты нығайтуды, ақпараттандыру ппроцесін тез ... ... ... мен ... ... одан әрі ... ... етеді.
Қазақстан Республикасының ішкі саясатында жаңа қоғамды одан ... ... ... ... ... жаңа ... ... мемлекетті және оның институттарын қалыптастыру мен
нығайтуға, халықтың әл-ауқатын көтеруге ... ... ... ... көп ... және көп деңгейлі интеграциялық іс-әрекетіне,
аймақтық және әлемдік қауіпсіздікті ... ... ... орнықты дамуын қамтамасыз етуге, жоғары технологияны ... ... ... бағытталған. Осы екі саясат саласында ... ... ... ... оны ... күнмен қабыстыру
мақсаты көзделген.
Инновациялық прогрестің ... ... ... ... Осы ... алғанда, инновациялық прогресті жаңа жағдайда
мемлекеттік реттеу былай түсіндіріледі:
- ірі ... ... іске ... ... бір ... өзін өзі ... ... оған мемлекет тарапынан
құрылған орталықтың көмегі керек болады. Бұл өз кезегінде ғылыми
ізденістің тәуекелшілдік элементімен ... ... ... үйлестірушілік қызметін керек ететін және технологиялық
жүйелердің мызғымастығын анықтайтын кешенді өндірісті білдіретін,
өнеркәсіптің ... ... және ... ... әкелетін ғылым мен техниканың жетістігін жариялайтын
жеке басылымдары шығуы керек;
- ірі ... ... және ... ... ... сақтау,
мәдениет, білім беру, ... ... ... ... ... ... қатар мемлекеттік деңгейде тәжірибеден
өткізу мүмкіндігін қарастыру;
Инновациялық саясаттың басты ерекшелігі – оның ... ... ... ... ... мен техника нарық жағдайында басқа
салалар сияқты өз алдына дербес дами ... ... ... ... ... ... жеке меншік өндіріске жұмыс істеген жағдайда, оның нарықтық
сұраныс пен ұсыныс заңдылығы ... даму даму ... ... ... Мұны ... күні АҚШ, Жапония, Оңтүстік ... ... ... ... дәлелдеп отыр. ... ... ... ... әрі ... ... жол көрсетеді.
Ұзақ уақыт пен жағдайды, жалпы ұлттық негізде ұйымдастыруды талап ететін
ғылыми-техникалық ... ... қиын және ... қымбат болуы
мүмкін. Алайда, ғылыми-техникалық саясат арқылы енгізілген жаңартулар
экономикалық ... ... ... бола ... Біріншіден, ғылыми ізденіс
және олардың өмірде қолданылуы 10 жылдан 3-7 жылға ... ... Бұл ... ... ... үшін ішкі экономикалық жағдай, өмір
ұзақтығы мен ... ... ... т.б. ... шешуге мүмкіндік
береді.
Екіншіден, қазіргі уақытта әлемде үсетмдік құрушы ... ... ... елдерден анағұрлым алда. Бұл мемлекеттер ғылым
мен техникадағы жаңалықтарды құпия ұстайды. Осы мысалдан кейін, ғылым ... ... ішкі ... ... ... саясатта да жетістікке
жетудің бірден-бір жолы ... ... ... ... ... ... мәдени, экономикалық жүйелермен бәсекеде дұрыс бағытты
таңдаудың да ... бар. ... ... ... ... ... әлем ... үстемдік жүргізуі осы ғылыми-технологиялық
жолмен де жүзеге асырылуда. Тағы бір назар аударарлық мәселе, кеңестік жүйе
кезеңіндегі екі ... ... ... ... ... ... мақсатта қолдану ғылыми-техникалық революцияның
мемлекеттендірілуіне әкелді. Бұдан басқа жеке кәсіпкердің ... ... және ... іске ... ... ... есептей алмай, дұрыс жүргізе алмауы қиындық туғызды. Бұл арада
ірі ... еске ... ... ... да көп ... оларға түсер пайданың шексіздігін есептей алмай, ғылыми-
техникалық прогрестің нәтижелерін дұрыс қолдана ... ... ... ... Инновациялық саясат мақсаттары шығармашылық бастауының
көтерілуі, еңбек қызметінің белсенділігі, қоғамның жаңа сапаға көтерілуіне
бағытталып, ... ... ... ... Осы
стратегия негізінде адамды өндіруші және қоғамдағы ең басты құндылық ... адам ... ... ... ... ... ... теу, демалу
секілді әлеуметтік мәселелерін шешу жатады. Сондай-ақ, адамды материалдық,
рухани өмірдің тұтынушысы, ұжымның, ... және діни ... ... ... жөн болады. Себебі инновациялық саясатты жүзеге асыратын
субъект адам болып табылады. Сапа деңгейін көтеру ... ... ... ... ... ... бір ... жаңа технологияларды
меңгерген мамандар даярлау болса, мемлекеттер осы салаға көп көңіл бөледі.
Ең қажетті жаңа ... ... ... ... ошақтарының,
кәсіпорындарының қоршаған ортаны қорғау мәселесі, оны ластамау, ... іске қосу жағы ... ... ...... қалдықсыз пайдалану назардан тыс қалмауы керек.
Ғылыми-техникалық прогрестің маңызды қызметтеріне негізінен ауыр ... ... ... қол ... ... ... қызмет түрлерін
қысқарту, оны жедел түрде іске ... ... ... ... өзі ... ең
басты құндылық – адам үшін жасалады. ХХІ ... өмір ... ... ... ... ... тиіс.
Аэрокосмостық техниканы жаңа өнім өндіруде, ... ... ... оны ... ... ... ... сітеу
сияқты көптеген істерде мемлекет ғылыми-техникалық прогресс жетістіктеріне
үміт артуға мүдделі. ... ... және ... ... ... бұл ... тез ... дамытуға өзі көп қызығушылық
танытуға тікелей мүдделі болуы тиіс.
Инновациялық саясатты жүзеге ... ... ... ... ... ... ... алшақтамау бірінші кезектегі мәселе болары
сөзсіз. Тек шикізат орталығымен ғана ... ... ... ... ұстанған абзал дейді зерттеушілер. Мұның мәні –
шикізат ... ... одан ... өнім шығаруға ұмтылу. «Өндірістен-
өндіріске» қағидасы бүгінгі күні Қазақстан үшін ең қажетті ... ... ... Бұл ... өндірісте шығынды өте жоғары әрі сапасыз артық
өнім шығарудан сақтандырады. Осындай адамзат үшін өте тиімді және ... ... ... саясаттың негізгі бағыттары төмендегідей болып
келеді:
- жоғары бәсекелестікке ұмтылған, шығыны аз, ... ... ... ... жаңа деңгейін қалыптастыру.
Ресурстарды үнемдеу ... ... ... ... ... ... материалдық және қазба байлықтары
баршылық. Ресурстарды ... ... ... ... ... ішкі саудада қазба байлықтарының
үлес салмағы кеміп, керісінше, оларды өңдейтін өндіріс орындарының
мөлшері ... ... ... ... ... ... ... жаңа технологияларға қол
жеткізу. Арнайы техникалардың сапасының әлсіздігінен инженерлік
басқару технологияларының заман ... ... ... ... ... Енді осы ... инновациялау керек. Бәсекелестікке
ұмтылған әрбір мемлекет саясаты технологияларды ... ... деп ... өнім ... ... ... алға ... яғни
технологиялық негізде қамтамасыз ету;
- әр аймаққа икемделген аз күш ... ... ... ... ... ... және ... ортаның ластанбауын
қамтамасыз ете алатын жаңа технологиялар жүйелерін тарату арқылы
ғылыми-техникалық прогрестің әлеуметтік ... қол ... ... жүйесін дайындау жаңа технологияларға
негізделуі керек.
Осы ... ... мен ... ... ... инновациялық
саясаттың негізгі бағыттарын, дамыту жолдарын саяси ... ... ... қажеттілік болуы тиіс. Бүгінгі ХХІ ғасыр көз ілеспес жылдамдықпен
дамуда. Осы даму ... ... ... ... ... ... етуде.
Ақпараттық технологялардың озық заманы қоғамның тез өзгеруіне, қоғамдық
санаға үлкен ... етіп ... ... мемлекеттің қолдау көрсетуінің негізгі
қағидаттары.
Экономикасы дамыған елдердің ... ... ... ... ... ... өсуіне жаңа технологялар
мен талдамаларды өндіріске негізудің жоғары деңгейі ... ... ... ... ... бойынша осы елдерде өндіріс өсімінің 70 пайыздан
100 ... ... ... ... инновацияларды пайдалану есебінен
қамтамасыз етілуде.
Экономикасы дамыған елдерде мемлекет қажетті экономикалық, ... және ...... ... ... ... инновациялық
қызметтің дамуын көтермелеп отыр.
Экономикалық жағдайларға:
- инновациялар ... ... ... ... ... және баға белгілеу саясатын жүргізу;
- инновация саласында тиімді жұмыспен қамтуды қамтамасыз ету;
- инновацияларды игеріп және ... ... ... ... ... ... салық және кеден жеңілдіктерінің әр
түрлерін беру;
- техниканы жаңғыртуға жәрдемдесу;
- ғылымды қажет ететін өнім ... ... ... ... ... пиғылды бәсекелестіктің алдын-алу;
- инновация саласында сыртқы экономикалық байланыстарды дамыту;
- мемлекеттік инновациялық бағдарламаларға ... ... үшін ... ... беруді қоса алғанда сыртқы
экономикалық қолдау жатады.
Қаржылық жағдайларға:
- ... ... ... ... ететін бюджет
саясатын жүргізу;
- мемлекет үшін ықтимал маңызы зор, бірақ жеке ... ... ... бағдарламалар мен жобаларды іске асыру үшін
тікелей мемлекеттік инвестициялар бөлу;
- инновация саласында жайлы инвестициялық ахуал жасау;
- ... ... ... ... және ... инвесторларға
дотациялар, жеңілдік несиелер, кепілдіктер беру жатады.
Ұйымдық жағдайларға:
- мемлекеттік, ... және ... ... ... және іске ... ... инфрақұрылымды дамыту;
- инновациялық қызметті жүзеге асыратын кадрлар даярлауға, ... және ... ... ... ... ... ... ақпараттық қолдау көрсету (мемлекеттік
инновациялық саясаттың ... ... ... ... және аяқталған инновациялық бағдарламалар мен жобалар,
инновациялық ... үшін ... ... ... ... ... ... туралы және т.б. материалдарға емін-еркін қол
жеткізуді қамтамасыз ету);
- инновациялық салада интеграциялық процестерге, аймақтардың ... ... ... осы салада халықаралық ынтымақтастықты дамытуға
жәрдемдесу;
- отандық инновациялық өнімнің дүниежүзілік нарықтарға ... ... ... ... инновациялық қызметтің отандық субъектілерінің
мүдделерін қорғау жатады.
Нормативтік – құқықтық ... ... ... субъектілерінің өзара қарым-қатынастарының
құқықтық негіздерін орнату;
- ... ... ... құқықтары мен мүдделеріне, оның
ішінде санаткерлік меншік құқықтарына кепілдік беру жатады.
Инновациялық қызметті ... ... ... ... мен техниканы
дамытудың басыңқы бағыттарын таңдау және «осал ... ... ... ... бюджеттен нысаналы түрде қаржыландыру және
мемлекеттік емес құрылымдар іске асыратын ... мен ... ... ... ... ... ... басқалар негізінде жүзеге асырылады.
Инновациялық қызметті көтермелеудің жанама шаралары фискальдық әдістерді
пайдалануды (жеңілдікпен салық салу, ... ... ... ... ... ... меншікті жасау, беру және қорғау
саласындағы нормативтік – құқықтық реттеуді, сондай-ақ ... ... ... құрылымдардың қызметі үшін жайлы жағдайлар
қалыптастыруды қамтиды.
Дүниежүзілік тәжірибе көрсеткендей, инновациялық ... ... ... жағдайлар жасау ең алдымен мемлекеттік басқару органдарының ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету мүмкін емес. ... рөлі ең ... ... ... ... ... процестерді жандандыру болып
табылады.
Ғылым-техникалық саясаттағы мемлекет рөлінің жоғары екендігі ... өсіп ... ... ... өзін өзі ... алуы ... техниканың дамуына тікелей байланысты. Қазіргі уақытта АҚШ әлемде өз
үстемдігін құрып отырған ең ірі ... ... ... ... ... тек ғылыми-технологиялық фактордан іздеу қате болар. Алайда
аталған саланың бұл ... үлес ... ... ... ... ... мен инновациялық қызметті жандандыру.
Дүниежүзілік тәжірибе көрсетіп отырғандай, ... ... ... және ... ... жай-күйіне және ғылыми-техникалық
талдамалардың ... ... ... ... ... ... ғылыми-техникалық прогреске көзқарасын ... бірі ... ... ... болып табылады.
Мәселен, 2000 жылы ғылыми зерттеулер мен талдамаларға жұмсалған
мемлекеттің шығындары: АҚШ-та 246,2 ... ... ... 2,9%), ... ... доллар (ЖІӨ-нің 3,0%), Германияда 45,8% млрд. доллар (ЖІӨ-нің
2,35%), Францияда 28,0% млрд. доллар (ЖІӨ-нің 2,25%), ... 7,6% ... ... 4,0%) ... ... өзінің барлық мүшелеріне ғылымға
бөлінетін қаржы деңгейін ЖІӨ-нің 2,5%-не жеткізуді ұсынады.
Салыстыру үшін – Ресейде бұл ... 2000 жылы 2,2 ... ... ... 1,09%), ... – 13,7 млн, доллар (ЖІӨ-нің 0,08%) болды. Халықтың
жан басына шаққанда бұл шығындар АҚШ пен ... -858, ... ... – 536, Францияда – 480, Ресейде – 64, Қазақстанда – 0,9 ... ... ... ... ... әдістемесі мен ҒЗТКЖ мен
инновациялық қызметті қаржыландыру ... ... ... ... ... өйткені олар экономикалық дамудың сыртқы да, ішкі ... ... ... ... ... ... ... стратегиялық бағыттарына сәйкес келуге тиіс.
Инновациялық бағыттағы ғылыми-техникалық қызметке ... ... ... ... ... экономикалы елдер үшін ортақ қағидаттарға
сәйкес жүзеге ... ... ... ... ... ... елдің
технологиялық дамуындағы олқылықтарды толтыруға бағытталған жұмыстар
басымдыққа ие болатынымен ... ... ... ... ... ... ... көрсету қағидаты мемлекеттің нарықта өз ... ... ... бұзбай, жалпыға бірдей қол жетімді ғылыми-
техникалық өнім жасауға ғана субсидия бөлетінін білдіреді.
Әртүрлі мемлекеттік органдар ... ... ... ... ... ... отырып, қолдау көрсету жөнінде тиісті
шараларды жүзеге асыруда.
Тәжірибелі мамандар пайымдауы ... ... ... ... 80% ... ... мен дұрыс таңдалған стратегияға байланысты
дейді. Ендеше, осы ... ... ... ... ... Егеменді
елімізде дамудың инновациялық жолына шешуші қадам жасауға алғышарттар бар.
Ол бірінші кезекте – мықты ғылыми ... және ... ... ... ... мен ... ... бар мүмкіндіктерді тез
арада пайдалана білуге тиістіміз.
Азиялық мемлекеттер ғылыми-техникалық прогреске көп ... ... ... бірі – ... Бұл ... ... ... қайта құрылған болатын.
Бұл өзгеріске «Бір академия, екі жүйе» деген атау берілген болатын. Қытайда
академиялық зерттеулер коммерциялық ... ... ... ... Бұл елде ... ... негізінде жұмыс істейтін
фирмалар мен корпорациялар өте көп. Мұндай фирмалар тек ірі қалаларда ... ... ... ... бар. ... ... аймақтарында осындай
жүзден астам фирма жұмыс істейді. Жергілікті басшылықтың қолдауымен зерттеу
орталықтары негізінде 50 ... ... ... ... ... ретінде Қытайдың «Сынь Хуань» корпорациясын келтіруге болады. Бұл
корпорация физика институтының ғалымдары мен ... ... ... ... кездесетіе элементтері негізінде магнитті материалдар
жасап шығаруды қолға алған. Бұл ... ... ... ... ең ... деп ... Соңғы үш жылдың ішінде бұл өнімді
экспорттаудан түсетін пайданың көлемі 800 000 долларға дейін жеткен. Қытай
үкіметінің АҚШ, ... ... ... ... ... ... экспорттық мөлшерін тек бір жылда ғана 30 млн. ... ... ... Хуань» компаниясының озық тәжірибесін пайдалана отырып, Қытай
үкіметі «экономикалық және технологиялық даму» аймақтарында ... ... ... ... болатын. Қытайда технопарктер «экономикалық
және технологиялық даму» аймақтары деп аталады. ҚХР-да алғаш ... ... ... ... істей бастаған болатын. Технопарктердің саны 5
жылдың ішінде 26-ға көбейсе, 1995 ... ... бұл ... ... Бұл ... 27-сі ... ... болған.
«Экономикалық және технологиялық даму» аймақтарында 43 мың адам жұмыс
істеп, ... он жыл ... ... ... көп ... ететін өнімнің
жартысы өндірілген.
Пекиндегі жаңа технологияларды жетілдіру тәжірибелік аймағында ғылым мен
техниканы дамытуда үлкен алға ... бар ... ... ... ... отыр. Қытайдың бас қаласында орналасқан бұл мекеме 100 шаршы км
жерде орын тепкен. Мұндай үлкен әрі ... ... қала ... ... ... ... және өндіріс кәсіпорындары бірлесіп құрған.
1995 ж. ортасына қарай бұл ... 2,5 ... ... ... ... жұмыс істейтін фирмалар құрылған. Бұл фирмалардың 500-і шет ел
ғылыми орталықтарының келешекте үлкен ... ... ... ... ... Азия аймағында ғылыми-техникалық дамуда үлкен жетістікке
жеткен елдің бірі – ... ... Бұл ... дамуында тиімді түрде
жүзеге асырылған ғылыми-техникалық саясаттың рөлі өте зор. ... ... ... да өз ... ... алғашында басқа
мемлекеттердің ғылыми жетістіктерін пайдалану арқылы ... ... Бұл ... ... ... ... ... дамыту
мүмкіндігі де болмаған еді. ... ... ... ... теріс
көрсеткіштерден бастаған болатын. Корея да 60-жылдардан бастап ... ... ... ілгерілетудің басты құралы ретінде қарастыра бастады.
Ғылым мен техниканы дамыту экономикалық жоспарлармен қатар қойылып, бірге
қарастырыла ... ... ... ... мен ... ... ... индустриялауға толықтай атсалысу жүктелген болатын. Бұл
саясат 80-жылдарда аса ... ... ... бастаған болатын. Бұл
уақытта үкімет экономиканы құрылымдық қайта құруды ... ... ... ... ... орталықтарына бөлінетін қаржыны 2 пайызға
ұлғайтқан болатын. 2001 ж. Кореядағы ғылыми зерттеулерге бөлінетін қаржы
бұл ... ... ішкі өнім ... ... 5 ... ... 11 млрд.
АҚШ долл. жеткен. ... ... тек ... ... ... ... Оңтүстік Кореяның ғылыми-технкалық прогрестің лидерлері қатарына
қосылуына мүмкіндік берді. Бұл елде ... ... ... ... ... мемлекеттік, академиялық және жеке меншік ... ... ... іске асырыла бастаған болатын. Бірақ бұл
әдістің Кореяда өзіндік ерекшеліктері болды. ... ... ... үлкен көңіл бөлінген. Ал жеке меншік кәсіпорындар
мен мекемелер көп жағдайда ғылыми зерттеулердің ... ... ... ... ... ... негізінде қызмет ететін институттар осы
екі тарапты жалғастыратын көпір қызметін атқарады. Бұл институттар ... ... ... ... ... және тәуекел
көрсеткіші өте жоғары ғылыми – зерттеу жұмыстарын жүргізеді. Мұнымен қатар
мемлекеттік институттар ... ... ... ... ... де ... – үкіметі өндірістік технологияларды дамытуда елеулі орынға ие
бірнеше ірі компаниялар мүддесіне сай ... ... ... ... болатын. Егер ірі компаниялар тұтастай қоғам үшін ... ... ... онда ... ... және ... ... олардың
қызметіне жағдай жасауға келісім берген. Мұндай жобалардың бірі ... ... ... ... мен ... ... 200 млрд. ғылыми
зерттеулерді қаржыландыру үшін жұмсалған. 1982 ж. ... ... ... ... тәуелділікті жою және шығарылған өнімнің бәсекеге
қабілетті болуы үшін өндірістің ... ... ... ... ... масштабтағы ғылыми жобаларды жүзеге ... мен ... ... ... ... ... ... Бұл шаралар өндірісті
дамыту үшін аса ... ... ... ... ... ... ... қатысуынсыз жүзеге асыра алмайтын еді.
Осы елдің үкіметі ұсынған Кореяны 2000 ж. дейін дамыған мемлекетке
айналдыру ... ... мен ... ... мән ... Аталмыш
мақсатты жүзеге асыру үшін бұл елде «Ғылым мен техниканы алдағы үшінші
мыңжылдықта дамыту ... ... ... ... мемлекеттің
аумағында ғылым мен техниканы ... ... ... ... ... ... қалашықтарын» құру қызу қолға алынған. Мұндай қалашықтардың
ең ірісі – Даедук. ... ... жаңа ... ... ... ... ... жатады. Технополис жаңынан осында
жасап шығарылған технологияларды ... ... ... ... «Мемлекеттің техникалық белдеуін» құру жоспары жүзеге асырыла
бастады. Бұл арқылы ... ... ... ... ... көлік жүйелері арқылы өзара байланыстыру ойластырылған. ... ... ... үшін ғылыми зерттеу ... мен ... ... мен ... ... ... жаңа бағыт
ұстанған болатын. Бұл ... ... атап ... тұсы ... ... 16 ... мамандардың шет елге кетпеуі үшін олардың
жалақысын американдық стандартқа дейін жеткізу ... ... ... ... Кореяда ғылым мен техника министрлігі құрылған. Бұл ... ... ... атом энергиясы, ақпараттық өнеркәсіппен
тікелей айналысатын арнайы бөлім жұмыс ... ... ... ... жұмыстарын жоспарлау мен басқару, үйлестіру және оған ... ... ... бар. Кең ... ... және орташа кәсіпорындарға
ғылыми-техникалық тұрғыда қолдау көрсетуге мемлекет үлкен мән беріп отыр.
Мұндай ... ... ... ... академиясы арқылы жүзеге
асады. Академия Кореядағы ... ... аса бай ... ... ... ... шағын және ... ... ... ... ... ... Оңтүстік Кореяда шағын және орташа
кәсіпорындарға арналған банк, ... ... ... ... даму ... және ... ... жұмыс істеді. Аталған
құрылымдардың қызметі шағын және орташа ... ... ... ... асыру үшін бағытталған. Үкімет елдегі ірі
компанияларға өз ... кем ... бір ... зерттеу орталығын құруға
кеңес берген. Ал орта деңгейдегі және ... ... ... ... зерттеу жүргізу үшін консорциумдар құру ... ... Егер ... ... айтқан бұл кеңестерін жүзеге асыратын
болса, онда ... ... мен ... ... ... дамытуға ұзақ
мерзімді несиелерді төмен пайызбен беру сияқты шаралар ... ... ... ... Кореяда өзін толықтай ақтаған болатын. Егер 1980
ж. жекеменшік ғылыми зерттеу институттарының саны 52 болса, онда 1992 ... саны ... ... Осы ... арасында 683 жаңа жаңа ғылыми
зерттеу консорциумы құрылған болатын. Сексенінші жылдары бюджеттен ғылымға
бөлінетін қаржы ... жыл ... 15 ... ... ... ... ... қолдау шағын және орта кәсіпорындар
саласына жұмылдырылған. Өнеркәсіпке енгізуге ... ... ... ... және ақпараттық қолдау көрсетуді АNVAR
мемлекеттік агенттігі ... ... оның ... үш ... ... ... ғылым мен технологиялар, шағын және ... ... ... ... бірге, онда өнеркәсіптік зерттеулерді
ұйымдастырумен айналысатын 50 техникалық индустриялық орталықтары бар –
Technical Centres for Industry (CTI). ... ... ...... ... (CRO) ... ... үшін зерттеулерді
жүзеге асыратын ірі компаниялармен құрастырылатын бәсекелестік инновацияны
өздерінің корпоративті ... үшін ... ... ... ... саласында ауқымды зерттемелерді жүргізеді. Инновация ... ... ... ... – Regional Centers ... and Transfer of ... (CRITT) трансұлттық корпорациялар
үшін ғылыми-техникалық ... ... ... ... ... лабораторияларын технологиялық ресурстар орталығына өзгерту
бойынша эксперимент жүргізу басталды.
Ұлыбританияда ҒЗТКЖ-ны бюджеттен қаржыландыру ... ... ... ... өз бюджетінде ғылымға қаражаты бар департаменттер, ... ... ... ... және ... да ... ... Сондай-ақ, ғылым мен технологияның аса маңызды бағыттары бойынша
жеті зерттеу кеңесі қаржыландырушы ұйымдар болып ... ... ... бар және ... ... ... ... негізінен,
гранттар нысанында конкурстық негізде бөледі.
Осы елде мемлекеттік саясат нақты ... ... ... іске ... LINK ... ... ... пен
ғылыми-зерттеу саласы арасындағы инновациялық ынтымақтастыққа мемлекеттік
қолдау көрсетудің негізгі тетігі болып табылады.
LINK мақсаты ... ... ... ... ... ... ... көрсету және коммерциялық
табысқа ие өнім алуға, тиімді ... ... ... жоғары
деңгейіне бағытталған жұмыстарды одан әрі ... ... ... ... ... ... ... өнеркәсібінің бәскеге
түсу қабілетін және халықтың тұрмыс сапасын арттыру болып табылады.
Әрбір бағдарлама шеңберінде кейіннен ... ... ... ... ... ... өнім жасауға бағытталған
бірлескен ҒЗТКЖ-лар қолдау табады. LINK шеңберінде субсидия ... ... ... ... ... өз ... ... өнеркәсіп орындары тиісті бағдарламалар шеңберінде қосымша қолдауға
ие бола алады. LINK ... ... ... ... ... ... ... Қаражаттың 50 пайызға дейінгі мөлшерін үкімет
департаменттері мен ғылыми ... ... ... ... ... ... әдетте бірнеше департамент пен ғылыми кеңес
белгілі бір бағдарламаны қаржыландыру үшін ... ... ... өнеркәсіп тарапындағы әріптестер қамтамасыз етеді. Ғылыми
мекемелерге барлық шығындар төленеді.
Германияда ... ... ... тікелей қаржылық қолдау
федералдық білім, ғылым, зерттеулер және ... ... ... ... ... ... ... Онда 20 мыңнан аса
өнеркәсіптік корпорациялармен ұйымдасқан Герман өнеркәсіптік ... ... – German ... for ... ... құрылған, ол өзінің жеке институттары бар 100 ... ... ... ... ... салалардағы отандық ғылым мен техниканы
әлемдік деңгейге дейін көтеру мақсаты бар ел үшін ... мәні ... мен ... ... ... қаржыландыруда жеке капиталды да
талап ететін байсалды шығыстарды біраз тәуекелмен орайласқан ұзақ мерзімді
сипаты бар ... ... ... ... ... ... саласындағы салааралық әзірлеулер жатады.
ҒЗТКЖ-ды бағдарламалық-мақсатты қаржыландырудың базалық принциптері:
-бағдарлама мазмұны дәл айқындалуы ... ... ... бір рет ... ... ашық ... ... тиіс.
Нидерландыда инновациялық жобаларды жүзеге асыруда ... ... ... оның SENTER ... ... ... өткізеді. Жыл ішінде SENTER арқылы 400 млн. ... ... ... Бұл ... ... үнемдеу және қоршаған ортаны қорғау
саласындағы мемлекеттік ... ... ... бағытталған
жобалар, сондай-ақ шағын және орта ... ... ... ... ... мен ... ... болады.
Технологиялық артықшылықтардың негізіне инвестициялық ресурстар, білім
ресурсы, технологиялық ресурс және т.б. ... Олар ... ... ... ... ... жапондық зерттеуші Т. Мацуоның
айтуынша, Жапония өзінің негізгі ... ... ... ... ... ... ... табылатын интеллектуальды
потенциалды максималды түрде қолдану жолымен ... ұлт ... ... ... ... мен ... ... арасында
қатаң корреляцияны көрсетеді. Мұнда өнеркәсіптің ... ... көп ... бөлуде. Бірақ, қазір әлі әлемдік тәжірибеде жеке
корпорациялар және ... ... ... ... ... тұтас әдістеме
жоқ. Мысалы, АҚШ-та ҒЗТКЖ тиімділігін салыстыруға және белгілі уақыт
аралығында ... ... ... ... ... ... мониторингін жүзеге асыруға көмектесетін 50 ... ... ... – Research ... Metric – ... ... ... жататын ҒЗТКЖ-дың шығындарын анықтайды; Total R&T
Spending – ҒЗТКЖ-ға жұмсалатын жалпы шығындар көрсеткіші; Cost Saving ... ... ... ... жаңа ... ... ... ретінде
пайда болған корпорацияның қор деңгейін көрсететін көрсеткіш. Саланың
барлық фирмалары көрсеткіштерінің мониторингісі және ... ... ... сала ... ... ... көрсеткіш анықталады. Кейін белгілі саланың
орны «технологиялық иерархияда» анықталады.
Қазақстан үшін инновациялық процестерді қолдау жөніндегі ... ... ... кезінде ЕО мемлекеттік органдары басшылыққа алатын ... ... іске ... үшін пайдаланылатын қағидаттар біраз
қызығушылық ... ... бұл, ... ... ... негізгі міндеті
ғылыми-техникалық (білімді жеткізуші) және ... ... ... ... жоюмен байланысты.
Дамыған нарықтық экономикасы бар ... бұл ... ... ... - ... ... ... әртүрлі салаларына
жататына байланысты. Ғылыми мекемелер мемлекеттік салаға ... ... ... ... ... ... Өнеркәсіптік кәсіпорындар жеке және корпорациялық
капиталға жатады. Мемлекет нарықтағы ... ... ... тікелей қолдау көрсету мүмкіндігінен айрылған.
Бұл жағдайларда, мемлекет екі ... ... ... ... ... ... тапсырыс (ғылыми мекемеге) ЕО елдерінде
табылған орындалатын басымды бірлескен жобаларды қаржыландыру өте пайдалы,
яғни әдейі ... қол ... ... ... ... ... үшін АҚШ пен Жапонияда қалыптасқан ғылымды қаржыландырудың
жүйесі де қызығушылық туғызады. Бұл ... ... ... ... ... ... үшін тірек болып табылатын сол ... ... ... ... ... ... ... жалтаруға,
негізгі бағыттарда жоғарлануға және салыстырмалы қысқа ... ... қол ... ... береді.
1-3 кестеде АҚШ-тың алдыңғы өнеркәсіптік ... ... және ... ... ... ... анықтау тізімі берілген.
Берілген мәліметтердің талдауы ... ... ... корпорацияларының ҒЗТКЖ –на жұмсалған инвестициялардың мөлшері
үлкен болды; екіншіден, ҒЗТКЖ тиімді болды, себебі олар жұмсалған шығындар
интеллектуальды ... - ... ... ... ... ... деңгейі өте жоғары болды.
1- кесте - ҒЗТКЖ-ға ... ... ... АҚШ ... ... қатарлы салалары
| | | ... ... ... орын ... ... ... |
| | ... | |(млн дол.) |
|1 ... және ... ... |
|2 ... препараттар |16 216,54 |
|3 ... және ... ... |
|4 ... ... |
|5 ... ... ... |
|6 |Телефондық коммуникациялар ... |
|7 ... ... ... |
|8 ... ... ... |
|9 ... ... ... ... ... жабдық |4 020,28 |
| ... | ... ... ... ... ... өнеркәсіптік салаларға көп
инвестиция салынған: моторқұру және ... ... млн. ... ... ... млн. ... ... және
офистік құрал-жабдыққа 12 813,73 млн. доллар жұмсалған. Бұл, ... ... одан әрі ... ... оң ... ... алғанда, ғылыми-техникалық процеске инвестициялар
экономиканың тиімділігін арттыратындығы Латын Америкасы мен ... ... ... даму қарқынын салыстыру көз ... ... ... ... ... әдетте, ІЖӨ-нің 1% азырағын құрайды. Сонымен
бірге, ҒЗТКЖ-ды ынталандырудың мемлекеттік ... ... ... ... ... елдері қандай-да бір сәтте тіптен осы ... АҚШ мен ... да қуып ... ... 2% -не дейін ғылымға
жіберу мүмкіндігін алды. ... ... ... микропроцессорлар
нарқында, Сингапур – бағдарламалық қамтамасыз ету мен биотехнологиялар
нарқында, Тайвань – ... ... ... ...... ... өз орнын ... - ... - АҚШ ... 10 ... салалары
|Рейтингтегі| ... ... ... ... ... | ... |
|1 ... ... және ... |0,53 |
|2 ... |0,42 |
|3 ... өнімдер |0,16 |
|4 ... ... |0,15 |
|5 ... ... |0,13 |
|6 ... және ... ... |0,11 |
|7 ... ... |0,11 |
|8 ... зерттеулер |0,11 |
|9 ... ... ... |0,11 ... ... ... ... |0,11 |
| ... талдау үшін құрал-жабдықтар| ... 2 ... ... ... ... ... ... қорытындыға
келуге болады: АҚШ-та негізінен медициналық, химиялық және ... ... ... ... көп ... Сол ... ... салаларға қарағанда зерттеу интенсивтілігінің индексі де
айтарлықтай жоғары болады.
3-кесте - АҚШ өнеркәсібінің ... ... ... және ҒЗТКЖ-на жұмсалған шығындар)
| | | | ... ... ... ... ... |Аралас |Зерттеу ... |
| | ... ... |
| | | |ің ... ... |
| 1 |Фармацевтикалық препараттар | 8 |6 | 2 |
|2 ... ... |11 |3 |8 |
|3 ... және телеграфтік |16 |5 |11 |
| ... | | | |
|4 ... ... |22 |2 |20 |
|5 ... |24 |14 |10 ... АҚШ ... алдыңғы супертехнологиялық салаларының
тізімі берілген. Бұл тізімде алдыңғы ... ... ... ... алып жатыр.
Салық саясаты.
Ғылыми-техникалық және инновациялық қызметті жанама реттеудің негізгі
құрылымдарының бірі ... ... ... қалыптастыру болып
табылады.
Экономикасы дамыған елдерде мынадай ... ... көп ... жаңа ... және ... ... салулардың мөлшерінде пайдаға
шегерімдер;
- ҒЗТКЖ-ға шығыстар мөлшерінде пайдаға салықтан ... ... ... ... пайдаланылатын жабдықтың жекелеген
түрлеріне шығыстарды ағымдағы ... ... ... қоры ... ... салынбаған арнайы мақсаттағы қорларды
құру;
- төмендетілген ставкалар бойынша пайдаға ... салу ... ... салымдарға салық жеңілдіктері көбінесе «инвестициялық салқы
несиесі» түрінде беріледі. Әдетте, бұл жеңілдік жаңа техниканы, ... және т.б. ... ... ... ... Бұл ... ... пайдасына есептелген салық
сомасынан (салықтар сомасынан шегерілетін ... ... ... ... салық шегерімі пайдалануға жаңа ... ... ғана ... ... шегерімін алуға құқық компанияға автоматты түрде
беріледі, оны дәлелдеудің және негіздеудің ... жоқ, ... ... ... ... ... ... процентте белгіленеді
және мынаны құрайды: Жапонияда 53% (электрондық техника мен ... ... 50% ... ... ... және т.б. ... жылы ... Канадада 10-15% (компанияның орналасқан аумағына
байланысты – елдің игерілген және игерілмеген ... және ... ... инвестицияларға салық шегерімі энергетикалық жабдық үшін ғана
қолданылады.
Шетелде ... ... ... осы мақсатқа компаниялардың
шығыстарынан шегерімдер түрінде беріледі. Салық шегерімдердің екі ... ... түрі бар. ... шегерім шығыстардың пропорциялық мөлшеріне
жеңілдік береді. Мәселен, АҚШ-та, ... ... ... ... ҒЗТКЖ-ға шығыстардың 100% компаниялардың салық салынатын
кірістерінен шегеріледі, Австралияда (жеке компаниялар) - 150%. Нидерланды,
Норвегия, Австрия, Малайзия ... ... ... ... ... салық салуға дейін пайдадан ҒЗТКЖ-ға шығыстарды болдырмайды.
Өсімді салық жеңілдігі негізгі ... ... ... ... үшін ... ... ... ҒЗТКЖ-ға шығынның ұлғаюына ... ... ... ... Бұл ... аталған шығыстар
жүргізілгеннен кейін ғана қолданылады. Ең ... ... - 50% ... ... ... ол жылына 5 млн. франктен асуы мүмкін емес. Канадада, АҚШ-
та, Жапонияда және ... ол 20% ... ... ... бірқатар
шектеулер бар. Мысалы, АҚШ-та ҒЗТКЖ-ға шығыстардың өсуіне салық шегерімі
жаңа өнім жасауға ... жаңа ... ... ... ... сол шығыстарына ғана қолданылады және сонымен
біруақытта ... ... ... және өзге де ... мен ... ... ... ... ... ... осы жеңілдіктерге шектеу белгіленген – ҒЗТКЖ-ға қосымша
шығыстар (жеңілдік таралатын) ... ... ... шығыстардың сомасынан
50% аспауы тиіс. Канадада жеңілдік ... ... жолы қиын ... ... ... ... ... үшін 30% дейін
ұлғаяды. Жапония мен Тайваньда 20% шегерім ҒЗТКЖ-ға ... ... ... ... ... ... ... өсу
сомасынан есептеледі, шектеу бар – осы ... ... ... ... 10% ... ... ... елдер шығыстардың әртүрлі түрлеріне ... ... екі – ... және ... ... де ... ... АҚШ-та жалпы өсімдік шегерім іргелі ... ... ... ... үшін 20% ... ... ... шегерімдер бойынша салықтарды есептен шығару мөлшерінің шекті
мөлшерін белгілеу ... де бар. ... мен ... ... ... салық сомасынан 10% аспауы тиіс. Ал, Канадада, Испанияда,
Тайваньда шекті мөлшері ... ...... 75, 35 және 50%. Ал
Австралияда, Францияда, Италияда және Нидерландыда салық шегерімнің құндық
шегі белгіленген.
Пайдаға ... ... ... босату немесе оны ішінара кеміту («салық
каникулдары») Францияда қолданылады және олар ... ... ... ... ... қызметіне алғашқы бес жылға кемумен қайта құрылған шағын және
орта фирмаларға (оның ішінде ғылыми-зерттеу) таралады.
Ұлыбританияда бастау ... ... ... үшін ... салық
20%-тен 1%-ке дейін кемітілген. Салық салынбайтын ... ... ... ... ... 150 мың фунт ... ... Бастау алатын инновациялық ... ұзақ ... ... өсуіне азайтылған және мұндай компанияға қайта
инвестиция салу кезінде салық алынып ... 10 млн. фунт ... емес ... ... көлемі бар компаниялар үшін тиісті
компаниялармен тартылған қорларға 1 млн. фунт ... ... ... ... ... және орта ... үшін салық ... ... ... ең шекті деңгейі асқан жағдайда салық салынатын кірісті
20%-ке кемітуге немесе салық ... ... мен ... ... 6%-ке ... мүмкіндік береді, бірақ бұл ... ... ... міндеттемелерінің 15%-тен аспайтынды құрауы тиіс.
Ғылыми-технологиялық дамумен ... ... ... ... ... ... шығыстар салық салынатын пайдадан есептен
шығарылады.
Шетелде өндірістік ... ... үшін ... бірі ... тез ... ... Мәселен, АҚШ-та төрттен он жылға дейін
қызмет ету мерзімімен ҒЗТКЖ үшін пайдаланылатын жабдық пен ... ... тозу ... ... ... тез тозу ... ... немесе
энергия үнемдейтін жабдық не ресурстарды тиімді пайдалануға жәрдем жасайтын
және қоршаған ... зиян ... ... компаниялары үшін енгізілген.
Тез тозудың 10-нан 50% -ке ... ... ... ... ... таралған ставка орташа 15-18% құрайды.
Ұлыбританиядағы компанияларға оның жұмысының бірінші жылына техникалық
жабдықтың толық ... ... ... ... етілген. Германияда бірінші
жылы ҒЗТКЖ өткізу үшін пайдаланылатын жабдық пен ... ... ... 40% ... ... ... ... амортизациялық есептен
шығарулардың жүйесі үш жылға дейінгі қызмет ету ... және ... ... ... алу ... ал ... ... машиналар мен
жабдықты төрт-бес жыл ішінде шығыстарға есептен шығаруға мүмкіндік берді.
Францияда жабдықтың маңызды: ... ... ... ... тез тозуды қолданудың мүмкіндігі бар. Мысалы, компьютерді бір
жылда амортизациялауға болады. Төрт ... ... ... ету ... тозу ... 1,5; ... жыл – 2; алты ... астам -2-2,5
тең.
1986 жылғы Салық реформасы ... АҚШ заңы ... ... саясатына
үлкен мақсатты бағыт берді, бірақ бұрын рұқсат етілген салық ... ... ... тозу ... ұлғайтылды, бірақ негізінен
негізгі қорлардың пассивті бөлігіне – үй-жайлар, ғимараттар: тұрғын үй ... ... ... үшін 31,5 ... 10-15 жыл ... және 27,5 ... дейін.
Бірақ олардың белсенді бөлігі үшін тозуды есептен шығаруды тағы ...... бес ... есептен шығару мерзімі кезінде рұқсат беру
алғашқы екі жылда жабдықтың 64% ... ... ... ... ... ... шегерімі энергетикалық жабдық үшін ғана сақталды.
Бұдан басқа, шетелде зерттеулердің ... ... үшін ... ... беру ... үкіметтік кепілдерді ҒЗТКЖ-дың ынталандыру
тәжірибесі кең пайдаланылды. АҚШ-та ресми үкіметтік ... ... ... ... ... ... ... инвестициялар» деп
аталады, ал ҒЗТКЖ саласы стратегиялық ұлттық мақсатты жүзеге асырудың
неғұрлым ... ... бірі ... ... ... ... ... экономикалық шараларына
елдің ішіндегі жаңалықты қорғау мен іске асыруға ... ... ... ... протекционизм саясаты да жатады. Мысалы, 1987
жылы АҚШ ... ... ... қысымымен Рейган әкімшілігі
16%-ке тиісті тауарларды американдық экспорттан Жапониядан электрондық
бұйымдардың импортының ... ... ... ... әкелінетін
жапон электроникасының жекелеген түрлеріне 100% салық енгізді.
Францияда инновациялардың экспортын ынталандыруды қолдайтын әдістер
пайдаланылды. Шетелде ... ... ... тәуекел шығыстары алты
жыл ішінде салық салуды азайтуға алып келуі ... ... ... ... ... мүдделерге қол жеткізу
мақсатында инновациялық ... ... мен ... реттеу шараларының
көп түрлілігі туралы куәландырады.
Инновациялық сала үшін кадрларды даярлау.
Экономикалық дамыған елдерде жоғары білікті менеджерлерді, оның ішінде,
күрделі ... ... және ... ... басқару саласындағы жобалық менеджер-мамандарды дайындауға
ерекше назар аударылады. Биліктің жергілікті органдарының ... ... және ... ... менеджмент пен инновациялық
кәсіпкерлік саласындағы фирманың қызметкерлерін оқыту ... де ... ... ... ... ... көрсететіндей білікті менеджерлер
инновациялық жобаның ... ... ... ... Бұл ... ... ... мамндарды даярлау оқу ... ... ғана ... және ғылыми-технологиялық әзірлемелерді енгізумен
айналысатын корпорациялар мен фирмаларда тренингпен айналысады. Мұндай
тәсіл әлемдік ... ... бар ... ... ... ... даярлауды жүзеге асыруға мүмкіндік береді.
Еуропа Одағының әртүрлі елдерінде инновациялық сала үшін ... ... ... белгілі ерекшеліктерге ие өз ерекшелік аспектілері
мен факторлары бар ... де атап өту ... ... ... қатысты мемлекет саясаты көп жағдайда
әлеуметтік бағыттылығымен сипатталады. ... ... оқу ... өз ... ... ... үшін қажетті дағдыларды
болашақ оқу орнын бітірушілерде ... ... ... мен ... ... ... ғылыми-техникалық
бағдарламаларға тең қатысу мүмкіндігінің осы елдер үшін қамтамасыз ететін
оқу орнын бітірушілердің жоғары біліктілік деңгейіне қол ... ... ... ... ... беделін оқитын жастар
арасында қалыптастыруға жәрдем ... ... ... ... мен
электроника саласындағы шетелдік алдыңғы қатарлы фирмаларды ... ... ... ... ... кадрларды дайындаудағы мемлекеттің қатысу үлгісі де
қызығарлық. Бұл елде ... ... ... ... 25% салықтардан
босатылады (жұмыссыздық көп жерде бұл шығыстарға ... ... ... ... ... Кореяның және басқа да өнеркәсіптік
дамыған елдердің тәжірибесі көрсететіндей ... ... ... ... ... ... байланысты инновациялық қызмет үшін инженерлік білімді жетілдіру
және инженерлерді дайындау жөніндегі АҚШ-тың тәжірибесіне назар ... ... ... ... ... ... ... орталықтар - өнеркәсіп (жергілікті бизнес)» жүйесі бойынша
жүзеге асырылады. Экономиканың ... ... ... ... ... мүмкіндіктеріне сәйкес келу, оның ішінде инженерлік еңбектің
беделін көтеру үшін ... ... және ... оқу ... федералдық үкіметтің қолдауын кеңейту негізгі басымдықтар болып
табылады.
Атап айтқанда, ... ... 80-ші ... АҚШ ... кадрлардың
тоқырауы проблемасымен бірінші рет соқтығысқан кезде, жоғары оқу орны білім
беру жүйесіне мемлекеттік бюджеттен қаржыландырылатын ... ... ... ... ... ... осы бағдарламалар
шеңберінде бірқатар университеттерде жергілікті бизнестің қажеттіліктерімен
байланысты жекелеген инженерлік пәндерді ... ... ... құрылды. Бұдан өзге, мемлекет нарыққа инновацияларды жылжытуға
жәрдем ететін «инженерлік инкубаторларды» жоғары оқу ... ... ... ... да ... елдеріндегі инновациялық қызметтің жай-күйі.
Қазіргі уақытта ТМД елдерінде ТМД-ға қатысушы мемлекеттердің мемлекет
аралық инновациялық саясатының ... ... және 2005 ... ... ... бағдарламаға инновациялық қызметтің оңтайлы
интеграциясы жөніндегі ... ... ... ... ... ... ынталандырудың қажетті
заңдар базасын қалыптастыру негізіне «Инновациялар туралы» модельді заңының
негізгі ... ... Осы ... ... ТМД елдерінің және
нарықтық экономикасы ... ... ... дамудағы
алшақтықты қысқартуды қамтамасыз ету үшін жағдай жасауды көздейді.
Мәселен, Ресей Федерациясында инновациялық қызметті ... ... ... ... ... саланы тікелей және жанама қолдаудың
барлық шараларын көздейді. ... ... ... ... үшін ... ... ... несиелері беріледі;
мақсатты инновациялық бағдарламаға енгізілген инновациялық жобаларды
орындау кезеңіне ... ... ... пайдаға салықты, мүлік
салығын және бірқатар басқа да салықтарды төлеуден босатылады.
Ресейде қазіргі уақытта ғылыми-техникалық ... ... ... үшін ... дамыту үшін де бірқатар салық жеңілдіктері қолданылады. Ғылыми-
зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстарды ... ... ... ... жер ... ... ... жеңілдіктері, өнімнің
өзіндік құнын зерттеу мен әзірлемелерге шығыстарға жатқызуға рұқсаты,
қосылған құн ... ... ... бар. 2001 жылы ... ... және ... жұмыстарды өткізуге және
дамытуға олардың иелігінде қалған пайданың ... ... ... Ресей Федерациясы Үкіметінің қаулысы қабылданған болатын.
Бұл қаулымен салық салу кезінде ескерілетін пайданың ... ... ... ... де ... Бұл ... басым бағыттар,
одан жетеуі 1996 жылы ... және ... ... ... ... ... тізбесінің ірілендірілген бөлімдерін, ал екеуі –
мемлекеттің қорғанысы мен қауіпсіздігі саласындағы іргелі зерттеулер мен
ҒЗТКЖ-ды ... ... ... он екі ... бар ... ... ... дамытуға жәрдем көрсету ... ... ... ... ... кең ... сондай-ақ бірқатар ресей университеттерін біріктіретін зор
ақпараттық желіні ... ... ... ... ... жылы ... базасында жоғары кәсіби білімнің білім беру мекемесі –
Инновациялық ... мен ... ... ... ... бұл ЖОО-дан өзге, инновациялық сала үшін мамандарды дайындау
жетекші университеттердегі бірқатар мамандандырылған кафедраларда жүзеге
асырылады.
Қырғызстан ... ... ... ... ... үшін ... желілік инновациялық-инвестициялық инфрақұрылым
қалыптастырылған. Осы бағдарламаларды орындаушыларды ... ... ... және кедендік жеңілдіктер, басқа да преференциялар арқылы
жүзеге асырылады. Ел ... ... үшін ... мәні бар ... ... ... ... кәсіпорынмен бірге мемлекет
қаржыландыратын инновациялық бөлімдер құрылған.
Ресей ... да, ... ... да ... ... ... ... бірі мемлекеттік бюджет болып
табылатынын атап өту ... ... ... ... ... ... Заңмен Томск облысының мақсатты ... ... ... ... ... тиісті жылдағы облыстың ... 20% кем ... ... ... ... ... ИНДУСТРИЯЛЫҚ-ИННОВАЦИЯЛЫҚ САЯСАТТЫҢ ЖҮЗЕГЕ
АСУ БАРЫСЫН ТАЛДАУ
2.1. ... ... ... Республикасы
аймақтарында жүзеге асуын талдау
Қазақстан Республикасының Индустриялық-инновациялық дамуының 2003-2015
жылдарға арналған Мемлекеттік ... ...... ... ... ықпал ететін экономика салаларын әртараптандыру жолымен
елдің тұрақты дамуына қол жеткізу, ұзақ ... ... ... ... өту үшін ... ... болып табылады. Мұндай
стратегияның қабылдануына әлемдегі ... даму ... ... ... Халықаралық валюта қоры, Дүниежүзілік банк, Трансұлттық корпорациялар
сияқты институттардың ... ... де ... ... билік жүргізіп
келуі дамушы елдерге ... ... ... ... ... әлемдегі шеткері жатқан дамушы елдер шикізат жеткізуші қызметін
атқарып, ал аталмыш ... ... ... ... ... ... оны ... оларға қайта сату ... ... ... мемлекеттердің әлемдік тауар нарықтарындағы
жағдайларға тәуелді болып қалу ... ... ... ... шикізат қорына бай кейбір елдер осы сектор арқылы едәуір
табысқа ие ... да, ... жаңа ... ... ... ... қоры бір ... сарқылатындықтан да тұрақты даму
тұрғысынан алғанда шикізатты ел елеулі проблемаларға тап келеді. Бастапқыда
шикізаттық мемлекеттер саналатын ... ... ... мен ... ... ... ... Корея, Сингапур мемлекеттері инновациялық
саясатты қолдану, яғни сервистік-технологиялық экономикаға өту ... қол ... ... дәлелдеп берді.
Жалпы алғанда, жаңа ғаламдық экономикалық жағдайды қалыптастыратын
әлемдік ... ... ... ... тұрғыда жіктеуге
болады:
• дамыған елдерде индустриялық экономикадан сервистік-технологиялық
экономикаға өту;
• ғаламдану;
• экономиканы ырықтандыру;
• ғаламдық ... ... және ... ықпалдасу.
Жиырмасыншы ғасырдың соңғы ширегінде экономикасы дамыған елдер
индустриялық даму ... аса ... ... экономикаға
өтті. Бұл елдерде жалпы ішікі өнімнің (ЖІӨ) үлкен бөлігі қызмет көрсету
секторында қалыптасты. Мұндай ... ... ... ... ... негізі бар.
Мемлекеттік ішкі саясат бағытының бірі ретінде аймақтардың әлеуметтік-
экономикалық даму жіктелуін ... ... ... Шетелдік тәжірибе
көрсеткендей, ұлттық ... ... ... ... тиімді құралы болып табылады. Қазақстандық жағдайларды ... әр ... ... ... шешетін жеке әдістемені дайындау
қажет.
Сондықтан, әр аймақта экономикалық дамудың темпін ... ... ... ... және ... дәстүрлерді ескеретін
макродеңгейдегі ұлттық аймақтық инновациялық жүйелер құрылу керек. Сонымен
қатар, ... ... ... ... республикалық
заңдылыққа негізделген өзінің инновациялық ... ... ... және ... ... ... гипер деңгейдегі
тұтас қазақстандық инновациялық жүйені құруға мүмкіндік ... ... - ... ... ... ... ... ... ... ... |
| ... %* |
| |2005 ж. |2006 ж. ... |2,1/100 |2,3/100 ... | | ... |0,6/2,0 |0,2/0,5 ... |7,4/2,7 |3,2/5,4 ... | 4,9/2,7 |1,7/5,4 ... |- |0,5/0,5 ... ... |1,5/20,8 |2,8/10,9 ... |5,4/3,4 |2,7/4,9 ... |2,9/4,1 |2,0/2,8 ... ... |4,2/16,3 ... |6,3/9,5 |1,2/2,8 ... |- |1,3/1,6 ... |2,2/3,4 |4,5/4,3 ... |2,3/6,7 ... ... |1,7/2,7 |1,4/2,8 ... ... |0,7/6,1 |1,4/4,3 ... қаласы |- |0,4/0,5 ... ... ... ... ... – %-пен аймақтағы кәсіпорындардың жалпы санына; бөлімінде - ... ... ... ... ... ... он ... тәжірибесі көрсеткендей, республикалық бюджет
дотациясын алуға, табиғи ресурстар мен ... ... ... аймақтардың қызметін қамсыздандыратын әдістемелер территорияның
кешенді дамуын және халықтың өмір сапасын жоғартпайды. ... ... ... ... ... ... ... қолдану
арқылы шешуге болады.
Ғылыми-техникалық қызметті жүзеге асыруда басқарудың аймақтық
органдарының ... ... ... ... бар. ... біріншіден,
инновациялық қызмет өзінің табиғаты бойынша орталықсыздандырылған
тіршілікке жақын, ... оның жолы ... ... ... және қабілеттілігімен анықталады.
Инновациялық белсенділікті аймақты түрде бөлсек, онда ол Қазақстан
өнеркәсібінің аймақтық-салалық құрылымының ерекшеліктерімен ... ... ... ... инновациялық кәсіпорындар
шикізаттық аймақтарда емес, жоғары дамыған ғылыми және ... ... ... 4 ... шоғырланған. Алматы қаласының
үлесіне мұндай кәсіпорындардың 24,5%, ... ...... – 12,5%, ... – 10,9% ... Тек осы ... ... инновациясына үлкен үлес қосуға қабілетті ... ... ... ... бойынша бұл аймақтар орташа республикалық
көрсеткіш бойынша алда болса да, әлі де екі ... ... ... отыр ... және ... ... ... инновациялық белсенділіктің
деңгейі орташа республикалық көрсеткіштен ... ... ... – 2 ... одан да ... еліміздің бес ішкі экономикалық аймақтарын индустриялық-
инновациялық саясатты ... ... ... ... ... Қазақстан экономикалық аймағы.
Ақмола облысы.
2006 жылдың бірінші жарты жылдығында Ақмола облысында ... ... ... ... ... даму
Стратегиясының» екінші кезеңін жүзеге ... ... ... ... аумағында Ақмола облысының 2004-2006 жылдарға арналған
индустриялық-инновациялық даму ... іске ... ... ... ол ... ... ... шешімімен №3С-7-4 24
қыркүйек 2004 жылы ... ... 2005 жылы ... ... ... ... ... бірнеше жаңа қаулыларды
шығарумен және оны іске асыру ... ... ... бірі - Қазақстан Республикасы Үкіметінің «2003-2015 ... ... ... ... ... шаралардың
жоспарларына және басқа да бағдарламалық құжаттарға сәйкес ... ... ... ... ... ... ... іс-
шараларды жүргізу туралы» хаттамалық шешім, сонымен қатар облыстық бюджет
комиссиясының ұсыныстары.
Өнеркәсіптік өнім өндірісінің ... 2006 ... ... ... 44,2 млрд. теңге құрады, бұл өткен жылдың кезеңіне 160,4 пайыз
құраған. Физикалық көлем индексі 127,9 ... ... ... ... ... ... кәсіпорындарымен 4,1 млрд.
теңге құраған тауар өнімі өндірілген, бұл 2005 жылға қарағанда 1,8 ... ... ... ... ... ... ... өңдеу және
азық-түлік өнімдерін өндірудің сыбағалы салмағы 18,5% құрады. ... ... ... ... ... ... өсіп ... Ұнды өндіру
20,0%, арақ өндірісінің көлемі 1,6 есе өсті, спирт өндірісі 2,7%, ет ... ... ... 34,2% ... ... ... ... тез дамып жатыр. Өндірістің жалпы
көлеміндегі саланың сыбағалы ... 34,5% ... ... көлемі 2005
жылға қарағанда 4,0 млрд. теңгеден астам 14,0 млрд. ... ... ... ... саласының дамуына ЖАҚ «СПЗ», АҚ «Байтерек А»,
ТОО «Камаз-Инжиниринг» секілді кәсіпорындар өз үлестерін қосуда. Сонымен
қатар, 1,5 есе ҰК ... ... ... ... ремонт және техникалық
қамсыздандыру бойынша қызметтер өсті.
Өнеркәсіптің химиялық саласы фармацевтикалық өнімді, молибденді, күкірт
қышқылы және ... ... ... ... 2006 жылы
молибден шикізатын өңдеу бойынша инвестициялық жоба іске ... ... ТОО ... ... арқылы «Аммониттардың тәжірибелі ... ... іске ... ... ... ... ағымдағы жылда 0,4
млрд. теңге құрады.
АҚ «Казахалтын» жобаларының Аксу және Бестөбе кендерінде сілтілеудің екі
кеніші және Аксу мен ... ... ... екі ... ... іске асырылуы металлургиялық өнеркәсіптің өндіріс көлемін
айтарлықтай ұлғайтуға мүмкіндік ... ... ... алты айы ... ... ... ... құраған өнім өндірілді.
Тоқыма өнеркәсібі екі тігін фабрикасымен және тігін, тоқыма өнімдерін
өндіру бойынша бірнеше ... ... ... ... ... ... 1% төмен құрайды. Өтім нарығында жоғары ... ... ... ... ... ... құрал-жабдық жоғары сапалы өнім
өндіруге қабілетсіз болып келеді. Саланың өндіріс көлемі 250 млн. ... ... ... ... ... ... өнімнің
негізгі бөлігі, жартылай ... ... уран ... ... ... техника, авиақұру жабдықтарынан басқа, ... ... РФ және ... ... ... және ... ... асырылады. Берілген мәліметке ашық рұқсат жоқ, себебі статистика
бойынша Мемлекеттік комитет бұл ... ... ... мәліметтерді жария
етпейді, өйткені ол жабық болып саналады.
Қазақстан Республикасының даму ... ... ... ... ... жарты жылдығында даму институттарына 42 тапсырыс
берілген. Экспорттық операцияларға жіберілген 14 ... ... Даму ... ... аз ... негізгі себебі
болып олардың материалдық, энерго және ... ... құны бар ... ... ... азайтпауда табылады.
Жоғары технологиялық және экспортқа бағытталған өндірісті қалыптастыру.
Шикізатты өңдеуден жоғары тауарлық ... бар өнім ... ... циклды құру.
«Қазақстан Республикасының 2003-2015 жылдарға арналған индустриялық-
инновациялық даму Стратегиясы» және ... ... ... ... ... даму бағдарламасы аумағында бірінші
жарты ... ... ... ... ... ... ... өндірісті қалыптастыруға бағытталған инвестициялық
жобаларды дайындау және іске асыру бойынша жұмыс ... ... 54 ... ... ... ... ... 33,5 млрд. теңге несиелік
ресурстар, 20,5 млрд. теңге кәсіпорынның жеке ... және 6 млн. ... ... ... 39 ... жобаларды іске асыру
бойынша жұмыс ... ... ... мерзімі 2005 жылы басталған 14
жобалар бойынша жұмыс жалғастырылуда, соның ішінде:
ТОО «Камаз-Инжиниринг» Көкшетау қаласы – «Автомобильдік ... ... ... ... (513 млн. ... «Көкшетау Каолин» Зеренді ауданының «Коалиндік ГОК-ті Алексеевтік
кешенінде салу» (1400 млн. теңге);
ТОО «Синергия» ... ... ... ... ... ...... кірпішті шығару бойынша өндірісті ұйымдастыру» (1170
млн. теңге).
Кіші кәсіпкерліктің ... кіші ... ... ... ... ... жұмыс
жүргізілді. Бұл жұмысты АҚ «Кіші кәсіпкерлікті дамыту қорының», 2 бизнес-
инкубаторының және 7 ... ... ... ... іс-әрекеті кіші кәсіпкерлік субъектілерінің құқықтарын қорғау және
қолдауға, заңгерлік және консалтингтік көмек беруге, ... ... ... ... ... ... 21 ... ұйымдар қызмет етеді.
2006 жылы 1 шілдеде облыста кіші бизнестің 5273 кәсіпорындары тіркелген ... ... ... салыстырғанда 6 пайызға өскен физикалық тұлғалар.
Кәсіпорындардың көпшілігі сауда сферасында – 39%, ауыл ... ... ... - 14%, ... ... - 13%, ... ... түрлерінде
- 15% мамандандырылған.
Кіші бизнес кәсіпорыннан бюджетке 1,9 млрд. ... ... ... ... ... бұл өткен жылдың көрсеткішінен 1,4 есе асады.
Ағымдағы жылдың басында кіші бизнес сферасында 2,8 мың жаңа ... ... ... ... ... пен ... жағдайы, кадрларды
даярлау.
Стратегия аумағында облыста түрлі мамандықтардың жұмыс күшіне сұраныс
мониторингі іске ... ... ... ... ... ... ... ие келесі мамандықтарды атауға болады: ... ... ... ... мұғалім және т.б.
Аймақта экологиялық саясаттың дамуы.
Қазіргі кезде облыста соңғы стадиядағы уран ... ... ... жою ... Бағдарлама іске асырылады.
Қоршаған орта мониторингін ҚР ҚОҚМ жүргізеді. Стратегияны жүзеге асыру
бойынша жұмыс созылуда және тұрақты бақылауда ... ... ... ... ... ... Республикасының 2003-2015 жылдарға ... ... даму ... ... ... бойынша жұмысты жетілдірту.
2006 жылдың 8 ақпанда индустрия және сауда Министрі В.С ... ... ... және ... ... өтті.
Қазақстан Республикасының индустрия және сауда Министрілігі мен ... ... ... ... туралы Меморандумға қол қойылған.
Сонымен қатар, Қазақстан Республикасының индустрия және сауда Министрілігі,
АҚ «Миттал Стил Темиртау», ТОО ... ... және ... ... ... ... түсінушілік туралы Меморандумға қол
қойылған.
Республикалық пилот кластерін «Металлургия» ... ... ... ... құру концепциясы жасалған. 2006 жылдың маусымында облыс
әкімінің ТОО ... ... ... паркін» құру туралы қаулысы
қабылданған.
Индустриялық-инновациялық даму Стратегияның іске асуы облыстық СМИ ... ... ... ... даму ... ... өнім өндірісінің көлемі 2006 ... ... ... 305,2 млрд. теңге құрады. Физикалық көлемнің ... ... ... ... ... ... 2006 ... 6 ай бойы 21,1 млрд.
теңге құрады. Физикалық көлемнің индексі (ФКИ) 105,5% ... ... ... ... үлес салмағы 6,9% құрады. 2006 жылдың ақпан-
маусым ... ... ... ... ... ... көлемі
264,5 млрд. теңге, ФКИ – 107,1%, үлес салмағы -86,7% құраған.
Көлікті құрастырудағы ФКИ 186,3%, резиналық және пластмассалық ... - 112%, ... ... және ... ... өндірісінде - 106% құрады.
Азық-түлік өнімдер өндірісі де өсіп ... ... және ... өсім 34,1%, металликалық емес минералдық өнімдердің өндіріс
өсімі – 1,1% құрады.
Өнеркәсіптік өнім көлемінің өсімі үшін ... қор ... 17 ... ... Сарань қаласында мына өндірістер құрылған: құрылыс материалдары
(ЖШС «АВЕА қайта дамуы»); ... ... (ЖШС ... ... ... (ЖШС «FULL SPEED);
• Теміртау қаласында полипропилендік ... ... ... «Cool ... ... ... №7 іске қосылған);
• Балхаш қаласында ұн өндірісі іске қосылған және нан өнімдерін
өндіретін цех ... (ЖШС ... ... ... ... (ЖШС «Ир» ... Қарағанды қаласында керамикалық кірпіштерді шығару басталды (ЖШС
«Құрылыс материалдардың Қарағанды зауыты», бетондық қосылымдар
өндірісі (ЖШС ... АҚ ... жел ... бойынша участок ашылды;
• Жаңаарқан ауданында асфальт-битумдық жабындылардың өндірісі
басталды (КФО АМК ... ... ... ... ... (ЖШС ... ... материалдарының өндірісі (ЖШС «Караганда кирпичстрой»).
Еңбек ресурстары бойынша сұраныс пен ұсыныстың жағдайы, ... ... ... ... ... мониторингі кадрлардағы жұмыс
берушілердің қажеттіліктерін анықтау ... ... ... негізгі бөлігі өнеркәсіпке – 33,8%, құрылысқа - 15%, көлік
және байланысқа – 9,6% ... ... ... ... көрсеткендей,
қазіргі кезде дәстүрлі мамандықтардан басқа жаңа ... ... ... ... ... ... деген сұраныс өсіп
жатыр. Әр жыл сайын 4 мыңнан астам жұмыссыздар жаңа ... иесі ... ... өсіртеді, олардың 90% жұмысқа орналастырылады.
Еңбек нарығының қажеттіліктеріне ... ... ... ... ... ... ... шаралар қарастырылуда.
Инновациялық саясат және ғылыми-техникалық дамудың жағдайы.
Қазақстан Республикасының 2003-2015 жылдарға арналған индустриялық-
инновациялық даму ... және ҚР ... ... ... іске ... ... ЖШС «Технопарк UniScien Tech» құрылды.
Жарғылық капитал 539,461 млн. теңге құраған. Ұйымдастырушылар ретінде ... (74,2% ... және ... пен ... ... облыс әкімшілігі болып табылады. Технопарк минералогия және
металлография саласындағы қызметтерді ... ... ... ... жұмыстар жүргізуде.
Кіші бизнес.
Қарағанды облысында кәсіпкерлікті қолдайтын 140 инфрақұрылымдар бар,
сонымен бірге 29 консалтингтік фирмалар, 4 кіші ... ... 3 ... және ... кезде ірі кәсіпорындар айналасындағы 27 қолдаушы ... ... ЖШС ... ... -8 ... АҚ ... - 6, ЖАҚ
ИП «Қарағанды Эфес сырасын дайындайтын зауыт» -2, ЖАҚ «Cеntral Asia Cement»
-5, АҚ ... ... -2, АҚ ... Стил ... ... ... экономикалық аймағы.
Ақтөбе облысы.
Қазақстан Республикасының 2003-2015 жылдарға арналған индустриялық-
инновациялық даму Стратегиясын ... ... ... ... ... ... ... индустриялық-инновациялық дамудың аймақтық
Бағдарламасы жасалған, ол ... ... ... №49 2004 жыл 22 ... ... ... ... бойынша Қазақстан Республикасының 2003-
2015 жылдарға арналған индустриялық-инновациялық даму Стратегиясын жүзеге
асыру бойынша 2006-2008 жылдарға арналған ... ... ... ... ... болып отыр.
Қазақстан Республикасының 2003-2015 жылдарға арналған ... даму ... ... ... ... ... жетілдірту.
Мемлекеттік-жеке серіктестіктің аумағында облыста 100 МВт когенерациялық
газқұбырлы электростанциясы құрылысының ... ... іске ... ... инфрақұрылымдық облигацияларды шығару және жинақтаушы
зейнетақы қорының қаражаттарын тарту арқылы болып жатыр.
Әр түрлі ... ... ... ... өткізілді.
Сонымен қатар, облыстың кәсіпорындары шетелдік көрмелерге, конкурстарға,
жәрмеңкелерге ... ... ... ... ... ... бағыты
ретінде тауар және қызмет нарығын үнемі қорғау, ... ... ... ... ... даму ... талдау.
Бірінші жарты жылдықтың нәтижесі бойынша Ақтөбе облысында экономиканың
дамуындағы оң беталыстар және ... ... ... ... ... сақталған. Өнеркәсіптік өнім өндірісінің көлемі 267,8 млрд. теңге
құраған, бұл 2005 жылдың 6 айынан 62,6 млрд. ... көп. ... ... (ФКИ) 105,6% құрады.
2006 ж. басынан бастап өнеркәсіпте мына қызмет ... ... ... ... етілген: резиналық және пластмассалық өнімдерді
өндіру – 36,7%; целлюлоза-қағаз өнеркәсібі және баспа өнімдері – ... ... – 6,7%. ... өнеркәсіп 68,7 млн. теңге құраған
өнімді өндірген. Тамақ өнеркәсібінде ... ... 7,8 ... ... ... ... ... көлемі 5,2% құрады.
Индустриялық-инновациялық даму Стратегиясын жүзеге асыру және ... ... құру ... ЖШС ... ... ... құрылды. Оның ұйымдастырушылары ретінде ЖШС «Батыс Инжиниринг» -
жарғылық ... 60%, АҚ ... ... ... - 30% және ... - 10% ... ... Бастапқы кезеңде жарғылық капитал 100 млн.
теңге құрады.
Технопарктің ұйымдастырушылық құрылымы анықталды. Қазір ... ж. даму ... ... ... ... ... ... экологиялық бағыттағы жобаларды
іске асыруға қойылған.
«Далем-Аса» ғылыми-өндірістік корпорациясымен бірге шыны талшықтарының
өндірісін ... ... ... оны АҚ ... инновациялық қоры»
арқылы қаржыландырады. Тамақ өнеркәсібінде ... құру ... ... ... ... ... 4 пилоттық кластер анықталды: дәнді,
сүтті, ет және өсімдік ... ... ... ... одан әрі дамуы
үшін Ақтөбе облысында 2006-2007 жылдарға ... ... ... ... шаралардың жоспары жасалған. «Құрылыс заттары» атты аймақтық
пилоттық кластердің дамуына маңызды орын ... ... ... ... берілген, ол құрылыс заттарын өндірудегі біртекті ... ... ... және ... ... ... | ... ... ... ... бойынша |
| ... | |
| | | |
| | | |
| | | |
| | | ... |355 | ... | | |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... | ... |ия |а |
| | |ін ... | | |
| | ... | | |
| | | | |30 | |
| | | |51 | |116 |
| | |55 | | | |
| | | | | | ... |18 |1 |3 |2 |12 |
| | | | | | ... | | | | ... |51 |2 |4 |12 |16 ... | | | | | |
| |12 |- |- |1 |3 ... | | | | ... |25 |1 |3 |5 |13 ... ... 2004 жылы алты ... озық технологияны және техника
объектілерін құру және ... ... ... ... ... 1 ... 12 озық технологияны және техника объектілерін құрды,
жеке меншіктің 5 ... 6 озық ... және ... ... - Жаңа өнім өндірісінің көлемі (мың. теңге)
| | | |
| ... баға ... ... ... ... |
| | ... |
| | | ... ... ... ... | | |
| | | ... |4489647 |156983 |
| | | ... |1165300 |728598 |
| | | ... ... |9210535 |
| | | ... |292464 |- ... ... кестеде көрсетілгендей, жеке меншіктің
кәсіпорындары 156983 мың. теңге (3,5%) ... жаңа ... ... ресурстары бойынша сұраныс пен ұсыныстың жағдайы, кадрларды
даярлау.
Ақтөбе облысының әкімшілігі 2015 ж. ... ... ... ... ұсыныс жағдайы бойынша әлеуметтік зерттеу мен талдау ... ... ... ... ... ... даярлау жүйесін жақсарту бойынша шаралардың жоспары және жоғары
квалификациялық инженерлік және ... ... ... бойынша аймақтық
бағдарлама жасалады.
01.07.06 ж. бойынша облыста ... ... ... ... ... 16 ... мен ... дайындықтың 32 ұйымдары; 20 колледж.
Әр жыл сайын 1000 жұмыссыздарды даярлау және ... ... ... 2006 жылдың басынан бастап кәсіби дайындыққа, қайта даярлауға және
квалификацияны көтеруге 739 ... ... ... Бұл ... 61,6% ... бизнес.
2006 ж. 1 шілдеде облыста кіші кәсіпкерліктің 32,2 ... ... ... өнім ... 23,8 ... ... құрады.
Бюджетке кіші кәсіпкерлік субъектілерінен түсетін төлемдер 11,5 млрд. теңге
құрады (өсім 21,1%).
Кіші және орта ... ... ... ... ... дамыту
бойынша 10 ақпараттық-консалтингтік оқыту орталықтары қызмет етеді, оның 8-
і аудандық орталықтарда бизнес-инкубаторлары негізінде жұмыс істейді.
Шығыс Қазақстан ... ... ... 2003-2015 жылдарға арналған ... даму ... ... ... ... жұмысты жетілдірту.
2006 жылдың ақпанында «Аймақтың кейінгі экономикалық және ... және ... ... ... қабілеттілігін көтеру жолдары»
атты семинар өткен. Индустриялық-инновациялық даму облысындағы шетелдік
тәжірибесімен «Shart Corporation» және «Shell Global ... ... ... экономикалық даму жағдайын талдау.
2006 ж. 5 айы ішінде облыстың өнеркәсіптік кәсіпорындарымен 187,7 млрд.
теңге құраған өнім ... ... ... 2006 жылы 63,273 ... теңге құраған
өнім өндірілген, физикалық көлемнің индексі (ФКИ) 99,7% құрады.
Тау-кен ... 2006 ... ... ... 24,63 млрд.
теңге құраған өнімдер өндірілген. Өңдеуші өнеркәсіпте 102,6 ... ... өнім ... жылы 30307,5 млн. ... ... 17 жобаларды іске асыру басталды,
соның ішінде:
- ... ... ... ... 100 мың ... ... ... құрылысы жүргізілуде;
- Кокпентті ауданда ильменитті құмдардың Сатпаев кенішін игеру бойынша
жұмыстар жүргізілуде;
- Қуаттылығы ... 4 мың ... ... АҚ ... ... ... салу.
Инновациялық саясат және ғылыми-техникалық дамудың жағдайы.
Облыс әкімшілігінің ... 2004 ж. 5 ... №406 АҚ ... ... парк ... құрылды. Ұйымдастырушысы ретінде облыс
әкімшілігі ... ... ... АҚ ... ... қор» және АҚ ... ... трансферті орталығымен» бірге ... ... ... ... ... ... Қазақстан экономикалық аймағы.
Алматы облысы.
Аймақтың экономикалық даму жағдайын талдау.
Өнеркәсіптік өндіріс көлемі 2006 жылы қаңтар-маусым айларында 97676,3
млрд. теңге құрады. ... ... ... ... ... 149,0% ,
өңдеуші өнеркәсіпте – 111,4%, электроэнергияны, газ бен суды ... ... ... – 112,3% ... және ... ... ... өнеркәсіп көлемінде 0,8% алады.
«Тоқыма ... ... ... ... ... ... кәсіпорыны құрылған.
Құрылыс заттарының өнеркәсібі 100 кәсіпорындармен берілген, ... ... ... 40 ... ... ... өнімінің көлемінде 44,2% тамақ өнеркәсібі алады.
Кіші бизнес.
2006 жылы кіші кәсіпкерлікті қолдайтын инфрақұрылымның 26 объектілері
қызмет ... ... ... 3 жеке ... және 4 ақпараттық-
консалтингтік орталықтары қызмет етеді.
Экологиялық саясаттың дамуы.
2006 жылы Панфиловтік уран кенішін ... ... ... ... ... қатар Коксу және Іле аудандарында улы химикаттарды ... ... ... ... көму үшін екі ... жобалық-кезеңдік
құжаттануы жасалуда.
2.2. Стратегияны жүзеге асырудағы Қазақстандық даму институттарының
қызметін талдау
«Даму институттар» термині 1960 жылы ... ... және ол ... ... ... болуынан бастап нарықтық даму жолына өтіп жатқан
елдерге байланысты енгізілген. Осы жылдары өз ... ... ... (Халықаралық Даму Банкі, Дамудың және Жаңартудың Еуропалық Банкі, т.б.)
біріккен халықаралық қаржы ұйымдары (ХҚҰ) ... ... ... ... ... даму жолындағы елдердің экономикалық дамуына
қолдау көрсету ... ... ... ... ... және ... ... мемлекет немесе екінші ... ... ... ... асырылады. Бірақ бұл елдердегі ... ... ... ... ... ... ... өзімен іске асады. Үкіметтің мақсаты ретінде елдің экономикалық
дамуына әсер ететін өзінің мемлекеттік институттарын құру ... ... ... Даму ... құру ... ... тиімді
мемлекеттік-кәсіпкерлік әдістерді және ... ... ... ... бәсекеге қабілеттілігін, тікелей мемлекеттік қолдау
(бюджеттік қаржыландыру) ... ... ... өндірушілердің бәсекеге
қабілеттілігін көтеру болып ... ... ... ... ... экономиканың құрылуына бағытталған экономикалық
(өнеркәсіптік) стратегияны жүргізуге жәрдем беру;
- жеке бизнестегі әріптестіктің, қызметтестіктің және ынталандырудың
әртүрлі ... ... ... отандық тауар өндірушілердің
бәсекеге қабілеттілігін көтеруге жәрдем беру;
- тәуекелдіктерді бөлу негізінде нарық саласына жеке ... ... ... ... ... Даму ... мемлекеттік қолдау
берудің арнайы органы ... ... ... ... ... ... басқа элементтерінен ерекшеліктері мен айырмашылықтары мынада:
мемлекеттік реттеу мен қолдау берудің ... ... олар ... тән және ... ... ... кезеңнің мақсаттарымен және
мәселелерімен анықталады. Егер мемлекеттік қолдау беру ... ... ... әр ... тән ... ... және ... құралдар
болып табылса, онда мемлекеттік Даму Институты қорларды пайдалану кезеңінде
эволюциялы ... ... ... Бұл ... ... олар инвестициялық
қатысу түріндегі экономикалық дамуды белсенді және ... ... ... экономикалық дамудың жаңа сапалы сатысына тән
болып келеді.
Даму ... ... ... ... ... ... инвестицияларды іске асыратындықтан, олар ... ... ... және ... бар жеке ... ... көрсетіледі. Дербес экономикалық ... ... ... беру ... элементтері ретінде оларды белгілі
шаруашылық субъектілерімен бірге ... ... ... ... ... ... техникалық көмек көрсету, кадрларды даярлау, т.б.)
арқылы өнеркәсіптік дамудың санаулы стратегиялық мақсаттарын жүзеге ... ... ... ... Даму ... мамандануының бағыттары
аумағында іске асады, бірақ өнеркәсіптік саясаттың стратегиялық бағытындағы
өндірушілердің бәсекеге қабілеттілігін және бәсекелестікті көтеруге ... ... ... ... ... ... ... іске асатын мемлекеттік
қолдау беру ... ... ғана ... елде және ... ... кезеңінде құрылатын ДИ-ның құрамын анықтайды.
Жоғарыда айтылғандай, егер де экономиканы мемлекеттік реттеу мен ... ... ... ... ... ... ... (мысалы, ішкі
нарықты импорттық баж салығы, квоттау, халықаралық ... келу ... және т.б.), онда ДИ анау ... ... ... ... ... қолдау беретін субъектілері болып табылады.
Айтылғанды келесі сызба ... ... ... онда ... ... ... жүйесіндегі ДИ-ның орны мен ролі және
инвестициялар, ... даму ... ... ... ... формаларының жіктелуі индустриялық-инновациялық дамуды
мемлекеттік қолдау және ынталандырудың құрылымдық құрамын ... ... ... ... ... ... топтастыру ерекшеліктерімен
анықталады.
Бұл тұрғыдан алғанда даму институттарының ... ... ... ... ерекшелігі бойынша:
- мемлекетаралық ДИ;
- аймақтық ДИ;
- мемлекеттік ДИ;
2. Қолдауды қаржыландыру көздері бойынша:
- республикалық бюджетпен қаржыландырылатын ДИ;
- жергілікті бюджетпен қаржыландырылатын ... ... және ... ... емес ... қаржыландырылатын
ДИ.
3. Даму мен қолдаудың бағыттары бойынша:
- ақпараттық-құқтық және ... ... ... беретін ДИ;
- қаржы-экономикалық қолдау беретін (инвестициялық, несиелік) ДИ.
4. ДИ ... ... ... жедел (белгілі мақсатпен белгілі кезеңге құрылғандар);
- жедел емес.
5. Ұйымдастырушылық-экономикалық ... ... ... ... емес ... (несиелеу құқығысыз) түріндегі ДИ,
мысалы, Қазақстанның Инвестициялық қоры, Инновациялық қоры;
- ... ... ... ... ДИ, ... ... Даму
Банкі, кіші кәсіпкерлікті дамыту Қоры;
- Ғылыми-инновациялық ... ... ... ДИ, ... және ... ... Орталығы, венчурлік қорлар;
- консультациялық-қамсыздандыру компаниялар түріндегі ДИ, мысалы,
экспорттық несиелерді және ... ... ... ... ... ... ... форма бойынша ДИ мынаған бөлінеді:
- ЖШС түріндегі Даму Институты;
- АҚ түріндегі Даму Институты;
- коммерциялық емес ұйымдар формасындағы Даму ... ... ... Даму ... ... ... - Индустриялық-инновациялық дамуды мемлекеттік қолдау
жүйесіндегі ДИ орны
-----------------------
Экономикалық даму Стратегиясы
Экономиканы ... ... ... элементтері
Мемлекеттік ынталандырудың тікелей механизмдері
Жанама механизмдер (салықтық, кедендік, валюталық-несиелік және басқа
құралдар)
Басқарудың Мемлекеттік ... ... МФ, МИиТ и ... ... ... ... модельдері
Даму Институттары
Қаржылық, экономикалық және ұйымдастырушылық дамуды қолдаудың басқа
формалары
Кіші бизнесті ынталандыру (кіші инновациялық фирманы ынталандыру,
инфрақұрылымды, бизнес-инкубаторды, технопарктерді ұсыну)
Экспорттық ... ... ... ... т.б. ... және ... ... (инжиниринг және
технологиялар трансферті Орталығы,т.б.)
Инвестициялық қолдау (инвестицилық қорлар, венчурлік ... ... ... ... ... екінші моделі (мемлекеттік холдинг арқылы)
Мемлекеттік басқарудың бірінші моделі (басқарудың мемлекеттік органдары
арқылы)

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 86 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасының индустриалды-инновациялық стратегиясын жүзеге асыру мәселелері туралы177 бет
Каспий теңізі табиғат ресурстарын игерудің саяси-географиялық және экологиялық-экономикалық мәселелері95 бет
2015 жылға дейінгі елді дамытудың индустриалды-инновациялық Стратегиясын жүзеге асыру9 бет
Индустриялық–инновациялық даму қажеттілігі мен стратегияны жүзеге асыру жолдары15 бет
Қазақстан Республикасындағы индустриялық инновациялық стратегияны жүзеге асырудың сараптамалық мәселелері60 бет
Қазақстанның индустриалды-инновациялық стратегиясын жүзеге асырудың негізгі бағыттары6 бет
Қазақстан Республикасының индустриялық-инновациялық дамуының 2003-2015 жылдарға арналған стратегиясы74 бет
Қазақтанның «Қазақстан - 2030» ұзақ жылдарға арналған дамуының стратегиясы24 бет
«DreamPro» компаниясының даму стратегиясы93 бет
Баға саясаты және баға стратегиясы11 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь