Құқық, жеке тұлға, қоғам

1.Мемлекет және құқық теориясының көқарасы бойынша жеке тұлға, адам, азамат ұғымы.
2.Адам және азаматтың құқықтары мен босатндықтарының түсінігі,олардың жүйесі.
3.Қоғам мен мемлекет алдындағы заңды міндеттеме және жауапкершілік
Адам және адамзат құқықтарын қарастырар алдында, "тұлға", "азамат", категорияларының өзара қатыстылықтарын белгілеп алу өте маңызды. "Адам" ұғымы оны биологиялық жағынан қарастырып жануарлар әлемінің белгілі бір физиологиялық қасиеттері бар өкілі ретінде сипаттап барып таниды.
"Тұлға" ұғымы адамды қоғамдағы өзінің орны мен рөлін, оның алдында қаншалықты өзінің жауапты екендігін жете түсінген саналы да дербес адам ретінде бағалап әлеуметтік жағынан сипаттап барып таниды (әр түрлі объективтік-субъективтік себептерге байланысты адамның тұлғалық қасиеттерге (сапаларға) ие бола алмайтын жағдайлары да болуы мүмкін, мысалы, сот адамды психикалық кеселге ұшырауы себепті әрекет қабілеттілігі жоқ деп танығанда солай болады).
"Азамат" ұғымы адамды нақты мемлекетпен орнықты түрде құқықтық байланыс орнатқан дербес "тұлға" ретіңде заңдық жағынан сипаттап барып бағалайды һәм таниды.
Адам құқығы - адам мүдделерін қанағаттандыруға бағытталған, өзі заң арқылы қорғалатын болуы мүмкін жүріс-тұрыстың (мінез-құлықтың) өлшем (шамасы). Мұның өзі адамның жаратылыстық табиғатынан туындайтын, қарапайым да ең маңызды игіліктерді, тұлғаның осы қоғамда еркін де қауіпсіз тіршілік ету жағдайында, оп-оңай жүзеге асырып пайдалануының мүмкін екендігін білдіретін әмбебап категория болып табылады. Қазіргі кезеңде адам құқығы жалпы әлеуметтік ұғым ретінде түсініледі. Мұның өзі тұлға бостандығы саласындағы ұлттық мүдделерден де жоғары тұрған жалпы адамзаттық талаптар мен стандарттарды бейнелейді, әрі оларды қамтиды.
Адам құқықтарына мынандай белгілер тән болады:
1) бұл құқықтар адамның табиғи және әлеуметтік мәнінің қоғам болмысы жағдайларында үнемі өзгеріп отыратындығын ескеру арқылы туындап өрі қарай дамып отырады;
2) объективті түрде қалыптасып барып пайда болады және мемлекеттің тануына байланысты болмайды (яғни мемлекет тарабының тануына тәуелді емес);
3) жеке адамға тумысынан тән болады;
4) ажырамайтын, тартып алынбайтын сипатта болады, табиғи ретінде (ауа, су және т.б. сияқтылар ретінде) танылады;
5) тікелей күші бар болып келеді;
6) ең жоғары әлеуметтік құндылық деп танылады;
7) құқықтың қажетті бөлігі ретінде, оның белгілі бір мәнін білдіретін (яғни бейнелейтін) нысаны түрінде көрінеді;
8) жеке адамға өз білігінше әрекет етуге немесе белгілі бір игіліктерді алып пайдалануға мүмкіндік жасайды және оны қамтамасыз етеді сөйтіп барып адамдар мен мемлекет арасында болатын өзара қатынастарды реттейтін қағидаттар мен нормалар болып қалыптасады;
9) Бұларды тану, бұлжытпай орындау, сақтау және қорғау – мемлекеттің міндеті болып табылады.
        
        Құқық, жеке тұлға, қоғам
1.Мемлекет және құқық теориясының көқарасы бойынша жеке тұлға, адам, азамат ұғымы.
2.Адам және азаматтың құқықтары мен босатндықтарының түсінігі,олардың ... мен ... ... ... ... және ... ... және адамзат құқықтарын қарастырар алдында, "тұлға", "азамат", категорияларының ... ... ... алу өте ... "Адам" ұғымы оны биологиялық жағынан қарастырып жануарлар әлемінің белгілі бір физиологиялық қасиеттері бар өкілі ... ... ... таниды.
"Тұлға" ұғымы адамды қоғамдағы өзінің орны мен рөлін, оның алдында қаншалықты өзінің жауапты екендігін жете түсінген саналы да дербес адам ... ... ... ... ... ... таниды (әр түрлі объективтік-субъективтік себептерге байланысты адамның тұлғалық қасиеттерге (сапаларға) ие бола алмайтын жағдайлары да болуы ... ... сот ... ... ... ұшырауы себепті әрекет қабілеттілігі жоқ деп танығанда солай болады).
"Азамат" ... ... ... мемлекетпен орнықты түрде құқықтық байланыс орнатқан дербес ... ... ... ... ... ... бағалайды һәм таниды.
Адам құқығы - адам мүдделерін қанағаттандыруға бағытталған, өзі заң арқылы қорғалатын болуы мүмкін жүріс-тұрыстың (мінез-құлықтың) өлшем ... ... өзі ... ... табиғатынан туындайтын, қарапайым да ең маңызды игіліктерді, тұлғаның осы қоғамда еркін де қауіпсіз ... ету ... ... ... ... ... мүмкін екендігін білдіретін әмбебап категория болып табылады. Қазіргі кезеңде адам құқығы жалпы әлеуметтік ұғым ретінде ... ... өзі ... бостандығы саласындағы ұлттық мүдделерден де жоғары тұрған жалпы адамзаттық талаптар мен ... ... әрі ... ... ... мынандай белгілер тән болады:
1) бұл құқықтар адамның табиғи және әлеуметтік мәнінің қоғам болмысы жағдайларында үнемі ... ... ... ... туындап өрі қарай дамып отырады;
2) объективті түрде қалыптасып ... ... ... және мемлекеттің тануына байланысты болмайды (яғни мемлекет тарабының тануына тәуелді емес);
3) жеке адамға тумысынан тән болады;
4) ажырамайтын, тартып ... ... ... табиғи ретінде (ауа, су және т.б. сияқтылар ретінде) танылады;
5) тікелей күші бар болып келеді;
6) ең жоғары әлеуметтік құндылық деп ... ... ... ... ... оның ... бір ... білдіретін (яғни бейнелейтін) нысаны түрінде көрінеді;
8) жеке ... өз ... ... етуге немесе белгілі бір игіліктерді алып пайдалануға мүмкіндік жасайды және оны ... ... ... ... ... мен мемлекет арасында болатын өзара қатынастарды реттейтін қағидаттар мен нормалар болып ... ... ... ... орындау, сақтау және қорғау - мемлекеттің міндеті болып табылады.
Адамның өмір ... және оның ... ... жағдайларында тіршілік ету құқығын жүзеге асыру үшін оның дүниеге келуінің өзі-ақ жеткілікті болады. Ал басқа құқықтарын іске ... үшін ол ... ... пен ... тән қасиеттерінің болуы қажет-ақ.
Сонымен, азаматтық құқық - заң жөне мемлекет тарабынан қорғалатын, әрі заң ... ... осы ... ... шама ... Енді осы құқық кім көрінгеннің мүддесін қанағаттандыруға емес, тек нақты мемлекетпен тиянақты байланыс орнатқан азаматтың ғана мүдделерін қанағаттандыруға бағытталған ... ... адам ... ... әрдайым заңдық категориялар түрінде көрінеді, бұл олардың айырмашылығы болып табылады. Олардың (азамат ... ... ... олар заң ... баянды етілмейінше, адамның нақты жақпен байланысы орнамайынша тәуелсіз түрде бар болуы, іске қосылуы ... емес яғни ... да ... ... ... - ... құқығы, мұның өзі қандай да бір кедергінің немесе бір нәрседен қысылудың жоқ ... ғана ... ... ... мен ... жариялау кезеңдеріне сүйеніп негіздегенде оларды әдетте үш буынға бөледі.
Бірінші буын -- ... ... ғғ. ... ... жариялаған азаматтық және саяси құқықтар кіреді. Осы құқықтар ... яғни ... ... ... ... атауға ие болады. Мұның мағынасы тұлға мемлекет билігіне тәуелсіз дегенді білдіреді. Басқаша айтқанда оның (тұлғаның) жеке ... тән ... пен ... кім ... ... деген араласпаушылық шегін белгілейді (мысалы, тұлғаның өмір сүруге, бостандыққа және қауіпсіздікке құқықтылығы, тұрған жайының ... заң ... тең ... ... ... ... мен ар-ождан бостандығына, сөз және баспасөз бостандығына және т.б.).
Екінші буын - социалистік идеялар мен ... ... ... ... ... ... ... мәдени мәртебелерін көтеру мақсатында жүргізген күрестерінің нәтижесінде XX ғасырдың орта шенінде осындай түрде ... ... ... бұл ... ... деп атайды. Олай болатыны бұларды жүзеге асыру бірінші буындағы құқықтарға қарағандағы ... ... бір ... ... ... баруды мемлекеттен талап етеді. Яғни оларды жүзеге асыруды қамтамасыз ететін шараларды жасауға "позитивтік" түрде кірісуді қажет етеді (мысалы, ... ... ету, ... ... ... ... тынығу құқықтары, ана мен баланы қорғау, білім беру, денсаулық сақтау, әлеуметтік қамсыздандыру, қоғамдағы мәдени болмысқа қатысу және т.б. құқықтар жатады).
Үшінші буын - ... ... ... туындатқан ұжымдық немесе ортақтық құқықтар. Бұл құқықтар қаншалықты жеке ... ... гөрі ... ... мен ... ... ... (мысалы, бейбіт өмір сүру құқы, лайықты қоршаған ортаға құқықтылық, өзін-өзі билеу немесе ... ... ... ... ... ... құқығы, ақпарат алу, әлеуметтік және экономикалық дамуға ... және т.б. ... ... осы түрі ... ... ... соғыстан кейін, көптеген елдердің отарлық тәуелділіктен бостандық алу жағдайында, экологиялық ахуалдың дамыған елдер қоғамына тән проблемалардың ... ... ... ... және әлі де болса көбінесе өзінің даму кезеңін басынан өткеруде, заңдық ... ... ... ... сатысында тұр.
Құқық пен тұлғаның сан-алуан байланыстары ең толық түрде құқықтық мәртебе ... ... ғана ... ... Осы ... жеке адамның заңдық болмысының негізгі жақтары қамтылып көрсетіледі. Осының барысында ... ... мен ... ... ... өзара қатынастары, еңбек және қоғамдық-саяси қызметтік әрекеттесулері айқындалады.
Ең қысқаша түрде құқықтық мәртебе ғылымда тұлғаның қоғамдағы заң баянды етіп бекіткен жайы мен күйі ... ... ... ... ... шындыққа негізделген мәртебе жатады, ал құқық болса осы жайды баянды етіп бекітеді, сөйтіп оны заң аясына (шеңберіне) енгізеді, әрі ... ... ... ... ... міндеттері мен мүдделерінің мемлекет таныған және оған мемлекеттің кепілдіктері берілген жиынтығы болып табылады. Тұлғаның шынайы жай-күйінің тұжырымдалуы түрлі ... сан ... ... ... бірнеше ерекше құралдардың көмегімен жүзеге асырылады. Мұның өзі адамды қоғамда бар құқықтардың субъектісі деп ... ... оған ... ... қасиет беруден басталады. Осыдан кейін ол өзіне лайықты құқықтық қатынастарға кірісуге, өзінің ... ... ... ... мүмкіндіктер ала алады. "Мәртебе" сөзін латыншадан аударғанда біреудің немесе заттың, бір нәрсенің "жайы-күйі, қалпы" дегенді білдіреді. Тұлғаның құқықтық мәртебесінің кіндігін, яғни ... ... ... және ... да ... заң актілері мен Адам және азамат құқықтары Декларациясында жарияланған құқықтар, бостандықтар мен ... ... Міне ... ... ... ... мемлекеттік істердегі рөлін, мүмкіндіктерін, оған қатысу-қатыспауларын ен алдымен анықтайды.
Құқықтық мәртебенің түрлері:
а) азаматтың жалпы ... ... ... арнайы немесе тектік мәртебесі;
в) дербес мәртебе;
г) жеке тұлға мен заңды ... ... ... ... жоқ адамдардың, босқын адамдардың мәртебелері;
е) шет елдерде тұратын ... ... ... ... мәртебелер: азаматтық-құқықтық, әкімшілік-құқықтық және т.б. мәртебелер;
з) кәсібилік және лауазымдық мәртебелер (депутат, ... ... ... ... ... экстремалдық жағдайларда немесе елдің ерекше аймақтарында жұмыс істейтін ... ... ... ... - ... ... ... анықталады. Сөйтіп ол ағымдағы әр түрлі жағдайларға (қызмет бабымен ауысуларға, отбасылық жағдайларға, лауазымға, атқаратын қызметке) тәуелді болмайды, елдің ... ... әрі ... болады. Жалпы құқықтық мәртебе құқық, субъектілерінің бүкіл сан ... ... ... мен ... ... ... ... келе бермейді. Сондықтан да көптеген субъективтік құқықтар мен міндеттер оған кірмейді. Өйткені бұлар ол субъектілерде, оның еңбек етуіне, құқықтық ... ... ... да ... ... қарай бір жағынан туындап, басқа жағынан тоқтатылып жататындығына байланысты болады. Белгілі бір қоғамның сипаты жөнінде, оның әлеуметтік табиғатын, ... ... ... ... ... және т.б. ... барып қана пікір айтуға болады.
Арнайы, немесе тектік мәртебе -- бұл ... ... ... жататын азаматтардың (зейнеткерлер, жұмысшылар, шаруалар, мүгедектер) жағдайының ерекшеліктерін көрсетеді. Аталған топтар мен ... ... ... ... ... ... аясында өздеріне тиесілі өзгешіліктерге, қосымша құқықтарға, міндеттерге ағымдағы заңдарда алдын ала қарастырылуы бойынша ие болуы мүмкін.
Дербес құқықтық мәртебе -- жеке ... ... ... ... ... ... жағдайын, атқаратын жұмысын анықтайды). Әрбір адам өзінің дербес мәртебесін, құқықтары мен міндеттерін, жауапкершілігін, мүмкіншіліктерін жақсы білуі - ... ... ... ... ... ... құқықтық мәртебе жылжымалы, өзгермелі болып келеді. Ол адам болмысында болып жататын өзгерістермен қатарласа ... ... ... ... ... ... жинақталған сипатта болады. Ол адамның қоғаммен, мемлекетпен, ұжыммен, өзін қоршаған адамдармен жасасқан бүкіл байланыстарын ашып береді. Бүл ... ... ... ... ... осы мәртебені белгілейтін құқықтық нормалар;
б) құқық субъектілік;
в) негізгі құқықтар мен міндеттер;
г) заңға негізделген ... ... заң ... ... ... қағидаттар.
Құқық бар бостандықтың өлшемі, оның нормасы, мүмкін ... ... ... ... атқарады. Сонымен бірге құқық осы бостандықтың жүзеге ... ... оның ... және қорғаныс құралы. "Зорлық-зомбылық болмай, заң өз үстемдігін жүргізген кезде бостандық та сонда". ... ... - ... ... Ал ... бостандық - заң таныған, мемлекет оны заңдар мен басқадай да актілер ... ... ... - ... міне осында. Бостандық өзіне қажет сүйенішті (тіректі), кепілдікті құқықтан алады, ал тұлға ... ... ... ... кепілдікті құқықтан алады, сөйткенде ғана тұлға өз мүддесін қанағаттандыруына мүмкіндік алады.
Адамның құқықтары мен бостандықтары табиғи және оған тумысынан берілген. Ажырамайтын, ең ... ... деп ... ... ... сақтау және қорғау - мемлекеттің міндеті.
Әркімнің өмір сүруге, денсаулығының болуына, жеке басының қауіпсіздігіне және ... ... және ... мен ізгі атағының қорғалуына, ой және сөз ... ... ... мен сенім-нанымдарын білдіруге, тұрғын мекен-жай таңдауға, меншік алуға, сатып алуға, оған ие болуға, оны ... мен оған ... ... кәсіпкерлік іспен айналысуға, өз елінен басқа елге баруына, одан қайтып келуіне құқылы.
Азаматтардың ... ... ... мен ... ... ... ... органдарға сайлауға және сайлануға, ақпараттар алуға және оларды ... ... және ... ... ... беруге, өз еркі бойынша ұлтын анықтау құқықтары бар, және олар заң арқылы баянды етілген. Әлеуметтік және мәдениет салаларында да азаматтарға ... ... ... ... ету, ... ... тынығу, білім алу, әлеуметтік қамсыздандыру, зияткерлік шығармашылықпен айналысу және т.б.). Адам құқықтары мен бостандықтары көпшілік мақұлдаған жіктеуге сәйкес әлеуметтік-экономикалық, ... ... және ... деп ... ... ... мұндай түрі әлемнің заңдық іс-тәжірибелерінде, сондай-ақ ұлттық құқықтық ... де ... ... мен ... құқықтарының араларындағы айырмашылықтарға келер болсақ, бүл айырмашылықтардың болуының өз негізі ... - ... ... ... бір ... таныған-танымағанынан және заңдарда баянды етілген-етілмегеніне қарамастан-ақ сол құқықты иеленушісінен (сақтаушысынан) тысқары қандай да ... ... ... бар бола береді. Ал азаматтың құқығы осы адамның өзі тиісті болып отырған мемлекеттің қорғауында болады.
Екіншіден - жер ... ... ... ... ... ... алмағандар (азаматтығы жоқ адамдар), демек олар формалды түрде азамат құқықтарын алмағандар, сондықтан азамат құқықтары оларда жоқ.
Заң ғылымында азаматтардың барлық құқықтары ... ... деп ... яғни ... ол адамдардың барлығына ғана емес, әркімге де тиісті құқық. Бұл құқық олардың иелерінің (сақтаушыларының) алдынан қаншама ... ... ... кең жол, яғни мол ... ... ... қажеттіліктері мен мүдделерін қанағаттандыруға, қандай да бір әлеуметтік ... ... ... ... көрсетілген талаптарын басқа адамдардың ұйымдардың орындауына деген кең мүмкіндіктер береді.
Субъективтік құқық (яғни жеке ... ... ғана тән ... ... - бұл ... өзі ... ... яғни жеке адам жүріс-тұрысының (мінез-құлқының) болу мүмкіндігінің (немесе берілген рұқсатының) өлшемі, мөлшері.
Сонымен субъективті -- талаптанушы сипатта ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалық құқықтар ғана емес, сонымен бірге осындай субъективті-талаптанушылық сипатта - ... және ... ... ... сөз, ... ... өткізу, митингілерге шығу, көшелерде шеру, демонстрациялар өткізу, пікір, сенім, ар-ождан бостандықтары және басқалай да ... ... ... ... ... да ... мемлекет тарабынан кепілдіктің болуын ғана болжап қоймайды, сонымен бірге басқа ... ... ... де ... Егер де осы ... ... онда біздің көз алдымызда субъективтік құқық емес, жай ғана рұқсат болған болар еді. Ал енді осы рұқсаттылыққа ... бір ... ... ... ... ... ... ғана мүмкін болар еді.
Адам құқықтарының кепілдері көлемді әлеуметтік-саяси және ... ... ... табылады. Мұның өзі төмендегідей сәттермен сипатталады:
1) танымдық, яғни өзі ықпалын тигізетін объектілер ... ... ... ... ашып ... және мемлекеттің әлеуметтік және құқықтық саясаты жөніндегі іс-тәжірибеде (практикада) мәні бар ... ... ... ... ... ... саяси биліктің демократиялық идеяларды мемлекет ішінде және одан тыс шеттерде де насихаттаудың құралы ретінде пайдаланатындығы сипатында;
3) практикалық (іс-тәжірибеде қолданылатын) ... ... ... ... ... жеке адамның әлеуметтік игіліктерін қанағаттандырудың алғышарттары сипатында.
Кепілдіктер - тұлғаға өзінің құқықтары мен бостандықтарын, мүдделерін жүзеге асыру үшін тең мүмкіндіктер ... ... ... ... ... ... ... жағдайларының, құралдары мен тәсілдерінің жүйесі. Кепілдіктер ұғымы адамзат жасаған ... ... ... ... ... ... әділдік, заңдылық, мақсаттылық, теңқұқықтылық және т.б. негіздерге сүйенеді. Өзінің мәні бойынша кепілдіктер ... ... ... ... ... қамтамасыз ететін жағдайлар (шарттар) жүйесі. Бұлардың негізгі қызметі мемлекеттің жөне ... да ... ... ... ... ... аясындағы міндеттерін орындату болып табылады. Кепілдіктердің объектісіне адам құқықтарын сақтау мен ... ... ... ... ... қатынастар, азаматтардың мүліктік және мүліктік емес мүдделерін қанағаттандырулар ... Адам және ... ... жүйе ... ... мыналардан тұрады:
1. Материалдық кепілдіктер - экономикалық кеңістіктің тұтастығы, тауарлардың, қызмет көрсетулердің және қаржы қаражаттарының ... ... ... ... экономикалық қызмет еркіндігі, жеке меншік және мемлекеттік меншік түрлерінің тең құқықты деп танылуы және қорғалуынан ... ... ... -- ... ... жүйесі, мемлекет және қоғамды басқару ісіне тұлғаның ... ... бар ... ... ... - отанды сүю және құрметтеуге, жақсылық пен әділдік, әділеттіліктің бар екендігіне сену ... ... ... ... жүйесі: мұның өзі қоғамдық саналылық және адамның білімділігінен тұрады. ... ... ... ... ... және діни ... тұтатуға тыйым салу да жатады.
4. Заңдық кепілдіктер - адам және азамат құқықтарын сақтау мен қорғаудың заңда қарастырылған ... мен ... ... ... ... Тұлға құқықтарының заңды кепілдіктерінің арасынан жүзеге асырудың ... мен ... ... ... ... білу ... Бірінші топқа құқық және еркіндік (бостандық) шегі; заңды айғақтар; жүзеге асырудың бастамашылық ... ... ... ... үшін ... қолдау көрсету тобымен конституциялық бақылау мен қадағалау; ... ... мен ... ... үшін ... ... қорғау мен жауапкершіліктердің мөлшері; бақылау мен қадағалауды жүзеге асырудың іс жүргізу формалары (түрлері); ... ... ... ... алу және ... амалдары және басқа да құқықтық амалдар.
Адам және адамзат құқықтарының заңды кепілдіктері жүйесін құрудың басты қағидаты -- ... ... және ... ... ... қайшы келмейтін тәсілдермен қорғаудың жалпыға бірдей болуы.
Әлеуметтік мемлекет және оның заңдары мақсатты ... ... ... ... және ... ... болуы тиіс. Сонымен қатар адамның лайықты өмір сүруін қамтамасыз ету міндеттеріне қызмет етуі жөн. Қоғамдағы адамгершілік, ізгілік (гуманизм); әділдік қағидаттарын ... ... ең ... және ... ... істер болуы тиіс.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жеке тұлғаның қоғамдық мәні7 бет
Тұлғаның қоғамдағы алатын орны. Жеке тұлғаны зерттеу бағыттары20 бет
Қоғам және жеке тұлға14 бет
Қоғам және жеке адамның қалыптасуындағы конфликтінің мәні7 бет
Азаматтық қоғам дамуының алғышарттары9 бет
Банктік қызмет аясындағы банктік құқықтық қатынастардың кейбр теориялық мәселелері7 бет
Банктегі қоғаммен байланыс бөлімі77 бет
Постиндустриялды қоғам концепциясы4 бет
Қоғамдық тамақтану ісі36 бет
Қоғамдық тамақтану кәсіпорындары37 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь