«көне қытай ойшылы конфуцийдің пікірлерін философиялық тұрғыдан талдау»


Қытай философия мектебінің ең көрнекті өкілдерінің бірі – Конфуций. Ол жастайынан мінсіз, әділ мемлекеттің құрылуын және барлық адамдардың жақсы өмір сүруін армандайды. Сол себептен де ол мемлекетті аралап, өз ойын жүзеге асырмақшы болады. Оның даналығының арқасында одан тәлім алғысы келетін жандар көбейеді. Мемлекетті аралау барысында Конфуций: «Менің оқушым болатын бірде-бір билеуші табылмады», - деген сөздерді айтып қатты қапаланған екен. Ол өлер алдында: «Менің жолымды кім жалғастырар?» - деп айтып кеткен екен. Ал оның шәкірттері ұстазы айтқан даналықтарын «Әңгімелер мен пікірлер» еңбегіне жазады.
Конфуций мектебінің ең басты қағидасы: «Билеуші – билеуші, төре – төре, әке – әке, ұл – ұл болуы тиіс». Патша мемлекеттің әкесі болып саналады, ал оның қоластындағылары оның адал балалары болуы керек.
Тәрбиенің бастауы болып салт-дәстүрлер саналады, ол адалдық, парыз және махаббаттың сыртқы көрінісі болып келеді. Конфуций ілімінің негізі – асыл ер адамзат бейнесі. Ал бекзат ер адамзат келесі игі қасиеттерге ие болуы тиіс:
1. Жэнь – «адамды сүю».
2. И – «адамгершілік».
3. Ли – «салт-дәстүрлердің сақталынуы, сонымен қатар ата-ана мен билеушіге деген құрмет».
4. Чжи – «даналық».
5. Синь – «адалдық».
Ол өз оқушыларына осы өсиеттердің мән-мағынасын, оларды қалай білдіру керек екендігін, олардың қандай істерді атқару барысында орындалатынын үйретті. Оның шәкірттерінің бірі былай айтқан екен: «Ұстаз бізге төрт нәрсені үйретті: кітапты түсінуді, моральдық мінез-құлықты, билеушіге берілгендікті және шыншылдықты».

Пән: Философия
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым Министрлігі

Қаржы және Экономика Факультеті

Философия және құқық кафедрасы

Философия пәнінен СӨЖ – Эссе

Тақырыбы: Көне Қытай ойшылы Конфуцийдің пікірлерін философиялық тұрғыдан
талдау

Орындаған:

Алматы 2016

Қытай философия мектебінің ең көрнекті өкілдерінің бірі – Конфуций.
Ол жастайынан мінсіз, әділ мемлекеттің құрылуын және барлық адамдардың
жақсы өмір сүруін армандайды. Сол себептен де ол мемлекетті аралап, өз ойын
жүзеге асырмақшы болады. Оның даналығының арқасында одан тәлім алғысы
келетін жандар көбейеді. Мемлекетті аралау барысында Конфуций: Менің
оқушым болатын бірде-бір билеуші табылмады, - деген сөздерді айтып қатты
қапаланған екен. Ол өлер алдында: Менің жолымды кім жалғастырар? - деп
айтып кеткен екен. Ал оның шәкірттері ұстазы айтқан даналықтарын Әңгімелер
мен пікірлер еңбегіне жазады.

Конфуций мектебінің ең басты қағидасы: Билеуші – билеуші, төре –
төре, әке – әке, ұл – ұл болуы тиіс. Патша мемлекеттің әкесі болып
саналады, ал оның қоластындағылары оның адал балалары болуы керек.

Тәрбиенің бастауы болып салт-дәстүрлер саналады, ол адалдық, парыз
және махаббаттың сыртқы көрінісі болып келеді. Конфуций ілімінің негізі –
асыл ер адамзат бейнесі. Ал бекзат ер адамзат келесі игі қасиеттерге ие
болуы тиіс:

1. Жэнь – адамды сүю.

2. И – адамгершілік.

3. Ли – салт-дәстүрлердің сақталынуы, сонымен қатар ата-ана мен
билеушіге деген құрмет.

4. Чжи – даналық.

5. Синь – адалдық.

Ол өз оқушыларына осы өсиеттердің мән-мағынасын, оларды қалай білдіру
керек екендігін, олардың қандай істерді атқару барысында орындалатынын
үйретті. Оның шәкірттерінің бірі былай айтқан екен: Ұстаз бізге төрт
нәрсені үйретті: кітапты түсінуді, моральдық мінез-құлықты, билеушіге
берілгендікті және шыншылдықты.

Жас адамдар үйде ата-аналарына құрмет, ал үйден тыс – үлкендерге
сыйластық көрсетулері, іске салмақпен және адал қараулары, халықты шексіз
сүюлері және адамды сүйетін адамдармен жақындасулары тиіс. Егер де осының
бәрін жүзеге асырған соң күштері қалса, оларды кітап оқуға жұмсауға
болады. Менің ойымша, бұл пікірдің мән-мағынасы мынада: Әрбір адам өз
үйінде ата-анасына құрмет көрсете білуі қажет, себебі олар сені бағып-қағып
өсірді, сені оқытты, саған тәлім-тәрбие берді. Ата-анаңа қандай құрмет
көрсетсең, кейін өз балаларың да саған сондай білдіреді. Бұл өмірде ата-
анаңнан артық қандай адам болуы мүмкін. Оларға деген қарызымды мен өмір
бойы өтей алмаймын дер едім. Ал үлкендерді сыйлау бұл әрбіріміздің
міндетіміз. Халықта жақсы мақал бар: Үлкенге құрмет, кішіге ізет деген.
Қазақ жастары әрдайым да үлкендерді сыйлап, оларға құрмет білдірген.
Қазіргі заманда істелінген істе адалдық пен салмақтық жоғалып бара жатыр.
Іске салмақпен және адал қараған адамды халық әрдайым қолдап, қорғайды.
Халықты шексіз сүйіп, оларға ізгі ниет көрсете білсең, олар да саған солай
жауап береді. Осы айтылған нәрселердің барлығы істеле тұра, сенде күш-жігер
қалса, оны бос жүргенше, кітап оқығанға жұмсап, біліміңді шыңдату керек.

Адамды сүюге шын ұмтылған адам зұлымдық жасамайды. Адамды сүйе білу
әрбір пенденің қолынан келе бермейді. Егер адам сүйе білсе, оның зұлымдық
жасауға батылы бармайды. Сүйген адамыңа зиян келтірсең, оның салдары саған
да тиеді. Адамзатты сүйе білсең, дүниеде болып жатқан кілтипандар саған
білінбей қалады. Сүйіспеншілік сезімінің адам өміріндегі орны ерекше. Оны
адам өзін қоршаған барлық заттарға білдіруі тиіс.

Өзінің пайдасына ұмтыла отырып әрекет ететін адам үлкен
жеккөрініштілік туғызады. Тек өз пайдасын ойлаған адам басқалардың жек
көрінішіне ие болады. Өз пайдасының жолын қуған адамдар ешуақытта үлкен
жетістікке жетпесі хақ. Пайданың артынан қуамын деп, қолыңдағы барыңнан
арылып, басқалардың ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Көне Қытай ойшылы Конфуцийдің пікірлерін философиялық тұрғыдан талдау
Көне Қытай философиясы туралы
Көне қытай философиясы жайлы
Көне Қытай философиясы
Көне Қытайдың негізгі философиялық ескерткіштері
Дүниені философиялық тұрғыдан түсіну негіздері
Көне қытай мәдениеті
Мұхаммед Хайдар Дулати шығармашылығындағы адам мәселесін философиялық тұрғыдан талдау
Көне қытай тілі және қазіргі қытай тілінің қытай әдебиетіне ықпалы
Көне түрік жазбаларындағы алғы философиялық ойлар
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь