Қаржы менеджментінің даму эволюциясы

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4

1 ӨНДІРІСТІК КАПИТАЛДАР ЖӘНЕ КӘСІПОРЫНДАР
ҚЫЗМЕТІНІҢ ҚАРЖЫЛЫҚ НӘТИЖЕЛЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .6
1.1 Кәсіпорындардағы қаржы менеджменті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6
1.2 Қаржы институттарындағы стратегиялық менеджмент ... ... ... ... ... ... 14

2 ҚАРЖЫ МЕНЕДЖМЕНТІНІҢ ДАМУ ЭВОЛЮЦИЯСЫ ... ... ... ... ... ..16
2.1 Экономикалық әдістер жүйесіндегі фирманың қаржылық саясаты ... ...16
2.2 Кәсіпорындар мен ұйымдардың қаржы қорлары ... ... ... ... ... ... ... ... ... .19

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .25

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...26
Қаржылық менеджмент – кәсіпорынды ұйымдастырудың принциптері туралы, оны дамытудың стратегиясы туралы, қызметкерлерді іріктеу туралы және олардың жұмысын оңтайландырудың тәсілдері туралы ілімдерді қамтитын кәсіпорынды тиімді басқару ғылымы.
Қаржылық менеджмент – бұл нарық жағдайында фирманы және оның қызметкерлерін басқару теориясы мен іс-тәжірибесі.
Қаржылық менеджмент рыногы – бұл қаржы құралдарының сұранысы мен ұсынысын бейнелейтін нарық. Бұл нарық қор және валюталық биржалардың іс-қимыл жасауын ұйғарады. Онда қарызға ақша ұсыну процесі жүзеге асырылады.
Осы нарықтың барлығы бір-бірімен органикалық тұрғыдан өзара байланысты әрі өзара ықпалдастықта болады. Егер олар тең қалыпты жағдайда болатын болса, онда бүкіл экономикада макроэкономикалық жалпы тепе-теңдік орнайды.
Қаржылық менеджмент мақсаттардың болуы міндетті, өйткені компанияның қаржылық менеджмент құрылуы жетіспесе оның өсуі мен өркендеуі үшін қажетті ресурстарсыз қалуы мүмкін.
Қаржылық менеджмент мақсаттары мынадай көрсеткіштерді көздейді:
• пайда көлемі;
• инвестициялық қайтарым;
• қарыздар мен дивидендтер мөлшері.
Қаржы жүйесінің бұл буынын нарық жағдайындағы басқару қаржы менеджменті деп аталады және кәсіпорындар мен ұйымдардың кәсіпкерлік қызметі арқылы және соның шеңберінде әлеуметтік экономикалық процестерді басқарудың нысаны болып табылады. Қаржы менеджментінің мәні тиісті службалар тарапынан қосымша қаржы ресурстарын ең тиімді етіп тартуға, оларды неғұрлым ұтымды етіп жұмсауға, қаржы рыногында бағалы қағаздарды сатып алып, қайтып салып пайдалы операциялар жасауға мүмкіндік беретіндей етіп қаржыны басқаруды ұйымдастыру.
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы.
Алматы 2000 ж.
2. Қазақстан Республикасы Президентінің және Қазақстан
Республикасы Үкіметінің актілер жинағы.
3. Қазақстан Республикасының Бюджет кодексі.
Қазақстан Республикасының кодексі.
Алматы 2004 ж.
4. Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы.
Алматы 2002 ж.
5. Қаржы менеджменті. Әмірқанов Р.Ә., Тұрғұлова А.Қ. Оқу құралы.
Алматы 1999 ж.
6. Қаржы. Оқулық. Балабанов А.И., Балабанов И.Т.
Петербург 2000 ж.
7. Финансовая система: экомическое содержание и мезанизм
использования. Зейнельгабдин А.Б.
Алматы 1995 ж.
8. Қаржы теориясы. Оқу құралы. Құлпыбаев С.
Алматы 2001 ж.
9. Мемлекет және бизнес. Мамыров Н.К., Саханова А.Н.
Алматы. Экономика 2002 ж.
10.Ақша, Несие, Банк. Оқулық. Соколовой О.В.
Алматы 2001 ж.
11.Қазақстанның егеменді мемлекет ретінде қалыптасуы мен дамуының
стратегиясы. Назарбаев Н.Ә.
Алматы 1992 ж.
12.Тәуелсіздік нарық экономика. Бабақұлы Б.
Алматы 1996 ж.

13.Жаңа қаржылық менеджмент. Бовыкин В.
Алматы 1997 ж.
14.Қаржылық менеджмент. Бердалиев К.
Алматы 2005 ж.
15.Кіші кәсіпорын Қазақстанда.
Алматы 1999 ж.
16.Аралас экономика негіздері. Жатқанбаев Е.Б.
Алматы 2001 ж.
17.Кәсіпорын экономикасы. Мейірбеков А.Қ., Әлімбетов Қ.Ә.
Алматы 2003 ж.
18.Теория және қаржылық менеджмент практикасы. Каренов А.Е.
Алматы 1999 ж.
19.Экономикалық теория. Оқу құралы.
Алматы 1999 ж.
20.Экономикалық реформалар.
Алматы 1999 ж.
        
        ҚАРЖЫ МЕНЕДЖМЕНТІНІҢ ДАМУ ЭВОЛЮЦИЯСЫ
Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
........................................4
1 ӨНДІРІСТІК КАПИТАЛДАР ЖӘНЕ ... ... ... ... ... ... ... ҚаржЫ МЕНЕДЖМЕНТІНІҢ ДАМУ ЭВОЛЮЦИЯСЫ......................16
2.1 Экономикалық әдістер ... ... ... ... ... мен ... қаржы
қорлары.....................................19
Қорытынды...................................................................
..................................25
Қолданылған
әдебиеттер..................................................................
.....26
Кіріспе
Қаржылық менеджмент – кәсіпорынды ұйымдастырудың принциптері туралы,
оны дамытудың стратегиясы туралы, қызметкерлерді ... ... ... жұмысын оңтайландырудың тәсілдері туралы ілімдерді қамтитын
кәсіпорынды тиімді басқару ... ... – бұл ... ... ... және ... басқару теориясы мен іс-тәжірибесі.
Қаржылық менеджмент рыногы – бұл қаржы құралдарының сұранысы мен
ұсынысын ... ... Бұл ... қор және ... ... ... ... ұйғарады. Онда қарызға ақша ұсыну процесі жүзеге асырылады.
Осы нарықтың ... ... ... ... ... байланысты
әрі өзара ықпалдастықта болады. Егер олар тең ... ... ... онда ... ... ... ... тепе-теңдік орнайды.
Қаржылық менеджмент мақсаттардың болуы міндетті, өйткені компанияның
қаржылық менеджмент құрылуы жетіспесе оның өсуі мен ... үшін ... ... ... ... мақсаттары мынадай көрсеткіштерді көздейді:
• пайда көлемі;
• инвестициялық қайтарым;
• қарыздар мен дивидендтер мөлшері.
Қаржы жүйесінің бұл ... ... ... басқару қаржы
менеджменті деп ... және ... мен ... ... арқылы және соның шеңберінде әлеуметтік экономикалық процестерді
басқарудың ... ... ... ... ... мәні ... тарапынан қосымша қаржы ресурстарын ең тиімді етіп ... ... ... етіп ... ... рыногында бағалы қағаздарды
сатып алып, қайтып салып пайдалы операциялар жасауға ... ... ... ... ұйымдастыру.
Қаржылық менеджментінде шешімдер қабылдау тәуекелділіктерімен, яғни
жобаланған нұсқамен салыстырғанда табысты кем алу ... ... ... ... кездесіп отырады.
Қаржылық менеджментінің маңызды аспектісі кәсіпорынның қаржылық жай
күйін талдау болып табылады.
Сөйтіп, қаржы менеджменті кәсіпорынның қаржылық ... ... мен ... ... қаржының тиімді іс-әрекет етуінің
мақсаттары үшін оның ... ... ... ... ... ... ... нұсқамасы – экономикалық дамудың
ішкі және ... ... ... алу негізінде кәсіпорынның тең қаржы
саясатын жүзеге асыру.
1 ӨНДІРІСТІК КАПИТАЛДАР ЖӘНЕ КӘСІПОРЫНДАР
ҚЫЗМЕТІНІҢ ҚАРЖЫЛЫҚ ... ... ... менеджменті
Кәсіпорындардың өндірістік және коммерциялық қызметі негізгі
өндірістік ...... және ... капиталдарын пайдаланумен
байланысты болады. ... ... ... ... олардың
айналымының сипатымен және дайын ... ... ... нысанымен
байланысты.
Кәсіпорындарда өндірістік құрал-жабдықтар өндіріс процесінің
материалдық-техникалық негізі болып табылады. Нарықтық ... ... ... ... ... ... жұмыс істеуі мен
ұлғаймалы ұдайы молайтылып отыруы қаржылардың тікелей қатысуымен жүзеге
асырылады: олардың көмегімен еңбек ... ... алу, ... ... ... келтіруді жүзеге асыратын арнайы мақсатты ақша ... ... ... ұзақ ... ... тыс ... жаңа
түрлерінің бірі – материалдық емес активтер. Материалдық емес активтер –
жылдық жиынтық табыс алу үшін ұзақ ... ... ... ... емес ... ... кәсіпорын активтерінің құрамында пайда
болуы нарықтық қатынастарға көшуге, ... ... ... ... ... ... болып отыр.
Негізгі өндірістік капиталдар мен материалдық емес активтер өндіріс
процесінде ұзақ уақыт бойы ... және ... ... біртіндеп, бөліп-
бөліп тозығына қарай жаңа ... ... ... Көшу ... ... ... үлесін амортизация нормасы, ал бұл үлестің
ақшалай көрінісін амортизациялық ... деп ... бір ... ... ... ...
бірлестіктің, ассоцияцияның, министрліктердің, ... ... ... ... ... ... ... қаржыландырудың көзі ретінде шетелдік инвесторлардың қаражаттары
кеңінен пайдаланылып келеді.
Жұмыс істеп тұрған кәсіпорындарда өндірістік ... ... көзі ... ... ... және ... ... бағытталатын, сондай-ақ қаржы қорлары – ... ... ... және ... даму ... қаржы резерві, басқа инвестициялық
қорлар арқылы жұмсалынатын таза табыс ... ... Осы ... ... банк ... ... ... қаржыландыру үшін ұзақ
мерзімді, ... ... ... үшін ... ... кредиттер
пайдаланылады. Айналым қаражаттарын ... көзі ... ... ... пен тұрақты пассивтердің өсімі болып табылады.
Сөйтіп, өндірістік капиталдарды ... мен оның ... ... ... тартылған және қарыз қаражаттарына топтастыруға болады.
Айналым қаражаттарының аса маңызды құрамды ... ... ... ... ... ... ... болуы, сақталымдылығы, басқа
қаражаттармен ара салмағы нақтылы ... ... ... ... ... шаруашылық жүргізуші субъектілерді құрған кезде ... ... емес ... ... құралдарын сатып алудың
көзі жарғылық капитал болып табылады. Оның қаражаттары есебінен кәсіпкерлік
қызметті жүзеге асыру үшін ... ... ... ... капиталдың
көлемі бухгалтерлік баланста қамтылып көрсетіледі және кәсіпорынның,
фирманың қаржылық қуатын бағалаудың алғашқы ... ... ... негізгі капиталдарды сатып алуға шаруашылық қызмет нәтижесінде
кәсіпорында пайда болған қорланымдар ... ... ең ... ... алынатын түсім-ақша құрамындағы амортизациялық аударымдар мен
табыс жатады.
Тартылған қаржылай қаражаттар акцияларды орналастырудан, ... ... заңи және жеке ... ... алынған ақшаны
қамтиды.
Қарыз қаражаттарына коммерциялық банктердің ұзақ ... ... ... ... ... негізінде сатып алу және инвестициялық
салық несиесі жатады.
Өндірістік капиталдардың қалыптасуы ... ... ... ... ... табылады. Бұл қызметтің нәтижелері дайын ... ... ... ... ... ... қаржылық
көрсеткіштермен сипатталады және ... ... ... ... Бұл нәтижелік өнімді өткізуден ... ... ... ... айқындалады.
Қазақстан Республикасында бухгалтерлік есептің стандарттары бойынша
“өнім өткізуден ... ... ... ... қызметтен алынған
табыс қамтып көрсетіледі, ол тауар-материалдық босалқы қорларды, орындалған
жұмыстарды, көрсетілген қызметтерді өткізуден алынған табыстардан ... ... ... ... ... ... ... мен
міндеттемелерді, қайтарылған тауарлардың құнын және сату мен бағадан
шегерімдерді алып ... ... ... яғни ... ... және ... ... алынған табысты да қамтиды.
Өнім өткізуден алынған табыс пен оның ... құны ... ... ... ... ... бұл сызба бойынша ... құн ... ... ... – олардың бір бөлігі кезең шығыстарын
құрайды, атап айтқанда:
• жалпы және әкімшілік шығындары;
... ... ... ... пайыздарды төлеу бойынша шығыстар.
Жалпы табыс пен кезең шығыстары арасындағы айырым негізгі қызмет
бойынша сальдоланылған ... ... ... ... және ... ... табыс” деп аталады.
Негізгі емес қызметтен алынған табыс – активтерді пайдалануға беруден,
бағалы қағаздарды қайта бағалаудан және т.с.с. алынған қаржылық нәтиже.
Табысты ... ... де ... ... ... жүрген сызбасына
байланысты. Мәселен, Қазақстан Республикасында жиынтық жылдық табыс және
еңбекке ақы төлеу ... ... ... белгіленген тауар-материалдық
босалқы қорларға, еңбекақыға, амортизациялық аударымдарға, банктердің
сыйақысына, ... ... ... ... ... төлемдеріне
және басқа бірқатар шығындарды қамтитын шегерімдер бойынша ... ... бұл ... ... ... ... және оның
құрамында салық салуға жатады. Салықтарды төлегеннен кейінгі табыс, ... ... ақы ... және кәсіпорынның өндірістік және әлеуметтік
қажеттіліктерін қанағаттандыруға бөлінеді.
Кәсіпорындар мен ұйымдардың қаржы-шаруашылық қызметінің нәтижелері
жеке ... ... ... ... ... ... ... басқа,
ақша қаражаттарының қозғалысы туралы есеп жасалады, онда бұл ... ... ... ... ... ... инвестициялық қызметтен;
• қаржылық қызметтен.
Табысты бөлудің негізге алынатын қағидаттардың бірі – ол ... ... ... алдындағы қаржылық міндеттемелерді алғашқы кезекте
орындау; екіншіден, меншікті ұлғаймалы өндірістің қажеттіліктерін ... ... ету; ... ... ... бағыттау; кәсіпкерлік тәуекел едәуір өсіп отырған жағдайда
мұның маңызы ... сан ... ... маңызы экономиканың нарық шаруашылығының
негіздеріне көшуіне қарай күшейе түсуде. ... мәні ... ... ... ... пен ... ие ... әр түрлі меншік нысанындағы
кәсіпорындардың бюджетке салықтар және басқа да ... ... ... ... ... ... ... қай мақсаттарға және ... ... ... бар.
Қаржы жүйесінің бастапқы буыны ретінде ... ... ... ... ... яғни тап ... ... жұмыс
істейтін айырықшалықты белгілері мен ерекшеліктері бар объективті
экономикалық қатынастардың ... ... ... ... ақша ... ... бар, субъектілердің нақтылы ... ... кез ... ... ... олар ... ... қаржы
ағынының бағыттарын, олардың қозғалысын ретке келтіруді қажет етеді. Бұл
қондырмалықтарға жататын, нақтылы орындаушылардың ... ... ... ... ... ... іс-әрекеттері ақылы жүзеге
асырылады. Экономикалық заңдармен анықталатын базистік аса ... ... ... ... бұл ... ... ескеріп
отыруы тиіс, яғни базистің шарттарына бағынышты болуы тиіс болғандықтан
қондырмалықтарға ... Бұл ... ... ... менеджменті
ұғымы – тиімді ... ... ... ақша ... ... ... қозғалысы механизмін басқару жүйесі
жатады.
Қаржы жүйесінің бұл ... ... ... ... ... деп ... және кәсіпорындар мен ұйымдардың кәсіпкерлік
қызметі арқылы және соның шеңберінде ... ... ... болып табылады. Қаржы ... мәні ... ... қосымша қаржы ресурстарын ең ... етіп ... ... ... етіп ... ... рыногында бағалы қағаздарды
сатып алып, қайтып сатып пайдалы операциялар жасауға мүмкіндік беретіндей
етіп қаржыны ... ... ... менеджментінің объектілері мыналар болып
табылады: жылжымайтын және ... ... ... ... ... ... ... зияткерлік қызметтің нәтижелері, материалдық емес
игіліктер.
Қаржы менеджменті уәждемелерге – адамдардың ... ... мен ... ... ... ... іске ... қызметке негізделеді. Уәждеме іскерлік белсенділікті, еңбек
өнімділігі мен сапасын ... ... ... қаржы менеджменті қаржыны басқарудың ілгеріде ... ... Ол ... ... ...... ұйымдастыруды, реттеуді, бақылауды ... ... ... ... ... нарықтық ортаның болуы болып табылады,
бұл орта бағалардың еркін ... ... мен ... ... ... капиталдар, өндіріс құрал-жабдықтары рыногының жұмыс істеуі,
кәсіпорындардың қызметін мемлекеттік ... ... ... ... ... ... есеп негіздерінде жүргізуге
мүмкіндік береді. Сөйтіп, ... ... ... ... ... ... бұл оны жеке ... басқарушы
субъектілердің басқарылу объектілеріне ықпал ... ... ... ... мүмкін қаржыны басқарудың жалпы шарттарынан
ажыратады. Кәсіпорындардың қаржы менеджментінің ... аса ... бұл ... ... әдістердің арсеналы жалпымемлекеттік
қаржылардағыға қарағанда тым әр түрлі.
Қаржы менеджментін мына кезеңдердің дәйекті ауысымы ретінде елестетуге
болады:
1) ақша ... ... ... қою және мақсатын
анықтау;
2) ақша ағындарының ... ... ... ... ... қабылданған шешім бойынша инвестициялау жөніндегі шешімді
бизнес-жоспар немесе басқа ресімдеу түріндегі іс-әрекеттердің
бағдарламасын жасау;
4) жобаның орындалуын ... ... ... ... ... және ... ... жасау;
6) қайта инвестициялаудың мақсаттары үшін жоба нәтижелерін талдау
және бағалау.
Қаржы менеджментінде шешімдер ... ... ... нұсқамен салыстырғанда табысты кем алу немесе зиянның пайда
болуы ықтималдығымен кездесіп отырады. Тәуекелдікті ... оның ... ... ... ... ... бір ... ықтималдығын
өлшеуді, яғни тәуекелдіктің қолайлы дәрежесін белгілеуден ... ... ... және ... ... Қаржы менеджментінде шешімдер қабылдау тәуекелдіктің барлық
түрін – өндірістік, коммерциялық, қаржы тәуекелдіктерінің ... ... ... ... ... ... саяси және табиғи
сипаттағы секілді көптеген құбылыстар да әсер етеді: ... мен ... ... ... ... тұтынушылар ұнатуларының,
бәсекелестер іс-қимылының өзгеруі, үкіметтің ... ... ... табиғи катаклизмдер, апаттар және т.б.
Қолайсыз уақиғалар болған кезде келеңсіз зардаптарды азайтуға ақшаны,
өндірістік ... ... ... ... ... сақтау есебінен қол
жетеді; коммерциялық қызметті қайта бағдарлау жөніндегі алдын ала жасалған
шаралар ... ... ... ... ... ... ... тәуекелдердің түрлі тұрпаттарында бірігетін кәсіпорын қаржынын
әртараптандырудың ерекше маңызы бар.
Қаржы менеджментінде маңызды объект ақша ... – құн ... және ... ... ... ... ... қолма-қол және қолма-қол ақшасыз нысандарындағы ақшаның
қозғалысы болады. Ақша ... ... ... көмегімен де қалыптасатын,
сондай-ақ басқа әдістермен де тартылатын барлық ақша ... ... ... анықтаушы орынды өнімді, ... ... ... түскен түсім-ақша, онан кейін несие ресурстары, әр
түрлі тартылған ... ... ... ... дүркін-дүркін
төленетін төлеулермен де, сондай-ақ ұзақ мерзімді инвестициялардың болжамы
негізіндегі күрделілерімен де ... ... ақша оның ... ... ... ... атқару кезіндегі өзге нысанға, сапаға айналғанға
дейін қаралады. Бұл аспектіде ақшаның “уақытша ... ... ... ... ... ... ақша мен келешектегі ақшаның сатып алу күші
бірдей болмайды. ... ... және ... құны ... қайтымды.
Қазіргі құн келешектегі құнға компаундингілеу – күрделі пайыздарды есептеу
арқылы, ал келешектегі құн қазіргі құнға дисконттау – ... ... ... ... ... ... ... есеп-қисабында
инфляцияның индекстерін есепке алу, яғни ... ... ... ... ... ...... қарастырылған мезгілінде
қаражаттарды ... ... ... ... ... бір ... жылыстауы. Бюджеттендіру тұжырымдамасы негізгі
активтер бойынша шығыстарды жоспарлау кезінде пайдаланылады, бұл жобаларды
талдау және ақша қаражаттарының ұзақ ... және ірі ... ... қабылдаудың процесі.
Табыстылықтың ішкі мөлшерлемесінің есеп-қисаптары жобаларды салыстыру
және пайдалылықтың пайыздары бойынша ... ... ... ... ... ... табыстылығы мен пайыздың қолданыстағы нарықтық
мөлшерлемесін салыстыру және жобаны ... ... ... оның болжамы
үшін жүргізіледі.
Қаржы менеджментінің маңызды аспектісі кәсіпорынның қаржылық жай-күйін
талдау болып табылады. Бұл кәсіпорынның қаржы тұрақтылығын, оның ... ... үшін ... ... ...... ... қадағалап отыру кәсіпорындардың жұмысын оперативті
басқаруға және бақылауға, бизнес-жоспарда немесе дамыту жобасында берілген
қаржы-шаруашылық процестерді, бағыттарды дер ... ... ... ... ... ... қаржылық қамтамасыз етілуінің
тактикасы мен стратегиясы ретінде қаржының ... ... ... үшін оның ... ... мүмкіндік береді. Кәсіпорынның
жиынтық ақша айналысын басқару жөніндегі қаржы менеджментінің ... ... ... процесті қамтамасыз етуге, ... ақша ... ... оларды нысаналы арналым бойынша
пайдалануға бағытталған.
Қаржы менеджментінің жалпы мақсатты нұсқамасы – экономикалық дамудың
ішкі және сыртқы ... ... алу ... кәсіпорынның тең қаржы
саясатын жүзеге асыру.
1.2 Қаржы институттарындағы стратегиялық менеджмент
Қаржылық менеджмент жөніндегі іс-әрекеттің ... кең. Оның ең ...... ... ... менеджментті тәжірибеде қолдану
үшін белгілі бір өлшем белгілер керек.
Қаржы өндіріске, құнды ... салу ... ... ... – белгілері болып саналады:
1) Бұл салымнан түсетін таза пайда қаржыны банк ... ... таза ... ... Инвестициялық пайдалылығы инфляция деңгейінен жоғары;
3) Бұл жобаның уақыт факторы мен есепке ... ... ... ... жоғары болса;
4) Кәсіпорын активтерінің тиімділігі жобаны іске асырғаннан кейін
ұлғаяды.
5) Қаралатын жоба шығын ... ... ... ... құрылымын қалыптастыру және т.б. тұрғысынан
кәсіпорынның стратегиялық жүйесіне сай келеді.
Қай кәсіпорынның болса да басты ...... ... ... Ол сол ... ... стратегиялық қаржылық мақсаттарға
байланысты.
Қаржылық менеджмент ... ... ... бірі ... ... ... ... белгілі инвестиция – уақыт жағынан
ұзаққа созылатын процесс. Бұл ... ... ... талдау кезінде бірқатар жағдайларды ескеру қажеттігін еріксіз
еске салады:
• біріншіден, жобалардың тәуекелдігі, ... ... ... ... ... жоба ... бола ... екіншіден, ақшаның уақытша құнын, өйткені уақыт өте келе ақша
өзінің құндылығын өзгертеді;
... ... ... ... ... мен кірістерді
ең көп шамаға жеткізу жағынан алғанда қаржы салымының баламалы
мүмкіндіктерімен салыстырғанда, тартымды-ақ.
Нақ сол ... ... ... ... ... өзінің
мүмкіндіктерін экономикалық дамудың ұзақ мерзімді тенденциялары мен ... ... орай ... ... ... ... ДАМУ ... Экономикалық әдістер жүйесіндегі фирманың қаржылық саясаты
Қаржы менеджментінің даму эволюциясының тамыры тереңде жатыр. Клод. Ст-
кіші ... ... ... ... атты ... ... ... біздің дәуірдегі дейінгі 5000 ж бастап менеджерлердің
дамуы суреттелген. Ол туралы бірқатар мәліметтер ... ... ... ... ... менеджменттің |
| ... топ ... ... ... үлестері |
|Біздің дәуірге |Шумерлер ... ... ... ... 5000 ж | | ... |Мысырлықтар ... ... және |
| | ... ... екендігін мойындайды|
|2000 |Мысырлықтар ... ... ... |Қытайлар ... ... |
| | ... және бақылаудың |
| | ... ... ... ... ... талап қояды ... ... ... ... әрі терең түсіну үшін басқару
ойларының негізгі даму бағыттары туралы нақты ұғымға ие болу ... ... осы ... ... Анри ... ... ... бойынша, әкімшілік өзіне мына функцияларды қамту арқылы
әлдеқайда кең ауқымдағы ... ... ... ... бір ... ... коммерциялық;
• қаржылық;
• кредиттік;
• әкімшілік.
Қаржылық менеджменттің бернесі – бұл ... ... ... ... қабыл алу және тәсілі, сол сияқты тиісті жұмысты ұйымдастыру
қызметті бақылау арқылы жүзеге асырылады.
Міне, осыдан басқару ... ... ... ... бірі ... болып табылады, яғни сол немесе басқа да жай жұмысты біршама орындау
үшін не керек, қорытындысында істі ... ... ... және ... бақылау керектігін күні бұрын анықтауды қажет ... ... ... деп ... ... жүйесінде көптеген түрлерді бөлуге болады:
• өндірістік қаржылық менеджмент;
• кадрлық қаржылық менеджмент;
• инновациялық қаржылық менеджмент;
• ақпарат қаржылық менеджмент;
• қаржы менеджмент;
• сауда ... ... ... ... менеджмент;
• салық қаржылық менеджмент;
• халықаралық қаржылық менеджмент.
Ф.Тейлор өзінің еңбектерін басқаруды ұйымдастыруды тек ... ... ... Осы мектептің жақтаушысы француз ғалымы Анри
Файом болған. Ол практикалық ... ... ... төмендегідей
қорытындыға келген: “басқару – кәсіпорынның ресурстарын барынша пайдаланып,
оны мақсатқа жетелеу”. Сөйтіп алғашқы рет мемлекеттік ... оны ... ... ... мүмкін екендігін ой салды.
Бір орталықтан басқарылатын фирмада қаржылық саясаттың рөлі ... ол ... ... ғылыми-техникалық, материалдық-
техникалық жабдықтау, өткізу барлық ... ... ... сыртқы
факторлардың әсерін шоғырландырмалы түрде яғни осы әсерлерде шоғырландырып
бейнелейді. Бірыңғай ... ... ... аса зор ... қаржы
ресурстарының көздері мен олардың фирма ... ... ... Әр ... ... саясатының нақты формалары мен әдістерін
пайдалануда өздерінің ... ... ... ... оның ... мен ... ... қаржылық саясаттың құралдарын айта
кетуге болады.
Олардың ... ... ... бөлу және ... ... әр түрлі бөлімшелердің қызметін қаржыландыру және ... ... өз ... жүзеге асыру үшін қаржы және несие
беру;
• фирма ішіндегі қаржылық ... және оны ... ... мен ... ... ... ... икемділігі мынада: оның орталықтандырылған
түрінде ол ... ... ... және орналастырушы елдің ақша нарығындағы
ерекшеліктеріне қарай сараланады:
• осы елдердің салық заңдары мен валюталық реттеуі;
... ... ... және ... ... ... ... жасауда фирма ішіндегі қаржы ағынын реттеу үлкен ... ... ... ... ... ... танытады әрі
тұтастай нарықтық нақты жағдайына ... ... ... ... ... Бұл ... фирма пайданы барлық еншілес компанияларға
аударуда бір ғана ережені ұстанбайды.
Қаржы саясатының маңызды құрамына ҰАҚ-ның барлық бөлімшелерін қажетті
қаржы ... ... ету ... ... ішкі қаражаты да,
қаржыландырудың сыртқы көзінен ... ... та оның ... көзі ... ішкі көзі ... ... ... шоғырландыру жолымен, сондай-ақ қарыз және ... алу ... ... көзі – бұл ... ... арнайы
қаржы мекемелерін, халықаралық қаржы ұйымдарынан, акцияларды сатудан
алынған несие және ... ... ... ... ... ... әзірлеу барысында
әр түрлі принциптер мен бағыттар пайдаланылады:
• ішкі қаржыландыру көздерін ең көп шамада пайдалану;
... ... ... ... тиектеу және қабылдаушы елден
негізінде қарыз түріне алынған қаржы ресурстарын барынша ... ... ... өз ... әр ... ... ... ең көп шамада
пайдалану және халықаралық банктерден қарызға қаражат алу;
• ішкі ... ... ... ... ... ... мен ... сипатын анықтау.
Фирма ішіндегі қаржылық қызметте ілік – шотыс, яғни іліктес немесе
сабақтас компаниялар ... ... және ... ... ... ... және басқа қызметтер бойынша төлемдердің деңгейін
анықтау елеулі рөл атқарады.
2.2 ... мен ... ... ... ... процесінде кәсіпорын мен ұйымдар қаржы
қорларын – ... бір ... ... ақша ... ... Қорлардағы ақша қаражаттары үнемі қозғалыста
болады: түседі, ... ... мен ... ... ... ... жеке
саланың немесе бүкіл ұлттық ... ... ... ... ... мақсат-міндеттеріне қарай әр ... ... ... ... ... ... ... өзгеруіне қарай кейбір қорлар жойылса, кейбірі өзгертіліп, қайсы
біреулері жеке бөлініп шықты. Ұзақ жылдар бойы кәсіпорындар мен ... ... ...... ... ... ... қоры, әлеуметтік даму қоры, көпшілік ... ... қоры ... 1992 ... ... ұлғаймалы ұдайы өндірісті қаржыландыру және
негізгі қорларды жаңарту үшін амортизациялық қор құрылды. Министрліктер ... ... ... ... ... ... ведомствоға
қарасты кәсіпорындар мен ... ... ... ... ... қорлар құрылды: ғылым мен техниканы дамытудың бірыңғай
қоры, экономикалық ынталандыру қорлары бойынша ... ... ... ... ... қоры және ... ... кәсіпорындар мен ұйымдар мүлкінің қозғалысы бұл
ақпаратты өндіріс, шаруашылық-қаржы және ... ... ... үшін ... ... ... түрде бейнеленеді. Жекелеген қорлардың
қозғалысы қаржының көлемін, ... ... ... неғұрлым анық
көрсетеді. Сондықтан кейбір қорлар бір мезгілде ... ... іс ... қол ... ... қызметінің қаржылық көрсеткіштері
де болып табылады немесе есеп-қисап үшін бастапқы мәліметтер ретінде қызмет
етеді. Мысалы, ... бір ... ... ... ... жұмсау ауқымы;
кәсіпорынның бір қызметкеріне шаққандағы бұл мөлшер оның материалдық және
әлеуметтік ... ... ... ... мен ... жұмыс істеуі үшін неғұрлым елеулілері мен
маңыздылары мына қорлар болып табылады: жарғылық, резервтік капиталдар,
қорлану ... ... ... ... ... қоры, валюталық, жөндеу қорлары.
Құрылтайшылардың немесе кәсіпорындар ұжымдарының ... ... ... ... ... ... қорлары құрылуы мүмкін, мысалы, медициналық сақтандыру
қоры, басқа шаруашылық органдарымен болатын үлестік қоры және ... ... ... басқа меншік иесі немесе құрылтайшы берген
кәсіпорын мүлкінің мөлшерін сипаттап көрсетеді және алғашқыда, шаруашылық
жүргізуші субъектілерді ... ... ... ... ... айналым құралдарын сатып алудың көзі ... ... ... ... ... қызметті жүзеге асыруға қажетті жағдайлар
жасалады.
Жарғылық капиталдың ... ... ... ... өзгеріп
отырады: негізгі капиталға жұмсалатын инвстициялар, таза табыс ... ... ... ... ... ... дейінгі және капиталдың басқа молықтырылуы нәтижесінде көбейеді;
негізгі құралдарды шығару немесе беру, оның тозығын ... ... ... игіліктердің бағасын түсіру есебінен кемиді.
Кәсіпорындардың қарамағында қалатын қаражаттардың негізінде, яғни
салықтар мен ... да ... ... ... ... мен ... қорларды – тұтыну қоры мен қорлану қорын құрады.
Тұтыну қоры ... ... ... қызметкердің еңбегіне ақы төлеу шығындары;
• ақшалай төлемдер, ... ... ... ... ... еңбегі үшін ынталандырудың басқа түрлеріне жіберілетін ақша және
натуралдық нысандардағы қаражаттар;
Материалдық көмек:
• еңбек және ... ... ... жұмсалатын
қаражаттар;
• қызметкерлердің акциялары мен салымдары бойынша мүлікке төленетін
табыстар;
• оңтайландырғыштық ... өнер табу және ... ашу ... ... бөлек басқа да жеке сипаттағы төлемдер.
Қорлану қоры:
• кәсіпорынның қарамағында қалатын табыс;
... ... ... келтіруге жұмсалатын амортизациялық
аударымдар;
• шығып қалған мүлікті ... ... ... ... ... басқа да көздер есебінен қалыптасады.
Қорлану қоры ұлғаймалы ұдайы өндірісті қамтамасыз ету шығындарын
қаржыландыруға:
• негізгі және ... ... ... ғылыми-техникалық прогресті дамытуға, жаңа өнімдерді игеруге;
• табиғат қорғау шараларын жүзеге асыруға;
• өндірістік және әлеуметтік инфрақұрылым объектілерін салуға ... ... ... ... ... қатысуға пайдаланылады.
Ірі кәсіпорындар мен ұйымдар кешенді тұтыну мен ... ... ... мен ... мазмұны жағынан ұқсас мынадай жеке-жеке
қорлар көздерін құрып, пайдалана ... ... ... ақы ... ... ... даму қорлары.
Ұдайы өндірістік шығындарды үздіксіз қаржыландыруды қамтамасыз етуде
қаржы резервтерінің маңызы зор. Нарыққа көшу ... ... ... ... ... резервтерін шаруашылық жүргізуші субъектілердің
өздері меншікті қаржы ресурстары есебінен ... ... ... ... және ... ... ... Оның мақсаты –
шаруашылық-қаржы жағдайы нашарлаған кезде пайда болған қосымша шығындарды
жауып, кәсіпорындардың қаржы жағдайын ... ... ету. ... тұтыну, қорлану және басқа қорларына жіберілмес бұрын оның
қарамағында қалатын табыс ... ... мен ... ... ... валюта қаражаттарының
есебінен мына көздерден қалыптасады:
• экспорттық валюталық түсім-ақшадан;
• жарғылық капиталға түсетін жарналардан;
• банктердің, солардың ішінде шетел, басқа ... ... ... заңи ... ... ... ішкі валюта рыногында өкілетті банктер мен айырбастау пунктері
арқылы ... ... ... ... ... қаржы көмегі.
Өнімдерді, жұмыстар мен қызметтерді экспортқа шығарудан түскен
валюталық түсім-ақша ... ... ... ... ... мен ... валюта қорларына бағытталады. Бұл қорларға
активтерге инвестициялардан, депозиттер, салымдар нысанындағы және ... егер бұл ... мен ... ... немесе қарыз
қаражаттарының жұмсалымдарынан алынған болса, ... ... ... ... ... мен табыстар есептеледі.
Кәсіпорындар мен ұйымдарға ортақ міндеттерді шешу үшін ... ... ... ... ... мен ... ... рұқсатынсыз,
бірақ қолданылып жүрген валюта заңнамасының шеңберінде өздерінің қарап
шешуі бойынша пайдалана алады. Валюта қорлары ең ... ... ... ... ... ... валютаның бір бөлігі еңбек
ұжымдарының шешімімен халық тұтынатын шетел тауарларын, дәрі-дәрмектерді
және медициналық техниканы сатып алуға ... ... ... ... ізгілік және қайырымдылық көмек көрсетуге де пайдалануы мүмкін.
Кәсіпорындар мен ұйымдар валюта қоры ... бір ... ... – кәсіпорындар мен ұйымдарға бере алады; бұл түсімдердің
көлемі шарттың негізінде экспорттық өнім ... ... ... ... ... қоры ... негізгі капиталдарды жөндеудің барлық
түрлерін: күрделі, орташа, ағымдағы түрлерін жүргізу үшін ... ... ... мен ... көрсетудің өзіндік құны есебінен
қаржыландырылады. Жөндеу жұмыстарына ... ... ... ... ... ... аударымдардың нормативтерін кәсіпорындар
өздігінше белгілей алады, бұл шығындардың көлемі негізгі ... ... және ... ... ... ... ... жұмсалатын
шығындар болашақ кезендерге жатқызылатын шығыстардың есебінен жабылуы
мүмкін.
Қорытынды
Қаржылық менеджмент жөніндегі іс-әрекеттің ауқымы кең. Оның ең ...... ... ... ... тәжірибеде қолдану
үшін белгілі бір өлшем-белгілер керек.
Қаржыны ... ... ... салу мынадай жағдайларда
инвестициялаудың өлшем-белгілері болып саналады:
1) бұл ... ... таза ... ... банк депозитіне
орналастырудан түсетін таза пайдадан артса;
2) инвестицияның пайдалылығы ... ... ... бұл ... уақыт факторы мен есепке алғандағы пайдалылығы балама
жобалардың тиімділігінен жоғары болса;
4) кәсіпорын активтерінің тиімділігі жобаны іске ... ... ... тым ... ... және кез келген ... ... ... ... ... ... көтереді;
5) қаралатын жоба шығын қайтарылатын мерзім, өндірістің ұтымды
ассортименттік ... ... және т.б. ... стратегиялық жүйесіне сай келеді.
Қаржылық менеджмент стратегиясының ... ... бірі ... ... ... ... ... инвестиция – уақыт жағынан
ұзаққа созылатын процесс. Бұл қаржылық менеджерге инвестициялық ... ... ... ... ... ... еріксіз еске салады:
- біріншіден, жобалардың тәуекелшілдігі, өйткені ... ұзақ ... ... жоба ... бола ... ... ... уақытша құнын, өйткені уақыт өте келе ақша
өзінің құндылығын өзгертеді;
- үшіншіден, жобалар ... ... ... мен ... көп ... ... ... алғанда, қаржы салымының баламалы
мүмкіндіктерімен салыстырғанда, тартымды-ақ.
Қолданылған әдебиеттер
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы.
Алматы 2000 ж.
2. Қазақстан Республикасы ... және ... ... ... ... ... Республикасының Бюджет кодексі.
Қазақстан Республикасының кодексі.
Алматы 2004 ж.
4. Салық және бюджетке төленетін басқа да ... ... ... 2002 ... Қаржы менеджменті. Әмірқанов Р.Ә., Тұрғұлова А.Қ. Оқу құралы.
Алматы 1999 ж.
6. Қаржы. Оқулық. Балабанов А.И., Балабанов ... 2000 ... ... ... ... содержание и мезанизм
использования. Зейнельгабдин А.Б.
Алматы 1995 ж.
8. Қаржы теориясы. Оқу құралы. Құлпыбаев С.
Алматы 2001 ... ... және ... Мамыров Н.К., Саханова А.Н.
Алматы. Экономика 2002 ж.
10.Ақша, Несие, Банк. ... ... ... 2001 ж.
11.Қазақстанның егеменді мемлекет ретінде қалыптасуы мен ... ... ... 1992 ... ... ... Бабақұлы Б.
Алматы 1996 ж.
13.Жаңа қаржылық менеджмент. Бовыкин В.
Алматы 1997 ж.
14.Қаржылық менеджмент. ... ... 2005 ... ... ... 1999 ... экономика негіздері. Жатқанбаев Е.Б.
Алматы 2001 ж.
17.Кәсіпорын экономикасы. Мейірбеков А.Қ., Әлімбетов Қ.Ә.
Алматы 2003 ж.
18.Теория және қаржылық ... ... ... ... 1999 ... теория. Оқу құралы.
Алматы 1999 ж.
20.Экономикалық реформалар.
Алматы 1999 ж.

Пән: Менеджмент
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Туризмдегі HR менеджмент жүйесін дамыту32 бет
Ұйымдарды басқарудың методикалық және экономикалық негіздері73 бет
Қаржылық менеджменттің эволюциясы37 бет
Басқару ғылымының пәні мен әдістері35 бет
Инновациялық менеджмент83 бет
Қонақ үй кәсіпорнын басқару объектісі ретінде65 бет
Аспан әлеміндегі ең көп таралған объектілер - жұлдыздардың эволюциясы10 бет
Жалпы биология9 бет
Магнитті дауылдар және олардың биосфераға әсері3 бет
Өндірістің даму қарқыны және қоршаған ортаға түсетін салмақ4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь