Орта ғасыр философиясының жалпы сипаттамасы және ерекшеліктері

Философияның негізінен адамзат баласының білімінің, ой-санасының дамуына байланысты әлемді ғылыми тұрғыда сипатталады, және де дүниеге деген көзқарасты ғылыми – теориялық жағынан карайды. Философиялық көзқарастың мифологиялық көзқарастардан айырмашылығы, нақты фактілерге сүйеніп, логикалық тұрғыдан шешім шығарады, ойды тұжырымдайды. Даму барысында филолсофия үш кезеннен өтті, космоцентризм, теоцентризм, антропоцентризм. Космоцентризм – әлемді ғарыштық тұрғыдын түсіндіреді, ал теоцентризм – әлемді жаратушы Құдай арқылы түсіндіреді, антропоцентризм – негізгі ортақ мәселесі адам болып табылады. Осылардың ішінде теоцентризмде Ортағасырлық европа философиясына тән ерекшеліктері көбіне кездеседі. Ортағасырлық философиясы– рим империясының күйреуімен, (X ғасыр) , байланысты капиталдық қоғамның алғашқы формалары пайда болғанға дейін, XIV – XV ғасырға дейін өмір сүрді. Ортағасырлық философия дінмен байланысты дамыды. Орта ғасыр тұсында қоғамның рухани өмірінің барлық салаларына діни идеологияның бүтіндей үстемдік жасауы философияның дамуына көптеген әсерін тигізді : философия іс жүзінде дін иелерінің қызметшісіне айналды, яғни діни қағидалар мен догматтардың сөзсіз ақиқаттығын дәлелдеп, негіздеуі тиіс болды. Ортағасыр философиясындағы негізгі күрес - философтар екі топқа бөлініп күресті : біреулері жалпы ұғымдар (универсалийлер) жеке, нақты заттардан тәуелсіз, олардан бұрын пайда болған, бұл шын мәнінде құдаймен байланысты деп дәлелдеді. Бүкіл тіршіліктің мәні жаратушы құдайдеді. Жалпы ұғымдар – универсалийлер реалды өмір сүреді, олар әуелбастан бар деушілер тобы реалистер деп, ал олардың философиялық бағыты реализм деп аталды. Бұл таза объективтік идеалистік бағыт болып табылады. Ал бұларға қарсы екінші ағым жалпы ұғымдар өздігінше дербес өмір сүре алмайды, тек нақты, жеке заттар ғана шын өмір сүреді, сондықтан олар алғашқы деп дәлелдеді. Ортағасырлық Шығыс пен Батыс философиялық ойдың даму барысында әрқайсысы өзіне тән ерекшелігімен айқындалып отырды. Ортағасырлақ араб тілдік мұсылман философиясын батыстық философиямен салыстырғанда діннің әсері біршама болмады, бұл жағдай шығыс мұсылман философиясының әртүрлі бағытта дамып, еуропалық ғылым мен философияға қарағанда едәуір алдыға кетіп, әлемдік философия деңгейіне көтеріле алуына негіз болды. Тағы да айтыла кететін мәселе ортағасырлық Шығыс пен Батыс философиялық ойдың даму барысында әрқайсысы өзіне тән ерекшелігімен айқындалып отырды. Ортағасырлақ арабтілдік мұсылман философиясын батыстық философиямен салыстырғанда діннің әсері біршама бәсеңдеу болды, бұл жағдай шығыс мұсылман философиясының әртүрлі бағытта дамып, еуорпалық ғылым мен философияға қарағанда едәуір алдыға кетіп, әлемдік философия деңгейіне көтеріле алуына негіз болды. Бұл ғасырдың философиясын басқаша айтқанда орта ғасыр философиясы теология мен ежелгі философиялық ойдың қосылуын білдіреді. Басталуы осы одақтардың бірігуімен басталып, аяғы осы одақтың ыдырауымен аяқталады. . Сол кездегі сипат бойынша, осы көз қарас надандық, бас айналдырушылық, тарихтағы қара дақ ретінде қабылданды. . Қазіргі кезде басқа тарихи дәуірдің көз қарастары секілді, орта ғасырлық философия да өзінің тиісті бағасын алды.
        
        Пән-Бастау факультеті
Гуманитарлық пәндер кафедрасы
Философия
СӨЖ-эссе
Орта ғасыр философиясының жалпы сипаттамасы және ерекшеліктері
Алматы, 2016
Философияның негізінен ... ... ... ... дамуына байланысты әлемді ғылыми тұрғыда сипатталады, және де дүниеге деген көзқарасты ғылыми - теориялық ... ... ... ... ... ... айырмашылығы, нақты фактілерге сүйеніп, логикалық тұрғыдан шешім шығарады, ойды тұжырымдайды. Даму ... ... үш ... ... ... ... ... Космоцентризм - әлемді ғарыштық тұрғыдын түсіндіреді, ал теоцентризм - ... ... ... ... ... ... - негізгі ортақ мәселесі адам ... ... ... ... ... ... ... философиясына тән ерекшеліктері көбіне кездеседі. Ортағасырлық философиясы - рим империясының күйреуімен, (X ғасыр) , байланысты ... ... ... ... ... ... ... XIV - XV ғасырға дейін өмір ... ... ... ... ... ... Орта ... тұсында қоғамның рухани өмірінің барлық салаларына діни идеологияның бүтіндей үстемдік жасауы философияның дамуына көптеген әсерін тигізді : философия іс жүзінде дін ... ... ... яғни діни ... мен ... сөзсіз ақиқаттығын дәлелдеп, негіздеуі тиіс болды. Ортағасыр ... ... ... - философтар екі топқа бөлініп күресті : біреулері жалпы ұғымдар ... ... ... ... ... ... бұрын пайда болған, бұл шын мәнінде құдаймен байланысты деп ... ... ... мәні ... ... ... ... - универсалийлер реалды өмір сүреді, олар әуелбастан бар ... тобы ... деп, ал ... ... ... ... деп ... Бұл таза объективтік идеалистік бағыт болып ... Ал ... ... ... ағым ... ... өздігінше дербес өмір сүре алмайды, тек нақты, жеке заттар ғана шын өмір сүреді, ... олар ... деп ... ... Шығыс пен Батыс философиялық ойдың даму барысында әрқайсысы өзіне тән ерекшелігімен ... ... ... араб ... мұсылман философиясын батыстық философиямен салыстырғанда діннің әсері біршама болмады, бұл жағдай шығыс ... ... ... ... дамып, еуропалық ғылым мен философияға қарағанда едәуір алдыға кетіп, әлемдік философия ... ... ... ... ... Тағы да айтыла кететін мәселе ортағасырлық Шығыс пен Батыс философиялық ойдың даму барысында әрқайсысы өзіне тән ... ... ... ... ... мұсылман философиясын батыстық философиямен салыстырғанда діннің әсері біршама бәсеңдеу болды, бұл ... ... ... философиясының әртүрлі бағытта дамып, еуорпалық ғылым мен философияға қарағанда едәуір алдыға кетіп, әлемдік философия деңгейіне көтеріле алуына ... ... Бұл ... ... ... ... орта ... философиясы теология мен ежелгі философиялық ойдың қосылуын білдіреді. Басталуы осы одақтардың бірігуімен басталып, аяғы осы одақтың ... ... . Сол ... ... ... осы көз қарас надандық, бас айналдырушылық, тарихтағы қара дақ ... ... . ... ... ... ... ... көз қарастары секілді, орта ғасырлық философия да өзінің тиісті бағасын алды. ... ... ... ... ... дін проблемасы мен байланыстылығында философияның дамуы батыс христиандық домалы шіркеу ... ... ... ... себебі сол дәуірде мәдениет пен білімнің дамуына дін ықпал етіп ... Орта ... ... ... идеалистік көз қарас оның басты мақсаты, діннің маңыздылғын адам үшін қажеттілігін дәлелдейді.. Өз проблемаларын , әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік проблемалар шешуге теологияға жүгінеді. Бұл теологяиның негізгі үш кезеңі бар: 1) әлеуметтік статусының қандай екеніне қарамастан, ... адам ... ... көрінісі; 2) адам-заттың түбі бір; 3) адам жердегі күйбең тіршіліктен бас тартып, ... ... үлгі ала ... ... ... ... ... жетілдіруге ұмтылуы тиіс. Бұл қағидалар ең әуелі Орта ғасыр философиясының мазмұнынан, оның негізгі өкілдері Августин ... мен ... ... ілімдерінен айқын көрінеді. Ал енді Августин Аврелийдің ... ... ... 354 ж. ... қаласында дүниеге келген. Еңбектері ете көп, негізгілері: , ... ... Оның ... екі ... ... ... дінге дейінгі және дінді қабылдап, Құдайға деген Сенім оның жүрегі мен жанында берік орын алған кезең. Құдайға деген Сенім оның ... ... ... ... оның өмірі мен ойының, философиялық пайымдауының субстанциясына айналды. ... ... ... ... бұрынғы сүйіспеншілігін тым артық деп бағалады, нағыз рахат философияда емес, Құдайға деген махаббатта, бірақ бұл рахат - болашақта ... ... оған ... ... жол - ... ... ... философияның құндылығы төмендетіліп, оның орнын теологиялық ойлау басты. Сонымен қатар, Августин Ақылдың рөлін де ... ... . Ең ... ... - ... ... жеке адам ... Өзіңді сырттан іздеме, өзіңе орал, ақиқат адам ... ... ... ... ... ... ... қатпарларына үңіле отырып, біз Құдайды табамыз. Өзінді өзің танып-біл дегеніміз - өзіңді Құдайдың бейнесі ретінде ... ... ... - ... еске алу, ... ... - ... ақыл-ойы, парасаты, бір адамнан екінші адамға көшіп отыратын махаббат -Құдайдың махаббаты. Құдай концепциясын түсіндіру процесінде ол ... ... Идея ... ... тұрақты негіздері, фундаментальді формалары, пайда болатын және олетін нәрселердің бәрі Идеядан бастап қалыптасады, Бірақ Августин Платонның ... екі ... ... Идея ... ойлары;2) Құдай таза Болмыс ретінде басқа заттардың болмысына қатысты, оларды жасайды. Ақиқат ретінде ол ... ... ... ... ... ретінде өзіне тартады және адамның жанына тыныштық орнатады.Августин Идеяны тану жанның ең жоғарғы бөліктеріне ғана, яғни, ... ғана тән деп ... ... ... жету үшін жан ... ... ... болуы тиіс.Августин Құдай болмысының үш дәлелін келтіреді:1) Гректердің өзі ... ... бар ... ... ... ... Дүниенің сантүрлілігі мен өзгермелілігі, оның объектілерінің әдемілігі оны ұлы да әсем, көзге көрінбейтін және білінбейтін Құдай жаратқанын дәлелдейді.2) Екінші ... ... ... ... ... ... ... бұзылған адамдардан басқа адамзат ұрпағы Құдай дүниені Жаратушы де п ... Ең ... ... бұл өмірде емес, о дүниеде. Оған Құдайды сүйе алған адам ғана жетеді.
Нағыз ... ... ... сүйе ... және ... лайық адам. Бұл махаббат Құдайға, өзін қоршаған алыс және ... ... ... ... - ... бағытталған болуы керек. Адамның, тұлғаның өлшемі - сүйе білу ... ... ... осы принципке, Құдайға Сенімге негізделген болуы тиіс. Августиннің кейбір ойлары:. . . Иисус Христостан үлгі ала ... ... ... ... өзін-өзі жетілдіруге ұмтылуы тиіс деген позицияға ұстанған өкілінің бірі - Томас ... ... ... ... ... - ... мен ... гармониясын негіздейтін ілім қалыптастырды. Орта ғасырлық христиан философиясының тарихи-мәдени рөлі туралы айтсақ, ... ой ... ... ... ... ... кезең болғанымен, бұл философия адамзат тарихы мен мәдениетінің дамуына өзіндік үлес қосты.
1) Христиан дінінің идеологиясы Европа мемлекеттерінің ... ... ... ... ... әлеуметтік-саяси тұрақтылығына әсерін тигізді.2) Грек философиясының мұраларын дамытуға үлес қосты.3) Рухани өмірдің сәулет өнері, бейнелеу ... ... ... ... ... ... игі ... етті.4) Көптеген философиялық категорияларды тереңдетті: сенім, ақыл, абстрақтылық және ... ... ... ... бәрі ... ... қоғамды адам-гершілік тұрғысынан нығайтты, махаббат пен шыдамдылыққа ... ... ... ... табынушылар мен философия арасындағы пұтқа табынушылардың арасындағы күреске байланысты Орта ... ... үш ... ...
* ... ( б.з. ІІ ... )
* Патристика (III-VI ғ.ғ.)
* Схолистикалық кезең
Апологетика- әлдебір нәрсене әділетсіздіктен қорғау, сол нәрсені мадақтау ... ... Ал ... - ... ... ... жүретін нанымның ежелгі философиямен үйлеспейді дейтін "шіркеу ... ... ... - орта ... ... ... оның ... - схоластар христиандық дін ілімін рационалды түрде негіздеуге және жүйелеуге тырысты. Бұл ғасырдың философиясының екі бағыты ... ... ... ... ... ... орын алған философиялық бағыт, ол ұғымдар (универсалиялар) реалды түрде өмір сүреді және жалқы заттардан бұрын өмір сүреді деген көзқарасты ... ... ... іс жүзінде ұғым мен обьективтік дүниенің, жалпы мен жалқының арақатынасы туралы мәселенің шешіміне келгенде Платонның ... ... ... ... қарсы номинализм өкілдері күрес жүргізді.
Номинализм - ... тек ... ... ... ғана деп ... ортағасырлық философиялық бағыт. Ортағасырлық реализмге қарсы номиналистер тек ... тән ... бар ... ғана ... бар деп тұжырымдады. Заттар туралы біздің жалпы түсінігіміз олардан ... бола ... ... ... ... күйі мен ... елестете алмайды. Номиналистер заттардың бастапқы, ал ұғымның соңғылығын мойындай отырып, материалистік тенденциялармен байланысты көзқараста болды.
Бүгін мен Орта ғасырдың философиясын Батыс жіне ... ... ... ... бар. Енді ... философиясына шолу жасасақ , ортағасырлық мұсылман философиясын қарастырамын. Философияның, жалпы мәдениеттің даму тарихы ұзақ жылдар бойы ... ... ... ... келгені белгілі. Осы көзқарастың салқыны сал-дарынан Орта ғасыр ... тек ... ... шеңберінде ғана қарастырылды. Шындығында, сонау антика заманы мен оның бер жағын байланыстырып тұрған, жай байланыстырып қана қоймай, ... ... ... ... ... әсер еткен Шығыстағы мұсылман философиясы еді. Мұсылмандық Шығыс философиясы араб және түркі тілді болып бөлінеді. Араб тілді философияның қалыптасуына әсер ... ... ... ... ... ... келген Араб халифаты ХVІ-ғасырға дейін мәдениеттің ірі ошағы болды, ал ғалымдар халифат Рим ... да ... ... ... ... ... Бұл пайымдаулармен келісуге де болады, себебі осыншама ұзақ өмір сүруге кез-келген империяның әлі келмес еді. Араб ... ... ... ... болуы оның фи-лософиясының да айқындаушы факторы болды.Ислам діні негізгі діні, араб тілі Құран тілі болған Араб ... ... ... ... VI ... бұрын дүниеге келген христиан дінімен күрес нәтижесінде қалыптасты. Өзінің ... ... ... кіші ... ... ... ... ошақтарымен бетпе-бет келіп отырды. Қазіргі заманғы белгілі қазақ философы Ғ. Есімнің пікірінше, ... ... ғана ... ... мен ... ... ... да билеуге болатынын ұғынған халифтер грек және үнді ... ... ... ... көңіл белді. Адам, оның тағдыры мәселесін түсіндіруде, оған рухани ... ... ... ... ісінде олар антика, философиясының категориалдық аппаратына жүгінді. Сондықтан да философияның практикалық қажеттілігінен грек ... ... ... ... ... араб тіліне аударылды. Тіпті Византиямен соғыста олар тұтқындарды қолжазбаларға ... алып ... Осы араб ... ... ... ... Европаға жетті. Яғни, Европа өркениеті үшін анти ка ... ... ... араб ... деуге болады. Ерекшеліктерін айта кететін болсам: ислам дінімен тығыз байланыстылығы, көпұлттылығы, негізгі философиялық тіл - араб тілі ... ... ... - адам және оның ... адам және Құдай, адам және қоғам, онтология мәселелері болды. Тағы Мұсылман философиясында бір ұғым бар - ... ... - ... ... алмастырды. Ол - Ислам дініні рухы, мәні, сананың өсуінің, жан тазарып, ... ... ... ... ... ... адал болу, алланы сүю, адамды сүю. Яғни Аллахтан басқа ... жоқ ... ... ... ... бұл дін әлем ... ең ... дін, және Мұхаммед с.а.ғ. ең соңы пайғамбар деген ұранмен жүреді.
Ал енді қорытындылай келетін болсам, яғни тақырыбын толық ашу үшін мына ... ... ... ... ... пен Батыс философиялық ойдың даму барысында әрқайсысы өзіне тән ерекшелігімен айқындалып отырды. Ортағасырлақ арабтілдік мұсылман философиясын батыстық ... ... ... ... ... бәсеңдеу болды, бұл жағдай шығыс мұсылман философиясының әртүрлі бағытта дамып, еуорпалық ғылым мен философияға қарағанда едәуір алдыға ... ... ... деңгейіне көтеріле алуына негіз болды.Ортағасырлық филасофияның ерекшелігі: философиялық ойдың дамуының тікелей діни - теологияның шеңбері ішінде, христиандық діни ... ... ... ... ... ... және ... арасында мың жылдай үстем құрған феодалдық құрылыс жатыр.
Орта ғасырлық мұсылман философиясын европоцентристік көзқарастан тәуелсіз, объективті тұрғыдан бағалайтын болсақ, ... ... және ... мәселелерін құдай мәселесімен тығыз байланысты қарастырған, бірақ көне Греция философиясын ... ... ... рөл ... оның ... ... түсіндірме - комментарий беріп қана қоймай, толықтырып-жетілдірген, әлемдік философияның дамуында маңызды рөл атқарған философия болды ... ... ... ... ... ... өмірінің барлық салаларына діни идеологияның бүтіндей үстемдік жасауы философияның дамуына да өз әсерін ... ... ... іс ... дін ... қызметшісіне айналды, яғни діни қағидалар мен догматтардың сөзсіз ақиқаттығын дәлелдеп, негіздеуі тиіс болды. Ал ... ... ... ... ... Құдай арасындағы қатынастар көп байқалады, яғни діни наным - ... ... ... ... ... ... өте мол ... себебі адам баласының көзін ашып, адам мен Құдай арасындағы байланысқа көзіміз жетіп отыр. Осы ғасырда өмір сүрген ... ... ... ... ... бірден - бір байланысты.

Пән: Философия
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Әль-Фарабидің өмірі мен шығармашылығы29 бет
Философия пәні мен қызметі173 бет
Шоқан Уәлиханов Ыбырай Алтынсарин Абай Құнанбаев11 бет
Шәкәрім Құдайбердіүлы4 бет
"Философия тарихы" пәнінен тест сүрақтары5 бет
Алаш философиясы әлем қазақтары мәдениеті контексінде4 бет
В.Фон Гумбольдтың лингвистикалық көзқарастары4 бет
Гуго Гроций философиясындағы құқықтық теория6 бет
Ежелгі Шығыс философиясының ерекшелігі3 бет
Ежелгі қытай елінің жаратылыс тану және техникалық ғылымдары16 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь