Дағдарыстан шығу кілті

Дағдарыстан шығу кілті
«Российская газета» басылымы
Нұрсұлтан Назарбаев

Бүгінде елдер мен континенттерді тітірентіп тұрған жаһандық әлемдік дағдарыс – бұл адамзат әлі біліп болмаған айрықша құбылыс. Ол әлем тарихында теңдесі жоқ және әлемдік тәртіпті, барлық экономикалық бастауларды түбегейлі өзгертетін құбылыстар санатына жататыны анық. Сондықтан да оны талдауға, ой-елегінен өткізуге және еңсеруге барлық ескі догмалар мен стереотиптерді қайта қарастыратын жаңаша көзқарас қажет.

Осыған байланысты айыптылар мен кінәлілерді іздеу қажетсіз іс. Қазір осындайлық қуатты әлемдік катаклизмді туындатқан жүйенің терең ақаулықтарын анықтауға, ең бастысы – оларды толық жою жолдарын іздестіруге жұмылу маңыздырақ. Бұл үшін біздің түбегейлі жаңа, әлемдік экономиканың, саясаттың және жаһандық қауіпсіздіктің басқаша құрылған моделін жасау шебінде тұрғанымызды мойындаудың батылдығы болуы керек.
Егер біз Ескі әлемнің жетілмеушілігін еңсерудің бірегей мүмкіндігін тиімді пайдаланып, Жаңа әлем құрудың шынайы ниетінде болсақ, басқаша жол жоқ. Бұл үшін бүкіл әлемдік қоғамдастықтың орасан зор күш-жігерін, интеллектуалдық және материалдық ресурстарды жұмылдыру және көп уақыт қажет болатыны түсінікті. Бізге түбегейлі жаңа қисынды құру және әзірге шартты түрде жаһандық (немесе ұлы) Транзит әлемі деп атауға болатын осы өткел бойынша ортақ жаңа “қозғалыс ережесін” әзірлеу қажет болады. Бірақ та алдымен осынау жаһандық дағдарыстың, оның бастауларының алғашқы себептерін белгілеп көрейік.

Терең әлемдік ақау
Еуразияның ұлы бір ойшылы бұдан бір жарым ғасыр бұрын былай деген екен: “Сыртқы күш дегеніміз – ішкі күштің туындысы”. Бұл ойды басқаша айтсақ, “Сыртқы дағдарыс дегеніміз – ішкі дағдарыстың туындысы” екенін әбден анық пайымдауға болады.
Сондықтан да қазіргі жаһандық дағдарыс – бұл мүлде қандай да бір табиғи апат емес және жағдайлардың кездейсоқ қиылысының нәтижесі емес, бәзбір терең ішкі ақаулықтың заңды сыртқы салдары.
Содан да біз оны нақты айқындап, белгілемейінше, дағдарыстың өзі бастау алған әлемдік валюта-қаржы жүйесін жөндеу жөніндегі біздің бүкіл күш-жігеріміз тек косметикалық сипатта ғана болады. Бұл жағдайда біз жоймаған ақау кейін де жиілей түсетін және салдары әлдеқайда ауыр болатын жаңа дағдарыстарды туындата береді.
Солай болып отыр, бүкіл біздің әлеміміз күтпеген ретте және байқаусызда жаһандық дағдарыс туннелінің “кіреберісінен” өтіп кеткен, ал одан “шығар есік” бүгінде ешкімге дерлік көрінбей тұр.
Бұл, бәлкім, біз бүгінгі әлемге, сол секілді болашақ Жаңа әлемге бұрынғыша ескі ойлау құралдарының оптикасы арқылы қарайтынымыздан орын алған болар. Бірақ та түбегейлі жаңаруды бастау үшін бізге бүкіл ойлау жүйемізді жаңарту керек. Тиісінше барлық ұғымдарды, категорияларды, теорияларды, кестелерді, ойлау тұжырымдарын және жаңа дүниенің деректері мен құбылыстарын белгілейтін терминдерді жаңарту керек.
Әлемдік дамудың негізіне не алынған? Оның дамуының ядросы мен моторы – бұл туындаған әлемдік байлық ретіндегі әлемдік капитал. Ал бұл капиталдың негізіне не алынған? Жауап – әлемдік валюта жүйесі. Ал әлемдік валюта жүйесінің негізіне не алынған? Оның негізінде туындату және айналу тетіктері – заңдар, ресімдер, эмитенттер, арналар, пайдаланушылар және с.с. жатыр.
        
        Дағдарыстан шығу кілті
Дағдарыстан шығу кілті
«Российская газета» басылымы
Нұрсұлтан Назарбаев
Бүгінде елдер мен ... ... ... ... әлемдік
дағдарыс – бұл адамзат әлі біліп болмаған айрықша құбылыс. Ол әлем
тарихында теңдесі жоқ және әлемдік тәртіпті, ... ... ... ... құбылыстар санатына жататыны анық.
Сондықтан да оны талдауға, ой-елегінен өткізуге және еңсеруге барлық ескі
догмалар мен стереотиптерді қайта қарастыратын жаңаша көзқарас қажет.
Осыған ... ... мен ... ... ... іс. ... ... әлемдік катаклизмді туындатқан жүйенің терең ақаулықтарын
анықтауға, ең бастысы – ... ... жою ... ... ... Бұл үшін ... түбегейлі жаңа, әлемдік экономиканың, саясаттың
және жаһандық қауіпсіздіктің басқаша құрылған моделін жасау шебінде
тұрғанымызды мойындаудың батылдығы болуы керек.
Егер біз Ескі әлемнің жетілмеушілігін ... ... ... ... Жаңа әлем ... ... ... болсақ, басқаша жол жоқ. Бұл
үшін бүкіл әлемдік қоғамдастықтың орасан зор күш-жігерін, интеллектуалдық
және материалдық ресурстарды жұмылдыру және көп ... ... ... ... ... жаңа ... құру және ... шартты түрде
жаһандық (немесе ұлы) Транзит әлемі деп атауға болатын осы өткел бойынша
ортақ жаңа “қозғалыс ережесін” әзірлеу қажет болады. Бірақ та ... ... ... оның ... алғашқы себептерін белгілеп
көрейік.
Терең әлемдік ақау
Еуразияның ұлы бір ойшылы бұдан бір жарым ғасыр ... ... ... ... күш ... – ішкі ... туындысы”. Бұл ойды басқаша айтсақ,
“Сыртқы дағдарыс дегеніміз – ішкі дағдарыстың туындысы” екенін ... ... ... да ... ... ... – бұл ... қандай да бір табиғи
апат емес және жағдайлардың кездейсоқ ... ... ... ... ішкі ақаулықтың заңды сыртқы салдары.
Содан да біз оны нақты айқындап, белгілемейінше, дағдарыстың өзі бастау
алған әлемдік валюта-қаржы жүйесін ... ... ... ... ... тек косметикалық сипатта ғана болады. Бұл жағдайда біз жоймаған
ақау кейін де жиілей ... және ... ... ауыр ... ... ... ... болып отыр, бүкіл біздің әлеміміз күтпеген ретте және байқаусызда
жаһандық дағдарыс туннелінің “кіреберісінен” өтіп кеткен, ал одан ... ... ... ... ... тұр.
Бұл, бәлкім, біз бүгінгі әлемге, сол секілді болашақ Жаңа әлемге бұрынғыша
ескі ойлау құралдарының оптикасы арқылы қарайтынымыздан орын алған болар.
Бірақ та ... ... ... үшін ... ... ... жүйемізді жаңарту
керек. Тиісінше барлық ұғымдарды, категорияларды, теорияларды, кестелерді,
ойлау тұжырымдарын және жаңа дүниенің деректері мен құбылыстарын
белгілейтін терминдерді жаңарту ... ... ... не ... Оның ... ядросы мен моторы – бұл
туындаған әлемдік байлық ретіндегі әлемдік капитал. Ал бұл капиталдың
негізіне не ... ...... ... ... Ал ... ... негізіне не алынған? Оның негізінде туындату және айналу
тетіктері – заңдар, ресімдер, эмитенттер, арналар, пайдаланушылар және ... ... ... ... ... ... ... әлемдік валюта жүйесін
сауықтырудың мәнін барынша айқын және түбегейлі түсіндіретін мына жеті
қарапайым сұраққа адал жауап беруден ... ... ... ... ... бар әлемдік валюта заңды де-юре болып табыла ма?
Әлемдік валюта туралы әлемнің көптеген елдерінің басшылары қол қойған ... ... ... бекіткен әлемдік заңның жоқ жағдайында
заңдылықтың мұндай деңгейі туралы айтуға әзірге тура келмейтіні белгілі.
Қазіргі бар әлемдік валюта әлемдік заң тұрғысынан оның ... ... ... ... заң пайда болғанға дейін де-факто туындағандықтан,
оны “заңға дейінгі” ретінде анықтаған дәлірек болар еді.
Сондықтан Жаңа әлемнің валютасы әлемнің көптеген елдерінің басшылары ... ... ... ... ... Әлемдік валюта
туралы бүкіләлемдік заңның негізінде жүзеге асуы тиіс. Бұл ретте әлемдік
валюта ретінде әлемнің кез келген мемлекетінің ұлттық валютасын ... ... Бұл заң оның ... ... ... ... мәртебесін және арнайы құрылған бүкіләлемдік Эмиссия
орталығы оның эмиссиясы қағидаттарын нақты да бір ... ... алар ... жүйе ... тарихындағы алғашқы абсолюттік тұрғыда заңды және жария
әлемдік валютаның негізі бола алар еді.
2. Әлемдік валюта эмитентінің қызмет ресімі шынайы ... ... ... бір де бір ... әлемдік валюта эмитентінің шешімдерін қабылдауға
да, қызметіне де қатыспайтыны айдан анық. Сондықтан да ескі әлемнің әлемдік
валютасы эмитентінің қызмет ресімдері қай ... да ... қай ... ... ... ... байланысты жаңа әлемдік валютаны пайдаланушылар – барлық негізгі
субъектілер әлемдік валюта туралы заңға ... оның ... және ... ... ... ... ететін эмитенттерін басқарудың
демократиялық органдарын құра алар еді.
3. Әлемдік ... ... мен ... ... ... бәсекеге
қабілетті және еркін болып табыла ма?
Осынау рыноктың барлық қатысушыларының бәсекелі қызмет ережелерін
белгілейтін және бақылайтын әлемдік институттар құрылғанға дейін ... ... ... ... бола ... және ондай деп
мойындалмайтыны анық.
Ал енді осынау міндетті бәсекелестікті арнаулы қадағалау органы, ... ... ... ... ... ... етіп, қатаң
бақылай алар еді.
Әлемдік валютаның қазіргі бар рыногы оның мүмкін болатын барлық
эмитенттеріне тең құқықты қамтамасыз ете алмайды.
Еркін ... ... да бір ... тобы үшін ... да ... ... ... валюта ретінде қызмет ететін валютаның
сатып алу қабілеті мен ... ... ... ... және ... ... ... тыйым салынатыны белгілі. Мұндайдың
байқалмайтыны және мұндай рынок еркін емес болып табылатыны айқын. Әлемдік
валюта рыногы шартты түрде алғанда Бүкіләлемдік рынок ... ... ... ... алар еді. Осынау абсолютті түрде еркін рынокта
әлемдік валютаның кез келген эмитенттер немесе сатушылар тобы үшін ... ... ... ... ... ... Әлемдік валюта рыногы өркениетті болып табыла ма?
Өркениетті рынокта ойын ережесі оған ... ... ... ... ... ... жеке ... нұқсан келтірмейтін ортақ
шарты негізінде белгіленеді және сақталады. Әлемдік валюта рыногында мұнда
ештеңе байқалмайтыны анық. Демек, бүгінде әлемдік валюта рыногы өркениетті
болып табылмайды.
Жаңа ... ... ... ойын ... заң ... ... оның
барлық қатысушыларының (сатушылар мен сатып алушылардың) ортақ шарты
негізінде сақталуы тиіс.
5. Әлемдік валютаның туындату жүйесі және эмиссиясы оның ... ... ... ... және азаматтардың)
және тұтастай алғанда әлемдік қоғамдастықтың бақылауында болып ... ... оны ... ... ... ... да бір ... тұтастай
алғанда әлемдік қоғамдастық ешқандай бақыламайды.
Бұл тұрғыда әлемдік валютаның эмиссия ... ... ... ... Жаңа ... ... барлық негізгі субъектілерінде –
пайдаланушыларында (елдерде, компаниялар мен азаматтарда) оның туындатылуын
эмиссиясы мен айналымын аталған заңмен арнайы көзделген ... ... ... ... ... ... болуы тиіс. Эмитенттің қызметі
сондай-ақ биліктің барлық үш тармағының: заң шығарушы да, ... да, ... ... ... ... болуы тиіс.
6. Әлемдік валютаның туындатушы жүйесі және эмиссиясы оның негізгі
пайдаланушы субъектілерінің (елдердің, ... мен ... ... ... ... алдында жауапты болып табыла ма?
Әлемдік валютаның эмитенттері оның негізгі пайдаланушы субъектілерінің
алдында да, тұтастай әлемдік қоғамдастықтың алдында да ... ... Бұл ... әлемдік валюта эмитенттері мүлдем жауапсыз, мұның өзі
жаһандық дағдарысты туғызды да. Әлемдік валютаның барлық жария және заңды
эмитенттері оның ... ... ... ... компаниялар
мен азаматтардың) алдында және бүкіләлемдік қоғамдастықтың алдында өз
әрекеттері (немесе әрекетсіздігі) үшін толық мәнінде жауапты болуы тиіс,
оны заң бойынша іс жүзінде, ... ... ... арбитражы
қамтамасыз ете алар еді.
7. Әлемдік валюта жүйесі тиімді де нәтижелі болып табыла ма, яғни оның
жұмысының нәтижелері адамзатты және ... ... ... ... сай ... ... жүйесі жұмысының іс жүзіндегі нәтижелері өркендеу үстіндегі
әлемдік ... және ... ... ... ... ... валютаның
да) болуының өзі бүгінде қатерлі болып отырған жағдайға жеткізді. Бұл оның
толық тиімсіздігінің айқын дәлелі.
Жаңа әлемдік валюта эмитенттерінің іс-әрекеті әлем мен ... ... ... мен құндылықтарына әбден сай келуі тиіс. Жаңа әлемдік
валюта жұмысының іс жүзіндегі ... де ... ... ... даму мен
өркендеудің жоғары мақсаттары мен міндеттеріне сай келуі тиіс. Бұл
қағидаттар заң бойынша жаңа әлемдік валютаның бүкіл жүйесінің негізіне де,
сонымен бірге оның ... ... ... мен ... ... де
алынуы тиіс.
Осынау жеті қарапайым сұраққа адал жауаптар жаңа ғасырдың сынақтарына
қазіргі бар әлемдік валютаның барабарлығы туралы ... таза ... ... ... ортасынан бастап біздің әлем түбегейлі өзгерді және бұл
өзгерістердің қарқыны күн өткен сайын өсіп барады. Тек ... ... ... ... туындату және айналым тетіктері ғана
өзгермей қалып отыр, оның ... ... ... ... қарқынынан апаттық
жағдайда қалып қойған. Яғни әлемдік валюта жүйесі әлдеқашан және ... ... мұны ... ... ... та қуаттайды.
Жаңа әлемдік валюта жүйесінің бүкіл тетіктері ғасырдың, әлемнің және
адамзаттың алда болатын сынақтарын озық ... ... ... және ... ... қарапайым жеті қағидаттың негізінде құрылуы
тиіс. Тек осылай ғана әлемдік валютаның жаңа ... ... ... ... бола алады, жаһандық әлемдік дағдарыстардың емес, әлемнің тұрақты
дамуы мен бүкіл ... ... ... ... бола ... ... келеміз және қайда барамыз
Алдымен осы кезге дейін Ескі дүниенің моторы және жан-жүрегі жаһандық жеті
есе генетикалық ақауы бар әлемдік валютаға ... ... ... ... еске ... өтейік.
Бұл әлемді әдет бойынша біз әлемдік капитализм дейміз. Ақаулы валютаға
негізделген жаңағы ақаулы капиталды шынайы ... ... ... ... ... әрі ... ... түсінсек те әлемдік капитализм деп
келеміз.
Жуырда бүкіл әлем бойынша жүздеген миллиардерлер санаулы айлардың ішінде
олардың бүкіл “ақаулы капиталы” кенеттен бірқыдыру дерлік ... ... ... капиталдарының бүкіл нақты ақаулығын іс жүзінде бастан
кешірді. Енді олардың өздері де бұл ... ... ... ... ... Жаңа ... даму моторы мен жан-жүрегі басқа бір түбегейлі жаңа
әлемдік капитал болады. Дәлірек айтсақ – жаңа ақаусыз әлемдік валютаға
негізделген өздігінен ... ... ... болады. Осынау түбегейлі жаңа
әлемдік байлықты анықтау үшін басқа бір, ... ... ... ... ... еді.
Ертедегі гректер дамудың жоғары кезеңін “акме” деген әдемі сөзбен
белгілепті. Біздің ұрпақтарымыз бір кездері осынау жаңа ақаусыз және ... ... ... ... ... атау таңдап алатын болады.
Бірақ та қазірдің өзінде өз бойына ... ... ...... ... түсінікті: мәселен, акме-капитал, немесе – “акметал”. Сол ... ... жаңа ... ... ... ... түбегейлі
Жаңа әлемнің осынау болашақ укладын ендігі жерде ... деп ... деп атау ... ... ... ... жаңа даму кезеңі үшін жаңа белгінің енгізілуімен байланысты
мұндай кәдуілгі емес көзқарас бізге оның басталуына жақсырақ әзірленудің,
әлемді болашақ жаңартудың шынайы мәні неде ... ... ... іс жүзіндегі мүмкіндігін береді. Ең бастысы біздің қолымызға
жаңаруымыз бен жүруіміздің жаңа құралын береді, сол арқылы біз Жаңа ... ... ету үшін оны іс ... анықтап, тани аламыз.
Біз болашаққа не арқылы өтеміз
Жаңа әлемнің біз енді ғана қадам ... өсу ... жаңа ... ... сөз ... “транзит” сөзін алуға әбден болады. Онда
ішінара ақаусыз әлемдік валютаға ... ... ... ... жаңа ... біз ... ... деп емес, “транзитал” деуімізге
келеді.
Соған сәйкес транзит уақыты укладының өзін әзірше “акметализм” деп емес,
жаңа тұрпаттағы жаңа сападағы әлемдік қаржы инфрақұрылымымен бірге
“транзитализм” деп ... ... еді. Бұл ... ... міндеті мен
миссиясы – бүкіл әлемнің ескі жеті есе залалды валютадан әлемдік акме-
валютаның жаңа жеті есе ... ... ... көшу үшін ... ...... ... өңірлік ұлтүстілік мемлекетаралық валюталық-
есептік бірліктер үшін өңірлік және континенталдық Эмиссиялық ... бөле ... бұл ... ... валютаның ескі ақаулы жүйесінен
алып тастау (немесе ең болмағанда қайта бөлу).
Өңірлік және ... ... ... ... әлемдегі заңдар
әрекет етеді. Ендігі жерде әлемде ешқандай да ... ... ... ... ... алып жүре ... ... өңірлік деңгейде де
ешқандай ұлттық валюта ұлтүстілік мемлекетаралық эмиссиялық орталық
эмитенттейтін ұлтүстілік мемлекетаралық валюталық-есептік бірлік беретіндей
тиімділікті бере алмайды.
Айта ... ... 2003 ... ... ... ... ... мемлекетаралық валюталық-есептік бірлік енгізудің бастамасын
көтерген, ол кезде оны “алтын” деп атау ұсынылған.
Өңірлік ұлтүстілік мемлекетаралық есептік бірлікті әзірлеу мен құру ... ... ... ... ... ... Мұндағы алғашқы қарлығаш
еуропалық валюталық-есептік бірлік экю (ecu – European Currency Unіt)
болды, ол уақыт өте келе толық мәнді еуропалық ... ...... Біз ... ... қазір барлық жерде – Азияда (acu – Asіan
Currency Unіt), Парсы шығанағы ауданында (динара немесе, бәлкім, халиджи
немесе джуман), Латын ... (sucre ... ... бар ALBA ... Sіstema ... de ... Regіonal-дан) жүріп жатқанын
байқап отырмыз.
Мұндай үрдіс Африка континентінде де дамып келеді, мұнда әлдеқашаннан бері
афроны енгізуге әзірлік жүргізілуде. Өңірлік валюталық ... ... ... өз мәні ... ... әлем ... ... “транзитал”
орталықтарын дамытудың маңызды кезеңдері болып табылады. Өңірлік ұлтүстілік
есептік бірліктерді енгізуге әзірлік әлемнің түрлі өңірлерінде жаһандық
әлемдік дағдарыс басталғаннан ... ... ... түскен. Іс жүзінде
бұл ұлтүстілік транзиттік валюталардың өңірлік эмиссиялық орталықтарын
қалыптастыру негізінде өңірлік-континенталдық “транзиталдың” даму ядроларын
құрудың басталуы. Яғни біздің әлем ... ... ... енуінен
әлдеқашан бұрын ұлтүстілік транзиттік валюталардың өңірлік эмиссия
орталықтарын қалыптастыру жолымен ... ... ... ... ... ... Нұх кемесі
Бұл әлемдегі өз ұстанымы мен өз жағдайын кез келген субъект және ... ... ... етуші мынадай әсіре көзқарас көмегімен тез түсіне
алады: бүгінде біздің бүкіл әлем жаһандық дағдарыстың ... ... ... ... ... ... ... Ал “транзитал” – бұл жаһандық
дағдарыстың бүкіләлемдік топан суынан активтерді құтқару үшін капиталдың
өзіндік бір Нұх кемесі. Сондықтан ... өз ... дер ... ... ойластыру артық болмас еді.
Сол ғана, капиталдың осынау Нұх кемесі ғана активтерді құтқарып, ... әрі ... ... ... Жаңа ... ... ... өңірлік және континенталдық интеграция бойынша өз әріптестерімен
бірге (ТМД, ЕурАзЭҚ, ОАҚ және ШЫҰ) әлдеқашаннан бері ХХІ ғасырдың бірінші
ширегінің жаһандық ... ...... ... ... ... ... Олардың бәрі, алайда әрқилы әзірлік
деңгейінде мемлекетаралық ұлтүстілік есептік-валюталық бірліктердің өз
эмиссиялық орталықтары бар өңірлік транзитал аймағы болу мүмкіндігіне ... ... ... және ШЫҰ бойынша әріптестерімен бірге жаңа
сападағы валютаның өңірлік ... ... құру үшін ... ... ... әзір, бұл валюта өзіне Еуразиялық ұлтүстілік есептік
бірлік қызметін ала алар еді, оны осынау сөз тіркесінің аббревиатурасы
бойынша ЕҰЕБ деп ... ... ... ... өз эмитенттерінің ерекше де бірегей құрамы бойынша (ЕурАзЭҚ
және ШЫҰ елдері және оларға жақын Үндістан мен ... бір ... ... ... ... ұлтүстілік валюталық есептік бірліктің
басқа да өңірлік аймақтарына тығыз да табиғи түрде қиылыса алар еді.
Өңірдің айрықша географиялық қолайлы орналасуы өңірлік және ... ... ... ескерген жағдайда болашақта, ЕҰЕБ
негізінде бізді болашақ әлемдік “акме-валютаға” жақындататын
континентаралық жаңа ... ... ... үшін ... алғышарттар
болған кезде бірегей мүмкіндіктер бере алар еді.
Алайда ... ... ... ... ... біз үшін бұл да ... ... өңірлік-континенталдық Транзит орталықтарының
бүкіләлемдік желісін (өзіне ескі әлемдік валютаның ... ... ... ... ... әлемнің барлық лидерлері бүкіл
әлемді жаңа әлемдік акме-валютаның жаңа ақаусыз жүйесіне болашақ көшіруге
қатарласқан әзірлікті жүргізуі тиіс, әлемдік жаңа валюта болашақ
“акметализмнің” ядросы мен ... ... ... ... ... Транзит әлемінде осынау тарихи көшуге әзірлікке сондайлық та көп
уақыт және ресурстар қалған жоқ. ...... жаңа ... ... мен ... кеше бастау керек еді. Егер әлемнің барлық
лидерлері бүгіннің өзінде бүкіл әлемді “транзитализмнің” ішінара ... ... ... ... іс ... көшіруді бастамаса,
онда тұрақты даму мен өркендеу туралы мәселе ондаған ... ... ... мәселелер барлық аса ірі саяси және экономикалық органдардың, саммиттер
мен әлемдік форумдардың – БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің, БҰҰ ... ... ... (G8), ... ... (G20),
Давостағы Бүкіләлемдік экономикалық форумның және басқаларының күн
тәртібіне кіруі тиіс.
Бұл мәселені практикалық шешуді бастау үшін ... ... ... ... ... оның ... жоғарыда келтірілген барлық
көзқарастар алына алар еді. Ешқандай органдар, ұйымдар ... ... олар ... ... ... әзірлемесе және іске асырмаса, жемісті
әрі тиімді деп санала алмайтынын түсіну керек. Және ескі әлемдік
“дефекталдан” жаңа әлемдік “транзиталға” көшу ... ... ... ... ... ... ... тренді болуы тиіс.
Бұл ретте кез келген деңгейдегі және өңірдегі субъектінің, тұтастай ... ... ... жоспары егер онда әлемдік (сондай-ақ өңірлік)
валютаның ескі ахуалды жүйесінен жаңа тұрақты және тиімді транзиттік
валютаға көшудің шешуші тармақтары жоқ болса, ... бола ... ... ескі ... және ... ... “транзиталдың” жаңа
жүйесіне, ұлтүстілік өңірлік транзиттік валюталардың өңірлік эмиссиялық
орталықтарын құру мен ... ... ... ... ... тиіс. Жаңару жоспары, егер ол ұлттардың, халықтар
мен елдердің ақаулы капитализмнің ескі укладынан “транзитализмнің” жаңа
укладына көшу жөнінде барлық шешуші ... және ... ... ... ... ... шараларын көздемейтін болса, ол тиімді
бола алмайды.
Жаһандық дағдарыс дәуірінде жоғарыда аталған әлемді ... ... ... ... ... ... деген түбегейлі жаңа көзқарастар барлық
деңгейлерде және түрлі органдарда мұндай ... ... ... және оң тұрғыда қою, талқылау және іс жүзінде шешу үшін бірыңғай
негіз қызметін атқарады.
Осындай концептуалдық үлеспен ... ... бұл ... ... ... ең ... ... формаларын ұсына алады.
Біз бүкіл әлем “транзиталының” өңірлік және ... ... мен ... күш-жігерін барынша жоғары деңгейде
үйлестіру жөніндегі халықаралық форумдарды практикалық өткізуге қатысуға
әзірміз. Біз бірлесіп өзіміз ең бастауында ... ... ... табысты да дер уақытында аяқталу кезеңінің жаһандық және
қолданбалы сценарийлерін және “акметализмнің” болашақ әлеміне іс жүзінде
көшу траекториясының есептерін зерттеу және жобалау ... ... ... және ШЫҰ ... ... транзит орталығын құра отырып,
Еуразияда, басқа континенттерде ғана емес, сонымен бірге бүкіл әлемде
транзиттік валюталар мен ... ... ... бастамашылары бола
алар еді. ТЖЖ-ның жаһандық бастамасын бірлесе ұсынып және ... және ... ... ... мен ... ... ... елдері, бәлкім, ШЫҰ елдері де жүзеге асыра алар еді.
Осы жылғы ... ... ... “Жаңа Әлем, Жаңа Капитализм” саммитінде
Еуроодақтың лидерлері осыған ұқсас проблемаларды, алайда басқаша
категорияларда талқылағаны белгілі.
Неліктен бізге ТЖЖ ... ... ... мен ... ... ШЫҰ және ЕО құрамындағы үштік күшімен
қарастырмасқа? Парижде өткен пікірталас материалдары бойынша, сондай-ақ
басқа елдердегі осындай форумдарда тақырыпты талқылаулар бойынша ой ... ... ... ... бола ... ... бір ... және бір
проблемалар туралы айтып жатамыз.
Жаңарудың бірегей тәжірибесі
Өсе түскен жаһандық дағдарыс әр ай және күндер өткен сайын біздің
алдымыздан өзін-өзі жаңартудың барған ... ... де ... ... ... аса ... мүмкіндіктерді іс жүзіне асыруға
барған сайын аз уақыт қалдыруда.
Бұрын біздің әлемнің ешқашан өз ... іс ... ... ... өзін-өзі
жаңарту үдерісінің мұндай қайталанбас мүмкіндіктері болған емес.
Өңірлік интеграциялық бірлестіктердің жаһандық дағдарысты еңсерудегі
мүмкіндіктері туралы айтқанда ... осы ... ... және ... ... ... ұлттық үкіметтерімізді босатуға құқымыз жоқ
екендігі сөзсіз. ТМД елдері ... 20 ... ... пен ... ... ... мұндай тәжірибе әлемнің басқа ешқандай мемлекетінде
жоқ. Олар ... ... ... ... ... ... қарсы басқару тәжірибесін толық пайдалануы тиіс. Барлық жаңа
тәуелсіз мемлекеттер ... ... да аса қиын ... ... ... ... ... ыдырағаннан кейін біз іс жүзінде жаңару қиындықтарын
бастан кештік, күрделі де қиын реформалардан өттік. Ол кезде шешілуі ... ... ... шешілді. Сөйтіп біз жеңіп шықтық. Қазір тағы да
жеңіп шығу үшін неге соны қайта ... ... ... бұл үшін ... ... мен ... бар. ... он
жылдан астам бұрын біз шикізат экспортынан түскен табыстардың елеулі
бөлігін жинақтай отырып, ... ... ... қор жасақтауды бастадық.
Ол адами өлшемдерді дамыту, болашақ ұрпақтар үшін ... үшін де, ... ... бола ... тұрақтандырушы қызметін атқару үшін де
құрылған болатын. Қазіргі уақытта ол негізгі экономикалық және әлеуметтік
бағдарламаларды іске асыруды айтарлықтай тұрлаулы серпінде ... ... ... ... мәнінде жұмыс істеуде.
Осы заманғы жаһандық проблемаларды жалғыз жүріп шешу өте қиынға ... ... ... ... анық. Сондықтан да біз жаһандық та, сондай-ақ
өңірлік те интеграцияның ... ... ... Және бұл ... қарсы шараларымыздың басым бағыттарының бірі.
Нақ сондықтан да біз қазір түбегейлі ... ... ... өңірлік
және басқа барлық деңгейлерде әзірлеу жөніндегі бастаманы іс жүзінде
толымды ету тұрғысында жұмыс ... ... ... ... ... ... және тиімдірек өтуге мүмкіндік
береді. Және бұл ретте адамзат үшін болмай қоймайтын “акметализмнің”,
тіпті, сайып келгенде, оның қалай аталатынына ... Жаңа ... ... сай ... ... ... мүмкіндік береді.
Бұл кімге керек және кімге тиімді
ТЖЖ-ның жаһандық бастамасы негізінде Біріккен Ұлттар Ұйымы Үшінші
мыңжылдықтың күн ... ... ... және ... түзету жөніндегі жұмысты
бастауына болар еді. Бұл әлем мен ... ескі ... ... ... жаңа ... арқылы “акметализмнің” түбегейлі
жаңа укладына дер уақытында және сапалы көшуін қамтамасыз етудің мүддесі
тұрғысынан айрықша маңызды.
ТЖЖ баршаға дағдарыстан шығу жолындағы іс ... ... ... ... ... ... ... дамудың барлық субъектілеріне –
елдерге, трансұлттық корпорациялар мен халықаралық ұйымдарға – өзінің
тиімді өзін-өзі ... ... мен іске ... үшін ... Мұны ... барлық субъектілері де – мемлекеттік және жеке меншік
кәсіпорындар, фирмалар мен ұйымдар жаңа әлемдік транзиттік валютаға
негізделген әлемдік ... ... іс ... ... үшін ... әлеміне ғылым мен өнеркәсіпте ғана емес, сонымен бірге әлемдік
қаржы және ... ... ... ... талап етіледі. ТЖЖ
әлемдік валюта-қаржы жүйесінің барлық субъектілеріне жаңа ... ... ... мен ... инновациялық дамыту жөніндегі күш-
жігерді үйлестірудің практикалық құралын береді.
ТЖЖ елдер мен халықтарды жақындастырып, ... ... ... мүдделері
негізінде топтастыра алады, қауіпсіз әлемнің жаңа тетіктерін ... ... ... аз жаңа әлемдік валютаға құрылған берік
қаржы-экономикалық іргетас оның негізі болады.
Әлемнің жаңа шешуші рыногы
Міне, ... жыл ... ... калибрдегі, деңгей мен сападағы аса ірі
әлемдік субъектілер дағдарыстан шығудың ... ... ... ... Олардың күш-жігерімен жаңа жаһандық, алайда өте ерекше рынок
қалыптасып қалды. Бұл әлемдік дағдарыстан шығудың жаһандық дауалары мен
жоспарларының рыногы, дағдарыстан шығу “кілттерінің” ... ... ... ... әлдеқайда артық. Онда екі сектор – кең де тар секторлар
айқын ... кеңі – бұл ... ... жүйесін атүсті, косметикалық
жөндеудің шешімдері мен дауаларының секторы. Екінші, тары – бұл ... ... ... ақауларын түбегейлі емдеу мен түзетудің жаһандық
дауалар секторы. Біз ұсынған түбегейлі жаңару жоспары – бұл жаһандық
әлемдік ақауды түбегейлі емдеудің нақ сол ... ... ТЖЖ – ... ... ... ... тар ... жаңа тауары.
Сөйтіп, түбегейлі жаңару бағдарламасы, бәлкім, әлемдік дағдарыс біздің
алдымызға ... ... ... ... ... ... ... кілті болар. Егер қалыптасу үстіндегі әлемдік “транзитал” – ... ... ... Нұх ... ... онда біз ... ТЖЖ – бұл жаңа
Нұх кемесін жасау жоспарының алғашқы нұсқасы. Ал егер ... ... ... ... ол ... ... құрылыстың
алғашқы орталығы болуы әбден мүмкін.
Мұндай көзқарас бүкіл әлемге барынша тиімді. Біз жаһандық әлемдік
дағдарысқа бүкіл әлем болып кірдік және дағдарыстан шығудың ... ... ... да біз ... әлем ... қана ... ... де бізге байланысты.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Дағдарыстың пайда болу табиғаты32 бет
1929—1933 жж. дүниежүзілік экономикалық дағдарыс27 бет
Ашық кілтті криптография және хабарды аутентификациялау19 бет
Ақпараттық ресурстар қауіпсіздігі13 бет
Дағдарыстан кейінгі кезең78 бет
Дағдарыстың қазіргі кезеңдегі жалпы жағдайы Дағдарыстан шығудың Қазақстандық тәжірибесі және оны реттеу тетіктері12 бет
Дүниежүзілік экономикалық дағдарыстағы Қазақстан қоғамындағы проблемалар және оны шешу жолдары4 бет
Матрицалық кодтау3 бет
Нарықтық экономикадағы дағдарыстың пайда болу себептері58 бет
1.Қазіргі қазақ тілі лексикасының шығу арналары; 2.Өзге тілден енген сөздер; 3.Қазіргі қазақ тілі лексикасының стильдік мәні; 4.Лексикография7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь