Банк қызметіндегі несие

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3
1 Несиенің теориялық негізі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
1.1 Несие ұғымы, маңызы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4
1.2 Несиенің қызметтері және нарықта әрекет ететін заңдары ... ... ... ... ... ... .6
1.3 Қазақстан Республикасы банктеріндегі несие жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... 8 Банк қызметіндегі несиенің түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...11
2.1 Несиенің түрлері мен формалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .11
2.2 Қазақстан Республикасындағы ипотекалық несие ... ... ... ... ... ... ... ... ... .16
2.3 Ұлттық Банкінің несие беру жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .23

3.Несиені жүзеге асыру және ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...28
3.1 Несие операцияларын жүзеге асыру және ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... 28

Қортынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .33
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 34
Несие — нарықтық экономиканың тiрегi ретiнде экономикалық дамудың ажырамас элементiн бiлдiредi. Оны барлық шаруашылық субъектiлерiмен қатар, мемлекетте, үкіметте, сондай-ақ жеке азаматтар да пайдаланады.
Құнның қозғалысы — бұл несиенiң қозғалысының кiндiгiн сипапайды. Несиелiк Қатынастардың пайда болатын экономикалық негiзiне капитал айналымын жатқызуға болады.
Көбiне несиенi ақша ретiнде түсiнедi. Бiр жағынан қарағанда бұган негiз де бар сияқты. Себебi, қазiргi шаруашылықта қарыз көбiне ақшалай түрде берiлуде. Бiрақ бұл жерде ақша мен несиенiң әр түрлi ұғымды бiлдiрiп, әр түрлi қатынастарды түсiндiретiнін естен шығаруға болмайды.
Сонымен қатар, несие мен қаржы категорияларын бiр санайтындар да аз емес, несие — бұл ақшалай қаражаттың екi жақты қозғалысын, яғни қаражаттың уақытша берiлуiн және уақыт өткен соң қайтарылуын баяндаса, ал қаржы — сол қаражаттың бір жақты қозғалысын бейнелейдi, яғни қаржы: дотация, субвенция, субсидия түрiнде берiлсе, олар кайтарымсыз сипатқа ие.
Несие — бұл пайыз төлеу және қайтару шартында уақытша пайдалануға (қарызға) берiлетін ссудалық капитал қозғалысы.
Несие мен ссуданың арасында да өзара айырмашылық бар. Несие — бұл банктiң қаражатын құрайтын көзi ретiнде барлық несиелiк қатынастарды ұйымдастырудың әр түрлi формаларының болуын және сондай-ақ олардың жұмсалымдарының формасын бiлдiретiн кең ұғымды сипаттайды. Ссуда — бұл ссудалық шот ашумен байланысты қалыптасатын несиелiк қатынастарды ұйымдастырудың бiр ғана формасын бiлдiредi.
Қарыз берушi — қарызды беретiн несиелiк қатынасының бір жағы. Қарыз берушi — бұл уақытша пайдалануға қарыз берушi субъектiлер болып табылады. Қарыз берушiлерге: банктер, банктiк емес мекемелер, мемлекет, шаруашылық субъектiлерi және халық жатады.
Қарыз алушы — бұл несиенi алушы және оны қайтаруга міндеттi, несиелiк қатынастың екiнші жағы. Борышқор және қарыз алушы бiр-бiрiмен жақын сөздер болғанымен де, олардың түсiнiктерi әр түрлі. Мысалға, кәсiпорын немесе жеке азаматтардың коммуналдық қызметке, салықтарға т.б. байланысты төлемдерi кешігуi мүмкiн, бiрақ бұл жерде ешқандай да несиелiк қатынас туындамайды. Борыш бұл тек қана экономи калық қатынасты емес, сондай-ақ ада адамзаттық қатынастар жағдайын сипаттайды. Борыш — бұл өте ауқымды ұгым. Ал қарыз алушы — бұл қосымша қаражатқа деген сұранысы бар тұлга.
1) Сейітқасымов Ғ.С. «Ақша Несие Банктер»: Оқулық. – Алматы: «Экономика», 2005.

2) Мақыш С.Б. «Ақша айналысы және несие»: -Алматы: «ИздатМаркет», 2004.

3) Баймұханова С.Б.; Балапанова Ә.Ж. «Бухгалтерлік есеп». – Алматы; Қазақ университеті, 2002.
4) Ержанов М.С; Ержанова А.М.; «Основы бухгалиерского учета и новая корреспонденция счетов» (с 1 января 2003 г.). – А.; Ержанов и К, 2003 г.
5) Международные стандарты финансовой отчетности КМСФО/ Пер.И.Тарусина/ Ред. коллегия:А.С.Бакаев, Л.В. Горбатова, Т.Б. Крылов и др. – М.; 1998 г.
6) Радостовец И.К. ; Радостовец В.В.; Шмидт.О.И. Центраудит-Казахстан, 2002 г.
7) Кеулимжаев К.К. Корреспонденция счетов хозяйственных операций по типовому плану счетов бухгалтерского учета финансовой – хозяйственной деятельности субьектов. – А.; БИКО, 2003 г.
8) Бункина М.К. Национальная экономика. М: 2006 г.
9) Гальперин В.М. и д.р. Макроэкономика: учебник СПБ.:экономическая школа, 1994 г.
10) Саяси экономия. Оқулық-Алматы, Ана тілі, 1992.
11)Международные финансы: Учебное пособие/ РАН ИНИОН. – М., 1997.
12)Общая экономическая теория. Учебное пособие. – М.: «Издательство ПРИОР», Н1999 – 528с.
13)Основы экономической теории. Учеб. пособие/ Под ред. Камаева В.Д. – М.: Изд-во МГТУ им. Н.Э. Баумана, 1996. – 284 с.
14)Шенаев В.Н. Деньги, валюта и платежный баланс России. – М., 1996. –117
15)Экономика внешних связей России под редакцией А.С. Булатова 1995 год
16)Экономика: Учебник. 3е изд., перераб. и доп./ А.С. Булатова. – М.: Юристъ, 2002. – 896с.
17)Экономическая теория. Учебник. И.П. Николаевой, – М.: «Проспект» 1998. –448с
18)Долан Э. Дж., К. Д. Кэмпбелл, Р. Дж. Кэмпбелл "Деньги, банковское дело и денежно-кредитная политика", Москва 1991 г.
19)Международные валютно-кредитные и финансовые отношения: Учебник / под ред. Л.Н.Красавиной – М.: Финансы и статистика, 1994. – 592 с.
20)Самуэльсон П."Экономика" том 2
        
        Жоспар
Кіріспе.....................................................................
................................................3
1 Несиенің теориялық
негізі......................................................................
..4
1. Несие ұғымы,
маңызы.................................................................
.....................4
2. Несиенің қызметтері және нарықта әрекет ететін
заңдары.........................6
1.3 Қазақстан Республикасы банктеріндегі несие жүйесі
................................8
Банк қызметіндегі несиенің
түрлері...........................................................11
2.1 Несиенің ... ... ... ... ипотекалық
несие.....................................16
2.3 Ұлттық Банкінің несие беру
жүйесі........................................................ .....23
3.Несиені жүзеге асыру және
ұйымдастыру...................................................28
3.1 Несие операцияларын жүзеге асыру және
ұйымдастыру............................28
Қортынды....................................................................
.........................................33
Пайдаланылған әдебиеттер
тізімі....................................................................34
КІРІСПЕ
Несие — нарықтық экономиканың ... ... ... ... ... ... Оны барлық шаруашылық субъектiлерiмен қатар,
мемлекетте, үкіметте, сондай-ақ жеке азаматтар да пайдаланады.
Құнның ... — бұл ... ... ... сипапайды.
Несиелiк Қатынастардың пайда болатын ... ... ... ... ... несиенi ақша ретiнде түсiнедi. Бiр ... ... ... де бар ... ... ... шаруашылықта қарыз көбiне ақшалай
түрде берiлуде. Бiрақ бұл ... ақша мен ... әр ... ... ... түрлi қатынастарды түсiндiретiнін естен шығаруға болмайды.
Сонымен қатар, несие мен қаржы категорияларын бiр санайтындар да ... ... — бұл ... ... екi ... ... яғни қаражаттың
уақытша берiлуiн және уақыт өткен соң ... ... ал ...... бір ... ... бейнелейдi, яғни қаржы: дотация, субвенция,
субсидия түрiнде берiлсе, олар кайтарымсыз сипатқа ... — бұл ... ... және ... ... уақытша пайдалануға
(қарызға) берiлетін ссудалық капитал қозғалысы.
Несие мен ссуданың арасында да өзара ... бар. ...... қаражатын құрайтын көзi ретiнде барлық несиелiк ... әр ... ... ... және ... ... формасын бiлдiретiн кең ұғымды сипаттайды. ...... шот ... ... қалыптасатын несиелiк қатынастарды
ұйымдастырудың бiр ғана формасын бiлдiредi.
Қарыз берушi — ... ... ... ... бір ... Қарыз
берушi — бұл уақытша пайдалануға қарыз берушi субъектiлер ... ... ... ... ... емес ... мемлекет, шаруашылық
субъектiлерi және халық жатады.
Қарыз алушы — бұл несиенi алушы және оны ... ... ... ... ... ... және ... алушы бiр-бiрiмен жақын сөздер
болғанымен де, олардың түсiнiктерi әр ... ... ... ... жеке
азаматтардың коммуналдық қызметке, салықтарға т.б. байланысты төлемдерi
кешігуi мүмкiн, бiрақ бұл ... ... да ... ... ... бұл тек қана ... ... қатынасты емес, сондай-ақ ада адамзаттық
қатынастар жағдайын сипаттайды. Борыш — бұл өте ... ... Ал ... — бұл ... ... деген сұранысы бар тұлга.
Қарыз берушi және қарыз алушымен қатар несиенiң құрылымының элементiне
берiлетiн объекті де ... Беру ... — бұл ... ... бөлiгi,
яғни қарызға берiлген құнды бiлдiреді.
1.1 Несиенің ұғымы, мәні
Несиенiң мәнiн анықтаған кезде бiрқатар әдiстемелiк принциптердi ұстану
керек, несиелердiң барша түрi ... ... оның ... көрсетуi
керек:
- несие мәмiлесi тұтасымен алғанда несиенiң мәнiн ашуы керек. Егер бiр
мәмiледе несие қайтарылмаса, онда өзiнiң ... ... ... ... ... ... ... құрылымын, қозғалыс сатыларын,
несиенiң негiзiн қарастырған жөн.
Несиеде ... ... ... ... жәйiт - құрылым. Өзге
экономикалық категориялар ... ... де ... ... ... ... ... тұрады. Ондай элементтерге, ең алдымен, несиелiк
қатынастың барлық субьектілері, сондай-ақ жоғарыда анықтағанымыздай, бұл
субьектілерге несие берушi мен ... ... ... ... ... және
бөлек қарастыруға болмайды. Оларды бiрге қарасты ... ғана ... ... ... ... — несиелiк мәмiленiң қарыз ұсынатын жағы. Мұны iске ... онда ... ... ... бiр қоры болуы керек. Ол ақша өзiнiкi
болуы немесе басқа бiреуден қарызға алған ... да ... ... ... ақша ... ... несие беруші - банк болып
табылады.Ол кәсiпорындардың, ұйымдардың, кеңселер мен халықтың уақыша бос
қаражаттарын шоғырландырып, оларды ... ... ... ... ... ... ... Бұл ретте банктен алған несиенi тек қарызға ... ... ... ... да ... иесiне тартылған ресурстарды
қайтаруға мiндеттi. Бұл арада банк бiр жағдайға несие берушi болса, екiншi
жағдайда— қарыз ... ... ... ...... ... жағы, несие алып, алған қарызды
қайтаруға ... ... ... ... қаражатқа уақытша мұқтаждығы
туғандар карызға ақша алушылар болып табылады. Қазiргi заман талабына сай
қарызга ...... ... ... ... ... ... мумкiн. Алайда, қарызга алушы карызға алынган қаражаттың
меншiк иесi болып ... ... ... ... оны ол ... ... Бұл жагдайда ол алынган ақшадан гөрi, яғни
шаруашылықта ... ... қоры ... кейiн оны iске асырып,
пайдаланганы ушiн өтемақы төлеп, қарызды ... ... ... ... ... алушы несие берушiге тәуелдi, оған ... өз ... ... ... карызга алушы мен несие берушi несие
қатынастарының толық құқықты жақтары болып табылады. Олар міндеттi ... ... және бұл ... олар орындарын ауыстыруы мумкiн. Несие
берушi ... ... ... ... ... мен қарызға алушы өзара іс-
әрекеттерiнде қарама-қайшылықтың бiрлiгi сипатын ... ... ... ... олар оны ... ... тұрады.
Олардың мүдделерi де бөлек, несие берушi неғұрлым ... ... ... ... ... ... мүмкiндiгiнше арзан несие алып, қосымша
қаржылар табу муддесi болады.
Несиенiң экономикадағы орны мен рөлi, оның ... ... ... ... ... категория ретiнде мынадай
қызметтердi атқарады:
- қайта бөлу;
- айналыс шығындарын үнемдеу;
- айналыстағы нақты ақшалардың орнын ... ... ... ... жеделдету;
- ғылымы-техникалық прогрестi желелдету.
Несиенiң қайта бөлу қызметi -кез ... ... ... ... ... ... жасауына өз үлесi несиенiң бұл қызметiнiң ... ... бiр ... ... бiр ... ... ... айналыс шығындарын үнемдеу қызметiнің iс жүзіне асуы ... ... ... ... ... ... түсүсуі мен жұмсалуы арасындағы уақытша болатын алшақтық кей
жағдайларда қаржылай ... ... ... ... ... ... яғни ... айналыстағы нақты ақшалардың орнын
уақытша алмастыруы. Қазiргi несиелік шаруашылықты мұндай ... ... ... ... ... процесi қызметi экономиканың турақты дамуына
жағдай жасау үшiн маңызды болып ... ... ... ... бұл ... ... ауқымын ұлғайта отырып, пайда алуга
мумкiндiк бередi.
1.2. Несиенiң ... және ... ... ... заңдар
Несиенiң экономикадағы орыны мен рөлi, оның ... ... ... ... ... ... ... төмендегiдей
қызметтердi атқарады:
• қайта бөлу;
• айналыс шығындарын үнемдеу;
... ... ... ... ... ... капиталдың шоғырлануын жеделдету
• ғылыми-техникалық прогресстi жеделдету.
Несиенiң қайта бөлу қызметi, кез келген ... ... ... қанды жұмыс жасауына өз үлесiн ... ... бұл ... ... ... бiр ... ... бiр саласына капитал
ағымы болады. Несиенiң бұл қызметiнiң, қаржының ... бөлу ... ... ... ... негiзде жүргiзiлсе, ал салалар мен
аймақтар арасындағы капитал ағымы несие арқылы, яғни ол нарықтық ... ... ... айналыс шығындарын үнемдеу қызметiнiң iс жүзiне асуы несиенiң
экономикалық мәнiнен туындайды. ... ... ... ... мен ... ... ... болатын алшақтық кей
жағдайларда қаржылай ... ... ... ... ... да ... жағдайларда қарыз алушылардың барлық категориялары
өздерiнiң меншiктi ... ... ... ... ... ... пайдаланады. Бұл дегенiмiз капитал айналымын қамтамасыз етiп қана
қоймай, айналыс ... ... де ... ... ... ... яғни ... айналыстағы нақты ақшалардың орнын
уақытша ... ... ... ... ... орнын алмастыруға
толық мүмкiндiк бар. Бұл қызметi iске асу ... тек қана ... ... ... ... ... уақытша орнын ауыстыра отырып,
ақша айналысын да жылдамдатады. Несиенiң бұл ... ... ... ... несиелiк карточкалар көмегiмен жүзеге асырылады.
Несиенiң бұл қызметi ... ақша ... ... мен ... ақша массасына және төлем айналымына да ықпал ... ... ... ... ... ... дамуына
жағдай жасау үшiн маңызды ... ... ... ... ... бұл қызметi өндiрiстiң ауқымын ұлғайта отырып, пайда алуға
мүмкiндiк бередi.
Несиенiң ... ... ... қызметi ғылыми-
техникалық ұйымдардың қызметiн ... ... ... да,
несиенiң көмегiнсiз көптеген ғылыми-зерттеу орталықтарының (бюджеттiк
қаржыландыруда отырғандардан басқалары) жұмыс жасауы қиынға ... ... ... ... ... ... ... ретiнде енгiзу үшiн де
аса қажет болып табылады. Себебi, ондай шығындар бастапқыда ... оның ... орта және ұзақ ... банктiң несиелерi есебiнен
қаржыландырылады.
Несие заңдарын бiлу және соның негiзiнде ... ... ... ... өндiрiс қорларының айналыстары мен ... ... ... бос ... ... ... пайдалануға мумкiндiк
бередi.
Несие заңдарына ең алдымен Несие заңының пайда болуы жатады. Ол несие
қатынастарының пайда болуы мен ... беру ... ... қатынастарын
бiлдiредi.
Несиенiң пайда болу заңының экономикадағы тауар-ақша қатынастарының
жұмыс iстеуi жағдайында ғана ... күшi бар. ... ... ... ... ... және ... қатынастарға негiзделген
экономика салаларында ғана туындайды.
Егер шаруашылық субъектiсiнiң өзi атқарып отырған жұмысының нәтижесi
үшiн нақты материалдық ... ... ... қатынастардың дұрыс
жұмыс iстеуiнiң, несиенiң қайтарылып келетiндiгiнiң кепiлдiгi ... ... болу ... ... ... ... ... әкеп соқтырады.
Несие заңдарының басқа да экономикалық ... ... ... ... өте ... ... ... бар.
Несие заңдарының өзiнiң қозғалыс ... ... ... ... ... ... қатынастар тартылған құндылықтар несие
берушiден қарыз алушыға өтiп, қайта қайтқанда ... ... яғни ... ... қозғалыс үстiнде болады. Егер ол бiр буында тоқтап тұрып
қалса, өзiнiң мәнiн ... ... ... ... Сондықтан несиенiң
қозғалысы объективтi, қажеттi, маңызды, жалпыламалы, нақты дуние. Яғни,
несиенiң қоғалысы оның аса ... ... өмiр ... ... ... тән Заң - оның ... айналып құйылу заңы. Несиенi басқа
экономикалық құндылық категорияларынан бөлектеп тұратын ... ...... ... ... Егер ... құндылық бастапқы
субъект несие берушiге қайта айналып келмейтiн болса, онда өзiнiң мәнiн
жоғалтып, жеке ... ... ... ... боп аталудан қалады.
Тарылған құндылық өзi шыққан пунктке қайта оралып келу үшін белгiлi бiр
жұмыс iстейдi, яғни ұдайы ... ... ... ... ... ... пайдалануға берiлген бастапқы мөлшерiн қайта қайтаруға
(қаржыларды ... ... ... жасайды. Бұл процесте:
объективтiлiк, қажетттілiк, жалпыламалық және т.б. ... ... ... бар. Осы ... Заңмен тікелей байланысты несие заңы —
тарылған құндылық заңы. Тарылған ... ... ... оны ... ... ... ... ерекшеліктерін (өндiрiс құралдарына
қарағанда), сондай-ақ ... ... да, ... ... ... ... ... жаңа айналымға түсуге дайын екендiгiмен
бастапқы пункке (несие берушіге) қайта оралады. Және бұл ... ... ... әрi ... ... ... қарастырылған заңдары мен олардың ерекшелiктерiн танып ... ... бар. ... ... ақша ... ... ақша массасының ұлғаюы сияқты аса ... ... ... Ұлттық валютаның сатып ... ... ... ... ... және ... ... Республикасы банктеріндегі несие жүйесі
1990 жылы Қазақстан Республикасы өз егемендiгiн жариялағаннан ... ... ... сай ... ... банк жүйесiн құруға
бетбұрыс жасады.
1990 жылы желтоқсан айында қабылданған “ҚазКРО-ғы банктер және банктiк
қызмет туралы” ... заң ... ... ... ... ... ... банктiк реформа ұлттық банктiң 1995 жылға арналған ... ... ... ... ... ... асырылды.
Нарық экономикасына өту жағдайында және экономикалық дағдарысты жоюда,
макроэкономикалық тұрақтылыққа қол жеткiзуде ҚР банк жүйесi маңызды ... ... ... екi ... ... ... ... етуiне
байланысты жасалған талдауда, олардың көрсетiп отырғанындай, кемшiлiктердiң
басым бөлiгi банктер қызметiн реттейтiн нормативтiк базаны жасаудағы ... және оның iске ...... ... жасау
механизмдерiндегi кемшiлiктерiмен сипатталады.
Қазiргi таңда Қазақстан Республикасындағы жұмыс жасап отырған банктiк
жүйенiң қалыптасуын үш ... ... ... 1988 – 1991 жж. (КСРО-ның тұсында) – мемлекеттiк салалық
мамандандырылған банктер қызметiнiң бiр ... ... ... ... ... беру ... ... түрлендiру; алғашқы
коммерциялық банктер құру; КСРО Мемлекеттiк банкiне орталық ... ... ... ... ... қадамдар жасау кезеңi.
II кезең. 1992 жылдың аяғы 1993 жылдары – рубль аймағында бола ... ... ... ... ... бiрқатар қызметтерiн орындауға бiртiндеп
кiрiсуi, коммерциялық банктердiң экстенсивтi (сандық) түрде қалыптасуы және
дамуы, ... ... ... ... ... кезеңi.
III кезең. 1993 жылдың қараша айынан осы ... ... ... ... валютаның енгiзiлуiне байланысты ұлттық банкiнiң ... ... ... ... ... ... алу, бюджет және банктермен
қарым-қатынас орнатудың классикалық қағидаларын енгiзу, банктердiң қызметiн
реттеу жүйесiн нығайту ... ... ... (1995 ... 1-шi ... ... емес
акционерлерден акцияларын сатып алу жолымен 100 % мемлекеттiк меншiктi
қалпына ... және оның ... ... ... ... ... ... ғимаратын Халық банкiнiң меншiгiне беру, сондай-ақ ... ... ... ... салымдарын индексациялау жүйесiн анықтау
мiндетi белгiлендi.
Екiншi кезеңде (1995 ж. екiншi жартысында және 1996 ж.), ... ... ... және кредиттiк карточкаларды енгiзу және олардың
қолданылу ауқымын кеңейту мiндетi ... ... (1997 ж. ... ... банкiсiнiң алдында µлттық банк
белгiлеген пруденциалдық нормативтерге сәйкес 01.01.1998ж. ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру жүйесiне өтуге дайындық жасап ... ... ... ... ... тұрды.
Төртiншi кезеңде әмбебап банк - Тұран банкiндегi мемлекеттiң үлесi
(61%, 1994 ... ... ... ... ... ... бiр ... 1995 жылы жаңадан құрылатын Медетшi банкке
берiлетiн болды.
Бесiншi ... ... банк - ... ... ... ... мөлшерiнде (1994 жылдың сәуiрiне) анықталды. 1995 ... ... ... ... оның ... ... мемлекеттiң үлесiн сату
бағдарламасын ұлттық банк даярлауға тиiс болды.
Коммерциялық банктер үшiн нақты секторды ... ... ... болып табылғандықтан, орта және ұзақ мерзiмдi несиелеу қызметiн өз
мiндетiне алатын мамандандырылған мемлекеттiк ... құру ... ... банктердi халықаралық тәжiрибеде даму банктерi деп атайды,
себебi олар үшiн басты мақсат ... табу ... яғни ... ... ... болып саналады.
Сонымен, Қазақстанда банк секторын реформалау бағдарламасын iске асыру
шегiнде Экспортты-импорттық банк (Эксимбанк), Мемлекеттiк даму банкi ... үй ... ... құрылды. Мамандандырылған банктер қатарында халыққа
қызмет көрсетуге маманданған Халық Жинақ банкi де болды.
Мемлекеттiк даму банкi – бұл банк ... ... ... ... жобаларды ұзақ мерзiмдi несиелеудi жүзеге ... ... ... институты болып табылады.
Экспортты-импорттық банк (Эксимбанк) – бұл Қазақстан үшiн дәстүрлi
емес, даму және ... ... ... ... үшiн, ... мен ... сақтандыру және кепiлдеме беру үшiн Әлем
банктен бөлiнiп шыққан банк.
Тұрғын үй ... ... – бұл ... үй ... ... арқылы несиелеуге, халық үшiн тұрғын үй ... ... ... несиелеу жүйесiн құру мақсатында құрылған банк.
Медетшi банк (траст) – бұл ... ... ... ... үшiн ... ретiнде құрылған банк. Бұл банктi құру туралы
жарғыға сәйкес, ол небәрi 4 жыл мерзiмге қызмет етуге уақытша құрылды.
Ұлттық банктiң 1995 ... ... ... ... ... және ... тұрақтылыққа қол жеткiздi. Ең бастысы, ақша-
несие реттеу әдiстерi мен ... әрi ... дами ... ... ... ... ... өзгердi. 1995ж. ақпан
айынан бастап, директивтi несиелердi беру тоқтатылды. ... ... ... несиелер көлемi мен мерзiмi қысқарып, экономиканы
несиелеу қызметi ұлттық банктен екiншi деңгейдегi банктерге ... ... ... ... тән ... ... ... өтiмдiлiгiн қолдап
отыру мақсатында екiншi деңгейдегi банктерге несие ... ... ... және ... және валюталық реттеумен айналысуға көштi. Банктiк
қадағалау жүйесiн реформалаудың басты мақсаты - ... ... ... процедураларын халықаралық стандартқа жақындату болып табылды. Осыған
сәйкес, ұлттық банк екiншi деңгейдегi банктерге капиталдану талабын ... ... - ... ... ... ... банктердi тәрбиелеу
және бiршама тұрақты банктердi ... ... ... ... ... ... банк ... жеткiлiксiз банктердiң өзара бiрiгуiн немесе
жойылу шараларын ұйымдастырды. ... ... ... ... ... ... ... басынан кештi. Осындай шараларды ең
бастысы, мамандандырылған банктер басынан кештi. ... ... ... ... ... ... ... құрылғандықтан да, олар үшiн
несиелiк ресурстарды қалыптастыру басты ... ... ... ... ... жұмыс жасауға мәжбүр болды. Айталық, Мемлекеттiк
даму ... ... ... үй құрылыс банкi Центркредитбанкпен
қосылып, ал, Медетшi банк - Медетшi қор ретiнде ... ... ... ұлттық банк тарапынан банк жүйесiне жүргiзген ... ... ... ... 1995 жылы ... банк ... ... есебiн
реформалау 1996-1998 жж. әрi қарай жалғасып, нәтижесiнде ұлттық банктiң
халықаралық ... ... ... жаңа ... ... екiншi
деңгейдегi банктер қызметiне толығымен енгiзiлдi
2.1 Несиенiң формалары, олардың түрлері
Несиенiң формалары, оның құрылымымен және ... бiр ... ... ... ... байланысты келедi.
Несиенiң формасы – бұл несиелiк қатынастар құрылымының, ... ... ... әр ... ... және iшкi ... барысында толық
сақталатын көрiнiсiн бiлдiредi.
Несие берушiлер мен ... ... ... ... ... де, несиенiң формасы сол күйiнде сақталады.
Несиенiң екi формасы бар: тауарлы және ақшалай. Мұндағы тауар түрiнде
берiлетiн несиенi - ... ал ақша ... ...... ... ... ... осы екi формасыың тәжiрибеде қолдануынан туады.
Коммерциялық несие – бұл қарыз берушiнiң қарыз алушыға ... ... ... ... - бұл вексель айналысының пайда болуына себеп
болған, экономикадағы несиелiк қатынастардың алғашқы формасы. ... ... ... ... – тауарлардың өту процесiн жеделдету, сондай-ақ
одан пайда табу.
Мұнда қарыз алушы да және оны ... ... ... ... айналысатындар бола алады. Коммерциялық несие көбiне ... ... ... ... болмай қалуы барысында туындайды. Мұндай
жағдайда, ... ... ... қарыз алушының көрсетiлген соманы
уақытында төлейтiндiгiн ... ... ... ... - ... несиенiң банктiк несиеден айырмашылғы төмендегiдей:
• қарыз берушi рөлiнде банктiк мекемелер ... яғни ... ... ... ... кез келген заңды тұлға бола алады;
• коммерциялық несие тек қана тауар формасында берiледi;
• қарыз капиталы өнеркәсiптiк немесе сауда капиталымен ... ... ... ... құны сол ... ... ... мөлшерiмен
салыстырғанда төмен болады;
• қарыз берушi мен қарыз алушы арасындағы несиелiк мәмiленiң заңи ... ... бұл ... үшiн ... ақы ... ... ... несие – бұл банктiк мекемелерден қарыз алушыларға ақшалай түрде
берiлетiн несиенi бiлдiредi.
Банктiк ... - бұл ... ... ... ... ... ... табылады. Банктiк несие бойынша несиелiк
қатынастың құралына несиелiк шарт немесе несиелiк келiсiм жатады. ... ... ... банк және ... қаржы мекемелерi болса, ал қарыз
алушылар ретiнде: кәсiпкерлiкпен немесе ... ... ... деген сұранысы бар кез келген заңды ұйым болып табылады.
Мұндағы қарыз берушiнiң ... ... - бұл ... ... ... алу.
Несиенiң түрлерi коммерциялық және банктiк несиеден туындайды.
Коммерциялық банктер ... ... әр ... ... ... ... ... байланысты жiктеледi:
I. Қарыз алушылар категорияларына қарай:
1. Қаржылық ... ... ... мақсатты қорларға;
• банктерге;
• қаржы-несиелiк мекемелерiне.
2. Қаржылық емес агенттерге берiлетiн несиелер:
• өнеркәсiп салаларына;
• ауыл шаруашылығына;
• саудаға;
• дайындау ұйымдарына;
... ... ... жеке кәсiпкерлерге.
3. Тұтыну мақсатына берiлетiн несиелер.
1 Мерзiмiне қарай:
2 қысқа ... (1 ... ... орта ... (1 ... 3 –5 ... ... ұзақ мерзiмдi (5 жылдан жоғары).
II. Тағайындалуы және ... ... ... ... қорларға жұмсалатын;
• айналым қаражатына жұмсалатын.
III. Қамтамасыз ету дәрежесiне ... ... ... ... ... етiлмеген:
• сенiм (бланктiк)несиесi.
IV. Қайтарылу дәрежесiне қарай:
1) Стандартты ... - ... ... жетпеген, бiрақ қайтуында
ешқандай күмән жоқ несиелер;
2) Күмәндi ... - ... ... ... мерзiмi
ұзартылған және банк үшiн тәуекел туғызатын несиелер. Соңғы ... ... ... ... ... несиелер iшiнара бөлiнедi:
1-санатты күмәндi, 2-санатты күмәндi, 3-санатты күмәндi, 4-санатты күмәндi,
5-санатты күмәндi.
3) Үмiтсiз несиелер - ... ... ... ... ... ... ... несиелер.
V. Валютамен берiлуiне қарай:
• ұлттық валютамен;
• шетел валютасында.
VI. Берiлу шартына қарай:
1. Тұтыну несиесi - бұл жеке тұлғаларға ... ... ... алу
үшiн және тұрмыстық қызметтердi өтеуге берiлетiн несие.
3 2. Ипотекалық несие – бұл қозғалмайтын мүлiктердi ... үйдi, ... ... және ... ... ала отырып, ұзақ мерзiмге
берiлетiн несие.
3. Овердравт несиесi – клиенттiң шотынан қаражатты шегеру, ... ... ... ... мерзiмдi несиенiң формасы.
4. Овернайт несиесi – өтiмдiлiктi ... ... бiр ... ... ... ... ... несие – кредитордың алғашқы талабы бойынша өтелетiн
қысқа ... ... ... ...... ... беретiн несиесi.
7. Ломбардтық несие – тез iске асатын ... ... ... ... кепiлге алып, берiлетiн несие.
8. Лизингтiк несие - құрал-жабдықтарды жалға алумен байланысты
берiлетiн ... ... ...... iшке алып кiру және жартылай
фабрикат және ... ... ... ... ... пайдаланылатын
несие.
10. Сенiм несиесi – банктiң сенiмiне кiрген, ... ... ... ... ... Маусымдық несие – жабдықтаушының қаржыландыру уақыты мен түсiмдi
алу мерзiмi арасындағы уақыт бойынша алшақтықты жабуға ... ... ... ... ... меншiктi айналым қаражаттарын толықтыруға;
• материалдық запастар жиынтығы мен өндiрiс шығындарына:
• сыртқы экономикалық қызметке байланысты ... ... ... ... жеке ... үшiн ... ... құралдар және
басқа да мүлiктер алуына;
• ломбардтық, кепiлдiк және ссудалық операцияларға;
• театрлар және демалыс ... ... мен ... ... ... күрделi жұмсалымдарды қаржыландыруға;
• тез өтелетiн тиiмдiлiгi жоғары шараларға.
Тұтыну ... ... ... ... ... ... бағытталады. Тұтыну несиесi бөлшек саудамен тығыз байланысты:
бiр жағынан тауар айналымының ұлғаюына сай ... ... ... ... тауарды несиеге алу сұранысы туындайды; екiншi жағынан, халықты
несиелеудiң өсуi, ... ... ... ... Мұндай
тәуелдiлiк, әсiресе бүгiнгi тауарлар нарығын толтыру жағдайында пайда
болуда.
Тұтыну несиесiнiң дамуы әр ... ... әр ... ... ... мен Жапонияда халықтың қарызының жалпы сомасы, сол елдiң ... ... ... Германия мен Францияда -30%-ын, ал, Ұлыбритания
мен АҚШ-та 60%-ын құрайды екен. Бұл ... ... ... ең ... ... ... электр тұрмыстық құралдарды,
жиhаздарды және ... ... алу ... жиi ... Бұл ... несиесiнiң жартысынан көп бөлiгi автомобилдердi сату үлесiне тиедi.
Экономикалық мазмұны жағынан тұтыну несиесi банктiк несиенiң бiр ... оның ... ... тек жеке ... тiкелей байланысты болып
келедi. Сондықтан да, несиенiң бұл формасының ... ... ... ... екi ... ... бар: бiрiншiсi, субъективтi, ... ... ... ең жоғарғы деңгейде материалдық игiлiктерге қол жеткiзуге
қолайлы жағдай жасаса; ... ... яғни кез ... ... басты бiр экономикалық мәселесi - бұл дайын өнiмдi ... ... ... ... қолдану аталған мәселенi шешуге ... ... ... ... елдердiң экономикасында маңызды рол ... да, оны ... ... ... белсендi түрде реттеп отыру
қажет. Мұндай реттеудi екi түрге ... ... және ... ... Берiлу деңгейiнде мемлекет тұтынушыларды ынталандыруға тиiс.
Қазақстанда тұтыну несиесi кеңiнен ... ... ... ... Екiншi
деңгейдегi банктер тәжiрибесiнде тұтыну несиесiнiң мынадай ... ... ... ұзақ мерзiмде пайдаланылатын тауарлар сатып алуға берiлетiн несие;
- тұрғын үйдi жөндеу жұмыстарына берiлетiн несие;
- кейiнге ... ... (оқу, ... ... және
т.с.с) берiлетiн несие
Мұнда автомобильдiк несие бойынша жаңа және жүрiлген ... ... ... алуға болады.
ұзақ мерзiмде пайдаланылатын тауарларға мыналар жатады:
• жиһаз;
... ... ... ... компьютер және оргтехника;
• басқа да тұтыну тауарлары.
Тұрғын үйдi жөндеу жұмыстарына: үйдiң iшiнде және ... ... ... да жөндеу жұмыстарын жүргiзу жатады.
Мысалға, Қазақстан Республикасындағы жетекшi банк - Казкоммерцбанктiң
тұтыну несиесiн беру шартын 2-кестеден ... ... ... ... ... түрлерi мен шарттары*
|N |Несиелеу |Тұтыну несиесiнiң түрлерi |
| ... | |
| | ... ... ... ... |
| | | ... ... алу|
| | | ... |
| | ... |Ескi ... | ... ... |Автомобильдi бағалау |10 000 АҚШ |
| ... ... 80% ... 80% -на ... |долларына дейiн |
| | |дейiн | ... |
| | | | ... |
| | | | |500 000 АҚШ |
| | | | ... ... |
| | | | ... ... |
| | | | |ету заты – |
| | | | ... ... |
| | | | ... |
|2 ... ... | 3 ... ... жүрген |20% |
| ... ... - ... көлiгiн сатып | |
| | |20% ... 20%; | |
| | | |3 ... 5 ... ... | |
| | | ... ... ... | |
| | | ... ... 30%; | |
| | | |5 ... 10 ... дейiн | |
| | | ... ... ... | |
| | | ... ... 50%; | |
| | | |3 ... ... ... | |
| | | |ТМД ... | |
| | | ... сатып алуда | |
| | | |- 30%; | |
| | | |3 ... 5 ... ... | |
| | | ... ТМД ... |
| | | ... ... ... | |
| | | |- 50% | |
|3 ... ... | 3 жылға дейiн |2 ... ... |
| ... ... | | |
| | |үшiн 5 ... | | |
| | ... | | |
| | |ТМД ... | |
| | ... | | |
| | |үшiн 3 ... | | |
| | ... | | ... |АҚШ ... |АҚШ ... ... теңге|АҚШ доллары немесе|
| |валютасы |немесе теңге | ... ... ... 1,5% ... 1,5% (АҚШ ... 1,5% (АҚШ |
| ... |(АҚШ |долларында) және 1,7% ... және |
| | ... ... |1,7% ... |
| | ... 1,7% | | |
| | ... | | ... |Сатып алатын |Егер шетел автокөлiгiнiң|Сатып алатын тауар|
| |сыз ету |автомобиль |жүрiлген уақыты 10 ... ... үй |
| |түрi | ... ТМД-кi 5 жылдан | |
| | | ... сол ... |
* ... 2003 ж. ... материалынан.
Сонымен қатар жоғарыдағы банктен тұтыну несиесiн алуға ... ... ... ... ... анкетасы
2. Жеке куәлiгi (көшiрмесi)
3. СТТН (көшiрмесi).
4. Соңғы 12 айға бөлiнiп көрсетiлген жалақы және ... ... ... берiлетiн анықтама.
5. Жұмыс стажы туралы жұмыс орнынан анықтама.
6. Жанұя құрамы туралы анықтама (№ 3 ... ... ... растайтын құжаттар (неке туралы куәлiк, жұбайыңыздың
жеке куәлiгi).
8. Кепiлге ... ... ... бiр ... ... ...... несиенi жатқызуға болады.
Казкоммерцбанкте ипотекалық несие беру шарттары мынадай:
• Несие мөлшерi: жылжымайтын мүлiктiң бағалау ... ... ... ... ... ... ... дейiн.
• Несие үшiн төлем: айына: 1,3% (АҚШ долл), 1,7% (теңгеде).
... ... АҚШ ... ... ... ... 1 жылдан аспаса).
• Несие мерзiмi: 10 жылға дейiн.
• Қамтамасыз ету түрi: ... ... ... ... ... ... ипотекалық несиенiң дамуын қолдау мақсатында соңғы жылдары
«Қазақстан Ипотекалық компаниясың ЖАҚ ... ... ... ... ... ... ... несиелеудi ұйымдастыру жүйесiнiң шетел тәжiрибелерiнде
әрекет етiп ... ... ... бар.
Ипотекалық несиелеудiң бiршама қарапайым және бiршама жетiлген үлгiсi
шартты түрде ... ... ... Бұл ... ... принциптiк
сипатына тоқталсақ, ипотекалық ссудаларға деген барлық клиенттердiң жалпы
өтiнiшi банктiң меншiктi және ... ... ... ... ... қаражаттары; банкаралық несиелер және т.с.с. есебiнен
қамтамасыз етiледi.
Қарапайым-ашық үлгiнiң екiншi бiр принциптiк сипаты ... ... ... ... мөлшерлерi елдегi несие-қаржы нарығындағы жалпы
жағдайға ... ... ... ... Бұл ... банктердiң
ипотекалық несиелеуге байланысты олардың активтерiне және ... ... ... үлгi ... ... ... ... әсiресе қаржы
нарығы мен ... ... ... толық қалыптасып болмаған көптеген
елдерде iс жүзiнде кеңiнен таралған.
Бұл ... ... ... келесi үлгi “кеңейтiлген ашық
үлгi” деп аталады. Бұл үлгi ... ... ... несиелеу жүйесi
үшiн несиелiк ресурстардың қалыптасуы арнайы ұйымдастырылатын, жылжымайтын
мүлiктермен ... ... ... ... бағалы қағаздар нарығы арқылы
жүзеге асырылады. Кеңейтiлген ашық үлгiсi тек кеңейтiлген ипотекалық нарық
құрылымының құрылған жағдайында, екiншi ... ... ... бағалы
қағаздардың эмиссиясына мемлекет тарапынан ... ... және ... алу ... ғана iске ... Бұл үлгi iс жүзiнде тұрақты
экономикасы бар елдерде кеңiнен таралған. Әсiресе, бұл үлгiнiң дамуы ... ... ... ... байланысты бұл үлгiнi көбiне “ипотеканың
американдық үлгiсi” деп атап кеткен. Бұл үлгi ... ... үшiн ... ... (7-9% ... ... ... үйдiң
бағасынан)
Бiрмезгiлдiк бастапқы
1 ... ... 15-30 ... – нарықтан тұрғын үйдi сатып алу бағасы;
Р1 – несиенi есепке алғандағы ... ... ... ... ... - ... ординат осiнде - жылдар.
9-сурет. Ипотекалық несиелеудiң американдық үлгiсi
Американдық ... ... ... әр ... белгiлi бiр табысы бар
адам тұрғын үйдiң құнын жартылай нақты ақшамен, ал ... ... ... бар ... ... ... отырған жылжымайтын мүлiктi кепiлге ала
отырып, берген арнайы ипотекалық банктiң ссудасы есебiнен ... ... үй ала ... Мұндай несиенiң қайтарылуы ипотеканың типiне ... ... әр ... табысына байланысты 15-30 жылдың iшiнде жүзеге
асырылады.
Бұл ... үйдi ... ... ... ... ... салынған мүлiк актiлерiн сатуға мүмкiн болатын нарықтың болуын
талап етедi. Американдық үлгi ... ... ... үшiн ... ... тәуекелi мәселесiн шешетiн қолайлы тәсiл ретiнде көптеген
банктердi өзiне тартады.
Қарапайым-ашық және ... ... ... ... ... ... ... несиелеу механизмiн бiлдiредi. Мұндай жағдайда,
ақшаға деген сұраным мен ... ... және ... ... екi ... ... реттеледi: 1) ссудалар бойынша банктiк пайыз
мөлшерi және екiншi нарықта орналасқан ... ... ... ... несиелiк ресурстар бағасымен; 2) сақтандыру
компанияларын қоса ... ... ... ... ... ... ... аударымдар мөлшерiмен.
Ипотекалық несиелеудiң келесi бiр үшiншi үлгiсi – бұл ”балансталған
автономды үлгi”. Бұл ... ең ... ... оның ... ... ... көрiнедi. Мұндай прицип барысында банктердiң
жиынтық несиелiк портфелi ... ашық ... ... алу ... оның орнына өзара кассалық көмек принципi бойынша ... ... ... ... ... ... Бұл үлгi бойынша қарыз алушы
алдын ала өзiнiң уақытша бос қаражаттарын сұрайтын несиенiң ... ... ... ... барып ссуда алуға құқылы.
Мұндай шектеулiлiк алдындағы қарастырылған үлгiлермен ... ... ... ... Өйткенi, бұл үлгi нақты қарыз ... ... ... ... ... ... та, бұл балансталған автономиялық үлгiнiң өзiндiк артықшылығы да
бар, яғни бұл үлгi ... ... ... ... ... қаржы-
несие нарығының жағдайына тәуелсiз. Балансталған автономиялы үлгiнiң iске
асырылуы ... ... банк үшiн қай ... және қандай бағада
несиелiк ресурс табу ... ... ... тек ... ... үшiн ... ... маржаны белгiлеуi ғана қажет. Құрылыс
қаражаттары салымы бойынша табыс ... және ... ... ... пайыз мөлшерi еркiн жағдайда белгiленедi. Банк мақсаты жинақтарға
табыс төлемей-ақ сол төленетiн табыс мөлшерiнде ... ... ... ... ... ... жинақтарға төленетiн табыс 10%, ал
несиеге қойылатын пайыз ... 13% ... онда банк ... ... несие бағасынан шегеру арқылы маржаны 3% деп хабарлауы мүмкiн.
Демек, бұл үлгi қарызға ... ... ... бағасына да, сол
сияқты бұл ... ... ... ... ... ... ... үлгiнiң бұл сапасы экономикасы тұрақсыз елдерде ипотекалық
несиелеудiң дамуы үшiн аса маңызды. Бiрақ та, бұл жерде ... ... ... ... аумастырылатын валютада жүргiзiлгендi қалайды. ... ... тағы да бiр ... мұнда несие берушi несиенiң
қайтарылуында ең төменгi тәуекелге барады.
Қазiргi кезде Германияда бұл үлгi iс ... ... ... Мұнда
қорлану (құрылыс қаражаттары) механизмiмен нақты азаматтарды ... ... ... үй жағдайын жақсартуға ... ... және ... ... ... ... инициативасына
қаржылық қолдау көрсетуге байланысты мемлекеттiк ... ... ... елдi ... ... ... ... үй алғысы келген азамат, тұрғын үйдi сатып ... ... яғни 2-10 жыл ... ... ... жүйесiмен өзара қатынасқа
түседi. Өзiнiң мүмкiндiгiне қарай арнайы банктерге немесе жинақ кассаларына
(Bausparkasse, Schwabisch Hall және т.б. ... ... ... ... ... 45% ... Содан кейiн барып, ол, ... ... ... ... 10% ... және қалған төлейтiн бөлiгiнiң
шамасында банктен жеңiлдiкпен 10-15 жылға ... ... ... ... ... ... ... ……………………………..………………………………………….. ... ... ... ... ... несие
3 ... ... ... ... бағасынан)
0 2-10 жыл ... үй ... 7-8 жыл алу ...... ... үйдi сатып алу бағасы;
Р1 – несиенi есепке алғандағы тұрғын үйдiң нақты құны.
Абсцисса ...... ... осiнде – жылдар.
1 4-сурет. Германияның құрылыс қаражаттарын жинақтау үлгiсi
Бiрiншi кезеңде мақсатты ... ... ... ... банк бұл осы ... ертерек қатынас орнатып, несие алу
кезеңiне өткендерге, яғни ссуда сұрап отырған клиенттер үшiн ... ... ... ... қаражаттарын жинақтау ... ... ... ... ... актiлермен қамтамасыз етiлiп
шығарылатын бағалы қағаздардың екiншi нарығымен байланыспайды және оған
тәуелдi емес.
Германияның құрылыс қаражаттары ... ең ... бiр ... ... ... ... мақсаты құрылыс қаражаттарына, ... ... ... ... ... ... болғандықтан да,
несие-қаржы нарығының жалпы жағдайынан тәуелсiз болып ... ... ... ... оның ... ... яғни несиенiң берiлу көзi
ретiнде құрылыс қаражаттарын жинақтау келiсiм-шартына қатынасушы-салым
иелерiмен жинақталатын ... ... ... ... ... пайдаланатын банктер мақсатты салымдар бойынша нарықтан төменгi
жағдайда, пайыз төлеумен қатар, ... ... ... ... ... бар.
Германияда құрылыс жинақ жүйесiне мемлекет тарапынан қолдау ... ... ... ... тұрғын үй құрылысына сыйақылар
беру немесе ... ... ... ... ... отырады. Салым
иесiнiң ынталандыру түрiн таңдау құқы бар. Егер ол ... ... ... онда оның ... 300 ... маркасына (жалғыз бастылар үшiн) немесе
1600 маркаға (жанұялылар үшiн) жеткенде мемлекеттен 10% ... ... ... ... ... ... АҚШ, ... және Малайзия
мелекеттерiнiң тәжiрибесiн ескере отырып, жасалынған тұрғын үй ипотекалық
несиелеу ... ... ... ... жүйе бойынша тұрғын ипотекалық
несиелерiн берушiлер екi деңгейден тұрады (10-суреттi қараңыз):
- бiрiншi деңгейде – алғашқы ... үй ... ... ... ... банктер мен банктiк емес ұйымдар;
- екiншi деңгейде - алғашқы тұрғын үй ипоткелық несиесiн берушiлерден
берген несиелерi бойынша ... және ... ... ... жүзеге асыратын, қайта қаржыландырушы ұйымдар.
Тұрғын үй ипотекалық ... ... ... деңгейлi банктердi және
жаңадан құрылыған мамандандырылған “Тұрғын үй құрылыс жинақ банкi” АҚ және
банктiк емес ұйымдарға ... ... ... ... ... қаржыландырушыға “Казақстан ипотекалық компаниясы”АҚ жатады.
Аталған компания тұрғын үй нарығын бюджетен тыс ... ... ... ... ... және ипотекалық несиелеудi енгiзуге маңызды
рол атқаруда.
Қазақстандағы тұрғын үйдi ... ... ... басты
ерекшелiк мұндағы Қазақстан ... ... ... ... ... ... (ҚИК) 2001 жылы ... ҚР µлттық
банкiнiң ықпалымен құрылды. Оның ... ... ... ... ... жүйесiн дамыту және тұрғын үй құрылысын ... ...... ... ... ... ... сондай-ақ тұрғын үйдi ұзақмерзiмде қаржыландырушы
банктер мен банктiк емес ұйымдардың активтерi мен пассивтерiнiң құрылымы
сәйкес келмеген ... ... ... ... ... арттыру, халықтың тұрғын үйге деген ... ... ... ... ... ... ... ҚИК-ның ролi
ипотекалық несиелер бойынша талап ету құқықтарын серiктес-банктерден сатып
алу арқылы ... ... ... реттеу және сатып алынған ... ... ... ... ... ... ... шығарудан
тұрады. Сатып алған ипотекалық несиелерге әр ... ... ... ... ... Қажеттi несиелер ... ... ... ... ... ... ... шығарады және оларды қор нарығында ... ... ... ... ... ... ... тұрғын үй секторын қаржыландыру процессi үздiксiз жалғасады.
ҚИК-нiң қайта қаржыландыруға ... ... ... ... талаптары бар. Олар:
- өзгермелi сыйақы мөлшерлемесiмен берiлетiн (жекелеген ... ... ... ... ... ... ... несиелерiн сатып алу;
- шектi сыйақы мөлшерлемесi белгiленген тұрғын үй ипотекалық несиесiн
сатып ... ... ... үй ... ... болуға тиiс (яғни, үш
жылдан жоғары ... ... ... үй ... ... ... ... тұрғын үйдiң
нарықтық құнының 70% аспауы тиiс;
- кепiлге берiлген жылжымайтын мүлiк мiндеттi түрде ... ... ... өзiнiң өмiрiн және еңбекке қабiлеттiгiн сақтандыруға
тиiс.
Қазақстандық Ипотекалық компанияның қызметiнiң келесi бiр ... ... ... ... оператор ретiнде ипотекалық несиелердi
қайта қаржыландыруды валюталық эквивалентке ... ... ... ... ... ... ... келедi:
1. Несие берушi ипоткеалық несиенi бередi. Салынған мүлiк туралы актiсi
(закладная) ... және ол ... ... және онымен
мәмiле жасауға қатысты құқытарды мемлкеттiк тiркеумен бiрге, ... ... ... қоса ... ... қолына берiледi.
2. Арнайы қордың құрылтайшылары ақшалай қаржаттарын ... ... ... ... қордың сенiмдi жетекшiсi
(немесе басқарушы компания) салынған мүлiк туралы актiнi сатып алуға
жұмсалатыны туралы көрсетедi.
3. Арнайы ... ... ... ... басқарушы компания) қорға
құрылтайшылардың қосқан ... ... ... берушiлерден
салынған мүлiк актiсiн сатып алады. Салынған ... ... ... басқарушыға өтуi үшiн, оның ... ... және оған ... Салынған мүлiк актiсiне байлансты
құқықтарды беру, өз кезегiнде ... ... ... ... ... қатысты құқықтардың өтуiн сипаттайды. Сенiмдi
басқарушы (немесе басқарушы компания) ипотеканы мемлекеттiк тiркеуге
алушы органға өзiн кепiл ... ... ... ... ... арнайы қор ретiнде Қазақстан ипотекалық компания қызмет етедi.
Қазақстандағы ипотекалық несиелеу жүйесi 11 суретте ... ... ... ... ... ... үй ... бойынша несиелiк үшiн тәуекел және операциондық қызмет көрсетуден
тұратын ақырғы сыйақы мөлшерлемесiн ... ... әр ай ... ... мөлшерлемесiн ғана белгiлеп, ал банктер өздерiнiң маржаларын
өз беттерiнше белгiлi бiр шектеу шегiнде белгiлеу тәртiбiне көштi.
Сөйтiп, әр ... жеке ... ... үй ... ... әр
түрлi болып қалыптасты.
2001 жылдың шiлде айынан 2002 жылдың сәуiр ... ... ... ... ... алғашқы жоба iске асырылды.
Екi жылғы қызметiнде Компания ипотекалық несиелеу бағдарламасы ... ... үй ... алу және ... ... 4 млрд теңге
сомасында3 мың ... ... 2004 ... ... ... ипотекалық
несиелердiң көлемiн 15 млрд теңгеге жеткiзудi жоспарлап отыр.
2002 жылы қарашада Компания Қазақстанда ... рет ... 1,5 млрд ... 3 жыл ... ... және 2003 ... 10 жыл мерзiмге 3 млрд теңгеде агенттiк облигациялардың алғашқы
шығарылымын жасады.
2.3 ... ... ... беру ... реформалар Ұлттық банктiң 1996-1998 жылдарға арналған Қазақстан
Республикасының банк жүйесiн реформалау ... ... ... ... жүргiзу бағдарламасының басты мақсаты - ҚР ... iшкi және ... ... әрi ... арттыру және
экономиканы қаржыландыру мүмкiндiгiн кеңейту үшiн ... ... ... нығайту.
Көздеген мақсатқа жетуде Ұлттық банк мынадай мiндеттердi шешуге күш
жұмсайды:
- ақша-несиелiк реттеу әдiстерi мен құралдарын жетiлдiру;
- елдiң ... ... ... ... ... ... ... ақша
айналымында әкiмшiлiк басқаруды күшейту;
- валюталық реттеудi дамыту және алтын валюта резервiн басқару;
- банктiк қадағалау жүйесiн және банк қызметiн ... ... ... ... есептi және банк жүйесiн реформалауды аяқтау;
- лттық банктiң басқа елдердiң орталық банктерiмен және ... ... ... ... ... қаржы ұйымдарына
қатысуы;
- Ұлттық банктiң құрылымын жетiлдiрiп, кадр және ... ... ... екiншi деңгейдегi банк жүйесiн сауықтандыру;
- төлем жүйесiн дамыту;
- елдiң банк жүйесiнiң қызмет етуiнiң және реформалауының құқықтық
қамтамасыз етiлуiн ... ... қол ... үшiн ... ... ... ... бiршама тиiмдi классикалық құралдарын ... ... ... ... беру ... ... ... мөлшерлемесiн анықтау, мiндеттi резерв нормасын ... ... ... ... және ... ... ... Ұлттық банктiң бағалы қағаздарымен операцияларды жүзеге асыру
жатады.
Республикамызда ... ... ... ... ... яғни ... 24 %-дан астамы ғана қайтқандығы
белгiлi. Соның салдарынан ұлттық банк ондай несиелердi ... ... ... ... ... ... Ұлттық банк 1996-1998 жж.
орталықтандырылған несиелердi тек қана ... ... ... ... үшiн ... аукциондар, банкаралық нарық,
ломбардтық несиелеу, “репо” операциялары, ... ... ... ... ... ... банк пен ... министрлiгi арасындағы бюджеттi несиелеуге
байланысты жаңа қатынастың қалыптасуына сәйкес, 1998 жылдан бастап, ... ... ... өз ... несиелеуге мiндеттеме
алғандықтан, ... банк оған ... ... ... ... Оған ... ... 80%-ға жуық бөлiгi Ұлттық банк ... ... ... айта кету керек. Мұны да осы ... ... деп ... ... болады.
Банк жүйесiн реформалау және ақша банкноталарын шығаруда меншiктi
өндiрiстi iске қосу ... ... ... ... ... өзгерiстерге әкелдi. Осыған байланысты қолма-қол ақша айналымын
басқаруда ... жж. ... ... тапшылығынан енгiзiлген
директивтiк саясаттың орнына экономикалық реттеу ... ... ... осы ... ... кәсiпорындарды және екiншi деңгейдегi
банктердiң қолма-қол ... ... ... ... лимитi
алынып тасталды.
Ұлттық валютаның тұрақтылығын сақтап отыру мақсатында Ұлттық банк
шетелдiк тәжiрибелердi ескере ... ... ... ... ... саясатын жүргiзiп отырды. Алтын-валюта резервiн басқаруда Ұлттық
банк мынадай екi ... құру ... деп ... стратегиялық
инвестициялық портфель және тактикалық өтiмдiлiк портфелi.
Мұндағы, тактикалық өтiмдiлiк портфелi ... ... ... ... және ... ... мiндеттемелердi жабу үшiн қажет.
Өтiмдiлiк портфелiнiң негiзгi құралдарына ақша ... ... ... ... ... ... ... банктiң орта
мерзiмдi (3 айдан 3 жылға ... және ұзақ ... (3 ... 10 жылға
дейiнгi) мiндеттемелерiнен тұрды.
Аталған портфельдiң ... ... ... ... ... ... орта және ұзақ мерзiмдi депозиттер және капиталдар
нарығының басқа да құралдары жатқызылды.
Банктiк ... ... ... ... ... - ... әдiстерi мен процедураларын халықаралық стандартқа жақындату
болып табылды. Осыған сәйкес, ... банк ... ... ... талабын қойды. Мұндағы мақсат - ... ... ... ... ... және бiршама тұрақты банктердi анықтау болып
табылды. ... ... ... ... банк капиталы жеткiлiксiз
банктердiң өзара бiрiгуiн немесе ... ... ... ... ... банктер таратылды немесе бiрiгу ... ... ... ... ең бастысы, мамандандырылған банктер басынан
кештi. ... ... ... дерлiк бастапқыда бюджет қаражаты есебiнен
құрылғандықтан да, олар үшiн ... ... ... ... ... ... кейбiреуi өзара бiрiгiп жұмыс жасауға мәжбүр
болды. Айталық, Мемлекеттiк даму банкi Эксимбанкпен, ... үй ... ... ... ал, ... банк - ... қор ретiнде
қайта түрлендiрiлдi. Мұндай түрлендiруге Ұлттық банк ... ... ... ... ... ... болды.
Ұлттық банктiң 1995 жылы бастаған банк жүйесiнiң бухгалтерлiк есебiн
реформалау 1996-1998 жж. әрi ... ... ... ... банктiң
халықаралық стандартқа сәйкес жасалған жаңа шоттар ... ... ... ... ... ... жүйесiндегi бухгалтерлiк есептi реформалау - нарықтық экономика
талаптарына жауап ... ... ... ... принциптер мен
стандарттарды банктердiң ... ... ... ... ... ... есеп ... аяқтауға байланысты жұмыстар мынадай
мерзiмдердi ... ... банк ... жылы ... және бас бухгалтерия бойынша нұсқаулық материалдар
дайындап, оларды баспадан шығару. 1997 жылы 1996 ... ... ... жаңа ... ... мен ... ... өзгерiстер енгiзу,
Ұлттық банктiң қызметiне байланысты халықаралық ... ... ... ескi ... ... ... өтудi аяқтау шаралары жүзеге
асырылды. 1998 жылдың бiрiншi жартысында қосымша есеп бойынша ... ... жаңа ... ... және екiншi жартысында Ұлттық
банктiң бюджетiн жоспарлау әдiсiн ... ... ... ... ... жылы ... ... он банктер бойынша жаңа шоттар ... ай ... осы ... ... жиынтық балансын алу.
1997 жылы екiншi тоқсанында екiншi деңгейдегi банктерде бухгалтерлiк
есептiң ... ... ... екiншi деңгейдегi банктер бойынша үшiншi
тоқсанда жылдық жинақ есебiн құру шаралары жүзеге асты.
Сонымен қатар, бұл ... ... ... ... - бұл ... ... сақтап қалу мақсатында халық салымдарын ұжымдық
сақтандыру қоры құрылды. Бұл қорды құру уақыты 1997 ... ... ... ... әр ... ... ... қор 1999 жылдың аяғында құрылып,
өз қызметiн 2000 жылдың қаңтарынан бастады.
Несие жүйесi – жалпы банктердiң ... және ... ... ... ... ... ... асыратын банктiк емес
мекемелердiң жиынтығы.
Несие жүйесi ұғымы банк жүйесiне қарағанда кеңiрек, яғни мұнда өзге де
несиелiк мекемелер ... Әр ... ... ... ... ... банк ... құрылымы қалыптасады. ҚР-ғы несиелiк жүйе екi буыннан
тұрады: бiрiншiсi – банктiк жүйе, ал екiншiсi – парабанктiк жүйе ... ... ... ... ... ... құрылымы
төмендегiдей сызбамен берiлген.
Несие жүйесiнiң құрылымдық элементтерiнiң мазмұынын сипаттамайтын, оның
иерархиялық құрылымы 3-кестеде берiлген.
5-кесте.
ҚР-ғы несие ... ... ... | ... аты ... ... ... | |я | ... | |
| | ... | | | ... | | | | | ... | | | | | |
| ... |I. ... банк|Орталық аппарат|Ақша айналысын |
| ... | | | ... ... |
| | | | ... банктiң |ақшасыз есеп |
| | | | ... ... |
| | | | ... ... |
| | | | | ... |
| | | | | ... |
| | | | | ... ... |
| | | | | ... |
| | | | | ... |
| | | | | ... ... | | | | ... |
| | | | | ... |
| | |II. |1. ... |Орталық ... |
| | | ... ... ... ... | | ... ... ... ... |
| | | | ... ... көрсету |
| | | | ... ... | |
| | | | ... ... ... |
| | | |2. ... | ... |
| | | ... | ... түрiне |
| | | ... | ... ... |
| ... |III. ... ... ... |
| ... | ... ... ... |
| ... | |мекемелер |Филиалдары. |айырысу және |
| | | | ... ... ... |
| | | | | ... |
| | |IV. ... ... |
| | | ... |(АҚ ... ... |
| | | | ... |айырысу қызметiн |
| | | | | ... ұсақ |
| | | | | ... ... ... ... соңғы жылдардағы несие жүйесi туралы
мәлiметтер 4-кестеде берiледi.
4-кесте.
ҚР-ғы несие жүйесi туралы мәлiметтер*
кезеңнiң соңына
|Несие ... ... |12.2000 |12.2001 |12.2002 |06.2003 ... ... |48 |44 |38 |35 ... барлығы: | | | | |
| оның ... | | | | ... |1 |2 |2 |2 ... |1 |1 |- |- ... ... | | | | ... |16 |16 |17 |16 ... ... | | | | ... аса, |9/7 |9/6 |9/6 |10/4 ... ... | | | | ... банктер |12 |11 |11 |10 ... ... ... |8 |19 |29 |37 ... Ломбардтар |42 |45 |52 |35 ... ... ... |- |2 |2 |2 ... Басқа да ұйымдар** |53 |41 |42 |46 |
* ... ... ... ... ... ... N6 (103).
2003 маусым.
** Банк операцияларының жекелеген түрлерiн жүзеге асыратын ұйымдар
4-кестеден көрiп отырғанымыздай, ... саны ... ... 90-шы ... ... ... саны 200-ден асты, сөйтiп банк
жүйесiн реформалау нәтижесiнде олардың саны 35-ке ... (06.2003 ... ... ... ... ... банктер (мемлекеттiң 100%
қатысуымен құрылған) саны - 2. ... ... ... ... ... ... ... олардың саны – 16, яғни жалпы банктер
санының жартысына жуғын ... Ал, ... емес ... ... өсiп келе жатқандығын байқаймыз.
3.1 Несие операцияларын жүзеге асыру және ұйымдастыру
1. Несиелік операциялар коммерциялық ... ең ... ... ... Және олар ... ... актив сомасының негізгі жеке үлесін
құрайды. Көбінесе банк клиенттерге несие беру есебінен көп ... ... ... ... және ... ... етуіне
қарамастан, несиелік қатынастарды ұйымдастыру тәжірибесінде бір ғана
көзқарас әрекет етеді. Осыған ... банк ... ... субъектісі
ретінде несие бойынша пайыздық ставка және ссуданы ұсыну ... ... ... ... ... ерікті болып саналады.
Несиелер банк пен клиенттің несиелеу процесіндегі өз қарым-қатынасы
сипатындағы келісім-шартта қорытындыланады, яғни ... ... ... ... тіркеледі. Несиелер тек несиені өтеу қабілеттілігі бар қарыз
алушыға ғана беріледі. Осыған байланысты ... ... ... ... ... немесе несиелеу ... ... ... ... ... ... ... несие бойынша
қарызды реттеу тәсілін, несиелеу механизмін қолдану бойынша сол немесе
басқа ... ... ... ... етпейді. Несиелік
қатынастың негізінде банк және клиент үшін ... ... ... ... ... ... жүйесінің ерекшелігіне келесілер
кіреді:
• Клиент банкпен бекітілмейді, ол қай ... ... ... ... келсе, сол банкті таңдайды, сонымен қатар ... ... ... ... үшін ... туғызатын әр
түрлі банктерден ссуда алуға құқық беріледі. Осыған сәйкес несие
банк клиентіне де және оған ... ... де ... мүмкін.
Банктің «клиент еместері» ретінде сол банкте ағымдық есеп айырысу
шоты жоқ заңды тұлғалар түсініледі;
• Банк ... ... ... ... ... да ол ... ... өзі белгілейді;
• Несиелеу іріленген объект базасында ғана емес, сондай-ақ төлем
айналымындағы уақытылы құлдырауды жабатын бірреттік ... ... ... де ... ... берілетін несие көлемі көбінесе, банктің рентабельділігі
мен табыстылығының ... ... ... ... ... көлеміне тәуелді болып табылады;
• Несиелеудің дәстүрлі қағидалары: мерзімділігі, ақылығы,
қайтарымдылығы және ... өз ... ... ... ұсынылған қарыз бойынша банктік қарыз келісім-шартына қол
қойған күні ашылатын және оның іс-әрекет етуі ... ... ... ... рәсімделеді.Әрбір несиелік досьеде келесілерден тұратын:
банктік қарыз ... ... ... туралы келісім-шарт,
кепілдік туралы келісім-шарт және тағы басқа құжаттар болуы тиіс.
Басқа банктерге, заңды және жеке ... ... ... ... ... шарты туралы шешімді банктің Несиелік Комитеті қабылдайды.
Қарызды беру туралы Несиелік Комитеттің шешімі сәйкес басқармаға ... Ол ... ... қарыз келісім-шартын, кепілдік келісім-шартын
тіркеу журналына тіркейді және қарыз алушының несиелік досьесі мен ... ... тыс ... шот ... несиелеуді ұйымдастырудың іс-әрекеті мен несиелеу механизмі
Ұлттық банктің ұсынысын ескере отырып, өздері ... ... ... ... ... өз еркімен құрылады.
Несиелік саясат – бұл клиент пен банктің арасындағы мүдделерін іске
асыруға ... ... ... қызмет. Саясат қарыздарды
рәсімдеу, ... және ... ... ... банк ... тиіс ... стандарттар мен параметрлерді анықтайды.
Несиелік саясат – бұл банктің несие операциясы аясындағы ... ... ... саналады.
Несиелік саясат банк стратегиясының бір бөлігі ретінде несие нарығында
өзіне нақты банктің мазмұнды мақсаттарын, қағидаларын және ... ал ... ... ... ... ... іске ... несиелік келісім-шартты жүзеге асырудағы несиелік процесті ұйымдастыру
тәртібінің, оларды ... ... ... және ... ... ... несиелік саясат банктің несие бөлімшелерінің қызметкерлерінің
тиімді жұмыс істеуіне қажетті алғышарттарды, жұмыс ... ... ... ... ... ... мен ... жіберу
ықтималдығын азайтады. Несиелік саясат – бұл несиелік саясаттың ... ... ... Оның құрамында келесілер көрініс табады:
1. несиелік саясаттың жалпы жағдайы мен ... ... ... ... аппараты;
3. қызметкерлердің өкілеттігі;
4. несиелік келісім-шартты іске асырудың әр ... ... ... ... ... процесті банктік бақылау мен басқару.
Несиелеу процесі бірнеше кезеңдерден тұрады. Оның әрбіреуі ... ... ... – бұл ... ... ... оларды беру, қолдану, өтеу
және бақылау тәсілі.
Несиелеу процесінің кезеңдері:
1) Бірінші кезең – клиенттің ... ... оған ... ... ... – бұл ... қарыз алушы бойынша қарыз
алушының сауалнамасын; қаржылық ... ... ... ... есеп беруін; бизнес-жоспарын; қарыз алушының
құрылтайшылық құжаттарының көшірмесін қараудағы несие туралы
келіссөздер;
3) ... ...... ... ... ... ... өтеу
қабілеттілігін анықтаудағы талдауы. Банк іскерлік тәуекел
дәрежесін, ... ... ақша ... ... ... ... – несиелік жұмыскердің құжаттарды дайындау мен кепіл
келісім-шартын және несие келісім-шартын жасауда ... ... ... ...... ссудалық шоттарды ашу жолымен несие
беру:
• қарыз алушының ағымдық және есеп айырысу шотына ... ... және ... ... жасалу кезіндегі қарапайым ссудалық
шот;
• «несиелік сызықты» ашу – бұл ... шегі ... ... ссудалық шотының ашылуы;
• контокорренттік шот – бұл банктің клиентпен барлық операциялары
ескерілетін біртұтас шот, яғни ... шот. Бұл шот ... есеп ... шоты және ... ... біріктіреді.
Сондықтан ол клиенттің тапсырысы бойынша шоттан ... ... ... ... ... ... ... бойынша банк
клиентінің пайдасы үшін банк өз пайдасы үшін ... ... ... ... ... ... ұсынғаны үшін банк өз пайдасы үшін
сыйақыны төлеттіреді немесе өндіріп ... ... ... үшін
сыйақы неғұрлым жоғары ставкамен есептеледі.
Контокоренттік шот тек бірінші сыныпты қарыз алушы мен ... ... бар ... ғана ... және ол ... мен ... ... ерекше сенімді қатынастардың куәсі болып табылады.
6) Бесінші кезең – несиені қолдану, яғни ерекше қарызды және пайызды
өтеудің мерзімділігі мен ... ... ... ... ... несиелік операциялардың қадағалауын (несиелік
мониторингін) жүзеге асыру.
Несие мониторингі – бұл ... ... ... ... ... әсер ... ... шаралар қабылдау және ... ... ... ... ... ... алушының әрдайымғы
талдауын жүргізу жолымен сыйақы және негізгі қарызды ... ... ... ... ... кезден бастап, оны өтегенге дейінгі қадағалау ... ... ... ... ... ... ... асыру
екі түрге бөлінедіай сайын ... ... ... ...... алды ала анықтау арқылы өтелмеген
төлемдердің қалыптасуын болдырмау. Ай сайынғы мониторинг негізінде
жағымсыз өзгерістерді айқындағанда неғұрлым терең талдауға ... ... ... – бұл ... ... жүргізілетін мониторинг:
1. несиенің неғұрлым ірі сомасында;
2. берілген несиенің ұзақ мерзімінде;
3. күрделі жағдай пайда болғанда;
4. несиені уақытылы ... ... ... ... ... қате ... жағдайда;
5. қарыз алушының жағдайының нашарлауында.
Ссуда өтеледі:
• егер несиені өтеу мерзімі келсе, қарыз алушының есеп айырысу шотынан
мемориалды ордер ретінде ... ... ... ... несиені уақытынан бұрын өтеудегі қарыз алушының есеп айырысу шотынан
төлем тапсырмасы негізінде;
Төлеушіде қаражат болмаса, қарыз сомасы мерзімі өткен ссудалар ... Жеке ... ... өтеу ... түскенге дейін
ссудалардың мерзімі ұзартылуы мүмкін.
Банктік несие суретте ... әр ... ... ... ... айтқанда, халық пеп шаруашылық органдарына қызмет көрсететiн
қаржы-несие ұйымы несие жүйесiнің жұмысы ... ... ... роль ... ... ... тиiмдiлiгi мен үздiксiз жұмыс
iстеуiне тек жеке шаруашылық ... ... ... алып ... емес, сонымен бiрге тұтас ел экономикасының даму қарқыны да ... ... ... ... ... ... ... қызметін қаржыландырумен сипатталады. Сондықтан да,
несиенiң көмегiнсiз көптеген гылыми-зерттеу орталықтарының ... ... ... ... ... өндiрiске гылыми технологияларды жаңалық
ретiнде енгiзу үшiн де аса ... ... ... Себебi, ондай шығындар
бастапқыда кәсiпорынның қаражатымен, оның iшiнде орта және ұзақ мерзiмдi
банктiң ... ... ... дамыган нарықтық экокомикасы бар елдердiң қазiргi кездегi ... ... ... ... ... ғана ... Өз
экономикасын нарықтық жолга қайта ... ... үшін ... банк
жүйесiнің қазiргi кездегi даму тенденциялары‚ үлкен қызыгушылық –туғызады,
өйткені нарықтық экономикаға өту ... ... ... ... ... етедi. Республикамыз үшін шет ел тәжiрибесiн толығымен меңгерген
тиiмдi ... ... ... ... ... ең ... тур, ал Батыс
болса мұнда ... ... ... ... осы тәжiрибеде барлық жагымды
жайттардың алган дұрыс болады, өйткенi ол өтпелi ... ... ... ... ... әдебиеттер:
1) Сейітқасымов Ғ.С. «Ақша Несие Банктер»: Оқулық. – Алматы: «Экономика»,
2005.
2) Мақыш С.Б. «Ақша айналысы және ... ... ... ... ... С.Б.; ... Ә.Ж. «Бухгалтерлік есеп». – Алматы; Қазақ
университеті, 2002.
4) Ержанов М.С; Ержанова А.М.; «Основы бухгалиерского учета и новая
корреспонденция счетов» (с 1 ... 2003 г.). – А.; ... и К, 2003 ... Международные стандарты финансовой отчетности КМСФО/ Пер.И.Тарусина/
Ред. коллегия:А.С.Бакаев, Л.В. Горбатова, Т.Б. Крылов и др. – М.; 1998 ... ... И.К. ; ... В.В.; ... ... ... ... К.К. Корреспонденция счетов хозяйственных операций по
типовому плану счетов бухгалтерского учета финансовой – хозяйственной
деятельности субьектов. – А.; БИКО, 2003 ... ... М.К. ... ... М: 2006 ... ... В.М. и д.р. ... учебник СПБ.:экономическая школа,
1994 г.
10) Саяси экономия. Оқулық-Алматы, Ана ... ... ... ... ... РАН ... – М., ... экономическая теория. Учебное пособие. – М.: «Издательство ПРИОР»,
Н1999 – 528с.
13)Основы экономической ... ... ... Под ред. Камаева В.Д. – М.:
Изд-во МГТУ им. Н.Э. Баумана, 1996. – 284 ... В.Н. ... ... и ... ... ... – М., 1996. ... внешних связей России под редакцией А.С. Булатова 1995 год
16)Экономика: Учебник. 3е изд., перераб. и доп./ А.С. ...... 2002. – ... теория. Учебник. И.П. Николаевой, – М.: «Проспект» 1998.
–448с
18)Долан Э. Дж., К. Д. Кэмпбелл, Р. Дж. ... ... ... дело ... ... ... 1991 г.
19)Международные валютно-кредитные и финансовые отношения: Учебник / под
ред. Л.Н.Красавиной – М.: Финансы и статистика, 1994. – 592 ... ... том ... ... ... құн ... ... несиенің классификациясы
Мерзімі бойынша
қысқа мерзімді
ұзақ мерзімді
Қолдану сипаты және ... ... ... несиелер
Несиелеу объектісі бойынша
меншікті айналым қаражатының жетіспеушілігін толықтыруға
айналым капиталына несиелер
материалды қорлардың жиынтығына
тауарды экспортты және импортты тасымалдауына
азаматтармен сатып алынатын шикізаттар, материалдар, құралдар және ... сала ... ету түрі ... және ... да ... ... ... етілген
кепілдік
кепіл
цессия

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 35 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Aктивті және пассивті операциялар, олардың банктің қызметіндегі ролі мен орны29 бет
«ТемірБанк» қызметіндегі тәуекелділік32 бет
Аналық тақшалардың түрлері және олардың адам қызметіндегі рөлі17 бет
Банк қызметiндегi тәуекелдiлiк21 бет
Банк қызметіндегі маркетинг75 бет
Банктің қызметіндегі табыстар мен шығындардың сипаттамасы20 бет
Бағалы қағаздардың коммерциялық банктердің инвестициялық қызметіндегі рөлі25 бет
БҰҰ қызметіндегі адам құқы мәселесінің қорғалуы70 бет
БҰҰ қызметіндегі адам құқы мәселесінің қорғалуы туралы90 бет
БҰҰ қызметіндегі адам құқығы мәселесінің қорғалуы70 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь