Кәсіпорында қаржылық ресурстарды құру және қолдану

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

1БӨЛІМ Қазіргі жағдайда коммерциялық кәсіпорындардың
өзіндік қаржылық ресурстарымен қамтамасыз етуді
басқарудың теориялық көріністері
1.1 Қазіргі жағдайда өзіндік қаржылық ресурстардың мәні ... ... ... ... ... ... ... 5
1.2 Кәсіпорынның өзіндік қаржылық ресурстарын құру
ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 10
1.3 Кәсіпорынның өзіндік қаржылық ресурстарын қолданудың
тиімді әдістері және ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 13

2 БӨЛІМ «Агротехника Ақжар» ЖШС .не қаржылық ресурстарды құру және қолдануды талдау
2.1 «Агротехника Ақжар» ЖШС бойынша жалпы мәліметтер ... ... ... ... ... 21
2.2 Негізгі экономикалық көрсеткіштерді талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 22
2.3 Қаржылық ресурстарды қолдануды талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 27

3 БӨЛІМ Кәсіпорында қаржылық ресурстарды құру және қолданудың жетілдіру жолдары
3.1 Кәсіпорынның қаржылық ресурстарын құрудың жетілдіру жолдары ... 48
3.2 Аграрлық өндірісте тиімділікті арттыру мәселелері ... ... ... ... ... ... .. 60

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 64

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... .. ... ... ... ... ... ... ... ... ... 66

Қосымшалар
Дипломдық жұмыстың өзектілігі коммерциялық кәсіпорындарда өзіндік қаржылық ресурстарды құру және қолдану нарықтық экономика жағдайында кәсіпорынның жақсы дамуына тәуелді тиімділігі ұжымның жұмысында маңызды процесс болып саналады. Ұйымдардың өзіндік қаржылық ресурстарды құру және қолдану процесін жетілдіру кәсіпорынға бәсекеге қабілетті болуына ықпал етеді, бұл Қазақстандық халықаралық нарықтарға шығу жағдайында маңызды болып табылады.
Маңыздылығы болып кәсіпорынның жеке қаржы ресурстарын қалыптастыру ерекшеліктері, сонымен қатар Кәсіпорындарды тиімді басқару кәсіпорындардың өзіндік қаржылық ресурстарымен өнімді қолдана білу. Менеджмент саласында шешім қабылдау тәсілдерімен және бағдарлау және жоспарлау жүйесімен бірге қаржылық менеджмент принциптері және технологияларын түсіну кәсіпорынның жұмысы ұйымды дамытудың қажетті шарты болып табылады. Ғылыми мәселелерді шешу шешіміне қарай Кәсіпорынның қаржылық ресурстары - шаруашылықты жүргізу субъектісі қолындағы және қаржылық міндеттерді атқаруға арналған, жұмыс атқаратындардың экономикалық ынталандыруға және кеңейтілген ұдайы өндіріс бойынша шығындарды жүзеге асыру бұл ақшалай кіріс және түсімдер. Қаржылық ресурстардың құрылуы өзіндік және оған теңестірілген қаражаттар, қаржылық нарықтағы ресурстарды жұмылдыру және қайта бөлу тәртібінде қаржы-банктік жүйесінің ақшалай қаржының түсуі есебінен жүзеге асырылады.
Қаржылық ресурстардың құрылуы мен қолдану мәселесін мына ғалымдар қарастырды: И.А. Бланк, В.В. Ковалев, М.Н. Крейнина, Т.Щеглова және т.б.
Бұл жұмыстың мақсаты кәсіпорынның қаржысы өндірістік әрекеттің негізі болғандықтан кәсіпорындардың қаржылық ресурстарының құрамын және мәнін ашу болып табылады.
Бұл мақсат шегінде келесі міндеттері қойылды:
- қаржылық ресурстар мәнін анықтау;
- кәсіпорындардың қаржылық ресурстарын құру және қолдану ерекшелігін қарастыру;
- кәсіпорынның қаржылық ресурстарын қолданудың кейбір тиімді тәсілдерін анықтау;
- зерттелетін кәсіпорында қаржылық ресурстар тиімділігін талдау;
- қаржылық ресурстарды құру және қолдануды жаңарту бойынша ұсыныстар әзірлеу.
Дипломдық жұмыстың объектісі- «Агротехника Ақжар» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі.
Бұл жұмыстың мәні: зеттеу нәтижесін қаржылық ресурстарды құру және қолданудың тиімділігін арттыру мақсатында Қазақстан кәсіпорындарында қолдануға болады.
Дипломдық жұмысты жазудың әдістемелік негізі ҚР Конституциясы, ҚР Салық кодексі "Бюджетке салынатын салықтар және басқа да міндетті төлемдер", ҚР президентінің Жарлығы, сонымен қатар оқыту құралдары, монографиялар, отандық және шетелдік экономистердің ғылыми мақаларынан алынған.
1. ҚР Конституциясы Алматы, 2012 жыл;
2. ҚР Салық кодексі «Бюджетке салықтар және басқа да міндетті төлемдер
туралы»
3. ҚР Президентінің 2001 жылғы 4 желтоқсандағы «2010 жылға дейін
Қазақстан Республикасын дамытудың стратегиялық жоспары» Жарлығы;
4. М.Әлібеков «Басты салықтық реформалау туралы» АльПари № 3-4 –
2005ж;
5. В.Г.. Белолипецкий. Фирманың қаржысы: Лекция курстары М, 1998
жыл, 237 С.
6. И.А.Бланк. Қаржыны басқарудың стратегиясы мен тәсілдері. Киев;
1996ж.;
7. Ван Хорн, Дж. К. Қаржыны басқару негіздері. М ағылшын тілінен
аударма, Қаржы және статистика. 1999 жыл, 799 С.;
8. В.В. Ковалев Қаржылық талдау: Капиталды басқару. Инвестиция
таңдау. Есептілікті талдау.– М. "Қаржы және статистика", 1996 жыл, 432 С.;
9. Л.Г. Колпина, В.М. Марочкина Кәсіпорынның қаржылық жоспары.
Редакциясымен М.И. Плотницкого, Минск, "Жоғары мектеп" 1997 ж.;
10. М.Н. Крейнина Қәсіпорынның қаржылық жағдайы, Бағалау әдістері. М:
ДиС, 1997 жыл.;
11. Экономика курсы: Оқулық. Кәсіпкерлік негізі. - М.,1997;
12. Н. К.Мамыров, Ж. Ихданов Қазақстан жағдайында экономиканы
мемлекеттік реттеу. Экономика. Алматы 2004;
13. Маршалл А. Саясаттық экономика принциптері - М., 1984, т. III, гл. Ш,
С. 53-73.;
14. Л.Н. Павлова Кәсіпорын қаржысы - М, Қаржы және статистика. 1998 ж;
15. Ауылдарды қолдау: нәтижелер, жоспарлар және келешегі.2003-2005 жылдарға Қазақстан Республикасының мемлекеттік агроөндірісі бағдарламасын жүзеге асыру қорытындысы туралы және 2006-2010 ж ауылды әрі қарай дамыту шаралары// Агро ақпарат – Алматы. – 01.12.2005;
16. В. Прохоров Кіші бизнесті дамыту // Экономика және өмір . 1996 . -№34 .
-С.1-3;
17. С.С. Сахариев, А.С. Сахариева, Сахариева А. С. С 22 Қаржы: Оқулық.-
Алматы: Заңгерлік әдебиет, 2004.- 450 С.
18. В. Серов Ұйымдастырушылық-өндірістік құрылым/АӨК: экономика,
басқару – 2004ж. №8
19. Қаржыгердің анықтамалығы. / Э.А. Уткина, М. "Экмос", 1998 жыл,
494 С.
20. Стратегиялық жоспарлау. / Э.А. Уткина, - М: Тандем, "Экмос" шығарылым, 1998 жыл
21. Қаржы теориясы. Экономикалық ғылым докторлары, профессорлары арқасында жалпы редакцияланды, Н.Е. Заяц и М.К. Фисенко, Минск "Жоғары мектеп", 1998 жыл.
22. М.И. Ткачук Қаржылық менеджер: Анықтамалық құралы - Мн. ООО "Мисанта" 1995 жыл, 108 С.
22. А. Н. Токсанова Кіші кәсіпкерлікті дамыту: менеждмент позициясынан тұжырымдамалық тәсілдемелері: Монография. Алматы: 1999. С. 280;
23. С.М. Тұрегелдиев Ауыл тұрғындары жұмыспен қамтылуында кіші және орташа кәсіпкерліктің мәні мен рөлі // ауылдық ғылымның Отау-Еңлік № 3 (2001ж ) 51-54 парақтар;
24. С. М. Турекельдиев Ауылдық жастар еңбегі рыногының жағдайы // ауылдық ғылымның Отау-Еңлік № 11 (2000) 23-25 беттер;
20. Э.А. Уткин Кризиске қарсы басқару – М., Қаржы және статистика. 1997ж.
21. Қаржылық жоспарлау және бақылау: пер. с англ./ под ред. М.А. Подкока
– М: Перспектива, 1996 г.
22. Қаржылық-несиелік сөздік. Гарбузова В. Ф., ред М: Қаржы, 1994.
23. Кіші бизнестегі қаржылық менеджмент, М.: Аудит 1996. С. 321;
24. Қаржылық менеджмент (нарық қатысушылары, құралдар, шешімдер)
В.В. Глухов, Ю.М. Бахрамов Оқу құралы СПб, 1995ж.;
25. Қаржы. Профессор В.М. Родионовтың. М "Қаржы және статистика", 1995
жыл.
26. Фрэнк Вуд. Кәсіпкерлер үшін бухгалтерлік есеп. «Аскери» 2 бөлімнен.;
27. Хизрич Р., Питере М. Кәсіпкерлік, немесе өз ісін қалай жүргізу және
жетістікке жету керек. М., 1 тарау, С. 11-50.
28. Холт Р. Н. Қаржылық менеджмент негіздері. М.: Іс, 1993. С. 128.
29. Хоскинг А. Кәсіпкерлер ортасы . Кәсіпкерлік курсы . -М., 1993 . - С.22-25
30. Т. Шаталова Ресурстар және өндірістің тиімді мөлшерлері АӨК:
экономика, Басқару – 2004ж. №7;
31. А.Д. Шеремет, Р.С. Сайфулин «Қаржылық талдау әдістері» - М.: ИНФРА-
М, 1996ж. – 176 С.
32. Шумпетер И. Экономикалық дамудың теориясы. -М., 1982 С. 184-
194,211-225.
33. Т. Щеглова Ірі кәсіпорындарда ауылшаруашылық азық-түліктерді өндіру
тиімділігі /АӨК: экономика, басқару – 2005ж. №1.
        
        Мазмұны
Кіріспе……………………………………………………………….........…... 3
1БӨЛІМ Қазіргі жағдайда коммерциялық кәсіпорындардың
өзіндік қаржылық ресурстарымен қамтамасыз етуді
басқарудың теориялық көріністері
1.1 ... ... ... ... ... ... Кәсіпорынның өзіндік қаржылық ресурстарын құру
ерекшеліктері
…………………………..............................................................
10
1.3 Кәсіпорынның өзіндік қаржылық ... ... ... және ... 13
2 ... «Агротехника Ақжар» ЖШС -не ... ... құру ... талдау
2.1 «Агротехника Ақжар» ЖШС бойынша жалпы мәліметтер ……….......... ... ... ... ... ... ... Қаржылық ресурстарды қолдануды талдау ………………………............ 27
3 БӨЛІМ Кәсіпорында қаржылық ресурстарды құру және ... ... ... ... ... құрудың жетілдіру жолдары … 48
3.2 Аграрлық өндірісте тиімділікті ... ... ... 60
Қорытынды ...………………………………………………………………........ 64
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... жұмыстың өзектілігі коммерциялық кәсіпорындарда ... ... құру және ... ... экономика жағдайында
кәсіпорынның жақсы дамуына тәуелді тиімділігі ұжымның жұмысында ... ... ... ... өзіндік қаржылық ресурстарды құру және
қолдану ... ... ... бәсекеге қабілетті болуына ... бұл ... ... ... шығу ... маңызды
болып табылады.
Маңыздылығы болып кәсіпорынның жеке қаржы ресурстарын қалыптастыру
ерекшеліктері, сонымен ... ... ... ... кәсіпорындардың
өзіндік қаржылық ресурстарымен өнімді қолдана білу. Менеджмент ... ... ... және бағдарлау және жоспарлау жүйесімен ... ... ... және ... түсіну кәсіпорынның
жұмысы ұйымды дамытудың қажетті шарты болып табылады. Ғылыми мәселелерді
шешу ... ... ... ... ... - ... жүргізу
субъектісі қолындағы және қаржылық ... ... ... ... экономикалық ынталандыруға және кеңейтілген ұдайы өндіріс
бойынша шығындарды ... ... бұл ... ... және ... ... құрылуы өзіндік және оған теңестірілген қаражаттар, ... ... ... және ... бөлу ... қаржы-банктік
жүйесінің ақшалай қаржының түсуі есебінен жүзеге асырылады.
Қаржылық ресурстардың құрылуы мен қолдану мәселесін мына ... И.А. ... В.В. ... М.Н. Крейнина, Т.Щеглова және т.б.
Бұл жұмыстың мақсаты кәсіпорынның ... ... ... ... ... қаржылық ресурстарының құрамын және мәнін ашу
болып табылады.
Бұл мақсат шегінде келесі міндеттері қойылды:
- қаржылық ресурстар мәнін анықтау;
- ... ... ... құру және ... ерекшелігін
қарастыру;
- кәсіпорынның қаржылық ресурстарын қолданудың кейбір тиімді тәсілдерін
анықтау;
- зерттелетін кәсіпорында қаржылық ресурстар тиімділігін талдау;
- қаржылық ресурстарды құру және ... ... ... ... ... объектісі- «Агротехника Ақжар» ... ... ... ... зеттеу нәтижесін қаржылық ресурстарды құру және
қолданудың ... ... ... ... кәсіпорындарында
қолдануға болады.
Дипломдық жұмысты жазудың әдістемелік негізі ҚР Конституциясы, ҚР ... ... ... ... және ... да ... ... ҚР
президентінің Жарлығы, сонымен қатар оқыту құралдары, монографиялар,
отандық және шетелдік экономистердің ... ... ... ... ... ЖАҒДАЙДА КОММЕРЦИЯЛЫҚ КӘСІПОРЫНДАРДЫҢ ӨЗІНДІК ҚАРЖЫЛЫҚ
РЕСУРСТАРЫН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУДІ БАСҚАРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ КӨРІНІСТЕРІ
1.1 Қазіргі жағдайда өзіндік қаржылық ресурстардың мәні.
Кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... және ... таза пайдасы жатады.
Бөлек қаржылық менеджмент тәжірибесінде жұмыс барысында пайда болған
қаржыны қолдану өндіріс (амортизация) деңгейін ... ... ... өсуі ... ... пайда, резервтер) өзін ... ... ... қарастырылады.
Отандық тәжирибеде амортизацияның негізгі тағайындауы - тозған негізгі
қорларды ауыстыруды қамтамасыз ету. Шаруашылық субъектілерінде ... ... көзі ... ... ... амортизацияның мәні
өседі.
Амортизациялық аударымдар ақшалай қаражат ... ... ... және ... емес ... тозу ... көрсетеді. Олар
өндірілген продукцияның құны құрамына кіреді және оны сатқаннан кейін түсім
ретінде шаруашылық субъектінің есептік шотына түседі. ... ... ... ... ... жай ... ... бірақта олар өзіндік қаржылық ... ... ... ... ... ... тозуы аудару және амортизациялық
аударымдар пайда болғаны бойынша сол кезде ... ... ... мен ... мол ... ... салу және т.б. өндірістің
жаңаруына және ұлғаюына жиналады және шығындалады.
Қазіргі кезде шоттардың жаңа ... ... ... ... ... ... ақша ... болады және
ақшалай қаражат қоры ретінде негізделмеген.
Қазіргі жағдайда ... ... ... құру және ... ... ... асырылады: ел машстабында және әрбір ... ... ... ... ... ... көздерінің ұлғаюы және
құрылымы халық шаруашылығын кеңінен жетілдіру, қоғамның өмір сүру ... ... ... ... ... мүмкіндіктерін анықтайды. Кәсіпорын
деңгейінде құрылған өзіндік қаржылық ресурстардың көлемі ... ... ... ... өсуі, ұйымның ұжымының ... ... ... ... ... ... жағдайда
кәсіпорындар деңгейінде өзіндік қаржылық ресурстар қорлық нысанда, сонымен
қатар қордағы емес ... ... ... ... бір бөлігі мақсатты тағайындаудың ... ... ... еңбекті төлеу қоры, өндірісті ... ... ... беру қоры және ... әрі. ... алдында төлемдік
міндеттемелерді атқаруға қаржылық ресурстарды қолдану банктер, ұйымдар
қорлық емес нысанда жүзеге ... ... ... ... ... ... әр түрлі түсініктер: ақшалай қаражат, қаржылық ресурстар ... ... қате ... қаражаттар - кәсіпорын айналымындағы ақшалай қаражаттың
бөлігін құрайтын өзіндік қаржылық ресурстарға қарағанда бұл кең ... ... - ... қаржылық ресурстардың бөлігі, ... ... ... ... және ... ... сатудан түскен
кәсіпорынның түсімі мысалында ... ... және ... қаржылық
ресурстар арасындағы айырмашылығы көрінеді. Түсімнің жалпы соммасы банктегі
кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... Ақшалай
қаражаттың осы соммасынан шикізат, материалдар, жанармай, ... ... ... ... ... ала беру ... бөлігін айналымдағы
қаражат құрайды. Тек қана жалпы кірістің таза түсімін құрайтын қалған
бөлігі ... ... көзі ... табылады. [6. 75].
Қаржылық ресурстар ... ... ... емес саладағы
объектілерді ұстау және ... ... ... ... ... бағытталады. Өндірістік процесті (шикізат, тауарлар, және басқа
еңбек предметі, еңбек қаруы, жұмыс күші, ... ... ... ... ... ... ... ресурстар оның ақшалай
нысанындағы капиталын ұсынады. Сонымен капитал - қаржылық ресурстар бөлігі.
Экономиканы дамытудың қарқыны, кәсіпорындар ... және ... ... ... ... және мемлекет деңгейінде де көбінесе
өзіндік қаржылық ресурстарды құру көздерін өнімді қолдануға ... ... ... ... ... ... бірден бір маңызды
тапсырмаларды құрады. Білім көздері бойынша қаржылық ресурстар жеке ... ... ... Кәсіпорын деңгейінде біріншілерге жалпы кіріс,
амортизация, қаратылғанға - ... ... ... және ... ... ... және несиелік нарықтарда мобилизацияланған қаражаттар
жатады.
Капитал - бұл қосымша құн беретін құн. Тек шаруашылыққа ... ... ... ... ... тұрақты айналымда болу керек. Жылына
капитал ... ... бола ... инвесторда жылдық табыс көп болады.
Капиталдың ... ... ... материалдық емес активтерге,
айналымдағы қорларға, айналыс қорларына салынған ақшалай қаражат кіреді.
Негізгі ... ... ... ... ... ... қатар
өзінің заттық-табиғи формасын жоғалтпайтын еңбек құралдарын (ғимараттар,
құрал-жабдықтар, ... және т.б.) ... ... ... ... ... ... айлық төлеу және бір жылдан артық мерзімде
қызмет ететін еңбек ... ... ... ... өзін ... деп ... ауылшаруашылық көліктер және ... ... ... жұмысшы және өнімді малдар құрады[7.
43].
Негізгі ... құны жер ... ... ... тозуына
байланысты тауар құнына ауысады және сату ... ... ... ... ... сәйкесінше тозуы амортизациялық қорда
жиналады. Ол әрдайым қозғалыста ... ... ... ... алуға
авансталған ақшалай қаражаттар негізгі қаражаттар деп аталады.
Материалдық емес активтер кіріс әкелетін және ... ... ... ағымында қолданылатын материалдық емес объектілерге
кәсіпорындардың ... ... ... ... ... емес
активтерге жер учаскелерімен, табиғи ресурстармен, патенттер, лицензиялар,
«ноу-хау», авторлық құқық, сауда ... және т.б. ... ... емес активтер ұзақ уақыт қолданылады, және уақыт аяқталған
соң коп бөлігі өзінің құнын ... ... емес ... ... ... болмауы, құнын анықтау
күрделігі, пайданы анықтау кезінде оны қолдану ... ... ... ... ... ... ... қорын, дүмбіл өнімін,
отын, ыдыс, аяқталмаған өндіріс және жеке әзірленген дүмбіл ... ... емес және тез ... ... ... есептеледі. Аса бағалы емес
және тез ... ... ... ... ... ... көрсетуге
байланысты айналыс қорлары кіреді. Оларға өндірістік жатады, бірақ сатылған
тауар, тауар қоры, кассадағы, есептегі және ... ... ... ... ... ... мінездемесі бойынша айналым қаражаттар
және айналыс қорлары өзара байланыста және әрдайым ... ... және ... ауысады.
Айналымдағы өндірістік қорларға және айналыс қорларына салынған ақшалай
қаражаттар айналымдағы қаражаттар ... ... ... ... ... ... ... пайда болады. Бұл
қорлар жеке және қарыз ... ... ... ... жеке қаражат құруына алдымен кәсіпорынның
жарғылық капиталы жатады. ... ... ... оның несие
берушілерінің қызығушылығына ... ... оның ... ... анықтайды. Ол өзінің тіршілік әрекетін қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... ... өзіндік қаржылық ресурстардың бастапқы құрылуы болып табылады. Оның
минималдық мөлшері елде орнатылған заңды ... ... ... ... ... ... орнатылған тәртіп негізінде тіркеуге
жататын кәсіпорынның жарлығында немес құрылтайшылық құжатта ... ... ... ... ғимараттар, жабдықтар, бағалы қағаздар,
табиғи ресурстарды қолдану құқығы және басқа мүліктік құқықтар , ... ... ... ... құны ... ... бірлескен шешімімен рубльмен бағаланады және жарғылық
капиталда оның ... ... ... ... қаражат көзі болып қосылған ... оған ... ... негізгі қорларды қайта бағалау нәтижесі;
- эмиссиялық табыс (сатуға кеткен шығыстарды ұстап қалғаннан кейінгі
атаулы кұны ... ... ... түскен табыс);
- өндірістік мақсатқа қайтарымсыз алынған ақшалай ... ... ... ... ... ... қаржыландыруға арналған қаржыны
бөлу;
- Айналымдағы қаражаттарды толтыруға арналған түсімдер;
Қосылған капитал жоғарыда көрсетілген капитал ... жыл ... ... ... ... ... Негізгі қор мында
негізгі қорларды қайта бағалау нәтижелері болып табылады. Қосылған капитал
есебінен өзіндік қаражаттардың жыл сайынғы ... ... ... ... атқаратын кәсіпорындарда өзіндік қаржылық ресурстардың негізгі
көзі түсімді бөлу ... ... ... ... ... және
қорлануы нысанын қабылдайтын сатылған тауардың (көрсетілген қызметтің) ... ... ... ... ең ... ... ... және басқа да
түрлері) түсімі есебінен және тозу аударымдарынан құралады.
Пайда есебінен ... ... ... ... ... оның ... ... арналған. Әлемдік тәжірибеге сәйкес ол
сонымен қатар ... ... ... керек.
- Айналымдағы қаражат ... ... ... қорларды,
аяқталмаған өндірісті және дайын тауарды құруға бағытталады;
- Айналымдағы қаражат ... ... ол ... ... ... ... өзін ... қосымша көздері бар:
- алдағы шығындар және төлемдер резерві;
- алдағы кезеңдердегі табыстар.
Бұл ... ... ... ... ... екінші кезектегі
міндеттемелерге жатады.
Өзіндік қаржыландыру ... ... ... ... ... ... қарапайымдылығы өйткені өзіндік капиталдың ұлғаюымен байланысты
шешімдер шаруашылық субъектілерінсіз кәсіпорындардың ... ... ... ... ... ... саласында пайданың жоғары қабілеттілігін генерирлеу
оны қолданған кезде барлық нысанында несие пайызын төлеу қажет ... ... ... ... ... оның ұзақ ... ... қабілеттілігін, сәйкесінше банкротқа ұшырау қауіпін
төмендеуін ... ету [9. ... ... оған ... өзіне тиісті кемшіліктер:
- тарту көлемінің шектілігі, демек оның өмір ... ... ... ... жағдаяты кезеңінде кәсіпорын қызметінің
операциялық және ... ... ... ... ... ... қарыздық құру көздерімен салыстырғанда жоғары құны;
- қарыз қаржы қаражатын тарту есебінен өз капиталының
рентабельділік шамасының өсу ... ... ... ... ... ... үшін ... қатарында
айналым қорлары және негізгі қажеттіліктерді жабу үшін. Мұндай қажеттілік
кәсіпорынның себептерінен қаражат айналымының қалпынан ауытқуы нәтижесінде
туындауы ... ... ... ... ... ... және ... өндірісте қайта құру және техникалық қайта жарақтандыру жүргізу
барысы;
- бастапқы капитал жетістігінің ... ... ... ... қолдану кезеңінде ұзақ мерзімге және қысқа мерзімге
бөлінеді. Ұзақ мерзімді міндетке қатысты ... бір жыл ... ... ... ... қысқа мерзімдіге қатысты. Негізгі капиталдың элементтері
сондай-ақ айналым капиталыныңаса тұрақты бөлігі (сақтандыру қорлары, қарыз
берешегінің бөлігі) ұзақ ... ... ... қаржыландырылуы керек.
Айналым активтерінің басқа бөлігінің көлемі қысқа мерзімді капитал есебінен
таурлық ағымнан қаржыландырылуына байланысты.
Ұзақ мерзімді міндет ... ... ... ұзақ ... және ұзақ ... ... қаражаты болып табылады (салықтық несие
бойынша борыш; айналымға ақша шығару облигациясы бойынша борыш; ... ... ... ... бойынша борыш және т.б.), өтеу мерзімі
әлі болмаған ... ... ... ... ... ... міндетке банктердің қысқа мерзімді несиелері
және ... ... ... ... алда ... кезеңде қарастырылғандай және
белгіленген мерзімде өтелмеген), кәсіпорынның ... ... ... ... (тауар, жұмыс және қызмет бойынша; берілген вексель бойынша; алынған
аванс бойынша; бюджет және бюджеттен тыс ... ... ... ... ... еншілес кәсіпорындармен; басқа несие берушілермен) және
басқа қысқа мерзімді міндет.
Қарыз ... ... оң ... сипатталады:
Тарту мүмкіндіктерінің едәуір кеңдігі әсіресе кәсіпорынның несиелік
рейтінгі жоғары болғанда , ... ... ... ... ... ... шама өсуімен қамтамасыз етуде оның активтерінің
елеулі ұлғайуы қажет және оның ... ... ... ... ... капиталымен салыстырғанда аса төмен құнды «салықтық кедергі»
әсерімен қамтамасыз ету ... ... ... төлеу барысында салық
салынатын базадан оның қызмет ... ... ... алып ... ... өсу ... (өз ... шамасы).
Қарыз капиталын қолдануда төмендегі жетіспеушіліктер бар:
Кәсіпорынның шаруашылық қызметінде қауіпті қаржылық тәуекелдерді осы
капиталда қолдану. Осы ... ... ... ... қолдуну
үлесімен бірге артады;
Қарыз капиталының төмен нормасы кірісі есебінен қалыптастырылған
активтер оның ... ... ... ... ... сомаға
төмендетіледі.
Қаржылық нарық жағдайындағы ауытқулардан қарыз капиталының құнына
байланысты жоғары. ... ... ... ... ... ... ... орташа төмендеуі жағдайында(әсіресе ұзақ ... ... ... ... ... аса арзан болуына
байланысты кәсіпорынға тиімсіз болады;
Тарту тәртібінің қиындығы басқа шаруа субъектілерінің ... ... ... ... ... ... жағдайында кепіл
немесе кепілдікті талап етеді.
Жеке қаржы ресурстары кәсіпорын қызметінің маңызды саласы ... Жеке ... ... ... ... ... ... тиімділігі байланысты.
1.2 Кәсіпорынның жеке қаржы ресурстарын
қалыптастыру ерекшеліктері
Жеке ... ... ... ... жеке және ... ... есебінен іске асырылады, қаржы нарығына ресурстарды
тарту және ақша қаражатының түсімі қаржылық-банктік жүйе тәртібінен ... жеке ... ... ... ... мекемесі кезеңінде
жарғы капиталы қалыптасқанда орындалады. Оның ... ... ... шаруашылықты жүргізуге байланысты: акционерлік капитал,
үлес жарнасы, ... ... ... ... ... ... ұзақ мерзімді несие, бюджет қаражаты. Жарғы ... ... ... ... көлемін көрсетеді – негізгі және айналым - ... ... ... ... ... ... ... құруды жанамалайды –
эмиссиялық кіріс. Бұл негіз акцияның эмиссиялық бастапқы барысында ... ... ... Осы сомаларды алу барысында олар ... ... ... ... ... орындау, қызмет көрсету жаңа құн құрайды,
жүзеге асырудан түскен сомасынан анықталады. ... ... ... ақша
оның өз уақытында түсуіне кәсіпорын қызметі барысының толассыз қаражаттың
үздіксіз айналымымен ... ... ақша ... қорын қалыптасыру,
қаражат (жұмыс, қызмет) өндіріс өнімдеріне жұмсалған өтем ... ... өз ... түспеген ақша түсімдері қызметке әсерін тигізеді,
кірістің төмендеуі, міндетті ... ... ... ықпалшарналары.
Түскен ақшаны пайдалану бөлінісінің бастапқы кезең кескіні. Алынған ... ... ... ... ... ... , ... электрэнергиясы, еңбекке қажетті басқа құралдарды, сондай-ақ
кәсіпорынға көрсетілген ... Ақша ... ... әрі бөлу
амортизациялық бөліністерді қалыптастырумен ... ... емес ... және ... қорлар ұдайы өндіріс көзі ретінде.
Ақша түсімінің қалған бөлігі – бұл жалпы ... ... ... ... ... бюджеттен тыс қорлар бөлінісіне салықтар (кіріс салығынан
басқа), ... ... ... түсімін жүзеге асырудан қаражат ... ... ... Ақша ... ... түсім өндіріс шығындары және ... ... ... ... есебінен қаржыландырылады. Жеке
қаржы ресурстарын жеке көздерін құру және шығынды өтеу – ... ... ... ... ... ... және ... кәсіпорын шаруашылығын басқару тиіділігін сипаттайды. Нарықтық
экономика шарттарында ол кәсіпорынның экономикалық даму негізін ... ... ... өзін ... ... ұдайы өндіріс,
әлеуметтік мәселені шешу және кәсіпорынның материалдық қажеттілігі ... ... ... ... ... бөлігі түсім есебінен
бюджет алдында, ... және ... ... және ... Осы ... ... ақша түсімі қаржылық бағлау және
кәсіпорын қызметінің өндірісі үшін ... ... Олар оның ... және ... ... ... сипаттайды. Осы кәсіпорын
активтерінің кіріс салымдары және ... ... ... деңгейі
түсім бойынша анықталады.
Түсімдердің құрамдық үш бөлігін көрсетуге болады:
- өнімдерді сатудан ... ... ... ... қорларды сатудан және кәсіпорынның осы мүліктерінен түсім;
- сатудан тыс операциялардан түскен түсім.
Өнімдерді сатудан түскен түсім ақша түсімі арасындағы ... ... ... қолданыстағы бағаларда және шығындарда
өнімдерді өндіруге және сатуға өз бағасы қосылады.
Негізгі қорларды сатудан түскен ... ... ... ... мүлік) сату ретінде айырмашылық анықталады (нарықтық) мүлік бағасы
және мүліктің бастапқы немесе қалдық құны.
Сатылмаған операциялардан ... – бұл ... ... операциялар
бойынша түсім, кәсіпорынның негізгі қызметіне қатысты емес және өнімді
сатуға байланысты емес, негізгі ... ... осы ... ... ... ... ... кірістер:
- мүлікті жалға беруден;
- тауарды бағалауға дейінгі;
- кәсіпорын шотындағы ақша қаражаты бойынша пайыздар;
- есептік жылда анықталған ... ... ... ... ... ... жазылған берешек қарызды өтеу шотына түсім
сомасы;
- бірлескен кәсіпорындардың жарналық қатысынан;
- кәсіпорынға тиесілі құнды қағаздар, акциялар ... ... ... ... ... оның ... ... қызмет үдерісінде туындайтын кәсіпорын қаржысы
экономикалық қатынас бөлігі болып ... ... ... қаржыларды
ұйымдастыруды төмендегі сипат бойынша қалыптастыруға болады:
қаржылық қызмет саласында ... ... ... ... қызмет қорытындысына қызығушылық, оның нәтижесіне жауапкершілік,
кәсіпорыннң қаржылық-шаруашылық қызметін ... ...... ... ... ... қызметінің сәтті шарты. Бұл принцип кәсіпорынның өндірістік-
техникалық базасын кеңейту және өнім ... ... ... ... бұл ... ... өзінің ағымдағы және күрделі шығындарын
жеке ... ... ... дегенді білдіреді. Өзін-өзі ... ... ... ... ... ... әртүрлі объективтік
себептер бойынша жеткілікті тиімділік деңгейімен қамтамасыз етпейтін және
оның өндірісіне жоғары шығынмен ... ... ... шығарушы. Оларға
қатысты кәсіпорында тұрғын үй коммуналдық шаруашылығы, ... ... және ... ... бюджеттен бөлінген қаржыны алушы.
Бұлда сипатты және кәсіпорын үшін ... ... ... ... ... қаржыландырылады және шаруашылық қызметі кәсіпкерлік деп
саналмайды.
Уақытша қаражат жетіспеушілік қажеттілігін ... ... ... ... ... ... ... қаржы ресурстарында аса көп кездесетін
үлгілер:
- банктік несие және қарыз;
- фирманың облигацияларын сатудан және ... ... ... басқа банктік емес субъектілерінен қарыздар.
Отандық тәжірбие шартында жеке қаржылық ресурстарды тарту қайтару
негізінде банктік және ... емес ... ... бар. ... ... ... және қарыз Қазақстанда несиелік институттар –
банктер бере алады. Фирмамен ... ... ... ... ... ... қолданыстағы заңға сәйкес фирманың кірісі болып табылады
және салықтың сәйкес ставкасы болады.
Орталықтандырылған жоспарланатын ... ... ... банк ... ұзақ ... ... қосымша қаражаттарды тартуы
мүмкін. Қызметті қысқа мерзімді ... ... ... банктік қарызды
қолдануда отандық кәсіпорындар қажетті тәжірбиеге ие. Көп себептерде ... ... және банк ... ... және ... ... инфляция және есептік ставка тәртібінің белгісіздігі Орталық банк
ұзақ мерзімді қарыз алуға қиналады және ... ... аса көп ... ... ... ... тарту
ұзақ мерзім негізіне облигациялық қарыз болып табылады, ... ... бір ... кем ... сондай-ақ –құнды қағаздардың
эмиссия жарнасы. Қаржылық менеджмент тәжірбиесінде нарық ... ... ... қызметін қаржыландырудың басқа тәсілдері. Оларға кепіл
операциялар, лизингтер, франчайзинг, банктік ... ... ... ... әртүрлі негіздерде толықтырылуы мүмкін.
Жеке қаржылық ресурстарды тартудың кең тараған үлгісі банктік ... ... ... ... ... ... ... негізі тәртіпті
жеке қаражат болып табылады.
1.3. Кәсіпорынның жеке ... ... ... ... ... және ерекшеліктері
Жеке қаржылық ресурстарды қолдану көп бағыттар бойынша кәсіпорынмен
жүзеге асырылады, маңыздысы болып табылатындар:
- қаржылық-банктік жүйелер ... ... ... ... ... ... ... салықтық төлемдер, несие қолданғаны үшін
банкке пайыз төлеу, бұрын алынған қарызды өтеу, сақтандыру төлемдері ... ... ... жеке қаражатты инвестициялау (қайта
инвестициялау), өндірістің кеңейуі және оның техникалық
жаңаруына ... жаңа ... ... «ноу-хау» қолдану және
т.б.;
- құнды қағаздарда қаржылық ресурстарды инвестициялау, нарықтан
сатып ... ... және ... ... ... ... копперативтік қойылыммен тығыз байланысты, мемлекеттік
қарыздар жә т.с.;
- ... ... ... және ... ақша ... ... ресурстарды қайырымдылық мақсаттарға, демеушілік және
т.с. пайдалану.
Басқару тиімділігі, сондай-ақ ... ... ... ... және көрсеткіштермен сипатталады. Демек, пайдалану
тиімділігін арттыруға болады, қайтару мерзімін қысқартып және ақша ... ... ... ... ... ... ... қайтаруды жеделдету күрделі шығынды қажет етпейді
және өнімдерді ... және ... ... ... ... ... жеткілікті түрде айналым қаражатын тез бағалайды, кәсіпорындармен
шикі зат және отын-энергетикалық ... ... ... олардың барлық көп
бөлігі бағытталады, сатып алушылардың төлемеуі айналымнан қаражат бөлігі
кедергі жасайды. ... ... ... ... ... ... Айналым капиталы ретінде пайдаланылатын қорлар, ... ... ... активтер материалдар сатып алуға пайдаланылады, олар
дайын өнімге айналдырылады; ... ... ... өнім ... ... активтерге айнала отырып ақша жиналады және ... ... ... капиталының қажеті үшін пайдаланылмайтын кез-
келген қорлар, пассивтер ... ... ... Бұдан басқа, олар
негізгі капиталды ... алу үшін ... ... иесі түрінде төленуіне
пайдаланылуы мүмкін.
Тағы бір тәсіл кәсіпорынның негізігі өндірістік қорларын және
материалдық емес активтерін басқару қаржылық ресурстарды тиімді ... ... ... ... басқарудың негізгі мәселесі амортизацияларды
бөлу әдісін таңдау болып табылады.
Амортизацияларды бөлудің үш ... бар: ... ... ... және
жедел амортизация, бір қалыпта тізімнен шығару.
Негізгі қаражат қызметтің нормативтік мерзіміне бір қалыпты тізімнен
шығару қалыптсады. Амортизациялық ... ... жеке және ... ... ... қаражаты және олардың құнынан ... ... тыс ... ... ... ... ... бөліністі талап етеді амортизациялық көлемді анықтау экономикалық
айқындалған. Оларды қалпына ... ... ... ... және нақты
экономикалық шарттарға сәйкес негізгі қаражатты қайта бағалауда ... ... ... ... ... ... қайта
бағалау жиі талап етіледі.
Амортизация бөлінісінің екінші әдісі – ... ... ... ... беруге негізделген, тозу көп болған сайын атқарылған жұмыстарда көп,
яғни амортизация объектіні пайдалануға беру нәтижесі болып табылады. ... ... ... әдіс – жедел амортизация-қарастырады, амортизациялардың
негізгі сомасы пайдалануға ... ... ... бөлінеді. Бұл негізгі
қорларды жаңартуды жеңілдетуге мүмкіндік ғана бермейді, ... ... ... ... ... ... Жеделдетілген
амортизациялар әдісі шығындардың маңызды бөлігін тез төлеумен қамтамасыз
етеді, ұтыс уақыт есебінен. Жеделдетілген амортизациялар ... өз ... ... ... ... сату бағасында. Амортизациялық бөлініс,
осы әдісті қолдануда алынған, нысаналы маңызы ... бар. ... ... ... ... ... сомаларды тағайындау бойынша
емес, жедел әдіс бойынша сәйкес есептеу, салық салынатын ... ... айта кету ... ... ... басқару тиімділігі
кәсіпорын капитал құрылымына тікелей байланысты. ... ... ... оның ... ... ... ... күшіне кедергі болуы
мүмкін.
Қаржылық ресурстарды пайдаланудың ... ... сай ... ... тұрақтылығына, оның өтімділігіне, төлем қабілетіне,
іскерлік белсенділігіне және тиімділігіне әсер етеді.
Кәсіпорынды қаржылық ... ... ... ... – бұл
мақсатқа бағытталған әдістер, операциялар, тетіктер, айқындалған нәтижеге
жету үшін қаржының әртүрлі түрлеріне қабылдаға ... ету ... жеке ... ... – бұл ... және ішкі ... ақша қаражатының бөлігі, кеңейтілген өндірісті қамтамасыз ету
бойынша шығындарды жүзеге асыру және ... ... ... ... және ... ... ... тексерудің маңызды
объектілерін өзіне ұсынады. Реттелетін нарық шартында «капитал» ... ... олар ... жаңа ... алу ... ... әсер етуі
мүмкін және қаржыгер үшін нақты объект болып табылады. Осы ... ... үшін ... ... ... Осы ... ... ресурстардың үлгісіне айналуға түседі.
Осындай түсінікте қаржылық ресурспен және ... ... ... ... ... ... уақытта қаржылық ресурстар көп немесе
фирма кипиталына тең. Сондықтан теңесуі айналымға ... ... ... және ... ... міндеттер фирмада жоқтығын
білдіреді. Бірақ қаржылық ресурстар көлеміне капитал көлемі көбірек ... ... ... ... ... ... ... қаржылық ресурстардың және капиталдың теңдігі жұмыс
істейтін фирмада болмайды. Қаржылық есептілік құрылады сондықтан ... және ... ... ... ... ... ... есептілікте қаржылық емес ресурстар ұсынылды, ал ... ...... және ... ... ... ереже бойынша мағынасыз санаттар, олардың
айналдырылған үлгілері қақтығысады, сондықтан стандартты қаржылық есептілік
олардан практикалық мақсат болып көрінеді.
Қаржылық ресурстарды анықтаудан ... ... олар ішкі ... ... ... болып бөлінеді. Өз кезегінде ішкі нақты үлгіде
стандартты есептілік түрінде таза ... және ... ... ... ... ... ... міндет түрінде таза
пайда фирма кірістерінің бөлігін ұсынады, міндетті ...... ... ... тұрақсыздықтар пайыздар бөлігі тағы басқа
міндетті төлемдер кірісінің жалпы ... ... ... ... Таза ... ... құзыретінде болып табылады және оның басқарушы
органының шешімі бойынша бөлінеді.
Ішкі ... ... ... ресурстар екі топқа бөлінеді: жеке
және ... ... бөлу ... үлгісінің шарты, осы фирманың дамуына ішкі
қатысушылармен салынады: кәсіпкерлік және ... ... ... ... ... нәтижесіне сәйкес тартылған ... ... ... ... болып табылады, қарыз капиталын салу-
қарыз қаражат нәтижесі.
Кәсіпкерлік капитал өзіне капитал ... ... ... ... ... алу мақсатында әртүрлі (инвестицияланған) фирмаларға салу.
Несие капитал – бұл ақшалай ... ... және ... ... ... Кәсіпкерлік капитал қарызынан ерекшелігі фирмаға
салмайды, пайыз алу мақсатында уақытша пайдалануға беріледі. ... ... ... несиелік-қаржылық институттар айналысады (банктер,
несиелік одақтар, сақтандыру компаниялары, зейнетақы қорлары, инвестициялық
қорлар,селенгиялық компаниялар және ... ... ... және ... капиталдары тығыз байланысты.
Заманға сай нарық шаруашылығы тым әртараптандырылған яғни ... ... ... ... ... ... бүгінгі күні
нарық шаруашылығының тұрақтылығын және тиянақтылығының және оның қаржылық
жүйесін қамтамасыз етудің маңызды факторы болып ... ... ... ... ... ... апарады, арнайы
құралдарды қаржылық тәжірбиеде қолдануды кеңейту, фирманың қаржылық ... ... жеке ... ресурстарыуақыттан ішкі, сондай-ақ
сыртқы айырмашылықтар, олар фирма құзыретінде ... ... ... (бір ... ... және ұзақ ... (бір ... көп) болып
бөлінеді. Бұл бөлу жеткілікті шартты, уақытша үзіліс ауқымы елдің ... ... ... ... ... жүргізу ережесі,
ұлттық дәстүрлер.
Нақты өмірде ... ... ... ақша ... ... жалғасуында қалуы мүмкін емес, сондықтан ол жаңа кірістер ... Ақша ... бола тұра ... ... ақша ... түрінде. Ақша үлгісінен капиталды айналдыру ... деп ... ... қызметі қаржылық ресурстармен қамтамасыз етуді
басқарумен жете түсіну мүмкін емес. Қаржылық ресурстарды ... ... жету үшін ... ... қиын ... ... күрес шартында фирманың түрткіленуі;
- тоқыраудан және ірі қаржылық сәтсіздіктерден аман қалу;
- бәсекелестермен ... ... ... нарық құнын барынша көбейту;
- фирманың экономикалық өсімінің тиімді қарқыны;
- өндіріс және жүзеге асыру көлемдерінің өсуі;
- кірістерді ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету және т.б.
- осы немесе басқа бастапқылық мақсаттар кәсіпорынмен таңдалуы
мүмкін, ол салаға байланысты, нарықтың осы ... және тағы ... ... ... ... жетістігі белгіленген мақсатпен
байланысты бірақ сәтті қозғалыс.(15.43).
Шаруашылық субъектілерін қаржылық ... ... ... ... оның ... ... ... тәсілде
болуы үмкін кәсіпорын өлшемдерінен және оның қызмет түрлерімен байланысты.
Ірі ... үшін ... ... ... ерекшелеу, вице-президентпен
басқарылатын қаржылар бойынша (қаржылық директор) және бухгалтерияны ... ... ... Аса ірі емес ... ... менеджердің
рөлін бас бухгалтер атқарады. Фирманың қаржылық ресурстарын ... осы ... ... ... орындау мүмкін емес.
Ұзақ уақыт бойы отандық тәжірбиеде ... ... ... ... болмады, олардың жұмыстары есептерге қызмет көрсетуге нақты
үлгіні қатаң қолдануға көшірілді, нақты қаржылық жоспарларды және ... ... жоқ. ... ... ... ... ғана болды, яғни
мақсатқа бағыныңқы қаржылық жұмыстарды бухгалтерлік біріктіру шеңберінде
бухгалтерияның бір қызметі.
Қаржылық ұйымдарда мұндай ... ... және ... көпшілігінде әлі де қолданылады. Дегенмен ... ... ... адам бір ... ... ... және ... алмайды.
Есепшінің жұмысында маңыздысы – бастапқылық құжаттарды ықыласпен
реттеу қабілеті және ... ... ... ... және
циркулярға сәйкес анық көрсету.
Қаржы менеджерінен басқасы талап етіледі. Осы ... ... ... ... ... байланысты, қаржылық келісімді
қайталаудың орындалуынан шығады. Қаржыгер ... ... ... ... ... ... ... болуы қажет, қатерге бас тігуге және ... ... ішкі ... тез ... ... қабылдау.
Екі мамндықты салыстыру ерекшелігі олардың арасындағы арақатынастың
тығыз ... ... ... ... ... ... ... болады: егер
бухгалтер іске асырылған келісімді ақшалай тіркейді, оларды қорытынды
құжаттарда ... ... ... әр түрлі өзгешеліктерден
қалыптастырады. Осы белгісіздікті іздеу бойынша барлық ... ... ... бар.
Бүгінгі кәсіпорын қаржылық жұмыстардың уақытын ... ... ... тап ... ... жұмыс істейтін
фирманың тәжірбиесі осы мәселелерді шешудің қысқа жолы кәсіпорын басшысының
қолында екендігін көрсетті. Фирманың ... ... ... ... ... алу ... егер ... –кәсіби қаржыгер, ол өзі қаржылық қызметті қайта құруды
ұйымдастырады. Бұл тиімді жол, ... ... ... ... ... ... ... қызметінің міндеттерін және қызметтерін
түсінетін басшы, бірақ болашақ кәсіби қржыгер, осы кәсіптің осал тұстарын
білмейтін, ... ... ... қажетті моделдерін тәжірбиеде
орнату және енгізу үшін ұйымдастыру жағынан тарту;
Нарықтық экономика шарттарында қаржылық ... ... ... ... Ол ... ... мәселелерді қоюға жауапты,
мақсаттылық талдауын қолдану осы немесе ... ... ... ... ... ... аса қолайлы таңдауы бойынша соңғы қабылданған шешім. Бірақ
қойылған мәселе кәсіпорын үшін ... бар, ол ... ... жоғарғы
кеңесшісі ғана бола алады.
Қаржылық менеджер ... ... ... жүзегег асырады. Жалпы
алғанда қаржылық менеджердің қызметі ... ... ... ... ... ... талдау және жоспарлау;
- кәсіпорынды қаржылық ресурстармен қамтамасыз ету ... ... ... ... бөлу (инвестициялық саясат және активтерді
басқару).
- Менеджердің алдында тұрған қызметтің бөлінген бағыты бір уақытта
және негізгі ... ... Осы ... ... ... талданады.
Бірінші бағыт шеңберінде жалпы баға іске асырылады:
- кәсіпорын активтері және аларды қаржыландыру;
- ресурстардың ... және ... ... экономикалық
мүмкіндігін көтеруді қолдауға қажет және оның қызметін ұлғайтуға;
- қосымша қаржыландыру көздері;
- қаржылық ресурстарды тиімді ... және ... ... жүйелері.
Екінші бағыт толық бағалауды болжамдайды:
- қаржылық ресурстардың талап ету көлемі;
- ... ... ... ... мерзімді немесе қысқа мерзімді несие,
ақшалай аударым);
- қол жетімділік дәрежесі және ұсыну уақыты ... ... ... келісімшарт шарттарымен анықталуы мүмкін; қаржы ... және ... ... қол ... ... ... ресурстардың осы түрін игеру құны (пайыздық ставкалар, басқалай
осы қаржы көзін ұсыну шарты ресми және ... осы ... ... қатерді ұқсастыру (капитал иесі қаражат көзі
ретінде банктің шұғыл қарызына қарағанда анағұрлым аз қатерлі).
Үшінші бағыт ұзақ мерзімді және қысқа ... ... ... талдау және бағалауды қарастырады:
- қаржылық ресурстардың оңтайлы өзгеруі;
- қаржылық салымдардың тиімділігі.
Келтірілген бағалауларды пайдаланумен қаржылық ресурстарды
қабылдау балама ... ... ... орындалады, қаржылық
тұрақтылық және тиімділік, өтімділік талаптары ... ... ... ... ... ... ықпал етеді. Қаржылық
құралдар жалпы түрде кез келген шартта түсінікті, бір кәсіпорынның қаржылық
ресурстары және ... ... ... ... бір ... шығуы
бойынша.
Қаржылық активтер:
- ақша қаражаттары;
- басқа кәсіпорыннан ақша қаражатына шарт құқығын алу немесе
қаржылық активтердің кез-келген ... ... ... ... ... кәсіпорындармен қаржылық
құралдармен алмасудың байланысқан құқығы;
- ... ... ... ... ... міндеттемелері жатады:
- басқа кәсіпорынға ақшалай қаражат төлеу ... ... ... бір ... ұсыну;
- потенциалдық табыссыз жағдайда (дебиторлық берешекті амалсыз сату
кезінде пайда болған жағдайлар бөлігінде) ... ... ... ... құралдар бастапқы (ақшалай қаражаттар, бағалы ... ... ... ... және ... борыш) және екінші
немесе өндірістік (қаржылық опцион, фьючерс, форвард контактілері, ... ... ... болып бөлінеді.
«Қаржылық құрал» ұғымы мәнінің жеңілдетілген түсінігі бар. ... ... ... үш ... ... ... ... қаражаттар
(кассадағы және есептік шоттағы қаражаттар, валюта), несиелік құралдар
(облигациялар, форвард контактілері, фьючерс, ... ... ... және ... ... қатысу тәсілдері (акциялар және пайлар).
Қаржылық басқаруды қамтамасыз ету әдістері әртүрлі. Оның негізгілері:
болжамдау, жоспарлау, салық салу, сақтандыру, өзін ... ... ... ... ... ... қаржылық санкциялар жүйесі, өтемпұл
аударымдар жүйесі, ынталандыру ... баға ... ... ... кепілдік операциялары, трасферлік операциялар,
факторинг, жал, лизинг болып табылады. ... ... ... ... ... ... ... құнын белгілеу, акциз,
дисконт және т.б. болып табылады ... ... ... ақпараттық
қамтамасыз ету негізін қаржылық сипаттағы кез келген ақпарат құрайды:
- ... ... ... ... ... банк ... туралы мекемелерінің ақпараты;
- тауарлық, қорлық, валюталық биржалар ақпараты;
- басқа ақпараттар.
Қаржылық ... ... ... ... ету ... және ... элементі болып табылады. Көп қазіргі жүйелер қағазссыз технологияға
негізделген (банкаралық есеп айырысу, ... ... ... ... ... есеп ... және т.б.), компьютер ... ... ... ... ... басқару кез келген жүйесінде жұмыс істеу әрекеттегі құқықтық
және нормативтік қамтамасыз ету шегінде жүзеге ... Оған ... ... ... ... қаулылары, министрліктердің және
ведомстволардың бұйрықтары және өкімдері, лицензиялар, жарғылық құжаттар,
нормалар, нұсқаулықтар, әдістемелік ... және ... ... ... ... басқару тиімділігі бәсекеге
қабілеттікке жету факторларының бірі болып табылады. Қаржылық ресурстарын
сәтті басқарған ... ... ... ... ... табыспен
қамтамасыз ете отыра өзіндік құнын төмендетеді және қолдағы бар қаражаттар
айналымға қатысады.
2 БӨЛІМ «АГРОТЕХНИКА АҚЖАР» ЖШС ... ... ... ... ... ... Ақжар» ЖШС бойынша жалпы мәліметтер
«Агротехника Ақжар» ЖШС қызметі (әрі қарай – серіктестік) Қазақстан
Республикасы ... ... ... ... ... ... ... туралы» Заңымен, реттеледі. Серіктестіктің
орналасқан орны: Қазақстан Республикасы, Солтүстік Қазақстан ... ... ... с.
Серіктестіктің толық және қысқаша атауы мемлекеттік және орыс
тілдерінде: «Агротехника Ақжар» ... ... ... ... ЖШС.
Бүгінгі күнге кәсіпорында 76 адам саналады. Басқарманың жоғары ... ... ... жиналысы табылады. Қатысушылардың жалпы
жиналысын директор ... ол ... ... ... ... Қаржылық-экономикалық жағдайды бақылауға тексеріс комиссиясы
тағайындалады немесе аудиторлық фирма тартылады.
Серіктестік төмендегі ... ... ... ... ауыл ... ... ... сатып алу, қайта өңдеу, сақтау;
- сауда-көтере сатып алу, сауда-делдал, коммерциялық, ... ... ... ... ... ... және ... өнімдерді, темекі
бұйымдарын, құрылыс және өңдеу ... және ... ... алу, ... ... және іске ... шұжық және ет өндірісі деликатестерін өндіру және іске ... ... ... ... тиым ... басқа да
қызмет түрлері.
Қызметтің лицензиялық түрлері Қазақстан ... ... ... ... бар ... жағдайында ғана жүзеге асырылады.
Серіктестіктің қызмет ету мерзімі – ... ... ... ... осы заңды түлға ретінде қызметті
тоқтатқанға ... ... ... ... ... өз атынан шарттарды жасайды, мүліктік және жеке мүліктік
емес құқықтарды сатып алады және міндеттерді алып ... сот ... және ... ... ... ... ... дербес балансы,
банк мекемелерінде есептік және басқа шоттары, өз ... бар мөр, ... ... ... бар ... ... мүмкін.
Серіктестік ҚР заңнамасына сәйкес өз ... ... ... құқылы.
Серіктестік қызметі ҚР заңнамасы шеңберінде өзін-өзі қаржыландыру
және толық шаруашылық дербестік қағидат негізінде құрылады.
2.1.1 кестесі – 2012 ... ... ... ЖШС бойынша бидай балансы
(мың теңге)
|Мазмұны ... ... ... |
| ... ... ... ... ... |Сома |
|Егістік алқабы |8500 |- |700 |- |9200 |- ... |12,5 |- |18,5 |- |31 |- ... ... |7725 |57800 |717 |6300 |8442 |64100 ... сұрып 8% |678 |6024 |86 |384 |764 |6408 ... |6347 |74776 |529 |4316 |6876 |79092 ... ... |217 |2736 |- |- |217 |2736 ... |875 |6400 |90 |520 |965 |6920 ... |736 |5480 |63 |612 |799 |6092 ... ... |- |- |300 |600 |300 |600 ... ... |54160 |596 |3184 |5616 |57344 ... сатылды | | | | | | ... ... ... ... ... ЖШС жылдық бухгалтерлік есеп
2.1.1 кестесі мәліметтері бойынша кәсіпорынның жоғары өнімділігі және
үлкен ... ... бар, ол оның ... ... ... жылы ... ЖШС 54160 мың ... сомасына бидай, арпа
3184 мың теңге сомасына сатылды.
Бидай және арпа бойынша кәсіпорын өнімділігі аудан және облыс ... ... ... ... ... кәсіпорын өнімді өсіру
бойынша жұмыстарды тиімді жүргізеді.
2.2 Негізгі экономикалық көрсеткіштердің ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның негізгі экономикалық көрсеткіштерінің экономикалық
талдауы ойнайды, ... ... ... ... ... ... Талдау жоспарлау базасы, жоспарлау сапасын бағалау құралы
және жоспарды орындау болып табылады.
Экономикалық талдау заты ... ... ... табылады.
Экономикалық талдаудың мазмұны болып шаруашылық етудің тиімділігін
әрі қарай арттыру бойынша жеткен нәтижелерді және ... ... ... ... ... қызметін кешенді зерттеу табылады.
Кәсіпорын қызметінің ... ... ... ... ... ... және өнімді іске асыру талдауы;
- еңбек көрсеткіштерінің талдауы;
- өнімнің өзіндік құн талдауы;
- ... ... ... ... ... және ... – шаруашылық өмірдің зерттелетін мәліметтерінің және
факторларының салыстырылуы. Деңгейлес салыстырмалы ... ... ... ... ... ... нақты деңгейінің
обсолюттік және салыстырмалы ауытқуларын анықтауға ... ... ... ... пайдаланылатын, сатылас
салыстырмалы талдау; базистік жылдың деңгейіне жылдар қатарына өсім және
арту қарқындарына қатысты ... ... ... ... ... ... динамика қатарын зерттеу кезінде қолданылатын.
Салыстырмалы талдаудың ... ... ... төмендегілерді
болжайтын, салыстырмалы талдаудың салыстырмалылығы табылады.
- көлемдік, құн, ... ... ... ... ... кезеңінің бірлігі, ол уақытта салыстыру жүргізіледі;
- өндіріс жағдайларының салыстырмалылығы;
- көрсеткіштерді есептеу әдістемесінің салыстырмалылығы.
Орташа көлемдер – сапалы ... ... ... ... мәліметтер
негізінде есептеледі. Олар экономикалық ... ... ... және ... ... ... – қиын ... тәуелділікті зерттеуге пайдаланылады,
олардың сипаттамасы бірыңғай көрсеткіштермен және әр түрлі ... ... ... мерзімдері бойынша, пайдалану орнв бойынша,
ауысу коэффициенті бойынша және т.б. ... ... ... сипаттамасы).
Баланстық әдіс белгілі бір теңдікке ұмтылатын, көрсеткіштердің екі
кешенін ... ... ... Ол ... жаңа ... ... ... анықтауға мүмкіндік береді.
Әр түрлі авторлардың әдістемелерін пайдалана ... ... ЖШС ... ... көрсеткіштерді талдайық.
Кәсіпорынның есептілігін пайдалана отырып ЖШС негізгі технико-
экономикалық көрсеткіштерінің кестесін қоямыз.
Меншік ... ... іске ... пайда 2010 жылы 44 927 мың
теңгені құрады, 2011 жылы 48 609 мың ... ... 2012 жылы 85 993 ... ... ... ауқымды қарқыны 2012 жылы болды, сомалар 76,9%
өсті. Ол ауқымды аумақтарда бидай өнімдерін ... ... 2012 ... 2011 жылға өсім – 37 384 мың теңгені құрады.
Егістік алқаптардың артуына байланысты 2010 жылы 102 адамнан 2010 жылы
105 адамға дейін және 2012 жылы 111 ... ... ... кәсіпорында
қызметкерлер саны өсіп жатыр. Жаңадан қабылданған ... ... ... ... 2012 жылы ... ұжым ... ... кестесі – 2010-2012 жылдарға «Агротехника Ақжар» ЖШС ... ... ... |2010 |2011 |% |2012 |% ... ... | | | | | | | |
| | |мың ... |
| | | ... |
|Негізгі қорлар, барлығы |54 917 |53 873 |57 123 |
|- жер |0 |0 |1 728 |
|- ... және ... |1 688 |1 349 |1 320 |
|- ... және ... |50 344 |50 115 |49 590 |
|- ... ... |2 885 |2 091 |4 167 |
|- ... да ... ... |0 |318 |318 ... ... тозу ... (%) |34 213 |38 139 |39 511 ... көлемі, барлығы |44 927 |48 609 |85 993 ... ... ... ... |41 717 |45 399 |82 783 ... және іске ... шығындар |38 978 |41 206 |74 386 ... ... (+), ... (-) |1 068 |2573 |3208 ... ... ... |21 770 |23 575 |17 350 |
|- ... шот |21 087 |15 377 |12 265 |
|- ... да ... ... |683 |8 198 |5 085 ... ... |46 391 |105 194 |54 359 |
|- ... борыш |42 771 |101 785 |50 155 |
|- ... |0 |0 |111 |
|- ... да ... ... |3 620 |3 409 |4 093 ... ... барлығы |102 |105 |111 |
|- ... ұжым |5 |7 |7 |
|- ... ұжым |93 |94 |100 |
|- ... ұжым |4 |4 |4 ... ... жылдарға «Агротехника Ақжар» ЖШС жылдық бухгалтерлік
есептілігі
Қорлар өз ... ... ... және ... нысандарын
қыбылдайды, ол оның өндірістік қорларға және айналу ... ... ... ... ... ... ... өндіріс құралдары,
еңбек қорлары, еңбек заттары табылады. Ақша құралдарымен ... ... ... ... қорларын қалыптастырады.
Өнеркәсіп кәсіпорындардың айналымдылық өндірістік қорларына өндіріс
қаражатының бөлігін, негізгі өндірістік қорларға ... әр ... ... ... ... ... ... және олардың құны еңбек
өніміне
тұтас және бірден көшеді. Еңбек үрдісінде айналымдылық қорлардың заттық
элементтері ... ... ... және ... құралдарының
өзгерістеріне шалдығып отыр. Олар ... ... ... оларды
өндірістік тұтыну өлшемі бойынша жоғалтады. Айналымдылық өндірістік қорлар
үш бөліктен ... ... ... ... ... және өздері
әзірлеген жартылай фабрикаттар, болашақ кезеңдердің шығындары.
Айналымдылық қорлары өндіріс саласына қызмет көрсетеді. Олар қоймадағы
дайын өнімді, жолдағы тауарларды, ақша ... және өнім ... ... дебиторлық борышты құрайды.
Айналымдылық қаражат біріншіден құн ... ... ... олар ... ... ... табылмайды, өйткені олардан
дайын өнімді өндіруге болмайды. Ақшалай нысанда құн ... ... ... қаржы айналым үрдісінде өндірістік қор, аяқталмаған өндіріс,
дайын өнім ... ... ... ... шығындалмайды,
ұсталмайды, тұтынылмайды, керісінше бір айналымдылықтан кейін орнына толу
үшін және басқаға кіру үшін алғы ... ... ... ... жаңа ... ... ал айналмдылық қорлар – жанама, айналымдылық
қорлар ... ... ... ... ... ... өз ... қорларда іске асырады және сондықтан келесілер арқылы өндіріс
үрдісінде жұмыс істейді, өндіріс шығынды қалыптастыруға қатысады.
Осылайша, айналымдылық қаржы – ол ... ... ... берілетін құн,
айналымдылық қорларды және айналым қорлары нысанын жоспарлы түрде айналым
қаржысы үрдісінде қабылданатын, үздіксіз айналымдылықты ... ... оның ... ... ... ... қайта оралады.
«Агротехника Ақжар» ЖШС өндірістік ... ... ... ... ... арқылы кәсіпорында негізгі құралдарды
тиімді ... ... қор ... қор сиымдылығы және қор
жарақтандыру.
- қор қайтарымы - өндірістік негізгі қорлардың орташа жылдық ... өнім ... ... ... қор ... – 1 теңге жалпы өнімге есептегенде өндірістік
негізгі қорлардың орташа жылдық сиымдылығы;
- қор жарақтандыру – орташа жылдық қызметкерге ... ... ... орташа жылдық құны.
2010-2012 жылдарға «Агротехника Ақжар» ЖШС мәліметтері бойынша ... ... ... жыл=44927/54917=0,82
2011 жыл=48609/54395=0,89
2012жыл=85993/55498=1,55
Қор сиымдылығы:
2010 жыл=54917/44927=1,22
2011 жыл=54395/48609=1,12
2012 жыл=55498/85993=0,65
Қор жарақтандыру:
2010 жыл=54917/102=538 мың теңге
2011 жыл=54395/105=518 мың теңге
2012жыл=55498/111=499 мың ... ... ... ... ... және ... ... талдауын жасайық.
2.2.3 кестесі – «Агротехника Ақжар» ЖШС ... ... ... ... ... ... көрсеткіштері
|р/с |Көрсеткіш |2010 |2011 |2013 ... | | | | |
|1 |Қор ... |0,82 |0,89 |1,55 |
|2 |Қор ... |1,22 |1,12 |0,65 |
|3 |Қор ... (мың ... |538 |518 |499 ... ... ... «Агротехника Ақжар» ЖШС жылдық бухгалтерлік
есептілігі
Негізгі өндірістік қорларды тиімді пайдалану көрсеткіштерінің ... ... қор ... маңызды қозғалысын іске асырудан және ... ... ... ... мәліметтері бойынша 2010-2012 жылдары қор қайтармының
артуы негізгі қорларды тиімді ... ... ... ... Қор
қайтарымын әрі қарай арттыру негізгі қорлардың қатысты өте жоғары емес
сыбағалы салмағы ... ... ... ... сонымен бірге техникалық
деңгейінің есебінен жетуі мүмкін.
Қор сиымдылығы көрсеткіштерінің төмендеуі 2010-2012 ... ... ... ... ... ... куәландырады.
Қор жарақтандыру 2010 жылы 538 мың теңгеден 2012 жылы 449 мың теңгеге
дейін төмендейді. Негізгі ... ... ... бірдей құнының болуы –
ол кәсіпорын штатының артуы туралы айтады.
2.3 Меншік қаржылық ресурсты пайдалану талдауы
«Агротехника ... ЖШС ... ... ... ... көз ... және оған ... ретінде үш зерттелетін жыл табылады. ... ... ... ... есеп ... ... және ... және іскер серіктестермен – кәсіпорын қызметі
туралы ақпаратты пайдаланушыларды кәсіпорынмен байланыстыратын, ... ... ... ... балансын құрайық, ол зерттелетін кәсіпорынның жұмыс
істей ерекшеліктерін алдын ала қарауға мүмкіндік ... ...... ... ... Ақжар» ЖШС тығыздалға
балансы (мың теңге)
|Актив |2010 |2011 |2012 ... Ұзақ ... ... |  |  |  ... ... бастапқы құны |89 130 |92 012 |96 664 ... тозу |34 213 |38 139 |39 511 ... ... ... құны |54 917 |53 873 |57 123 ... ... активтердің жиыны |54 917 |53 873 |57 123 ... ... ... |  |  |  ... |4 874 |64 257 |19 760 ... ... ... ... |21 770 |23 575 |17 350 ... құралдары |1 767 |426 |63 ... ... ... |28 411 |88 258 |37 173 ... |83 328 |142 131 |94 296 ... ... ... |  |  |  ... ... |66 |66 |66 ... табыс |36 871 |36 871 |39 871 ... ... ... |36 937 |36 937 |39 937 ... ... ... |  |  |  ... ... ... ... |42 771 |101 785 |50 155 ... ... |0 |0 |111 ... да ... ... |3 620 |3 409 |4 093 ... ... ... |46 391 |105 194 |54 359 ... |83 328 |142 131 |94 296 ... ... жылдарға «Агротехника Ақжар» ЖШС жылдық бухгалтерлік
есептілігі
2.3.1 кестесінің ... ... ... ... жағдайының
талдауын бірнеше кезең бойынша жүргізу қажет. Бірінші кезеңде іріленген
баптарымен талдаулық ... ... ... ... ... ... құралымын, сондай-ақ өзгеріс ... анық ... ... ... біз ... ... өндірістік базасы
бар деп айта аламыз, ... ... және ... ... көлемдері бар. Ұзақ мерзімдік кредиторлық борыш жоқ. Ағымды
міндеттер негізінен ... ... ... ... ұсынылған.
Тығыздалған балансқа негізделе отырып «Агротехника Ақжар» ... ... ... ол зерттелетін үш жылға баланс баптары
қозғалысын көруге мүмкіндік береді (1 қосымшаны ... жылы ұзақ ... ... ... 54 917 мың ... ... жылы 53 873 мың ... дейін төмендеді – 1 044 мың теңгеге немесе
1,9%. 2012 жылы ... тыс ... ... 3 250 мың ... ... ... және 57 мың теңгені құрады.
«Көлік құралдары» бабына ең көп ... ... 2010 жылы ... 2 885 мың ... ... 2011 жылы 2 091 мың ... 2012 ... 4 167 мың теңгені құрады.
Осында беталыс негізгі қаржының барлық баптары бойынша байқалады,
басқа ... ... 2010 жылы ... ... ал 2012 жылы - ... жылы негізгі құралдардың тозуы 34 213 мың теңгені құрады, 2012
жылы – 38 139 мың теңге, 2012 жылы 39 511 мың ... ... ... ... ... қолданумен
түсіндіріледі. Ол кәсіпорынға аударылған амортизация ЖШС салық ... ... ... ... ... құнына кіреді, яғни қызмет
табыстан.
Кәсіпорында ТМҚ 2010 жылы 4  874 мың ... ... ... ... – 64257 мың теңге, 2012 жылы – 19760 мың теңге болды.
2011 жылы ТМҚ 44497 мың теңгеге ұлғаюы көрсетілген ... ... ... ... салдарынан болған. Сол кезде 2010 жылдың
аяғында әлі қосымша қоймалар мен диірмендер құрылысы жүріп жатты.
Кәсіпорындағы тауарлар ... ... ... ... ... ... 2010 жылы қоймадағы тауарлар 124 мың теңгеге (1 200 ... 1 324 мың ... ... ал 2012 жылы 615 мың ... ... жыл аяғында 709 мың теңгені құрады.
2010 жылы қысқа мерзімді қарызгерлік қарыз 21770 мың теңгені, 2011
жылы – 23575 мың ... 2012 жылы – 17350 мың ... ... ... ... ... ... алушылардан түскен шоттар құрады. Дебиторлық
қарыз 2011 жылы 1 805 мың теңгеге өсті, 2012 жылы 17350 мың ... ... ... ... қарыз – бұл өтелетін ҚҚС. Тауарларды ... ... ҚҚС ... ... ... яғни ... сатқаннан
кейін төленген салықты қайтарады.
«Агротехника Ақжар» ЖШС ақшаның аз соммасы 2012 жылы – 63 мың теңге
болды, 2010 жылы ... 1 767 мың ... ал 2012 жылы 426 мың ... 2011 жылы ... ... активтер 1 341 мың теңгеге немесе 75,9%
төмендеді.
Сондықтан ағымдағы активтер 2010 жылы 27 411 мың ... 2011 ... 88258 мың ... 2012 жылы – 37 173 мың ... ... 2011 ... мың ... өсті, 2012 жылы 51 085 мың теңгеге төмендеді.
Баланс валютасының өсуі аяқталмаған ... ... ... ... ... ... жарғылық капитал өспесін және
төмендемеуін (66 мың теңге) көрсетеді.
2012 жылы бөлінбеген табыс 36871 мың теңгеге, 2011 жылы 39 871 ... 2012 жылы 3 000 мың ... ... 8,1% ... ұзақ ... ... жоқ.
Қысқа мерзімді кредиторлық қарыз 2010 жылы 42 771 мың теңгені, 2011
жылы – 101 785 мың теңгені, 2012 жылы – 50 155 мың ... ... ... 2010 жылы 59 014 мың теңгеге, 2012 жылы 51 630 мың
теңгеге ұлғайды.
Қысқа мерзімді кредиторлық қарыз «Агротехника Ақжар» ЖШС ... ... ... ... ... ... – 2012 жылдың 1.01 «Агротехника Ақжар» ЖШС бойынша ... ... ... |Не үшін |Өтеу ... | | ... | ... |
|1 ... |2012 жыл ... |2013 жыл |
| |ШС | | ... | |
|2 ... АӨК ... |567036 |2012 жыл ... |2013 жыл |
| | | | ... | |
|3 ... ЖШС |10400 ... |Ұн |2013 жыл |
|4 ... ЖШС |754060 ... ... 69 т. |2013 жыл |
|5 ... ЖАҚ |30000 |I-2012 жыл ... 20 т |2013 жыл |
|6 ... ЖШС |101780 |2012 жыл ... |2013 жыл |
|7 ... гай |3621 |2012 жыл ... |2013 жыл |
|8 ... ЖШС |49650 |2012 жыл ... |2013 жыл |
| | | | ... | |
| | | | ... | |
|9 ... ... ж. |д/май 20 л. |2013 жыл |
| |ЖШС | | | | ... | ... |76573 |2012 год ... |2013 жыл ... ... АТТ |16576 ... ж. ... |2013 год ... ... ... |792573 ... ж. ... |2013 жыл |
| | | | ... | |
| | | | ... | |
| | | | ... | |
| |сч 683 жер ... |1791395 ... ж. | |2013 жыл |
| ... қоры |2692570 |I-2012 жыл | |2013 жыл |
| ... ... | | |2013 жыл ... ... ... ... ... ЖШС жылдық бухгалтерлік
есептілігі.
Жағымсыз кезең болып 111 мың ... ... 2012 жылы ... ... ... ... борыштың туындауы табылады.
Сондай-ақ жағымсыз болып кәсіпорын қызметкерлері алдында ... ... ол 2010 жылы 498 мың ... 2011 жылы – 3 293 мың ... ... жылы 1 668 мың теңгені құрады. Қызметкерлер алдында ... ... ... ... ... ... ... ЖШС балансының тік талдауына көшейік.
Тік талдау – ол активтердің жалпы көлемінде (пассивтер) баланстың
іріленген баптарынан әр ... ... ... ... жылы ... құрылымында ұзақ мерзімдік активтердің сыбағалы
салмағы 65,9, 2011 жылы – 37,9%, 2012 жылы – 60,6% ... (2 ... ... ... ... ... ... машиналар
және жабдықтар алады – ол ауыл шаруашылығы техникасы, ауыл шаруашылығы
өнімдерін қайта өңдеу бойынша ... ... мен ... 2010 жылы
– 60,4%, 2011 жылы - 35,3%, 2012 жылы – 52,6% ... қор ... 2010 жылы ... 45,2% ... өсті ... жылы 21%. Тауардың сыбағалы салмағы 1,4% азайды, 0,9% және ... 2010, 2011, 2012 ... ... ... 2010 жылы ... 2011 жылы 5,3% дейін, және
2012 жылы 18,5% дейін. ... ... ... ... ... шикізат, жанармай және басқалары) зерттелетін кәсіпорында
үздіксіз өндірістік үрдісті қамтамасыз етеді.
Кәсіпорынның ... ... ... көлемінде, жағымды кезең
болып 26,1% -дан 2010 ... 16,6% ... 2011 жылы және 18,4% 2012 ... ... ... ... төмендеуі табылады.
Қаржының бір бөлігі айналымнан ҚҚС төлеуге ... ... ... ... дебиторлық борыштың сыбағалы салмағы 2010 жылы 0,8%-ға ... 2011 жылы және ... 2012 жылы ... көп ... ... үлесі, басқа сөзбен айтқанда қаржы 2010
жылы 2,1%-ға 2011 жылы 0,3%-ға және 2012 жылы ... ... ... ... ... ... активтердің сыбағалы ... ... 34% ... ... сыбағалы салмағы өте төмен және ол 2010 жылы 0,08%,
2011 жылы – 0,05%, 2012 жылы – 0,07% ... ... жеке ... барлығы 2010 жылы 44,3%, 2011 жылы –
71,6%, 2012 жылы – 53,2% құрады. Басқа сөзбен айтқанда 2011 жылы ол ... ал 2012 жылы 16,4% ... мен ... ... ... мерзімдік кредиторлық
борыш үлесі 2011 жылы 20,3% өсті және 71,6% ... 2012 жылы ... және 53,2% ... көлбеу және тік талдаудың нәтижелері ... ... ... ... ... ... ... өзгерістерді тұрақты деуге болады,
өйткені баланс – ол ... ... ... ... ... ... ... құрылыс ұйымы алдында аяқталмаған құрылыспен
және борыш міндеттерімен түсіндіріледі.
Баланс құрылымын талдау нәтижелері бойынша ... ... ... база себебі бойынша, сыртқы факторларға қарамайды деп
сипаттауға болады.
Қаржылық ... ... ... ... «Агротехника Ақжар» ЖШС
тиімділігі бағалау табылады.
Сауда кәсіпорыны қызметінің негізгі ... ... алу. ... деңгейі болып, қызметтің басқа салаларында алуға болатын, ... тең ... ... ... ... ... Болмаған жағдайда,
капитал ең көп табыс нормасы шеңберінде өтуге талпынатыны жалпыға аян. Бұл
ережеден ауытқу мүмкін:
- бос емес ... ... ... ... енсе – ... ... ... бар салаға тіркелу қажет.
- абсолюттік көрсеткіш табыс көлемінің көптігі соншалық, оған капитал
иелері табыстың жанама көрсеткіштеріне көңіл аудармайды.
Қаржылық ... ... ... әр түрлі
көрсеткіштерінің көп бөлігі пайдаланылады. Қысқа мерзімдік ... ... ... ... ... ... келтірілген
коэффициенттермен шектелу орынды болып ... ... ... ... дата ... ... ... құнына есепті мерзімге іске асырудан табыс ... ... ... өлшеммен өлшенеді. Төмендегі тәсілмен есептеледі:
Мерзімге іске асырудан табыс алу/баланс жиыны*100%.
Есептелетін осы көрсеткіш үш жылға
Активтердің табыстық коэффициенті:
2010 жыл=44927/83328*100=53%
2010 жыл=48609/142131*100=34%
2012 жыл=85993/94296*100=91%
Осы коэффициентке ... ... ... анықтау орынды болып
табылады, өйткені оның маңызы параметрлердің көп көлеміне бағынышты, ... ... аса дара ... табылады. Осы коэффициенттің экономикалық
мағынасы, кәсіпорын салымдарының тиімділігін анықтау болып табылады.
Негізгі қызметтің табыстық коэффициенті (К1): мерзімге іске ... ... іске ... ... ... ... ... өлшеммен
өлшенеді. Төмендегі тәсілмен есептеледі:
Іске асырудан түсім (зияндар)/іске асырудан түсім *100%
К1 2010 жыл=5949/44927*100=13,2%
К1 2011 жыл=7403/48609*100=15,2%
К1 2012 жыл=11607/85993*100=13,5%
Орташа ... ... кем – ... 15%-ға дейін – қанағаттанарлық;
15% артық – жақсы;
Бұл коэффициент кәсіпорынмен негізгі өндірістік қызмет қаншалықты
тиімді жүргізілетінін ... өте ... ... ... ... «іске асырудан түсім» және «өзіндік құн» ... ... ... цифрларын көрсетеді.
Рентабелділік коэффициенті (К2): мерзімге іске асырудан мерзімге
қаржылық-шаруашылық қызметтің ... ... ... ... ... ... тәсілмен есептеледі:
Қаржылық-шаруашылық қызметтер пайда/іске асырудан түсім*100%.
К2 2010 жыл=1094/44927*100=2,44%
К2 2011 жыл=2688/48609*100=5,53%
К2 2012 ... ... ... кем – қанағатсызданарлық;
0%-дан 10%-ға дейін – қанағаттанарлық;
10% артық – жақсы.
Рентабелділік коэффициенті (К3): мерзімге іске асырудан түсімге (салық
салуға ... ... ... ... ... Пайыздық өлшеммен
өлшенеді. Төмендегі тәсілмен есептеледі:
Есепті жылдың пайдасы/іске асырудан түсім*100%.
К3 2010 жыл=1068/44927*100=2,37%
К3 2011 жыл=2573/48609*100=5,29%
К3 2012 жыл=3208/85993*100=3,73%
Орташа ... ... кем – ... 5%-ға ...... ... – жақсы.
Рентабелділік коэффициенті (К4): мерзімге іске асырудан түсімге
мерзімге ... ... ... ... ... ... ... тәсілмен есептеледі:
Бөлінбеген пайда/іске асырудан түсім*100%.
К4 2010 жыл=1068/44927*100=2,37%
К4 2011 жыл=2573/48609*100=5,29%
К4 2012 жыл=3208/85993*100=3,73%
Орташа бағалау сипаттамалары:
0% кем – қанағатсызданарлық;
0%-дан 5%-ға дейін – қанағаттанарлық;
5% ...... ... ... ... ... ... салық салынатын базаның ... ... ... азаю ... ... ... ЖШС ... осының жанында шығындарын ... ол ... ... ... ... ... ... түрде төмендетуге
әкелетінін ескеру қажет. Сондықтан табысты бағалау кезінде ... және ... және ... ... ... ... ... кестесі - «Агротехника Ақжар» ЖШС рентабелділік коэффициентінің
динамикасы.
|Көрсеткіштер |2010 |2011 |2012 ... |
| | | | |3 гр - 2 гр|4 гр - 3 гр |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 ... |13,2 |15,2 |13,5 |2,00 |-1,70 ... |2,44 |5,53 |4,32 |3,09 |-1,21 ... |2,37 |5,29 |3,73 |2,92 |-1,56 ... |2,37 |5,29 |3,73 |2,92 |-1,56 ... 2004-2006 жылдарға арналған «Агротехника Ақжар» ЖШС жылдық
бухгалтерлік ... ... ... бойынша 2.3.3 кестесінің мәліметтері
бойынша, «Агротехника Ақжар» ЖШС жыл сайын өз ... ... ... ... ... қалыптастыру көзін қарастырайық.
2.3.4 кестесі – қорларды қалыптастырудың негізгі көздері (мың теңге)
|р/с|Көрсеткіштер |2010 ... жыл |2011 ... ... | | | | ... |
| | | | | ... |
| | | | | |4 гр.- |5 гр.- |
| | | | | |3 гр |4 гр |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |
|1 ... ... |36 937 |36 937 |39 937 |0 |3 000 |
|2 ... мерзімдік активтер |54 917 |53 873 |57 123 |-1 044 |3 250 |
|3 ... ... ... |-17 980 |-16 936 |-17 186 |1 044 |-250 |
| ... (1 бет- | | | | | ... кестенің жалғасы
| |2 бет) | | | | | |
|4 ... ... ... |0 |0 |0 |0 |0 |
|5 ... ... міндеттер |42 771 |101 785 |50 155 |59 014 |-51 ... ... және ... ... |24 791 |84 849 |32 969 |60 058 |-51 ... |жалпы көлемі (3 бет+ 4 | | | | | |
| ... бет) | | | | | |
|7 ... ... ... |4 874 |64 257 |19 760 |59 383 |-44 ... |Қорды қалыптастырудың |-22 854 |-81 193 |-36 946 |-58 339|44 247 |
| ... және ұзақ ... | | | | | |
| ... ... және | | | | | |
| ... (3 бет-7 | | | | | |
| |бет) | | | | | |
|9 ... ... ... |19 917 |20 592 |13 209 |675 |-7 383 |
| ... негізгі көздерінің | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... (6 ... | | | | |
| |бет) | | | | | ... 2010-2012 жылдарға арналған «Агротехника Ақжар» ЖШС жылдық
бухгалтерлік ... ...... Ақжар» ЖШС мердігерлер алдындағы
кредиторлық борыш есебінен 2010-2013 жылдары өз ... жаба ... ... ... ... қорлар өтелмейді.
Өтемді қалыптастырудың негізгі көздерінің жалпы ... 2010 жылы 19 917 мың ... 2011 жылы 20 592 мың ... жылы – 13 209 мың ... ... болып активтерге салынған (негізгі қорлар, материалдық емес
активтер, ағымды активтер) ... ... ... есебінен өтейтін,
дебиторлық және кредиторлық борышты болдырмайтын және өз міндеттері бойынша
мерзімге төлейтін ... ... ... ... ... ... басты болып айналымдық қаржыны дұрыс пайдалану және пайдалану.
Сондықтан ... ... ... ... ... ... ... мәселесіне негізгі көңіл аударылады.
Фирманың қаржылық тұрақтылығын бағалауға төмендегі коэффициенттерді
есептеу ... ... ... қамтамасыз еті коэффициенті;
2) меншік қаржымен материалдық қорды қамтамасыз ету коэффициенті;
3) меншік капиталдың ептілік ... ... ... ... тозу ... ... ... мүліктің нақты құн коэффициенті;
8) автономия коэффициенті;
9) жер және меншік қаржының арақатынасы коэффициенті.
Жоғарыда көрсетілген коэффициенттерді ... және ... ... ... ету коэффициенті=(Меншік капитал-
Айналымдылықтар тыс активтер)/ағымды активтер
2010 ж-(36937-54917)/= -0,63
2011 ж-(36937-53873)/88258= -0,19
2012 ж-(39937-57123)/37173= -0,46
Меншік қаржымен материалдық ... ... ету ... тыс ... ... ... ж-(36937-53873)/64257= -0,26
2012 ж-(39937-57123)/19760= -0,87
Меншік капиталдың ... ... ... тыс активтер)/Меншік капитал
2010 ж-(36937-54917)/36937= -0,49
2011 ж-(36937-53873)/36937= -0,46
2012 ж-(39937-57123)/39937= ... ... ... ... ... капитал
2010 ж-54917/36937=1,49
2011 ж-53873/36937=1,46
2012 ж-57123/39937=1,43
Тозу коэффициенті=Тозудың жиналған сомасы/Негізгі қаржының бастапқы
құны*100
2010 ж-34213/89130*100%=38%
2011 ж-38139/92012*100%=42%
2012 ж-39511/96664*100%=41%
Жарамдылық коэффициенті=негізгі қорлардың қалдық ... ... ... ж-53873/ 92012*100%=58%
2012 ж-57123/ 96664*100%=59%
Мүліктің нақты құн коэффициенті=(Негізгі қаржы+ТМҚ)/Баланс валютасы
2010 ж-(54917+4874)/89130=0,72
2011 ж-(53873+64257)/142131=0,83
2012 ж-(57123+19760)/94296=0,82
Автономия коэффициенті=Меншік капитал/Баланс валютасы
2010 ... ... ... және ... ... ... ... мерзімдік және
қысқа мерзімдік пассивтер/Меншік капитал
2010 ж-46391/36937=1,26
2011 ж-105194/36937=2,85
2012 ж-54359/39937=1,36
Алынған нәтижелерді төмендегі 2.3.5 кестесінде ... ... ... ... ... ету ... нормадар төмен - -0,63, -0,19 және -0,46 ... ... ... ... ЖШС ... ... ... қаржымен қамтамасыз
етілген жоқ.
Меншік қаржымен материалдық қордың қамтамасыз ету ... ... - -69, 2011 жылы - -0,26 және 2012 жылы - -0,87 ... ... ... ... ... коэфициеті, сондай-ақ
ұсынылған нормадан – 0,5. 2010 жылы - -0,46, 2012 жылы - ... ... - ... ... ... Ақжар» ЖШС қаржылық
тұрақтылық көрсеткіштері
|р/с|Көрсеткіштер ... |2011 |2012 ... ... | ... |жыл |жыл |жыл ... |
| | | | | | ... |
| | | | | | |5 |6 ... | | | | | |гр.- |5 гр |
| | | | | | |4 гр | |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |8 |
|1 ... ... ... ету|>0,1 |-0,63|-0,19|-0,46|0,44 |-0,27 |
| |коэффициенті | | | | | | |
|2 ... ... ... |0,6-0,8 ... |-0,61 |
| |қордың қамтамасыз ету | | | | | | |
| ... | | | | | | |
|3 ... ... ... |0,5 ... |0,03 |
| ... | | | | | | ... кестенің жалғасы
|4 |Тұрақты актив коэффициенті | |1,49 |1,46 |1,43 ... |
|5 ... ... | |38 |42 |41 |4 |-1 |
|6 ... коэффициенті | |62 |58 |59 |-4 |1 |
|7 ... ... құн |0,5 |0,72 |0,83 |0,82 |0,11 |-0,01 |
| ... | | | | | | |
|8 ... ... | |0,44 |0,26 |0,42 ... |
|9 |Жер және ... ... | 1, онда ... ... алуы тұрақты.
Біздің жағдайда бұл фирманың төлей алу мүмкіндігі бар, өйткені төлей
алу коэффициенті қойылған нормадан әлде қайда төмен және 0,02 тең. ... ... ... ... ... мерзім соңында кәсіпорында ақшаның
жоқтығымен түсіндіріледі. Кәсіпорынның шұғыл ... ... ... беру және ... ... ... жатады.
Төлей алу мүмкіндігінің әлсіреуінің салдары айналым капиталын дұрыс
пайдаланбау: дебиторлық қарызға қаражатты жұмсау, ... ... жоқ ... тыс ... және ... ... жұмсау болып
келеді. Оған қоса, өнімді түсіру сәтінде ... іске ... ... ... ... ... ақша ... және пайданы есептеу уақыты
сәйкес келмеуі мүмкін. Бұл жағдайда өнім бір уақыт мерзімінде, ал ... ... ... іске ... деп ... -бизнес не пайда, не ... ... ... ... ... табу үшін ... ... Бұны шығынды жабу үшін сату керек
өнім бірлігі көлемінде көрсетуге болады, осыдан кейін ... ... ... ... ... ... ... болады.
Нақты өндіріс көлемі мен шығынсыз сату көлемінің әртүрлігі- бұл
қауіпсіздік аймағы ( ... ... ол ... ... сайын кәсіпорынның
қаржылық жағдайы мықтырақ болып келеді.
Берілген көрсеткіштердің есебі мыналардың ... ... ... ... ... ... ... анықтау үшін
графиктік тәсілді қолдануға болады.
Бұл кәсіпорында валдық табыс -85993 мың ... ... бұл ... ... ... іске ... алынған пайда.
Орындалған жұмыс көлеміндегі валдық табыстың үлесі = жұмыстың құны /
өндіріс пен іске ... ... ... 0,87
Іске асырудың шығынсыз көлемі = әрдайымдық ұстап қалулар / іске
асырылған өнім ... ... ... ... 22830 мың. ... деректер негізінде шығынсыздық графигін құраймыз (2.2. сурет)
Графиктен көлденеңнен ... ... ... ... ... ... құны мен іске ... алынған түсімді құрайтын
пайда.
График бойынша қандай ... ... ... пайда табады, қашан
таппайтынын анықтауға болады. Сонымен қатар ... ... ... түсімге
тең болатын нүктені анықтауға болады. Ол өндіріс ... ... ... рентабелділіктің табалдырығы, немесе одан төмен болғанда
өндіріс шығын әкелетін шығын өтімділік ... ... атқа ие ... және ... сату ... әртүрлігі-қауіпсіздік алаңы.
Шығындар
/табыстар
мың теңге
Табыс
Жалпы шығындар
Шығынсыздық нүктесі
22830 ... ... ... ... ... 2.3.1- ... ... ЖШС 2012 жылға шығынсыздық нүктесінің
графигі
Келтірілген график өндірістің шығынсыз көлемі мен қауіпсіздік ... және ... ... ... сонымен қатар жұмыстар бағасының
деңгейіне байланысты екенін көрсетеді. Баға өскен кезде ... ... ... ... ... үшін ... ... алу үшін өнімді азырақ
өндіру керек, және керісінше баға ... ... ... өндірістің
шығынсыз көлемі өседі.Несібелі ауыспалы және ... ... ... ... ... және қауіпсіздік аймағын кішірейтеді.
Кәсіпорынның банкротқа ұшырау қаупін талдап көрейік.
Альтманның нұсқасы кең қолданылады:
Z=0,717k1+0,847k2+3,107k3+0,42k4+0,995k5,
онда k1= сәйкесінше айналым капиталы / активтердің ... ... ... / ... сомасы,
k3= пайызды төлегенге дейінгі табыс / активтердің сомасы,
k4= өз капиталының баланстық құны / қарызға ... ... ... / активтердің сомасы.
Z2004=0,717*(36937/83328)+0,847*(36871/83328)+
+3,107*(1094/83328)+0,42*(36937/46391)+
+0,995*(44927/83328)= 0,32+0,37+0,04+0,33+0,54=1,6
Z2005=0,717*(36937/142131)+0,847*(36871/142131)+
+3,107*(2688/142131)+0,42*(36937/105194)+
+0,995*(48609/142131)= 0,19+0,22+0,06+0,15+0,34=0,62
Z2006=0,717*(39937/94296)+0,847*(39871/94296)+
+3,107*(3718/94296)+0,42*(39937/54359)+
+0,995*(85993/94296)=0,3+0,36+0,12+0,3+0,9=1,98
Салыстыру константасы- 1,23
Егер Z ұғымы< 1,23, бұл жоғары банкротқа ұшырау қаупінің ... ... ... 1,23 оның банкротқа ұшырау қаупінің төмен екендігін айтады.
«Агротехника ... ЖШС ... ... ... ... жоқ. 2011 жылы жаңа ... ... енгізуге
байланысты банкротқа ұшырау қаупі болған.
Қаржы ресурстарын құру мен ... ... ... ... ... ... қорларды белсенді қолданатындығын көрсетіп, бұған кәсіпорын
табысының ұлғаюы және рентабельділік, өтімділік және ... ... оң ... ... ... ... ... РЕСУРСТАРДЫ ҚОЛДАНУ ЖӘНЕ ҚҰРУДЫ ЖЕТІЛДІРУ
ЖОЛДАРЫ
3.1 Кәсіпорында қаржылық ... ... ... ... ... ... ... -егістік жұмыстар кезінде ликвидтік
активтермен мәселелер туындайды.
Жыл сайын жоғары пайызбен коммерциялық банктерден несие алу тиімсіз.
Бұл ... шығу жолы ... ... дамыту қоры" АҚ
несиелендіруі болып келеді.
Жылына 10% несие алу үшін қор ... ... ... ... ... бизнес-жоспарды «Агротехника Ақжар» ЖШС (Қазақстан ... ... ... ... алу үшін 1,5 жылға 4 000 мың теңге ... ... алу ... ... ... ... қаржыландыру өз қаражатына немесе қарыз алынған ... ... ... ... - Жобаны қаржыландыру көздері
|р/б |Қаржыландыру көздері ... мың. |Уд. Вес, % ... | |тг. | |
| | | | |
|1 |Өз ... |1000 |20% |
|2 ... ... ... |4000 |80% |
| ... |5000 |100% ... ... ... ... Ақжар» ЖШС жылдық бухгалтерлік
есептілігі
Бизнес-жоспар келесі бағыттарда қолдану көзделген инвестициялар мен
бұл жобаның ... ... ... ... ... - ... алынған қаражатты қолдану құрылысы
|р/б№ |Атауы ... ... ... тг. |Жалпы бағасы,|
| | ... | | |мың. ... |
|1 ... |тн. |100 |22 100 |2210,00 |
|2 ... ... |15 |36 000 |540,00 |
|3 ... |тн. |1 |45 000 |45,00 |
|4 ... 2,5 |л. |100 |1 044 |104,39 |
|5 ... |л. |600,0 |790 |474,24 ... ... ... ... супер |л. |120,0 |2 849 |341,93 |
|7 ... ... | | | |284,40 ... |Барлығы | | | |4 000,0 ... ... ... ... ... ЖШС ... ... кестесі - Өз қаражатын қолдану құрылысы
|р/б№ |Атауы ... ... ... |Жалпы бағасы,|
| | ... | |тг. |мың. ... |
|1 ... ... |1 077 |390 |420,03 |
|2 ... | | | |100,00 |
|3 ... ... | | | |180,00 |
|4 ... жанармай |тн. |10 |30 000 |300,00 ... ... | | | |1 000,0 ... ... жылдарға «Агротехника Ақжар» ЖШС жылдық бухгалтерлік
есептілігі
Несиелік деректер:
- несиенің сомасы: 4 000 000 теңге;
- ... ... ... - 10 %;
- ... іске ... мерзімі - 1,5 жыл;
- несиені өтеу: жобаны іске асыра бастағаннан бері 9-ай өткеннен
бастап, ... ... бір ... ... ... ... бағытталуы: айналым қаражатын сатып алу.
- жобада жұмыс істейтіндердің саны: кәсіпорын басшысын қосқанда 5
адам.
Жобаны іске ... ... ... ... іске ... ... береді:
- уақытында және шығынсыз егістік және ауыл шаруашылық шабу жұмыстарын
жасауға;
-өз тұқымдарын егу ... ... ... төмендету;
-табыс алу;
-бидайды өндіру мен іске асыру бойынша қызмет нарығын ... ... ... ... ретінде мемлекетке табыс әкелу.
Жобаны іске асырудың жалпы мерзімі:1,5 жыл.
Жобаның ... ... ... жоба ... ... ... 5561,1 мың. теңге;
- жобаның өтімділік мерзімі - 16 ай;
- жоба бойынша сатудың рентабельділігі- 34%;
- ... ... ... жабу көзі ... ЖШС ... қызметінен алынған табыстар
алынады.
Кепіл ретінде ЖШС және ... ... ... ... негізгі қызметі ауыл шаруашылық өнімдерді өндіру мен
іске асыру ... ... ЖШС ... ... ... міндеттер
туындайды:
жерді дұрыс қолдану, оның құнарлығын жақсарту;
-өзінің шаруашылық қызметінің қорытындысында экологиялық жағдайды
әлсіретпеу,қоршаған ... зиян ... ... ... ... ... ... жоспарлайды:
- егістік аймағын 2-3 мың. га ұлғайту;
-жоғары өндірістік ауыл шаруашылық техникасын сатып алу;
-дәндердің (ұн ... ... ... ... және оның жыртылған жерлері қара-қоңыр топырақты
далалы аймақта орналасқан. Жауын-шашынның орта жылдық көлемі -240-255 ... ... 50% ... шыға ... ... ... ал ең көбі шілде
айына -70 мм ... ... ... балы ... ... ... құжаттарына сәйкес заңды тұлғасыз
ЖШС ретінде қызмет атқарады.
Кәсіпорын басшысы кәсіби біліктілігімен, ұстанымдылығымен, практикалық
тәжірибесімен ... ... ... алу үшін жерді өңдеудің ... ... ... қабілетке ие.
ЖШС жерді ұзақ мерзімді уақытша қолдану құқығымен 759 га көлемінде ... ... және ... ... жұмыстарын өткізу үшін шаруашылықта
келесі ауыл шаруашылық ... ... К-700 А - 1993 ... К-700 А - 1992 ж. ... «Енисей»-1200 - 1991 ж.
Камаз 55111 - 1992 ж.
Камаз 5410 - 1985 ж.
Прицеп Одаз 9370 - 1991 ж.
Автокөлік Дэу Нексия - 1997 ... да ауыл ... ... ... жылы ... ... ... 929 тоннаны құрады. Одан 1 тоннаға
14645 ... ... ... 829 ... ... ... ... 12140,7
мың.теңгені,сатылған өнімнің өзіндік құны - 6409,2 мың. ... - 520 ... таза ... - 5211,5 ... ... -43%, 1 тонна бидайдың бағасы - 6712,8 теңге.
Қазір кәсіпорында бюджет алдында және ... да ... ... ... ... жоқ.
ЖШС бұған дейін несиелік ресурстарды қолданған жоқ.
СҚО ... ... ... ... ... ... болып
келеді. Қазіргі кезде шаруашылықтардың көбі бидайды өңдеумен айналысады,
өйткені бұнымен шұғылдану ... ... ... сапасы сәйкес
келетін жер, топырақты өңдейтін және бидайды жинайтын техниканың, дәннің
болуы әсер етті.
Бірақ бұл ... ... ... ... ... тұру ... мен ... қорлар үшін қаражат қаржысын салуды талап етеді.
СҚО Республикадағы ең ірі бидай өндірушілердің бірі болып келеді. СҚО
бидай және дәнді ... ... ... ... Санақ пен анализ
бойынша Қазақстан Республикасының Агенттігіне сәйкес Қазақстандағы ... ... ... жалпы егістік алқабының 23- 25,6 % құрайды.
Мақсаттық нарық
Бидайға қалыптасқан әлемдік баға ... оның ... 2010 жыл ... ... ... ... контрактілік
бағасы іске асырудың орташа бағасын 5-10 долл./тоннаға асырды. Бірақ СҚО
бидайдың төмен шығымы және 2010 жылы СҚО ... ... ... ... төмендеді. Облыстық санақ басқармасының деректері бойынша 2010
жылы 245,1 тонна бидай шығарылған, өткен жылға қарағанда 59,8 % ... ... ... ауыл ... өнім категориясына жатқызып, оны
іске асыруда мәселелер болмайды деп ... ЖШС ... ... өндіруді жоспарлайды.
Бәсекелестерді анализдеу және бидай нарығындағы баға жағдайы
Тауарлы бидай бойынша бәсекелестер ретінде СҚО және жақын облыстардың
барлық ... ... ... ... ... көлемі ұсыныс
көлемінен әлде қайда үлкен.
ЖШС жұмысшылары ең ... ... ... үшін ... ... қолдануды көздейді.
«Агротехника Ақжар» ЖШС маркетингісінің негізгі ... ... ... арқылы жететін өндірістік ұстап ... ... ... ... және ... баға ... ... - Жобаның күшті және әлсіз жақтарын талдау
|Жобаның күшті жақтары ... ... ... ... деген жоғары сұраныс; |Өз капиталының ... ; ... ... өсуі; | ... ... ... ... ... ... технологияларды| ... | ... ... қорын жасау | ... іске ... ... | ... ... ресурстарының | ... ... | ... ... ... Үкіметінің ауыл шаруашылықты | ... ... | ... ... ... ; | ... ... ... ... ... ... ... |
|пестицидтерді қолдану есебінен |Бидай бағасының түсуі. ... ... ... | ... ... кеңейту; | ... ... ... өсуі. | ... ... жоба ... ... ... ... бидай дәндерін өсіру мен
өндіру қарастырылады. Жобаның өнімі және оны ... ... ... ... ... ... ... тауарларға жатады және барлық ... ... ... ... ... ауыл ... негізгі өнімі болып келеді. ... ... ... ұн, ... нан және макарон өнімдерін өндіреді. Бидай
мал шаруашылығын және құс ... ... ... үшін ... ол ет, сүт,
май және басқа да өнімдерді өндірудің ұлғаюымен байланысты. ... ... ... ... және ... да ... ... шикізат болып келеді.
Бидай өнімдерін әлемдік ұлғайту- ауыл шаруашылығының негізгі мәселесі.
Бидай өнімдерін ұлғайтумен қатар бидай ... ... ... ... ... ... қатты және күшті сұрыптарын, сонымен қатар маңызды
жарма және жемшөп ... ... аса ... ... Бұл ... шешу үшін ... ... жақсарту, жоғары өнімді сұрыптар
мен гибридтерді кең қолдану, егістік алқаптардың құрамын жетілдіру қажет.
Көп көңіл ... ... ... ... ... ... ... аймақтарда егістікті кеңейту керек. Бидай өнімдері
қарақұмық және дәнді ... ... ... ... ... ... ... анықталып, Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2003 жылғы
26 ... №205 «2003 ... ... ... ... сатып алу туралы
сұрақтар мен мемлекеттік бидай қорын ... ... ... сатып алу Ережесін бекіту туралы» ... ... ... ... ... ... % аспау;
-арамшөп қоспасы-1% аспау;
-бидай қоспасы -3% аспау;
-кілекейдің массалық үлесі-24% кем емес;
-кілегейліктің сапасы-II топтан төмен емес;
-табиғилығы-760 г/л төмен ... кем ... кем ... ... кем ... ... массасы-35 грам;
-құлау саны-200-205.
Жусан иісінің жоқтығы. Қалған сапа көрсеткіштер үшінші сұрыпты жұмсақ
бидайға ҚР СТ 1046-2001 қойылған ... ... ... ... ... ... қарастырады:
759 га. аймағында бидайды егу және жинау.
Жобада бидайдың өнімділігін болжау және оның негізі
Ауыл шаруашылық өнімдерді ... ... ... ... ... ... ... болып келеді. ... ... ... ... ... тән ... жағдайлары, вегетациялық кезеңнің ағымы;
-негізгі агротехникалық шаралар кешенін орындау,сонымен қатар топырақта
өсімдіктердің ... ... ... ... тұру үшін ... ... ... минералды тыңайтқыштарды қолдану;
-алқаптардың арамшөппен басып кетуі.
Жоғарыда көрсетілген техниканың болуы және өндіріс ... ... 10 ц/га өнім ... ... ... ... құрылымы мен есебі
Қорлардың есебі 2 деректер базасында орналасқан: дақылдар мен парларға
арналған жоспарланған ... және ... ... картасы ( алқап
бірлігіне қорлардың қажеттілігі).
Төменде берілген таблицалар ... ... ... ... ... ... келеді.
3.1.5 кестесі -технологиялық карта
|Көрсеткіштер |2010 ж. |2012 ж. ... ... ... |132 |132 ... отын ... ... | | ... |33 |33 ... май ... | | ... |0,5 |0,5 ... ... | | ... |1,3 |1,3 ... қажеттілігі,кг/га | | ... |1,7 |1,7 ... ... | | ... |1,2 |1,2 ... ... ... қажеттілік, литр/тонна тұқым| | ... |3,0 |3,0 ... ... 2010-2012 ж. «Агротехника Акжар» ЖШС жылдық бухгалтерлік есеп
3.1.6 кесте -Бидайдың балансы
|Бидай ... іске ... жылы |
| ... жыл ... жыл |
|Кіріс |683,1 |683,1 ... өнім |683,1 |683,1 ... |669,4 |669,4 ... |100,0 |100,0 ... |569,4 |569,4 ... ... ... |13,7 |13,7 ... қоры |13,7 |13,7 ... ... |0,0 |0,0 ... көзі : 2010-2012 ж. «Агротехника Акжар» ЖШС жылдық бухгалтерлік есеп
3.1.7 кестесі - ... ... |2010 ж. |2012 ж. ... га |759 |759 ... ... егістік алқап, га |759 |759 ... |0 |0 ... ... | | ... |10,0 |10,0 ... және ... ... |10% |10% ... ... ... |759 |759 ... ... ... |683 |683 ... ... ... |100 |100 ... отын ... ... |25 |25 ... |25 |25 ... май ... ... |0,38 |0,38 ... |0,38 |0,38 ... ... ... ... |1 |1 ... | | ... |1 |1 ... ... литр |1 275 |1 275 ... |1 275 |1 275 ... ... , ... |911 |911 ... кестенің жалғасы
|бидай |911 |911 ... ... , ... ... |300 ... |300 |300 ... көзі : ... ж. ... ... ЖШС ... ... есеп
Бидай өндіруде технологияларды қолдану
Бидай тауарының өндіру технологиясының негізінде Қазақстандағы А.И.
Бараев атындағы бидай шаруашылығы НИИ ... ... мен ... ... ... ... қорғайтын жүйе ... ... ... ... ... ... құнарлығы бар және
гектардан 11 центнерден кем емес деңгейде орта климат ... ... ... ... ... ете ... ... бойынша
сатылатын бидай Мемлекеттік стандарттың екінші және ... ... ... ... ... ... ... технологиялық операциялар және олардың
агромерзімдері.
|Операция ... ... саны ... ... ... |60 ... ... ... |15-28 ... |14 ... улау |15-20 ... |10 ... ... ... |11-30 ... |20 ... тыңайтқыштарды арту |15-30 мамыр |15 ... ... тиеу мен |15-30 ... |15 ... | | ... арту |15-30 ... |15 ... тасу мен ... |15-30 ... |15 ... | | ... бір ... ... |15-30 ... |15 ... егу | | ... ... ... |15-25 ... |10 ... шабу |19-21 ... |3 ... ... алу |15 ... ... |20 ... және ... ... |20 тамыз-10 қазан |20 ... | | ... ... үю |24 ... ... |60 ... тасу |24 ... ... |30 ... тасу |24 ... ... |60 ... ... ... ... |26 ... ... |30 ... көзі : ... ж. ... ... ЖШС ... бухгалтерлік есеп
Парға берілген жерлерде ... ... ... ... жер
шаруашылығының топырақты қорғау жүйесінің құрамдық ... ... 4-5 ... кем емес ... ... ... пар ... минералды тыңайтқыштардың негізгі дозасын енгізу қарастырылады.
Бұл бизнес –жоспарда 4000 мың теңге сомасы қарыз қаражатын ... ... ... қызметінің қаржылық көрсеткіштері талқыланады.
Бұл жобаның есеп ... ... ... ... ұлттық
валютасы-теңге алынды.
Есеп компьютердің Exel електрондық таблица жүйесінде жүргізіліп,
сондықтан ... ... ... ... ... бір- бірімен келісетін таблицалардың жиынтығынан тұрады.
Бөлікте түсініктемелер мен ұғымдар бар жобаның ... ... ... ... ... іске асыру мерзімі -2011 жылдың сәуірі. (несиеге
қаражат алу мүмкіндігі).
3.1.9. кестесі - Жобаны қаржыландыру көздері
|Реттік|Қаржыландыру көзі ... мың тг. |Уд. ... ... | | | |
|1 ... ... |1000 |20% |
|2 ... алынған қаражат |4000 |80% |
| ... |5000 |100% ... ... ... ... көзделген бұл жобаның және
қаржы салымының экономикалық мақсатқа сай негіздеуін көздейді:
3.1.10 ... - ... ... қаражатты жұмсау жүйесі
|Реттік|Атауы ... ... ... тг.|Жалпы құны,|
|№ | ... | | |мың ... |
|1 ... |тн. |100 |22 100 |2210,00 |
|2 ... отын |тн. |15 |36 000 |540,00 |
|3 ... |тн. |1 |45 000 |45,00 |
|4 ... 2,5 |л. |100 |1 044 |104,39 |
|5 ... |л. |600,0 |790 |474,24 |
|6 ... ... |л. |120,0 |2 849 |341,93 ... кестенің жалғасы
|7 |Қосалқы бөлшектер| | | |284,40 |
| ... | | | ... ... көзі : ... ж. ... ... ЖШС жылдық бухгалтерлік
есеп
Жоба келесі қаржылық лизинг жағдайларынан алынып есептелген:
-несие сомасы-4000 мың.тг;
-жылдық сыйақы мөлшері-10%;
-қаржы салу ұзақтығы -1,5 жыл;
-несиені жобаны бекіткен уақытта ... ... ... іске ... бері 9-ай ... бастап әр тоқсан сайын
негізгі қарызды жабу қарастырылады;
-пайызды төлеу-ай сайын.
Жобаның негізгі қаржылық көрсеткіштері салықтық төлемдер мен ... ... ... ... ... ... ... (әр қызметкерге АЕК 20%);
Бірегей жер салығы (жердің бағалау бағасынан 0,1%);
Қаржылық жоспарда барлық есептер ... ... ... ... ... көлемінің есебі «Өндірістік жоспар» бөлімінде келтірілген
бағдарламадан анықталады;
-салық пен норматитивтердің ставкасы бойынша есептің ... ... ... ... ... ... жүйе алынып, осы көрсеткіштер
жоспарлаудың әр интервалына( мерзіміне) қолданылды;
-жоспарлау интервалы ретінде тоқсандық бөліністе ... 1,5 ... ... қабылданды;
-1,5 жылға жылына 10% мөлшермен 4000 мың тг. сомасына несие алған уақытта
несие ... ... ... қарызды өтеген жағдайда пайыздық
төлемдердің жалпы сомасы 450 мың тг. құрайды.
3.1.13 кестесі - ... ... ... ... |Пайыздық |Төлеу ... ... ... ... ... ... |
|мерзімі | | | | |
|1 ай ... |0,0 |33,3 |33,3 |
|2 ай ... |0,0 |33,3 |33,3 |
|3 ай ... |0,0 |33,3 |33,3 |
|4 ай ... |0,0 |33,3 |33,3 |
|5 ай ... |0,0 |33,3 |33,3 |
|6 ай ... |0,0 |33,3 |33,3 |
|7 ай ... |0,0 |33,3 |33,3 ... ... ... ай ... |0,0 |33,3 |33,3 |
|9 ай ... |1 000,0 |33,3 |1 033,3 ... ай ... |0,0 |25,0 |25,0 ... ай |3 000,0 |0,0 |25,0 |25,0 ... ай ... ... |25,0 |1 025,0 ... ай ... |0,0 |16,7 |16,7 ... ай ... |0,0 |16,7 |16,7 ... ай ... ... |16,7 |1 016,7 ... ай ... |0,0 |8,3 |8,3 ... ай ... |0,0 |8,3 |8,3 ... ай |1 000,0 |1 000,0 |8,3 ... ... | ... |450,0 ... ... көзі : ... ж. «Агротехника Акжар» ЖШС жылдық бухгалтерлік
есеп
3.1.14 таблица-Баға, тариф деңгейін бағалау
|Атауы |Өсу ... ... |Бір ... ... мың тг. |
| | ... | |
| | | |2011 ж. |2012ж. |
| | | | | ... мен ... | | | | |
| |105% |1 т. |14,3 |15,0 ... | | | | |
| | | | | ... | | | | |
| |108% |1 т. |36,0 |38,9 ... отын | | | | |
| |105% |1 т. |80,0 |84,0 ... май | | | | |
| |105% |1 т. |45,0 |47,3 ... | | | | |
| |105% |1 мың ... |829,5 ... | | | | |
| |105% |1 мың ... |115,0 ... | | | | ... дәедері |110% |1 т. |22,1 |24,3 ... ... | | | | ... ... |105% | | | ... ... |105% | | | ... көзі : ... ж. ... Акжар» ЖШС жылдық бухгалтерлік
есеп
Өнімді өндіру шығын есебі.
Материалдық шығындар жоғарыда келтірілген шикізат бағаларымен және табиғи
ресурстарға қажеттілікке базаланады.
Валдық табыстың болжамы.
Өндіріс ... ... ... ... бағдарлама және жүзеге асыру
бағасы таблицаларынан алынған. Сатудың барлық көлемі мың тг. келтірілген.
Шығын мен пайданың болжамы.
Бұл бөлімде еркін ... ... сату ... шығынның құрамы мен құрылысы
(салықтар мен пайыз бойынша төлемдерді қоса), пайда мен ... ... ... ... ... ... және өнімді іске асырудан
табыс көлемі.
Сату түсімі және шикізатқа кеткен шығынның деректері, сонымен қатар ФОТ
алдыңғы ... ... ... бар ... ... төлемдерге , сонымен қатар
реинвестиция үшін жобаны іске ... ... ... ... қолдана алатын ақшалай қаражат сомасы жобаны іске асыру мерзімінің
соңында болжанған қолда бар ақша 5561,1 мың теңгені құрауы мүмкін.
Шығынсыздықтың ... ... таза ... ... ... ... ... олар
шаруашылыққа пайдасыз және шығынсыз жұмыс істеуіне мүмкіндік береді, ... ... ... ... ... ... қоры- сату көлемінен шығынсыз ... ... ... ... ... ... іске асырудан алынған табыстар кем дегенде
шығын әкелмейтіндей етіп өз ... ... ... ... ... ... ... сату көлемінен кем, бұл өндірістің
қосымша резервіне 81% әсер етеді. Бұл қауіпсіздік қорының ... ... оған ... ... жағдайларда несиені жаба алатындығын
дәлелдейді.
3.1.15 таблица-Жобаның негізгі көрсеткіштері
|Көрсеткіштер ... ... ... ... мың. тг. |253,4 ... сомасы, мың. тг. |4 000,0 ... ... ... ... ай |16 ... ... ... |1,14 ... ... % |34% ... көзі : ... ж. «Агротехника Акжар» ЖШС жылдық бухгалтерлік
есеп
Сатып алу мерзімі РВР) –бұл өндірістік қызметтен ... ... ... ... ... ... коэффиценті (ROI)- салынған инвестиция бірлігінің
таза табыс көлемін көрсетеді.
Жоба ... ... ... сату ... таза ... ... ... қорынан қарыз алу формасы өнімнің бағасын төмендетіп
төмен бағамен егістік жұмыстарын ... үшін ... ... ... ... ресурстарын қалыптастыру әсерін ұлғайту
өнімнің құнын азайту арқылы «Агротехника Акжар» ЖШС ... ... ... ... ... рентабельділікті ұлғайту мәселелері
Нарықтық экономикаға өту ... ... ... және ... ... құру мен ... ... рентабельділікті
ұлғайту мәселелері алғашқы мағынаға ие. Бұл жоспарда мынандай мәселелер
қарастырылып ... ... ... ауыл ... өндірістің нәтижелігінің
ұлғаюы, жерді, жұмыс күшін және ... ... ... мен өзін шығынын өзі өтеушілік принципімен жұмыс істейтін
шаруашылық құрулардың ішкі резервтері барлардың бәрін ... ... ... ... экономикалық дербестік жағдайында оның
практикалық шешім мүмкіндіктерінің ашылуына байланысты ауыл шаруашылық өнім
өндірісінің рентабельділігін ұлғайту мәселесі одан әрі ... ... ... жаңа ... ... және шаруашылық
түрлерінің көп болуы жағдайында аграрлық ... ... ... ... ... тұр. Ауыл шаруашылық өндірісінің
төмендеуі нарықтық типті шаруашылық құрулардың экономикалық жағдайын ... ... ... ... ... және ... айналым
ресурстарының жетіспеуі жағдайында өндіріс және ауыл шаруашылық өнімдерінің
бағаларына әлеуметтік қауырттылықты туғызды.
Аграрлық өнімнің өндірісінің рентабельділігі-өнім,жұмыс және ... ... ... табыс сияқты экономикалық көрсеткіштерден, сонымен
қатар ... ... ... ... ... тарайтын жалпы
экономикалық көрсеткіш. Бірақ бұл ... ... ... ... қатысқан барлық ресурстар мен материалдық қаражаттарын тиімді
пайдаланудың негіздері көрсетіледі. Сондықтан, менің ... ... ... ... оның жалпы әсерінен және АПК бөлек
саласында қарастыруға болмайды. ... ... ... жиынтықта және жалғыз алып қарау экономикалық маңызы ... ... ... ... көмектеседі.
Сонымен бірге, нарықтық қатынас жағдайында шаруашылық құрылу қызметінің
әсерін қарастырғанда оны әр жақтан: шығынның ... ... ... ... ... ... жобаларды іске асыру және т.б.
бірақ шығындардың анализі және ... ... ... ... құру мен бақылау, өзіндік құнын санау, өндірістің рентабельдік
табалдырығын анықтау және өнімді іске асыру-барлық бұл ... ... ... ... ... нарықтық типті ауыл шаруашылық субьектісінің
қызметін жалпы әсер анализінің бастапқы қажет деңгейі болып қалады.
Нарықтық экономика екі ... ... ... Біріншіден,
нарық субъектісі ретінде қожайын ... ... ... ... ... оңашалануы. Екіншіден, өнімге, жұмысқа және қызметке
еркін тариф пен баға және серіктермен қожайындық қатынастар қожайындық ... ... қою ... ... конъюнктурасы анықталмады. Бұл
байланыста басқарудың орталық мәселесі экономикалық пайда табу ... әр ... ... ... ... негізінде қауіпті азайту.
Бірінші кезеңде әр басқарушылық шешімнің экономикалық анализінің ... ... ... түрде екі негізгі топқа- өндірістік
және нарықтық жақтызуға болатын көп және ... ... ... ... ... ... ... өндірістік ресурстарын тиімді
пайдалану, өндіріс шығындарын үнемдеу ... ... ... ... және болашағы, оның динамикасы, сонымен
қатар бәсекелестіктік көлемі мен ... ... ... ... ... ... бұл ... деген сұраныс пен ұсыныс жағдайы, бағаның
деңгейі, бәкегеге түсетін өнімдердің бары, ... ... ... ... ... экономикалық еркіндік жағдайда
өндірістің экономикалық әсерін анықтағанда шаруашылық субъектісінің жұмыс
нәтижесін көрсетудің екі түрін анықтауға болады: өндіріс ... ... ... ... ... ... ... қатысты. Бұл
шаруашылық субъектісінің іскерлік белсенділік деңгейін мінездейді.
Өндірістің эффектілігінің көрсеткіштері ұйымдастырушылық, ... ... және ... ... ... ... сонымен қатар ауыл шаруашылық өндірістердің ішкі экономикалық
байланыстарын, агронарықтың жағдайы, қаржыландыру, сату мен ... алу, ... ... ... ... ... қаражаты, еңбектің
құралдары мен тірі еңбекті ... ... ... белсенді
пайдалану қордан қайтару, еңбектің өндірістігі және т.б. ... ... ... біз ... ... ... эффектілігі
экономикалық категориясын айырып ала ... ... ... ... ... және олар ... қарым қатынаспен
байланыста жүреді. Жаңа агронарық жағдайында өндірісті жүргізу әдістері мен
тәсілдерінің жиынтығы ауылшаруашылық кәсіпорындардың ... ... ... мен қосқышы арқылы реттеу және өзін-өзі реттеу
шаруашылықтың табыстылығына жетеді, бұл ... ... ... ... ... ... ... шаруашылық қызметінің
ынталануына бағдарланып" экономикалық механизмнің динамикалық дамуын өздері
анықтап ... ... ... және шаруашылықтану формаларын өздері
анықтауы ... ... ... ... ... және нарықтық
экономиканың басқа элементтеріне: бағаның пайда болуы, ... ... ... салу ... ... құру ... ... функцияларын күшейту.
Фолаторлардың байланысты қарастыра отырып әртүрлі ... ... ... ауыл ... құрылғылардың белсенді көздері
қызметінің мен соңғы көрсеткіштері, ұйымдастырылған, ... ... және ... ... ... және олардың
ауыл шаруашылық өнімдердің өндірісінің рентабельділігінің ... ... айта кету ... Агро нарықтың функциялануы
жағдайында валдық ауыл шаруашылық өнімнің және ... ... ... ... ... мемлекеттік реттеуі және
шаруашылықтың нарықтың механизмінің ... ... ... ... ... ... экономикаға ауыстыру жағдайында
рентабельділікті көтеру және ауыл ... ... ... ... ерекше керек. Нарықтық типті ... ... ... ... мәселесін шешіп, шаруашылық шешімдерді
қабылдағанда еркін жағдайда ... ... ... ... ... ... ... мақсаты жағдай жасаумен
сәйкес келуі мүмкін.
Менің ойымша зерттелетін мәселе мен ... ... ... мәні мен ... талдау бойынша экономис-
ғалымдардың теориялық ... ... ... оның ... ... болады. Шаруашылық ... ... ... - бұл ... даму ... және өнімді іске асыру барлық элементтер мен ... ... ... ... және ... ... ақшалай тауарлы
қатынастар негізінде анықталған экономикалық және басқа факторлар ... ... ... ... тиімділігін арттыру мәселесі қолданылатын ресурстардың әрбір
бірлігін беру және нәтижесінің жалпы ұлғаюына қиындастырылмайды.
Оның ... ... - ... ... ... ... және оны
ынталандыру. Бұл жағдайда еңбек көлемімен бірге әсер ... ... ... ... еңбек өндірісі деңгейі жайында айтылған өндірістің
барлық қаражаттары ... болу ... ... негізгі қорлар,
материалдық айналым қорлары және жер ресурстары. Сонымен қатар маңызды мәні
бар айналым ... ... ... алу. ... қаржы қаражаттары
шаруашылық субъектілерінің ... құру және ... ... ... ... және ... ... етуде қатысады.
Сәйкесінше өндіріс шығындалуына эффект қарым-қатынасы тарту деңгейі
мәселесіне қатысы жоқ өндіріс процесіне қолданылған қаражат беру ... ... ... ... ... әдісінің
әзірленбеуі өндіріс процесіне тарту және оны барынша көп ... ... ... ... ... ... жасайды. Басқа жағынан бұндай
жұмысты жүргізуге кедергі ... ... ... бар ... ... ... ... рентабельділік тиімділіктің жеке көрсеткіштерінің бірі ретінде
қазіргі кезде басқа экономикалық ... кең ... бар. ... ол ... ... толық көрінісін бермейді.
Ауылшаруашылық өндірісінде - жердің оның экономикалық (құндылық)
бағасында өндірістің басты ... ... ... ... ... ... қарым-қатынас жағдайында шаруаландырудың ауылшаруашылық
субъектілері қолданылатын ресурстардың барлық түрлеріне төлем төлеу ... бұл да ... ... ... әсері кезінде есепке алынуы керек.
Ауылшаруашылықтың маңызды мәселесі ел тұрғындарын ... ... ... ... шикізатпен қамтамасыз ету болып табылады.
Бұл мәселенің шешімі әрі қарай саланы ... ... ... ... қарым-қатынастың жетілдіруі,
меншіктің әртүрлі нысандарын және шаруаландыру ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етуі кризиста, ол материалдық- техникалық қамтамасыз
етудің күрт ... ... сай ... ... ... ... сипатталады.
Отандық өндірілген негізінде қажетті тамақ өнімдері жақын және алыс
шетелдер елдерінен әкелінген ... ... ... ... ... азық-түлік тәуелсіздігінің үлкен мәні бар екені құпию емес.
Нарықтық қарым-қатынасқа көшу ... ... ... ... ... ... қосу ... өндірістің экстенсивтік
және интенсивтік дамуы барлық (өндіріс) факторларын, ... ... ... ғылыми-техникалық прогресске
жетуге нығайту, саласында инновациялық және инвестициялық қызмет.
Ауылшаруашылық тағамдарын ... ... ... ... ... және еңбек өндірісінің ұлғайтуы үлкен мән береді.
Ауыл шаруашылығын қазіргі дамуының маңызды мәселесі жер, ... ... ... ... ... ... және
кәсіпорынның кірісін ұлғайту болып табылады.
ҚОРЫТЫНДЫ
Нарықтық экономика жағдайында бұл мәселелер бірінші орында. ... ... ... ... және ... және ... ... әлеуетін
өсіру, сонымен қатар ағымдағы шаруашылық қызметін қаржыландыру ... ... ... ... тез ... ... кәсіпорын
кандай капиталмен орналастырады, құрылымы қаншалықты оңтайлы, ол ... ... ... қаншалықты мақсатты түрлендіріледі, кәсіпорынның
қаржылық сәттілігі және оның қызметінің нәтижесі ықпал ... ... ... ... ... ... қоры ... болған соң
кәсіпорын учреждения сәтінде болады. ... ... ... ... оның көздері: акционерлік капитал,
кооператив мүшелерінің пай жарналары, ... ... ... ... ... ... ұзақ ... несие, бюджеттік қаражаттар.
Жарғылық қор ... ... ... ... ... және
айналымдағы қаражат мөлшерін көрсетеді. ... ... ... ... негізгі көзі түсімді бөлу процесінде ақшалай кіріс
және жинақтар нысаны болатын әр ... ... ... ... ... құны ... ... Қаржылық ресурстар ең басты пайда
(қызметтің негізгі және басқа түрлері) ... және ... ... ... және ... ... ... қаражат айналымының нәтижесі болып табылады. Мақсатты ... ... және ... ... ойтайлы қолдану кеңейтілу
негізінде азық-түлік өндірісін жаңартуға жағдай ... ... ... ... ... ... ... сатудан түскен түсім;
тұрақты пассивтер; әртүрлі мақсатты түсімдер (мектепке дейінгі мекемелерде
балаларды ұстауға ... және т.б.); ... және ... ... ... ... ... ресурстар әсіресе жаңа
құрылған және реконструкцияланатын кәсіпорындар бойынша қаржылық нарықта
мобилизациялануы ... ... ... ... ... ... ... облигация және басқа да бағалы қағаздарды
сату, несие инвестициялары болып табылады.
2. ... ... құру және ... және ... ... ... негізінде негізгі нәтижелер көрсетті:
Кәсіпорында жоғары шығымдылық және үлкен егіс алаңдары бар, ... оның ... ... ... ... 2011-2012 жылдарда
сыйымдылық көрсеткіштерінің төмендеуі негізгі қорларды қолдану ... ... ... ... Ақжар» ЖШС тапсырысы бойынша негізгі
қорлар құрылыс мердігерлер алдында қысқа ... ... ... ... Көрсеткіштер (рентабельдік коэффициенттер ерекшеліктері)
рентабельдігін талдау кезінде ... ... ... ... салық салынатын базасында көрсеткішін барынша
азайту мақсатында шығысын көретіп, өзінің кірісін ... ... ... ... ... баланстық көрсеткіштерін мәнді кемітуіне
әкеледі. Сондықтан табыстылықты бағалау кезінде аударылған қаражаттар және
шығын ... және ... ... ... ... .
3. ... қаржылық ресурстарды құру және басқару процестерін
жетілдіру бойынша ұсыныстар ... ... ... ... ... кәсіпорынның негізгі мәселесі ақшалай қаражаттың жетіспеушілігі
болып табылады. Сонымен ... жыл ... ... ... ... несие алу тиімсіз. «Кіші кәсіпкерлікті дамыту қоры» АҚ несие алу
бұл мәселені шешудің амалы. ... 10% ... алу үшін қор ... бойынша
бизнес-жоспар әзірлеуді ұсынамыз. Отандық кәсіпорындардың ... ... ... ... және ... ... ... ашады. Кәсіпкерлікті дамыту қорынан қарыз алуға әзірленген нысаны азық-
түліктің өзіндік ... ... ... ... ... бойынша егіс қызметін
атқару үшін қаржылық ресурстарды ... жол ... ... ... тиімділігін арттыру азық-түліктің өзіндік құнын төмендету есебінен
«Агротехника Ақжар» ЖШС бәсекеге қабілеттігін арттырады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. ҚР ... ... 2012 ... ҚР ... ... ... ... және басқа да міндетті төлемдер
туралы»
3. ҚР Президентінің 2001 жылғы 4 желтоқсандағы «2010 жылға дейін
Қазақстан Республикасын дамытудың стратегиялық жоспары» Жарлығы;
4. ... ... ... ... ... ... № 3-4 –
2005ж;
5. В.Г.. Белолипецкий. Фирманың қаржысы: Лекция курстары М, 1998
жыл, 237 С.
6. И.А.Бланк. Қаржыны басқарудың стратегиясы мен тәсілдері. ... Ван ... Дж. К. ... ... ... М ... тілінен
аударма, Қаржы және статистика. 1999 жыл, 799 С.;
8. В.В. Ковалев Қаржылық ... ... ... ... Есептілікті талдау.– М. "Қаржы және статистика", 1996 жыл, 432 С.;
9. Л.Г. Колпина, В.М. Марочкина Кәсіпорынның қаржылық ... М.И. ... ... ... мектеп" 1997 ж.;
10. М.Н. Крейнина Қәсіпорынның қаржылық жағдайы, Бағалау әдістері. М:
ДиС, 1997 жыл.;
11. Экономика ... ... ... негізі. - М.,1997;
12. Н. К.Мамыров, Ж. Ихданов ... ... ... ... ... ... ... Маршалл А. Саясаттық экономика принциптері - М., 1984, т. III, гл. Ш,
С. 53-73.;
14. Л.Н. Павлова Кәсіпорын ... - М, ... және ... 1998 ... ... ... ... жоспарлар және келешегі.2003-2005
жылдарға Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... және 2006-2010 ж ауылды әрі қарай дамыту
шаралары// Агро ......... В. ... Кіші ... дамыту // Экономика және өмір . 1996 . ... С.С. ... А.С. ... ... А. С. С 22 ... ... ... әдебиет, 2004.- 450 С.
18. В. Серов Ұйымдастырушылық-өндірістік құрылым/АӨК: экономика,
басқару – 2004ж. №8
19. Қаржыгердің анықтамалығы. / Э.А. Уткина, М. "Экмос", 1998 ... ... ... ... / Э.А. Уткина, - М: Тандем, ... 1998 ... ... ... ... ... ... профессорлары
арқасында жалпы редакцияланды, Н.Е. Заяц и М.К. ... ... ... 1998 жыл.
22. М.И. Ткачук ... ... ... ... - Мн. ... 1995 жыл, 108 ... А. Н. Токсанова Кіші кәсіпкерлікті дамыту: менеждмент позициясынан
тұжырымдамалық тәсілдемелері: ... ... 1999. С. ... С.М. Тұрегелдиев Ауыл тұрғындары жұмыспен қамтылуында кіші және
орташа ... мәні мен рөлі // ... ... ... № 3
(2001ж ) 51-54 парақтар;
24. С. М. Турекельдиев Ауылдық жастар еңбегі рыногының жағдайы // ... ... № 11 (2000) 23-25 ... Э.А. ... ... қарсы басқару – М., Қаржы және статистика. 1997ж.
21. Қаржылық жоспарлау және бақылау: пер. с англ./ под ред. М.А. ... М: ... 1996 ... ... ... Гарбузова В. Ф., ред М: Қаржы, 1994.
23. Кіші бизнестегі қаржылық менеджмент, М.: Аудит 1996. С. 321;
24. Қаржылық менеджмент (нарық қатысушылары, ... ... ... Ю.М. ... Оқу ... СПб, 1995ж.;
25. Қаржы. Профессор В.М. Родионовтың. М "Қаржы және статистика", 1995
жыл.
26. Фрэнк Вуд. Кәсіпкерлер үшін ... ... ... 2 ... ... Р., Питере М. Кәсіпкерлік, немесе өз ісін қалай жүргізу және
жетістікке жету ... М., 1 ... С. ... Холт Р. Н. Қаржылық менеджмент негіздері. М.: Іс, 1993. С. 128.
29. Хоскинг А. Кәсіпкерлер ортасы . Кәсіпкерлік курсы . -М., 1993 . - ... Т. ... ... және өндірістің тиімді мөлшерлері АӨК:
экономика, Басқару – 2004ж. №7;
31. А.Д. Шеремет, Р.С. Сайфулин «Қаржылық талдау әдістері» - М.: ИНФРА-
М, 1996ж. – 176 ... ... И. ... ... ... -М., 1982 С. ... Т. ... Ірі кәсіпорындарда ауылшаруашылық азық-түліктерді өндіру
тиімділігі /АӨК: экономика, басқару – 2005ж. ... ... ж (мың ... ... ... ЖШС ... балансы
|Көрсеткіштер |2010 |2011 |2012 |Абсолюттік ... |
| | | | ... ... |
| | | | |гр 3 -|гр 4 -|гр 3/ |гр 4/ |
| | | | |гр2 |гр 3 |гр 2 |гр 3 |
| | | | | | ... | | | | | |00 |00 |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |8 ... Ұзақ ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... ... |89 |92 012 |96 664|2 882 |4 652 |3,2 |5,1 ... құны |130 | | | | | | ... тозу |34 |38 139 |39 511|3 926 |1 372 |11,5 |3,6 |
| |213 | | | | | | ... ... |54 |53 873 |57 123|-1 044|3 250 |-1,9 |6,0 ... құны |917 | | | | | | |
|- жер |0 |0 |1 728 |0 |1 728 |  |  |
|- ... және |1 688|1 349 |1 320 |-339 |-29 |-20,1 |-2,1 ... | | | | | | | |
|- ... және ... |50 |50 115 |49 590|-229 |-525 |-0,5 |-1,0 |
| |344 | | | | | | |
|- ... құрал-жабдығы |2 885|2 091 |4 167 |-794 |2 076 |-27,5 |99,3 |
|- ... ... ... |0 |318 |318 |318 |0 |  |0,0 ... ... |54 |53 873 |57 123|-1 044|3 250 |-1,9 |6,0 ... ... |917 | | | | | | ... ... ... |  |  |  |  |  |  |  ... ... |4 874|64 257 |19 760|59 383|-44 ... |
| | | | | |497 | | |
|- ... |1 578|7 594 |17 475|6 016 |9 881 |381,2 |130,1 |
|- ... ... |2 096|55 339 |1 576 |53 243|-53 ... |
| | | | | |763 | | |
|- ... |1 200|1 324 |709 |124 |-615 |10,3 |-46,5 ... ... |21 |23 575 |17 350|1 805 |-6 225|8,3 |-26,4 ... қарыз, жиыны |770 | | | | | | |
|- ... ... |21 |15 377 |12 265|-5 710|-3 ... |-20,2 |
| |087 | | | | | | |
|- ... да ... |683 |8 198 |5 085 |7 515 |-3 ... ... (ҚҚС) | | | | | | | ... ... |1 767|426 |63 |-1 341|-363 |-75,9 |-85,2 ... активтердің |28 |88 258 |37 173|59 847|-51 |210,6 |-57,9 ... |411 | | | |085 | | ... |83 |142 131|94 296|58 803|-47 |70,6 |-33,7 |
| |328 | | | |835 | | ... ... капитал |  |  |  |  |  |  |  ... ... |66 |66 |66 |0 |0 |0,0 |0,0 ... ... |36 |36 871 |39 871|0 |3 000 |0,0 |8,1 |
| |871 | | | | | | ... капитал жиыны |36 |36 937 |39 937|0 |3 000 |0,0 |8,1 |
| |937 | | | | | | ... ... |  |  |  |  |  |  |  ... | | | | | | | ... ... |42 |101 785|50 155|59 014|-51 |138,0 |-50,7 ... қарыз |771 | | | |630 | | ... есеп ... |0 |0 |111 |0 |111 |  |  ... да ... |3 620|3 409 |4 093 |-211 |684 |-5,8 |20,1 ... жиыны | | | | | | | |
|- ... ... ... |498 |3 293 |1 668 |2 795 |-1 ... |-49,3 ... есеп | | | | | | | ... | | | | | | | |
|- ... |3 122|116 |2 425 |-3 006|2 309 |-96,3 ... ... |46 |105 194|54 359|58 803|-50 |126,8 |-48,3 ... |391 | | | |835 | | ... |83 |142 131|94 296|58 803|-47 |70,6 |-33,7 |
| |328 | | | |835 | | |
2 ... ... (%) ... ... ЖШС ... баланс
|Активтер |2010 |2011 |2012 ... |
| | | | |гр 3 -|гр 4 - |
| | | | |гр2 |гр 3 |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 ... |  |  |  |  |  ... Ұзақ мерзімді активтер |  |  |  |  |  ... ... ... құны |107,0 |64,7 |102,5 |-42,2 |37,8 ... тозу |41,1 |26,8 |41,9 |-14,2 |15,1 ... құралдардың қалдық құны |65,9 |37,9 |60,6 |-28,0 |22,7 |
|- жер |0,0 |0,0 |1,8 |0,0 |1,8 |
|- ... және ... |2,0 |0,9 |1,4 |-1,1 |0,5 |
|- ... және ... |60,4 |35,3 |52,6 |-25,2 |17,3 |
|- ... құрал-жабдығы |3,5 |1,5 |4,4 |-2,0 |2,9 |
|- ... ... ... |0,0 |0,2 |0,3 |0,2 |0,1 ... ... ... ... |65,9 |37,9 |60,6 |-28,0 |22,7 |
|2. Ағымдағы ... |  |  |  |  |  ... ... |5,8 |45,2 |21,0 |39,4 |-24,3 |
|- ... |1,9 |5,3 |18,5 |3,4 |13,2 |
|- ... ... |2,5 |38,9 |1,7 |36,4 |-37,3 |
|- ... |1,4 |0,9 |0,8 |-0,5 |-0,2 ... ... дебиторлық қарыз, |26,1 |16,6 |18,4 |-9,5 |1,8 ... | | | | | |
|- ... ... |25,3 |10,8 |13,0 |-14,5 |2,2 |
|- ... да ... ... (ҚҚС) |0,8 |5,8 |5,4 |4,9 |-0,4 ... қаражаттар |2,1 |0,3 |0,1 |-1,8 |-0,2 ... ... ... |34,1 |62,1 |39,4 |28,0 |-22,7 ... |100,0 |100,0 |100,0 |  |  ... ... ... |  |  |  |  |  ... ... |0,08 |0,05 |0,07 |-0,03 |0,02 ... ... |44,2 |25,9 |42,3 |-18,3 |16,3 ... ... ... |44,3 |26,0 |42,4 |-18,3 |16,4 ... ... ... |  |  |  |  |  ... ... ... ... |51,3 |71,6 |53,2 |20,3 |-18,4 ... есеп ... |0,0 |0,0 |0,1 |0,0 |0,1 ... да ... ... ... |4,3 |2,4 |4,3 |-1,9 |1,9 |
|- ... төлеу бойынша персоналымен|0,6 |2,3 |1,8 |1,7 |-0,5 ... ... | | | | | |
|- ... |3,7 |0,1 |2,6 |-3,7 |2,5 ... міндеттемелер жиыны |55,7 |74,0 |57,6 |18,3 |-16,4 ... |100,0 |100,0 |100,0 |  |  |
3 ... ... ... ... ... |2010 ж. сәуір - 2012 ж. ... |
| ... | |
| | |I |II |III |IV |V |VI ... ... ... |
|1 |ЖЖМ ... |х |х |х |х |х |х |
|2 ... ... |х |  |  |  | х |  |
|3 ... ... |  |  |  |х |  |
| ... гербицидов, | | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... ... ... | | | | | ... ... |
|4 ... ... |  |  |  |х |  |  |
|5 ... көктемгі борондау|х |  |  |  |х |  |
|6 ... ... |х |  |  |  |х |  |
|7 ... өңдеу |х |  |  |  |х |  |
|8 ... жер |х |  |  |  |х |  |
| ... тиеу | | | | | | |
|9 ... жер |х |  |  |  |х |  |
| ... | | | | | | |
| ... және тиеу | | | | | | ... ... тиеу |х |  |  |  |х |  ... ... ... |х |  |  |  |х |  |
| ... және | | | | | | |
| ... тасымалдау | | | | | | ... ... ... |  |  |  |х |  |
| ... егу | | | | | | ... ... жер |х |  |  |  |х |  |
| ... ... | | | | | | ... ... жерлерді шабу |  |х |  |  |  |х ... ... ... алу |  |х |  |  |  |х ... ... ... |  |х |  |  |  |х |
| ... және іріктеп | | | | | | |
| |алу | | | | | | ... ... ... |  |х |  |  |  |х ... ... ... |  |х |  |  |  |х ... |Астықты тасымалдау |  |х |  |  |  |х ... ... ... |  |х |  |  |  |х ... ... сату |  |х |х |  |  |х ... ... ... ... ... өтеу |  |  |х |х |х |х ... ... ... |х |х |х |х |х |х |
| ... ... | | | | | | |

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 69 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сайт жасау58 бет
"Экологиялық нормалау түрлері."6 бет
«Табиғатты пайдалану құқығы»22 бет
«Экологиялық – құқықтық реттеудің түсінігі, мәні. Қоғам мен табиғаттың өзара байланысы.»32 бет
Ауаны шартқа сәйкестендіруде энергияны үнемдеу жайлы9 бет
Ауаны шартқа сәйкестендіруде энергияны үнемдеу жайлы мәлімет10 бет
Ауаны шартқа сәйкестендіруде энергияны үнемдеу туралы ақпарат6 бет
Аумаққа рекреациялық баға берудің әдістемесі4 бет
Басқарудың танымдық, құқықтық негіздері және қолданылатын әдістері, табиғат қорғауды, пайдалануды жоспарлау, нормалау, ережелер, тәртіптері12 бет
Бәсекелестік үшін қолданылатын ақпараттық технологияларды дамыту3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь