Мәміле туралы жалпы ұғым, оның жіктелуі

Кіріспе 3 бет.

І.ТАРАУ. Мєміле туралы жалпы ±ѓым, оныњ жіктелуі. 6 бет.
1.1. Мєміле туралы жалпы т‰сінік
1.2. Мємілелердіњ жіктелуі 13 бет.

ІІ.ТАРАУ. Жарамды және жарамсыз мәмілелер
2. 1. Мәмiленiң жарамдылық шарттары
2.2. Жарамсыз мәмiлелер

Қорытынды
Қолданылған әдебеиттер
Ќосымшалар
Мәміле ұғымы. Азаматтық кодекстің 147-бабында мәміле ұғымы азаматтар мен занды тұлғалардың азаматтық құқықтар мен міндетгерді анықтауға, өзгертуге немесе тоқтатуға бағыт-талған әрекеттері деп көрсетілген. Мәмілелерге мынадай төрт белгі тән:
Мәміле - адамдардың ықтиярлы актісі, яғни әрекеті. Әрекеттер мен оқиғаларды ажырата білу қажет, ол оқиғаларға адамның ықтиярына бағынбайтын мән-жайлар жатады. Мы-сал үшін дүлей апат сипатындағы құбылыстарды (дауыл, су тасқыны, өрт, сондай-ақ соғыс қимылдары, ереуіл) айтуға бо-лады. Мәміленін ырықты сипаты оның тиісті құқыктар мен міндегтер жасауға, оларды өзгерту мен тоқтатуға бағытталуы-мен айқындалады. Мәмілелерді құқықтардан — әлгіндей ны-саналы бағыты жоқ әрекеттерден соңдай белгілері бойынша ажырату қажет. Бұл арада Азаматгық кодекстін олжа жөне оған меншікті болу тәртібі жөніндегі ережелерді реттейтін 245-бабын мысалға келтіруге болады. Жоғалған затгы табушының оны табуды мақсат етпесе де, оның белгілі бір құқықтары мен міндеттері пайда болады.
Мәміле - занды әрекет, ол құқыққа қарсы (заңсыз), азаматтық құқықтар мен міндеттерді туғызатын әрекеттерден — деликтілерден (азаматтардың өмірі мен денсаулығына, сондай-ақ басқа адамның мүлкіне зиян келтіру) сонысы арқылы ерекшеленеді.
Осы Курстық жұмыстың тақырыбының өзектілігі қазіргі кезде
1. Ќазаќстан Республикасыныњ Конституциясы, 1995жылы 30тамызда республикалыќ референдумда ќабылданѓан.
2. Ќазаќстан Республикасыныњ Азаматтыќ Кодексі (ерекше бµлім), 1994жылы 27желтоќсанда Ќазаќстан Республикасыныњ Жоѓарѓы Советімен ќабылданѓан, Алматы «Жеті Жарѓы» 1996ж.
3. Гражданский кодекс Республики Казахстан - толкование и комментирование. Общая часть. Выпуск - 1.//Алматы, 1996.-192 с.
4. Гражданский кодекс Республики Казахстан - толкование и комментирование. Общая часть. Выпуск - 2.//Алматы. Баспа, 1996.-192 с.
5. Байсин Ю.Г. Общие положения Гражданского кодекса Республики Казахстан//Алматы/ "Предприниматель и право", 1996, № 12, с. 2-8.
6. Гражданское право. // Под ред. Суханова Е.А. – М.: Бек, 1993.
7. Гражданское право. Учебник ч.1 // Под ред. Сергеева А.П., Толстого Ю.К. – М. 1997.
8. Грибанов В.П.. Сроки в гражданском праве. М., 1967, стр.46
9. Г. Тµлеуѓалиев Ќазаќстан Республикасыныњ Азаматтыќ ќ±ќыѓы. 1-том, Алматы, «Жеті жарѓы», 2001ж., 147 бет.
        
        Мазмұны:
Кіріспе
3 бет.
І-ТАРАУ. Мєміле туралы жалпы ±ѓым, оныњ ... 6 ... ... ... ... ... Мємілелердіњ жіктелуі
13 бет.
ІІ-ТАРАУ. Жарамды және жарамсыз мәмілелер
2. 1. Мәмiленiң жарамдылық шарттары
2.2. Жарамсыз мәмiлелер
Қорытынды
Қолданылған әдебеиттер
Ќосымшалар
Кіріспе
Мәміле ұғымы. Азаматтық ... ... ... ұғымы азаматтар
мен занды тұлғалардың азаматтық құқықтар мен міндетгерді ... ... ... ... ... деп ... ... төрт белгі тән:
Мәміле - адамдардың ықтиярлы актісі, яғни әрекеті. Әрекеттер мен
оқиғаларды ажырата білу ... ол ... ... ... ... жатады. Мы-сал үшін дүлей апат сипатындағы құбылыстарды (дауыл,
су тасқыны, өрт, сондай-ақ ... ... ... ... бо-лады.
Мәміленін ырықты сипаты оның тиісті құқыктар мен міндегтер жасауға, оларды
өзгерту мен тоқтатуға бағытталуы-мен айқындалады. Мәмілелерді құқықтардан ... ... ... жоқ ... соңдай белгілері бойынша ажырату
қажет. Бұл арада Азаматгық кодекстін олжа жөне оған ... болу ... ... реттейтін 245-бабын мысалға келтіруге болады. Жоғалған
затгы табушының оны табуды мақсат ... де, оның ... бір ... ... ... болады.
Мәміле - занды әрекет, ол құқыққа қарсы (заңсыз), азаматтық құқықтар
мен міндеттерді туғызатын әрекеттерден — ... ... ... ... ... ... ... мүлкіне зиян келтіру) сонысы
арқылы ерекшеленеді.
Осы Курстық жұмыстың ... ... ... ... ... ... жалпы ±ѓым, оныњ жіктелуі.
1.1. Мєміле ±ѓымы.
Азаматтыќ ќ±ќыќтыр мен міндеттемелірініњ негізгі пайда болу кµзіне
зањды айѓаќтар ... Олар ... ... ... ... кеткендей, мємілелер ењ кµп таралѓан зањды фактілер болып
табылады. Ќазаќстан ... ... ... (ЌР АК) ... сєйкес азаматтар мен зањды т±лѓалардыњ ... ... ... ... , ... немесе тоќтатуѓа баѓытталѓан єрекеттерді
аныќтайды.
Алайда, зањды ... ... ... ... ... ... жаѓдайларѓа кµз аударуѓа тура келеді.
Барлыќ зањды фактілер ... ... ... ... Яѓни ... ... бµлу субъектілер еркіне байланысты болады.
Г.Ф. Шершеневичтіњ пікірі бойынша зањды єрекет: «µзімен бірге зањды
нєтижелер єкелетін ... ... ... ... б±л жеке ... ... ... еркі кµрініс табатын зањды
фактілер (мысалы, шарт ... Осы ... ... ... ... ... ... фактілердіњ болуына єкеліп соѓады (туу, µлунемесе
адамныњ дертке ±шырауы, соѓыстар, кµтерілістер жєне таѓы сол ... ... ... ... апат ... ... ... яѓни µрттер, су тасќындары, дауылдар жєне таѓы басќалары. Б±л
т‰сінікте мєлєленіњ оќиѓадан ... ... ... ... ЌР ... ... ... мємілелер деп азаматтар мен зањды т±лѓалардыњ
азаматтыќ ќ±ќыќтары мен ... ... ... ... ... ... ... аныќталѓан ќ±ќыќтыќ шешіміне жетуіне баѓытталуы зањды
єрекеттерге ќайшы келеді, яѓни субъектініњ еркімен єрекет ... ... ... ... ... ... енеді. Мємілелер ‰шін
субъектілердіњ еріктерімен єрекет ќабілеттері болуы керек , б±л ... ... ... кетеді.
Зањ бойынша єрект екіге бµлінеді: зањды жєне ... ... ... ... ... мємілелердін барлыѓы зањдардаѓы талаптар мен ќ±ќыќ
ќаѓидасына ... ... ... Ал ... ... ... келесі
єрекеттер жатады: басќа т±лѓаѓа зиян келтіру, ќ±ќыќтармен ќиянат ... ... б±зу жєне таѓы ... ... ... ќараѓанда , яѓни азаматтардыњ ќ±ќыќтары мен міндеттерін
б±затын, ол ... ... ... Мєміленіњ зањдаѓы талаптарѓа
сєйкес келмеуі, оныњ ... ... ... (ЌР ... ... сєйкес) жєне зањды нєтижелер болмайды.
Мємілелерді мемлекеттік ... мен ... ... ... ... ... тиістіміз. Мемелекеттік органдармен
жергілікті µзін-µзі басќару органдары да азаматтыќ ... ... ... ... ... ... саналады (ЌР АК-ніњ 7-ші ... ... ... ... ... ... ... жатпайды. ¤йткені,
берілген органдардыњ актілері императивтік мінезді, ал ќ±ќыќтыќ ќатынас
субъектілері тењ ... ... ... ... ЌР ... 1-ші ... азаматтыќ зањныњ негізіне ќайшы келеді.
Жоѓарыда айтылып кеткеннен басќа ЌР АК-ніњ 147-ші бабында кµрсетілген
мємілелер- ... мен ... ... азаматтыќ ќ±ќыќтары мен
міндеттемелерін белгілеугі, µзгертуге немесе ... ... ... да ... ... мен ... белгілеуге,
µзгертуге немесе тоќтатуѓа, ќ±ќыќ саласы мен ќ±ќыќтыќ ќатынастарды ... ... ... ... ЌР ... 147-ші ... ... аныќтайды. Мысалы, ж±мысќа т±ру туралы µтініш т±лѓаныњ ... ... ... яѓни ол ... ... ... реттелетін ќ±ќыќтыќ
ќатынастардыњ пайда болуына баѓытталѓан.
Мєміленіњ зањды ... ... ... ... ... атап ... ... болсаќ, мємілелердіњ ±ѓымы
жєне олардыњ негізгі белгілеріне толыѓыраќ тоќтала кетейік.
Мєміле зањды фактілердіњ бірі, дєлірек айтсаќ ол- ... ... жєне ... ... ... ... баѓытталѓан зањды єрекет.
Мысалы, сатып алу-сату мємілесінде сатып алушы затты µз меншігіне ... ... ... µз нєтижелеріне жету ‰шін , ол мєміле зањдаѓы
барлыќ талаптарѓа сєйкес келуі тиіс. ... ... екі ... ... жєне арнайы. Арнайы талап- азаматтыќ-ќ±ќыќтыќ мємілелердіњ
аныќталѓан бір т‰рінде ѓана ... Ал ... ... тектік немесе
т‰рлік жаѓына ќарамастан мємілеге ... ... тµрт ... ... ... ... субъектілік ќ±рамын;
2). ортаќ еркін жєне еркін білдіруді талап ету;
3). мєміленіњ мазм±ндылыѓын талап ету;
4). мєміле формасын талап ету.
Зањ ... ... ... ... ... ... ... єрекет болѓандыќтан, оны тек ќ±ќыќ жєне єрекет
ќабілеттілігі бар ... ... ... ... ... ... ЌР
АК-ніњ 13-ші бабына сєйкес азаматтыќ ќ±ќыќќа ие болып, ... ... ... ... ... жєне ол ... кезден басталып ќайтыс
болѓан соњ тоќтатылады. Алайда, ... ... ... ... азаматтар бола бермейді. Ол санаткерлі жєне ерікті дамыѓан адамда,
µзініњ ... ... ... онымен басшылыќ ететін
ќабілеттілігене ... ... ... ... ... ... жас
шамасы мен медициналыќ негізде азаматтардыњ єрекет ќабілеттілігін бес топќа
бµлу кµз ... бар, ... ... єрекет ќабілеттілігі бар адамдар;
2). 14-18 жас аралыѓындаѓылардыњ єрекет ќабілеттілігі;
3). ішінара єрекет ќабілеттілігі бар адамдар (6жастан 14жасќа дейін);
4). шектеулі єрекет ... бар ... ... ќабілеттілігі жоќ азаматтар.
Азаматтардыњ єрекет ќабілеттілігі азаматтардыњ µз ... ... ие ... жєне оны ... асыруѓа µзі ‰шін азаматтыќ
міндеттер жасап , оларды ... ... ... ... ... толѓанда, яѓни он сегіз жасќа толѓаннан кейін
толыќ кµлемде пайда ... (ЌР ... 17-ші ... ... ... ... 22-ші бабына сєйкес он тµрт жастан ... ... ... ... ... ... ата-анасыныњ, асырап
алушаларыныњ немесе ќорѓаншыларыныњ келісімімен жасайды. М±ндай келісімніњ
нысаны зањдарда кємелетке толмаѓандар ... ... ... белгіленген
нысанѓа сєйкес келуге тиіс. Осы аралыќтаѓы кємелетке толмаѓандар ... ... µзге де ... жєне ... ... ... ... объектілеріне µз бетінше билік етуге, сондай-
аќ т±рмыстыќ ±саќ ... ... ... ... да мємілілерді олар ата-
анасынын, асырап алушаларыныњ немесе ќорѓаншыларыныњ жазбаша ... ... ... Он тµрт ... ... кємелетке толмаѓандар ‰шін
мємілелерді, егер зањ ќ±жаттарында µзгеше кµрсетілмесе, олардыњ атынан ата-
анасы, ... ... ... ... ... Жасµспірімдер
µздерініњ жасына лайыќты , жасай салып ... ... ... µз бетінше жасауѓа ќ±ќылы (ЌР АК-ніњ 23-ші бабы). Ал ... ... ... ... ... µз ... ... т‰сіне
алмайтын немесе не істегенін білмейтін азаматты сот єрекет ќабілеттігі жоќ
деп тануы м‰мкін, соѓан ... оѓан ... ... ... жоќ деп ... ... ... мємілелерді оныњ ќорѓаншысы
жасайды (ЌР АК-ніњ 26-шы бабы).
Ќазаќстан Республикасыныњ Азаматтыќ ... 35-ші ... ... ... ... ... ... жєне зањ актілерінде немесе
ќ±рылтай ќ±жаттарында тиым ... ... ... ... ... асыру
‰шін ќажетті азаматтыќ міндеттерді атќаруы м‰мкін. Зањды т±лѓалардыњ ... жєне ... ... ол ... ... пайда болып, оны
тарату аяќталѓан кезде тоќтатылады (ЌР ... 35-ші ... 2 ... ... ... ... µз ... жєне µзіне ќ±ќыќтар мен
міндеттерді ќ±ру мен байланысты.
Мемлекеттік кєсіпорындарды ќоспаѓанда, ... ... ... ... ... ... бір ќызмет т‰рін ж‰зеге асырушы
зањды т±лѓалар ‰шін басќа ќызметпен айналысу м‰мкіндігі ... ... ... (ЌР ... ... ... ... Сµйтіп, олар
єрт‰рлі мємілелерді жасауѓа ќ±ќылы, тек ол мємілелер зањмен тиым ... жєне ... ... ќ±жаттарында кµзделген маќсаттарѓа ќарсы
келмейтін болуы керек.
Зањды т±лѓа ... зањ ... ... ... ... лицензия негізінде ѓана айналыса алады (ЌР АК-ніњ 35-бабыныњ 1-
тармаѓыныњ 3-бµлігі). Мєміле жасаѓан кезде ... ... ... оныњ ... ... ... Егер ... немесе µкіл µздеріне берілген µкілет
бойынша ѓана ... ... онда ... ... ... т±лѓаныњ µзінде
пайда болады[2].
Осылайынша, наќты мєміле жасау ... ... єр ... ... ... ... субъектісіне сєйкес келуі керек, яѓни олардыњ
єрќайсысында сєйкес кµлемде ... ... ... ... ... мен ... ж‰зеге асырылуы ќ±ќыќтыќ ќатынастыњ
пайда болу еркіне ... ... ... ... ... ... ... басќа да ерікті акт сияќты ерік пен ... ... ... етеді. «Маѓан не керек?»- деген ... ... ... ал ерік ... «Мен ол ... не істеп жатырмын?» ... ... ... Ќойылѓан маќсатќа жетудіњ екі т‰рі бар детерминирлік
(детерминированное) жєне дєлелді: мысалы, ... µзін ... ... ... ... ... ... Алайда, «ерік жєне
оныњ себептері зањды ... ... ... ... жєне ... ... ... ішкі жєне сыртќы єрекеттері білінгенде» ие болады[4].
Сондыќтан, т±лѓа маќсатына жету ... ... ... ... жасайды.
Осыдан мынаны т‰сінуге болады, яѓни ерік білдіру мєміленіњ ењ ... ерік ... ... жету ѓана ... ол ... жасау болып табылатын ж‰ріс- т±рысын психикалыќ т±рѓыда реттеу. Ерік
білдіру объективті єрекетіне зорлау, µтірік ... ... жєне ... єсерін тигізбейді, ол тек ќана субъектініњ еркіне ... Оныњ ... ... ... шешіміне немесе психикалыќ
реттелетін єрекеттерге»[5]. Зорлау кезінде ... µз ... ... ... мєжбірлі т‰рде басќа біреу ауыстырады жєне бірінші ... ... ... ерік ... ... ... ќалады. Осы жаѓдайлардыњ
барысында «зорлау, яѓни мєжб‰рлі т‰рде жасалѓан ... ... ерік ... ... м‰мкін емес»[6]. Б±л жаѓдайда субъектініњ еркі ерік білдіруге
сєйкес келді деп айтуѓа болмайды, µйткені ... ... ... ... Егер ... жасаѓан кезде т±лѓаныњ еркі басќа т±лѓаѓа тєуелді боса,
яѓни екінші бір т±лѓа оны ќорќытып, зорлап ... ... ... ... мєжб‰рлесе, онда б±л мєміле жарамсыз болып ... ... айта келе ... шешім ќабылдауѓа болады, Т±лѓаныњ
субъективтік маќсаты ... ... ... ... ... ... болады.
Мєміле субъектілерініњ еріктері ќоѓамѓа т‰сінікті болу ‰шін, маѓынасы
объективті т‰рде боуы керек. «Субъектілердіњ еркін айќындау, бекіту ... ... ... ... деп ... ... формасын
саќтай отырып, ќ±ќыќтар мен ... ... ... да ... зањ µзініњ талаптарын ±сынады. Жалпы ерік білдіру ... ... ... ... ... Б±л ... єрекеті арнайы
сµздерден т±рады. ЌР АК-ніњ 151-бабыныњ 1бµлігінде кµрсетілгендей мємілелер
ауызша немесе ... ... ... ... нысанда жасалѓан мєміле
міндетті т‰рде жай немесе ... ... ... ... міндетті т‰рде:
1). зањда кµрсетілген жаѓдайларда
2).зањ ќ±жаттарында немесе ... ... ... реттерде
жазбаша мємілелер оларды нотариат куєландарѓаннан кейін ѓана ... ... (ЌР ... ... ... ерік ... таѓы екі ... бар. Кей кезде ерік
туралы бір т±лѓаныњ мінез- ќ±лќын жанама ... ... ... ... биржадаѓы брокерді сєйкесінше жаѓдайда конклюдентті болып келеді,
яѓни шешім ќабылдауѓа болатын жаѓдайлар[8]. ‡ндемеу, яѓни µз ойын ... ... ... алады. Сондыќтан да зањда немесе екі тараптыњ
келісімдерінде ‰ндемей ќалу ... ... яѓни ... ... оны
т‰сіну керек екені міндетті т‰рде кµрсетілуі керек (‰ндемеу «жоќ» ... ... ... егер ... отырѓан кезде ай сайын
аныќталѓан кµлемде бір затты сатыпалушыѓа сатушы єкеліп отыратын ... ... айда ... сатушыѓа ол затты єкелмеуі туралы мєлімдемесе, онда
осы жаѓдайда ‰ндемеу «иє» дегенді білдіреді[9].
Мєміле ‰шін оныњ ќ±ќыќтыќ ... мен ... сай ... ... жасаушы субъектілердіњ маќсаттары ол – меншік ќ±ќыѓына ие болу жєне
таѓы басќалары. Б±л мємілелер ќатарына ... жєне ... ... ... ... оныњ ... маќсаты тєн. Мємілелер осы ќ±ќыќтыќ
маќсатпен ѓана жасалады жєне мєміленіњ негізі деп ... (causa). ... ... жєне ... ... керек[10].
Зањды маќсаттарды ( мєміле негізі) мєміле субъектілерініњ єлеуметтік-
экономикалыќ маќсаттарымен ауыстыруѓа ... ... ... еркі ... ... ... жєне діни
ќажеттіліктерін мєміле арќасында ќамтамасыз етеді. ... ... ... негізгі екі себептері бар:
1). Єр т‰рлі ќ±ќыќтыќ маќсаттарды іске асыру арќылы сол бір єлеуметтік-
экономикалыќ ... ... ... ... ... жєне ... м‰дделеріне ќарсы келетін
єлеуметтік-экономикалыќ маќсаттары бар мємілелер ж‰зеге асса, олар жарамсыз
болып саналады.
Мєміленіњ зањды маќсаттарын мєміленіњ ... ... ... міндетті т‰рде ќажет. Себеп айќындалѓан ќажеттілік пен т‰рткі. ... ... ... ірге тасы болады. Сондыќтан «себеп, субъектілердіњ
мєміле жасауларына т‰рткі болады жєне ќ±ќыќтыќ ... ... ... ... ... ... ... саналады, яѓни
мєміленіњ ... ... ... алу, ... айналымныњ
т±раќтылыѓын ойсырату деп есептеуге болады. ... ... ... себепке ќ±ќыќтыќ маѓына бере алады. М±ндай жаѓдайда себеп мєміле
элементініњ біріне айналады, яѓни шартќа.
Жоѓарыда айтылып кеткендей, ... зањ ... ... ... ... єрекет. Мєміленіњ зањдылыѓы – ол мємілеге отырѓан т±лѓалар
ќолданѓан зањмен ... ... жєне ... ... ие ... зањ ... сай жасалѓан мєміле ж‰зеге асыруѓа болатын зањды
факт болып ... жєне ... ... ... ... ... к‰те алады.
Азаматтыќ-ќ±ќыќтыќ ќатынастарына зањды єсерін тигізетін негізгі ќ±рал
ол ќ±ќыќ пен міндет. Мєміледен ... ... ... ... д±рыс санау мањызды орын алады.
Азаматтыќ ќ±ќыќта мерзім деп- аныќталѓан уаќыттыњ бір бµлігін айтады.
Б±л уаќыт єр т‰рлі аныќталады-к‰нтізбелік ... ... ... ... саѓаттармен саналатын мерзімніњ уаќытына жетуімен;
жєне де бір жаѓдайдыњ тууына байланысты есептелетін мерзім.
Азаматтыќ зањмен белгіленген мерзімніњ келуі немесе ... ... ... нєтижелерге єкеледі. Б±л ... ... ... ... ... тоќтатылуымен байланысты болады.
Сондыќтан да зањдылыќ табиѓаты бойынша мерзім зањды факт болып ... ол екі ... ие: ... ... мерзімдер зањмен , єкімшілік
актілермен, тараптардыњ келісімімен жєне де ќ±ќыќтыќ ... ... ... Б±л аталѓандардыњ барлыѓы сєйкесінше шаѓуы бойынша
ерікті болуѓа тиісті. Ал екіншіден мерзім, уаќыт ... ... ... ... ќ±ќыќтыњ табиѓаты бойынша ерікті бола т±ра, зањды
мерзімге уаќыт аѓымыныњ объективті ... ... де тєн. Осы ... ... ... ... зањды фактілердіњ ерекше категориясын
±сынады, б±л фактілер оќиѓалармен єрекеттерге жатпайды»[12].
Мємілелерді мерзімді есептеу ... ... ... ... ... азаматтыќ ќ±ќыќтаѓы мерзімдерді есептеу ‰шін бекітілген.
Мерзімдер осылайша аныќталады:
1). Зањда немесе келісім-шарттаѓы аныќталѓан мінез ќ±лќы ... ... ... ... ... ... ... жєне
диспозитивтік, аныќталѓан жєне аныќталмаѓан, жалпы жєне меншікті, уаќыт
‰зігі т‰рінде аныќталатын жєне ... ... ... аныќталатын, жєне таѓы
басќалары. Таѓайындауѓа байланысты мезімдердіњ мынадай т‰рлерін ... ... ... ... ... ќ±ќыќты ж‰зеге асыру
мерзімі міндеттерді ... жєне ... ... ќорѓау
мерзімдері»[13].
Азаматтыќ ќ±ќыќтыњ пайда болу мерзімдері – ол жања азаматтыќ ... ... ... ... жєне ... мерзімдер , яѓни ... ... ... ... ж‰зеге асыратын марзімдер деп- бір мерзім ішінде
ќ±ќылы субъект µзіне тиісті ... іске ... ... ... ... ... іске асырумен байланысты аныќталѓан єрекеттердіњ
орындалуын талып етуге ќ±ќылы. ... ... ... ... тану керек: азаматтыќ ќ±ќыќтардыњ болу мерзімдерін, ќиылысуларын,
кепілдемелік жєне ... ... ... ... ... ... ... ол µкілетті т±лѓаѓа µзініњ ќ±ќыќтарын ж‰зеге асыру ‰шін
берілген уаќыт. Ќиылысушы ... ... ... ... ... кµп ... ... ‰шін ењ ќажетті мерзім ол-кепілдік мерзімдері
болып табылады. Кепілдік мерзімі ... ... ... ... ... ќызмет кµрсетуіне кепіл болады. Ал ... ... ... ... кемістігін тауып алатын болса немесе сол зат ... ... онда ... ... ... ... зат беріп ауыстыруѓа немесе
заттыњ кемістіктерініњ орнын толтыруѓа міндетті. ... ... , ... ... ... тараптардыњ келісімдерімен
бекітіледі. Пайдаланудын, саќтандырудыњ, пайдалану мерзімдерініњ жєне таѓы
басќаларыныњ кепілдік мерзімдерін аныќтайды. ¦заќтыѓы бойынша олар єр ... ... олар ... ќажетті сапасын ќамтамасыздандыратын ќ±рал болып
есептеледі.
Міндеттемелерді орындау ... ... жєне ... Б±л ... ішінде борышкер міндеттерін ќ±райтын
єрекеттерді ... ... ... ... ... ... б±зу,
м‰ліктік жауаптылыќты ќолдануѓа ... ... Егер ... ... ... ... ... болса, онда екінші тарапќа
мерзімін µткізгенде келтірілген шыѓындарыныњ орнын толтыруѓа міндетті.
Осылайша мерзімдер азаматтыќ айналымда ... ... ... уаќытында орындалуына т‰рткі болады.
2. Мємілелердіњ жіктелуі.
Барлыќ мємілелерге тєн ... ... ... ерік пен ерік
білдірудіњ ќатар ж‰руі, єрекеттіњ ... жєне таѓы ... ... ... ... ... ... єкеледі:
1). Мємілеге ќатысушылар санына байланысты біржаќты, екіжаќты, кµпжаќты
болуы м‰мкін;
2). Мєміледегі бір тараптыњ ... ... іске ... ... ... ... басќа да игіліктеріне сєйкес келуімен байланысты,
мємілелер аќысыз жєне ... ... ... ... ... болуынан бастап, олар реалды жєне консенсуалды
болып бµлінеді;
4). Мєміленіњ аќиќаттыќ дєрежесіне , маќсатына ... олар ... ... ... ... ... ќандай да бір зањды нєтижелердіњ туындауына
байланысты, б±л нєтижелердіњ болуы немесе болмауы ... ... ... ... ... ... Республикасыныњ Азаматтыќ кодексініњ 148-бабында мєміленіњ
негізгі шек ќоюлары бекітілген. Олардыњ біржаќты, ... жєне ... ... ... ... ... деп мєміле тараптарыныњ біреуі ѓана
ерік білдіруі жеткілікті ... ... ... ... ... (ЌР АК
–ніњ 167-бабы), бір адамныњ (сенім ... µз ... ... ету ... адамѓа (сенім білдірген) берген жазба уєкілдігі. Біржаќты мєміледе
бірнеше т±лѓалар µз еріктерін білдіре алады жєне б±л ... бір ... ... ... ... сату ... сенімхат, бірнеше т±лѓалармен
берілуі м‰мкін, яѓни ‰й бірнеше т±лѓаныњ атында болса, ол ‰йді сатќан кезде
барлыќ т±лѓа сенімхат ... ... ... ... ... мєміледе
бір тарап болып есептеледі.
Ќазаќстан Республикасыныњ Азаматтыќ кодексі біржаќты мєміленіњ мєніне
байланысты єдейі ... ... ... мємілелер т‰рі азаматтыќ айналымда
кµрінеді жєне кєсіпкерлік ќызмет ... ... ... ... ЌР АК ... 149-бабына сєйкес біржаќты мєміленіњ ќ±ќыќтыќ мєні
біржаќты мєміле жасаѓан адамдарѓа міндеттер ж‰ктейді. Ол ... ... ... ... не сол адамдарман келісім болѓан реттерде ѓана
міндеттер ж‰ктей алады.
Біржаќты мємілелермен салыстырѓанда екі жаќты мємілені ж‰зеге асыру
‰шін екі ... да ... ... ... ... ал кµп жаќты
мємілелер ‰шін ‰ш немесе одан да кµп ... ерік ... ... ... ... бірнеше т±лѓалар бір тарап ... ... ... ... ... ... ... кезде сатып алушы болып,
бірнеші т±лѓалар бір тарап ретінде шыѓа ... ал ... ... ... ... ... т±лѓалар бір тарап ретінде ќатысуларына ќ±ќылары бар. М±ндай
жаѓдайда екі тараптыњ да еріктері келсілген болуы ... ... ... ... ... ... µзара ќызыѓушылыќты
ќанаѓаттандыруы ‰шін ж‰ргізіледі ... ... ... ... алу), ... ... µзара келісілгендері кµрініс табады (сатып алу- сату
шартын жасасќанды баѓамен жеткізу жаѓдайыныњ келісушілігі)[14].
Егер екі жаќты мєміледе кµп ... бір ... ... ... ал кµп жаќты мєміледе т±лѓалардыњ кµпшілігі, ... ... ... жєне єр ... µз ... бір ... ... келеді. Мысалы
‰шін ќ±рылтай келісім шартын алуѓа болады. Егер б±л ќ±рылтай келісім-шарты
ауылшаруашылыќ ... ... ... ... жєне таѓы басќаларын) орныќтыруѓа арналѓан боса.
Екі жаќты жєне кµп жаќты ... ... дап ... ... ... аз тараѓан т‰рі келісім- шарттар болып
табылады. Б±л ... ... ... ... кєсіпкерлермен
оныњ тауарларыныњ арасындаѓы ... ... ... ... Сондай-аќ, келісім- шарттар азаматтыќ ќатынастаѓы
негізгі орынды алып жатыр. Міндеттеме ... ... ... ... Осы жаѓдайда міндеттемеге сєйкес бір адам (борышкер) басќа
адамныњ (несие берушініњ) пайдасына ... беру ... ... аќша ... таѓы ... ... белгілі бір єрекеттер жасауѓа , не белгілі бір
єрекет жасамауѓа міндетті, ал несие беруші борышкерден µз ... ... ... ќ±ќылы. Несие беруші борышкерден атќарылѓанды
ќабылдауѓа міндетті (ЌР АК –ніњ ... ... ... ... к‰ш береді. Келісім- шарттар ... ... беру ... ... ... ... ... аныќтайды.
Ќазаќстан Республикасыныњ Азаматтыќ кодексініњ 378-бабына сєйкес
Ќазаќстан Республикасыныњ ... ... ... ... ... онда ... екі жаќты жєне кµп жаќты мємілелерге
ќатысты туралы ережелер ќолданылады. Б±л жерде мємілеге ќолданылатын ... ... ... ... да ... ... ... бір жаќты
мємілелерге арналѓан арнайы баптардан басќа баптар). Бір жаќты мємілелерге
тиісінше міндеттемелері ... жєне ... ... ... ережелер
ќолданылады, µйткені б±л зањдар мєміленіњ ... мен ... ... ... ... ... ... міндеттемелер туралы
жалпы ережелер ќолданылады.
Дамыѓан азаматтыќ зањнама, оныњ ішінде кодифицияланѓан зањнама ... ... ЌР АК ... ... ... ... мен зањды
т±лѓалар шарт жасасуѓа ерікті. Зањ ќ±жаттарында немесе µз еркі ... ... шарт ... ... ... ... шарт ... мєжб‰р етуге жол берілмейді. Тараптар зањдарда
кµзделген жєне ... ... да ... ... ... бµлу ... аќылы болып саналады. Аќылы мєміле б±л-
бір тарап айќындалѓан єрекетті ж‰зеге асыруѓа , ... ... ... ... ... да жаѓдайларды ќамтамасыз етуге міндетті. Ал аќысыз
мємілелерде екінші тарап бірінші ... ... ... ... ... тек ќана екі ... ... жатады. Мысалы, сатып
алу- сату мємілесін ... ... Бір ... мємілелер єрќашанда аќысыз
болып келеді. Мысалы ‰шін аукцион ... ... сату ... осы ... ... ... ... тапсыру, уаќытша ќолдану,
аќылы жєне аќысыз мєміле ... ... ету жєне ... ... ... ... тараптардыњ µзара келісімдерімен жасалады. Аќылы мєміле деп
мынаны т‰сінеміз аќша аудару, заттарды беру, ... ... ... ету, ... орындау, т.б. «Аќылы мєміле аќшаны,
заттарды тапсырѓанда, ... ... ... ... жєне таѓы ... ж‰зеге асыруда орын алады»[15].
Аќысыз мємілелер зањды т±лѓалар арасындаѓы ќатынаста µте аз болады,
аќысыз ... ... ... ... ... мен ... мен ќатынасыныњ арасында кµп туындайды. Субъектілердіњ µзара
экономикасын экономикалыќ гуманизациясыныњ жєне ... ... ... ... ... ... орын алады.Єрт‰рлі ќайырымдылыќ мємілелерді,
саяси-мєдени ќозѓалыстарды ... ... ... ... ... ... демеушлік мємілелерін жєне ... ... ... ... ... бір мєміле ‰шін тєн ерекшеліктерініњ бар болуы, оныњ ... ... ... саналады. Осы ерекшеліктеріне байланысты ... жєне ... ... ... Консенсуалды (латын тілінен
аударѓанда Consensus- келісім) мємілелер деп, орындалуы ‰шін екі тараптыњ
келісімі ѓана ... ... ... ... беру ... ... маќсаттыњ орындалуы ‰шін жасалады. Консенсуалды мємілелерге сатып алу-
сату мємілесі жєне де ... ... жєне ... ... ... шарты, энергиямен жабдыќтау шарты, т.б.) шарттары жатады. Реалды
мємілелердіњ пайда болуы ‰шін (res-зат) тараптардыњ ... ... ... ... ... талап етеді.
Жоѓарыда айтылып кеткендей , єр мєміле ќ±ќыќтыќ негізден ... ... ... б±л маќсатќа субъектілер ... ... ... ол ... ... ... с‰йенетіндігін кµруге болады.Себепті
мєміле оныњ маќсатына байланысты. Б±л маќсат зањды жєне осы ... ... ... керек. Ал жарамсыз мєміле болып саналатын, ол мемлекетке
жєне ќоѓамѓа ... ... ... ... ... негізінен бµлініп тасталѓан болып саналады
(abstrahere- ‰зіп алу, бµлу). «Мєміле ... ... ... ... ... ол µз ... ... болып келе
береді»[16].Абстракті мєміленіњ мысалы ретінде вексельді алуѓа болады. Ол
єр ... ... ... ... беріледі жєне оны берген адамдарѓа тµлем
тµлеуге жатады (вексель берушілерге), ал кµшірмелі вексель оны берген ... ... ... ... де тµленеді. Вексель µз негізінен бµлінген. Осыѓан
байланысты оныњ айналым ќабілеттілігі негізделген[17].
Кей кезде арнайы бір топ ... ... ... ... мємілелер
жатады (fiducta- сенім). Б±л ... ... ... ... ... ... мєміле[18]. М±ндай сенімділікті жойып алу
мєміленіњ к‰шін жою деп есептеледі ... осы ... ... µз ... ... ... µте аз кездеседі жєне м‰ліктік айналымѓа м‰лде
тєн емес.
Мємілелердіњ негізгі тобын шартты мємілелер ќ±райды. Олар ... ... ... ... ... ... мєміле
деп зањды нєтижелерініњ орындалуы арнайы бір жаѓдайыныњ туындауы немесе
туындамауына байланысты міндеттелген мємілені ... Б±л ... ... болуы м‰мкін жєне таѓы басќалары. Берілген шартќа тµрт ... Ол ... ... яѓни ... ... ... оныњ
орындалуы кезінде орын алмайды;
2). Тараптардыњ еркіне тєуелсіз жаѓдайлар болуы ќажет жєне оныњ орындалу
уаќыты тараптарѓа ... ... ... ... ... ма ... ма ... Ол зањѓа да, моральді принциптерге де ќайшы келмеуі керек;
4). Б±л шарт ... ... ... болып саналады, яѓни м±ндай
мємілелер т‰рі осы шартсыз да орындалуы м‰мкін.
Жоѓарыда айтылып кеткен белгілер ... ... яѓни ... ... оныњ ... ... ќ±рамын ќ±райды (зат туралы,
мерзімдер, орындалы орны).
Шартты мєміленіњ екі ... ... ... кейінге ќалдырылатын
(ЌР АК-ніњ 150-бабыныњ 2-тармаѓы). Егер ... ... ... ... , ... - басталмауын, белгісіз мєн – жайѓа
байланысты етіп ќойса, мєміле кейінге ќалдырылатын шартта жасалѓан ... ... , бір ... ... ќожалыќ шарттарымен келісім-
шартќа отырады, б±л келісім- шарт егер фермерлік ќожалыќ мейрамхана ашу
‰шін ... ... ... онда оны ... азыќ- т‰лікпен
ќамтамасыздандыруын ќарастырады. Яѓни ... ... ... ... ... ... кезін кейінге ќалдырады[19].
Мєміле кейін к‰ші жойылатын шартпен ... деп, егер ... мен ... ... ... ... ... байланысты етіп ќоятынын айтады. Мысалы, бір азамат ... ... жыл ... т±руына ќызыныњ саяжайын бере т±рады, ол бір ... егер ... ... ... ќызы ... демалысынан бір жыл
ішінде келіп ќалмаса.
Зањнама шартты мєміле ќатысушыларыныњ м‰дделерін арнайы ... ЌР ... ... ... ... кейінге
ќалдырылатын жєне кейін к‰ші жойылатын мємілелерге байланысты єділетсіз
мінез-ќ±лќыныњ ... ... ... ... ... деп, ќ±ќыќ
жєне адамгершілік нормаларына ќарама-ќайшы єрекеттерді ... Егер ... ... єдейі кедергі жасаса, онда бірінші жаѓдайда шарт
орындалды, ал екіншісінде орындалмады деп ... ... ... ... ... болады, сєйкесінше
б±л мерзім келешекте болатыны белгілі. Біраќ та мерзім ... ... егер оныњ ... ... ќ±ќыќтар мен міндеттердіњ туындауы
байланысты болса немесе кейін к‰ші жойылатын, егер оныњ ... ... ... мен міндеттері тоќтатылады.
ІІ- Тарау. Жарамды және жарамсыз мәмілелер
2. 1. Мәмiленiң жарамдылық шарттары.
Мәміленің жарамдылығы заң талаптарына сәйкес айқындалады. ... ... ... ... ... заң ... ... қатысатын және оны жүзеге асыратын адамның қабілетгілігі, еркі мен
ерік білдірудің сәйкесіігі, мәмілелердің нысанын ... ... шын ... ... ... ... яғни кез келген құқықтық нормативтік ... ... ... ... ... ... қабілетгілігі мен ... ... ... ... ... ... болып, табылады
(АК-тің 18-бабы).
Мәміле ерікчі өрекет болғаңдықтан, оны әрекет қабілеттілігі бар өрбір
азамат жасай алады, ал ... ... ... және арнайы өрекет
қабілеттілігі болғандықтан ... ... ... деп ... жаращы болуы үшін ерік және ерік білдіру бір бірімен сәйкес
келуі керек. ... ... ... ... ... ... оның ... сақтау кезінде қүқықтар мен міндеттер туғызады,
сол арқылы түлғалардың ерік білдіруі не-месересмикуөландыру әдісі көрінеді.
Мәселен, оған ... ... ... ... мен ... ... айтуға болады.
2.2. Жарамсыз мәмiлелер.
Жарамсызмәміленің ұғымы. Жарамсыз мәмілелердің ... ... ... бұл ... былай делінген: "мәміленің нысанына,
мазмұнына жөне қатысушыларына, сон-дай-ақ олардың ерік білдіру бостандығына
қойылатын ... ... ... ... адамдардың, тиісті
мемлекеттік органның не прокурордың ... ... ... ... ... ... ... түрлері. Азаматтық құқық ... ... ... ... түрлерге бөлінеді: а) субъект құрамының
ақауы болатын мәміле; ө) ерікке қатысты ақауы бар мәміле; б) нысанның ... ... в) ... ... бар мәміле. Азаматтық кодекс-те мазмұны заң
талаптарымен сәйкес келмейтін кез ... ... ... ... ... норма бар (АК-іің 158-бабы).
Субъектілік құрамының ақауы бар ... екі ... ... ... ... өрекет қабілетсіздігімен, екінші — занды тұлғалардың
арнайы қүқық қабілеттілігімен ... ... ... ... ... жасы мен ... ... ту-ывдаған өрекеттер
мәміленің жарамсыз болуына басты негіз болып есептеледі.
Оңдай ... ... ... жатады:
а) Азаматтық кодекстің 23-бабыңда көзделген мәмілелерді қоспағанда, он
төрт жасқа толмаған адам жасаған мәміле жа-рамсыз ... ... ... ... он төрт ... он ... ... дейінгі кәмелетке толма-ған баланың
ата-анасының (асырап ... ... ... ... мәмілесін, заң бойынша оның өзі дербес ... ... ... ... сот ... ... ... немесе кам-
қоршысының талабы бойынша жарамсыз деп ... ... ... 159-бабының 4-
тармағы);
б) есуастық немесе ақыл-есі кем болуы салдарынан әрекет ... деп ... адам ... ... ... болады. Кейіннен әрекет
қабілеттілігі жоқ деп табылған азамат жасасқан ... ... ... ... жа-сау кезінің өзіңде-ақ бұл азаматтың психикалық шатасу жағ-
дайывда болғаны дәлелденсе, оның қорғаншысының талабы бойынша сот ... деп ... ... ... ... ... сот әрекет қабілегтілігін шектеген адам жасасқан мәмілені сот оның
қамқоршысының талап етуі бойынша ... деп ... ... ... ... әрекет қабілеттілігі болғанымен, мәміле жасаған кезде ... ... ... ... немесе өзінің не істегенін білмейтін
жағдайда болған азамат жасасқан мәмілені сот аза-маттың талабы бойынша, ... тірі ... ... ... ... мүмкіндігі болмаса, азамат қайтыс
болғаннан кейін басқа мүдделі адамдардың талабы бойынша жарамсыз деп тануы
мүмкін (АК-тің 154-бабының ... ... бар ... екі ... ... 1) ... жасауға іштей
келіспей жасалған мәміле; 2) ішкі еріктің ... ... ... мәміле.
Бірінші топқа бір тараптың екіншісін алдау, зорлық, қорқы-ту
ықпалымен, бір ... ... ... ... ... ... ... жасаған мәмілелер жатады (АК-тің 159-бабының 9,10- тармақтары).
Ерік ... бар ... ... ... ... болуынын себебі
мәмілені жасауда сол түлғаның еркі болмай-ды, әрі ерік білдіруді мәмілеге
қатысушының еркі емес, әлде біреудің ықпалымен ... ерік ... ... ... ... ... қатысушыны мәжбүрлеп оның
езіне, не жақындарына күш қолдану ... ... ... бостандығын шектеу және т.б.) немесе жан-дүниесін жаралап
мәміле жасауға көндіру болып табылады. ... ... ... ... ... оны ... қылмыстық жазаға тарту міндет емес.
Қорқыту — түлғаға мәміле жасамаған жағдайда оның ... ... ... дене жарақатын салумен немесе моральдык зиян келтіретіндігін
ескертіп, қоқан-лоққы жасау. Қорқыту зорлықтан мынадай ... ... а) ... — зиян ... ... әлі жүзеге аса қой-
маған әрекет; ә) қорқыту құқыққа сай келетін ... ... ... ... ... ... қылмысын хабарлаймын деген тәрізді)
керінуі ... ... ... сай емес ... (мүлікті жою, адамның
өмірі мен денсау-лығына зиж келтіру) жасалады.
Қорқытудың салдарынан мәмілені жарамсыз деп тану үшін ... ... ... шын ... ... ... ... жағдайлардын бәрі сот істі
қарағанда есепке алынады.
Бір тараптың ... ... ... келісімге келуі ерік
білдіруде айтқанға көне ... ... ... ... мынадай мысал келтіру ге болады, саяжайды сатушы сатып алушының
өкіліне саяжайдың болашақ иесіне саяжайға байланысты кемшілікті ... ... ... келісімге келеді.
Алдау арқылы және жаңылысу немесе кіріптарлықпен ... ... тән ... ... 159-ба-бының 8,9-тармақтары),
жеме-жемге келгенде жағдайдын шылауында кетіп, өзіндік бағытынан ... дер ... ... ... мәмілеге қатысушыны көрер көзге адастырып,
қатысушы жақтың бірі екінші жаққа ... ... ... ... ... ... қалып (мәселен, сатыл-ғалы тұрған заттың кемшілігін
жасыру немесе ... ... ... ... жолы ... ... деп)
мәміле жағ-дайлары женіңде жалған айтса, міне, бұл алдау болады.
Алдаудың жаңылысудан айырмасына келетін болсақ, ал-дауда мәміле туралы
теріс ұғым ... ... ... ... ... 8-тармағына сәйкес елеулі мәні ... ... ... ... сот жаңылысу өсерімен өрекет ... ... ... ... деп ... ... Мәміленің табиғатына,
ұқсасты-шна немесе оның өз ... ... ... ... ... ... ... жаңылысудың елеулі мәні болады.
Дөлелдердегі жаңылысу кейінге қаддыру ... ... жою ... ... ... ... дәлелді енгізген кезде ғана ... ... бола ... ... ... Егер жаңылысу мәмілеге
қаты-сушының өрескел бейқамдығының саддарынан болса не оны ... ... ... сот ... ... жене мәмілеге қатысушы екінші
жақтың мүдделерін ескере отырын, мәмілені жарамсыз деп тану туралы ... ... ... ... тағы бір түрі ... ... ... 159-
бабының 9- тармағы). Кірііггарлық мәміленің үш ... ... ... ауыр ... ... ә) өзі үшін ... ауыр ... орын алуы салдары-нан жасалуы; б) мөжбүрлік, яғни ... тыс ... ... сот ... ... бойынша ондай
мәмілені жарамсыз деп тануы мүмкін.
Жарамсыз мәміленің келесі түрі нысанының ақауы бар ... ... ... орай ... жай жазбаша түрін сақтамау
оның жарамсыз болып қалуына әкеліп соқтырмайды, бірақ дау ... ... ... ... мазмұнын немесе орындалуын куөгерлік
айғақтармен растау ... ... ... тараптар мәміленің
жасалғанын, мазмұнын немесе орындалға-нын жазбаша немесе ... ... ... ... ... ... ... 153-бабының 2-тармағында заң құжат-тарында немесе
тарапгардың келісімінде тікелей ... ... ... жай ... сақтамау оның жарам-сыз болып қалуына әкеліп соқтыратыны көрсетілген.
Егер мәміленің жай жазба түрі сақталмаса сыртқы экономикалық мәміле (АК-тің
153-бабының 3-тармағы), айып ... ... ... кепіддік немесе
кепіл болушылық шарты (331-бап-тың 2-тармағы), кепіл ... шарт ... және ... ... ... ... Азаматгық кодексте анық
айтылған.
Азаматтық кодекстің 154-бабына сәйкес мәміле нотариатпен куәландыру
тәртібін сақтамай жасалса, онда ... деп ... ... ... ... ... ... Мәміле жарамсыз деп танылған жағдайда тараптардың әрқайсысы
екінші тарапка мәміле бойынша алынғанның бәрін қайтарып беруге, ал ... беру ... ... ... онын кұнын ақшалай өтеуге міндетті.
Егер мәміле қылмыстық мақсатқа жетуге бағытталып, екі тарапта ... ниет ... ... ... ... бойынша алғандарының немесе
алуға тиісті ... бәрі ... ... ... ... ... ... мақсатқа жету жөніндегі жымысқы ниет тарап-тардың бірінде
ғана болған жағдайда оның мәміле бойынша ... бәрі ... ... ... ал ... ... не оған мәміле бойынша тиесілісі
тәркіленуге тиіс.
Нақты мән-жайларды ... ... сот осы ... 4 және ... ... ... жарамсыз мәміле бойынша алынған, не
алынуға тиісті мүлікті тәркілеуге қатысты ... ... не ... ... Бұл ... осы баптың 3-тармағында көзделген салдар
басталады.
Сотқа әрекетті жасаған кінәлі жақтардан залалды ... алу ... ... мәміленің жарамсыздығы залал көрген келесі жақтың
пайдасына ... ... ... ... бір ... ... ... қатар мәміленің бір бөлігінің жарамсыздығы оның басқа
бөліктерінің жарамсыз болуына ... ... ... ... ... ... ... 30тамызда
республикалыќ референдумда ќабылданѓан.
2. Ќазаќстан Республикасыныњ Азаматтыќ Кодексі (ерекше бµлім),
1994жылы 27желтоќсанда Ќазаќстан Республикасыныњ Жоѓарѓы Советімен
ќабылданѓан, Алматы «Жеті Жарѓы» 1996ж.
3. ... ... ... ... - ... ... Общая часть. Выпуск - 1.//Алматы, 1996.-192 с.
4. ... ... ... Казахстан - толкование и
комментирование. Общая часть. Выпуск - 2.//Алматы. Баспа, 1996.-192
с.
5. ... Ю.Г. ... ... Гражданского кодекса Республики
Казахстан//Алматы/ "Предприниматель и право", 1996, № 12, с. 2-8.
6. Гражданское право. // Под ред. ... Е.А. – М.: Бек, ... ... ... ... ч.1 // Под ред. ... А.П., ... – М. 1997.
8. Грибанов В.П.. Сроки в гражданском праве. М., 1967, стр.46
9. Г. Тµлеуѓалиев Ќазаќстан Республикасыныњ Азаматтыќ ... ... ... жарѓы», 2001ж., 147 бет.
Ќосымшалар№ 1
М‰лік жалдау шарты.
____________ ... ... 200_ ... тараптан ________ негізінде єрекет ететін, єрі ќарай ... ... ... ... ... ... ... беруші мекеменіњ ... ... ... ... ... __________ негізінде єрекет ететін, єрі ќарай
(жарѓы ќаѓида)
«Жалѓа алушы» деп аталады. ______________________________________
(ж.а.м.а.)
(ќызметі, тегі, аты-жµні)
тµмендегілер туралы осы шартќа ќол ќойды:
1. Шарт нысаны жєне ... ... ... Осы ... сай ... ... ... алушыѓа тµмендегі м‰лікті
________ тµлемаќысына уаќытша иеленуге жєне пайдалануѓа береді.
2. М‰лік мына ___________ мерзімге, мына ... ... ... Тµлемаќыныњ кµлемі _______ќ±райды жєне жылына тек бір реет ќана
µзгертіледі.
4. Тараптар тµлемаќыны ... ... ... ... ... ... келісті: ________________
5. Осы шартќа сай жалѓа берілген м‰лікті пайдалану нєтижесінде алынѓан
µнім мен ... оныњ ... ... ... ... міндеттері.
2.1. Жалѓа беруші
а) Жалѓа алушыѓа м‰лікті осы шарт ... сай ... ... є)м‰лікті
керек- жараќаттары мен жєне оѓан ќатысты ќ±жаттармен жалѓа беруге;
б) жалѓа берілетін ... ... бар ... ... ол ... Жалѓа алушыѓа жалѓа берілген м‰лікке ‰шінші т±лѓаныњ ќ±ќыќтары туралы
алдын- ала хабарлауѓа;
г) мына ... ... ... µз ... ... ... м‰лікті
толыќ жµндеуден µткізуге міндеттенеді.
2.2. Жалѓа беруші
а) Жалѓа алушы жалдау ... ... ... ... б±зѓан жаѓдайда, одан
жалдау аќысын мерзімінен б±рын тµлеуді талап етуге ќ±ќылы. М±ндайда Жалѓа
беруші Жалѓа алушыдан ќатарынан екі ... ... ... ... ... ... ... етуге ќ±ќыѓы жоќ.
є)егер Жалѓа алушы ... шарт ... жєне ... ... онда осы шартты б±зуды жєне шыѓындарды µтеуді талап етуге
ќ±ќылы.
2.3. Жалѓа алушы
а) жалдау аќысын уаќытылы тµлеуге;
є) жалѓа алынѓан ... ... сай ... жалѓа алынѓан м‰ліктіњ ќалыпты жаѓдайын саќтау;
в) жалѓа алынѓан м‰лікті жењіл жµндеуден µткізуге жєне оны ±стау шыѓындарын
тµлеп отыруѓа;
г) Жалѓа ... ... ... м‰ліктіњ кєдімгі тозуын есепке алѓанда, оны
сол алѓан ќалпында ќайтаруѓа міндеттенеді.
2.4. Жалѓа алушы
а) м‰ліктіњ к‰й-ќалпы немесе оны ... ... ... ... тыс ... ... біршама нашарлаѓан жаѓдайда
жалдау аќысыныњ тµмендетілуін талап етуге;
є) ... ... ... ... ... ... ќосалќы жалдауѓа
беруге жєне жалдау шарты ... ... ... ... басќа
т±лѓаѓа беруге, жалѓа алынѓан м‰лікті тегін пайдалануѓа ... ... ... ... ... ... жєне ... шаруашылыќ
серіктестері мен ќоѓамдарыныњ жарѓылыќ ќорына ‰лес ... ... ... жарнасы ретінде салуѓа ќ±ќылы.
III. Осы шартты мерзімінен б±рын б±зу.
3.1. Жалѓа берушініњ талабы бойынша Жалѓа ... ... осы шарт ... немесе маќсатќа сай пайдалану талаптарын
біршама б±зып пайдаланѓан;
є) м‰ліктіњ ќалыпты к‰йін нашарлатќан;
б) жалдау ... ... ... ... ... ... екі ... жаѓдайларды, осы шарт сот арќылы мерзімінен б±рын тоќтатылуы
м‰мкін.
3.2. Жалѓа ... ... ... µз ... ... ... ... керектігі туралы жазбаша хабарланѓаннан кейін ѓана осы шарттањ
мерзімінен б±рын тоќтатылуын талап етуге ќ±ќылы.
3.3. Жалѓа ... ... ... ... беруші м‰лікті пайдалануѓа бермеген немесе м‰лікті ... жєне ... сай ... кедергілер келтірген,
є) Жалѓа алушыѓа жалѓа берілген м‰ліктіњ Жалѓа беруші шарт жасау кезінде
айтпаѓан, Жалѓа алушы б±рын ... шарт ... ... ... ... ... алушы назарынан тыс ќалуы керек ... ... ... ... осы шартта белгіленген мерзім ішінде м‰лікті толыќ жондеуден
µткізу міндетін орындамаѓын;
в) Жалѓа алушыныњ ... тыс ... ... ... ... ... жаѓдайларда осы шарт сот арќылы ... ... ... ... ... ... жаќсаттылуы.
4.1. Жалѓа алынѓан м‰лікке Жалѓа алушы жасаѓан жекелеген жаќсартулар оныњ
меншігі ... ... ... ... ... берушініњ келісімімен µз ќаржысына жалѓа алынѓан
м‰лікке зиян келтірмей, жаќсартулар ... ... осы ... ... осы ... ... ... талап етуге ќ±ќылы.
V. Жалѓа берушініњ жалѓа берілген ... ... ... ... ... ... берілген м‰ліктіњ пайдаланулуына толыќ немесе
жартылай кедергі келтіретін кемшіліктері ‰шін ... ... ... ... олар ... ... жаѓдайда да, жауап береді.
М±ндай кемшіліктер табылѓан жаѓдайда Жалѓа алушы µз ќалауы ... ... ... б±л кемшіліктерді тегін жоюын немесе жалдау аќысын
мµлшерлес ... ... ... ... кемшіліктерін жою шыѓындарын
µтеуін талап етуге;
-Жалѓа берушіге алдын ала хабарлап, жалдау аќысынан кемшіліктерді ... ... ... ... ... ... б±рын тоќтатылуын талап етуге ќ±ќылы.
5.2. Жалѓа алушыныњ немесе оныњ кемшіліктерді Жалѓа берушініњ есебінен жою
туралы талаптарынан хабардар болѓан ... ... ... ... ... тез арады лайыќты ќалыптаѓы осындай ... ... ... кемшіліктерін тегін жояды.
5.3. Егер Жалѓа алушы талаптарыныњ орындалуы жєне ... ... жою ... ... ... сома Жалѓа алушыныњ тартќан
шыѓындарыныњ орындарын толтырмаса, онда ол ... ... ... ... ... ... Осы ... 5.1.- 5.3. тармаќшаларында кµзделген даѓдайлармен ... ЌР ... ... сай ... ... ... ережелер.
6.1.Осы шарт ќол ќойѓан сєттен бастап к‰шіне енеді оныњ ... ... ¤з ... ... ... ... Жалѓа алушы осы шарт
мерзімі аяќталѓаннан кейін (1.2. тармаќшалар) ... ... ... ... ... жања ... шарт жасауда басќалардыњ алдында
басым ќ±ќыќќа ие ... ... ... ... ... мына ... ... туралы тілегін Жалѓа берушіге алдын ала жазбаша хабарлауѓа
міндетті.
-----------------------
[1] Г.Ф. Шершеневич. ... ... ... ... М., ... ... ... Воля и волеизъявление. Душанбе, «Дониш», 1983г.,стр.88
[3] Е.А.Суханов. Гражденское право в 2-х томах. Том 1., М., ... ... ... ... ... право. М., «Спарк», 1995, стр.
73
[5] Е.А.Суханов. Гражденское право в 2-х томах. Том 1., М., «Бек», 1994,
стр.89
[6] ... ... ... ... М., ... 1995, ... ... Воля и волеизъявление. Душанбе, «Дониш», 1983г.,стр.103
[8] В.П. Грибанов. Сроки в гражданском праве. М., 1967, стр.45
[9] В.П. Грибанов. ... в ... ... М., 1967, ... В.А.Ойгензихт. Воля и волеизъявление Душанбе, «Дониш», 1983г.,стр.115
[11] В.А.Ойгензихт. Воля и ... ... ... 1983г.,стр.119
[12] Г.Ф. Шершеневич. Учебник русского гражданского права. М., «Бек», 1994,
стр.122
[13] В.П. Грибанов. Сроки в гражданском праве. М., 1967, ... ... Воля и ... ... ... ... Г.Ф. ... Учебник русского гражданского права. М., «Бек», 1994,
стр.153
[16] Е.А.Суханов. Гражденское право в 2-х томах. Том 1., М., ... ... Г.Ф. ... ... ... ... права. М., «Бек», 1994,
стр.90
[18] Г.Ф. Шершеневич. Учебник русского гражданского права. М., «Бек», 1994,
стр.154
[19] В.П. Грибанов. Сроки в ... ... М., 1967, ... В.П. ... ... в ... ... М., 1967, стр.134

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 25 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мәміле туралы жалпы ұғым, оның жіктелуі жайлы11 бет
Мәміле туралы жалпы ұғым, оның жіктелуі туралы ақпарат26 бет
Мәміленің жекелеген түрлерінің ерекшеліктері81 бет
Азаматтық құқық7 бет
Азаматтық құқық негіздері жайлы20 бет
Азаматтық құқық туралы ақпарат18 бет
Азаматтық құқық түсінігі11 бет
Азаматтық құқықтағы мәмілелер5 бет
Азаматтық құқықтағы мәмәле және оның маңызы17 бет
Азаматтық құқықтағы өкілдік жайлы21 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь