Байқоңыр космодромының биосфераға әсері туралы

1. Кіріспе.

2. Айналадағы ортаға әсері
3. Радиоактивті заттардың бөлінуі.

4. Апатқа әкелетін қателіктер.

5. Байқоңыр космодромының болашағы.
Байқоңыр космодромы қазақ жеріндегі ең үлкен және өте

күрделі инженерлік құрылыс. Мұндай инженерлік кешенді адамзат

баласы бұрын-сонды жасаған емес. Бұл ғажап құрылыста космос

корабльдерін, космос станцияларын, зымырандарды, зымыран-

тасымалдаушыларды сынау, космос кеңістігін зерттеу үшін кең

көлемде ғылыми-зерттеу жұмыстары жүргізіледі.

Байқоңыр космодромындай құрылыс жер шарында жоқ.

Сондықтан Байқоңыр космодромы дүниежүзі халықтарының назарын

аударып, алаңдатып отыр. Ол тек космос корабльдері мен

зымырандарды космос кеңістігіне ұшырау мақсатында жасалған емес.

Сонымен қатар, әскери қару-жарақтардың жаңа түрлерін сынау

мақсатын да көздейді. Байқоңыр космодромы әскери ғылыми-

техникалық орталық болып есептеледі.

Космодромда өнеркәсіп және шаруашылық орындары

шоғырланған. Олар да космос кеңістігін зерттеуге алысады. Мұнда

космосқа ұшырылатын космос корабльдерінің, зымырандарды,

зымыран- тасымалдаушыларды бөлшектері жиналып,космосқа

ұшырылып отырады. Космосқа ұшқан космос корабльдерінің ұшатын

бағыты белгіленіп, ұшу жылдамдығы анықталады. Онда

зымырандардың бағытын және жылдамдығын анықтайтын

электронды есептеу орталығы бар.
        
        Қазақстан Республикасының  Бiлiм және Ғылым Министрлiгi.
С. Торайғыров атындағы Павлодар Мемлекеттiк Университетi.
Кафедра: Химия
РЕФЕРАТ
Тақырыбы: «Байқоңыр ... ... ... ... 200 жыл.
Жоспар.
1. Кіріспе.
2. Айналадағы ортаға әсері
3. Радиоактивті заттардың бөлінуі.
4. Апатқа әкелетін ... ... ... ... ... қазақ жеріндегі ең үлкен және өте
күрделі инженерлік құрылыс. Мұндай инженерлік ... ... ... ... емес. Бұл ғажап құрылыста космос
корабльдерін, космос станцияларын, зымырандарды, зымыран-
тасымалдаушыларды ... ... ... ... үшін ... ғылыми-зерттеу жұмыстары жүргізіледі.
Байқоңыр космодромындай құрылыс жер шарында жоқ.
Сондықтан Байқоңыр космодромы дүниежүзі халықтарының назарын
аударып, ... ... Ол тек ... ... ... космос кеңістігіне ұшырау мақсатында жасалған емес.
Сонымен қатар, әскери қару-жарақтардың жаңа түрлерін сынау
мақсатын да көздейді. Байқоңыр космодромы әскери ғылыми-
техникалық орталық ... ... ... және шаруашылық орындары
шоғырланған. Олар да космос кеңістігін зерттеуге алысады. Мұнда
космосқа ұшырылатын ... ... ... ... ... жиналып,космосқа
ұшырылып отырады. Космосқа ұшқан космос корабльдерінің ұшатын
бағыты белгіленіп, ұшу жылдамдығы анықталады. Онда
зымырандардың бағытын және жылдамдығын анықтайтын
электронды есептеу орталығы ... ... ... ... ... қоршаған ортаға ерекше әсер ететіні
кейінгі кезде ғана байқала бастады. Соңғы кезде ... ... ... ... табиғи биологиялық ресурстарын жан-жақты зерттегенде, космодром
айналаны қоршаған ортаға айрықша әсер ететіні байқалады. Мысалы, ... ... ... ... ... ... ... космос корабльдері, космос зымырандары космос
кеңістігіне ұшып кеткеннен кейін, жаз айларында 5-8 күн бойы күшті жел
тұрып, қара боран соғатыны байқалады. ... ... ... ... тұрғындары да растайды. Ал қыста зымырандар космосқа ұшып
кеткеннен кейін 2-3 күн бойы ... ... ... ... ... ... ... 40-50 күн бойы күшті жел тұратыны анықталды. Мұндай
құбылыстар космодром орнамай тұрған уақытта болмағанын жергілікті тұрғындар
растап ... ... ... ... корабльдері мен оларды космос
кеңістігіне шығарушы зымырандар айналаны қоршаған табиғи ортаға елеулі
өзгерістер енгізетіні кейінгі кезде айқындала түсті. Ол ... ... ... ... ... ... Ол ... Ұшырылған космос корабльдері және басқадай космостық аппараттар
табиғи жолмен ғасырлар бойы ... ауа ... ... ... ... ... болды;
2. Космос корабльдерін тасымалдайтын зымырандардың пайдаланатын
отындары улы (радиоактивті) қосылыстардан тұратын болғандықтан, айналаны
қоршаған ортаның ... тыс ... әкеп ... ... кеңістігіне ұшырылған зымырандар өсімдік әлеміне,
жануарлар дүниесіне айрықша әсер ететінін арнаулы түрде ... ... ... ... ... Биосферадағы тірі ағзалардың
тіршілік ететін табиғи ортасы кенет бұзылып, өзгерістер, олардың ішінде ... ... ... ... байқалды;
4. Жер бетінде зымырандардың жұмыстан шыққан бөлшектері құлап
түсіп, оны ластайды (ол бөлшектерде де радиоактивті қосылыстар бар). Ол жер
не егін егуге, не мал ... ... ... ... ұшырылған космос корабльдерінің
қалдықтарының жерге түсетін аймақтары алдын ала ... Ол ... ... ... территорияларының 10 пайызын қамтиды.
Зымырандарға жағылатын отын улы және усыз ... ... Усыз ... ... компоненті-сұйық күйіндегі (радиоактивті
оттек пен Т-1 маркалы кәресін, сонымен бірге сұйық оттек және ... ... ... ... Өте улы ... ... ... –улы тотықтандырғыш типіне
жататын “самин” және “меланж” болады. Сонымен қатар, симметриялы емес
радиоактивті-диметил гидразин (гептил) бар. Осы аталған компоненттер 1-
кластағы өте улы ... ... ... Бұл улы ... ... ... ... әлемін, жануарлар дүниесін айрықша
уландырады. Олар биосферадағы барлық тіршілік иелерін жойып жіберуі де
мүмкін.
Сынақтан өткізілген ... бәрі ... озон ... ... Өйткені зымырандардың отынның қалдықтары озон қабатына айрықша
әсер ететіні кейінгі кезде байқала бастады. Зымырандардың пайдаланған
отындарынын өте улы қосылыс-көміртектің радиоактивті ... ... көп ... ... шығады. Ол биосферада тіршілік ететін барлық
ағзаларға өте улы әсер етеді. Ауадағы және ... ... ... ... ... ... Егер ... көміртектің қос тотығы
молаятын болса, онда күн сәулесі жерге түспей, мәңгілік қараңғылық басады.
Көне заманда мұндай көріністер болғанын ... ... ... ... жерге түспегендіктен жердің үстіңгі қабаты жылынып, тау
шыңдарындағы мәңгі қар мен мұздар еріп кетіп, теңіз және ... ... ... Құрғақ жерлерді су басып, “топан суы” қаптауы сөзсіз деп
ғалымдар дәлелдейді.
Радиоактивті ... ... жылы ... ... ... саны 19-ға ... ішінде өте улы радиоактивті отынмен ұшатын 8-РН “Союз”, 8-РН
“Протон”, 2-РН “Циклон”, 1-РН “Зенит” зымырандары еді. Олардан бөлініп
шыққан ... қос ... ... 2965 тоннаға жетті. Алайда, оны
ешкім де өлшеген жоқ. Тек теориялық жолмен есептеп шығарылғаны белгілі,
бәлкім бұл ... ... қос ... көп ... да, немесе аз болуы
да мүмкін. Бір ғана РН-“Протон” зымыранын космос ... ... 200 ... ... ... қос ... ал РН “Союз” зымыранын
ұшырағанда, атмосфералық ауаға 133 ... ... қос ... ... ... ... ... атмосфералық ауасына қосылған радиоактивті
көміртектің қос тотығының мөлшері, кейінгі кездегі жүргізілген ғылыми
деректердің қорытындыларына ... 221478 млн. ... ... ... ... ... ... көміртектің қос
тотығының көлемі 0,001% жеткен. Бұл өте көп сан, өйткені ауадағы
көміртектің қос ... ... 0,003%. ... ... ... өте улы ... бірі-радиоактивті көміртек тотығы (СО), ол
иіс тигізетін газ деп аталады. Сондай-ақ, өнеркәсіп орындары отқа таскөмір
жағатыны белгілі, одан да айтарлықтай мөлшерде көміртек ... ... ол ... ... ... ... ... ауа режіміне
айтарлықтай өзгерістер енгізді. Ал стратосфера қабатына өзгеріс жасайтын
тек қана космос кеңістігіне ұшырылған зымырандар. Олар стратосферадағы ... әсер ... ... да озон ... тез ... ... тіршіліктің жойылуына себепші болады.
Радиоактивті азот тотығы да озон ... ... ... бірі ... Ол өте ... ... ... температураның әсерінен үнемі
стратосферада пайда болып отырады. Озон қабатын тез арада бұзып жіберетін
улы қосылыстардың ... Оның бір ... ... жүз ... ... жібереді. Хлор зымыран отындарының басты компонентерінің
бірі. Ол атмосферада неше түрлі реакцияға түсіп, аса қауіпті қосылыс-
метаболиттер түзеді. Бұл метаболиттер ... ... әсер ... ... онша ... ... жасамайды. Хлор және хлорды сутектің зиянды
әрекеттеріне кейінгі уақытта кең көлемде зерттеу ... ... ... ... ерімейтін қосылыс. Ол жер бетіне көп
жиналып, улылығын жоғалтпай ұзақ ... ... ... ... қосылыс. Тез
арада тотығып кетеді де, кез келген денелермен реакцияға түседі және ... ... ... Олардың ішінде концерогенді түрде әсер ететін заттар
болады. Олар адам ағзасына қауіпті ісіктер туғызып, рак дертін дамытады.
Зымырандар апатқа ... ... ... 90% ... ... кетіп, ал
қалған 10% жерге келіп түседі, тіпті түспеуі де ... Ал ... ... ұзақ ... топырақта сақталып, улылық қасиетін жоймай жата береді.
Арнаулы түрде жүргізілген зерттеу ... ... ... ... гептил жер бетіне, жердің үстіндегі және оның
астындағы суларына тарап, оларды уландырады. Ондай сулар технологиялық
үрдістерге, сонымен қатар, зымырандарға, қажетті су ... ... ... ... ... төгілген немесе шашыраған жерлер
мұқият түрде залалсыздандырылады. Залалсыздандыру үшін хлорлы
тотықтырғыштар, термикалық әдістер қолданады, гептил төгілген немесе
шашыраған жерлерге кәресін ... ол ... ... ... ... ... улылығы жойылып кетеді. Сонымен бірге, жерді өртеген кезде,
жердің үстіңгі қабатындағы пайдалы микроағзалар түгелімен жойылып кететіні
сөзсіз. ... ... ... ... ... ... жерлерге өсімдік
өспейді.
Апатқа әкелетін қателіктер.
Зымырандарды ұшыру әсерінен Қызылорда облысының жерлерінде Арал
теңізінің тартылуымен байланыстырудың қажеті аз.
Арал теңізінің бұрынғы түбінде ... ... ... ... ... тартылғаннан кейін күн көзінің жылуымен құрғап, желмен бірге аспанға
көтеріліп, Арал теңізінің жақын жеріне орналасқан Байқоңыр ... ... ... ... аспанға көтеріліп, желмен бірге және алыс
аймақтарға таралып жатқанын ғалымдар ... ... ... ... ... ауа райы және климаты үлкен өзгеріске ұшырап отыр.
Байқоңыр космодромының экологиясын қатаң бақылауға алған мекемелердің бірі-
Қазақстан Республикасының Табиғи ресурстары мен ... ... ... ... ... ... улы ... азайып, тек азғантай
жерлерге түсетін болды. Айналаны қоршаған ортаға ұзақ ... әсер ... ... ... кететіні байқалады, медициналық белгілерден аспайтыны
белгілі болды.
1997 жылы 20-ші мамыр күні РН ... атты ... 49 ... ... ... ... 8 шақырым биіктіктен зымырандағы космостық
аппарат жерге құлап түсіп, кенеттен жарылып кеткен. Бақытқа орай, зымыран
апаты ... ... ... бос ... ... ... да адамдар шығыны болмаған, улы отынның негізгі бөлігі аспанда
жанып кеткен. Дегенмен, 80 тонна кәресін, 200 ... ... ... ... Бұл жанармайлар зымыран құлаған 300 шаршы шақырым жердің
өсімдіктерін мүлдем жойып жіберген. Жарылған зымыран корпусының
жарылғанынан шыққан металл сынықтары Дюраль 1 гектар ... ... ... ... ... космодромы айналаны қоршаған ортаға зиян келтірумен қатар
адамзат баласына пайда келтіретіні де ғылыми тұрғыдан дәлелденіп отыр.
Байқоңыр космодромын ... ... ... ... ... ... 115 млн. АҚШ ... береді. Космодромды жөндеу үшін,
онда неше түрлі құрылыстар салу үшін Ресей жылына 25-40 млн. АҚШ ... ... ... ... электр қуатын стқанда, одан 17 млн.
доллар кіріс кіреді. Егер Байқоңыр ... ... ... ... ... ... ... ұшырайды. Біріншіден, жергілікті
халық жүмыссыз қалады. Екіншіден, Қазақстан халықты әлеуметтік қорғаудан
айрылып қалады. Экономикалық және әлеуметтік даму ... да ... ... жер ... ... ... көптеген көмектер әр
түрлі мемлекеттерден келіп тұрады. Космодромда экологиялық өзгерістердің
болмауын Қазақстанның Табиғи ресурстар және ... ... ... ... ... космодромы болуына байланысты Қазақстанның беделі күннен күнге
арта түсуде. Байқоңыр космодромында келешек ... ... ... ... ... ... мыңжылдықта ең басты
космостық аппараттар мен космос корабльдерін космосқа ұшырау және ... ... ... рөл ... сөзсіз. Ол космосты зерттейтін
ғылыми-техникалық орталығы болып қала беретіні анық, оның келешегі зор,
берері мол. Оған бірді берсең онды, онды ... ... ... ... мыңды,
миллионды аласың. Дегенмен, батыстағы Байқоңыр космодромы қазақ еліне не
әкеледі деген сауалға жауап табу саласында ... ...

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Байқоңыр космодромының биосфераға әсері10 бет
Байқоңыр космодромының биосфераға әсері қандай?10 бет
Байқоңыр космодромы және оның Қазақстан биосферасына әсері9 бет
Антропогендік фактор4 бет
Өсімдіктер мен жануарлар әлеміне антропогендік әсер53 бет
«Байқоңыр» ғарыш аймағы11 бет
Академик Ө. А. Байқоңыровтың өмір жолы14 бет
Академик Ө.А.Байқоңыров14 бет
Байқоңыр17 бет
Байқоңыр және байқоңыр ғарыш алаңы11 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь