Бір клеткалы жәндіктердің тіршілік ортасы

І.Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
ІІ. Негізгі бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...6
1.Қарапайымдылар. Қарапайымдылардың тіршілік ету ортасы ... ... ... ... .6
1.1. Тамыраяқтылар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .6
1.2. Талшықтылар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...11
1.3. Кірпікшелі инфузориялар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...20
ІІІ. Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .29
Пайдаланған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..30
Жануарлар дүниесі біржасушалы және көпжасушалы болып екі тармаққа жіктеледі.
Біржасушалы жәндіктер- денесі бір ғана жасушадан (клеткадан) тұратын, көпшілігі микроскоп арқылы ғана көрінетін организмдер. Оларды қарапайымдар деп те атайды.
Жай көзге көрінбейтін қарапайым жәндіктердің бар екені XVII ғасырға дейін ғылымда белгісіз болды. 1665 жылы өзі жасаған микроскоппен голландиялық ғалым Антони ван Левенгук (1632-1723) аталық жыныс жасушасын зерттегеннен кейін ғана қарапайым жәндіктердің түрлері ашыла бастады.
Қарапайымдылар — бір жасушалы, өте ұсақ, микроскоп арқылы көрінетін жәндіктер. Морфологиялық жағынан қарағанда қарапайымдылар бір жасушалы формалар, ал тіршілік қасиеттері жағынан алғанда дербес өмір сүретін жеке организм, тірі организмге тән зат алмасу, қозғалу, тітіркену, ортаға бейімделу, ас қорыту, зәр шығару, тыныс алу, даму т. б. қызметтерін атқарады.
Қарапайымдылардың клеткасының пішіні және мөлшері алуан түрлі болады. Олардың мөлшері 3-4 микроннан бірнеше миллиметр шамасында болады. Мысалы, инфузория стентордың ұзындығы — 1,5 мм.
Қарапайымдылардың құрылысы көп жасушалылардың жасушасының құрылысымен бірдей — цитоплазмадан, ядродан және органоид бөлшектерінен құралған. Цитоплазма екі қабат түзейді, ашық түсті сыртқы — эктоплазма және қоңырқай, түйіршікті ішкі — эндоплазма. Қоймалжың сұйық цитоплазмада көптеген органоидтар орналасқан: митохондриялар, эндоплазмалық тор, рибосомалар, Гольджи аппараты, т. б. Цитоплазмада ас қорыту вакуолі түзіліп тұрады, олар ас қорыту ферменттерін шығарып, қорек заттарды қорытады.
Органикалық заттар мен сұйықтық тамшылар жасушаға фагоцитоз және пиноцитоз жолымен өтеді. Тұщы суларда тіршілік ететін қарапайымдыларда жиырылғыш вакуолі зәр шығару, осмос қысымын реттеу және тыныс алу қызметін атқарып отырады. Клеткадағы зат алмасу жолында пайда болған несеп заттар сыртқа жиырылғыш вакуолі арқылы шығарылады. Тұщы суда тіршілік ететін карапайымдылардың цитоплазмасындағы тұздың және басқа ерітіндінің концентрациясы өзін қоршаған судың концентрациясынан әлдеқайда жоғары болғандықтан, осмос қысымына байланысты сыртқы ортадағы су жасушаның ішіне енеді, ал жиырылғыш вакуоль артық суды үнемі сыртқа шығарып тұрады, соның нәтижесінде жасуша жарылмай бірқалыпты түрде сақталынады. Судың құрамындағы ерітілген оттегі цитоплазмада қалып, сыртқа су арқылы көмірқышқыл газы шығарылып отырады, осылайша тыныс алу процесі жүреді. Цитоплазманың орталық бөлімінде ядро орналасады. Қарапайымдылардың көпшілігінде ядросы біреу (моноэнергидты), сондай-ақ екі, көп ядролы қарапайымдыларда жиі кездеседі (полиэнергидты). Ядрода қабықша, ядрошырыны, ядрошық және хромосомалар болады.
1. Дәуітбаева К.Ә ., Омыртқасыздар зоологиясы, 1- кітап, Алматы 2004
2. Түсіпова К.С,. Омыртқасыздар зоологиясы, 1-кітап, Алматы 1999
        
        Курстық жұмыс
Бір клеткалы жәндіктердің тіршілік ортасы
МАЗМҰНЫ
І.Кіріспе............................................................................................................3
ІІ. Негізгі бөлім...............................................................................................6
1.Қарапайымдылар. Қарапайымдылардың тіршілік ету ортасы.................6
1.1. Тамыраяқтылар.........................................................................................6
1.2. Талшықтылар...........................................................................................11
1.3. Кірпікшелі инфузориялар.......................................................................20
ІІІ. Қорытынды.............................................................................................29
Пайдаланған әдебиеттер..............................................................................30
Кіріспе
Біржасушалы жәндіктер немесе ... ... ... және ... ... екі ... ... жәндіктер- денесі бір ғана жасушадан (клеткадан) тұратын, көпшілігі микроскоп арқылы ғана көрінетін организмдер. Оларды қарапайымдар деп те атайды.
Жай көзге көрінбейтін ... ... бар ... XVII ... ... ғылымда белгісіз болды. 1665 жылы өзі жасаған микроскоппен голландиялық ғалым Антони ван Левенгук (1632-1723) аталық жыныс жасушасын ... ... ғана ... ... ... ... ... -- бір жасушалы, өте ұсақ, микроскоп арқылы көрінетін жәндіктер. ... ... ... ... бір ... ... ал тіршілік қасиеттері жағынан алғанда дербес өмір сүретін жеке организм, тірі организмге тән зат алмасу, қозғалу, тітіркену, ортаға бейімделу, ас ... зәр ... ... алу, даму т. б. қызметтерін атқарады.
Қарапайымдылардың клеткасының пішіні және мөлшері алуан түрлі болады. Олардың мөлшері 3-4 микроннан бірнеше ... ... ... ... ... ... ... -- 1,5 мм.
Қарапайымдылардың құрылысы көп жасушалылардың жасушасының құрылысымен бірдей -- ... ... және ... ... ... Цитоплазма екі қабат түзейді, ашық түсті сыртқы -- ... және ... ... ішкі -- ... ... ... ... көптеген органоидтар орналасқан: митохондриялар, эндоплазмалық тор, рибосомалар, Гольджи аппараты, т. б. ... ас ... ... түзіліп тұрады, олар ас қорыту ферменттерін шығарып, қорек заттарды қорытады.
Органикалық заттар мен сұйықтық тамшылар жасушаға фагоцитоз және ... ... ... Тұщы ... ... ... қарапайымдыларда жиырылғыш вакуолі зәр шығару, осмос қысымын реттеу және тыныс алу қызметін атқарып отырады. Клеткадағы зат алмасу жолында пайда болған ... ... ... жиырылғыш вакуолі арқылы шығарылады. Тұщы суда тіршілік ... ... ... ... және ... ерітіндінің концентрациясы өзін қоршаған судың концентрациясынан әлдеқайда жоғары болғандықтан, осмос қысымына байланысты ... ... су ... ... енеді, ал жиырылғыш вакуоль артық суды үнемі сыртқа шығарып тұрады, соның нәтижесінде жасуша жарылмай бірқалыпты түрде сақталынады. Судың ... ... ... ... ... сыртқа су арқылы көмірқышқыл газы шығарылып отырады, осылайша тыныс алу процесі жүреді. Цитоплазманың орталық бөлімінде ядро ... ... ... ... ... ... ... екі, көп ядролы қарапайымдыларда жиі кездеседі (полиэнергидты). Ядрода қабықша, ядрошырыны, ядрошық және хромосомалар болады.
Қарапайымдыларда ... ... ... ... ... ... ... яғни псевдоподиялары -- pseudopodia (латынша pseudo -- жалған, poda -- аяқ) және жіптәрізді ... мен ... ... ... ... және жынысты жолымен көбейеді. Жыныссыз көбеюінде жасушаның негізгі бөліну тәсілі -- ... ... ... ... және аналық жыныс жасушаларының (гаметаларының) бір-бірімен қосылуы арқылы өтеді, осындай процесті -- ... деп ... ... нәтижесінде ұрықтанған жасушадан -- зигота пайда болады. Зигота диплоидты, өйткені ол екі гаплоидты жыныс жасушаларының (гаметалардың) қосылуы нәтижесінде ... ... ... ... ... мен пішіні әр қилы болады. Аталық және аналық гаметалардың ... және ... ... ... ... ... -- изогамия копуляциясы деп атайды, ал үлкендеу келген аналық гамета -- макрогамета, ... ... ... ... -- ... ... -- анизогамия копуляциясы деп атайды.
Қарапайымдылар конъюгация (ядроның қосылуы), ұрпақ алмасуы, шизогония, гаметагония, ... ... де ... ... бір ... -- ... ... (су кеуіп қалса, мұзға айналса, қорек жетпесе, т.б.) жасуша сыртына қалың қабық шығарып, цистаға айналады. ... ... ... ұзақ уақыт тіршілік етеді. Қолайлы жағдай болғанда жасуша циста қабығын тастап әрекетті тіршілікке кіріседі. ... ... ... ... екі топқа бөлінеді: автотрофты және гетеротрофты. Автотрофты қарапайымдылар (жасыл эвглена, вольвокс т. б.) органикалық заттарды хлорофилл дәндерінің жәрдемінен синтездеу арқылы ... ... ... арқылы қоректенеді.
Гетеротрофты қарапайымдылар дайын органикалық заттармен қоректенеді (бактериялармен, көк-жасыл балдырлармен, ұсақ ... ... ... ... және ... тіршілік ететін карапайымдылар дайын органикалық заттарды осмос жолымен бойына сіңіру арқылы қоректенеді. ... ... ... сапрофиттік қоректену деп атайды. Бұларға топырақтарда тіршілік ететін қарапайымдылардың кейбір түрлері және паразиттер: ... ... ... ... ... т. б. жатады. Кейбір қарапайымдылар автотрофты және ... ... ... ... ... миксотрофты жәндіктер деп атайды.
Мысалы, жасыл эвглена -- миксотроф. ... 70 ... ... ... ... тұщы ... теңіздерде, ылғалды топырақтарда кең тараған және жануарлар мен адамның денесінде паразиттік тіршілік ... ... ... ... ... рөл ... ... тіршілік циклінің бас кезеңінде қарапайымдыларды қорегі ретінде пайдаланады.Көп жағдайларда кірпікшелі ... ... ... ... ... жаңа шыққан шабақтар қоректенеді.Бірақ есейгенде балықтар біржасушалылармен қоректенбейді.Балықтардың ... ... ... ... табу өте ... ... ашып қарағанда қарапайымдылар табылмайды. Балықтарға қарапайымдылар тек қорек қана емес,паразит те болып келеді. Көптеген паразитті қарапайымдылар балықтардың организміне еніп ... зиян ... ... тіршілік ету ортасы.
Тамыраяқтылар (Rhizopoda) - саркода тип тармағының қарапайымдылары. Денелері бірнеше мкм-ден 3 мм дейін жетеді. Кейбір тамыраяқтылардың, ... ... ... ... қаңқасы болады. Екіге бөліну арқылы көбейеді, бірақ кейбір фораменоферлер түрінде жыныстық көбейуі байқалады. Теңіз және тұщы су ... ... ... мен ... кең таралған. Олардың кейбір түрлері паразиттерге айналған.
Амебаның тіршілік ету ... мен ... ... (гр. Lodosea - ... - ... ... жататын тамыраяқтылар класының өкілі. Қабыршақтары мен ішкі ... жоқ. ... ... ... тұрақсыз, көлемі 20 дан 700 мм кейде одан да зор. Жалған ... ... мен ... әрбір түрге тән (2-сурет).
Амебаның көпшілігі тұщы суларда, топырақта, теңіздерде және аздаған түрлері паразиттік тіршілік етеді. Денесі бірклеткадан құрылады, олардың ... ... ... Дене ... ... қалақша, саусақ, жебе тәрізді болып келеді. Амебаның дене мөлшері 20 - 700 мкм шамасында (1- сурет). ... кез ... ... ... өсіп ... ... ... болады. Соның көмегімен қозғалып, қорегін ұстайды. Ұстап алған қорегінің айналасында цитоплазмадан ас қорыту сөлі бөлініп, ас қорыту вакуолясы пайда ... да, онда ... ... Ал ... ... ... ... әрбір 5 - 8 мин. сайын денесіндегі көпіршік тәрізді жиырылғыш вакуоля арқылы ... ... ... ... ... алады
Амебалардың әдетте бір ядросы болады, денесі екіге бөліну арқылы ... ... ... ... қолайсыз жағдай туғанда оның денесі жұмырланып, сыртынан тығыз қорғаныс қабықша (циста) пайда болады. Ал қайтадан қолайлы жағдай туғанда циста ... ... ... ете бастайды. Амебадың кейбір түрлері омыртқасыз және омыртқалы жануарлардың организмінде, сондай-ақ адамның тоқ ішегінде паразиттік тіршілік етеді. Бұлардың ішінде ең ... - ... ... ... ... Ол ... ... ауруына шалдықтырады.
1-сурет.Амеба. (Дофлейи бойынша) А-қорегін ұстаған кезі; Б-жорғалап бара ... ... ... ... 3-жұтылған ас бөлшектері, 4-жиырылған вакуоль, 5-ядро, 6-ас қорыту вакуолі.
2-сурет.Амебаның әр ... ... ... ... ... Дизентерия амебасы адамдар мен омыртқалы жануарлардың ішегінде бактериялармен қоректенетін паразит амебалардың көп түрлері тіршілік етеді,бірақ көбінесе ... ... зиян ... ... ... ішек ... - Entamoeba coli (3- сурет). Бірақ адам ішегінде кездесетін амебаның бір түрі - дизентерия ... ... ... бұл ішек ... ауру түрін қоздырғышы. Бұл амебаның диаметрі 20-30 мкм, қозғалғыш. Ол адамның тоқ ... ... ... де, ... ... ... зиян келтірмейді. Осындай патогенді организмнің ешқандай зияның келтірмеу құбылысын өзімен алып жүру деп атайды. Бірақ кейбір жағдайларда ... ... ... ... ... ... ... тез дами бастайды да , паразитті формаға айналады. Оның мөлшері ... (60 ... ... ... ... және эритроциттерімен қоректеніп тоқ ішектің қабырғасына ойық жаралар түсіреді. Осы кезде амеба ... ... ... қан ... ... ... ағысымен бауыр, ми, өкпе сияқты басқа ... ... Сол ... ... ... ошағы пайда болып, көптегенбітеу жаралар немесе зиянды ісік пайда болады.
Көпшілік амебалар жаралардан ішекке өтіп қанмен қоректенуін тоқтатып паразит емес формаға ... ... ... ... ... цисталарға айналады. Амебаның денесі домалаұтанып, псевдоподияларға жоғалады, ядро екі рет митозды бөлініп, тығыз ... ... ... ... ... ... ... сыртқа шығарылады. Цисталар өзінің тіршілік қабілетін өте ұзақ уақыт сақтайды, ал таза суда тіпті жарты жылға дейін ... ... ... ... ... тез өлімге душар етеді. Цистаның құрылысы бойынша амебаның құрлысын анықтауға болады. Ішек амебасы Entamoeba coli-дің цистасы сегіз ... ал ... ... ... ... төрт ядролы цисталарында өте ашық бояулы хроматоидты денешіктер орналасқан.
Ауру адам тәуілігіне 300 млн-ға дейін ... ... ... сыртқы ортаға шығарып, маңайындағыларға жұқтыру қауіпін тудырады. Адамның ішек амебалары бүкіл жер ... кең ... ... ... ... ... бойынша) А-дизентерия амебасы, Б-ішек амебасы. 1- ядро, 2-жұтылған бактериялар, 3-жұтылған эритроциттер.
Қабыршақты ... - ... ... жалаңаш амебалардан айырмашылығы денесі қабыршақпен қапталған. Қабыршақты амебалар тұщы суда, су жағасындағы өсімдіктердің арасында , жағаға таяу ... ... ... етеді. Бірталайы шымтезек батпақтарында кездеседі.
1910715-2603500
4-сурет. Қабыршақты тамыраяқтылардың түрлері, (Польянский бойынша). ... ... ... протейдің тіршілігі, сыртқы құрылысы және қозғалуы. Бұл - жалаңаш амебалардың едәуір ірі денелі түрі, оның дене мөлшері мм-дің 1/5-3/4 ... ... ... ... ... мекені - су өсімдіктерінің шіріген жапырағы мен органикалық заттары мол суқойма түбіндегі тұнба. Оның тұрақты пішіні болмайды, ... ... ... және кішкене ядродан құралған біржасушалы біртұтас тірі шырыштан құралады. Денесінің мөлшері өте кішкене ... ... ... ... тек ... ғана анық көрінеді. Біржасушаның ішіндегі цитоплазма үнемі қозғалыста ... ... ... ... ... денесінде ең алдымен томпақ пайда болып, ол бірте-бірте созылады да, жалғанаяққа айналады.
Амеба жалғанаяқтары арқылы бір ... ... ... ... ... ... ... өсімдіктің тамыры тәрізді болғандықтан, амебаша қозғала алатын біржасушалы жәндіктерді кейде тамыраяқтылар деп те атайды. гректің ... ... ... - ... ... ... ... дененің әр жерінен пайда болып, қайтадан жойылып тұратындықтан, амебаның дене пішіні үнемі өзгеріп ... ... ... жәндік
Амеба денесін плазмолемма деп аталатын өте жұқа, серпімді жарғақша қабық (мембрана) қаптап тұрады. Жасуша ... ... ... ... ... Цитоплазманың қозғалысы әсерінен жәндік денесінде ең алдымен іркілдек бүртік пайда болады. Ол бірте-бірте созылып, ұшы тұйық өскінге айналады. Бұл өскін ... бір ... ... ол ... ... ... ... бір жерінде түзіліп, үнемі осылай өзгереді. Осымен байланысты амеба денесінің пішіні тұрақты болмайды, өзгеріп тұрады.
Денесінде бақалшақ болатын ... бірі - ... ... да ... ... ... бақалшағынан сыртқа шығатын дене бөлігі амеба тәрізді үнемі өзгереді. Біресе түзіліп, ... ... ... осы ... ... ... Бұл ... пішіні өсімдік тамырына ұқсас болғандықтан, амеба мен арцелла тамыраяқтылар тобына біріктіріледі.
Арцелланың ... ... ету ... ... ... бірдей. Яғни, су өсімдіктерінің шіріген жапырағы мен органикалық заттары мол суқойма түбіндегі тұнбада.
Талшықтылар. ... ... ету ... ... 6000-нан аса қарапайымдылардың түрлері жатады. Олар тұщы суларда, теңіздерде, ылғалды топырақтарда және адамның, жануарлардың денесінде ... ... ... ... ауруларды туғызады. Талшықтылардың негізгі белгісі - бір, екі ... ... ... болуында, бұлар дененің алдыңғы жағында орналасқан, қозғалу қызметін атқарады. Барлық өкілдерінің талшықтарының құрылысы бірдей болып келеді. ... ... ... ... қарай шығып тұратын ұзынша келген бос бөлігінен және эктоплазманың қоюлығына батып тұратын базальды денешік немесе кинетосомадан құралған. Электрондық микроскоп ... ... ... ... ... да ... болады. Оның сыртын үш қабатты мембрана қаптап тұрады, ол ... ... ... ал ... ... ... ұзына бойы созылып жатқан 11 жіпшелердің (фибрилдердің) бар екендігі байқалады, екеуі қалың (әрқайсысы 25 нм) орталық ... ал ... ... ... екі орталық фибрилді қоршап жатады. Әрқайсысы екі түтікшеден тұрады. Фибрилдердің толқынды тербелісі арқылы қарапайымдылар қозғалысқа келеді. Талшықтың қозғалу жылдамдығы бір ... ... 40-қа ... айналымды жасайды.
Талшықтылардың кейбір түрлері (Rhizomastigina отрядының өкілдері) талшықтарымен қатар жалған аяқтарын (псевдоподияларын) да ... ... ... ... ... ... еш ... талшықтарын жоймайды. Осы белгі талшықтылар класының саркодиналар класымен ... ... ... және бұл ... бір ... Sarcomastigophora-ға жатқызады.
Талшықтылардың жасушасы сыртынан мембранамен қапталған. Цитоплазмасы сыртқы жұқа мөлдір эктоплазма және ішкі ... ... ... Эктоплазма қабаты тығыздалып пелликула деп аталатын қабықша түзейді, осыған ... ... ... өзгермей тұрақты болып келеді. Олар ұршық тәрізді не ұзынша сопақтау, цилиндр, шар, эллипс пішіңдес болып келеді. ... ... ... ... бар ... ... Талшықтылардың көбісінде жасуша бір ядролы, тек опалинина отрядының өкілдерінде ядролары көп. Жиырылғыш вакуолі ... ... ... ... ... жалғасады. Бұлар зәр шығару, осмос қысымын реттеу және тыныс алу қызметін атқарады. Кейбір талшықтылардың ... ... ... ... ... ... ... болады, олар фотосинтез қызметін атқарады. Бұл белгілер өсімдіктерге тән қасиет, сол себептен жасыл түсті талшықтыларды өсімдіктер мен ... ... ... ... деп ... ... ... колония құрып тіршілік ететін түрлері де кең тараған. Талшықтылардың басым көпшілігі жыныссыз жолмен көбейеді. Ядро митоз әдісімен бөлінеді, содан ... ... ... ... жа-ғынан бастап артқы жағына қарай ұзынынан бойлай екіге бөліне бастайды.
Колония құрып тіршілік ететін талшықтыларда (Uroglenopsis, Sphaeroeca, Volvox ... ... ... ... және палинтомия жолымен өтеді. Монотомия жолымен бөліну кезінде жасуша екіге бөлінеді. Пайда ... ұсақ ... әрі ... ... ... ... органоидтарын түзеп, аналық формасына жетілгеннен кейін ғана тағы да ... олар өз ... тағы да өсіп ... ... монотомия жолымен пайда болған колониялары көрсетілген.
Палинтомия жолымен бөліну кезінде пайда болған ұсақ жасушалар өспей әрі қарай бөліне береді (мысалы, Volvox ... ... ... де ... Volvox, ... ... Eudorina ... өкілдері. Бұларда изогамия, анизогамия копуляциясы кеңінен тараған.
Талшықтыларды қоректену тәсіліне қарай - автотрофты, гетеротрофты және миксотрофты топтарына бөледі.
Автотрофты жолымен қоректенетін ... ... ... ... ... органоидтары болады. Осыған байланысты бұлар фотосинтез жолымен қорекгенеді, яғни күн сәулесінің энергиясын ... ... ... қосылыстардан органикалық заттарды синтездейді, сондықтан қоректенудің бұл тәсілін голофиттік немесе өсімдікше қоректену деп ... ... ... талшықтылардың хроматофора ор-ганоидтары болмайды. Олар дайын органикалық заттармен, бактериялармен, бір жасушалы ... т. б. ... ... бұл тәсілін голозойлық немесе жануарларша қоректену деп атайды. Паразиттік тіршілік ететін талшықтылар ... ... ... ... ... ... сіңіру арқылы қоректенеді. Қоректенудің бұл тәсілін сапрофиттік қоректену деп атайды.
Миксотрофты талшықтылар автотрофты және гетеротрофты жолымен қоректене алады. Мысалы, жасыл эвглена Euglena viridis ... ... күн ... бар жерде жасыл эвглена хлорофилл дәндері арқылы нағыз жасыл өсімдіктер сияқты қоректенеді, демек ... ... ... және судан орга-никалық заттарды синтездеп алады. Эвгленаны органикалық заттарға бай қараңғы жерге ... онда ... ... ... дәндерінің жасыл түсін жойып, дайын органикалық заттармен қоректенуге көшеді. Осыған орай эвгленаның денесінің алдыңғы жағында ауыз ... мен ... ... ... ... ... ... екі класс тармағына бөлінеді: фотосинтезге бейім, өсімдіктектес талшықтылар - Phytomastigina және гетеротрофты жануартектес талшықтылар - Zoomastigina. Phytomastigina класс тармағына төрт ... ... ... - ... ... - Chrysomonadina; сауыттылар - Dinoflagellata; фитомонадалар - ... ... ... ... алты ... ... жағалы талшықтылар - Choanoflagellata; тамыр талшықтылар - Rhizomastigina; кинетопластидалар - Kinetoplastida; көпталшықтылар - Polymastigina; гипермастигиналар - Hypermastigina; опалининалар - ... ... - ... немесе FLAGELLATTA
Талшықтылар класы - MASTIGOPHORA немесе FLAGELLATTA
363122951547184594519274
3138245170703Жануар тектес ... ... ... ... ... ... тектес талшықтылар
1824206152400035665701538900-563357294640Хризомондалар отряды
Хризомондалар отряды
right15240Жағалы талшықтылар отряды
Жағалы талшықтылар ... ... ... ... ... талшықтылар отряды
136726788265359002944412
-548640226246Эвгленалар отряды
Эвгленалар отряды
right226247 ... ... ... ... отряды
right191172 ... ... ... отряды
Гипермастигиналар отряды
359044090730
right110266Опалинина отряды
Опалинина отряды
3577964118820
Кинетопластылар- Kinetoplastida. Паразит кинетопластылардың ішінде көпшілік омыртқалылардың қанды паразиті-трипанозомалар ерекше орын алады. Бұлардың ұзындығы 20-70мкм, денесінің екі шеті ... ... ... тербелмелі жарғағы бар бір талшықты кішкене талшықтылар. Трипаназомалар (Trypanosoma) - ... ... ... ... ... бір ... (6-сурет). Трипаносомалардың 10-нан астам түрі белгілі. Дене мөлшері 1,4 - 2,4x1,5 - 40 мкм. Пішіні ұршық тәрізді, бір ... ... ... ... жыныссыз көбейеді. Трипаносомалар адамдар мен омыртқалы жануарлардың қанында, жұлынында және тіндерінде ... ... ... ... ауру ... ... ... безінен және жұлын сұйықтығынан көруге болады. Трипанозома ауруынның негізгі таратушысы цеце шыбыны болып табылады (7-сурет).
6-сурет.Тасбақаның қанындағы трипаназома ... ... ... жарғақ, 4-талшық.
7-сурет. Цеце шыбыны, ұйқы ауруыының ақырғы кезеңіндегі адам.
Көп талшықтылар.
Бірнеше талшықтары, ось таяқшасы-аксостилі және ... ... бар ... ... ... Trichomonas туысына жататын түрлері паразитті тіршілік етеді. Адамның өт жолдарының, ұлтабардың және ащы ... ( ... ... жиі ... паразиті Lamblia intestinalis.
Паразит екі жақты симметиялы , екі ядросы, 8 талшығы және ... ... ... ... ... ... ... құрсақ жағында ішектің қабырғасында жабысатындай сорғыштары бар. Лямбиля ішек ауруын және ... ... ... ... Тік ішекке түскен лямбилялар талшықтарын жоғалтып тығыз қабықпен қапталады да , цистаға айналады. Циста арқылы таратылады. Трихомонаданың ... ... tropica ... жаралар(пендика жарасы)
Lamblia intestinalisтің құрлыс схемасы (Родевалд бойынша)
Опалиналар.
Ірі көп ядролы (сирек екі ядролы) ... ... ... ... ... ... ететін қарапайымдылар. Опалиналардың ауызы болмайды да сапрофитті қоректенуінде пиноцитоз ... ... ... ... өте көп ... ... біркелкі қапталған.
Опалинаның тіршілік циклі - иесі амфибиялардың тіршілік цикліне сәйкес келеді. ... ... ... бір рет ... де, ... суға ... көбею мезгіліне сәкес келеді. Осы кезде бақаларда опалинаның ұсақ цисталары пайда болып суға түседі, оларды итшабақтар жұтып, ... ... ... ... ... рет бөлініп, бір ядролы микро және макрогаметалар ... ... ... зигота шығып, көп ядролы вегетативті опалиналарға айналады (8-сурет).
8-сурет. Opalina ranarum (А,Б,-Целлер бойынша , В-Е ... ... ... ... ... ... ... Д-макрогамета; Е-когуляция; 1-эктоплазма, 2-эндоплазма, 3-ядролар.
Эвгленалар -- жасыл түсті, бір талшықты, автотрофты және гетеротрофты жолымен ... ... ... көбінесе органикалық заттары мол таза, тұщы және ластанған таяз суларда, ылғалды топырақтарда тіршілік ... ... ... ... ... - Euglena viridis. Денесі ұршық тәрізді, екі ұшы сүйірлеу ... ... ... ... ... ұзын ... орналасқан, осының көмегімен эвглена бұранда тәрізді козғалыс жасайды.
Мекен ортасы және ... ... ... ... ал зоологтар біржасушалы жәндіктерге жатқызатын, өсімдік пен ... ... ... бола ... ... ... - жасыл эвглена (9-сурет).
Эвглена денесі бір жасушадан тұратынын деген сөзден де аңғардыңдар. Ал жасушаның ... ... ... ... ... ... жасушасының өзіндік ерекшеліктері бар: Жасуша цитоплазмасының сыртқы шет аймағы тығыздау болып өте жұқа ... ... ... Осы ... ... ... қалған сұйықтау ішкі бөлігін қоршап, оның жан-жаққа жайылып ... ... ... қабық рөлін атқарады. Осымен байланысты жәндік денесінің пішіні өзгермейді, тұрақты болады. Жасушаның, яғни ... ... ... ... ядро жатады, ал алдыңғы доғал жағындағы ойыс - жұтқыншақтан ... ... ... - ... ... тұрады.
Эвглена жасушасының (денесінің) цитоплазмасында хлоропластар бар. Ал ... ... ... - ... болады. Сондықтан жарықта жәндіктің түсі жасыл болады; жәндіктің жасыл эвглена атануы осыдан.
9-сурет. Жасыл эвгленаның құрылысы: көзше талшық, қоректік заттар ... ... ... ядро, хлоропластар,
Волвокстардың құрлысы мен тіршілік ортасы
Вольвокстар шағын тұщы су қоймаларда көбірек кездеседі. Жасыл ... ... ... ... ... ... жеке емес ... (колония) болып тіршілік етуге бейімделген. Мысалы, вольвокстың бір ... ... 500-1000 ... дейін болады. Әр жасуша қабығының кілейгейленуінен қою іркілдек зат түзіліп, шоғырдың сыртын орайды. Мұның ең сыртқы ... ... тері ... ... ... ... берік болуын қамтамасыз етеді. Ал ішкі - орталық бөлігі онша тығыз емес, ... ... ... ... Жеке жасушалар сыртқы тері қабаты мен орталық сұйық бөліктің арасында ... өте ... ... ... арқылы байланысады. Шоғырдың пішіні шар тәрізді болады. Шоғырдағы әр жасушаның құрылысы жасыл эвгленаның құрылысымен ұқсас, ерекшелігі әрқайсысында ... ... ... Бұл ... шоғырдан сыртқа шығып тұрады.
Жасуша құрылысы бірдей және талшықтары ... ... мен ... ... деп те ... ... мол кішкентай жыралар мен шағын тұщы суқоймалардың түбінде еркін тіршілік ететін амебалар ... ... ... ... ең ... жәндіктер.
Жасушасында хлоропластар бар қарапайым жәндіктердің бірі - вольвокс (9-сурет).
Вольвокс
Вольвокс жасушалары
9-сурет. Вольвокс (үлкейтілген) ... ... ... ... - ... ... тұщы суларда, теңіздерде, планктонды, су түбінде, су өсімдіктерінде немесе теңіз жағасындағы құмның арасында (псаммофильді ... ... ... ... да кездеседі. Денелерінің ұзындығы 30 - 40 мкм-нан 1 мм-ге ... ... ... ... бойы) кірпікшелер қаптап тұрады. Кірпікшенің құрылысы талшықтың құрылысына өте ұқсас. ... ... ... ... 2 ... ал ... 9 ... екеуінің айналасында орналасқан.
Фибрилдер кинетосомаға жалғасады. Кірпікшелілер жыныссыз және жынысты - конъюгация жолымен көбейеді.
Инфузориялардың көп таралған ... ... ... - ... ... ... ... - Paramaecium caudatum. Ұзынша сопақтау болып келген, тұщы суларда өздігімен қозғалып жүретін күрделі құрылысты қарапайым ... ... ... ... ... тек ... жағында кірпікшелері ұзындау болады. Кірпікшелері қозғалу қызметімен бірге асты ауыз тесігіне жеткізу қызметін де атқарады.
Ауыз ойықтың айналасында толқын ... ... ... ... ... орналасқан. Цитоплазмасы эктоплазма және эндоплазмаға бөлінген. Эктоплазма қабаты сыртынан мықты майысқақ пелликуламен ... ... екі ... және екі ішкі мембранадан құралған. Пелликуланың сыртын алты бұрышты, қатар орналасқан құрылым жауып ... ... ... ... ... ... өзгермейтін тұрақты болып келеді.
Пелликуланын, астында бір-бірімен ұштасып жатқан фибрилл торы болады - олар тірек қызметін ... ... ... ... ... ... ... таяқшалар - трихоцисталар орна-ласқан. Олар тітіркенген кезде ұзын, серпінді жіпше түрінде сыртқа ... ... ... ... ауыз ойығы немесе перистомы болады. Перистомның түп жағында ауыз тесігі - немесе цитостом орналасқан, ол "жұтқыншақка - ... ... ... ... ... ... ұсақ ... қоректенеді (бактериялармен, көк-жасыл балдырлармен, ұсақ қарапайымдылармен).
Перистом айналасындағы кірпікшелердің ... ... ... заттар сумен бірге ауыз тесігіне және жұтқыншаққа ... ... ... ... ас ... вакуольдері қоректік затқа толып, цитоплазмаға ауысады. Ас қорыту вакуольдері дененің ас қорыту циклозы (айналымы) жолымен қозғалады, ... ... асты ... ... ... ... Сіңбеген қалдықтарды арнайы тесігі арқылы (қылаулатқыш) шығарып тастайды. Ac қорыту вакуольдердің құрылуы сыртқы температураға ... ... ... ... жылы ... ... ... де тез болады, инфузорияның қоректенуі де жиілейді.
Барлық инфузориялардың жиырылғыш вакуольдері эктоплазма және эндоплазманың арасында орналасқан. Олардың ... ... мен ... ... вакуольдері сияқты үнемі жиырылып, осмос қысымын реттейді, зәр шығарады және тыныс алады. Бірақ инфузория вакуольдерінің құрылысы күрделі. Оларды вакуольдің өзі ... ... ... және оны қоршап жатқан жұлдыз тәрізді қосымша вакуольдер ... ... ... қосымша вакуольдермен түтіктер арқылы және қоршаған ортамен арнайы зәр шығаратын тесік арқылы жалғасады.
Цитоплазмадағы артық сұйық заттар қосымша вакуольдеріне ... ... ... ... ... немесе резервуарға құйылады. Резервуар жиырылып сұйықтарды арнайы тесікпен сыртқа шығарады. Туфельканың алдыңғы және артқы жағындағы орналасқан вакуольдері кезектесіп жиырылады.
Цитоплазмада екі ядро ... ... - ... және кіші - ... ... ... бай, үрме ... дәні тәрізді, көбеюден басқа денедегі барлық қызметті реттейді, сондықтан да макронуклеус вегетативті ядро деп ... ... ойыс ... ... микронуклеус орналасқан, ол тек қана көбею қызметін атқарады, сондықтан ол - ... ... ... ... ... сияқты жыныссыз жолмен көлденең бөлініп, көбейеді.
Жыныссыз жолмен бірнеше рет бөлінген инфузория, енді ... ... ... ... ... ... жолы конъюгация деп ата-лады. Коньюгацияның копуляциядан айырмашылығы - екі ядроның қосылуы.
Конъюгация кезеңі екі инфузорияның ... ... ... ... ... пелликулалары аздап ісінеді, сондықтан инфузориялар бір-біріне тығыз жанасып тұрады. ... ... ... деп атайды. Пелликулаларының жанасқан жері еріп, сол жерде цитоплазмалық көпіршік пайда болады. Макронуклеус ядролары да еріп кетеді. Инфузорияның екеуінің де ... екі рет ... ... ... төрт ядро ... ... Олардың үшеуі еріп кетеді, ал қалған төртінші ядро тағы да 2-ге бөлінеді - ... ... ... ... Бұларды пронуклеус деп атайды. Үлкен пронуклеус аналық ядро, жылжымайтын стационарлық, ядро, кіші ... ... ... ... - ... жыныс ядро. Бұдан кейін екі ифузорияның аталық, кезбе ядролары ... ... ... ... ... ... стационарлық аналық ядросымен қосылады. Бұл процесс кариога-мия немесе конъюгация деп аталады. Конъюгация нәтижесінде ұрықтанған синкарион деп ... ... ядро ... яғни ... ... эр инфузория синкарионға ие болады. Синкарион түзілгеннен кейін конъюгацияға қатысқан ... ... ... Ажырап кеткен инфузорияларды - эксконьюганттар деп атайды. Енді әрбір эксконьюганттың синкарионы 3 рет бөлінеді. Соның нәтижесінде 8 ядро ... ... 8 ... ... еріп кетеді, ал қалған 5 ядроның біреуі - ... ... ... Бұл ... ... ... ете алмайды, сондықтан оның денесі екіге бөлінеді. Макронуклеустер бөлінбей екеуден әрқайсысына ... ал ... ... екі есе ... ... ... Екіге бөліну арқылы пайда болған инфузориялардың әрқайсысында енді екі макронуклеус және бір микронуклеусы болады. Осындай инфузориялар тағы да ... ... ... ... ... біреуден өтеді, ал микронуклеус тағы да бөлінеді. Тек осыдан кейін әрбір инфузорияда кәдімгі ядро аппараты түзіледі, үлкен макронуклеус және кіші ... ... ... ... екі ... инфузориядан 8 жас инфузориялар пайда болады. Бір эксконьюганттан 4 жас инфузориялар пайда болады.
Инфузориялар коньюгациядан басқа жынысты - ... ... де ... ... ... ... өте ... бірақ инфузориялар бір-бірімен жанаспай, ядро құбылысы тек қана бір инфузорияда өтеді. ... ... бір ... ... ыдырай бастайды да, түгел еріп кетеді. Осы кезде микронуклеус 2 рет бөлінеді. Бұл микронуклеустың бөлінуі мейоз ... ... ... ... ... ... ... екі рет бөлінуі нәтижесінде 4 ядро пайда болады. Олардың үшеуі еріп кетеді, ал қалған ядро тағы да бөлініп, екі ядро ... ... ... ... ... ... ... яғни жынысты ядро деп атайды. Үлкен пронуклеус - аналық ядро, жылжымайтын, стационарлық ядро, ал кіші пронуклеус - аталық, жылжымалы ... ... ядро осы ... ... ядромен қосылып, ұрықтанған ядро - синкарион пайда болады. Осы процесті автогамия деп атайды. Инфузорияның синкарионы үш рет бөлінеді. ... ... ... ... сегіз ядроның, конъюгация кезіндегідей, үшеуі еріп кетеді, ал қалған бес ... ... - ... төртеуі - макро-нуклеустер. Конъюгация кезіндегі сияқты, бұдан кейінгі инфузорияның екі рет бөліну кезінде микронуклеустер бөлінеді, ал ... ... жас ... тарап кетеді. Сөйтіп автогамия нәтижесінде бір инфузориядан төрт жас инфузориялар пайда болады.
Еркін тіршілік ететін инфузориялар тұщы суда және ... ... ... ... ... ... бір ... - планктонды органиизмдер.Теңізде жеңіл, мөлдір үйшіктерде тіршілік етіп, алдыңғы жағынан кірпікшелі ауыз аппараты шығып ... ... ... ... аз ... инфузориялар кездеседі.
Теңіздер мен тұщы суларда бентосты инфузориялардың түрлері де өте көп. Олар судың ... су ... және т.б. ... жүреді. Теңіз жағасындағы құмда тіршілік ететін (псаммофилді фауна) инфузориялардың экологиялық жиынтығы әртүрлі отрядтарға ... ... өте бай. Бұл ... ... жағдайларда құм бөлшектерінің арасындағы капиллярлы жарықтарда тіршілік етеді.Соған байланысты оарда қызық бейімділктер пайда болған. Көпшілігінің пішіні ұзын жіңішке таспа ... , ... ... ... ... ене ... ... жетілген ... ... ... Псаммофилді инфузориялардың жүзден аса түрі сипатталған.
10-сурет. Теңіз құмындағы псаммофилды инфузориялар (Дражеско бойынша). А-Б- ... grassei ; ... grandis; ... ... E-Helicoprorodon multinucleatum; Ж- Pseudoprordon arencola; З - Remanellocaudata; И-Condylostoma remanei; К-Uroleptus rattulus; Л ... ... ... ... тұщы ... ... ... жиырылмайтын және жиырылатын сабақшаларымен субстратқа (11,12-сурет) бекініп тұратын көптеген инфузориялардың түрлері (дөңгелек кірпікшелілер) кездеседі.Осы өозғалмайтын инфузориялар ... ... ... ... және ... ... әсіресе шаянтәрізділерде тіршілік етеді.
11-сурет.Кірпікшелі инфузориялар. A-Tetrahymena pyriformis (Корлис бойынша), тетрахиммениум көрініп тұр, Б-аз кірпікшелілер (Oligotricha) отрядына ... ... ... ... ... ... ... кірпікшелі инфузориялардың (Peritricha) өкілдері (Дофлейннен), А- Pyxidium ventriosa, қауым жасамайды, Б- Carchesium ... ... В- ... ... ... бір ... инфузориялар көп санды және көп түрлі. Паразит инфузориялардың түрге бай ... (120 ... аса) ... ... ... да ... қайырушылардың қарнының алдыңғы бөлігінде өмір сүреді. Бұл инфузориялардың құрылысы күрделі денесінде тікенектері, өсінділері және клечаткаға ұқсас заттардан тұратын қанқа ... ... Олар ірі қара ... ... өте көп ; 1 см ³ де 2 ... ... кездесседі, яғни массаға айналдырса, бір қарынға бір килограмм инфузория келеді.
Балықтарда паразитті тіршілік ететін инфузориялар да көп. ... ... аса ... - теңкірпікшелі инфузория (13-сурет). Ол балықтардың денесіне тереңдеп еніп, көптеген жаралар түсіреді, ... ауру ... ... ... желбезектері мен терісінде Trichodina туысына жататын дөңгелек ... ... ... өкілдері көбінесе паразит болады, олардың пішіні диск тәрізді және балықтың ... мен ... ... ... ... жүреді.
Өте көп болып дамыған кезде балықтардың шабақтарына бірталай зиян ... ... тоқ ... өте сирек тең кірпікшелі инфузория Balantidium coli паразитті ... ... де, ... (іш ... ауыр ... туғызады.Адам шошқалардан жұқтырады, олардың ішегінде паразиттік тіршілік етеді. ... ... әр ... ... паразитті тіршілік ететін инфузорияның көп түрлері бар. Сол ... ... жоқ ... ... ... ... ... құрттардың ішегінде осмос жолымен қоректеніп тіршілік етеді.
13-сурет. Тең ... ... ... multifitus- тұщы су балықтарының паразиті (Бауер бойынша).
А-иесінің терісінен шыққан инфузория, Б-ауыз тесігі бар алдыңғы бөлімі, В-ихтиофтириуспен зақымдалған тұқы, Г- ... ... ... ... ... ... 1- ... терісінен шыққан инфузория, 2-цисталанудың алдыңдағы инфузория, 3-цистадағы палинтомиялы бөліну, 4-цистадан кезбешелердің (томиттер) шығуы.
Кірпікшелі кебісшенің (14-сурет) пішіні ... ... Дене ... 0,2 миллиметрдей, алдыңғы жағы доғал, артқы жағы сүйір болады. Дене пішіні тұрақты. Сыртында жалпы саны 2000-2500-ге жуық ... ... ... ... ... ... кебісшенің құрылысы.
Бауыр кірпікшелілер - Hypotricha
Өкілдері тұщы және теңіз суларында көптеп кездеседі. Ірі ... ... ... ... ... жуан ... болуына байланысты субстратта тез (15-сурет).
18465061016000
15-сурет. Бауыр кірпікшелі инфузория Stylonichia mytilus. А-құрсақ жағынан (Ланге бойынша), Б-бүйірінен (Бючли бойынша): 1-фронталды цирралары, ... ... және ауыз ... ... ... 4- құйрық (каудальды) цирралар, 5-ас қорыту вакуольдері, 6- макронуклеус, 7-микронуклеус, 8- арқа қылтандары, 9-жырылғыш вакуоль.
Сорғыш инфузориялар- Suctoria
Сорғыш ... - ... ... ... ... және ... болмайтын қозғалмайтын формалар. Олар субстратқа мысалы, шаянтәрізділердің денесіне ерекше аяқшасы мен табанымен жабысып алып тіршілік етеді. Қармалауыштарының саны әр ... ... және ... ... де ... ... ... қасынан өтіп бара жатқан кірпікшелі инфузория байқаусыз қармалауыштардың біреуіне тисіп ... ... ... ... Сол ... ... ... жасайды (16-сурет).
16-сурет.А-сорғыш инфузория өзінің қармалауыштарымен бірден алты кірпікшелі инфузорияны сорып тұрған кезі (Дофлейн бойынша), Б-тармақталған қармалауыштары бар ... ... ... ... ... кірпікшелі инфузория, 2-жиырылғыш вакуоль, 3-ядро (макронуклеус).
221607511430Кірпікшелі инфузориялар класы - Ciliata
00 ... ... ... - Ciliata ... ... үсті-Oligohymenophora
00 Олигохименофора ... ... ... үсті - ... ... үсті - Kinetofragminophora
120015021104457200020880
-133462214929-Гимностомата отряды
-Гипостомата
-Эндодиниоморфа
00-Гимностомата отряды
-Гипостомата
-Эндодиниоморфа
315837810458-Хименостомата отряды
-Дөңгелек кірпікшелілер отряды
00-Хименостомата отряды
-Дөңгелек кірпікшелілер отряды
1469427149972Полихименофора отряд ... ... ... ... түрлі кірпікшелілер отряды
-Бауыр кірпікшелілер отряды
-Аз кірпікшелілер отряды
-Әр түрлі кірпікшелілер отряды
-Бауыр кірпікшелілер отряды
-Аз кірпікшелілер ... ... ... ... деңгейіндегі организмдердің бірі- ол қарапайымдылар, яғни бір клеткалы жәндіктер. Олар жер ... ... ... болғандар және күрделі ағзалардың пайда болуына бастама берген.
Қарапайымдылар , яғни бір клеткалы ... -- бір ... өте ... ... ... көрінетін жәндіктер. Морфологиялық жағынан қарағанда қарапайымдылар бір жасушалы формалар, ал тіршілік қасиеттері жағынан алғанда ... өмір ... жеке ... тірі ... тән зат ... ... тітіркену, ортаға бейімделу, ас қорыту, зәр шығару, тыныс алу, даму т. б. ... ... бір ... -- ... жағдайларда (су кеуіп қалса, мұзға айналса, қорек жетпесе, т.б.) ... ... ... ... шығарып, цистаға айналады. Циста күйінде қарапайым ұзақ уақыт тіршілік етеді. Қолайлы жағдай болғанда ... ... ... тастап әрекетті тіршілікке кіріседі.
Бір клеткалы жәндәктердің тіршілік ететін ортасы алуан түрлі. ... ... тұщы ... топырақта, теңіздерде және аздаған түрлері паразиттік тіршілік етеді.
Талшықтылар болса тұщы суларда, теңіздерде, ылғалды топырақтарда және адамның, жануарлардың ... ... ... ... ... ауруларды туғызады. Талшықтылардың негізгі белгісі - бір, екі немесе бірнеше талшықтың болуында, ... ... ... ... ... ... қызметін атқарады.
Кірпікшелі инфузориялар тұщы суларда, теңіздерде, планктонды, су түбінде, су өсімдіктерінде немесе ... ... ... ... ... ... ... етеді.
Паразит инфузориялар да кездеседі
Пайдаланған әдебиеттер
* Дәуітбаева К.Ә ., Омыртқасыздар зоологиясы, 1- кітап, Алматы 2004
* Түсіпова К.С,. Омыртқасыздар зоологиясы, ... ... 1999

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жануарлар әлемі5 бет
Биологиялық факторлардың микроорганизмдерге әсері4 бет
Астық қорының зиянкестерімен күресу шаралары13 бет
Биопестицидтер, олардың артықшылықтары10 бет
Гүлді өсімдіктердің аурулары жайлы мәлімет3 бет
Жер бетіне антропогендік әсер4 бет
Уланудың жағдайлары және себептері5 бет
1. Вирустардың организмге енуі, таралуы, орналасуы. Инфекция түрлері және оларға сипаттама. 2. Иммунитеттің механизмдері. Иммунитеттің гуморальдық, клеткалық, жалпы физиологиялық фактролары11 бет
Spirulina platensis клеткасының тіршілік ету қабілетіне сақтау ұзақтылығының әсері35 бет
Адамның шығу тегі. Тіршіліктің пайда болуы туралы болжамдар15 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь