Меншікке ие болудың түсінігі мен тәсілдері

Меншiк құқығының ұғымы.
Меншiк құқығының түрлерi
Меншiк құқығын алу және жою.
Меншiк құқығын қорғау
Зат құқықтарының негiзiнен меншiк құқығы болатын. Меншiк құқығы әрбiр құқықтың жүйесiнде орталық орында тұрады. Сонымен ол құқықтың басқа тақырыптарға анықтайтын көзi болып шығады. Ежелгi Рум заманынан бастап бiздiң нарықтық экономикалық заманымызда бүкiл қоғамдық-экономикалық қатынастар меншiк қатынастарға негiзделедi.
Ежелгi Румда меншiк құқығы алдымен иелену құқығынан шыққан. Бiраз уақыттың iшiнде осы екi ұғымның айырмашылығы болған жоқ. Меншiк Рум мемлекетiнде жер меншiгiмен басталған. Әрбiр Рум азаматына мемлекет пайдалануға екi Югер жер беретiн. (Югер – жердi өлшейтiн өлшемi. Ол 120 х 240 футтан шыққан. Сонда фут (табан) – 29, 63 см болған. Футты румдықтар Рез деп атаған). Сонда осы екi югерге рум азаматы ие болған. Одан кейiн иелену құқығы меншiк құқығы болып жерде құрылған, қозғалмайтын заттарға да тараған.
Меншiк құқығына румдықтар Dominium деген термин пайдаланған. Dominium - үстемдiк, үстемшiлдiк мағынасында. Меншiк құқығының румдағы толық атағы “Dominium ex juris Quritum” болатын. Квириттердiң құқығы бойынша үстемдiгi. Сонда әрбiр зат бiреудiң билiгiнде болса dominium - да болады деп айтқан. Квириттердiң меншiгi сонда тек қана байырғы рум азаматтарына тараған. Меншiк құқығы dominium-нан басқа proprietas деген сөзбен белгiленген.
Заттың иесi тек қана иелену емес пайдалану және иемдену құқығымен пайдаланған. Сонда меншiктiң мазмұны иелену мазмұнынан кем болып шыққан. (Рум классикалық құқықтану бойынша меншiк құқығы тұлғаның заттарға толық, шектелмеген және толық, қорғау төтенше үстемдiгi болды.
Мқұқығының иесi заттарға толық билiгiнде болса, сол заттармен не iстесе де заңды бұзбай iстеуге құқықта болатын. (Сатып алу, сатып беру, айырбастау, тастау, жою т.б.). Бiрақта шектелмеу деген құқықта ешқашан толық болмайды. Өйткенi бiр азамат өзiнiң құқығымен пайдаланса, заң бойынша оның құқығы басқа азаматтардың құқығына зиян келтiрмеуі керек. Мәселен, жер бөлімінің иесi сол бөлiмде көпшiлiктiң жолы болса, басқа азаматтарға сол жолмен пайдалану рұқсат берілу мiндеттi етілген. Сол сияқты шектер меншiк құқықты заң бойынша көп келтiрiлген.
Меншiк құқығы жоғарыда айтылғандай иелену, пайдалану және иемдену құқықтарынан құралған. Оларды jus posessio (иелену құқығы), jus utendi (пайдалану құқығы) және jus abutendi (иемдену құқығы) деп атаған. Осы үшеуіне төртiншiнi қоссақ рум құқығы бойынша меншiк құқығының мазұмын табамыз. Төртiншiсi - jus fruendi болған. Jus fruendi рум құқығында құқықтардың ерекше түрi, содан соң бiр сөзбен осы терминдi аударуға болмайды. Қысқаша айтқанда jus fruendi заттардың пайдалану, иемдену, құқыққа ие бола отырып жемiсті пайдалану. Мәселен, жер біреудің заты болса сол жерден шыққан өсiмдiктерді пайдалану, мал болса малдың төлiн пайдалану.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ
МИНИСТРЛІГІ
Қазақ гуманитарлық заң университеті
СОӨЖ
ТАҚЫРЫБЫ: Меншікке ие болудың түсінігі мен ... ... ... (к)-101
тобы.
Қабылдаған: аға оқытушы
Естемиров.М.А
Астана 2013 ж.
Меншiк құқығының ұғымы.
Зат құқықтарының ... ... ... ... ... ... әрбiр
құқықтың жүйесiнде орталық ... ... ... ол ... ... ... көзi ... шығады. Ежелгi Рум ... ... ... ... заманымызда бүкiл қоғамдық-экономикалық
қатынастар ... ... ... ... ... ... алдымен иелену құқығынан шыққан. Бiраз
уақыттың iшiнде осы екi ұғымның ... ... жоқ. ... Рум
мемлекетiнде жер меншiгiмен басталған. Әрбiр Рум азаматына мемлекет
пайдалануға екi Югер жер ... ...... ... ... Ол 120 ... футтан шыққан. Сонда фут (табан) – 29, 63 см ... ... ... деп атаған). Сонда осы екi югерге рум азаматы ие болған. Одан кейiн
иелену ... ... ... ... жерде құрылған, қозғалмайтын заттарға да
тараған.
Меншiк құқығына ... Dominium ... ... ... Dominium
- үстемдiк, үстемшiлдiк мағынасында. Меншiк құқығының румдағы толық атағы
“Dominium ex juris Quritum” болатын. Квириттердiң құқығы бойынша ... ... зат ... ... ... dominium - да болады деп айтқан.
Квириттердiң меншiгi сонда тек қана ... рум ... ... ... ... басқа proprietas деген сөзбен белгiленген.
Заттың иесi тек қана иелену емес ... және ... ... ... ... ... иелену мазмұнынан кем болып шыққан.
(Рум классикалық құқықтану бойынша меншiк құқығы тұлғаның заттарға толық,
шектелмеген және ... ... ... ... ... иесi заттарға толық билiгiнде болса, сол заттармен не
iстесе де ... ... ... құқықта болатын. (Сатып алу, сатып ... ... жою т.б.). ... ... ... ... ... болмайды. Өйткенi бiр азамат өзiнiң құқығымен пайдаланса, заң бойынша
оның ... ... ... құқығына зиян келтiрмеуі керек. Мәселен, жер
бөлімінің иесi сол бөлiмде көпшiлiктiң жолы болса, басқа азаматтарға сол
жолмен ... ... ... ... ... Сол сияқты шектер меншiк
құқықты заң бойынша көп ... ... ... айтылғандай иелену, пайдалану және иемдену
құқықтарынан құралған. Оларды jus posessio ... ... jus ... ... және jus abutendi ... ... деп атаған. Осы
үшеуіне төртiншiнi қоссақ рум ... ... ... құқығының мазұмын
табамыз. Төртiншiсi - jus fruendi ... Jus fruendi рум ... ... түрi, ... соң бiр ... осы ... ... Қысқаша айтқанда jus fruendi заттардың пайдалану, ... ие бола ... ... ... Мәселен, жер біреудің заты болса
сол жерден шыққан өсiмдiктерді пайдалану, мал болса малдың төлiн пайдалану.
Сонда өсiмдіктің жемiсiн, малдың ... ... fruit деп ... jus fruendi – ... ... құқығы болып шықты, ал жемiс “фрукт”
түрiнде бiздiң тiлiмiзге де кiрген.
Меншiк құқығының ұғымын, әсiресе мазмұны ... тағы бiр ... ... Ежелгi румдiк классикалық заңгерлер осы ұғымға бiрдей
қараған жоқ. ... ... ... ... ... ... ... пайдалану құқығын бөлiп шығарса Ульпиан оған қарсы ... ... ... ... деп ... ... түрлерi
Меншiк құқығының түрлерге бөлінуi рум құқығының жүйелерге бөлінуімен
байланысты. Рум құқығы үш жүйеге (цивилдiк, преторлық, ... ... ... ... ... меншiк құқығы да үш түрлi болатын.
Алдымен цивил құқығы бойынша цивил ... ... ... Оны ... ... деп ... Dominium ex iure Quritum ... аталды. Бұл
меншiк құқығымен түрi басқа түрлерден бiрнеше ... ... ... ... тек қана ... (Рум ... ... және ius
commercii-ге қатысқан байырғы азаматы) ие ... ... - ... меншiгi тек қана манципация бойынша сатып алынып
берiлетiн.
Үшiншiсi – квирит меншiгiнде сол ... ... ... ... ғана болатын. Квирит меншiгiнiң қатынастары XII тақтадағы заңдармен
бекiтiлген. Сонымен осы ... ... ... ... пайдаланған
жоқ.
Рум қаласы, сонымен рум мемлекетi өскен соң квирит меншiгi, ... ... ... өте қиын ... ... Рум құқығы цивил
құқығынан претор құқығына айналған соң, меншiк құқығы да квирит меншiгiнен
преторлық меншiгiне айналды.
Преторлық ... ... ...... ... ... bonus
– мүлiк, әлде bona - жақсы деген сөзден шықты.
Преторлар азаматтың iстерін шешкенде тек қана ... ... ... ... ... ниетпен (bona fidei) ... ... ... Ендi ... құқық бойынша мүлiктi тек қана манципация бойынша
емес, басқа тәсiлдермен – traditio жай ... ... ... ... болатын.
Традиция бойынша алынбаған заттар талапты қорғаумен пайдаланбаса да
преторлық басқа ... ... ... ... ... емес, заттар тұтас мүлiкке, манципий ... ... ... жай мүлiк емес тұтас мүлiк (манципий және ... ... ... деп ... ... ... ... және преторлық меншiктiң
түрлерi араласып бiр түрге айналған, оған ... ... ... ... олай ... та, квирит және преторлық меншiк құқықтарына тек қана
Румдiк ерiктi азаматтар ие ... және ... ... ... ... ... gentium) пайдаланған. Халықтар құқығында меншiк құқығының екi түрi
болатын. Сонда оның бiреуi- провинциялық меншiгi, екiншiсi - ... ... ... ... ... аймақтар. Солардың iшiнде
Лациум, Сицилия, Генуя, Этруссия, тағы басқалары.
Провинциялардағы жер бөлiмдерi жеке ... ... Рум ... есептелген. Осы жер бөлiмдерi латиндерге тек пайдалану құқығымен
берiлетiн. Содан соң пайдалану үшiн латиндер және басқа провинциялдар ... ... ... ... Сол төлеудiң атағы stipendium ... ... Жер ... ... ... ... емес, халықтардың
құқығымен өткiзiлетiн. Ал провинциялар Рум азаматтығына жетсе, олар ... әлде ... ... ... ... traditio).
Бiрте-бiрте тарих бойынша меншiк түрлерiнің бар ... ... ... ... және ... меншiктерi бiр
түрге бiрлескен. Сондай бiрлесу III ғасырдан басталып, IV ғасырда ... ... ... ... ... ... ... Dominium ex jure Quiritum атағын
қайтарып алған. Сонда ... алу және ... беру ... жай ... ... рұқсатталған. Заттар да
манципий және манципий емес заттарға бөлiнбейтiн. Бүкiл Рум ... ... ... ... ... ... ... transcriptio атағын
алды. Тiркелген жер бөлiмдерiн иелерi жер ... ... ... ... ... Рум ... аса кең дамыған жоқ, өйткенi
румдықтар меншiктік ешқашан бөлiнбейдi деп заң ... пiкiр ... өмiр ... меншiктi бөлетiн жағдайдар болатын. Мәселен, мұрагерлiк
құқық бойынша бiр зат бiрнеше мұрагерге келсе сол зат бөлiнбей зат ... ... ал ... бiр ... ... ие ... шығады. Осыдан
condоminium-дық меншiгiнiң ұғымы пайдаланған.
Меншiк құқығын алу және жою.
Меншiк құқығын алу бiрнеше ... мен ... ... бекiтiлген.
Сондай тәсiлдердiң түрлерi екi жағынан шығатын. Бiр жағы - ... ... - ... ... ... ... дегенiмiздi бұрын осы
заттарға ешкiм ие ... жоқ ... ал ... бiр ... ... иеге
берiлген деп айтуға болады.
Алғашқы тәсiлдер осындай болған:
1. Оккупация (occupatio). Заттарды бiреу тауып алса, жабайы ... ... ... ... ... тек қана осы заттардың ... ... жоқ ... ... ... ... ... иесi болған сол
заттарды өзi керек емес деп тастаған кезiнде заңды түрiнде есептелген.
2. ... ... алу. Бұл ... ... адал көп ... ... табылуы. Сонда алғашқы замандарда ескiлiк мезгiлi жер
бөлiмдерге екi жыл, ... ... бiр жыл ... Одан ... ... ... провинциядағы жер бөлiмдерге ескiлiк мезгiлi
он жыл, және жиырма жыл егер осы екi ... ... ... провинцияда
тұрған болса бекiтiлген.
3. Көмбе табу. Рум құқығы бойынша көмбе тапқан азаматқа бiр ... ... ... ... ... ... тәсiлдердi басқаша екiншi қайтара әлде қосымша тәсiлдерi деп
айтуға болады.
Mancipatium және traditio. Осы меншiктiң алу түрлерi ... ... ... ... ... ... алу және ... беруiнiң
түрлерi.
Spetificatio- спецификация. Бұл заттың басқа түрге айналдыруы ... ... ... ... қайық істелсе зат басқа түрге ... жаңа ... ... кiсi ... ... ... оның ... төлеп сол
затқа ие болатын.
Заттарды қосу. Егер азамат екi әлде бiрнеше ... ... жаңа ... ... сол азамат жаңадан шыққан затқа ие болатын. Бiрақ та осы
тақтайлар, әлде ... ... ... ... болса, бұрынғы заттардың
бағасы екi есе ... ... ... ... алу. Рум ... ... ... құқығы екi жолмен
алынған: өсиет бойынша және ... ... заң ... ... ... ... алынған мүлiкке өсиет қалдырған. Тұлға қайтқан күнiнен бастап ие
болған.
Ius fruendi бойынша алу. Бiр ... ... ... жер ... ... ... пайдалануға берсе және сол жердiң, малдың fruit-қа (жемiс, төл)
пайдалануға құқық берсе, ... сол ... әлде ... ие ... ... ... сот ... әлде претордың шешiмiмен берiлген.
Меншiктік құқықтың ... ... ... ... ... ... меншiкке қабыл алмау, өзiнiң ықыласымен
заттардан бас ... ... ... әлде бұзылуы.
3. Заттың басқа бiреуге өз ықыласымен беруі.
4. Затты сот әлде претор шешiмiмен басқа бiреуге ... ... ... ... ... ... құқығы көбiне талаптар бойынша құралған. Осындай қорғаулар үшiн
Рум құққығы бiрнеше талаптардың түрiн шығарған. Сол ... ... ...... ... ... ... Vindicatio - vindicatial
деген сөзден шықты. Сонда vindicatial сот iшiнде таласқа берiлетiн ... ... ... бiр мал ... бұл менiкi десе, ал жауапкер: Жоқ,
менiкi десе, сол мал vindicatial болатын.
Виндикациялық ... - ... ... ... ... сот бойынша
тартатын талабы болған. Сонда ... ... иесi адал ... әлде ... иесi ... ... мүмкiн. Легисакциялық және формулярдық
процесстердiң тәртiбi ... ... және ... ... затқа өз
құқығын дәлелдеу экстраординарлық процесс бойынша мiндет тек ... ... ... ... тек қана ... ... білдіруі
мiндеттелген.
Сол шешуiмен бұрынғы иесiн адал ниетпен затқа ие болғаны шығарылса,
сол жауапкер затты қайтарып сот ... ... ... ... басқа
ештеңе бермеген. Ал бұрынғы иесi қара ниетпен затқа ие болып шықса, сот
оған ... ... ... ... ... ... пайдасын қайтаруға мiндеттi
болған.
Негаторлық талап бойынша жағымсыз талабы делiнген. ... negator ... ... ... ... ... ... иесi заттан айырылмаса,
бiрақ осы затты дұрыс пайдалануға әлде ... ... ... ... ... Мәселен, басқа бір жер бөлiмнiң иесi сол жерде биiк
қабырға құрып, талапкердiң жерiне ... ... ... ... ... ... ... ретінде преторға беретiн. Осындай талап заңды
болып ... сот ... ... ... әлде ... ... ... шешiмін шығаратын.
Прогибиторлық талабы. Prohibito - тыйым салу деген сөзден шыққан. Осы
талап негаторлық талабымен ... ... ... ... ... ... басқаға тыйым сал деп сұрамай, маған тыйым салуға ... деп ... ... ... ... жер әлде ... зат ... тыйым салуға өзi құқықты болатын.
Публициан талабы. Виндикациялық талабына ... ... ... ... затты алу үшiн берiлетiн. Осы талап алдымызда ... ... ... ... Бұл ... фикцияға қосылған талаптардың бiреуi.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Жәбірленуші тұлғасының психологиялық анализі"6 бет
Адам - әлеуметтендірудің жемісі10 бет
Дүниежүзілік сауда ұйымының мәнi, қағидалары және әлемдік саудадағы рөлі13 бет
Ежелгі Греция9 бет
Жоғары сынып оқушысының танымдық қызығулары мен кәсіби анықталуы7 бет
Меншік құқығының пайда болу негіздері және тоқтатылуы92 бет
Саясаттағы кіші топтар психологиясы4 бет
Шешендік өнер және шешен таланты4 бет
Ғалам эволюциясы идеясының қалыптасуы5 бет
Қ.Жұмаділовтің романдарының тарихилығы7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь