Адам үшін қауіпті улы ауыр металдар

I. Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
II. Негізгі бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4
а)Ауыр металдармен ластану ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
ә)Қазақстан аймақтарының ауыр металдармен ластануы ... ... ... ... ... ... 5
б)Топырақтың ауыр металдармен ластануын зерттеу ... ... ... ... ... ... ... ... 7
в)Өсімдіктердің дамуына ауыр металдардың әсері ... ... ... ... ... ... ... ... ..13
ІІІ. Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..14
ІV.Пайдаланған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..15
Ауыр металдар – қоршаған ортаға көп мөлшерде түскенде организмдерді уландыратын металдар. Бұл терминмен соңғы жылдары тек қана мынадай элементтер: қорғасын, мырыш, кадмий, сынап, молибден, марганец, никель, қалайы, кобальт, титан, мыс, ванадий аталады. Бұл элементтер қоршаған ортаға түскенде экожүйелердің өздігінен тазалану процесімен ыдырамайды. Олар топырақта жинақталып, өсімдіктерге өтіп, әрі қарай биологиялық айналымға түсіп отырады. Ауыр металдардың жартылай ыдырау мерзімі ұзақ, мысалы: қорғасындыкі 740 жылдан 5900 жылға дейін, кадмийдікі -13-110 жыл, мырыштыкі – 70-510 жыл, мыстыкі – 310-1500 жылдар аралығына дейін созылады.
Биологиялық тізбек: топырақ - өсімдік – адам, топырақ - өсімдік – адам, топырақ – су – адам және топырақ – атмосфералық ауа – адам арқылы адам организміне өтіп, олар әр түрлі ауруға шалдықтырады. Мысалы: 1953 жылы Жапонияның Минамат деп аталатын шығанағының жағалауында тұратын балықшылардың және олардың отбасы мүшелерінің орталық жүйке жүйесі аурумен ауырғандар саны күрт өсе түскен: аурулардың көру қабілеті нашарлап, қол-аяқтары жиі-жиі ұйып, жүріс-тұрысы шатқаяқтап, сөздері түсініксіз болып қалған. Олардың ішінде қатты ауырғандарының тіпті көздері мүлде көрмей, өліп кеткендері де болған. Кейін дәрігерлер мен ғалымдар, Минамат шығанағына құйылған химия комбинатының ақаба суында сынаптың мөлшері өте жоғары болғанын дәлелдеген. Соның салдарынан шығанақтағы су өсімдіктері шіріп, улы метилсынапқа айналған. Метилсынап қоректік тізбекке түсіп, бактериялардан ұсақ организмдерге, атап айтқанда: шаяндарға, балық шабақтарына, одан ірі балықтарға өтіп, оларды азық еткен адам организміне түскен. Сөйтіп, метилсынап адамдардың миында бірте-бірте жинақталып, осы аурудың пайда болуына апарып соққан. Сол себептен бұл ауруды «минамата ауруы» деп атаған. Өкінішке орай, мұндай ауру тек Жапонияда ғана емес, кейінгі кезде құрамында сынабы бар ақаба суларын ағызған химия комбинаты бар дүние жүзінің көптеген аймақтарында да кездесуде. Сынап қосылыстарымен қоршаған ортаның ластануы Қазақстанда соңғы жылдары орын алып отыр, мысал ретінде Павлодар аймағындағы Ертіс өзенінің маңайын, Қарағанды облысындағы Нұра өзенін атауға болады. 1920 жылдары Дзинцу (Жапония) өзенінің жағалауына орналасқан ауылдарда ерекше ауру пайда болған. Бұл ауруға «итай-итай» деген атау берілген. Осы ауруға шалдыққан адамдардың сүектері майысып, сүйектің сырқырағанынан өздерін қоятын жер таба алмай, көбісі көз жұмған. 1968 жылы бұл аурудың шығу себебі - өзеннің жоғары ағысына тазартылмай үнемі шығарылып отырған шахтаның ақаба суында кадмийдің болуына байланысты екені анықталған, сотқа берген. Шындығында кадмий өте улы заттектердің қатарына жатады.
1. «Экология және табиғат қорғау» Бастерова І. Алматы «Мектеп» 2007 жыл
2. «Жалпы экологияның қысқаша курсы» Көшкімбаев Қ.С. Алматы «Ғылым» 1998 жыл
3. «Экология және қоршаған ортаны қорғау» Асқарова Ұ.Б. Алматы 2008 жыл
        
              ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ
МИНИСТРЛІГІ
Қазақ гуманитарлық заң университеті
Кафедрасы: ... және ... ... ... Адам үшін ... улы ауыр ... ... Ұ.М.
ЮСП (к)-101
тобы.
Қабылдаған: х.ғ.д. доцент
Жалмаханбетова Р.И
Астана 2013 ж.
ЖОСПАР: 
I.
Кіріспе.................................................................
...........................................3
II. Негізгі
бөлім..................................................................
................................4
а)Ауыр ... ... ауыр ... ... ... ауыр ...  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   Кіріспе 
   Ауыр  металдар – қоршаған ортаға көп  ... ... ... ... жылдары тек қана
мынадай элементтер: қорғасын, мырыш, кадмий, сынап, ... ... ... ... ... мыс, ... ... Бұл элементтер
қоршаған ортаға ... ... ... тазалану процесімен
ыдырамайды. Олар топырақта жинақталып, өсімдіктерге өтіп, әрі ... ... ... ... Ауыр металдардың жартылай ыдырау
мерзімі ... ... ... 740 ... 5900 ... ... ... жыл, мырыштыкі – 70-510 жыл, мыстыкі – 310-1500 жылдар аралығына
дейін созылады.
Биологиялық тізбек: топырақ - ... ... - ... – су – адам және топырақ –  атмосфералық ауа – адам ... ... олар әр ... ... ... ... 1953 жылы
Жапонияның Минамат деп аталатын ... ... ... және ... ... мүшелерінің орталық жүйке жүйесі аурумен
ауырғандар саны күрт өсе түскен: аурулардың көру қабілеті нашарлап, ... ... ... ... ... ... ... болып
қалған. Олардың ішінде қатты ауырғандарының тіпті көздері мүлде көрмей,
өліп ... де ... ... ... мен ... ... құйылған химия комбинатының ақаба суында сынаптың мөлшері ... ... ... ... салдарынан шығанақтағы су өсімдіктері
шіріп, улы метилсынапқа айналған. Метилсынап қоректік ... ... ұсақ ... атап ... ... ... одан ірі балықтарға өтіп, оларды азық еткен адам организміне
түскен. Сөйтіп, ... ... ... ... ... осы
аурудың пайда болуына апарып соққан. Сол себептен бұл ауруды «минамата
ауруы» деп атаған. ... ... ... ауру тек ... ғана ... ... құрамында сынабы бар ақаба суларын ағызған химия комбинаты
бар дүние жүзінің көптеген аймақтарында да ... ... ... ... ... Қазақстанда соңғы жылдары орын алып отыр, мысал
ретінде Павлодар аймағындағы Ертіс өзенінің ... ... ... ... атауға болады. 1920 жылдары Дзинцу (Жапония) өзенінің
жағалауына орналасқан ауылдарда ... ауру ... ... Бұл ... ... ... атау берілген. Осы ауруға шалдыққан ... ... ... ... ... ... жер таба ... көбісі көз
жұмған. 1968 жылы бұл аурудың шығу ... - ... ... ... ... ... отырған шахтаның ақаба суында кадмийдің болуына
байланысты екені анықталған, сотқа берген. ... ... өте ... ... ... бөлім:
   Ауыр  металдармен ластану 
   Ауыр  металдармен ластану – жер  бетінде қорғасын, сынап, кадмий, т.б.
ауыр металдардың жергілікті, аймақтық және ғаламдық жиналу процесі. Ортаға
металдардың ену ... әр ... ... бөлшектерді жоңқалау, коррозия,
іштен жанатын ... жылу ... ... т.б.
шығарындылары); олар, негізінен, терең жер ... ... және ... таралуы арқылы жиналады. Бұл орайда антропогендік химиялық реакция
нәтижесінде табиғи ... ... ... ... ... ... қоршаған ортаның көптеген мөлшерде зиянды
заттармен ластанып, қалыптасқан табиғи ... ... ... ... көптеген аймақтары газ, сұйық және ... ... ... сульфаттармен және ауыр металдармен ластануда.
Қоршаған ортаның зиянды заттармен ластану деңгейі жоғары ... ... ... ... ... ... ... мен биологиялық рөлін
зерттеуге ерекше көңіл бөлініп отыр. Өндіріс ... ... ... көп ... әр ... ... ... ауыр
металдар түсуде. Ауыр металдардың 80% микро-элементтердің қатарына жатады.
Микроэлементтердің ауыз су мен тағам өнімдерінде жетіспеуі зат ... ... ... ... ... ... ... Ал,
ауыр металдардың өсімдіктер мен жануарларда  ... ... ... ... жүретін тіршілік үшін маңызды процестерге қауіп
төндіреді. Бұл, ауыр ... ... ... ... мөлшерде болу
қажеттілігін талап етеді. Себебі, трофикалық тізбек арқылы ... ... адам ... ... де, оларға  кері әсер етеді. Өндіріс
қалдықтарының қоршаған орта ... ... ... мен ... зерттеу  олардың әсерін дұрыс бағалауға мүмкіндік береді
(Попов А.В., 1993 ж). ... ... ... ... аймақтық
проблемалар осы зерттеу жұмысының мақсаты мен міндеттерін  анықтады.
   Қазақстанның  көптеген ... ... ... ... бірі - ... орналасқан Қаратал өзенінің
алқабы. Өңірді ластаушы ... ... - ... ... ... ... Комбинат 1936 жылдан  қорғасын
және мырыш өндіру ... ... ... ауыр ... ... ... ... суға, топыраққа түсуі мен жинақталуы, ... ... ... ... ... көз - ... ауданындағы негізгі
күріш өндіруші - Қаратал суармалы ... ... ... ... ... қалдық  минерал  және  органикалық тыңайтқыштардың
шайылу дәрежесін, дренажды ағынды ... ... ... ... ... ... тізбек арқылы тасымалдануын, тірі ағзаларға
әсері кешенді ... ... ... ауыр ... ауаға, суға,
топыраққа түсу, жинақталу механизмі мен миграциясы және кері ... ... ... және органикалық тыңайтқыштардың, сульфаттардың
шайылу дәрежесін зерттеуге арналған диссертациялық жұмысының өзекті ... ... ... кері ... ... негізгі  факторлар: ауада, 
жер беті және ... ... ... көп мөлшерде
кездесетін ксенобиотиктер. Олар өсімдіктер мен жануарлар ... ... ... ... ауа, су ... түседі. Соңғы жылдары табиғи ортаға
кері әсер ететін ауыр металдардың өсімдіктер және жануарлар ... ... ... мәселе ретінде қарастырылуда. Тышқантәрізді
кеміргіштердің ағзасындағы генетикалық өзгерістер және биоиндикатор ... ... және ... ... ... ... және
дамуына ауыр металдардың әсерін анықталды. Қаратал суармалы сілеміндегі
топырақ тұздары, қалдық ... және ... ... шайылу
дәрежесі, дренажды-ағынды сулар-дағы сульфаттар мөлшері зерттелді.
  
 Қазақстан аймақтарының ауыр металдармен  ... ... ... ... жағдайы тамаша және бай минерал - шикізат қоры себеп болды.
Өндіргіш ... ... мен ... ... ... технологияның төмен деңгейі табиғи қорларды тиімсіз пайдалануға
және қоршаған ортаның ластануына әкеліп соқты. ... ... ... ... ... және жануарлар тіршілігі негізінен,
Қаратал өзені суының сапасына байланысты. Су сапасына әсер ететін негізгі
антропогендік ... - ... ... ... тау - кен ... ... ... орыны, Талдықорған қаласында орналасқан «Қайнар-
АКБ» ЖШС-і және Қаратал ауданындағы күріш өсіретін Қаратал суармалы сілемі.
Ғылыми ... шолу ... ... ... ... ... табиғи
компоненттеріне аталған өндіріс ошақтарының тигізген әсерінің экологиялық
сипаттамасы жүйелі түрде зерттелмегені ... ... ... ... кездесетін ғылыми мақалалардан (Бигалиев А.Б., 1993;
Попов А.В., 1993; Лукьянчиков Ю.С., 1992; ... В.П., 1993; ... ... көруге болады. Қаратал өзені алқабында орналасқан өндіріс ошақтарының
қоршаған ортаға тигізетін ... ... ... ... өте ... ... болғандықтан  Қаратал өзені алқабында ауа - райының ... ... Егер ... ... - ... аймағында  жылдық  жауын-
шашын мөлшері 1000 мм болса, Балқаш көлі бағытындағы жылдық жауын - шашын
мөлшерінің өзгеруі 800, 337, 236, 158 және 114 мм  ... ... ... ... ... қаласынан Балқаш көлінің ... ... ... ... дейін төмендейді. Желдің жылдық орташа жылдамдығы
2,3-тен 4,0 м/с-қа дейін өзгереді.  Жыл бойына өзеннің ... ... ... ... ... Өзен суы ... ауыр ... Қаратал өзені алқабы бес топырақты - климаттық аймаққа ... ... ... –  келген тамақ өнімдерінен ауыр металдарды байқауға ... ... ... ... әр түрлі болып
келеді.
Ауыр  металдардың шамамен 70 пайызы адам ағзасына тамақ ... ... ... ... уытты металдармен ластануы адамдардың
денсаулығына зиян келтіреді. Өндірілетін ... ... ... ... дайындалатын шикізатты өсіру жағдайы мен ... ... ... ... және ... ... ... болады.
      Биосфераның ауыр металдармен ластануы — ғылыми ... ... ... проблемаларының бiрi болып отыр. ... ... ... 20 млрд ... темiр өндiрiлген
болса, оның түрлi техника, құрал ... ... ... 6 ... ... олай ... 14 млрд тонна темiр қоршаған ортаға таралып, ластап
отыр деуге болады. Бұдан ... жыл ... ... ... пен ... % ... ... Көмiр жанған кезде күл жəне түрлi газдармен
бiрге қоршаған ортаға ... ... ... ... олардың
өндiрiлген мөлшерiнен де асып түседi. Мысалы, магний — 1,5 есе, молибден —
3 есе, ... — 7 есе, ... ... — 10 есе, ... иод, ... — 15
есе, сынап 50есе , литий, ванадий, стронций, бериллий, цезий — 100 ... ... мен ...... есе, иттрий — 10 мыңдағанесе, т.с.с.
      Өскемен қаласының атмосфералық ауасының ауыр металдармен ... ... ... ... және ... ... ... олардан қажетті  өнімдер өндіру
қазіргі күннің өзекті мәселелері болып отыр.
     Қазіргі ... ... ауыр ... мен ... ... ... көптеген түсті металлургия ... ... ауыр ... ... ... ... жиналуы мен
тірі ағзаларға зиянды әсерін зерттеуге ерекше ... ... Ауыр ... ... - ... ... тығыздығынан (7,874
г/см³) артық болатын түсті металдар тобы. Оларға мырыш, қорғасын, қалайы,
марганец, висмут, мыс, ... ... ... ... Ауыр ... ... ... тұздары ағза үшін зиянды. Олар тағам, ауа,
су арқылы ағзаға түскенде, ыдырамайды, кейбір ... ... ... т.б.) ... денсаулыққа қауіп ... ... ... ... ... ... белгіленген шкаладан аспауы керек.
      ХХ ғасырдың екінші жартысындағы ... мен ... ... қарым-
қатынасы негізінде біздің елімізде ... ... ... ... ... ... өте қауіпті жағдайға айналды.
      Шығыс Қазақстан тау-кен өнеркәсібі түсті металлургияның кәсіпорындары
молынан ... ... Сол ... ... ... ... ... 1990 жылы 345,5 мың тоннаны құрады. Бұл ... ... ... магний, күкірт қышқылы, түрлі бағалы және сирек
металдар, тау-кен жабдықтары, басқа да ... ... ... 2484 ... ... ... көздері бар Өскеменнің
экологиялық жағдайын ... ... ... ... ауыр ... ... ... біріншіден,
өндіріс орындарының қала территориясында орналасуымен, екіншіден, қаланың
физика-географиялық орны және ... ... ... ... ауданы және оның аймағының ауа атмосферасының ауыр металдармен
ластанғанын анықтау үшін, бұл аймаққа үш рет ... ... (2000 ... 2003 ж. ... 2007 ж. ... ... сынамалар
төмендегі көрсетілген кестедегі 8 пунктерде өткізілді. ... ... ... ауыр ... құрамы 1 кестеде көрсетілген. ... ... айы) ... экспедиция кезінде іріктелген сынамаларды
фильтрлеу жұмыстары өткізілген. 1 ... ... ... ... ... ... жоқ. ... мөлшері барлық пунктерде
10-20 шекті рұқсат концентрациядан (ШРК) асып ... ... 1 - 3 ... және 8 пункте марганец мүлде байқалмағанын көріп
отырмыз. Бұл ... ... ең ... концентрациясы байқалды. Кейбір
пунктерде атап айтқанда, 2-4 пунктерінде 50-70 есе ШРК - дан ... ... ... ... (тек қана 7,8 ... ... 0 - ге тең) 10 ШРК құрайды, ал 3 пункте 20 - ға ... ... Бұл ... ... ... ... ... 33 -67
ШРК - дан асады.
      Мырышпен ластану барлық пунктерде аз ... оның ... ... сәл ғана ... ... 2 ШРК ... ... 2003 жылғы жазғы
экспедицияда іріктеліп алынған ... ауа ... ... ластанғаны осы аймақтан алынған. Анализ көрсеткіші 2 кестеде
көрсетілген. Атап айтқанда, ... ... ... ... аймақта
бірде - бір посттан никельдің бары анықталмады (1 кесте), ал ... №2, ... ... ... ... ... ... концентрациясы ШРК –
дан көп есе ... ... №4, №5, №7 ... ... ... ... ... 33 есе артқан, ал №2 ... ... ... ... 66 есе ... ... Атап айтқанда, кадмий өте улы элемент,
ол бірінші класс қауіптігіне ... ... ауыр ... ... ... ... жол ... нысандары ішінде қоршаған табиғи ортаға жағымсыз
әсер ететіндерге ... ... ал ... ... ... ... деполары мен оларды реостатты сынау пунктері
жатады.
    Темір жолдың ... ... ... яғни олар ... топырағына ерекше назар аударып, ең зиянды ластағыштардың бірі
ауыр металдарға қатысты зерттеу ... ... және 2 - ... Шымкент, 
Түркістан, Қызылорда, Павлодар  локомотив деполары территорияларындағы 
топырақтың құрамындағы қорғасын мен ванадийдің мөлшері мен таралуын анықтау
кезінде алынған мәліметтер ... ... ... 1 – 0-5 см; 2 – 5-10 см; 3 – ... 4 – 40-50 ... сурет  - Локомотив деполары территориясындағы топырақта  қорғасынның
жинақталу мөлшері 
 
    Зерттеулер  барысында  алынған нәтижелер  ауыр металдардың жинақталуы
топырақтың гумус жинақталатын жоғарғы қабатында  болатынын айқындап отыр
және бұл ... ... ... ... ... де ... ... 2 - суреттер). Топырақтың ластануы көбінде 10–25 см–мен шектеледі
деуге болады.
                  Үлгілер алынған тереңдік шамасы:  1 – 0-5 см;  2 – 5-10
см;
3 – 10-25 см;  4 ... ... ... - ... ... қаныққан топырақтарда ауыр металдар топырақтың үстіңгі
қабатында (0-5 см) шоғырланатыны байқалды. Біздің ойымызша, оның себебі
мұнай өнімдерімен ластанғанда, яғни топырақ мазуттанғанда, оның ... ... ... ... осы болжамымыз әдебиеттердегі мәліметтерге
сәйкес келеді, көптеген жұмыстарда топырақтың тығыздылығы мен кеуектілігі
неғұрлым төмен болса ... ... ... тудырылатыны ескертілген /1-2/.
    Осы алынған мәліметтерге сүйене отырып, ілгері уақыттағы зерттеулер
үшін  топырақ үлгілері 0- 25 см тереңдіктен  ... - ... ... ... мөлшерлері келтірілген. Тәжрибелік зерттеу жұмыстарының
нәтижелері топырақта ауыр металдардың, әсіресе қорғасын мен ... ... ... артық болатынын айқындады.
    Локомотив деполары төңірегінен алынған топырақ құрамындағы ауыр
металдардың  орташа мөлшері: мыс үшін 1,31 – ден 25,0 ... ... ... -дан 127,4  ... ... - 20,5  -тен 48,5 ... хром -  46,3 тен
97,5 мг/кг, ванадий -  31, 7 -76,0 мг/кг, ... -  59,5 – 99,0 ... ... 1 - ... деполарының аумағына қатысты топырақтағы (0-25 см) ауыр
металдардың мөлшері, ... ... ... | |
| ... ... ... ... |2 |3 |4 |5 |6 |7 ... |15-26 |17-22 |17-23 ... |9-15 |
| |22,5 |19,7 |20,6 |2 |19,0 |13,1 |
| | | | |25,0| | ... |72-98 |48-83 |38-81 ... |52-74 |
| |85,2 |75,5 |69,5 |80 |82,8 |63,9 |
| | | | |127,| | |
| | | | |4 | | |
1 ... ... |2 |3 |4 |5 |6 |7 ... |12-65 |13-58 |19-31 |14-46 |18-31 |16-25 |
| |48,5 |35,9 |25,6 |31,0 |25,5 |20,5 ... |14-150 |19-89 |38-57 |27-61 |16-79 |25-150 |
| |89,1 |59,0 |47,9 |46,3 |48,5 |97,5 ... |46-92 |48-87 |27-36 |39-101 |25-108 |44-80 |
| |71,5 |69,9 |31,7 |76,0 |69,5 |68,0 ... |20-130 |19-164 |41-70 |30-150 |25-89 |22-93 |
| |85,0 |93,5 |56,5 |99,0 |59,8 |59,5 ... ... | | | | | | |
| |2,9 |1,8 |1,2 |1,0 |0,9 |2,1 ...... ... бойынша алымында өзгеру шегі, ал бөлімінде –
топырақтың 8-10  үлгісін алғанда ... ауыр ... ... ... ШРК – ... мөлшерімен бірге берілген жылжымалы түрге қатысты жалпы
санитарлық норма.          
    Алматы-1 станциясы төңірегінде әртүрлі ... ... ауыр ... (Pb, Zn, V)  ... мөлшерімен қатар
потенциалды жылжымалы (тұз сүзіндісі) және жылжымалы ... ... ... ... ... де  экстракциялау арқылы айқындалды.
    Ауыр  металдар ... ... ... ... ... (2-ші
кесте). Осындай заңдылық тепловоз дизельдерінің  ... ... ... ... күкірт оксидтері) техногенді әсерінен ауыр металдар пішендерінің
өзгеруімен байланысты.  
Кесте 2 - Ауыр ... ... ... ... ... ... астында) түрлерінің топырақтағы  мөлшері 
... ... ... ... | ... ... | ... |
| | ... |
| ... |Реостатты | |
| ... ... ... |
| | |500 | |
| | ... | ... ... |5 |5 ... ... |202 |124 |168 ... |72,3 |46,8 |43,5 ... |84,1 |45,0 |39,9 ... | | | ... | | | ... % | | | ... ... |196 |189 |204 ... |78,0 |51,2 |37,1 ... |86,8 |47,3 |35,2 ... | | | ... | | | ... % | | | ... ... |35 |10 |13 ... |40,2 |17,4 |18,1 ... |39,3 |22,2 |19,5 ... | | | ... | | | ... % | | | ... |5,1 |6,0 |5,9 ... жүйесінде ауыр металдардың жылжымалы түрі артқан  жағдайда,
олардың өсімдіктерге ... да ... ... ... мұнай
өнімдерімен ластанған және қышқылданған топырақтар ауыл шаруашылығында
пайдалануға жарамсыз.
    Зерттелген  аудандағы қалалар мен өндіріс  ошақтары ... ... ... ... берілген.
    Зерттеулер  нәтижелері Ауаның ауыр металдармен ластануын зерттеу
нәтижелері.  Текелі қаласы мен оның ... ... ... ... ... 2003-2004 жылдары зерттелді. Зерттеулер келесі нүкте-
лерде орындалды: 1-ші ... - Тау - кен ... ... қалдық сақтау
орны,  2-ші  нүкте - Қаладағы ... ... ... 3-ші ... - ... 4-ші  ... - «Орленок» балалар демалыс лагерінің маңы, 5-ші нүкте
-«Балдырған» балалар демалыс лагерінің маңы, 6-ші  нүкте - ... ... ... нүкте - Қаратал ауылы, 8-ші нүкте - Малиновка ... Осы ... ... 1-ші ... 2-ші және 3-ші суретте берілген. 
Кесте  1 - Текелі қаласы және оның ... ... ... ... ... ... |Нүк- ... мг / м3 |
| ... |
| | ... ... |  Cu2+ |
| | ... |
| | |Cu 2+|Pb2+ |Zn2+ |Ni2+ ... |2 |3 |4 |5 |6 |7 ... ... |11,00|55,50|145,00|46,00|0,25|
|қаласынан төменгі көпірден кейін| | | | | | ... ... |7,70 ... ... ... | | | | | ... қаласынан 32 шақырым  |19.06.03 |8,70 ... ... | | | | | | ... ... ... ... |20.06.03 |4,00 |9,25 |13,00 |46,75|0,25|
|құяр сағасында | | | | | | ... ... ... қай элементті алсақта мысалы,
сынама алынған 1-ші ... ... 55,50 ... болса,
соңғы Балхаш көліне құяр сағасында 9,25 мг/кг дейін  төмендейді. ... ... ... ... ... ... өзен суы ... жолмен
тазарады. Бірақ, әрбір нүктедегі мөлшері  ШМК – дан  2,5 – 3,0 есе ... ... ... зерттеу нәтижелері 
 Ауыр  металдардың топырақта таралуы  көптеген факторға байланысты,  
негізінен, метеорологиялық ... ... ... ... ... геохимиялық қасиеттеріне әсер етеді. 2002 және 2003 жылдың ... ... ... орнының төрт жағынан (оңтүстік, солтүстік, шығыс және
батыс) алынған топырақ ... ауыр ... ... ... 4-ші және 5-ші ... ... 4 -  «Казцинк»  ААҚ Текелі тау-кен байыту комбинатының  қалдық сақтау
орындары маңындағы топырақтың ластану мөлшері (мг/кг) 
|Ауыр  металдар |Қалдық  сақтау орны, мамыр айы |ШМК, ... |
| ... ... ... ... | |
| |2002 |2003 |
| ... ... |        Аралық  |       Кеш  |  |  |  |
| | | | |1 |2 ... | | | | | |ы |
| ... ... ... металдар адам өміріне үлкен қауіп  төндіреді. Ауыр металдар
топырақ, ауа, ... ... ... ... ... тек ауыр
металдар ғана емес, баска  да өндірістегі ... Бұл ... ... болғандықтан оларды тоқтата алмаймыз. Сондықтан, экологияны қорғау
шараларын қолданғанымыз жөн. Металл өндіретін, кен байыту кәсіпорындары ... ... сол ... ... үнемі бақылап отыру қажет.
Барлық қауіпсіздік шараларын қолдану керек. ... ... ең ... де ... жолы көгалдандыру. Осы көгалдандыруды барлық кен орындар,
металлургия кәсіпорындары бар аймақтарға қолданған жөн. ... ... ауыр ... ... ... болады.  
                                       Пайдаланған әдебиеттер 
1. «Экология және табиғат қорғау» Бастерова  І. Алматы «Мектеп» 2007 жыл
2. «Жалпы экологияның қысқаша ... ... Қ.С. ... ... ... ... және ... ортаны қорғау» Асқарова Ұ.Б. Алматы 2008 жыл

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Өндірістік экологияның болашағы6 бет
Тасым кен орнындағы барлау бұрғылау жұмыстарының жобасы122 бет
Өзен кен орнында 1400 м тереңдікке бұрғыланатын пайдалану ұңғымасын жобалау157 бет
Өскемен қаласының тұрғындарының денсаулығына ауыр металдардың әсер етуіне баға беру және талдау43 бет
"қауіпті жүктер. олардың классификациясы"4 бет
1946-1970 жылдардағы Қазақстан ауыр өнеркәсібіне инженер кардларды даярлау63 бет
Cu, Pb, Ni, Cr ауыр металдарының күріш алқаптарындағы топырақтардағы сандық және сапалық құбылымдары (Қызылорда облысы, Шиелі ауданының мысалында)30 бет
Cілтілік және сілтілік жер металдардарға сипаттама7 бет
«Қараарна мұнай кен орындарының топырағының ауыр металдармен ластануы»51 бет
ААҚ Алматы ауыр машина жасау зауытында өткен өндірістік практика туралы есеп беру14 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь