Зейнетақы жүйесі қалыптасуының теориялық сұрақтары

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3


1.Зейнетақы жүйесі қалыптасуының теориялық сұрақтары

1.1.Зейнетақы жүйесінің қалыптасуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5

1.2.Зейнетақымен қамсыздандырудың шетелдік тәжірибесі ... ... ... ... ... ... ... 9

2.Қазақстан Республикасындағы зейнетақы жүйесінің қазіргі жағдайы

2.1.Қазақстан Республикасындағы зейнетақымен қамсыздандыру жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 14

2.2.Қазақстан Республикасындағы зейнетақы қорларының қызметін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 18

2.3.Қазақстан Республикасындағы зейнетақы жүйесінің қазіргі жағдайы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .23

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...24

Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .27

Қосымшалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .28
Зейнетақы – бұл жұмысшының тапқан табысының бір бөлігін арнайы құрылған қорға зейнетақы жасына келгенде жұмысшының өзіне зейнетақы төлемі ретінде қайтарылып берілетін жарна түрі. Зейнетақыны зейнет жасына келген адамдардың қартайған шағында дұрыс өмір сүруінің кепілдік полюсы деп аталады. Сондықтан әрбір азамат зейнетақы жүйесінің дұрыс жұмыс істеуіне, оған ай сайынғы жарналарының уақытында төленілуіне өздері мүдделі. Зейнетақыға әсер етуші негізгі екі факторды ерекше бөліп қарастыруға болады, осы екі фактор елдің қандай зейнетақы жүйесін таңдау керек екендігіне көп әсер етеді, олар:
1.Экономикалық даму деңгейі, жұмысшылар мен жұмыссыздардың ара қатынасы, жаңа жұмыс орнының пайда болу жылдамдығы көрсеткіштеріне көп көңіл бөлу керек.
2.Демографиялық – халықтың өсу қарқыны, болашақ жұмысшылар мен бүгінгі жұмысшылардың сандық қатынастарына көңіл бөлу керек.
Әрбір мемлекетте халықты әлеуметтік қамсыздандыру бағдарламалары бар. Олар әр түрлі институттарда қолданады, әртүрлі инструменттер, тәсілдер мен әдістер пайдаланады. Бірақ осы шаралардың барлығы бір жаңа мақсатқа бағытталған халықты әлеуметтік қорғау осы бағдарламаның маңызды бөлігі болып табылады. Әсіресе, бір экономикалық жүйеден екінші экономикалық жүйеге өту кезеңінде зейнетақы жүйесін тиімді, әрі дұрыс ұйымдастыру мемлекет экономикасының тығырыққа тірелмей, дағдарыстан кейін экономиканы тез оңалдыруға көп жағдай жасайды. Егер экономикалық дағдарыс ұзақ уақытқа созылса, халық қатты күйзеліске ұшырайды. Осыны болдырмау - әрбір мемлекеттің ең басты мақсаты. Бұл зейнетақы жүйесін қажеттілігінің бір жағын ғана көрсетеді. Зейнетақы жүйесінің басты мәні – халықты әлеуметтік қорғау, қоғамның басты байлығы – адамның өмірін жеңілдетіп, игілігі мен ынтымақтастығына жұмыс жасау.
Сонымен қатар, табыстылықтың анағұрлым жоғары нормаларының себебінен зейнетақымен қамсыздандырудың қажетті деңгейін жасау үшін аударымдардың орташа мөлшерлемесі төмендейді және зейнетақымен қамсыздандырудың деңгейі жоғарылайды. Зейнетақы жүйесінің дұрыс ұйымдастырылуы – ел экономикасы үшін қор жинау жүйесінің ең басты маңызды тұсы мынада, жинақтаушы зейнетақы қорларындағы халықтың көбейе түскен жинақ ақшалары инвестициялардың аса ірі көзіне айналады, ол бұрынғы кеңестік мемлекеттер, соның ішінде Қазақстан үшін де маңызды. Одан басқа, жинақтаушы зейнетақы жүйесі кезінде зейнетақылық қор жинауларды тек салымшылар жарналарының есебінен ғана емес, сонымен бірге оларды әр түрлі қаржы құралдарына инвестициялаудан түсетін инвестициялық табыстар алу арқылы да жүргізу мүмкіндігі пайда болады.
Жұмыс барысында мынадай мәселелерге талдау жүргізіледі: Қазақстан Республикасындағы зейнетақы жүйесінің құрылымы; республикадағы зейнетақы қорларының құрылымы мен атқаратын қызметі; ел экономикасындағы зейнетақы секторының рөлі;
Бұл курстық жұмыстың басты мақсаты – еліміздегі өзінің даму қарқынын жылдан-жылға табысты өсіріп жатқан және республика экономиакасының дамуы үшін ішкі инвестициялар көзінің бірі болып табылатын зейнетақы жүйесінің ұйымдастырылуы мен қызмет ету барысын, ел экономикасына әсер ету деңгейін талдау. /3/
1. «Қазақстан Республикасын зейнетақымен қамсыздандыру» туралы Заңы – Алматы, 2003
2. Сейітқасымов Ғ.С. Ақша, несие, банктер: оқулық – Алматы: «Экономика», 2006
3. А. Бохаева. Зейнетақымен қамсыздандыру жүйесінің мәні мен маңыздылығы//Экономика негіздері: мектепте, колледжде және ЖОО-да оқыту, №5-6 – 2007, б.19-25
4. М. Тойшыбек. Жинақтаушы зейнетақы жүйесінің қазіргі кездегі жағдайы//Экономика негіздері: мектепте, колледжде және ЖОО-да оқыту, №3 – 2008, б.14
5. Накопительная пенсионная система//Банки Казахстана, №9 – 2008, б. 10-11
6. Д.Х.Шибутов. Проблемы развития накопительной пенсионной системы Казахстана//ҚазҰУ хабаршысы. Экономика сериясы, №2 – 2006, б.36-39
7. А.Ж.Тұрлыбекова. Қазақстан Республикасының жинақтаушы зейнетақы жүйесі//ҚазҰУ хабаршысы. Экономика сериясы, №3 – 2008, б.76-79
8. Қазақстандағы Адам дамуы / Құраст: - Алматы, 2005 – б.139-143
9. А.Ж.Тұрлыбекова. Қазақстан Республикасындағы зейнетақы қорларының қызметін талдау // ҚазҰУ хабаршысы. Экономика сериясы, №2 – 2008, б.60-63
10. ҚР Ұлттық Банкінің статистикалық бюллетені №8 маусым 2008
11. ҚР Ұлттық Статистика агенттігінің web сайты: www.stat.kz
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
...............................3
1.Зейнетақы жүйесі қалыптасуының теориялық сұрақтары
1.1.Зейнетақы ... ... ... ... ... ... қазіргі жағдайы
2.1.Қазақстан Республикасындағы ... ... ... ... ... ... ... Республикасындағы ... ... ... – бұл ... ... ... бір бөлігін арнайы
құрылған қорға зейнетақы жасына келгенде ... ... ... ... ... ... ... түрі. Зейнетақыны зейнет жасына келген
адамдардың қартайған шағында дұрыс өмір сүруінің ... ... ... ... ... ... зейнетақы жүйесінің дұрыс жұмыс істеуіне,
оған ай ... ... ... ... ... ... әсер етуші негізгі екі факторды ерекше ... ... осы екі ... ... ... зейнетақы жүйесін таңдау ... көп әсер ... ... даму ... ... мен жұмыссыздардың ара
қатынасы, жаңа жұмыс орнының ... болу ... ... ... бөлу керек.
2.Демографиялық – халықтың өсу қарқыны, болашақ ... мен ... ... ... ... бөлу ... мемлекетте халықты әлеуметтік қамсыздандыру бағдарламалары бар.
Олар әр түрлі институттарда қолданады, әртүрлі инструменттер, тәсілдер мен
әдістер пайдаланады. ... осы ... ... бір жаңа ... ... ... ... осы бағдарламаның маңызды бөлігі
болып табылады. Әсіресе, бір ... ... ... ... өту ... ... ... тиімді, әрі дұрыс ұйымдастыру
мемлекет экономикасының тығырыққа тірелмей, ... ... ... ... көп ... ... Егер ... дағдарыс ұзақ уақытқа
созылса, халық қатты ... ... ... болдырмау - әрбір
мемлекеттің ең басты мақсаты. Бұл ... ... ... ... ғана көрсетеді. Зейнетақы жүйесінің басты мәні – халықты ... ... ... ...... өмірін жеңілдетіп, игілігі мен
ынтымақтастығына жұмыс жасау.
Сонымен қатар, табыстылықтың анағұрлым жоғары нормаларының себебінен
зейнетақымен қамсыздандырудың ... ... ... үшін ... ... ... және ... қамсыздандырудың деңгейі
жоғарылайды. Зейнетақы жүйесінің дұрыс ұйымдастырылуы – ел экономикасы үшін
қор жинау жүйесінің ең басты ... тұсы ... ... ... ... ... түскен жинақ ақшалары инвестициялардың аса ірі
көзіне айналады, ол бұрынғы кеңестік мемлекеттер, соның ... ... де ... Одан ... ... ... жүйесі кезінде
зейнетақылық қор жинауларды тек ... ... ... ғана ... ... ... әр ... қаржы құралдарына инвестициялаудан түсетін
инвестициялық табыстар алу арқылы да жүргізу мүмкіндігі пайда болады.
Жұмыс барысында ... ... ... ... ... зейнетақы жүйесінің құрылымы; республикадағы зейнетақы
қорларының құрылымы мен атқаратын ... ел ... ... ... ... жұмыстың басты мақсаты – еліміздегі өзінің даму қарқынын
жылдан-жылға табысты өсіріп жатқан және республика ... ... ішкі ... ... бірі ... табылатын зейнетақы жүйесінің
ұйымдастырылуы мен қызмет ету барысын, ел ... әсер ету ... ... Зейнетақы жүйесі қалыптасуының теориялық сұрақтары
1. Зейнетақы жүйесінің ... ... ... демографиялық қартаю халықтың жалпы санында
егде тартқан адамдар үлесінің көбеюін білдіреді.
Халықтың қартаю деңгейін өлшеу үшін түрлі көрсеткіштер ... ... ең көп ... екі ... ... ... халық санында 60 жастағы және одан үлкен адамдардың үлесі;
• жалпы халық санында 65 ... және одан ... ... үлесі;
Егде жастағы адамдар үлесінің ұлғаюы экономикалық белсенді халыққа
зейнеткерлік жүктемені өсіреді, әлеуметтік ... мен ... ... кеңейту қажеттілігін туындатады. Еңбекке қабілетті
жастағы адамдардың абсолюттік саны мен ... ... ... ... халықтың қартаюы демографиялық жүктемені ... ... ... қамтамасыз етуде қосымша қиындықтар тудырады.
Халықтың қартаю мәселелері әлеуметтік саясат объектісі болып табылады.
Зейнетақы ... ... ... ... және ... ... ең ... қатысушыларының бірі (зейнетақы
жүйесін реформалау кезінде біздің еліміз осы ... ... ...
П.Корона әлемдегі зейнетақымен ... ... ... ... зейнетақы саласындағы проблемалар барған сайын көбейе
түсуде. Төлемдердің ... ... ... шамасына қарай (яғни
ортақ жүйелерде) дағдарыс орнауда. Ең алдымен демографиялық ... ... Бала ... деңгейі төмендеп, ал өмір сүру ұзақтығы өсіп барады».
Жас тәуелдігі коэффициентінің өсуі (халықтың еңбекке қабілетті ... ... ... ... адамдардың арақатынасы) көптеген ... ... бөлу ... дағдарысын туындатады. Одан басқа, еңбекке
қабілетті адамдардың барлығы бірдей жұмыс істемейді және жұмыс істейтіндер
жаппай зейнетақылық салымдар ... ... ... осы ... ... 2025 ... ол 15,2- ге ... ұлғаюы мүмкін, яғни жұмыс
істейтін әр адамға 15 жұмыс істемейтін адам ... ... Бай ... ... ... ынтымақты (ортақ) жүйедегі Италия әлеуметтік қамсыздандыру
саласында қазірдің өзінде ең ... ... ... ... отыр. Сондай-ақ
Канада, Франция, Германия және өзге де дамыған елдерде үлкен тапшылық бар.
Осы дағдарыстың салдары - ... ... ... мемлекетте одан
сайын қымбатқа түседі, жәрдемақылардың мөлшері азаяды, ал ... ... ... және ... ... ... Министрлігінің деректері бойынша,
Қазақстанда 90-шы жылдардың аяғына қарай республикадағы 15 миллион ... ...... мүгедектер болып табылады немесе әлеуметтік
қамсыздандыруды мемлекет өз міндетіне алған азаматардың өзге ... ... 12 ... ... 6 миллионы – балалар. Еңбекке қабілетті халықтың
ішінара жұмыссыздардың үлесіне 6 миллион адам келеді. ... ... ... ... ... мәні 10 ...... пропорциясына сәйкес келеді.
Адам дамуының аса маңызды компоненті - өмір сүру ұзақтығы, сондықтан
зейнеткерлікке шығатын ... ... мәні бар. ... көптеген
елдерінде ол 60-65 жас болып белгіленген, әйелдер мен еркектердің ... ... тең ... ... ... Бұл ... ... кездегі орташа болжалды өмір сүру ұзақтығы мен зейнеткерлік жасқа
жеткеннен кейінгі орташа өмір сүру ... ... ... 1990 ... ... сол кезде орын алған өмір сүру ұзақтығы мен зейнеткерлік
жастың межесі бойынша еркектердің зейнетақыда болуларының орташа ұзақтығы ... ал ... - 24 ... ... ... ... осы көрсеткіштер
дамыған капиталистік елдердің практикасына ... ... ... ... ... өмір сүру ... кешірек
зейнеткерлікке шығумен теңгерілетін еді.
Сонымен бірге, зейнетақылық ... ... ... ... ... өйткені
бұл, былайғы өзге факторлардан бөлек, қызметкерлердің зейнетақылық қор
жинауларды жүзеге асыру мүдделерін азайтады, ал ... ол ... ... зейнетақыға дейін өмір сүрмеулеріне әкеледі, яғни зейнетақы
алатын жастағы адам қалмайды.
Реформа басталар ... ... бір ... небәрі 1,8
қызметкер келді. Мұндай ... ... ... ... одан ... ... жағдайда зейнетақылардың бөлу жүйесін сақтау зейнетақылық
қорға ... ... ... ... ... ... зейнетақы
мөлшерлерін азайтуды талап етер еді. Қаржылық, саяси және әлеуметтік
пайымдардан ҚР ... оның ... де ... ... ... қарамастан Үкімет
зейнетақылық қор жинау қағидаларына көшу арқылы біршама ... ... ... үшін ... ...... берушіні немесе
қызметкерді таңдауда кейбір түбегейлі айырмашылық бар. Көпшілік ... ... ... ... ... жұмыс
берушілерге басты роль босатылады. Қазақстанда 1998 жылға дейін жалақы
қорынан 25% ... ... ... ... ... ... мен ұйымдардың өздері жүзеге асырып отырды.
Осы практика алғашқы уақытта қор жинау жүйесіне көшуде ... ... ғана ... жалақы қорынан 15%-ды жұмыс берушілер
зейнетақы ... ... ... ... ал 10%-ды жинақтау
қорларына (кәсіпорынның таңдауы бойынша) қызметкерлердің жеке ... ... 1999 ... 1 ... осы ... өзгертілді –
зейнетақылық жинақтау қорларына 10%-ды ... ... ... ... яғни ... ... тұлғалар емес, жеке тұлғалар
төлейтін болды. Осы ірі институционалды жаңа енгізілім байқалмай өтті ... ... ... де бұл ретте жалақы шын мәнінде 10%-ға азайтылды.
Барлық өркениетті әлемде, зейнетақымен ... ... ... Ол ... себептерге байланысты: кейіннен
зейнетақыға тіршілік ету үшін кейбір адамдар ... ... ... ұзаққа созылатын өмір кезеңі аралығында табысты жоғалту ықтимал;
бір буындағы азаматтар ... ... ... арасында табыстарды
қайта бөлу механизмі ретінде ... ... ... және ... ... өзін-өзі қаржыландыратын жүйесін жасау мен
дамытуға қолайлы жағдайлар жасайтын орта құру үшін ... ... ... жүйесіне міндетті зейнетақылық жарна төлеулерін белгілейді.
Сондай-ақ ол салымдарды жоғалту қауіптерінен және ... ... ... ... қор ... ... бойынша және
зейнетақы жүйесіне қатысушылардың қызметін реттеу мен оған бақылау жасауды
жүзеге ... ... ... ... (1998) бөлу жүйесінен бас
тарту және қор жинау жүйесіне көшу түбегейлі ... ... ... буынның
барлық өкілдері дербес қор жинау шоттарына ... ... ... (1999
жылға дейін, яғни 1998 жылы мұны жұмыс берушілер жасады). Бір мезгілде ... ... ... күрт ... ... ... ... орталық).Зейнетақыға бұрын, яғни реформаға дейін шыққан немесе
дербес шоттарында жеткілікті ... жоқ ... ... бөлу ... ... бір ... жағдайды атап көрсету маңызды. Жаңа зейнетақылық жүйеге
ауысу кезінде ... ... ... ... ... жасалатын
аударымдардың мөлшерлері едәуір азаяды (тағы да қор ... ... ... қажет болғандықтан). Басқаша айтқанда, ... ... ... ... ... ... едәуір
мемлекеттік шығындарды талап етеді. Бұл ... ... ... эмиссиясына, бюджет тапшылығының шиеленісуіне және негізгі ... ... ... аударуға апаратыны сөзсіз. Осы жағдай зейнетақы
төлемдерінің төмен мөлшерін белгіледі.
Қазақстан осы уақытқа ... ... ... жаңа ... ... қор ... ... ресурстарға түрлендіру де іске
қосылмады, өйткені жинақтаушы қорлардың қаражаттары ... ... ... ... ... ... ... сақтау үшін мемлекет
бірқатар іс-әрекеттер ... ... ... (1999ж.) теңгелік мемлекеттік бағалы құнды
қағаздарға (МҚМ-ГКО) барлық зейнетақылық активтердің 96%-ға жуығы ... ... ... ... таза ішкі активтерінің тең жарымына
пара-пар. Еркін құбылмалы бағамды енгізу мен теңгенің ... ... ... ... ... ... ... арнайы бесжылдық валюталық қазына облигациялары – ... ... ... ... ... ... 1999 ... мамыр айында-ақ
қорлар өз активтерінің 70,68%-ын жұмсады. Олардың қалған бөлігі 1999 және
2002 жылдары өтеу ... ... (8,67% ... ... арнайы валюталық және қысқа мерзімді ноталарына, ... ... ... ... ... ... ... орналастырылды.
Мемлекеттік және жеке жинақтаушы қорлар (Қазақстанда бұлардың саны – ... ... ... инвестициялық емес сипаттағы мемлекеттік бағалы
қағаздарға салады. 2001 жылдың аяғына ... ... ... ... 15%-ға
жуық зейнетақы активтері ... ... ... қорларының
қоржынындағы мемлекеттік бағалы қағаздардың үлесі бұрынғысынша жоғары -
75%. Бұл, ең ... ҚР ... ... ... ... ... рыноктардың қорлар рыногына шықпауының, ірі
кәсіпорындар акцияларының мемлекеттік пакеттерінің ... ... ... ... рыногының өтімді емес күйде қалуының тікелей
салдарлары болып табылады. Мынаны атап өту ... ... ... ... қаржы құралдары тізбесін ЖЗҚ (НПФ) сақтауы арқылы анықталады,
оларды ... ... ... ... ... Алайда
зейнетақылық қорларға 30%-ға ... ... ... ... ... ... емес ... бағалы
қағаздарына инвестициялауға, яғни «көгілдір фишкалар» аталатын акцияларға,
немесе бағалы қағаздарының ресми тізімі ... қор ... ірі ... кәсіпорындарына инвестициялауға рұқсат етіледі.
Сондықтан зейнетақы реформасының даму ... ... ... ... ... жаңа қаржы құралдарын шығарумен, сақтандыру
рыногын дамытумен және осының негізінде зейнетақы жүйесінің табыстары мен
халықтың болашақ ... ... ... тығыз байланысты қарау
қажет./8/
1.2. Зейнетақымен қамсыздандыру жүйесінің шетелдік тәжірибесі
Зейнетақымен қамсыздандырудың қазақстандық моделі ашық және ... ... оны ... ... ... салыстыру қажет, себебі әр
мемлекет, оның зейнетақы ... ... ... табылады. Зейнетақымен
қамсыздандырудың деңгейі мен сапасы – бұл ел ... ... ... ... ... ... бөлігі болып табылады. Әр мемлекет
өзінде қалыптасқан экономикалық, саяси, моральдық, діни сенімдік және тағы
басқа да ... даму ... ... өз ... ... өзіндік жолдары мен тәсілдерін таңдайды. ... ... ... әр ... себептерге байланысты әр мемлекетте өзгеше болғанымен,
бірақ жалпы бір мақсатты ... - өз ... ... ... мен өмір сүру деңгейінің лайықты болуын қамтамасыз ету.
Дамыған мемлекеттерде көбінде әлеуметтік қамсыздандырудың негізгі үш
қайнар көзі бар:
1. Мемлекеттік зейнетақы ... ... ... ... ... ... Сақтандыру компаниялары және басқа да қаржы ұйымдары.
Мемлекеттік зейнетақымен қамсыздандыру жүйесі елдің барлық ... тек ... ... қарулы күштерге, ал кейде теміржол
қызметкерлеріне қызмет көрсетеді. Көптеген елдерде жасына, ... ... ... ... ... ... зейнетақымен қамсыздандыру
компаниялардың, фирмалардың, кәсіпорындардың, халықаралық ұйымдардың
зейнетақы ... ... ... ... ... ... немесе
«өндірістік» деп атайды. Сақтандыру компаниялары өз қызметтерінің бір түрі
ретінде жеке және топтық ... ... ... ... жеке меншік зейнетақы ... мен ... даму ... ... ... ... ... мұқтаждығына қаншалықты жауап беретіндігімен тікелей
байланысты. Жеке ... ... ... ... ... кең ... ... жүйе жақсы дамыған елдерде аз ... ... мен ... ... зейнетақымен қамсыздандыру жүйелерін реформалау тек
қана дамушы елдерге ғана ... ... ... дамыған елдерге де ... ... ... зейнетақымен қамтамасыздандырудағы мемлекеттік
бағдарламалар жалақы деңгейіне байланысты әлеуметтік сақтандыруға ... ... ... ... ... №1 - ... ... бөлінетін ЖІӨ үлесі,
2002 жыл*
|№ |Елдер |ЖІӨ ... % |
|1 ... |15,0 |
|2 ... |9,7 |
|3 ... |8,1 |
|4 ... |15,8 |
|5 ... ... |6,7 |
|6 ... |7,9 |
|7 ... |10,3 |
|8 |АҚШ |5,8 |
|9 ... |5,0 ... ... ... ... ... ... ... орта
есеппен алғанда жалпы ішкі өнімнің 10 пайызын құрайды. Өндірістік дамыған
елдерде жеке ... ... ... ... ... ... ... олар көбінесе алдын-
ала төленетін жарналардың жүйесіне негізделеді.
Қазіргі кезде ... ... ... ... ... ... Венгрияда, Ресейде (ерікті түрі), Испанияда және Латын
Америкасының 16 ... және ... ... Латын
Америкасының тәжірибесіне кеңінен тоқталайық.
Латын Америкасының ескі ... ... ... ... ... ... ... тарату режимінде қызмет етті;
➢ Жүйелердің принципті ... ... ... ... орналасу мен ... ... ... болмады (Перу, Чили, Уругвай, т.б.);
➢ Мемлекеттік реттеу ... ... ... ... ... және ... басқармасы, қаржыландыру жүйесі ... ... ... ... ... ... басқару пирамида тәріздес болып, оның ... ... үшін ... ... мен ... көпшілігі үшін кедей
субжүйелері болды;
➢ Сексенінші жыдардағы экономикалық дағдарыс нәтижесінде ... ... емес ... ... өсуі;
➢ Активті және пассивті еңбек етушілердің қатынасының күрт ... ... ... ... ... ... ... үкіметтің әлеуметтік міндеттемелері көбейді;
➢ Зейнетақы төмен болды;
... ... мен ... ... ... ... ... әлсіздігі мен қабілетсіздігі, бюракратизмнің
өсуі, қызмет көрсетудің саласыздығы;
➢ Әлеуметтік жүйенің қаржылық перспективасының болмауы;
Осы және басқа да ... ... ... ... ... ... жүйе мен зейнетақы жүйесінде дефицит өсті. ... жылы ... ... ... ... ... елдің барлық
табысының 81%-на дейін жетті. Жалпы тапшылықтың 79% ... ... ... ... ... ... ... қайта есептелінбегендіктен ... ... ... ... өсіп отырды. Жеке жағдайларда ол жалақының 50% (Чилиде)
және 65% (Уругвайда) құрады.
Жоғарыда айтылғанның барлығының нәтижесінде Латын Америкасы ... ... ... бастады. Кейбір елдер толығымен жеке мен
капиталтандыру тәртібіне көшсе (Чили, Мексика), біраз ... жеке ... ... ... ... жүйелері де сақталынады, яғни аралас
(Аргентина, Уругвай), ... өмір ... ... ... ... ... (Бразилия, Эквадор).
Латын Америкасы елдеріндегі зейнетақы қорларының ... ... ... АҚШ ... құрайды. Негізгі үлесі Бразилия мен Чилиге келеді.
Бразилия – 60,29% Чили – ... - 8,61% ...... – 0,28% Перу – ... – 0,05% Боливия – 0,25%
Уругвай – 0,28% Сальвадор – 0,04%
Кесте №2 – ... ... ... ... ... ... |Чили |Перу |Колумбия |Арген-т|Боливия |Мексика ... |
| | | | |ина | | |дор ... |9 |5 |8 |15 |2 |14 |5 ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... |5,97 |1,98 |2,91 |7,07 |0,47 |13,83 |0,57 ... (млн. | | | | | | | ... | | | | | | | ... |31,14 |1,74 |2,11 |11,53 |0,33 |5,80 |0,57 ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... USD | | | | | | | ... |11,3 |5,14 |- |12,30 |- |5,62 |- ... | | | | | | | ... / ЖҰӨ (%) |40 |5,52 |1,61 |3,5 |0,01 |1,53 |- ... ету |22 |10 |9 |9 |6 |6 |5 ... (жыл) | | | | | | | ... ... ... ... бір уақытта басталған жоқ. Бұл елдер
бірінің тәжірибесін бірі ескере отырып, жаңа жүйеге ... ... ... 1981 жылы Чили ... ... елдер 90-шы жылдары жаппай
зейнетақы жүйесін ... бет ... ... да, олар ... ие, мемлекеттің қатысуы да әр түрлі және ... ... ... ... ... негізгі көрсеткіштердің бірі
елдің барлық ... ... ... ... ... ... ... болып табылады. Келесі кестеде бұл көрсеткіштің өзгеру
динамикасы мен 2015 ... ... ... ... №3 – ... ... / ЖҰӨ ... |1997 ж |2000 ж |2015 ж ... |2,8 |6,0 |26,1 ... |39,8 |43,8 |32,0 ... |10,0 |11,5 |24,4 ... |1,5 |3,6 |26,3 ... |0,2 |6,2 |28,5 ... |2,3 |4,1 |18,5 ... |0,7 |2,3 |7,8 ... |41,8 |44,3 |52,9 ... ... ... ... ... өте ... болып табылады. Қазақстандық зейнетақы активтерін ... және ... ... инвестициялық қызметінің үрейлі
жағдайын ескерсек, Латын Америкасындағы қорлар ... ... ... ... ... ... талдау өте қажет. Бұл елдерде
қорлар жинақталған активтерді мемлекеттік құнды ... ... ... ... ... ... сондай-ақ,
шетелге инвестициялауға мүмкіндіктері бар. Мемлекет тарапынан ... ... ... ... яғни ... ... барлық
елдерде бірдей емес. Мысалы, ... ... ... 100 пайыз
мемлекеттік құнды ... ... ... Әрине, мемлекеттік құнды
қағаздар бойынша табыс аз болса да, ... ... ... ... да бұл елдердің көбінде мемлекеттік құнды қағаздарға деген
сұраныс та, норматив те ... Чили мен ... ... вексельдерге
көп көңіл бөлу арқылы, тұрғын үй мәселесін жақсы ... ... ... ... ... мен ... ... 34,9% және 37,6%
салып, мемлекеттік құнды қағаздар мен ипотекалық вексельдерге тек 0,4%-дан
инвестицияланған. ... ... ... ... ... ... сол ... инвестициялық жобаларды қаржыландырудың және жұмыс
орындарының жаңа қайнар көздері пайда ... Олар ... ... ... ... ... ... азаюына және жалпы
экономиканың нақты секторының өсуіне игі әсер ... Бұл ... ... ... өміріне сәйкес әділетті зейнетақы алуына мүмкіндік
жасайды.
Тұтынушы өз салымының құнсызданбауына көзі жететіндей ... ... және ... ... ... ... ... алып,
дамыған елдердің жекеменшік зейнетақылық ... ... ... ... төрт ... ... ... болады:
1. Халықтың жекеменшік зейнетақы бағдарламаларына өзбетімен қатысуы
(жеке адам мемлекеттік ... ... ... жекеменшік
бағдарламаларға кірмеуге де мүмкіндігі бар).
2. Жекеменшік зейнетақы бағдарламары мемлекеттік зейнетақының тек бір
бөлігін ғана игеріп, көмекші ... ... ... ... ... екі ... ғана шектеледі:
тұтынушының жеке таңдауының шегі болады (жарнаның белгілі бір
пайызынан ... ... ... компанияларының қызметін
тұтынушылардың сенімін қорғау мақсатымен мемлекеттік қадағалайды.
4. Барлық ... ... ... ... салық
жеңілдіктері арқылы жәрдем береді. Құнсыздану қаупі болған жағдайда
мемлекет тұтынушылардың жекеменшік зейнетақы ... ... ... ... ... шығарады.
2. Қазақстан Республикасындағы зейнетақы жүйесінің қазіргі жағдайы
2.1. Қазақстан Республикасындағы зейнетақымен қамсыздандыру жүйесі
Қазақстанның зейнетақымен қамтамасыз ету ... ... ... қарт азаматтар үлесінің артуына байланысты объективті
қиыншылықтар ... ... ... ... елдің зейнетақы ... ... ... ... ... байланысты 1997
жылдың наурыз айында ҚР Үкіметі «Қазақстан ... ... ету ... ... ... ... және 1997
жылдың 20 маусымында «Қазақстан Республикасын Зейнетақымен қамтамамсыз ету
туралы» заңы ... ... ... ... ету ... ... ... себептер бар: халықтың қартаюы, туудың азаюы,
жұмыссыздықтың артуы нәтижесінде зейнетақы ... мен ... ... ... ... ... тыс қорларға
аударылатын міндетті аударымдар мөлшерінің жоғары болуы және ... ... ... бас ... ... тыс ... ... пайдаланатыны бақыланбады және т.б. Бұл ... ... ... ... әкеп ... Жаңа ... сәйкес
зейнетақы жасы ұлғайтылады: ерлер – 63, әйелдер – 58 жас.
ХХ ғасырдың ... ... ... елдер, соның ішінде
Қазақстанда Чили үлгісіне негізделген зейнетақымен қамтамасыз ету жүйесіне
көшті. Чили зейнетақы жүйесінің ... ... ХХ ... ... ... ... – бұл ... жүргізген зейнетақы
жарналарының жеке ... ... ... ... ... өтеуі
бар жеке жинақтаушы жүйе. Бұл кезде салымшылар әкімшілік акционерлері болып
табылмайды және өз қарттығын қамтамасыздандыруға ... ... 1 ... ... ... ... шығу ... тәртіптерін және зейнетақы жинақ қоры ... ... ... ... ... ... ... Заңы өз күшіне енді. Зейнетақымен қамсыздандыру екі
жүйеден тұрады:
• ортақ жүйеден ... ... ... Мемлекеттік орталықтан
зейнетақымен қамтамасыздандыру);
Ортақ жүйе республикалық бюджетке түскен әлеуметтік салық пен басқа да
төлемдерге негізделген.
«Қазақстан Республикасында ... ... ... Республикасы Заңының енгізілуімен 1998 жылдан өз есебін бастаған
жинақтаушы зейнетақы жүйесі, ... ... ... ... ... даму ... өзінің қарқынды өсуін бастан кешіп отыр.
Ұзақ мерзімді перспективада жинақтаушы зейнетақы ... ... ... ... ... ... жинақтаушы
зейнетақы қорлары салымшыларының (алушыларының) жалақы мөлшеріне, зейнетақы
жарналарын төлеу ... және ... ... инвестициялау
тиімділігіне қарай кірістерін ... ... ... әрі ... нашарлап жатқан демографиялық жағдайда зейнеткерлік жасқа
келген азаматтарды ... ... ... жөніндегі
міндеттемелердің бір бөлігін мемлекеттен және салық төлеушіден алу; ұлттық
экономиканың ... ... ... және ... ... ... үшін ұзақ ... инвестициялар ұсыну.
Жинақтаушы зейнетақы жүйесінің негізгі принциптері: зейнетақы
жинақтарын қалыптастыру үшін ... ... ... ... құқықтық қамтамасыз ету; ... ... ... ең кіші ... ... ету ... тікелей
мемлекеттік кепілдік; зейнетақы жинағының құрылуы үшін, ... ... ... қатысуының міндеттілігі; азаматтардың зейнетақы жинақтарындағы
қаржы салымдарының сақталу тиімділігі; жинақтаушы зейнетақы қорларындағы
жинақтарға ... ... ... ... ету; ... ... ... зейнетақы қамтамасыздығына құқығы; азаматардың
зейнетақы жинақтарының қаржы салымдары арқылы экономикаға ... ... ... ретттелуі;
Орта мерзімді перспективада жинақтаушы зейнетақы жүйесінің негізгі
мақсаттары мен ... ... ... ... арасында
бәсекелестікті дамыту; Қазақстанның бүкіл халқы үшін ... қол ... мен ... ... ... ... зейнетақы активтерін инвестициялау жөніндегі мүмкіндіктерін
арттыру; зейнетақы жинақтауларының сақталуын қамтамасыз ету және ... мен ... ... ... мен ... қорғау жөніндегі тетіктерді одан әрі жетілдіру; міндетті
зейнетақы жарналарын төлеу жүйесінің ... ... ... ... ... Республикасындағы зейнетақы жүйесін реттеуші органдар:
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... зейнетақы қор қызметінің реттеуші департаменті; ҚР Ұлттық
Банкінің бағалы ... ... ... нарығын қаржы ұйымдарын реттеу мен қадағалау агенттігінің «Қаржы
секторының 2007 ... ... ... мәліметтер бойынша,
Қазақстандағы жинақтаушы зейнетақы қорларына жинақталған зейнетақы көлемі
2008 жылдың 1 қаңтарында 1 ... 208 ... ... ... 49 ... ... астам) құраған. Бұл бір жыл ішінде
жинақтаушы зейнетақы қорларына түскен ... ... 32,8 ... ... Ал есепті мерзімде зейнетақы активтерін инвестициялаудан түскен
таза инвестициялық кіріс мөлшері 339 миллиард  719 ... ... ... 2007 жылы 32,86 пайызға өсті.
Қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын реттеу мен ... ... ... ... ... ету» ... Заңы
қабылданғаннан бастап, 2008 жылдың 1 ... ... ... ... зейнетақы жарналарын салымшылардың жеке зейнетақы шоттарының саны
- 9 миллион 223 мың  712-ні құрады. Тек ... ... ... ... 7,96 ... ... /4/
2008 жылғы 1 қаңтарға жинақтаушы зейнетақы ... ... ... 1 ... ... 89 ... ... құрады.
Мұндағы мемлекеттік емес құнды қағаздардың 46,32 пайызы ... ... ... Жинақтаушы зейнетақы жүйесін дамытудың
нәтижесін осыдан-ақ көруге болады.
Зейнетақы жүйесінде номиналды ... ... (К2) ... бар.
Қарапайым тілмен айтқанда, бұл сол немесе басқа қордың ... ... ... ... ... ашық жинақтаушы
зейнетақы қордың 2006 жылдың желтоқсаны мен 2007 ... ... ... ... тең ... Бұл ... ... бойынша ең
үлкен көрсеткіш болып табылады. ... үшін ... ... ... ... бойынша, орташа өлшемді номиналды кіріс коэффициенті 9,47
құрайды.
Зейнетақы жүйесін индекстеу бойынша, 2007 жылдың 1 ... ... ... оның ... ... ... ... сіңірген
жылдары үшін берілетін зейнетақы төлемдерінің мөлшері алатын зейнетақы
төлемінің 8 ... ... ... ... егер 2006 жылы зейнетақы
мөлшері 10 000 ... ... ... онда 2007 ... 1 ... ... пайызға арттырылып, 10 000*1,08 = 10 800 теңгені құрайды.
«2007 ... ... ... бюджет туралы» Қазақстан
Республикасының Заңына сәйкес мемлекеттік ... ... ... 3000 ... құрайды.
2007 жылғы 1 қаңтардан бастап ең төменгі ... ... ... ... ... ең ... ... жалпы сомасы 10 236 теңге
болады.
Қазақстан ... ... ... өзінің Қазақстан
халқына жолдауында яғни «Қазақстан халқының әл-ауқатын арттыру ... ... ... ... - ... жолдауында былай дейді 2007
жылға қарағанда зейнетақылардың орташа мөлшерін 2012 жылға қарай 2,5 ... ... 2009 жылы – 25 ... 2010 жылы – 25 ... 2011 жылы – ... арттыруды қамтамасыз етуге тиіс. Бұл ... 2011 жылы ... ... ... ең ... ... мөлшеріне қарай 50
пайызға дейін өсірілуге тиіс дейді. /2/
2008 жылғы 1 ... ... ... ... ... ... ... зейнетақы төлемдерінің мөлшерін арттыру туралы.
2008 жылғы 1 қаңтардан бастап Зейнетақы төлеу жөніндегі мемлекеттік
орталықтан төленетін зейнетақы ... ... 2008 ... 1 қаңтарға дейін тағайындалатын зейнетақылар төлемдері мына
шамалардың неғұрлым үлкен мөлшерінде:
«2003 жылғы 1 маусымнан ... ... ... ... ... ... ... төлемдерінің мөлшерін ... ... ... 2003 жылғы 11 маусымындағы ... ... ... еңбек өтілі мен орташа айлық жалақы деректеріне
қарай. Бұл ретте арттырылған зейнетақы төлемдерінің мөлшерін есептеу үшін
қабылданатын ... ... ... ... орташа жалақының ең көп
мөлшері «2008 жылға арналған ... ... ... Қазақстан
Республикасы Заңында белгіленген 25 еселенген айлық есептік көрсеткіштен
аспауы тиіс; алатын ... ... ... 9 ... 2003 жылғы 1 қаңтардан бастап 2008 жылғы 1 қаңтарға ... ... ... ... ... шамалардың неғұрлым көп
мөлшерінде:
зейнетақы төлемін есептеу үшін ... ... ... мен орташа айлық
табысына қарай. Бұл ретте арттырылған зейнетақы төлемдерінің ... үшін ... ... ... ... бойынша орташа
жалақының ең көп мөлшері «2008 жылға арналған республикалық ... ... ... ... ... 25 еселенген айлық есептік
көрсеткіштен аспауы тиіс; алатын зейнетақы төлемдері мөлшерінің 9 пайызына;
3. қызмет өткерген ... үшін ... ... ішкі ... және ... ... ... Министрлігі Қылмыстық-
атқару жүйесі комитетінің, қаржы полициясы мен ... ... ... ... үшін белгіленген тәртіп қолданылатын
қызметшілерінің алатын зейнетақы төлемдері мөлшерінің тоғыз ... ... ... ең ... және орта ... ... жинақтаушы зейнетақы
жүйесіне қатысушылар саны 8,6 ... ... ... ... ... ... 947 ... теңгені немесе ЖІӨ-нің 9,7 пайызын
құрайды. Зейнетақы төлеу жөніндегі Мемлекеттік ... ... саны ... 1645,1 ... ... 2005-2007 жылдарға Қазақстан
Республикасындағы әлеуметтік ... әрі ... ... ... 2005 жылдың 1 маусымынан бастап, ... ... ... көтеруге мүмкіндік берген сонымен қатар, жинақтаушы
зейнетақы жүйесіне ... жас ... ... ... ... ... зейнетақыны төлеу мемлекеттік негіз енгізілді. 2006 ... ... ... ... ... мөлшері 8% инфляцияның
деңгейінің озығына ... ... №5 - ... ... ... ... ... |Зейнетақы қоры ... |
| ... | ... |
| ... | ... |
| ... | ... |
| ... | ... |
| ... | | |
| | ... ... ... | |
| | | ... | |
| | | ... |Зейнетақы | |
| | | | ... | |
| | | | ... | ... ... |264 158 |23,38 |15 019 |
|01.02.2007 ... ... ... |28,00 |16 447 ... ... |963 572 |264 213 |27,42 |18 042 ... ... ... |270 169 |27,38 |18 205 ... ... ... ... |27,52 |18 831 ... ... |1 042 544 |290 077 |27,82 |19 217 ... ... ... ... ... ... талдау
Қазақстан Республикасында жүргізілген зейнетақы реформасының
нәтижесінде өз ... ... ... ... ... ... ... құрылды. 1999 жылдың басында ҚР Үкіметінің
қаулысымен міндетті зейнетақы жарнасын төлеудің тәртібі өзгертілді. Алайда
бұл ... ... ... ... ... ... зейнетақы жарнасы жұмыс
берушінің есебінен емес, жұмысшының табысынан 10% ... ... ... қоры – ... ... тартуды және
зейнетақы төлемдері жөніндегі қызметті, сондай-ақ Қазақстан Республикасының
заңдарында белгіленген тәртіппен зейнетақы активтерін инвестициялық басқару
жөніндегі ... ... ... ... тұлғаны айтамыз.
Жинақтаушы зейнетақы қорлары салымшылардың міндетті жарнасын
шоғырландырып, оларды әр ... ... ... ... ... қордың
инвестициялық портфелін қалыптастырады. Олар мемлекеттік жинақтаушы қорына
және мемлекеттік емес жинақтаушы ... ... ... ... қоры ... ... білдіреді. Оның
құрылтайшысы – мемлекет. Мемлекет салымшылардан міндетті зейнетақы жарнасын
алады және зейнетақы алушыларға зейнетақы төлейді. Сонымен бірге, ... ... ... мемлекеттік құнды қағаздарға, мемлекеттік
банктің депозиттеріне, ... ... ... бағалы қағаздарына
инвестициялайды.
Мемлекеттік емес жинақтаушы зейнетақы қоры – салымшылардың міндетті
және ... ... ... ... әрі ... ... сондай-ақ зейнетақы активтерін ... және ... ... қызметтерді жүзеге асыратын заңды тұлға. Ол міндетті
қорларға қарағанда ерікті зейнетақы жарнасын да ... ... ... ... ... ... және ... белгіленген
тәртіппен және мөлшерде өз бастамасы бойынша енгізеді. Зейнетақы активтері
жинақтаушы ... ... ... төленуін қамтамасыз етеді.
Жинақтаушы зейнетақы қорларының мынадай түрлері бар:
1) ашық жинақтаушы ... ... ... ... ... ... ... зейнетақы қорлары алушының жұмыс істейтін және тұратын
жеріне қарамастан ... ... ... ... жүзеге
асырады. Резидент болып табылатын заңды және жеке тұлғалар да, ... ... және жеке ... да оның ... әрі акционерлері бола
алады.
Корпоративтік жинақтаушы зейнетақы қорлары сол жинақтаушы зейнетақы
қорының құрылтайшылары және акционерлері болып ... бір ... ... ... алушы-қызметкерлері үшін құрылады.
Ашық жинақтаушы зейнетақы қорлар қызметі кезінде немесе ... ... ... бірде бір тұлғаның дауыс құқығы бар адамның жалпы
санында 25%-дан артық акцияны ... ... ... ... ... немесе басқаруға құқығы болмайды.
Жинақтаушы зейнетақы қорының құрылтайшылары мен акционерлері Қазақстан
Республикасының ...... және жеке ... ... Республикасының заңдарында белгіленген талаптарды ескере отырып,
Қазақстан Республикасының Үкіметі ашық ... ... ... мен ... бола ... ... ... атауында «жинақтаушы зейнетақы қоры»
деген сөздер болуға тиіс. ... ... ... өз атауында
«ұлттық», «орталық», «үкіметтік», «кепілдік беретін», «кепілдік берілген»,
«сақтық», «сақтандыру» немесе «сақтандырылған» деген сөздерді ... ... да ... және ... ... ... тыйым салынады.
Жарғылық капиталдың жүз проценті Қазақстан ... ... ... ... ғана ... зейнетақы қорының атауында
«мемлекеттік» деген сөз қолданылады. Атауда ... ... ... ... ... ... ... және оған
кепілдік берілуі айтылуға немесе меңзелуге тиіс емес. Жинақтаушы зейнетақы
қорларының комиссиялық сыйақының ... ... ... ... ... инвестициялық табыстың 15%-ын;
2) айына зейнетақы активтерінің 0,05%-нан аспайтын шекте белгілейді;
Ол жылына бір мәртеден артық өзгертілмейді және күнтізбелік ... ... ең аз ... бір ай ... ... керек.
Зейнетақы қорларының қызметі мынадай принциптерге негізделеді:
• Қорды жеке басқаруды және ... ... өз ... ... ие,
• Қарапайымдылық, сенімділік және айқындық;
• Мемлекеттік өкілетті органдардың ... ... ... ... Операциялық тиімділік,
• Салымшыға оның зейнетақы жинағының мөлшері туралы ақпаратты береді;
Жинақтаушы зейнетақы қоры өз қызметінде зейнетақы жарнасын ... ... ... үшін ... ... ... және зейнетақы келісім
шартының шарттарына сәйкес басқадай құқықтарды жүзеге асыратын ұйымдармен
келісім ... ... ... ... ... ... қорлары
мыналарға міндетті: зейнеткерлердің зейнетақысын төлеуге; зейнетақы жинағы
мен зейнетақы төлемдерінің есебін ... ... ... мен
зейнеткерлерге оның зейнетақы жағдайы туралы ақпаратты жылына бір мәрте
және олардың сұрау ... ... ... ... зейнетақы жинағының
жағдайы туралы ақпараттың құпия болуын қамтамасыз ... ... және ... ... ... ... шарттардың
бұрмалануына жауап береді; алушының өтініші бойынша оның зейнетақы жинағын
бір қордан екінші қорға ауыстыруға; бір, үш, бес, он ... ... ... ... ішіндегі өз қызметі туралы статистикалық және басқа
да ақпараттарды жариялауға, бұл арада жинақтаушы зейнетақы қорындағы салым
ақша бойынша ... ... ... ... қамтамасыз ететін ақпарат
жарияланбайды; зейнетақы келісім шартына отырған азаматтардың бәріне ... ... ҚР ... ... өзге де ... ... ... зейнетақы қорларына өзінің негізгі ... ... да ... ... қоса ... тыйым салынған. Тыйым салынған
қызметтер түрлері: ... ... ... және басқа да қаржылық
құралдарды қоспағанда жылжитын және ... ... ... ... активтерін кепілзатқа салу; акциядан басқа бағалы
қағаздарды шығару; қордың «алтан акциясын» шығару. ... ... ... қарастырып көрейік.
«Нефтегаз-ДЕМ» жинақтаушы зейнетақы қоры 1997 жылы 29 ... ... ... ... Республикасының еңбек және әлеуметтік
қорғау ... ... ... ... ... ... ... бас лизенциясының негізінде қызмет атқарады. Қордың
қызметінің мақсаты зейнетақылық жарналарды ... ... ... төленімі және Қазақстан Республикасының
қолданыстағы заңнамасының ... ... ... жүзеге асыру
болып табылады. Қордың елдегі барлық облыс орталықтары мен ... ... және ... ... ... мен агенттік пунктері бар
және барлық коммуникациялық құралдарға ие.
«Нефтегаз-ДЕМ» зейнетақы қорын «Ақтөбе Мұнай Қаржы» АҚ, «TESS» ... ЖШС, ... ... АҚ ... ... ... ... құрды.
Ұйымдардағы жетекшілердің және бухгалтердің назарына «Нефтегаз-ДЕМ»
қоры қызметтерді жүзеге асырады:
• Міндетті, ерікті және ерікті-кәсіптік зейнетақылық ... ... ... Тиімді инвестициялық саясат жүргізу арқылы зейнетақылық активтерді
сақтау және ұлғайту;
... ... дара ... ... табысты күн сайын есептеу;
• Салымшының ... ... оның ... ... ... ... зейнетақылық қорланымдарының ахуалы туралы ақпараттың
құпиялылығын қамтамасыз ету;
... ... ... ... ... зейнетақы
төлемдерін барынша қысқа мерзімдерде жүзеге асыру;
• ӘДК беруге ... ... ... ... шоттарының, шарттар мен зейнетақы кітапшаларының ахуалы
туралы ақпаратты ... және ... ... ... ... ... кең ауқымы;
• Төлемдерді қайтарудағы қателіктерді айқындау бойынша қызметтер;
• Қате есептелген сомаларды қайтару;
... ... ... ... ... ... ... кез келген кеңестемелер.
Сонымен қатар, «Нефтегаз-ДЕМ» зейнетақы қорында қызметтердің тұтас ... ... ... ... ... бағдарламасын
игеруге көмек; төлем тапсырыстарын және ӘДК ... ... ... ... МТ-102 ... ... ... тексеру; қате
есептелген сомаларды қайтару бойынша кеңестемелер; аударымдар ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының
заңдарында белгіленген тәртіппен бухгалтерлік есеп жүргізіп, жеке ... ... ... бойынша уәкілетті органға және ... ... ... ... ... және ... есеп
береді. 2008 жылдың 1 ақпанына арналған жинақтаушы зейнетақы қорларының
номиналдық табысы коэффициент көлемінде.
Кесте №4 ... ж ... ЖЗҚ ... табысы коэффициент
көлемінде
|ЗАИБЖАҰ/ЖЗҚ ... ... ... |
| ... |01.01.2008ж |01.01.2008ж |
| ... К ... К ... К |
| |(12) |(36) |(60) ... «ЗАИБЖАУ GRANTUM Asset |Х |Х |Х ... | | | ... ... ЖЗҚ |4,24 |20,55 |35,95 ... ЖЗҚ ... |11,06 |35,09 |52,27 ... ЖЗҚ ... |6,45 |21,20 |33,25 ... ... ... |X |X |X ... ЖЗҚ ... ... |8,98 |33,10 |47,27 ... ЖЗҚ ... |8,86 |38,68 |53,85 ... ЖЗҚ «Отан» |11,48 |35,65 |54,75 ... ЖЗҚ «БТА ... |9,83 |67,17 |89,97 ... ... «Bailyk asset |X |X |X ... | | | ... ОНПФ ... |3,12 |24,63 |38,20 ... ЖЗҚ ... |9,80 |25,13 |39,58 ... «ОНПФ Д.А.Қонаев |8,50 |32,45 |52,02 ... | | | ... ЖЗҚ ... |6,86 |25,85 |36,37 ... ... «Нур ... |X |X |X ... ЖЗҚ «Атамекен» |6,95 |31,49 |52,02 ... ЖЗҚ ... |10,24 |31,40 |45,54 ... ... ... |8,09 |32,76 |46,23 ... номиналдық табыстың| | | ... ... | | | ... | | | ... ... |18,70 |38,71 |57,62 ... | | | |
3. ... ... ... қазіргі жағдайын талдау
2008 жылдың 1 қыргүйектегі жағдайы бойынша республикада 14 жинақтаушы
зейнетақы қоры жұмыс ... Оның ... ... 75 ... және 48
өкілдіктері бар.
Зейнетақы активтерімен инвестициялық басқару лизенциясын 18 ... және оның 9 қоры ... ... ... ... ... ... жылдың тамыз айында зейнетақы активтерін тәуелсіз
басқаруға ... ... ... лизенция берілмеді.
Салымшылардың индивидуалды зейнетақы шоттарының мөлшері 2008 ... ... ... ... ... ... ... зейнетақы жинағы
суммасы – 1 378,2 млрд. теңгенің ... ... ... ... ... ... айы бойынша міндетті зейнетақы жарнасын жүргізетін
салымшылардың шоттары 34 957 не ... ... ... ... бойынша салымшылар шоттарының мөлшері тамыз
айында 90(0,22%)-ға көбейді, 2008 ... ... 1 ... ... ... – 932,2 млн. ... 41 474 млн. теңгесін құрайды.
Ерікті профессионалды зейнетақы жарнасы бойынша салымшылар ... 2008 ... 1 ... ... ... ... суммасының - 60,8
млн теңгенің 419 млн. теңгесін құрайды.
Салымшылардың зейнетақы жинағы тамызда 8,9 млрд. ... ... 2008 ... 1 ... 1 383,3 ... теңгені құрайды.
Ағымдағы жылдың қаңтар-тамыз айларындағы ... ... ... ... ... құрады. Бұл 2007 жылдың сәйкес қаңтар-тамыз ... ... ... 1,5 млрд. теңгеге (0,8%) аз.
Тамыз айында 2,17 млрд. теңгеге (2,04%) өскен ... ... ... 2008 ... 1 ... 1 085,4 млрд. теңгені құрады.
Индивидуалды зейнетақы салымшыларының шоттарына бөлінген зейнетақы
активтерін инвестициялаудан түсетін ... ... ... ... ... ... ... 11,1 млрд. теңгеге (2,97%) азайып, 2008 жылдың
1 қыргүйегінде 360,97 млрд теңгені құрады.
Зейнетақы жинақтары салымшыларының ... ... ... ... ... ... 2008 жылдың 1 қыргүйегінде 26,09% құрады не
ағымдағы жылдың тамыз айында 0,98 пайыздық пункке төленеді.
Жинақтаушы зейнетақы ... ... ... ... мен ... 2008 жылдың 1 қыргүйегінде 83,3 млрд. теңгені
құрады. 2008 жылдың тамызында қорлар ... 2,2 ... ... ... алушыларға зейнетақылық төлемдер іске асырылды.
Зейнетақы жинағы салымшыларының бір қордан басқаға аударым жасауы
тамыз айында 7,7 ... ... (2,83%) ... 2008 ... 1
қыргүйегінде 280,97 млрд. теңгені құрады.
Жинақтаушы зейнетақы қорларының зейнетақы активтері бойынша атаулы
кірістің орталықтанған коэффициенті 2008 ... 1 ... ... ... 5 ... ... (2003 жылдың тамызы – 2008 жылдың тамызы) - ... ... ... ... ... - ... ... жинақталған инфляция деңгейі – 65,35%.)
• 3 ... ... (2005 ... ... – 2008 ... тамызы) –
30,71%(аналогтік периодтағы жинақталған инфляция деңгейі – 42,82%)
• 12 айлық период (2007 ... ... – 2008 ... ... ... ... деңгейі – 20,10% )
Зейнетақы секторының республика экономикасындағы рөлі елеулі. Жинақталған
зейнетақы қаражаттарының ЖІӨ-дегі пайызы 2003 жылдан 2007 ... ... ... ... ... ... отыр. «Таза» инвестициялық кірістің көрсеткіші
ЖІӨ-дегі үлесі 2007 жылы 2,55%-ды құрап отыр. Ал ... ... ... ... жұмысымды қорытындылай келе, республика экономикасы үшін ішкі
инвестициялар көзі болып табылатын жинақтаушы ... ... ... мәселелер экономиканың нақты секторының әлсіздігі ... ... ... қор ... арқылы пайда болатын негізгі мәселелер
мынадай:
1. жинақтың жалпы сомасынан емес, қор қызметіне әсер ететін әр ... ... ... ... ... жинағы жайлы
тұтынушылардың жеткіліксіз хабардар болуы ... ... ... пайда, құнсыздану есебінен бөлінетін жинақ мөлшерінің жалпы
құны)
2. құнсызданудың салдары және ... жеке ... ... ... пен экономика өсімінің деңгейі.
1-тараудың 1-бөлімінде зейнетақы жүйесі қалыптасуының теориялық
сұрақтарына ... ... ... жүйесін реформалау халықты әлеуметтік
қорғау бағдарламасының маңызды бөлігі болып табылады. Әр мемлекетте ... ... ... бар. Олар әр ... ... әр ... инструменттер, тәсілдер мен әдістерді пайдаланады.
1-тараудың 2-бөлімінде еліміздегі зейнетақымен қамсыздандырудың
моделін ашық әрі ... ашып ... үшін шет ... ... ... себебі әр елдің зейнетақы жүйесі бірегей болып
табылады.
2-тарауда Қазақстанның зейнетақы ... ... ... ашып
көрсетілді. 2-тараудың 2-бөлімінде зейнетақы қорларының қызметіне ... ... ... түскен жинақ қаржыларын тиімді инвестициялаудың
салдарына кестелік және графикалық негізде 2-тараудың 3-бөлімінде ... ... ... ... ... ... зейнетақы бағдарламаларына қиындық туғызады. Жалпылай алғанда,
жеке сектордың активтері азшылық. Елдегі жеке ... ... ... ... ... басты мәселе – уәделі ... ... ... ... уәде мен қазіргі уақыттағы ... ... ... ... ... ... ... оған
«жинақтаушы зейнетақы» бағдарламалары да қарсы тұра алмайды.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. «Қазақстан Республикасын зейнетақымен ... ... Заңы ... 2003
2. Сейітқасымов Ғ.С. Ақша, несие, банктер: оқулық – Алматы: «Экономика»,
2006
3. А. Бохаева. Зейнетақымен ... ... мәні ... ... ... ... және ... №5-6 – 2007, б.19-25
4. М. Тойшыбек. Жинақтаушы зейнетақы жүйесінің ... ... ... ... колледжде және ЖОО-да оқыту,
№3 – 2008, б.14
5. Накопительная пенсионная ... ... №9 – 2008, б. ... ... ... ... ... пенсионной системы
Казахстана//ҚазҰУ хабаршысы. Экономика сериясы, №2 – 2006, б.36-39
7. А.Ж.Тұрлыбекова. Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... №3 – 2008, б.76-79
8. Қазақстандағы Адам дамуы / Құраст: - Алматы, 2005 – б.139-143
9. А.Ж.Тұрлыбекова. ... ... ... ... ... // ... хабаршысы. Экономика сериясы, №2 – 2008, б.60-
63
10. ҚР Ұлттық Банкінің статистикалық бюллетені №8 маусым 2008
11. ҚР ... ... ... web ... ... ... ... статистика агенттігі мен Қазақстан
Республикасының Ұлттық Банкінің статистикалық көрсеткіштері:
|Зейнетақы алушылардың мөлшері |  ... ... |1999 ... ... |1999 |2000 |2001 |
| ... ... |сомасы |о.i.таза инвестициялық | |
| ... саны | ... | |
| ... | | | |
| | | ... ... үлесi/ , %| |
|2003 |6164 316 |368 348 |99 231 |26,94 |83 |
| | | | | |026 ... |6 974 437 |483 990 |114 694 |23,70 |103 |
| | | | | |902 ... |7 613 369 |648 581 |155 134 |23,92 |132 |
| | | | | |352 ... |8 536 102 |909 697 |255 690 |28,11 |171 |
| | | | | |463 ... |9 223 712 |1 208 121 |339 719 |28,12 |228 |
| | | | | |236 |
|I |8 736 626 |963 572 |264 213 |27,42 |49 |
| | | | | |508 |
|I |8 933 871 8 |1 042 544 ... |27,82 |56 |
|I |962 709 9 |1 107 485 ... |27,23 | 253 |
|Ш |223 712 |1 208121 |339 719 |28,12 ... | | | | |1 |
| | | | | |65 |
| | | | | |364 ... |8 573 071 |930 938 |264 158 |28,38 |15 |
| | | | | |019 ... |8 641 295 |947 398 |265 298 |28,00 |16 |
| | | | | |447 ... |8 736 626 |963 572 |264 213 |27,42 |18 |
| | | | | |042 ... |8 808 807 |986 694 |270 169 |27,38 |18 |
| | | | | |205 ... |8 857 590 |1 014 484 |279 190 |27,52 |18 |
| | | | | |831 ... |8 933 871 |1 042 544 |290 077 |27,82 |19 |
| | | | | |217 ... |8 999 632 |1 068 963 |299 610 |28,03 |16 |
| | | | | |564 ... |9 017 831 |1 086 350 |300 278 |27,64 |18 |
| | | | | |001 ... |8 962 709 |1 107 485 |301 530 |27,23 |22 |
| | | | | |546 ... |9 119 526 |1 131081 |317 372 |28,06 |20 |
| | | | | |891 ... |9 182 062 |1 164 610 |319 448 |27,43 |20 |
| | | | | |448 ... |9 223 712 |1 208121 |339 719 |28,12 |24 |
| | | | | |025 ... | | | | | |
|I |9 297 502 |1 269 287 |350 177 |27,59 |59 |
| | | | | |264 ... |9 377 008 |1 366 436 |385 784 |28,23 |68 |
| | | | | |049 ... |9 486 211 |1 382 026 |338 023 |24,46 |69 |
| | | | | |167 ... |9 245 027 |1 221 385 |337 482 |27,63 |18 |
| | | | | |430 ... |9 271335 |1 249 827 |348 935 |27,92 |20 |
| | | | | |342 ... |9 297 502 |1 269 287 |350 177 |27,59 |20 |
| | | | | |492 ... |9 322 932 |1 300 100 |360 083 |27,70 |23 |
| | | | | |440 ... |9 349 986 |1 346 750 |386 847 |28,72 ... |9 377 008 |1 366 436 |385 784 |28,23 |22 |
| | | | | |826 ... |9 411365 |1 374 423 |372 018 |27,07 |24 |
| | | | | |240 ... |9 446 322 |1383 317 |360 966 |26,09 ... |9 486 211 |1 382 026 |338 023 |24,46 |23 |
| | | | | |213 |
| |  ... ... мөлшері | ... |
  |1999 |2000 |2001 |2002 |2003 |2004 |2005 |2006 |2007 | ... |3000 |3500 |4000 |4336 |5500 |5800 |6200 |6700 |7236 ... |3000 |3500 |4000 |4336 |5500 |5800 |6200 |6700 |7236 | ... |3500 |4000 |4336 |5500 |5800 |6200 |6700 |7236 | ... |3000 ... |4336 |5500 |5800 |6200 |6700 |7236 | |Атырау |3000 |3500 |4000 ... |5800 |6200 |6700 |7236 | ... ... |3000 |3500 |4000 ... |5800 |6200 |6700 |7236 | |Жамбыл |3000 |3500 |4000 |4336 |5500 ... |6700 |7236 | ... ... |3000 |3500 |4000 |4336 |5500 ... |6700 |7236 | ... |3000 |3500 |4000 |4336 |5500 |5800 ... |7236 | ... |3000 |3500 |4000 |4336 |5500 |5800 |6200 ... | ... |3000 |3500 |4000 |4336 |5500 |5800 |6200 |6700 |7236 ... |3000 |3500 |4000 |4336 |5500 |5800 |6200 |6700 |7236 ... |3000 |3500 |4000 |4336 |5500 |5800 |6200 |6700 |7236 ... ... |3000 |3500 |4000 |4336 |5500 |5800 |6200 |6700 ... ... ... |3000 |3500 |4000 |4336 |5500 |5800 |6200 |6700 |7236
| |Астана қ. |3000 |3500 |4000 |4336 |5500 |5800 |6200 |6700 |7236 ... қ. |3000 |3500 |4000 |4336 |5500 |5800 |6200 |6700 |7236 | |

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 28 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Арал қаласы13 бет
Сақтандыру нарығы туралы4 бет
“Отан” Республикалық саяси партиясының мәлімдемесі7 бет
Іскерлік жиналыстар мен келіссөздер жүргізу4 бет
Байланыс желілері және коммутация жүйелері29 бет
Қазақстандағы жоғарғы мектеп дамуы және қалыптасуының негізгі кезеңдері6 бет
"Философия тарихы" пәнінен тест сүрақтары5 бет
"Экономикалық теорияның қалыптасуының негізгі кезеңдері."4 бет
«Радиотехника және антенна негіздері» пәні бойынша емтихан сұрақтары14 бет
«Центр Кредит банктың жинақтаушы зейнетақы қорының» ақпараттық жүйесі39 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь