Нарықтық экономикадағы фирма менеджменті

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

1 НАРЫҚТЫҚ ЭКОНОМИКАДАҒЫ ФИРМА МЕНЕДЖМЕНТІ ... ... ... ... ... 5
1.1Фирма менеджментінің мазмұны, базалық тұжырымдамалар ... ... ... ... ... .5
І.2. Фирма менеджментінің мақсаты мен міндеті, маңызы және қажеттілігі...8

2 ФИРМА ДАМУЫНДАҒЫ МЕНЕДЖМЕНТТІҢ РОЛІ ... ... ... ... ... ... ... ... ..11
2.1 Фирма менеджментін ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..11
2.2 Фирмдағы қаржылық және персоналды басқару ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15

3 ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ МЕНЕДЖМЕНТТІҢ ДАМУЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..20
3.1 Менеджмент . фирма дамунының басты факторы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..20
3.2 Қазақстандағы менеджменттің дамуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...25

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...28
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...30
Қазақстан Республикасында нарық қатынасының дамуы жалпы фирманың, сонымен қатар менеджменттің ролінің артуына ықпалын тигізді.
Фирманың қаржысы, оның түпкі жұмыс нәтижесін сипаттайтын негізгі көрсеткішке айналды. Фирма менеджментінің сандық және сапалық көрсеткіштерінің параметрі, оның нарықтағы орнын және оның экономикалық кеңістікте жұмыс атқару қабілеттігін көрсетеді.
Осы аталғандар экономиканы жалпы басқару процесінде фирманы басқарудың ролін артуына ықпал етті. Менеджмент — ағылшын сөздігінде "manage" — басқару деген ұғым. Осыған байланысты, фирма менеджменті - фирманы басқару немесе кәсіпорындардың ресурстарының қалыптасуы — оны пайдалану, тарату және ақша қаражатының айналымын ұйымдастыруды басқару үшін жасалатын әдістер мен басқару шешімін іске асыру принциптерінің жүйесі. Қазақстан Республикасында тиімді фирма менеджменті практикасы әлі бастапқы даму кезенінде, оған өтпелі кезеңнің объективті экономикалық қиыншылықтары, нормативтік-құқықтық базалардың жетілдірілмеу салдарынан қажетті мамандарды дайындау деңгейінің төмендігі себеп болды.
Еліміздің нарықтық экономикаға енуі фирманы басқарудың жаңа тәсілдерін талап етті, басқару жүйесінде жаңа мамандықтың - менеджментінің пайда болуына ықпал етті. Кәсіпорындардың қызметкерлеріне қойылатын жаңа талаптар "Кәсіпорын менеджменті" курсының оқу жоспарының құрылымын және пәнінің мағынасын анықтайды.
Осы курстық жұмыста қарастырылып отырған мәселе қазіргі таңдағы Қазақстан Республикасын үшін өте маңызды болып отыр. Себебі, ол нарықтық экономикадағы шағын, орта және ірі бизнестің қалыптасуы мен дамуы үшін әсері зор. Фирмадағы басқару процесі дұрыс жолға қойылса, ол фирма нарықта жемісті қызмет ететін болса, оның ел экономикасына тигізетін пайдасы да жоқ емес. Коммерциялық сипаттағы фирмалардың көп болуы, халықты жұмыспен қамту мәселесінде өз көмегін тигізетіні сөзсіз.
Бұл курстық жұмыс кіріспе, негізгі бөлім және қорытынды бөлімнен тұрады. Кіріспе бөлімде жалпы аталған сұрақ жайлы, курстық жұмыстың сипаты туралы ақпарат берілген. Негізгі бөлім үш тараудан тұрады.
Біріншісі, Нарықтық экономикадағы фирма менеджменті. Бұл тақырыптың өзі екі сұрақ бойынша қарстырылған, бірі фирма менеджментінің мазмұны, базалық тұжырымдамалары, екіншісі фирма менеджментінің мақсаты және міндеті. Осы тарауда жалпы фирма менеджменті туралы толық, әрі ашық ақпарат теориялық түрде қарастырылған. Фирма менеджментінің негізгі міндеттері мен мақсаттары көрсетілген. Оның маңызы мен қажеттілігі, нарықтағы әрі қарай әрекет етуіне әсері қарастырылған. Фирма ақпаратын пайдаланушылар туралы мәлімет берілген. Фирма менеджментті ақпараттық жүйемен жабдықтау мағынасы, оның кеңдігі және тереңдігі кәсіпорынның салалық ерекшеліктерімен анықталады, олардың ұйымдастырылуы - құқықтық жұмыс істеу түріне және т.б. байланысты. Бұл жүйенің нақтылы көрсеткіштері сыртқы және ішкі ақпарат көзі арқылы қалыптастырылады.
1. Экономика организаций (предприятий),3-издание. Москва, «Проспект» 2006. И.В. Сергеев, И.И. Веретенникова, 378 стр.
2. Балабанов И.Т.Финансовый менеджмент. Москва: Финансы и статистика, 1994г.
3. Основы банковского менеджмента. Учебное пособие под редакцией Лаврушина О.И.
4. Роуз Питер. Банковский менеджмент. – Москва: 1993г.
5. Челенбай А.Д на пути к международным стандартам. //Қаржы-қаражат (Финансы Казахстана), 1997г. № 8
6. Со¬вре¬мен¬ный ме¬недж¬мент: прин¬ци¬пы и пра¬ви¬ла. На¬уч¬ное из¬да¬ние / Под ре¬дак¬ци¬ей В.И. Да¬ни¬ло¬ва-Да¬ниль¬я¬на Н.Н., НКЦП, 1992. - 232 с.
7. Банковское дело // Справочное пособие под редакцией к.э.н. Бабичевой Ю. – Москва: Экономика, 1995г.
8. Қаржы, Ілиясов Қ.Қ., Құлпыбаева С., Алматы, 2003 жыл. 276-бет
9. «Жетісу» газеті, № 5, 2007 жыл қаңтар айы, 13-бет.
10. Қаржының жалпы курсы. Мельников А.И. Алматы, 2003.
11. Основы Финансов. Мельников В.Д. Алматы. 2005жыл. 14-бет.
12. Казначейский механизм исполнения бюджета. Жакипбеков С.Т Алматы: Қаржы-қаражат, 1999жыл.
13. Регулирование бюджетных ресурсов. Жакипбеков С.Т. Алматы: Қаржы-қаражат, 2003год.
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым Министрлігі
Жолдасбеков атындағы экономика және ... ... ... ... ... менеджменті»
мамандық 050509 «Қаржы»
Орындаған:
Студент__3_ курс
Топ___303____
Мамандық____Қаржы___
Аты- жөні: Қыдырбекова А.
Қорғалған
бағасы:
______________
Жетекші:
Абжаков А.Т.
комиссия мүшелері:
Аға-оқытушы
Құдайбергенов Т.Қ., Абдыкаримова М.М., Джантелова Г.С.
экономика ... ... және ... ... ... ... ... ФИРМА МЕНЕДЖМЕНТІ....................5
1.1Фирма менеджментінің ... ... ... ... менеджментінің мақсаты мен міндеті, маңызы және қажеттілігі...8
2 ФИРМА ДАМУЫНДАҒЫ ... ... ... ... ... ... және ... ... ... ... Менеджмент – ... ... ... ... ... ... ... нарық қатынасының дамуы жалпы фирманың,
сонымен қатар ... ... ... ... ... ... оның түпкі жұмыс нәтижесін сипаттайтын негізгі
көрсеткішке айналды. ... ... ... және ... параметрі, оның нарықтағы орнын және оның ... ... ... ... ... ... экономиканы жалпы басқару процесінде фирманы басқарудың
ролін артуына ықпал ... ...... ... "manage" ... ... ұғым. Осыған байланысты, фирма менеджменті - фирманы басқару
немесе кәсіпорындардың ресурстарының қалыптасуы — оны ... ... ақша ... ... ... басқару үшін жасалатын
әдістер мен басқару шешімін іске ... ... ... ... ... фирма менеджменті практикасы әлі бастапқы даму
кезенінде, оған өтпелі кезеңнің ... ... ... ... жетілдірілмеу салдарынан қажетті мамандарды
дайындау деңгейінің төмендігі себеп болды.
Еліміздің нарықтық экономикаға енуі фирманы басқарудың жаңа тәсілдерін
талап етті, ... ... жаңа ... - ... ... ... ... Кәсіпорындардың қызметкерлеріне қойылатын жаңа
талаптар "Кәсіпорын менеджменті" курсының оқу ... ... ... ... ... ... ... қарастырылып отырған мәселе қазіргі таңдағы
Қазақстан Республикасын үшін өте ... ... ... ... ол нарықтық
экономикадағы шағын, орта және ірі бизнестің ... мен ... ... зор. ... басқару процесі дұрыс жолға қойылса, ол фирма нарықта
жемісті қызмет ететін болса, оның ел ... ... ... да ... ... сипаттағы фирмалардың көп болуы, халықты жұмыспен қамту
мәселесінде өз көмегін тигізетіні сөзсіз.
Бұл курстық жұмыс кіріспе, негізгі бөлім және ... ... ... ... ... аталған сұрақ жайлы, курстық жұмыстың сипаты
туралы ақпарат берілген. Негізгі бөлім үш тараудан тұрады.
Біріншісі, Нарықтық экономикадағы фирма менеджменті. Бұл ... екі ... ... ... бірі ... ... мазмұны,
базалық тұжырымдамалары, екіншісі фирма менеджментінің мақсаты және
міндеті. Осы ... ... ... ... туралы толық, әрі ашық ақпарат
теориялық түрде қарастырылған. Фирма менеджментінің негізгі міндеттері мен
мақсаттары көрсетілген. Оның маңызы мен ... ... әрі ... ... ... ... ... ақпаратын пайдаланушылар туралы
мәлімет берілген. Фирма менеджментті ақпараттық ... ... ... ... және ... ... салалық ерекшеліктерімен
анықталады, олардың ұйымдастырылуы - құқықтық жұмыс істеу түріне және т.б.
байланысты. Бұл ... ... ... ... және ішкі ... ... ... бөлімнің екінші тарауы, фирма дамуындағы менеджменттің
ролі, фирма менеджментін ұйымдастыру және ... ... ... ... мәселелері көрсетілген.Бұл тарауда фирмадағы қаржылық
басқару және персоналды басқарудың теориялары мен тұжырымдамалары, сондай-
ақ маңыздылығы ... ... ... ... қаржылық басқару
мәселесіне тоқталайық. Нарықтық экономикасы дамыған елдерде ... ... ... ... бухгалтерия қаржыны басқаруға
керекті ішкі қаржы ақпараттарынының негізгі көзі болып ... ... ... ... ... бас ... мәртебесінен
жоғары.Фирма менеджменті басқарушы жүйе ретінде басқарылатын субъектілердің
барлығымен сипатталады. Жалпы түрде бұл фирманың ... ... ... ұйымдастырудың бірқатар деңгейі кәсіпкерлік кәсіпорынның
мөлшерімен ... ... ... ... көп емес ... ... әрекетін басқару, әлбетте, кәсіпорынның меншік иесімен
атқарылады, бұл жерде қосымша мамандарды қатыстырудың қажеттігі жоқ.
Үшінші ... ... ... ... ... Оынң өзі екі ... қарастырылған, менеджмент фирма дамунының
басты факторы, Қазақстандағы менеджменттің дамуы. Экономиканың қайсысы
болмасын өндірістен, ... өсім ... ... Өндіріссіз
тұтыну болмайды, тек шығарылған өнімді ... ... ... ... өнім ... ... және қызмет көрсетеді, яғни тұтыну және
ұлттық ... ... ... ... ... ақпаратпен жабдықтау жүйесі оның нәтижелі жұмыс
атқаруы үшін аса маңызды болып табылады. Әрбір басқару жүйесінің тиімділігі
көп жағдайларда оны ... ... ... ... осы ... бойынша, курстық жұмысты
орындаушының көзқарасы мен негізгі тұжырымы ... ... ... ... әдебиеттер тізімі көрсетіледі.
1 НАРЫҚТЫҚ ЭКОНОМИКАДАҒЫ ФИРМА МЕНЕДЖМЕНТІ
1.1Фирма менеджментінің мазмұны, базалық
тұжырымдамалары.
Нарықтық экономика кезінде кез келген ... ... ... ең бір ауыр және ... бөлімінің бірі – тиімді ... ... ... ... бұл басқарудың принциптері ... 19-20 ... ... мамандандырылған білім ретінде қалыптасып,
"Менеджмент" деген атқа ие ... Жұз ... ... ... ... ілімі эволюциялық дамудың жеткілікті ұзақ ... өтті ... ... ... кезінен бастап көптеген өзгерістерге ұшырады.
Менеджменттің бір ғана мағынаны білдірмейді. Ағылшын сөзі ... ... ... ... ... ... ... білдіреді. Бастапқы кезінде
бұл сөз ... ... ... саласына жатқызылған. Кейін бұл
адамдардың ... ... ... және ... сонымен қатар
ұйымдарды басқару ғылымы мен тәжіребесі саласын білдіретін болды. Ағылшын
тіліндегі Оксворд сөздігіндегі : « ... ... ... тәсіл ,
басқару өнері, үстемділік , әкімшілік ісін жүргізе алу , оны білу, басқару
органы, ... ... ,» - ... ... ... ... ... : « Өндірісті басқару және ... ... ... ... ... өндірісті басқару принциптері, әдістері
және формаларының жиынтығы». ... ... ... мен ... – бұл жеке жұмысшыны жұмысшы тобын және жалпы ұйымды басқару
процесі. Барлық шетел энциклопедиясы менеджмент ... – ұйым ... ... ... жету процесі деп тұжырымдалады. Осы процестін
субъектісі – менеджер, ал ...... ... ... бұл басты
ережелер, негізгі нұсқаулар және мінез құлық нормалары. Оларды менеджерлер
басқару процесі ... ... ... ... және оның ... ... ... туралы оқу-
әдебиеттерінде екі негізгі бағыт (көзқарас) қалыптасқан:
1. Басқару екі атқарым — басқару және ... ... ... үш ... орындайды: ... ... ... ... ... ... ... дұрыс негізделгені екінші бағыт. Шындығында,
тараптас бұрын, алдыменен табысты қалыптастыру ... яғни ... ... ақша қаражаттары қорын қалыптастыру қажет. ... ... ... ... ... ... белсенді араласуды
қамтамасыз ету. Соныменен, бірінші атқарым фирма менеджерінің жұмысында
фирма ... ақша ... ... ... ... ... Атап айтқанда толық және өз уақытында фирма ресурстарын
белгілі ақша ... ... ... ... ... ... аса маңызды мақсаты болып есептелінеді. Шындығында, табыстың
толық туспеуі, яғни өз уақытында сатылған ... ... ... ... әлеуметтік төлемдерді төлеу және т.б.
қаржыландыруды ... Бұл ... ... ... жіберген
қателіктерін қалпына келтіру үшін қаржы көздерін іздестіру арқылы, шара
қолдануды қажет етеді. Өз ... ... ... ... ... басты принциптерінің бірі болып есептелінеді. Екінші атқарым —
шығын жасау немесе барлық ақша ... ... және ... ... ... ... менеджерінің қолындағы қаржы магниті уақытша
бос ресурстарды тартып, оларды ең басымды және тиімді объектіге ... ... ... ... таңдау мен олардың қызметін ұйымдастыру бұлда
менеджер ұстанатын саясатқа тікелей байланысты.
Фирма менеджменті — бұл ... ... ... ... ... жүйесі. Ол негізгі екіә бағытты жүреді.
Қаржыны басқару — кәсіпорынды жалпы ... ... ... Қаржы менеджментін капиталды тиімді пайдалану және барынша пайда
алуі мақсатыңда қаржы ... ... ... ... ... ... ... істеу процесінде қаржы тетігіне сүйенеді.
Персоналды басқару – фирма жұмысы ... өз ... ... ... ... және ... жасау арқылы сапалы әрекет
етуді көздейді. Қызметкерлердің жұмысқа деген мотивация ... ... ... ... көтеру, даярлау және ... ... ... ... ... өтіп ... нарықтық экономика реформалары
экономиканы қалыптастыру және дамытудың ... ... ... үлгісін қосады. Ол ... ... ... ... және ... процестерді
басқарудың жаңа жүйелерін пайдалануға үлкен ... ... ... ... ... ... қызмет атқаруда. Не өндіру,
қалай және кім үшін – бұл ... ... ... ... шешуді қажет
етеді. Содықтан да, менеджменттің ... ... мен ... ... ... нарықтық жағдайдағы экономикалық ынталандырудың
бернелерін және ... әр ... ... ... ... ... және ... оңтайлы пайдалану негізінде шаруашылық
өміріндегі қол жеткізуге бағытталған ... ... түрі ... ... ... деп түсіндіруге болады.
Ағылшын тілінің Оксфордтық сөздігі мееджменттің төрт ... ... ... өзара қатынаста болуының үлгісі, тәсілі.
➢ Басқарудың өнері және билік
➢ Әкімшілік дағдылары және білудің ерекше түрі
➢ Басқару оррганы, әкімшілік бірлігі.
Шет ... ... ... ... ... және ... ... мақсатында өндірістегі басқарудың ... және ... ... деп ... ... мен ... ... жекеи қызметкерд, жұмысшы
тобы және жалпы ... ... ... ... деп ... ... ... менеджмент ұғымынаәр түрлі түсініктер
беріледі. Оларды ішінде кең түрде ... ... мына ... ... көруге болады.
1-сызба.
Мұнда бірінші, менеджмент адам қызметініңтүрі есебінде қалады. ... ... біз тек ... ... ... ... капиталды, ода біз дамуға қол жеткізбес едік. Азғантай жағдайда,
қашан біз менеджменттің ... ... ... онда біз ... болар едік. Даму, басқа сөзбен ... - ... ... адам ... ... ... менеджмент процесс ретінде анықталады. ... ... ... мамандар өздерінің алға қойған мақсаттары мен әзірлеме
тәсілдеріне сүйене отырып ... ... ... ... ... – бұл ... ... яғни қалыптастыру, қабылдау, алып ... және ... ... ... ... алып бармайды, бірақта
ақпараттан тыс мүмкін емес екендігін ерекше атап өткен ... ... – бұл ... ... ... еңбегіне,
ақыл-парасаттарына, адамдардың мінез-құлықтарына, уәждеріне сүйене отырып,
алдына қойған мақсаттарын іс жүзіне асруды ұйымдастырады.
Үшінші, менеджмент сатылы ұйымдастырушылық құрылымы ... ... ... іске асырады. Өз кезегінде, сатылы басқару аппараты сол немесе
басқада фирманы басқару құрылымында ... ... ... басқару
аппараты кез-келген фирманың құрамды бөлігі болып табылады және менеджмент
ұғымымен қауымдастырылады.
1.2 ... ... ... мен ... және ... ... ... шаруашылық жүргізу жағдайында фирмалар
әрекетінің әртүрлі аспектілерін басқару жүйесіндегі ең бір күрделісі ... ... ... ... өйткені оған аса маңызды міндеттер
жүктеледі:
- банкрот болудан және ірі қаржы ... ... ... ... ... ... жұмыс істеуі;
- фирманың нарықтық құнын барынша молайту;
- фирманың экономикалық әлуетінің даму қарқынын қамтамасыз ету;
- өндіріс ... және ... ... пайданы барынша молайту;
- шығындарды барынша азайту;
- негізгі әрекетіне қажетті рентабельдік деңгейін қамтамасыз ету жөне т.б.
Фирма менеджментінің түпкі мақсаты косіпорынның ... ... ... ... ету, ... ... және тиімді
пайдалану ... ... ... кәсіпорынның бәсекелестік бағытын
арттыру. Соның ішінде акционерлік қоғамда ... ... ... ... ... ... ... өсуі арқылы қамтамасыз ... ... ... курстық құнының өсуімен кәсіпорын пайдасының өсуі бір-біріне
сәйкес келмеуі де мүмкін. ... ... ... ... ... тартып, көп ағымдағы шығындарды жұмсай отырып, ... ... ... ... Керісінше жағдайда, кәсіпорын барынша
пайданы көбейту үшін, негізгі ... ... ... ... ... ... ... әсер етеді, нәтижесінде
кәсіпорын акциясының құнының төмендеуіне ... ... ... ... ... мақсатын, орындау процесінде келесі
негізгі міндетті орындауға бағыттайды:
- алдағы кезенде кәсіпкерлік ... даму ... сай ... ресурстарының көлемін қалыптастыруды қамтамасыз ету;
- фирманың ақша айналымын тиімді басқаруды қамтамасыз ету;
- фирманың ... ... ... ... ... ... ... кезенде кәсіпорынның пайдасын барынша молайтуды қамтамасыз
ету;
- фирманың барлық даму кезеңдерінде жоғарғы деңгейлі қаржы
тұрақтылығын және ... ... ... ету және ... ... ... ... орынған ие болатын әселе ол
персоналды басқарудың ... ... ... фирма стратегиясына
сай жүргізу. Оның оң нәтижелі ... ... және ... ... өзінің алға қойған мақсат-міндеттеріне жете білуі
тиіс. Нарықты әрекет ету барысында фирма менеджері ... ... ... ... шеше білуі, оның кәсіби менеджер ретіндегі деңгейін
анықтайды. Бұл оның тәжірибесін ... ... қиын ... ... ... шешім қабылдауына септіген тигізеді.
Ғылыми, атап айтқанда, математикалық құралға, сондай-ақ адамдардың
тәртібін пайдаланудың бихевиорастік тәсілдеріне ... ... ... бола бастады, себебі 80-жылдардың басында ... ... ...... те, тәртіптілік те ерекшеліктерін
шоғырландыру, жинау жағынан сипаттауда аса маңыздылығы ... ... ... қарай тағы да қозғалыс сезілді.
Алайда, соңғы жылдары жағдай біздің елімізде ғана емес, ... ... ... ... ... рыноктар қысқаруда, бәсеке барған сайын ... ... ... ... ... ... ал саясаткердің
шешімдері іскерлік өмірді қиындата түсуде. Осы ... ... ... ... ... болды. Жағымды болама ретінде күнкөріс және өзіне-
өзі сенімді бола тұра, осы қиын-қыстау кездерде өзіне өркендеуді қамтамасыз
ету болып табылады.
Бір ... ... ... орталық бөлімшесінің директорын
бөлімшенің шығындалуына байланысты орнынан алған кезде, ол ... ... ... жыл ... ... ... анағұрлым қолайлы еді, сол кезде мен орнымда
қалар едім. Ал қазір проблемалар ... және ... ... үшін екі ... болу ... ... менің қолымнан бұл келмейді». Осы ... ... ... жағдайды дәл бейнелейді.
Европада менеджерлер бірегей проблемаларды шешуге міндетті. Мысалға,
Европалық экономикалық қоғамдастықтың экономикалық және саяси ... ... ... ... ... және өздерінің шектеулері
мен жұмбақтарын ұстайтын ерекше ... ... ... ... ... ... мен ... ұдайы әсер етеді.
Европаның іскер белсендірілерінің болашық өмір деңгейі жөнінде көмескі
болжаулар жиі естіліп жүр. Бақылаулардың ... ... ... ... ... ... ... құнсыздану,
жұмыссыздық, қоғамдық тәртіпсіздіктер мен жоғары саяси тұрақсыздықпен
сипаттайтын кезеңнен өтуі турасында ... ... күні ... ... ... ... ... байланысты, осы қатынастарды жетік әрі толық меңгерген ... ... ... ... ... ... ... атқарған
басшылар осы күнде де жетекші орындардың ... отыр және ... ... ... ... жаңа ... ... курстарын өтпегені
белгілі. Елбасы Қазақстан Республикасының ... ... ... ( ... - 2030», әр жылғы жолдаулар, )
атап көрсеткендей біз ... ... ... ұмтылуымыз керек. Тек сонда
ғана дамыған мемлекеттер қатарына қосылып, әлемдегі лидер ... ... Ал бұл үшін ... ... ... ... реформаларды әрі қарай жалғатыру қажет ... ... ... ... ... және орта бизнес салаларының алатын орын өте
маңызды екені заман талабына сай көрініп отыр. ... ... және ... ... ... ... қатынастарға сай әрекет ете
білгені жөн. Олардың бұл ... ... және ... ... ... ... қажет. «Сапалы» менеджерлердің, фирма
менеджментінің макроэкономикалық деңгейдегі маңыздылығы көрінеді.
2 ФИРМА ДАМУЫНДАҒЫ МЕНЕДЖМЕНТТІҢ РОЛІ.
2.1 Фирма менеджментін ... ... ... жүйе ... ... субъектілердің
барлығымен сипатталады. Жалпы түрде - бұл кәсіпорынның қызметі. Дегенмен,
кәсіпорынның ішкі қызметін ... ... ... кәсіпкерлік
кәсіпорынның мөлшерімен анықталады. Фирма әрекетінің көлемі көп емес ... ... ... ... ... ... ... иесімен
атқарылады, бұл жерде қосымша мамандарды қатыстырудың қажеттігі ... ... және ... ... ... ... ... қарай бухгалтерлік бөлімі атқарады. Бұл ... ... ... ... оны ... басқарушы кәсіпорынның бастығына береді.
Фирманың кәсіпкерлік әрекетінің кеңеюіне қарай, фирма әрекетінің көлемінің
ұлғаюына ... ... ... ... қызметін құрады және оған
фирма қаржысын басқарумен байланысты өз өкілеттігінің бір бөлігін ... ... ... бұл ... ... ... қаржы бөлімі
немесе қаржы-экономикалық бөлімі атқарады, 2-сызба.
Бас ... ... ... ... қызметі ... ... ... және ... ... ... құрылымының қаржы
қызметі.
Шағын және орташа кәсіпорындардың бөлімдеріндегі жұмысқа, ... ... ... ... ... кең ... ... кәсіпкерлік фирмаларда ұйымдастыру қызметінің құрылымы өте
күрделі, өйткені ... ... ... ... тек қана өндірістік және
қаржы ... ... ... ... ... ... ... қатысуына байланысты болады. Фирма қызметінің
әрекеті фирманың экономикалық және ... ... ... ... Ірі ... ... ... кең профилді
менеджерлері, сондай-ақ атқарымды менеджерлері тартылады. Біріншісі,
әлбетте ... ... ... ал ... ... ... міндетін
орындаушы ретінде тартылады. Атқарымды менеджері кәсіпорынның әрекетінің
бір саласындағы ... ... ... ... ... ... менеджер, тәуекел-менеджер және т.б.).
Ірі фирмаларда қаржы қызметін қаржы департаменті атқарады, ... ... ... ... ... ... департаменті (қаржы директоры)
|инвестиция |жоспарлау бөлімі |қаржыны ... ... ... ... бөлімі | ... ... ... Ірі ... ... қаржы қызметі.
Қаржы қызметін бұндай ұйымдастыруда әрбір бөлім атқарымды орындайды.
Қаржы менеджментін ... ... ... ... ... ... фирманың жалпы қаржысының дамуын және саясатын анықтайды;
- фирманың әрекетін жалпы басқаруда жоғарғы ... ... ... ... қаржы әрекетін реттеуде, зандарды сақтауды қамтамасыз етеді;
- фирманың қаржысын басқару ережелері мен принциптерін әзірлейді;
- қаржыны жоспарлауға жалпы ... ... ... ... ... шешім қабылдау үшін, фирманың басшысына ... ... ... ... ... қызметінің құрылымына кіретін, қаржы бөлімінің бастығымен
тығыз байланыстылықты жұмыс атқарады.
Соныменен, фирма қызметінің құрылымы фирманың дамуымен және оның ... ... ... ... ... ... тұрақты
түрде дамуда, өйткені оған сыртқы ... ... ... ... ... және ... ... құралдарын пайдалану әceр етуде.
Шағын, орта және ірі ... ... ... ... белгілі мөлшерде шартты, бұл ... ... ... мүмкін, оны фирма әрбір нақтылы ... және ... ... ... ... ... дамыған елдерде ... ... ... ... ... ... ... керекті ішкі
қаржы ақпараттарынының негізгі көзі болып есептелінеді, сонымен қатар,
қаржы директорының мәртебесі бас ... ... ... ... ... ... басқарушы директор, барлық
бөлімдер бойынша менеджерлер, акционерлер кеңесі және тағы да ... ... ... ... көңіл бөлгені дұрыс. Олар: аталған фирманың
жарғылық қоры, айналым капиталының мөлшері, қандай тауар (қызмет, өнім)
түрін ... ... ... ... түрі ... ... баға,
өздерінің баға белгілеу стратегиясы, нарықтағы бәсекелестік ... ... ... ... ... жүйе ... басқарушылықты дұрыс
ұйымдастыру, ішкі қарым-қатынасты қалыптасытру, өндірістік процесті
ұйымдастыру, қаржылық ... ... ... ... тарапынан берілетін
бұйрықтардың тиянақты орындалуын ... ету, ... ... және ... дегенміз – ұйымдастыру және басқару жөніндегі шаруашылық
дербестігі бар іскер адам, өз ісін ... ... ... Менеджерлік әрекеттің мәні өзгерусіз, тек менеджердің ... ... ... әдісі ғана қалады. Еңбектің басқа түрлерімен салыстырғанда
басқару еңбегін ұйымдастырудың бірнеше ерекшеліктері болады. ... ... оынң ... және ... ... ... ... міндеттің
артықшылығы көбінесе басқару еңбегінің творчестволық ой-мінезін алдын-ала
анықтау болып табылады. Менеджер адам финанс және басқа да ... ... ... әрекеттің қорытындысы алға қойылған
мақсатқа жетумен бағаланады. Қандай да ... ... ... ... ... бес базалық операция болады. Олардың ... ... және ... қолдауда интеграциялық
ресурстар басты роль атқарады.
Менеджер ... ... ... Ол ... ... ... және осы ... жету үшін не істеу керек екендігін шешеді.
Екіншіден, менеджер жұмысты ... Ол ... ... ... ... ... іске ... үшін қажеттілікке талдау
жасайды. Ол сонымен қатар, оларды басқарылатын жиынтықтарға, ал бұл ... ... ... ... ... мен коммуникацияны қолдайды. Ол түрлі
жұмыстарға жауапкершілікті адамдардан өзінің ... ... және ... ... әдіс жәрдемімен жалақы жөнінде, жұмысқа тағайындау, қызметке
жоғарлату арқылы көптеген ... да ... ... ... ... шешуді
ұйымдастырады.
Төртіншіден, менеджерлік қызметіндегі өлшеу. Ол өлшеу бірлігін
белгілейді, ... ... ... тән ... ... ... ... нәтижесіне назар аударады.
Бесіншіден, ол өзімен бірге адамдардың өсуіне жағдай жасайды. Аталған
еңбек өмірінің сапасы ұйым ... ... ... бар ... ... ... ... операциялар жұмыстардың саатына блінуі мүмкін,
сөйтіп олардың әр қайсысына ерекше сапа және мамандықты талап етеді. Кімді
менеджер деп ... ... ... ... жиі ... Осы жерде есте болатын
жай, менеджер билі емес, ранг ... ... ... ... ... ... ... үлесі.
Сонымен, отандық тиімді менеджердің негізгі сапалығы – ... ... ... іскерлік және жетулдіруді көтермелеу,
қызметкерлердің жақсы жұмыс істегендері үшін мадақтау және тиімді топталған
пікір сайысын өткізу, т.б. ... ... ... іс-әрекетін әртурлі басқару функциялардың
үйлесімділігі ретінде аңықтауға болады. Функциялар ... ... ... нені жасайды? деген сұраққа жауап береді. Менеджерлерде төрт негізгі
функция бар :
1. Жоспарлау
2. Ұйымдастыру
3. Ынталандыру
4. ... ...... ... басқарылатын объектіге
менеджердің ұйымға ықпал ету ... ... ...... ... ал ...... жету ушін ең тиімді әдісті таңдауға
мүмкіндік береді.
Менеджмент былай ... :
1. ... ... ... ретінде
3. Басқару органы және аппараты
4. Адамдар категориясы ретінде
5. Ғылым және өнер
2.2 Фирмдағы қаржылық және ... ... ... ... ... ... және персоналды басқарудың
теориялары мен тұжырымдамалары, сондай-ақ маңыздылығы ... ... ... ... ... ... тоқталайық.
Нарықтық экономика кезінде кез келген кәсіпорындардың жұмысын басқару
жүйесіндегі ең бір ауыр және ... ... бірі - ... ... ... ... елдерде бұл басқарудың принциптері және
әдістері 19-20 ғасырларда арнайы ... ... ... ... ... ... атқа ие ... Жұз жылдан астам мерзімде
қаржылық менеджмент ілімі эволюциялық дамудың жеткілікті ұзақ ... ... ... ... ... ... ... көптеген өзгерістерге ұшырады.
Қаржылық менеджмент — бұл кәсіпкерлік ... ... ... ... ... ... жүйесі.
Қаржыны басқару — кәсіпорынды жалпы басқару жүйесінің ажыратылмайтын
бөлігі. Қаржы менеджментін капиталды ... ... және ... пайда
алуі мақсатыңда қаржы ағымын басқаруды ұйымдастырумен анықтауға болады.
Қаржы ... ... ... процесінде қаржы тетігіне сүйенеді.
Фирманың қаржысын басқару қаржы тетігінің көмегімен орындалады, ол
басқарушы және ... екі ... ... ... ... жүйе ... субъектісі)
Қаржы қызметі және оның бөлімшелері
|Басқарылушы қосалқы жүйе (басқару объектісі) ... ... ... ... ... |
| ... көзі ... ... ... ... ... ... негізгі қосалқы жүйесі
Басқару субъектісі болып, яғни қаржы менеджментінің қосалқы жүйесі қаржы
қызметі, оның бөлімдері және қаржы менеджері саналады. Қаржы ... ... ... болып кәсіпорынның ақша айналымы саналады.
Фирманың қаржы тетігі - бұл ... ... ... ... ... ... қатынасын басқару жүйесі. Сонымен қаржы тетігінің
негізгі элементтері: қаржыны басқару объектісі ... ... ... ... қаржы құралдары, қаржыны басқаруды ақпараттармен және
құқықпен қамтамасыз ету. ... ... ... ... ... кәсіпорындардан және мекемелерден шикізат, материалдар жеткізу,
құрастырушы мүліктер, өнімдерді сату, қызмет көрсету қатынасы;
- есеп ... ... ... ... несиелерді алғанда және жапқанда,
валютаны сатып алу және сатуда және басқадай ... ... ... қатынас;
- коммерциялық және қаржы тәуекелдіктерді ... ... ... және мекемелермен қатынас;
- өндірістік және ... ... ... ... тауарлар,
шикізаттар және қор биржаларымен қатынас;
- инвестицияны орналастыру туралы инвестициялық институттарымен қатынас;
- фирма қызметкерлерімен ... ... ... қатынас;
- аудиттік фирмалармен және басқадай шаруашылық етуші субъектілермен
қатынас.
Барлық көрсетілген түрлерге ... ... ... ... ... ... және жинақы төлемі мен ақша ... ... ... ... ... ... қаржы қатынастарын төрт
топқа, олардың екі тобын сыртқы және екі тобын — ішкі ... ... ... ... және ұйымдармен қатынас. Бұл ақша төлеу көлемі
жағынан ең ірі топ. ... ... ... ... ... ... әрекетке материал құндылығын алумен байланысты. Бұл топтың қаржы
қатынасы бастапқы ролді атқарады, ... ... ... саласында
ұлттық табыс жасалынады, кәсіпорындар өнімдерді са-тудан түсім және ... Бұл ... ... ... ... әрекетінің түпкі
нәтижесіне тікелей әсер етеді.
Қаржы-несие жүйесімен қатынас әртүрлі болады. Алдыменен, бұл ... ... ... және ... тыс қорлармен, салық төлемімен,
сондай-ақ қаржы нарқы инфрақұрылымының мекемесімен байланысты.
Фирманың ішкі қаржы қатынасы — бұл ... ... ... ... ... ... ... цехтар, бригадалар,
сондай-ақ, кәсіпорынның қызметкерлері — жұмысшыларының қатынасы.
Фирмалардың ішкі ... ... ... ... ... қаржы қатынасына, холдинг жағдайындағы фирмалардың ... ... ... оларға ортақтығы, олардың кәсіпорынның өздері
жасаған шаруашылық операцияларының ... ... ... ... ... ... алдымен оның өндірістік-шаруашылығының күй-
жайының сипатымен анықталады.
Қаржы жүйесінің көрсеткіштері ... ... жүйе ... ... әсер ете алады. Қаржы көрсеткіштеріне ... ... ... ... басқаруда қолданылады және
олар төмендегі топтарға бөлінеді:
- кәсіпорынның мүлкін ... ... ... ... қабілеттілгі және өтемділік ... ... ... ... ... ... қаражаттары жайының көрсеткіштері;
- рентабельдік және т.б. көрсеткіштер.
Қаржы әдістері — бұл ... ... ... ... ... есебі, талдау, жоспарлау, болжау, қаржыны бақылау, қаржыны реттеу,
есептесу жүйесі, несиелеу, салық салу, ... ... ... және т.б. Аталған әдістердің құрамды элементтері болатындар қаржы
басқарудың арнайы ... ... және ... ... ... және ... құралдары жалпы түрде кез келген келісім шартпен түсіндіріледі,
онда бір мезгілде бір ... ... ... және басқаның қаржы
міндеттемесі ұлғаяды. Соныменен, қаржы құралдары — бұл ... құны ... ... ... қаржы нарқында түрлі операциялар орындалады. Қаржы
құралдары бірінші және екінші түрге бөлінеді. Біріншіге жататындар: ... ... ... ағымдағы операциялар бойынша несиелік және
дебиторлық қарыздар және т.б.
Белсенді нарық ортасының қалыптасуы кәсіпкерлік әрекетте екінші ... ... және оның банк ... ... және сауда
фирмаларының қаржы бөлімінде қолданылуына ... ... ... ... ... ... қаржы опциондары, форварлық ... ... ... ... және т.б.
Фирма менеджментінің екінші саласы персоналды басқару ... ... ... фирма әрекеті барысында кездесетін күрделі
мәселелердің бірі.
Әр алуан пән аралық ғылыми және практикалық ... әлі де ... жас, ... және бір қалыпты дамымайтын саласындағы жетістіктерге
сүйенетін мамандық ретінде басқару жүйесі ... ... нық ... ... ... ... ... жетістіктеріне қарамастан,
жалғыз емес, ал кей жағдайларда ... ... ... ... көтерудің ең тиімді жолы да емес екенін көз жеткізуге ... ... ... ... ... ... байқау ретінде басқа бағыт – психология, социология, мәдени
антропология ... ... ... бағыт бекітілді, ол
ұйымдар және анағұрлым ірі әлеуметтік жүйелерде басқарудың нақты ... ... үшін ... Оның ... ... ... жетілдіру, «адам факторын» жұмылдыру, көшбасшылықтың ықпалын
арттыру бойынша ... ... іске ... екі ... – оңтайландыру және тәртіптілік бағыт қатар дамығанмен
де, бір-бірімен ... ... ... ... ... жылдары
кибернетика, басқару шешімдерін талдау және ... үшін ... ... ... ... дамуы, жеке компьютерлерді ойлап
табуда ерекше сапалы ... ... ... ... ... әдістің белсенді пайдалануына ықпал етті. Бұл басқару ғылымы мен
басқару білімдерінің белгілі түрде күрделенуіне әкеп ... ... ... ... бағытта дымыды. Ұйымдардың әлеуметтік жүйе ретінде мәнін
түсінуі мен ... ... 50-60 ... ... ... ... «посбюрократиялық ұйымдар», «ұйымшылдық гуманизмі»
идеялары, ал соңынан - өз ... ... ... ... ... өзінің ішкі құрылысын оның ... ... ... ... ... ... оның ... мақсаты мен іс-
әрекет технологиясына, оның «адами капиталын» қалыптастыратын ... ашық жүйе ... ... туралы түсініктер өте күшті
капитал етті.
Кей жағдайларда негізделген, нәтижелі жұмыс ... ... ... ұйымдастырылған, тіпті бюрократтандырылған басқару жүйелері, ал кей
жағдайларда – ... ... ішкі ... өзін - өзі ... ... ұйымдар болып табылады.
70-жылдар шегінде «жағдайға қарай қимылдау» идеясы кеңінен тарады,
бұл идея ... ... ... ... ... байланысты
қатал уақытпен белгіленген де, сондай-ақ ішкі еркіндікке негізделген де
басқару жүйелерінің әр алуан түрлерінің ... ... Бұл, ... ... жүйелерге сүйенушілер мен ... ... ... мүмкіндігін жұмылдыруда деп білетіндерді бітістерді.
Ғылыми, атап айтқанда, математикалық құралға, сондай-ақ адамдардың
тәртібін ... ... ... ... ... ... бола бастады, себебі 80-жылдардың басында «ұйымшылдық мәдениеттің»
барлық кәсіпорындардың – жүйелік те, ... те ... ... ... ... аса ... ... Басқаруда
технократизмнен гуманизмге қарай тағы да қозғалыс сезілді.
Алайда, ... ... ... ... елімізде ғана емес, бүкіл әлемде
де өзгерді. Қорлар азаюда, рыноктар қысқаруда, ... ... ... ... ... жұмыссыздық қатерлі бастаманы көтертпейді, ал саясаткердің
шешімдері іскерлік өмірді қиындата түсуде. Осы қатал ... ... ... ... болды. Жағымды болама ретінде күнкөріс және өзіне-
өзі сенімді бола тұра, осы қиын-қыстау кездерде өзіне өркендеуді ... ... ... ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ МЕНЕДЖМЕНТТІҢ ДАМУЫ
3.1 Менеджмент – фирма дамунының басты факторы
Фирма – менеджменттің жүйелік обьектісі. ... ... ... ... өсім ... ... Өндіріссіз тұтыну
болмайды, тек шығарылған өнімді тұтыну болады. Атап, айтқанда кәсіпорын
өнім шығарады, жұмыстар және қызмет көрсетеді, яғни тұтыну және ... ... ... ... фирма ішкі орта
Қаншалықты фирма тиімді жұмыс істейді, оның қаржылық ... ... ... ... ... және ... индусриалдық
қуатына байланысты болады. Оның негізгі белгілері мыналар:
➢ Ұйымдық бірлік: фирма – бұл белгілі бір ... ішкі ... ... ... ... ... Белгілі бір түрдегі өндірістің құрал кешені: фирма пайданы ... ... ... ... өндіру үшін
экономикалық ресурстарды біріктіреді;
➢ Мүліктің жекеленуі: фирманың өзінің мүлкі болып, белгілі бір
мақсатқа жеке пайдаланылады.
➢ Мүліктік ... ... ... ... сай ... ... толық жауапкершілікте болады.
➢ Кәсіпорын дара басшылықты болжайды, басқарудың тікелей әкімшілік
формасына негізделеі.
➢ Шаруашылық айналымына жеке ... ... ... – шаруашылық және экономикалық дербестік: кәсіпорын өзі
түрлі мәмілелерді және операцияларды жүзеге асырады, пайдасын өзі
алады немесе зиян ... ... ... ... жағдайын және
өдірісті одан әрі дамытуын жақсартады.
Фирма менеджментін ақпаратпен жабдықтау жүйесі оның нәтижелі ... үшін аса ... ... ... ... басқару жүйесінің тиімділігі
көп жағдайларда оны ақпаратпен жабдықтауға байланысты. Нарықтық экономикаға
ену жағдайындағы белгілі формула «уақыт-ақша» - осы сияқты: ... ... ... ... қатысты ол жанадан тура
мағынаға ие болады, өйткені басқару шешімін ... ... ... байланысты: қаржы ресурстарының шығын көлемі, пайда,
деңгейі, ... ... ... ... жобалар және
инвестициялаудың қаржылық аспаптарың балама тандау және тағы ... ... ... ... жақсылық денгейін және оны:
экономикалық даму қарқынын қалыптастырады.
Фирма пайдаланған капиталының мөлшер неғұрлым үлкен болса, ... ... ролі арта ... ... ... ... ... қабылданатын қаржылық шешімдер сапалы ақпаратқа
байланысты.
Фирмалық менеджменттің ... ... ... ... бойынша тиімді оперативтік басқару шешімдерін жоспарлау ... ... ... ... ... толассыз бағытталған қажетті
ақпараттық көрсеткіштер, дайындау. Фирмалық менеджменттің ақпарат жүйесі
тек басқарушы ... мен ... ... ... ... ғана шектелмейді, сонымен қатар ол сыртқы шеңбердегі
көптеген ... ... ... етеді. Кәсіпорынның
ақпаратын негізгі пайдаланушылар төменде көрсетілген.
Фирма менеджменті ақпараты жүйесіне қатысты, ақпаратты пайдаланушылардың
құрамын ... ... атап ... жай ... ... пайдаланатын
ішкі және сыртқы пайдаланушылардың ақпаратқа ынталылығы біршама ажыраңқы.
Сыртқы пайдаланушылар — ақпараттың белгілі бөлігін яғни кәсіпорынның
қаржы нәтижесі және оның ... ... ... бөлігін пайдаланады.
Бұл ақпараттық басым көпшілігі кәсіпорынның қаржы есебінде болады.
Ішкі пайдаланушылар – жоғарыда аталған ... ... ... ... ... ... бар ... ақпараттарды
пайдаланады. Мұнан басқа, ішкі ақпарат пайдаланушылар біршама ... ... ... ... ... ... ... дайындауға және қабылдауға қаржылық ақпарат маңызды роль атқарады.
Сол себепті фирмалық менеджмент сапалы ақпараттық жүйесін қалыптастыруға
өте ... ... ... ... қаншалықты алынған ақпарат шешім
қабылдау нәтижесіне әсерін тигізетіндіктігін анықтайды, ... ... ... ... ... ... ... жасауда, оперативті қаржы жоспарын дайындауда маңыздылықтың ролі
зор.
Толықтық - талдау ... ... және ... ... ... ... оперативтік басқару шешімдерін ... ... ... ... ... - қалыптасқан ақпараттың жұмыс нәтижесін және ... ... ... ... ... сипаттайды.
Төмендегі 1-сызбада фирма ақпаратын пайдаланушылар туралы толық
ақпарат көрсетілген.
Фирма ақпаратын негізгі пайдаланушылар
Ішкі пайдаланушылaр
... ... ... ... ... ... ... иелері (акционерлер)
• Басқадай ішкі пайдаланушылар
Сыртқы пайданушылар
• Кәсіпорының несиегерлері
• Потенциалды инвесторлар
• Кәсіпорынның ... ... ... ... Салық органдары
• Аудиттік фирмалар
• Қаржы жөніндегі шақырылған кеңесшілер және ... Қор ... ... сыртқы пайдаланушылар
1-сызба. Кәсіпорынның ақпаратын негізгі пайдаланушылардың ... ... ... — жинақталған ақпараттық материал дер кезінде
қолданылуы керек. Жекелеген ақпараттық көрсеткіштер, фирмалық ... оның ... ... бір күн ғана ... ... ... ... жекелеген қор бағамы және ақша құралдары), басқалары —
айда, маусымда қолданылуы мүмкін.
Түсініктілік—ақпарат белгілі стандартқа сәйкес, түсінікті, қарапайым
жасалынып, ... ... ... ... ... Біреулерге
түсінікті, басқаларға түсініксіз күрделі болмауы тиіс.
Талғамалылық - кәсіпорынның әрекетін басқару ... ... ... ... өте ... ... ... менеджмент
жүйесінде "ақпараттың көптігі" басқару шешімдерін қабылдауға қажетті
ақпараттық мәліметтерді ... алу ... ... бұл өз ... ... ... қалыптастыру шешімін қабылдау, кәсіпорынның
әрекетін ... ... ... ... қымбаттатады.
Салыстырмалық арқылы жекелеген активтердің құнын бағалау ... ... ... сол ... кәсіпорынмен салыстыру мүмкіншілігі
туады. Мұндай салыстырмалық жекелеген ақпараттық көрсеткіштердің анықтауды
сәйкестендіру арқылы қамтамасыз ... ... ... және ... есебі пайдаланылды.
Тиімділік - фирма менеджментінің ... ... ... ... ... ... ... керекті ақпарат шығыны
тиімділіктен артпауы керек.
Фирма менеджментті ақпараттық жүйемен жабдықтау мағынасы, оның ... ... ... салалық ерекшеліктерімен анықталады, олардың
ұйымдастырылуы - құқықтық жұмыс істеу түріне және т.б. ... ... ... ... ... және ішкі ... көзі ... менеджментті ақпаратпен жабдықтау жүйесінің сыртқы көзі арқылы
қалыптастыру көрсеткіштері, төрт негізгі топқа бөлінеді.
Мемлекеттің жалпы экономикалық дамуын сипаттаушы ... ... жүйе ... тобы негізінен кәсіпорынның стратегиялық
дамуына (актив және капиталдық даму ... ... ... ... ... ... сипаттаушы көрсеткіштерін.
қалыптастыру жүйесі) талдау жасау және сыртқы ортасының ... ... ... Бұл жүйе ... ... үшін мемлекеттік
статистика көрсеткіштерін пайдалануға болады. Бірінші топ құрамына ... — екі ... ... блокқа - "Макроэкономиканың даму көрсеткіштері"
Фирманың қаржысын басқару процесінде: ... ... ... көрсеткіштерден тұрады:
• ішкі жалпы өнім және ұлттық табыстың даму қарқыны;
... ... ақша ... көлемі;
• халықтың ақшалай табысы;
• тұрғындардың банктегі салған ақшасы;
• инфляция индексі;
• орталық банктің есептеу мөлшерлемесі.
Екінші блокка — ... даму ... ... ... сала
туралы негізгі ақпараттық көрсеткіштерді көрсетеді:
• өндірілген (сатылған) өнімдердің көлемі, оныңі ... ... ... ... ... оның ішінде айналым активі;
• фирманың меншікті капиталының құны;
• фирманың ... ... ... оның ... ... ... ... жұмысы бойынша пайдаға ... салу ... ... ... ... ... құн салығының мөлшерлемесі және
өнімге акциздік салым;
• қаралып отырған ... сала ... ... ... ... ... менеджменттің даму
перспективалары.
Өтпелі ... ... ... үшін тек ... ... ғана емес,
сонымен қатар кейбір оңды мезеттермен сипатталады. Атап айтсақ:
➢ Фирмалар ... ... ... ... ... алушылардың
мұқтажын қанағаттандыра алатын өнімдерді өндіре бастады;
... ... ... ... ... ... ... өнімдерді өткізу, оның сапасын жақсарту – қаржылық
сәттілікті ... ... ... жолы ... ... бастады;
➢ Рыноктар тауарлар мен толықтырылып, кейбір экономикалық салаларда
кінәратсыз бәсеке пайда болды.
Фирмаға басшалақ ету ... ... ... даму ... ... тиіс. Олардың өзгерусіз, бір орында қатып қалуларына
болмайды. Фирманы басқару ... ... ... ... ... және ... әрбір нақты кезеңнің ерекшеліктерін ескеріп отыруға тиіс. Фирмаға
басшылық етудің ... де ... ... ... ... ода әрі даму ... анықтап, бұл дамуды шапшаңдату ... әсер ... сол ... үшін аса ... ... ... ... табылады.
Қазақстан Республикасында фирмалық менеджменттің дамуы коммерциялық
фирмалардың пайда болуынан басталды. Фирманың менеджмент стратегиясына көп
нәрсе байланысты. ... құру ... ... ... соңғы жылдары өріс
алған антибюрократиялық науқанды, ... ... ... ... Шамасы, біз осы орайда, көпшілік жағдайдағыдай, ұшқарылыққа бой
ұрамыз Әкімшілік – пәрмендік ... ... өз ... бір іс, бұл ... ... қабаты – мемлекеттік болсын, партиялық ... ... ... ... ... ... алып,
бюрократтандырылған жүйелердің патологиясын бүкіл қоғамға жаяды және
тоқыраудың көзі ... ... ... өз ... басқа іс-жетекшіні,
басқарушыны, маман менеджерлерді жою, оны экономикалық және ... ... ... ... ... ... ... әкімшілік аппарат
жұмыскерлері станокқа, дүкенде, тағы сол ... ... ... деп сенім
арту. Былай ойлау-қауіпті қиял, ішкілікпен күресудің алғы шарты ... ... тең ... лауазымды шаруашылық ... ... ... ... бәсекеге, өндірушілердің еркіндігіне негізделген
рыноктык экономика бұрынғы жүйемен ... ... ... ... Бірақ бұл менеджерлер бұрыңғыдай емес, мүлдем жаңа қасиеттерге
ие болуы қажет. Әкімшілік – ... ... ... және
ғалымдармен қоса) жалпы АҚШ ... ... де қоса ... ... ... аяғында 15,0 %-дан 80-жылдардың ортасында 30%-ға
дейін өсті, ал кейбір фирмаларда бұл үлес 70-80% - ға да ... Және ... ... бойынша мамандардың басым көпшілігі фирмалардың әкімшілік
аппаратынан өздігінен, іскерлік ... ... ... өз ... өзі ... әрекет етуші компанияларға кетуіне қарамастан, іске асырылды.
Бастаушы капиталистік елдердегі ... ... ... ... ... байқалмады. Басқарушылар саны мен үлес салмағының
арттырылуы жеке ... ... ... әрбір центпен есебі
жүргізіліп, ал мемлекеттік бюджет демократиялық институттардың ... ... ... ... іске ... ... бізге бұдан маңызды қорытынды жасау қажет – ... ... ... ал ... ... терең өзгерістерде болып отыр.
Жаңа жағдайларға бейімделу ...... ... ... көшу – бұл нағыз төңкеріс, - бұл алдыңғы ретке шығуы тиіс негізгі
мәселе. ... ... ... «аппаратшылар» мұндай бейімделуге қабілеті
бола бермейді. Алайда ... ... ... ...... ... пен ... еңбекке үйретілген, мамандық
әзірлігі бар, шындықты білетін адамдардың аса құнды әлеуеті. Бұл ... ... ... ... ... жаңа ... дұрыс орнласуын,
оқытылуы мен мамандық алуын қамтамасыз ету ... ... ... еңбекке
ынталандыру және олардың құқығын қорғау қажет, жаңа тіпті ... ... ... ... ... ... қалыптастыру керек
және сол ортада жаңа жағдайларға тез жақсы бейімдеушілер тіршілік етіп,
табысқа жете алады.
Егер ... ... ... ... туралы айтатын болсақ, онда
басқару үдерістерінің компьютерлендірілуі, талдау мен ... ... ... еңгізу, шығындар мен нәтижелердің мұқият
есебін жүргізу турасында айта кету ... және ... ... ... - ... жеке мақсатын айқындау, бағыныстыларын түсіну, өз
уақытын дұрыс бөлу, ... ... өз ... ... ... ... тағы ... Мүмкін, барлық осы жай ғана істерге іс жүзінде ие болу
үлкен тура ғана емес, сонымен қатар ... ... ... және ... ... ... біздің шаруашылық өмірімізде көп ... ... ... ... ... ... кезінде қаржыларды басқару үшін есепті немесе экономист-
менеджер мамандығын иемдену жеткілікті, ... ... ... ... есеп ... немесе басқадай есеп айырысу шеңберінен
аспайды. Үлкен және орташа ... ... ... ... ағысы
қалыптасады және соған сәйкес өнімдерді (жұмыстар қызметтерді) тұтынушылар
пайда болады, бұл ... ... ... ... қозғалысы және көбеюімен
байланысты қаржылық операциялар басым болып ... ... ... ... 1) ... фирманың көрсететін
қызмет көлемінің көбеюі; 2) несиелерді қайтармаудан болатын шығындар ... ... 3) осы ... ... ... ... артуына байланысты бағалардың көтерілуі. Бәсекелес рынок
жағдайында ... ... ... ... ... Шығындар мен қорлардың
төмендеуі автоматтандыру деңгейінің артуымен, үстелген ... ... ... ... және тағы сол сияқтымен
байланысты болып келеді. Көрсетілетін қызмет көлемінің ... ... ... ... жаңа ... шығу мен жаңа сапалы ... ... қол ... болады.
«Сатып алушы рыногының» қаржылық қызмет ... ... ... ... ... ... мен ... елдердегі фирмалық
индустрияның құрылуы менеджмент пен маркетинг концепцияларының қаржылық
салаға еңгізілуі мен ... ... пен ... ... болуына
ықпал етеді. Қазақстанда осыған ұқсас үдерістер көп мөлшерде сауданы, ал ... ... ... қамтиды. Сондықтан фирма менеджментінің пайда болуы
турасында тек осы салада жиналған әлемдік тәжірибені меңгеру негізінде ғана
айтуға болады. ... ... және ... ... ... шетелдік коммерциялық фирмаларда пайдаланатын әр алуан
ұйымдастырушылық ... ... ... ... ... анағұрлым оңтайлы құрылымды таңдау үшін ұсыныстар жасалды. ... әр ... ... ... оларды көрсету технологиясы мен әр
алуан қаржылық институттардың шоғырлану ... ... ... даму ... ... ... ойды тұжырымдайтын болсақ, фирма дамуындағы менеджменттің
ролі ... күні ... ... ... ... ... Себебеі, фирма
менеджменті саласында қызмет атқаратын ... ... ... ... мен ... ... ... дамуына зор ықпал етеді.
Осы курстық жұмыста қарастырылған бұл ... ... ... пайдасы үлкен екенін көруге болады. Әрине, мемлекетіміз жас деп
айтқанмен, қазірг күні әлем ... ... ... ... ... Фирма қызметі барысында менеджер қабылдайтын қай шешім болмасын ол
фирма мүддесіне сай, пайда табуды көздеуі ... ... бұл ... әлі толық жетіспейтіні байқалуда. ... да ... ... бір пәні ... жоғарғы оқу орындарында оқытылады.
Қазақстанда, оның қаржы рыногтарында, рыногтың жалпы ... ... ... пен ... бірдей деңгейде болуын түсіндіретін жағдай
пайда болды. Мұндай жағдай тұрақсыз және ... ... ... ... ... ... беталысының күшейтілуі кезінде, қаржылық
қызмет көрсету рыногының қалыптасу саласында, олардың ... мен ... ... ... саласындағы әлемдік тәжірибесі
талап етіледі.
Фирманы ұйымдастыру және қалыптастыру қағидалары басқарудың әкімшілік-
пәрменділік жүйесінің рыногтық ... ... ... ... ұшырады. Қазақстанда қабылданған фирмалар, фирмалық әрекет
туралы ... ... ... ... ... нарықтық жүйенің құрылу
қағидасын іске асырады Фирмалық менеджмент немесе фирма қорларын ... ... ... ... механизмді ... оның ... ... ... қабілетін арттыру
мақсатында реттеудің ... ... ... мен ... ... ... менеджмент – бұл нарықтық экономиканың ... ... ... ... ... ... үшін нақтылы
жағдайлар жасауы кезінде тек бір ... ... ... ... ... менеджменттің негізі адамдар ресурстары мен кәсіпкерлік қызмет
болып ... ... да, ... менеджментінің басты міндеті - ақпарат
жасау, білім, тәжірибе, тиімді басқаруды қалыпасытру және дамыту шараларын
ұйымадстыру. Басқару қызметінің ... түрі ... ... ... ... ... ... бірге, фирма менеджменті адамдар
қызметінің кез-келген түрінің ажырамас бөлігі болып табылады.
Экономиканың ... ... ... экономикалық өсім жасаудан
құраладаы. Өндіріссіз тұтыну болмайды, тек шығарылған өнімді тұтыну болады.
Атап, ... ... өнім ... ... және қызмет көрсетеді,
яғни тұтыну және ұлттық байлықты ... ... ... ... ... ... ... оның нәтижелі жұмыс
атқаруы үшін аса ... ... ... ... ... жүйесінің тиімділігі
көп жағдайларда оны ақпаратпен жабдықтауға байланысты. ... ... ... ... ... қатынастар жүйесін белгілейді.
Осыған орай, менеджменттің тағы бір ... ...... ... ету, ... және ... өсуіне кепілдік беру. Менеджерлерге басшылық
міндеттерін орындау үшін оларға түпкілікті жәе ... яғни ... ... ... да, ... қызметкерелрдің ынталы жүйелерін
жете зерттеуді қажет етеді. Фирма менеджментінің міндеті мен мақсаты ... ... ... ... арқылы іске асырылады. Мұны менеджерлер деп
айтуға болады. Менеджер – бұл басқарушылық қызметпен айналысатын кәсіпкер
маман. Егер ... ... ... ... ... ... ... басқару үдерістерінің компьютерлендірілуі, талдау мен шешімдердің
негізделуінің оңтайлы ... ... ... мен ... ... ... турасында айта кету қажет және басқару ... ... - ... жеке мақсатын айқындау, бағыныстыларын түсіну, өз
уақытын дұрыс бөлу, күйзелістен шығару, өз салмағын қадағалау, ... ... тағы ... ... барлық осы жай ғана істерге іс жүзінде ие болу
үлкен тура ғана емес, сонымен ... ... ... ... және кәсіпорын мен
ұйымдардың жаңалықтарға, біздің шаруашылық өмірімізде көп ... ... ... ... ... ... ерекше саласы ретінде тек ... ... ... ғана ... ... ... операциялары өрісінің
өркениетті елдердегі деңгейге дейін кеңеюі барысында бұл қызметтерімен,
валютамен операциялар, ... ... мен ... ... ... мен ... ... клиенттерге өз қаражаттарын оңтайлы
салу, қаржы салымы обаларын бағалауға көмек көрсету лизинг, ... ... да ... ... ... экономика несие мекемелері арасындағы
қаржылық рынок бәсекесін, құнсыздануға апаратын ... ... жаңа ... мөлшерін құруға бейімделген нақты қаржы салымы
жобалары мен ... ... ... ... беру ... ... фирма менеджментісіз мүмкін емес. Банктік ... ... ... жай ғана ... берумен шектеліп қана қоймайды, сонымен
қатар несиелердің, ... ... ... ... ... уақтылы қайтарылуы қажет. Өз жұмысымда мен қаржылық
менеджментті фирмалық менеджменттің негізгі ... ... ... ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Экономика организаций (предприятий),3-издание. Москва, «Проспект» 2006.
И.В. Сергеев, И.И. Веретенникова, 378 стр.
2. Балабанов И.Т.Финансовый ... ... ... и ... Основы банковского менеджмента. Учебное ... под ... ... Роуз ... Банковский менеджмент. – Москва: 1993г.
5. Челенбай А.Д на пути к ... ... ... ... 1997г. № 8
6. ... ... принципы и правила. Научное издание / Под
редакцией В.И. Данилова-Данильяна Н.Н., НКЦП, 1992. - 232 ... ... дело // ... пособие под редакцией к.э.н. Бабичевой Ю.
– Москва: Экономика, 1995г.
8. Қаржы, Ілиясов Қ.Қ., ... С., ... 2003 жыл. ... ... газеті, № 5, 2007 жыл қаңтар айы, 13-бет.
10. Қаржының жалпы курсы. ... А.И. ... ... ... ... ... В.Д. ... 2005жыл. 14-бет.
12. Казначейский механизм исполнения бюджета. Жакипбеков С.Т Алматы: Қаржы-
қаражат, 1999жыл.
13. Регулирование ... ... ... С.Т. ... Қаржы-
қаражат, 2003год.
-----------------------
Ғылым және өнер ... түрі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... өндіріс бөлімшесі
• Қызметкөрсету, жанама және қосалқы бөлімшелер
... ... және ... ...

Пән: Менеджмент
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Капитал құрылымның теориясы7 бет
Компьютерлік фирма менеджментінің ақпараттық жүйесі21 бет
Менеджмент теориясы. Менеджмент және фирма17 бет
Қазіргі фирмаларда басқару процесінің құрылымдық ұйымдастырылуы.Әлеуметтік топтарды басқару психологиясы және менеджменттің қазіргі ақпараттық технологиялары.5 бет
"қабылданған шешімді орындаудағы ұйымның функциясы"6 бет
«Данон» компаниясының персоналдың дамыту процесін басқару22 бет
Басқарудағы жоспарлау функциясы11 бет
Бәсеке қабілеттілікті арттыруда сервистік қызметтің мәні38 бет
Менеджмент туралы мәлімет9 бет
Менеджментті жоспарлаудың стратегиялық жоспары29 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь