Банктің мешікті капиталы

Меншікті капиталдың маңызы, орындайтын функциялары мен құру тәртібі
1.1. Банктің мешікті капиталының құрылымы
1.2. Банктің меншікті капиталы мен оның қызметі
1.3. Банктің жарғылық капиталының құру тәртібі
1.4. Банктің меншікті капиталының жеткіліктілігі
Банктің меншікті капиталымен жүргізілетін операциялар және олардың есебі
2.1. Банктің жарғылық капиталының есебі
2.2. Банк акционерлерінен сатып алынған акциялардың есебі
2.3. Банк акционерлеріне дивиденттерді төлеу тәртібі және оның есебі
Банктің пассивтік операциялары негізінде қалыптасқан және барлық активтік операцмялар бойынша банк өтімділігін қамтамасыз ету және пайда табу мақсатында орналастыруға бағытталатын банктің меншікті және тартылған қаражаттарының жиынтығы банктік ресурстар болып табылады.
Банк ресурстарының құрылымына мыналар жатады:
1. Банктің меншікті капиталы
2. Банктің заемдік және тартылған қаражаттар
Банк русурстарының құрамындағы меншікті капитал үлесі тартылған қаражаттарға қарағанда өте төмен болғандықтан барлық қаражаттарға деген қажеттілігінің 10% жуық бөлігі өтелсе, ал қалған бөлігі тартылған қаражаттардың үлесіне тиеді.
Коммерциялық банктердің меншікті капиталының рөлі мен шамасы, басқа қызметпен айналысатын кәсіпорындар және ұйымдарға қарағанда өзіндік ерекшеліктерге ие.
Банктің меншікті капиталы банктің тұрақтылығын қамтамасыз етуде маңызды. Банктің бастапқы құрылуы барысында меншікті капитал көмегімен банк қызметіне байланысты алғашқы шығындар: жер, ғимарат, құрал-жабдық, жалақыға жұмсалатын және тағы басқа шығындар жабылады. Себебі, меншікті капиталсыз банктің қызметін бастау мүмкін емес. Осы меншікті капиталдың есебінен банкте қажетті резервтер құрылады. Сонымен қатар, банктің меншікті капиталы ұзақ мерзімді активтерге жұмсалымдардың басты көзі.
Банктің меншікті капиталы – банктің қаржылық тұрақтылығын, коммерциялық және шаруашылық қызметін қамтамасыз ету үшін құрылған банктің әр түрлі қорлары мен сол сияқты ағымдағы қызметінің нәтижесіне байланысты және өткен жылдардағы бөлінбеген пайдасы.
Банктің меншікті капиталының құрылымы бірдей емес, себебі, оларға әсер ететін әр түрлі факторларға, атап айтсақ активтер сапасына, меншікті пайданың пайдалануына, капиталдың бағасын нығайту мақсатында және банк саясатына байланысты жыл бойына өзгеріп отырады.
Сонымен, қазіргі коммерциялық банктердің меншікті капиталы мынадай баптар құрайды:
• Жарғылық капитал;
• Резервтік капитал;
• Қосымша капиталдар;
• Бак операцияларына бойынша тәуекелдерді төмендету мақсатында құрылған қорлар (резервтер);
• Бөлінбеген банк пайдасы;
Қазақстанда екінші деңгейлі банктер акционерлік формада құрыла алады.
Тақырыптың өзектілігі: екінші деңгейлі банктердің меншікті капиталының қалыптастыруы және оның банк қызметіндегі рөлі мен мақсаты.
Жұмысты орындаудағы мақсат: банктің меншікті капиталының жеткіліктілігіне жүргізілетін талдау мен оған қолданылатын көрсеткіштер және банктің меншікті капиталын қалыптастыру тәртібі мен қазіргі таңдағы отандық банктердің меншікті капиталын ұдғайту перспективаларын айқындау.
        
        | Меншікті капиталдың маңызы, орындайтын функциялары мен құру тәртібі |        ... ... ... ... ...                            |        ... ... ... капиталы мен оның қызметі                      |        ... ... ... ... құру ...                       |        ... Банктің меншікті капиталының жеткіліктілігі                     |        ... ... ... ... операциялар және олардың   |        ...                                                                |        ... ... жарғылық капиталының есебі                              |        ... Банк ... ... ... акциялардың есебі            |        ... Банк ... ... ... ... және оның ... |        ...  пассивтік  операциялары  негізінде  қалыптасқан  және   ... ... ... банк  ...  ...  ету  және  ... мақсатында орналастыруға бағытталатын банктің меншікті  және  тартылған
қаражаттарының жиынтығы банктік ресурстар болып ... ... ... ... ... ... меншікті капиталы
2. Банктің заемдік және тартылған қаражаттар
Банк русурстарының құрамындағы меншікті капитал ... ... ... өте ... ... ... ... деген
қажеттілігінің 10% жуық бөлігі өтелсе, ал қалған бөлігі ... ... ... ... ... капиталының рөлі мен шамасы, басқа
қызметпен айналысатын кәсіпорындар және ... ... ... ... ... ... ... тұрақтылығын қамтамасыз етуде
маңызды. Банктің бастапқы ... ... ... капитал көмегімен банк
қызметіне байланысты алғашқы шығындар: жер, ғимарат, құрал-жабдық, жалақыға
жұмсалатын және тағы ... ... ... Себебі, меншікті капиталсыз
банктің қызметін бастау мүмкін емес. Осы ... ... ... ... ... ... Сонымен қатар, банктің меншікті капиталы
ұзақ мерзімді активтерге жұмсалымдардың басты көзі.
Банктің меншікті капиталы – банктің ... ... ... ... қызметін қамтамасыз ету үшін құрылған банктің әр түрлі
қорлары мен сол сияқты ағымдағы қызметінің ... ... және ... бөлінбеген пайдасы.
Банктің меншікті капиталының құрылымы бірдей емес, себебі, оларға әсер
ететін әр түрлі факторларға, атап ... ... ... ... ... ... ... нығайту мақсатында және банк
саясатына байланысты жыл бойына ... ... ... ... ... меншікті капиталы мынадай
баптар құрайды:
• Жарғылық капитал;
• Резервтік капитал;
• Қосымша капиталдар;
• Бак ... ... ... ... ... ... (резервтер);
• Бөлінбеген банк пайдасы;
Қазақстанда екінші деңгейлі банктер акционерлік формада құрыла алады.
Тақырыптың өзектілігі: екінші деңгейлі банктердің ... ... және оның банк ... рөлі мен ... ... мақсат: банктің меншікті капиталының
жеткіліктілігіне жүргізілетін талдау мен оған ... ... ... меншікті капиталын қалыптастыру тәртібі мен қазіргі таңдағы
отандық банктердің меншікті капиталын ұдғайту перспективаларын айқындау.
Жұмысты орындаудағы міндеттер:
... ... ... ... ... ... нормативтерді көрсету;
• Банктің меншікті капиталдағы болып жатқан өзгерістерге зерттеулер
жүргізу;
• Банктің ... ... және оның ... талдау
жүргізу.
Әдістемелік негіз ретінде: ҚР «Банк және банк қызметі туралы» Заңы, ҚР
қаржылық ұйымдар мен қаржы нарығын ... мен ... ... және ҚР
Ұлттық банкінің шығарған нормативтері, шектеулер мен ... ... ... және ... ... еңбектері, бұқааралық ақпарат
көздерінен алынған мәліметтерді, ... ... ... Меншікті капиталдың маңызы,орындайтын функциялары мен құру тәртібі
1.1. Банктің меншікті капиталының құрылымы.
Банктің меншікті капиталы, экономикалық ... ... ... бір түрі ... табылады. Меншікті капитал банк үшін
маңызы өте зор. Себебі, банк ашу кезінде құрылтайшылар мен ... ... ... ... капитал, банк қызметін ұйымдастыруға және
банк қызметінің аясын ... үшін ... және ең ... көзі ... ... қатар банктің меншікті капиталы банк үшін әр түрлі
қорғаныс пен қызметті дамыту функцияларын да ... ... ... ... қаржылық тұрақсыздықтан және шексіз ... ... ... ... ... ... шығындарды жабады;
• Банкке клиенттердің сенімділігін арттырады;
• Клиенттердің комерциялық және ... ... ... және т.с.с.
Сондықтан мемлекеттік қадағалау органдары екінші деңгейлі банктер үшін
әр түрлі шектеулер қояды және де бұл ... ... ... алған кезде, Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі, Қазақстан
Республикасының қаржылық ұйымдар мен қаржылық нарықты қадағалау мен ... және тағы ... ... қадағалау органдары әр түрлі
санкциялар мен шараларды қолданады және олар салымшылар мен инвесторлардың
мәртебесін ... ... ... ... ... банк ... басты қиын
мәселелерінің бірі болып саналатын – банктің ... ... ... ... ... басқа, банктің меншікті капиталы салымшылардың өз қаржыларын
банктік ... ... ... ... факторинктік, лизинктік
операциялар мен бағалы қағаздарды сатып алу және тағы ... ... салу ... ... ... ... болу ... Осыған қоса, меншікті капиталдың есебінен ... ... және бұл ... банктің төлем қабілетін сақтаумен қатар,
шығындар пайда болған кезде ... ... ... ... ... қызметі үнемі белгілі бір тәуекелділіктермен байланысты болады,
сондықтан активтерді тәуекелділігі бойынша топтарға бөлу ... ... ... ... мен ... меншікті капиталдың көлемімен
өзара байланыстылығы, банктің басқару сапасын, сонымен қатар ... ... ... өз ... тигізеді. Банктің меншікті
құралдарына салымдар көлемінің көбеюі, қаржыландырудың ең қауіпсіз формасы
болып ... деп те ... ... және ол жүйелік төңкерістердің
болдырмауына өз ... ... ... ... ... несиелік ресурсы ретінде тартылған
ресурстармен тығыз байланыста болып, олармен бірге айналымға ... ... ... банктің тартылған ресурстарына қарағанда
сенімділігі жоғары ресурс ... ... ... ... жүргізілуі
мумкін шығындардың пайда болуына әкеледі және олар өз ... ... ... ... Егер де банк ... ... ... оның қорытындысы бойынша банкте шығындар пайда болса, онда банк
жарғылық ... ... бір ... ... ал резервтердің бар
болу кезінде, жарғылық капитал резервтер есебінен толықтырылады да ... ... ... атқаруына жол береді.
Банктер «Резервтік талаптардың ең төмеңгі мөлшері» атты нормативке ... ... ... бір ... жеке ... ... Бырақ ол банктің өтімді активтері мен актив операцяларынан алған
кірісті ... ал ... ... ... ... ... ... Ұлттық банкінде депонирленбейді, яғни ол банктің
айналым ... бір ... ... ... Бырақ оның жарғылық
капиталға қатынасы, оның депонирленген тартылған ресурстардың қатынасыан
кем болмауы ... ... ... ... ... бір ... тәуекелділігі
бойынша өлшенетін активтерді анықтау құралы ретінде, екінші жағынан
қаржылық шығындарды жабу үшін ... ... ... ... де ... ... ... жататын тәуекелділігі бойынша топтастырылған
активтердің жалпы ... мен ... ... ... ... ... айырма, банктің төлемділік қабілетін көрсетеді.
Қазақстан Республикасының қаржы нарығы мен қаржылық ұйымдарды ... ... ... ... ... ... ... ережесіне
сәйкес, банктің активтеріне баға беру үшін, ... ... ... ... ... топтастырылған активтердің коэффициенті,
Қазақстан Республикасының Ұлттық ... ... ... 0-ден бастап, мерзімінде төленбеген қарыз 100-ге дейін процент
түрінде көрсетілген. Бұл ... ... ... ... атты бөлімінде толық көрсетілген.
Топтастырылған активтер банктің меншікті қаражаттарымен салыстырылады.
Активтерді топқа бөлу, тәуекелділік деңгейінің, банк ... ... ... ... ... ... ... банкімен бекітілген меншікті капиталдың жеткіліктілігінің ... ... ... ... ... қаржылық тұрақтылығы төмен
банкттік ұйымдардың қалыптасуына әкеп соқты. Сондықтан, ... ... ... ... ... банк қызметін қадағалайтын
нормативтерінің орындалуын қатал қадағалап, меншікті капиталдың минималды
мөлшерін ұлғайтты.
Меншікті ... ... ... бірі – ... жеткіліктілігін сақтау болып табылады. Оны 3 әдіспен шешуге
болады:
1. Әрбір кезең арқылы капиталдың мөлшерін ұлғайту;
2. ... ... ... ... ... ... салымдардың көлемін қысқарту арқылы активтер
құрылымын өзгерту;
Банк қызметін қадағалау жүйесінде ағымды, есеп ... ... ... бойынша міндеттемелерді орындау үшін, өтімділігі
жоғары активтер көлемінің жеткіліктілігін сақтаудың маңызы өте зор. ... ... ... ... олардың орындалуының нәтижесінен
банктің корреспонденттік шотына қаржылар түсуімен байланысты операциялар
болып табылады. ... ... ең ... ... ... және толығымен
өз міндеттемелерін орындау мүмкіншілігі тәуелді.
Резев капиталының ... ... оның ... ... ... көп ... мерзімді төлемдерді өтеу мақсатында, оларды өтімді
активтер ретінде қолдануға ... ... ... ... ... несиелер
бойынша проценттік кірістермен қатар, ... ... ... ... ... кемиді.
Халықаралық тәжірибеге келетін ... банк ... ... ... ... ... ... және олардың өтеу мерзімін есепке ала отырып, арасындағы
нормативтік қатынастар ... ... ... және жеке ... ... бос ақша қаражаттарының
мөлшерін анықтау үшін, банктің ... ... ... ... ... Оның ... өте зор. Себебі, заңді және ... ... бос ақша ... ... активті операциялары
мен инвестициялық қызметтің негізгі көзі болып табылады.
Банктің ... ... ... үлес салмағы, банктің меншікті
қаржылары мен тәуекелділігі бойынша ... ... ... ... ... капиталдың жеткілікті нормативі арқылы
қадағаланады.
Банктің меншікті ... ... ... ... және ол келесі
баптардан тұрады:
• Жарғылық капитал – жай акциялар (мерзімі шексіз ... ... бар ... (дауыс беруге құқығы жоқ бағалы қағаздар);
• Банктік резервтер – яғни, алдағы ... әр ... ... ... ... ... ... орнын
жабуға арналады;
• Қосымша төленген капитал – жай және ерекшелігі бар ... ... мен ... курсы арасындағы айырмадан құрылады;
• Қосымша төленбеген капитал – активтерді қайта ... ... ... таза кіріс – банк меншігінде қалатын, жылдан жылға
жинақталатын кіріс сомасы;
1-сурет. Меншікті капиталдың құрылымы.
1.2 Банктің меншікті ... мен оның ... ... ... ... ... акционерлердің диведенді
формасындағы құнға ие. Бұл ресурстың көбеюі екі әдіспен жүруі мүмкін:
1. Жарғылық ... ... Таза ... ... қаражаттар құрылымындағы ... ... мен ... ... ... ... мен оның ... тиімділігін
қамтамасыз етуде өте үлкен роль атқарады.
Меншікті ... ... ... ... ... қызметі;
2. Шұғыл қызметі ,
3. Реттеуіш қызметі;
4. Айналым қызметі;
5. Резервтік қызметі;
1. Қорғаныс қызметі. Банктің ... ... ... ... оның
капиталының шамасының банктің төлем қабілетіне және тұрақтылығына тікелей
байланыстылығын сипаттайды. ... ... ... қаншалықты жоғары
болса, соғұрлым банк өтімді болып саналады. Банк банкротқа ұшырай қалған
жағдайда, оның ... ... ... зиян ... ... ... ... қызметі, банктің салым иелеріне
жардем ақы төлеу мүмкіндігін ғана емес, сол сияқты ағымдағы табыс ... ... ... қызмет етуін сипаттайды.Сондықтан да, оның азаюі
банктің банкротқа ұшырауына жол ... ... ...... ең ... ... білдіреді.
2. Шұғыл қызметі. Банк капиталының шұғыл ... ... ... ... ... ... ие ... табылады. Меншікті капиталдың
шұғыл қызметі жер, ғимарат, құрал–жабдықтар алуға ... ... ... ... ... көрінбейтін зияндар жағдайына
байланысты резервтер құруды сипаттайды. Бұл ... ... ... ... ... үшін ... Кейінен бұл қаражаттардың бір бөлігі ұзақ
мерзімді активтерге және әр түрлі ... ... ... ... қызметі. Қаржы және салым иелерінің мүдделерін қамтамасыз
етуден басқа, банктің меншікті капиталы ... ... ... Бұл
қызмет қоғамның мүдделерімен, сол сияқты банк операцияларына ... ... ... ... мен ... тікелей байланысты. Банк
капиталының көрсеткіштерінің көмегімен мемлекетік ұйымдар ... баға ... оны ... ... ... капиталына қатысты ережелер, оның ең ... ... ... активтерге байланысты шектелуін және басқа банктен
активтерді ... алу ... ... ... нормативтерде банктің
меншікті капитал көлемі беріледі. Сонымен қатар, реттеуіш қызметте ... ... ... ... ... ... капиталды
пайдалаланады.
4. Айналым қызметі. Кез келген банк капиталы банкротқа қарсы, ... ... ... жабу үшін ... Олардың басты мақсаты
комерциялық қызмет көрсету болып табылады. Мұндай қызметтер тәуекелмен
байланысты ... банк ... ... ... ... ... алатын активтік айналымдарды авансылаумен ... да, бұл ... ... ... ... ... деп атайды.
Бұл қызметті атқара отырып, өзінің айналым ... ... ... ... және ... ... бағалы қағаздарды
сатып алуға, басқа да ғимарат, ... және ... да ... ... ... банктер өз несие берушілерін зияндардан қорғайды.
5. Резервтік қызметі. Тәуекелділіктер тек активтік ... ... ... ... операцияларға да тиісті болып келеді. Пассивті
операциялардан ... ... ... ... ... ... есебінен міндетті резервтер ретінде ... ... ... ... тапшылығына байланысты міндетті түрде құрайтын
резервтер сияқты, активтік ... ... ... ... үшін арнайы резерв құруға мәжбүр болады. Мұндай зияндар ... ... ... ... оларды басқа қызметі –
резервтік қызмет арқылы ғана қолдап отырады
Банктің капиталының резервтік қызметі ... ... ... банк ... тұрақты қызмет етуін қамтамасыз етеді.
Мемлекеттік қадағалау органдарымен қойылатын пруденциялдық нормативтер
негізінде банктің меншікті капиталының ... ... ... Осы
қарастырылып отырған классификация негізінде реттеуштік функцияға ... ... пен ... ... ... ... ... ретінде жатқызады.
Басқа аналитиктердің айтуы бойынша, капиталдың басты мақсаты болып
тәуекелділікті төмендету ... ... ... капиталдың келесі
функцияларына көңіл аударады:
• Капитал, барктің шығындарын жаба ... ... ақ оның ... ... ... ... ... қолданылуы;
• Банктің төлем қабілетімен байланысты проблемалардан ... ... ... жол ... ... ... Тәекелділікті төмендетіп, оның өсуіне жол бермейді;
Капиталдың несиелерге қатысты шығындарға қарсы буфер ретінде ... ... өте зор. Оның ... ... мысалмен келтіруге болады:
егер банк клиенттері алған несиелер ... өз ... ... ... мен ... ... ... ақша қаражаттарының
түсімі азаяды. Ақша шығымы өзгермейді. Түсім сомасы шығым ... ... ... жағдайға дейін, банк ... ... ... да капитал өзінің буферлік ... ... ... ... ... ... Банк ... қабілеттсіз болғандықтан,
акциялар бойынша дивиденттердің төлем мерзімін ұзарта алады.Ал банк қарызы
бойынша пайыздар төлеу міндетті. Жеткілікті ... бар ... ... мен ... ... ... аз түсімнен келген шығындардың
орнын жаңа қаражаттармен жабу және ... ұту ... ... ... ... ... соғұрлым банк төлем қабілетсіз болғанға дейін,
активтердің көп бөлігі төленуі ... және ... ... ... ... дәстүрлі көздерден кәдімгі жай пайыздық ставка бойынша банкке
қарыз алуға мүмкіндік береді.
Капитал ... ... ... активтердің тәуекелдігінің
өсуін азайтады және шектейді. Бұл ... ... ... ... органдардың нормативтерімен тығыз байланысты. Егер банк қарыз
мөлшерін көбейтуді немесе басқа активтерді сатып луды ... онда ... ... ... қаржыландыру көмегімен өсімді ұстап отыруы
керек.
Сонымен, аталған банк ... ... ... ... капитал – банктің коммерциялық қызметінің негізі. Ол банктің
тәуелсіздігіне жәе оның қаржылық ... ... ... ... ... тәуекелділіктерді реттеу көзі бола ... ... ... банктің жарғылық капиталының үлес салмағы ... ... Ол ... ... ... ... жолымен
қалыптастырылады және сондықтан кеңінен оны акционерлік капитал деп атайды.
Банктің жарғылық капиталының ... ... ... ... ... Жарғылық капиталды қалыптастыру және
көбецту меншікті акцияларды шығару мен орналастыру арқылы ... ... ... ... ... проспект эмиссиясы жарияланады,
одан кейін теңгеге және ... ... ... немесе материалдық
құндылықтармен төленеді.
Банктің басқа да ... ... ... ... ол ... ... конвертацияланатын облигацияларды акцияға
ауыстыру жолымен де іске асырылады. ... ... ... ... соң, банк ... ... ... бағалы қағаздар туралы
қорытынды есеп ... Ол ... ... ... ... ... банк ... валютасындағы капиталдың күшін заңды түрде
жоюды және оны ... ... ... ... ... Мұндағы негізгі
проблема – курс, себебі онымен айырбас жүргізіледі, айырбас түрінен түскен
табыстар мен ... ... ... Кез ... ... дивидент
ретінде акционерлерге үйлестіруге болмайды. Ең ... ... ... есеп ... ... да, ... деңгейлі капиталға әсер
етпейтінін қамтамасыз ету.
Конвертацияланатын курсы ретінде – ақша шығару кезінде ... ... ... Бұл ... ... ... ... жаңа акцияның теңгедегі
бірнеше номеналды шамасын алуға алып келеді, сол себепті тарихи курсты
келісу кезінде ... ... ... банк ... ... өтетін күнінің датасын көрсету балама
нұсқа болуы мүмкін және онда осы күнгі ресми курс ... ... ... ... ... ... ... табысты есептеу де оңай.
Конвертацияланған акциялары мен тарихи немесе ... ... ... арасындағы айырмашылық, бөлінбеген резервге жатқызылуы тиіс, ... ... ... ... Егер де бір ... себептермен заңды
күшін жою және конвертация шығынға алып келсе, онда оны акциялар бойынша
премиялар есебіндегі ... да бір ... ... жатқызу керек. Егер
олардың олардың сомасы жеткіліксіз болса, онда шығынды ағымдағы ... мен ... ... ... керек.
Шетелдік валютадағы капиталдың заңды күшін жою бойынша және теңгедегі
капиталын ... ... ... өткізбелерді валюталық позиция шоты
арқылы өткізгені дұрыс. Бұл үшін ... ... ... және валюталық
позицияны сатып алатын сатып алушы болуы керек. Мұндай банктер үшін ... ... ... сатып алушы болуы мүмкін.
1.3 Банктің жарғылық капиталының құру тәртібі.
Банктің жарғылық капиталы акционерлік капитал деп аталатының себебі,
меншікті ... ... ... ... қалыптасуында. Жарғылық капиталдың
көлемі акция ұстаушылар – акционер, қатысушылар ... ... ... ... заңды және жеке тұлғалардың толық ... ... ... ... ... ... қалыптастыру
және көбейту үшін, жай және ... бар ... ... ... капитал құрамында банктің жарғылық ... ... ... ... ... ... ... кіреді: жай акциялар,
артықшылығы бар акциялар, артық капитал (акцияның курстық бағасы сомасы ... ... ... ... айырмашылық), бөлінбеген табыс.
Акционерлік коммерциялық банктің акциясы, оның иесінің банктің жарғылық
капиталыедағы үлесін және дивиент алуға құқығын, ... ... ... ... ... ... ... қағаз.
Жай акциялар акционерге акционерлер жиналысымен белгіленген мөлшерде
дивидент алуға, сондай –ақ банк ... ... банк ... ... ... ... Бұл ... үлес пропорциялды жүргізіледі: «бір акция –
бір дауыс» қағидасы бойынша олар бірдей бастапқы баға ... ие ... ... бар ... акционерге дивиденттерді бірінші кезекте
алуға, банк ... ... оның ... ... ... құқық береді
Банктің жарғылық капиталын қалыптастыру бірнеше кезеңнен өтеді:
• Бағалы қағаздар ... ... ... ... ... ... қағаздар эмиссиясын тіркеу;
• Шығарушы банктің бағалы қағаздарын тіркеу;
• Эмиссия проспектісінің қорытындыларын ... және ... ... ... банктің жарғылық капиталын қалыптастыру
процессі төмендегі заңдар мен нормативтік актілермен реттеледі: Қазақстан
Республикасының ... ... заң күші бар ... ... және банк ... ... «Акцияларды шығаруды
рәсімдеу, заңды күшін жою тәртібі ... ... және ... ... ... мен орналастыру қорытындылары туралы есепті
бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің жарлықтарц 1996 жылғы
29 қарашадағы №141 ... ... ... ... ... ... ... «Қазақстан Республикасы аумағында жегелеген банк
операцияларын іске ... ... мен ... шығаратын акциялар мен
облигацияларды эмиссия проспектілерінің Қазақстан Республикасы ... ... өту ... ... 1995 ... 15 ... ... нұсқау, «Бағалы қағаздар нарығы туралы» Қазақстан Республикасының
Заңы.
Акциялардың ... ... ... ... ... ... ... сараптаудан өтуі ... Ол ... ... бойынша шығарылым көлемі, инвесторлар саны және
орналастыру тәсіліне қарамастан және ... мен ... ... ... жузеге асырылады.
Ұлттық банктегі сараптама және ... ... ... ... ... және ... оның ... арасында
орналастырғанда;
• Банкті қайта ұйымдастыру (қосу, бөлу, ... ... ... ... ... шығару жолымен банктің жарғылық капиталының көлемін
көбейткенде немесе акцияның ... ... ... Банк ... мөлшерінің өзгермегені кезінде немесе акцияның
номеналдық құнынын өзгерген жағдайында;
• Акцияның номеналдық құнын ... ... ... ... ... азайту мақсатында меншікті акциялардың бір бөлігін сатып ... ... ... ... азайту жағдайында;
• Облигациялар шығарған кезде;
Бағалы қағаздар шығару ... ... ... үшін ... банкке төмендегі құжаттарды ұсынады:
1. Еркін түрде жазылған және банк ... ... ... өтініш;
2. Бұдан бұрыңғы бағалы қағаздарды ... ... және ... туралы қабылданған есептер құжаттарының көшірмелері;
3. Банктің жарғысы мен құрылтай шартына өзгерістер еңгізу туралы банктің
өтініші және ... мен ... ... енгізілген нотариалды
рассталған өзгерістер (егер ондайлар бар болса);
4. Бағалы қағаздар шығару түрі ... ... және ... ... ... ... ... шығару туралы шешім
қабылданған, акционерлердің жалпы жиналысының хаттамасының көшірмесі,
сондай-ақ ... ... ... ... ... үшін ... ... белгілеген нысан бойынша құрылған эмиссия
проспектісі (үш данада);
6. Банк қызметін аудиторлық тексеруге құқылы лицензиясы бар, ... ... ... ... мен ... туралы есеп пен баланстың
сенімділігін растайтын аудитор немесе ... ... ... Құрылтайшылар мен акционерлердің өкілетті ... ... ... ... ... ... ... баланстың есебі мен табыстар
мен шығындар туралы есебі, бірінші басшы, бас ... қол ... ... ... ... ... күндегі табыстар мен шығындар
туралы есеп;
Бағалы қағаздарды эмиссия проспектісін сараптамадан өткізу кезінде
банкті ... ... ... ... ... ... ... ұсынылады:
1. Қосылу, бірігу жағдайында - ... ... ... ... ... ... заңды тәртіппен толтырылған
шоғырлама балансы;
2. Бөлінген, оқшауланған жағдайда – бөліну балансы;
3. Қайта құрған жағдайда - ... ... және жаңа ... тіркелген күнгі балансы;
Ұлттық банк жағымсыз қорытынды беруі де мүмкін. Оған мыналар негіз бола
алады:
... ... ... ... ... ... ... мәліметтердің бағалы қағаз
шығарушының нақты ... ... ... ... банктің келісімінен өтпеген банктің басшы қызметкерлерінің бар
болғаны: директорлар кеңесінің төрағасы, басқарма төрағасы және ... ... мен ... мүддесін қорғау үшін ... ... ... мен ... ... ... мен реттеу
агенттігімен белгілеген пруденциялдық нормативтерді ... ... ... ... ... ... ... қабылдануы;
• Құрылтайшылар мен акционерлердің қаржылық жағдайы нашар болуы;
Бағалы қағаздардың эмиссия ... ... ... ... бас ... ... Ұлттық банктің мәліметі банкке ... ... ... ... ... қағаз шығаруы, орналастыру тәсілінен
тәуелсіз, оларды шығару үшін проспекттер құру мен ... ... ... алып ... шығаруды тіркеу үшін банк құру туралы Қазақстан ... ... ... ... бола алады. Жекелеген банк операцияларын іске
асыратын ... мен ... ... ... ... ... органға
Қазақстан Республикасының Ұлттық банкінде ... ... ... ... ... қосымша шығару проспектісін ұсынады.
Акцияларды одан әрі (қосымша) шығарғанда:
• Өтініш;
... ... ... туралы акционерлердің жалпы жиналысының
шешімі бар хаттама (хаттамадан көшірме);
• Заңды тұлғаны мемлекеттік қайта тіркеу туралы куәліктің көшірмесі;
... ... ... ... ... көрсетілген
статистикалық карточканың көшірмесі;
• Қосымшалар мен өзгерістер енгізілген, нотариалды ... ... ... ... өзгерістер мен қосымшалар еңгізу туралы
акционерлердің жалпы жиналысының шешімі бар ... ... ... ... ... еңгізілген датадан бастап, бір ай
мерзімде тіркеуші органның хабарламасын ... ... ... ... ... ... ... қайта тіркеуден өтпеген болса);
• Әр акция түрінің үлгілері – ... ... ... ... екі
данада;
• Тәуелсіз тіркеушімен келісім-шарт көшірмесі және ... ... ... бар ... ... жүргізу
туралы ішкі жағдай (атаулы акциялар шығарған кезде, егер алдыңғы
шығаруларда бекітілмесе немесе өзгерістер барда);
• Акцияларды шығаруды ... ... ... ... ... ... ... растайтын төлем құжаттарының
көшірмесі;
• Бухгалтерлік баланстармен тігілген эмиссия проспектілері (шығару
шарттары) екі ... ... ... ... бұрыңғы шығарудың мемлекеттік тіркелуі туралы
куәліктің көшірмесі;
• Қоғамды тіркеушісі ... 5% ... ... ... ... ... көшірме;
Шығарушы банк бағалы қағаздарды тек эмиссия ... ... ... ғана ... ... бағалы қағаздарды өткізудің бірнеше әдістері бар:
1. Акционерлердің акцияларды материалдық құндылықтармен, материалдық
емес активтермен, ... ... ... ... және ... бар бағалы қағаздармен төлеу. Акционерлер өздері шығарған
бағалы қағаздармен акцияларді төлеуге құқығы жоқ;
2. Акцияның ... бір ... ... ... ... ... акцияны теңгеге немес ешетел валютаға сату. Бұл
жағдайда шығарушы банк ... ... ... ... ... алады. Қазақстан Республикасында қаржылық
делдалдарының қызметі бағалы қағаздар нарығындағы ... ... ... ... ... ... Үкіметінің
1997 жылғы 4 ... №293 ... ... ... ... ... тиістімөлшердегі акцияларды бөлу арқылы
банктің басқа да меншікті қаражатын капиталға айналдыру ... ... ... ... ... ... қайта
капиталға айналдыру);
4. Банктің бұрыңғы шығарған айырбас акцияларын ... ... ... ... шығарушы банк оның нәтижелерін сараптайды
және эмиссия бойынша есеп жасайды. Есепке банк басқармасының төрағасы, бас
бухгалтер қол ... ... ... ... және ... ... Бағалы қағаздарды өкілетті органда тіркеу үшін ұсынғанға дейін
оларды нақты орналастыру нәтижелері туралы есеп Қазақстан ... ... ... ... банк ... ... растайтын құжаттар қатарына
келесілер жатады: Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ақша қаражаттарының төленгені туралы растайтын
төлем құжаттарының көшірмелері; банк басшысы мен бас ... қол ... ... ... ... ... ... шығарушы банк ақша
қаражатымен төленгені туралы банк анықтамасы; акциялар төлеміне ... ... ... ... актілері мен басқа да
құжаттар; жарғылық капиталын қалыптастыру туралы аудиторлық қорытынды.
Бағалы қағаздарды ... және ... банк ... өткізгенбағалы
қағаздар құны қорытындылары туралы есепті тіркеуден өткізген соң ... ... ... ... қаражатын пайдалану шектеулерін алып тастауға
және оларды акционерлік ретінде ... ... ... ... Банктің меншікті капиталының жеткіліктілігі.
Егер банк өзінің меншікті қаржыларын ... ... ... онда ол
олардың көмегімен банк кірісін көтеріп, салымдардың сақталуын қамтамасыз
ете ... ... ... ... ... банк ең ... ... меншікті
қаржыларын қысқа мерзімді бағалы қағаздарға салмай, оның ... ... ... ... ... ... ... алады.
Қосымша төлемділік қабілеттілігін немесе міндетті ... ... ... ... үшін, несиелік портфельдің немесе
бағалы қағаздардың кейбір бөлігін ... ... ... ... жетуге
болады. Егер менеджер қосымша салымдарды тартумен байланысты сұранысты
қанағаттандырған болса, онда ол ... ... ... жеткілікті
деңгейін сақтай отырып, тартылған салымдарды ... ... ... байланысты операцияларды жүзеге ... ... ... ... берешектері мен депозиттік шоттарын реттей отырып, банк
өзінің төлем қабілеттілігін және ... ... ... ... алады.
Капиталдың көрсеткіштері арқылы мемлекеттік ... ... ... ... оларға баға бере алады. Әдетте меншікті
капиталға жататын көсеткіштерге:
1. Меншікті капиталдың минималды көлемі;
2. Активтер бойынша ... мен ... ... ... ... ... ... меншікті капиталының жеткіліктілігі ұзақ уақыт бойы ғылыми-
зерттеу затына және банктер мен оны ... ... ... ... келеді.
Банктер өздерінің активтерін арттыру үшін капиталдың төмеңгі мөлшерде
болғанын қалайды. Ал ... ... ... банкроттықтан аулақ
болуы үшін капиталдың жеткілікті ... ... ... ... ... ... ... нашарлығынан болуы мүмкін, себебі ... ... ол ... ... ... ... ... алады деген
пікірлер бар.
«Капиталдың жеткіліктілігі» термині банктің жалпы тұрақтылығын ... ... бару ... көрсетеді. Капиталдың жеткіліктілігі – ... ... ... ... ... ескерілген банк активтеріне
сәйкес болуға тиісті. Сондай-ақ, коммерциялық банктер өз жұмыстарында ... ... тыс ... ... ... Өйткені, ол ... кері әсер етуі ... ... көбі ... ... ... ... ыңтасыз болып келеді. Сондықтан банк жетекшілері бір
жағынан, қадағалау және бақылау ұйымдары, ... ... банк ... ... банктердің басқа да қызметіндегі ... ... ... ... ... ... ... капиталдың өте төмеңгі үлесінде болуы да
дұрыс емес. Себебі, ол ... ... ... ... ... беру ... келмейтіндігін сипаттайды.
Банк меншікті капиталын ұлғайтуға негіз болатын мынадай ... ... ... ... ... кәсіпорын активтеріне
қарағанда, пайыз мөлшерлемесінің өзгеруіне, қарыз ... ... ... ... ... ... ... отырады;
• Банк көбіне тұрақсыз қысқа мерзімді қарыз көздеріне көңіл бөледі,
бырақ ... көбі ... ... ... ... ... кез ... саяси немесе экономикалық өмірдегі ... ... ... ... себеп болуға тиіс. Бастапқыда банк
капиталының активтерге қатысты қатынас 20% шамасында болса, ал қазіргі оның
шамасы 12%-ды ... ... ... мәні) құрайды.Бұл
дегеніміз банк жүйесіндегі ... ... ... ... өте ... ... көрсетеді. Себебі, банк жүйесіндегі банктердің
активтерінің сапасы әлі де болса өз ... ... ... онда
болашақта оның орнын жабатын меншікті капитал ... ... банк ... ... деңгейінің жеткіліктігі банк жүйесін
қолдайтын басты ... ... ... ... жалпы банктік жүйедегі капитал көлемін тура анықтау
қиын, бырақ жоғарыда ... ... ... үшін ... иелері
мен бақылаушы ұйымдардың сенуі үшін капитал жеткілікті мөлшерде ... ... ... ... банктің тәуекел деңгейіне байланысты
болуға тиіс. Мысалы, егер банктің берген ... ... ... өте
жоғары болса, онда банкке көп мөлшерде қорлар құруға тура ... ... ... ... анықтай отырып, банк алдында мынадай міндеттер
тұрады: ... ... ... өз ... ... ұлғайту қажет пе
немесе тәекел деңгейі төмен болып келетін ... өз ... ... ме? ... жағдайда банк капиталы, оның активтер
сапасына, ... ... ... ... және ... ... ... тәелді ме, жоқ па? деген балама сауал туындайды.
Банк меншікті капиталын бағалау әдістемесі туралы сұрақ 80-ші жылдардың
екінші ... ... ... ... да үлкен пікірталас
туғызған болатын. Сөйтіп, 1988 ... ... ... ... ... ... капитал есебі және ... ... ... ... «Кук коэффициенті» деп аталатын капитал
жеткіліктілігі нормативі іс жүзіне енгізілді. 1993 ... ... ... бұл ... ... ... ... банктерінде, біздің
Қазақстан Ұлттық банкінде пруденциялдық норматив қатарында пайдаланылуда.
Кук коэффициенті банк ... мен оның ... тыс ... ең ... ... ... бейнелейді. Мұндағы меншікті капитал
екі элементті ... ... және ... ... Олардың
жеткіліктілігіне баға беру үшін, ... мен ... ... ... ... ... Мұндай тәсіл баланстан тыс
операциялардың іске қосылуын қамтамасыз етуімен ... ... ... ... ... ынталандыра түседі.
Базель келісіміне сәйкес, меншікті ... ... ... ... ретінде, тәуекелді актевтер көрсеткіші болып
саналады:
мұнда: - Тәуекелді активтер коэффициенті;
- Банктің меншікті ... ... ... ... ... ... сәйкес, банктің капиталы екі деңгейде бөлінеді:
Бірінші деңейлі капиталдың құрамына келесі баптар кіреді (KI):
... ... ... ... ... (Шоттар: 3001,3025
минус 3002,3026,3003,3027);
• Қосымша капитал (3101 шот);
• Өткен жылдардың таза кірісінің есебінен құрылған қорлар мен ... ... ... таза ... Материалды емес активтер (1659 минус 1699 шот);
• Өткен жылдың шығындары (3599 шот);
• Ағымды жылдың шығындарының ағымды жылдың ... ... ... ... ... ... ... кіреді (КII):
• Ағымды жылда шығындардың кірістердің асуы;
• Негізгі құралдар мен бағалы қағаздарды қайта бағалау (3540,3560);
• Тәуекелділігі бойынша топтастырылған ... ... 1,25% ... ... (провизиялар) (1465,1469 шоттар);
• Бірінші деңгейлі капиталдың сомасының 50% аспайтын ... ... ... қарыз – бұл банктің қамтамасыз етілмеген міндеті болып
тадылады және жазбаша ... ... ... ... ... ... қанағаттандырылатын қарыз (қалған мүлікті акционерлер
арасында таратудың алдында). Екінші деңгейлі капиталдың (КII) ... ... ... 5 ... кем емес ... өтеу ... ие
болуы керек. Сонымен қатар соңғы бес жылдың ... жылы ... ... ... ... 20% көлеміндегі сома, меншікті
капиталдың есебінен өтеліп отырады.
Қаржылық қадағалау Агенттігіннің қоятын ... ... ... ... банктің активтеріне баға беру үшін оларды
тәуекелділігі бойнша топтастырады. Топтастырылған активтер банктің ... ... ... ... ... жоғары, орташа,
төмен болып бөлінеді. Активтерді топқа бөлу тәуекелділік деңгейінің ... ... ... ... қауыптылығымен мінезделеді.
Активтерді тәуекелділігі бойынша бес топқа бөлінеді:
1. 1 ...... бос ... ... ... 2 ...... төмен активтер кіреді – 20%
3. 3 топқа – тәуекелділігі жоғары ... ...... 4 ...... өте жоғары активтер кіреді – 100%
5. 5 топқа - тәуекелділігі аса ... ... ... -100, 150%
Бұл топтасуда бір актив бірнеше топтарда кездеседі, мысалы: ... ... ... ... ... Ол ... ... сапасына, субъектілерге, эмитенттерге, олардың рейтингттеріне,
сенімділігіне байланысты. Активтерді топтастыру арқылы ... ... ... ... ... өлшенеді.
Тәуекелділігі бойынша өлшенетін активтер келесі формуламен анықталады:
мұнда:
- жеке операциялар бойынша активтер;
- туекелділік коэффициенті(деңгейі);
Тәекелділігі бойынша өлшенетін активтер ... ... ... және банк ... жеткіліктілігін анықтау үшін қолданылады.
Банктің меншікті ... ... оның ... ... оның ... алдындағы міндеттемелерін
қамтамасыз ету үшін, банк салымшыларын мүддесін қорғау үшін қажет.
Банк қызметінң тәуекелділігі көптеген банк ... әсер ... ... ... беруде, көп мөлшерде негізгі ... ... көп шет ел ... ... алу немесе сатуда, күрделі операцияларды
енгізуде т.б. жағдайларда.
Банктің меншікті ... баға беру үшін оның ... ... ... ... ... талаптардың
орындалуын анықтау керек.
• Біріншіден, капитал жеткіліктілігін көрсететін оның минималдық
мөлшерін ... ... ... ... ... ... ... мен
көрсеткіштер анықталады.
Меншікті капиталдың минималдық мөлшері келесідей (2001 ... ... ... бар ... үшін ... ... ... үшін (Алматы және Астана қалаларынан тыс орналасқан)-
500.000.000 тенге.
Барлық банктер үшін меншікті капиталдың ең ... ... ... және ... бір ... ... кп болуында- 1000.000.000
тенге оған қосу:
30.000.000 тенге-аудандық орталықтарда және ... мен ... ... әр бір ... үшін;
15.000.000 тенге-басқа қалалада орналасқан әр бір филиалдар үшін;
10.000.000 тенге-басқа елді мекендерде орналасқан әр бір ... ... ... және ... мен Астана
қалаларында орналасқан әр бір есеп-кассалық бөлімдер үшін;
5.000.000 тенге – ... елді ... ... әр бір ... ... капитал жеткіліктілігін мінездейтін пруденциялдық нормативтер
орындалуы анықталады- олар КI және КII коэффициенттері.
Пруденциялдық нормативтер туралы ережесіне сәйкес ... ... ... ... = КI + КII – ИК ...... деңгейлі капитал;
КII – екінші деңгейлі капитал;
ИК – басқа заңды тұлғалардың капиталына инвестиция және сүбординарлық
қарыздары (сатып алынған акциялар мен ... ... ... ... ... ... деңгейлі капитал
бірінші деңгейлі капиталдың мөлшерінде ғана қосылады.
Мысалы:
КI – 1.500.000 теңге
КII – ... ... – 500.000 ... ... = 1.500.000 + 1.500.000 - 500.000 = 2.500.000 (КII –дың 200.000
теңгесі есепке кірмейді, өйткені КI-дан ... екі ... ... оның ... сенімділігін
анықтауға болады:
КI – сенімділігі жоғары, негізгі көздер;
КII – ... ... ... ... ... ... динамикасын бағалап, өсу қарқынына
мінездеме беру керек.
КI келесідей есептеледі:
1. Төленген жарғылық ... ... ... ... өз ... ... ... капитал;
3. Резервтік капитал;
4. Өткен жылдың таратылмаған таза кірісінен пайда болған ... ... ... ... таза кірісі;
Алу (-):
1. Материалдық емес активтер (банктің негізгі ... ... ... ... алып ... Өткен жылдың зияндары;
3. Ағымды жылдың зияндары (немесе ... ... ... артуы);
КII келесідей есептеледі:
1. Ағымды жылдың таза кірісі ( немесе ... ... ... ... негізгі құралдар мен бағалы қағаздардың қайта бағалауы бойынша
резервтер;
3. Жалпы ... (Пж) ... ... ... ... ... аспауы керек);
Яғни, Пж = Ат*1,25%/100% - есепке осы мөлшерде қосылады.
4. Банктің субординарлық борышы (СБ) (КI-дың 50%-нан ... ... СБ = КI * 50%/100% - ... осы ... қосылады.
Капитал жеткіліктілігін мінездейтін және коэффициенттері
келесідей анықталады:
бірінші деңгейлі капитал мен меншікті ... ... ... ... ... ... сомасынан алынған бірінші деңгейлі
капиталдвң мөлшерінде ... банк ... ... ... капиталды бірінші деңгейлі капитал мен меншікті капиталдың есебіне
кірген екінші деңгейлі жалпы сомасынан алынған бірінші деңгейлі ... ... банк ... ... ... ... анықталады;
коэффициентінің мағынасы 0,06 (6%)-дан кем болмауы керек.
банктің меншікті капиталын ... ... ... ... ... құрамына кірмеген жалпы және ... ... ... ... екінші деңгейлі капиталға кемітілген
тәуекелділігі бойынша ... ... мен ... ... ... ... ... 0,12 (12%)-дан кем болмауы керек.
Капитал жеткіліктілігін мінездейтін нормативтік талаптардың орындалуына
бағалап капитал құрамының үлесіне, олардың ... ... ... керек.
Келесіде капитал жеткіліктілігіне талдау CAMEL және BOSS ... ... ... (BOSS ... ... ... CAMEL және BOSS
ДБҚЖ –інде капитал жеткіліктілігін мінездейді келесі көрсеткіштер бар:
1.
2.
Мұндағы,
МК – ... ... ... ...... және ... активтердің
сомасы, яғни сенімділігі төмен, банкке зияндар және қауіп әклетін несиелер,
дебиторлық берешектер, бағалы ... ... ... ... қаржылар және басқа банктерге салымдар.
4.
II-бөлім. Банктің меншікті капиталымен жүргізілетін операциялар және
олардың есебі
2.1 Банктің жарғылық капиталының есебі.
Акционерлік қоғамның ... ... ... ... ... ... ... төлнеген және жарияланған болып ажыратылады. Акционерлік қоғам
өзінің ... ... ... көп ... акцияларды шығаруға рұқсат
алады. Бұл банкке жарғылық ... құру ... ... ... ... банк ... ... отырып, келешекте қосымша қаражаттарды тартуға
мүмкіндік алады.
Акцияларды шығарылған және айналымдағы жүрген акциялар деп бөледі:
Шығарылған акциялар – бұл ... ... ... ... ... ... акциялар – бұл шығарылғаннан кейін, айналымда жүрген
акциялар. Акция, айналымдағы ... ... ... ... ... ол
шығарылған акционерлік қоғаммен қайта ... ... ... ... ... қайтарса. Акционерлік қоғаммен қайта сатып алынған және ... ... ... ... алынған ( айналымнан шығарылған) акциялар
деп аталады.
Номеналдық құны ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының «Акционерлік қоғамдар туралы» ... ... ... ... ... қоғамның жарияланған
жарғылық капиталдың ... ... ... ... ... ... көлеміне тең болуы керек және олар бір ... ... Ал ... ... құны ... валютада және шетел
валютасында көрсетілуі тиіс.Сонымен қатар, ... ... ... ... құны ... тең ... қажет. Номеналдық құны шетел
валютасында көрсетілген ... ... ... ... ... ... ... асырылады.
21 «Валюта курстарының өзгеруінің әсері» ... ... ... 9 ... ... ... ... алу»
бухгалтерлік есептің қазақстандық стандартына, 52 «Шетел валютасындағы
операциялар» ... ... құны ... ... ... ... ... айырбастау курсымен (тарихи курс)» есептеледі,
операция өткізілген күнның мерзіміне сәйкес. Сол ... ... ... (9) сәйкес, бухгалтерлік есепте жарғылық капиталды
теңгенің «тарихи» курсын шетелдік валютада ұсынады, сонымен қатар ... ... ... ... ... ... ... банкінің бекіткен ресми курсы қолданылады. Қайта бағалау айына бір
рет кезеңді түрде жүргізіледі. Нәтижелерді ... үшін ... ... тиісті баланстық шоттарында жеке дербес шоттарда ашылуы тиіс.
Табыстар (4750 ... шот « ... ... жарғылық капиталын
бағалауға байланысты банктің табыстары») және шығындар (5710 баланстық ... ... ... ... ... ... ... шоттарындағы жоғарыда көрсетілген активтерді қайта бағалаудың
жағымды және жағымсыз айырмашылығы бойынша пайда болған сальдо ... ең ... ... ... 3028 ... ... ... банктің
жарғылық капиталының резерві» шотына жіберіледі.
Бағалы қағаздар бойынша өкілетті орган және Әділет министірлігінің
рұқсатын алғаннан ... банк ... ... ... ... ... және оларды жарғылық капиталға кірістейді. Тіркелген ... 3001 ... шот – жай ... ... және 3025 – ... ... бөлігінде шоттарында есептелінеді.
• Жарғылық капиталдың мөлшерін көбейткенде:
Дт 3002 «Төленбеген жарғылық капитал – жай акциялар»
3026 «Төленбеген жарғылық капитал – ... бар ... 3001 ... ... ... - жай акциялар»
3025 «Жарияланған жарғылық капитал - ерекшелігі бар акциялар»
• Жарғылық ... ... ... 2860 ... да кедиторлар»
Кт 3002 «Төленбеген жарғылық капитал – жай акциялар»
3026 «Төленбеген жарғылық капитал – ерекшелігі бар акциялар»
немесе:
Дт 1001 «Кассадағы нақты ... ... ... ... ... шоттары» - сату
бағасы бойынша
Кт 3002 «Төленбеген жарғылық ... – жай ... ... ... ... – ерекшелігі бар акциялар» -
номиналдық құны ... 3101 ... ... ... - сату бағасы мен номиналдық құн
арасындағы айырмашыллығына
• Жарғы капиталына шетел валютада жарна төлеген ... ... ... 1001 ... нақты ақша»
1050 «Банктің корреспонденттік шоттары»
2203 «Клиенттердің ағымды шоттары»
Кт 1858 «Шетел валютасы бойынша қысқа валюталық позиция»
2858 «Шетел валютасы бойынша ұзын валюталық ... ... ... 2859 ... ... ... ... құны (қысқа валюталық
позиция)
1859 «Шетел валютасының теңгедегі бақылау құны (ұзын валюталық
позиция)
Кт 3002 ... ... ... – жай ... ... жарғылық капитал – ерекшелігі бар акциялар»
Резервтік капитал – бұл бөлінбеген ... ... ... ... ... ... ... Резервтік капиталды
құру және пайдалану, заңдар мен құрылтай құжаттарымен ... ... ... банктің түрлі шығындарын жабу, сондай-ақ, ... ... ... қаражат жеткіліксіз болған жағдайда дивиденттер
төлеу үшін құрылады. Резервтік ... ... ... ... активтердің 5%-нан кем болмауы керек.
Резервтік капиталын құрған кезінде төмендегі ... ... 3599 ... ... таратылмаған таза кірісі (жабылмаған зиян)
Кт 3510 «Банктің резервтік капиталы»
Дивиденттерді төлеу үшін қаражат жетпеген жағдайда, ... ... ... ... ... және ... ... ... 3510 ... резервтік капиталы»
Кт 1853 «Акционерлермен (дивиденттер бойынша) есеп айырулар»
2853 «Акционерлермен есеп айырулар»
Бөлінбеген табыс ... ... ... оның ... ... көрсетеді.
Бұл шот жаңа жылдың қорытынды айналымдарын өткізген соң, бірінші жұмыс
күні өткен жылдың соммасына кредиттелінеді. Одан әрі ... ... ... ... шешімімен сәйкес жүргізіледі.
2.2. Банк акционерлерінен сатып алынған акциялардың
есебі.
Акционерлік қоғам құқықтық актілерде қаралған, ең ... ... ... ... ... жиналысының шешімімен, акциялардың
жалпы санын қысқарту мақсатында, ... бір ... ... ... жолымен жарғылық капиталын азайтуға ... ... ... ... ... ... ... міндетті.
Сатып алынған меншікті акциялар – бұл сатылған, одан соң оны ... ... ... ... ... ... айналымға жіберілмеген жай және
ерекшелігі бар ... ... банк өз ... ... немесе алдын
ала қаржыландырылған акционерлерден сатып алады.
Бұл мынадай мақсатта ... ... ... ... ... ... акциясына қолайлы конъюнктурасын қолдау;
• Банк акцияларының ... ... ... ... ... ... және ... акциялардың сатыпалу нәтижесі – активтердің және ... ... ... ... табылады. Сатып алынған акциялар белгісіз уақытқа
дейін сақталуы, қайта ... ... ... ... ... ... шығарылмаған акцияларға өте ұқсайды. Сондықтан да, айналымға қайта
жіберілгенге дейін ... ... ие ... ... алынған меншікті
акциялар дауыс беруге құқық бермейді, дивиденттер алуға және банк ... банк ... ... ... ... бермейді. Алайда
шығарылмаған және сатып алынған акциялар арасында үлкен ... ... ... ... құн бойынша шығарылса немесе ... ... ... ... ... одан кейін қайта сатып алынса, онда ол ... ... ... ... құннан төмен бағамен, ал акцияның ... ... ... ... ... ... ... акциялардың есебі, номеналдық құн немесе сатып
алу құны бойынша жүргізіледі. Номеналдық құн мен меншікті акцияларды ... ... ... алу ... ... айырмашылық 3101 «Акциялар бойынша
сый-ақылар» шотында көрініс табады және номеналдық құннан ... ... ... ал ... бағамен сатып алғанда банктің табыстарына
жатқызылады.
Акциялар мынадай ... ... ... жояды:
1. Банк жабылғанда;
2. Акцияның бір түрін басқасына ауыстырғанда;
3. Банктің жарғылық капиталы азайғанда,
Меншікті акцияларды акционерлерден сатып алғанда:
• Егер ... ... ... ... ... ... 3003 ... алынған жай акциялар»
3027 «Сатып алынған ерекшелігі бар акциялар»-бастапқы құнына
Кт 3101 «Акциялар бойынша сый-ақылар»-баға ... 2203 ... ... ... ... ... ету депозиттері»
1001 «Кассадағы нақты ақша»
• Егер бастапқы құнынан жоғары ... ... ... 3003 «Сатып алынған жай акциялар»
3027 «Сатып алынған ерекшелігі бар ... ... 3101 ... ... ... айырмасына
Кт 2203 «Клиенттердің ағымды шоттары»
2211 «Клиенттердің талап ету депозиттері»
1001 «Кассадағы нақты ақша»-сату бағасына
Акциялар сатып алғаннан кейін қайта ... ... ... ... ... ... ... жойған кезде, жарғылық капиталының азаюі келесі
өткізбелерде көрініс табады:
Дт 3001 «Жарияланған ... ... - жай ... ... ... ... - ерекшелігі бар акциялар»
Кт 3003 «Сатып алынған жай акциялар»
3027 «Сатып алынған ерекшелігі бар акциялар»
Егер акциялар сұранысқа ие ... ... ... ... алып ... да келесі өткізбе құрылады:
Дт 3001 «Жарияланған жарғылық капитал - жай акциялар»
3025 ... ... ... - ... бар ... 3002 «Төленбеген жарғылық капитал – жай акциялар»
3026 «Төленбеген жарғылық капитал – ерекшелігі бар акциялар»
Қорытынды айналымдар өткізілгеннен кейін және салық ... ... ... ... кезінде төмендегі өткізбелер құрылады.
Дт 4999 «Салыққа дейінгі кірістер»
Кт 5999 «Табыс салығы»
3599 «Ағымды ... ... таза ... ... ... жиналысының шешімі негізінде резервтік ... ... мына ... ... 3599 ... ... ... таза кірісі (жабылмаған зиян)
Кт 3510 «Банктің резервтік капиталы»
Банк шығындарын жабуға резервтік капиталын ... ... ... ... 3510 «Банктің резервтік капиталы»
Кт 3599 «Ағымды жылдың таратылмаған таза ... ... ... Банк ... ... ... мен ... тәртібі және оның
есебі.
Дивиденттер дегеніміз – акционерлер арасында бөлінуге жататын таза
табыстың бөлігі. Таза ... ... ... ... ... ... дивиденттер, бұл өз акционерлеріне банк табысынан ... ... Оның ... ... ... ... төлеумен үш маңызды күндер (дата) байланысты:
• Хабарландырулар;
• Акция иелерін ... ... дата – ... ... ... директорлар кеңесі ресми
хабарландыру берген ... ... дата – ... ... ... бар ... ... датасы. Белгіленген датаға ... ... ... дивиденттер төленеді. Бұл датадан кейін акция табыс құқысынан
айырылады, яғни акционер тіркеу датасынан кейін өз акцияларын сатса, ... алу ... ... жаңа иесіне өтпейді. Үшінші дата – ... ... ... ... ... бар ... жай ... салыстырғанда, жеңілдіктер
беріледі.Иұндай акциясы бар акционерлер, өз үлесін жай ... ... ... ... ... ... номеналдық құнына пайыздық
қатынаста анықталады. Банктің қаржылық жылы ... ... ... бар акциялар иелерінің талабы қанағаттандырылуы
тиіс.
Егер банктің бөлінбеген табыстары жетпесе, онда ... бар ... ... жүргізу үшін резервтік капиталдың қаражаттары пайдалынылады.
Кейбір жағдайда, банк капиталынң айналымын сақтап қалу үшін ... да ... ... ... ... акциялармен төлеу
туралы шешім қабылдауы мүмкін. Бұл қосымша бағалы қағаздарды акционерлерге
өткізу деген сөз.Банкті қайта капиталдандыру ... ... ... ... пропорциялық қатынасы өзгеріссіз қалады.
Дивиденттер есептеу негізінде төмендегі өткізбелер құрылады:
Дт 3599 «Ағымды жылдың ... таза ... ... ... 1853 ... ... ... есеп айырулар»
2853 «Акционерлермен есеп айырулар»
Резервтік капитал есебінен дивиденттерді есептегенде:
Дт 3510 «Банктің резервтік капиталы»
Кт 1853 ... ... ... есеп ... «Акционерлермен есеп айырулар»
Дивиденттер төлеу, салық төленіп ... соң, ... ... ... шотына аудару жолымен немесе акционер басқа банк қызметін
пайдаланса, банктің корреспонденттік ... ... ... жүргізіледі:
Дт 1853 «Акционерлермен (дивиденттер бойынша) есеп айырулар»
2853 «Акционерлермен есеп айырулар»
Кт 1001 «Кассадағы нақты ақша»
1050 «Банктің корреспонденттік шоттары»
2203 «Клиенттердің ағымды шоттары»
-----------------------
Меншікті ... ... ... ... ... ... капитал
Резервтік капитал
Бөлінбеген таза кіріс
Қосымша төленген капитал
Жай акциялар
Ерекшелігі бар акциялар
Салынған капитал
Жарғылық капитал

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 29 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Банк жүйесі туралы66 бет
Депозитті теориялық тұрғыдан сипаттау. меншікті капиталдың маңызы, орындайтын функциялары мен құру тәртібі41 бет
VI-XII Көшпенділер мәдениеті200 бет
Xx ғасыр басындағы қазақ әдебиеті3 бет
«қайым және алаш» сценарий6 бет
А. Байтұрсыновтың өмірі мен қызметі 6 бет
А.С.Пушкин көшесі5 бет
Азия және Африка елдерінің 2000-2015 жылдарындағы халықаралық аренадағы орнына сипаттама беру13 бет
Алаш қозғалысы және Атбасар өңірі4 бет
Алтын Орда 6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь