БҰҰ қызметіндегі адам құқығы мәселесінің қорғалуы

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

1.БІРІККЕН ҰЛТТАР ҰЙЫМЫ ШЕҢБЕРІНДЕГІ АДАМ ҚҰҚЫҚТАРЫНЫҢ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ.ҚҰҚЫҚТЫҚ БАЗАСЫНЫҢ ҚҰРЫЛУЫ
1.1 Адам құқықтары мен негізгі бостандықтарының мәні мен тарихы.
1.2 Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясының (1948ж.) маңызы
1.3БҰҰ.ның мүше.мемлекеттерінің саяси, азаматтық, экономикалық, әлеуметтік және мәдени құқықтарын қорғау мәселесі бойынша қабылдаған құжаттары

ІІ ТАРАУ. АДАМ ҚҰҚЫ МӘСЕЛЕСІ ЖӘНЕ БҰҰ.ның ҚЫЗМЕТІ
2.1 Адам құқықтарының сақталуы мен жүзеге асырылуын қадағалайтын бақылаушы органдар
2.2 БҰҰ.ның адам құқықтарының бұзылуына қатысты атқарып жатқан іс.шаралары

ІІІ ТАРАУ. Қазақстан мен БҰҰ.ның адам құқы саласындағы ынтымақтастығы
3.1. Қазақстан Республикасының адам құқы жөніндегі халықаралық.құқықтық негізге қосылуы
3.2 Қазақстан Республикасында адам құқының сақталуы және жүзеге асырылуы
Тақырып өзектілігі. Соңғы кезде адам құқығы мәселесі әлем мемлекеттерінің демократизациялануына орай қоғамдық санада нық орнады. Адам құқығы барлық жерде талқыланып, жазылып жатыр, барлық деңгейде – Президенттен қатардағы азаматқа дейін айтылып жатыр. Адам құқығы мәселесі қазіргі кездегі ең қызықты әрі “сәнді” мәселе ретінде газет-журнал беттерінде, телевизор экрандарында, мемлекет қайраткерлері, саяси көшбасшылар, парламентарийлер, ғылыми конференция қатысушыларының сөйлеген сөздерінде өте жиі кездесетін болды. Адам құқығы мәселесі тек құқықтық емес,сонымен қатар саяси, этикалық сипат ала отырып, қазіргі кездегі халықаралық сахнадағы ең өзекті мәселелердің бірі болып отыр.
Мыңжылдықтар бойы ойшылдар – Платон мен Аристотельден Марксқа дейін- тарихтың ішкі логикасын түсініп, оның негізінде адамзатты қиындықтардан арылту, өздерінің мүлтіксіз қоғамдық тәртіп жобаларымен адамдарға көмек көрсетуге талпынды. Алайда бұл модельдердің барлығы тек сөз жүзінде қалып, әлеуметтік теңсіздік, соғыс, зорлық-зомбылық әрекеттер, күштеу сияқты әлем ақиқаттылығына әсерін тигізе алмады. Осының бәрі өзгеріске ұшырату мүмкін емес объективті ақиқат болып қалды. Тіпті осы ғасырдың басына дейін адам құқықтарын қорғау мемлекеттің ішкі істеріне жататын мәселе деп қарастырылды. Көптеген мемлекеттерде адам құқығы түсінігі мүлдем болған да емес. Адамдардың ар-намысы тапталып, “әділдік” сөзінің жат болуы кең өріс алған кезеңде адам құқығы мәселесінің көтерілуі қажет болды.
ХХ ғасыр адамзат өміріне көптеген жаңалықтар енгізді. Ол тек ғылыми-техникалық прогресс саласындағы жетістіктер емес, сонымен қатар ғылыми-техникалық прогресске байланысты адамзаттың әлеуметтік, саяси, рухани дамуындағы, мемлекетаралық қатынастар сипатындағы өзгерістер.
Адам құқықтарының жалпыға бірдей қорғалуы мен қамтамасыз етілуі - әлемдік қауымдастық тарапынан шешілуі тиіс ең маңызды мәселе болып қалыптасты. БҰҰ Жарғысы, Адам құқықтары жөніндегі халықаралық пактілер мен аталған саладағы басқа да құжаттардың қабылдануы бұған дейін қалыптасқан ауыр жағдайды біршама өзгертті. Аталған құжаттар мүше - мемлекеттерге адам құқығын қорғау саласында тек заңды міндеттер жүктеп қана қоймай, сонымен қатар мемлекеттердің аталған міндеттерді орындауын қадағалайтын халықаралық механизмдер жүйесін құруды көздеді. Бұл жүйе қазіргі кезде екі деңгейде дамуда: әмбебап және аймақтық. Өзінің әмбебаптылығына орай адам құқығы мәселесі бүкіл әлем тарапынан танылуда.
Халықаралық органдардың көпжылдық тәжірибесі көрсеткендей, олар адам құқығын қорғаудың қосымша кепілдемесі мен қажетті элементі болып табылады. БҰҰ Жарғысы, Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясы, Азаматтық және саяси құқықтар жөніндегі халықаралық пакт, Экономикалық, әлеуметтік және мәдени құқықтар жөніндегі халықаралық пакт пен оған қосымша екі Факультативті хаттама ұзақ жылдарға созылған талқылаулар нәтижесінде қабылданған болатын.
1. Декларация тысячелетия Организации Объединенных Наций. Утверждена резолюцией 55/2Генеральной Ассамблеи ООН от 8 сентября 2000 г.
2. Адам және азамат құқықтарының декларациясы http://liberte.newmail.ru/declaration.html
3. Декларация прав человека и гражданина. 2 бап.
4. Международный билль о правах человека.-А.,2002.-с.7.
5. Международный билль о правах человека.-А.,2002.-с.14.
6. Основные сведения об ООН.-М.,1995.-с.186.
7. Лазутова М.Н. права человека:история и современность.-М.,1992.-с.57.
8. Образ и реальность. Вопросы и ответы об Организации Объединенных Наций.-М.: Информационный центр ООН в Москве, 1999.-с.82-83.
9. Права человека в истории человечества и в современном мире/ Под.ред. Е.А. Лукашевой.М.,1989.-с.64.
10. Основные сведения об ООН.-М.,1995.-с.198.
11. Основные сведения об ООН.-М.:Юридическая литература,1995.-с.196.
12. Манов Б.Г. ООН и содействие осуществлению соглашений о правах человека. –М.,1986.-с.62.
13. http://www.un.org/Depts/Dhl/landmark/amjorr.htm
14. http://www.un.org/Depts/Dhl/landmark/amjorr.htm
15. Медународный билль о правах человека.-А.,2002.-с8.
16. Основные сведения об ООН.-М.: Юридическая литература,1995.-с.188-189.
17. Международный билль о правах человека.-А.,2002.-с7.
18. Международный билль о правах человека.-А.,2002.-с7.
19. Островский Я.А. ООН и права человека.-М.,1968.-с.88.
20. Основные сведения об ООН.-М.: Юридическая литература,1995.-с.189.
21. Кондратьев В.Н. Международные договора ХХ века.-М.,1994.-с.124.
22. Международный билль о правах человека.-А.,2002.-с26-28.
23. Островский Я.А. ООН и права человека.-М.,1968.-с.97.
24. Кандлер Е.С. Права человека:идеи, нормы,рельность.-М.,1997.-с.24.
25. Документ ООН.А/С 3/SR. 1347,п.69.
26. Документ ООН.А/С 3SR. 1363,п.4.
27. Документ ООН.Е\CN.4/sub. 2/321.
28. Документ ООН.Е/3873.
29. Кандлер Е.С. Права человека:идеи, нормы,рельность.-М.,1997.-с.28.
30. Документ ООН. А/С. 3/L.1291.
31. Основные сведения об ООН.-М.: Юридическая литература,1995.-с.196.
32. http://www.ohchr.org/Documents/Publications/FactSheet12ru.pdf
33. Документ ООН. А/8768. Annex ІІ.
34. Документ ООН. А/С. 3/SR. 1933,. п.6;А/8880,р.24-27.
35. Документ ООН. Е/5265,п.67.
36. Международный билль о правах человека.-А.,2002.-с8.
37. Основные сведения об ООН.-М.: Юридическая литература,1995.-с.201.
38. Документ ООН.E/CN6/573,p.104
39. Документ ООН.E/CN 6/573,p.107
40. Документ ООН.E/CN 6/574.
41. Основные сведения об ООН.-М.: Юридическая литература,1995.-с.203.
42. Мартинсон К. Основные органы ООН и их деятельность.-М.,2000.-с.11.
43. Сонда.с.14.
44. Мартинсон К. Основные органы ООН и их деятельность.-М.,2003.-с.18.
45. Мартинсон К. Основные органы ООН и их деятельность.-М.,2003.-с.32.
46. Мартинсон К. Основные органы ООН и их деятельность.-М.,2003.-с.44.
47. Островский Я.А. ООН и права человека.-М.,1968.-с.114.
48. А.Азаров. Права человека. –М.,2003.-с.100.
49. Яковлев И.И. Международная защита прав человека.-М.,1968.-с.83.
50. Сонда. с.116.
51. Основные сведения об ООН.-М.: Юридическая литература,1995.-с.211.
52. Обузов К.Л. Права человека в международном праве.-М., 1994.-с. 133.
53. Основные сведения об ООН.-М.: Юридическая литература,1995.-с.215.
54. Словарь прав человека./Отв. ред. А. Кузнецов.-М., 1993.-с.12.
55. Образ и реальность. Вопросы и ответы об Организации Объединенных Наций.-М.: Информационный центр ООН в Москве, 1999.-с.142.
56. Основные сведения об ООН.-М.,1995.-с.201.
57. Документ ООН. А/8768. Annex ІІ
58. А.Азаров. Права человека. –М.,2003.-с.145.
59. Сонда. с. 147.
60. (Послание Президента РК Н.Назарбаева народу казахстана 18.02.05) www.aic.gov.kz/documents/poslanye_2005.doc
61. Қазақстан Республикасының Конституциясы.-А: Қазақстан, 1995.-3б.
62. http://pravo.pushkinlibrary.kz/text/byulletenKZ.html
63. О роли внесудебных институтов в имплементации международных конвенций по правам человека./Под общ.ред.: Т.Д.Абишева, Г.М.Есиргеповой-Астана,2005г.-
64. http://polina-m.by.ru/geraldica_history_flagi_kz.htm
65. http://www.pavlodar.com/zakon/?kod=003000000000
66. http://www.un.org/russian/documen/convents/torture.htm
67. Қазақстан Республикасының Конституциясы.- Алматы: Қазақстан,1995. -12-13б.
68. http://un.by/documents/humrights/viennaprog/
69. http://hrc.nabrk.kz/gsdl/cgi-bin/library?e=d-000-00---0HRCru-akalru,HRCru-01-1-0--0prompt-10---4------0-1l--1-ru-50---20-about---00021-001-1-0windowsZz-1251-00&a=d&c=HRCru&cl=CL4.1&d=HASH014843461a08bb982da12b45
70. http://www.catbest.ru/?p=72&page=1
71. http://www.unesco.kz/cgi-bin/library?e=d-000-00---0HRCru-akalru,HRCru-01-1-0--0prompt-10---4------0-1l--1-ru-50---20-about---00021-001-1-0windowsZz-1251-00&cl=CL4.1&d=HASH014843461a08bb982da12b45&x=1
72. Институт Омбудсмена В Республике Казахстан/ Башимов М.С.// Журнал российского права. -2003. - № 12. - С. 128 – 140
73. О роли внесудебных институтов в имплементации международных конвенций по правам человека./Под общ.ред.: Т.Д.Абишева, Г.М.Есиргеповой-Астана,2005г.- 48стр.
74. http://www.ombudsman.kz/news/detail.php?ID=1562
75. http://www.un.org/russian/events/humanrights/2007/udhr.shtml
76. http://www.gazeta.kz/art.asp?aid=88754
77. http://www.nomad.su/?a=3-200809100240
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:

1. Устав ООН и Статут Международного Суда. Нью-Йорк;ООН, 1994.
2. Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясы.ПРООН.Алматы,2002.
3. Международный пакт об экономических, социальных и культурных правах. ПРООН.Алматы,2002.
4. Международный пакт о гражднаских и политических правах. ПРООН. Алматы,2002.
5. Қазақстан Республикасының Конституциясы.- Алматы: Қазақстан,1995.
6. Назарбаев Н.Ә. Қазақстанның егеменді мемлекет болып қалыптасуы мен дамуының стратегиясы.-Алматы:Дәуір,1992.
7. Назарбаев Н.Ә. Қазақстанның болашағы қоғамның идеялық бірлігінде.-Алматы:Қазақстан-ХХІ ғасыр,1993.
8. Назарбаев Н.А. Пять лет независимости.-Алматы: Өнер,1996.
9. Токаев К.К. Организация Объедненных наций:полвека служения миру.-Алматы:Атамұра,1995.
10. Қ.К.Тоқаевтың БҰҰ Бас Ассамблеясының 50-сессиясында сөйлеген сөздері//Дипломатия жаршысы.-1996.-№1.
11. Қ.К.Тоқаевтың БҰҰ Бас Ассамблеясының 51-сессиясында сөйлеген сөздері//Дипломатия жаршысы.-1997.-№1.
12. Абишев Т. О роли судебных и внесудебных институтов в имплементации международных конвенций по правам человека./ Под ред. Т.Д. Абишева-Астана,2005г.-166с.
13. Калюжный В. Поль офиса Омбудсмена Республики Казахстан в процессе международного сотрудничества и совершенствования законодательства. Сборник докладов.
14. Кофи А.Аннан. Партнерство во имя всемирного сообщества.Годовой отчет о работе Организации за 1998 год.-Нью-Йорк:ООН,1998.
15.



Миронов О.О. Права человеак:сборник документов.- Экзамен ХХІ,2006
Конвенция о защите прав человека свобод.- РИОР,2006
Конвенция о правах ребенка.-РИОР,2006



1. Корбут Л.В., Поленина С.В. Международные конвенции о правах женщин и детей.-М.,1997.
2. М.С. Башимов Аппараты омбудсменов мира Вестник КазНУ.-2002.- №2
3. Нацональныу омбудсмены.Свод правовых положений.стр 65 Варшава.1999.С.398.
4. Ева Лентовска.Как начиналась работа Уполномоченного по гражднаским правам.Т.1.-М.,1997.С.89.
5. А.А.Сабитова.Права женщин в международных документах и конституционных актах государств//Вестник КазНУ.-2007.-№3-4.стр 110
6. А.Калимукашева. Қазақстан Республикасындағы адам құқықтары бойынша уәкілдің мәртебесі//ҚазҰУ хабаршысы.-2005.-№2.80-83 б.
7. Бюжеева Б.З. адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясына жарты ғасыр.ҚазҰу Жаршысы 1999 1 номер
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗЫҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
Халықаралық Қатынастар факультеті
Әлемдік экономика және аймақтану кафедрасы
Диплом(Бітіру) жұмысы
БҰҰ қызметіндегі адам құқы ... ... 4 курс ... ... ... ... т.ғ.к.,доцент
Бюжеева Б.З.
Норма бақылаушы ... т ... ... ... қорғауға жіберілді__________________т.ғ.д.,доцент Черных И.А.
Алматы,2009
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ ……...........…………………..…………………………………..…….3
1.БІРІККЕН ҰЛТТАР ... ... АДАМ ... ... ҚҰРЫЛУЫ
1.1 Адам құқықтары мен негізгі бостандықтарының мәні мен тарихы.
1.2 Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясының (1948ж.) маңызы
1.3БҰҰ-ның мүше-мемлекеттерінің ... ... ... ... мәдени құқықтарын қорғау мәселесі бойынша қабылдаған құжаттары
ІІ ТАРАУ. АДАМ ҚҰҚЫ МӘСЕЛЕСІ ЖӘНЕ БҰҰ-ның ҚЫЗМЕТІ
2.1 Адам құқықтарының сақталуы мен жүзеге асырылуын ... ... ... адам ... ... ... ... жатқан іс-шаралары
ІІІ ТАРАУ. Қазақстан мен БҰҰ-ның адам құқы саласындағы ынтымақтастығы
3.1. Қазақстан Республикасының адам құқы ... ... ... ... ... адам ... сақталуы және жүзеге асырылуы
КІРІСПЕ
Тақырып өзектілігі. Соңғы кезде адам құқығы мәселесі әлем мемлекеттерінің
демократизациялануына орай қоғамдық санада нық ... Адам ... ... ... ... ... ... деңгейде – Президенттен қатардағы
азаматқа дейін айтылып жатыр. Адам құқығы мәселесі қазіргі ... ... әрі ... ... ... газет-журнал беттерінде, телевизор
экрандарында, мемлекет қайраткерлері, саяси көшбасшылар, парламентарийлер,
ғылыми конференция қатысушыларының сөйлеген сөздерінде өте жиі ... Адам ... ... тек ... емес,сонымен қатар саяси, этикалық
сипат ала отырып, қазіргі кездегі халықаралық ... ең ... бірі ... ... бойы ...... мен ... Марксқа дейін-
тарихтың ішкі логикасын түсініп, оның негізінде адамзатты ... ... ... ... ... жобаларымен адамдарға көмек
көрсетуге талпынды. Алайда бұл модельдердің барлығы тек сөз жүзінде қалып,
әлеуметтік ... ... ... ... ... ... әлем
ақиқаттылығына әсерін тигізе алмады. Осының бәрі өзгеріске ұшырату мүмкін
емес объективті ақиқат болып ... ... осы ... ... ... ... ... мемлекеттің ішкі істеріне жататын мәселе ... ... ... адам ... ... ... болған да
емес. Адамдардың ар-намысы тапталып, “әділдік” сөзінің жат болуы кең өріс
алған кезеңде адам құқығы мәселесінің ... ... ... ... адамзат өміріне көптеген жаңалықтар ... Ол тек ... ... ... ... ... ... қатар ғылыми-
техникалық прогресске байланысты ... ... ... ... ... қатынастар сипатындағы өзгерістер.
Адам құқықтарының жалпыға бірдей қорғалуы мен қамтамасыз етілуі - әлемдік
қауымдастық тарапынан шешілуі тиіс ең ... ... ... ... БҰҰ
Жарғысы, Адам құқықтары жөніндегі халықаралық пактілер мен ... ... да ... қабылдануы бұған дейін қалыптасқан ауыр ... ... ... ... мүше - мемлекеттерге адам құқығын қорғау
саласында тек ... ... ... қана ... ... ... ... міндеттерді орындауын қадағалайтын халықаралық
механизмдер жүйесін құруды көздеді. Бұл жүйе қазіргі ... екі ... ... және ... ... ... орай адам ... бүкіл әлем тарапынан танылуда.
Халықаралық органдардың көпжылдық тәжірибесі көрсеткендей, олар адам
құқығын ... ... ... мен ... элементі болып табылады.
БҰҰ Жарғысы, Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясы, ... ... ... жөніндегі халықаралық пакт, Экономикалық, әлеуметтік және
мәдени құқықтар жөніндегі халықаралық пакт пен оған ... ... ... ұзақ ... ... ... нәтижесінде
қабылданған болатын. Адам құқықтарының жалпыға ... ... ... ... ... ... ... қатысушы мемлекеттердің мүдделерін
қанағаттандырды. Сондықтан әлемнің 200-ден аса мемлекеттері мүшелік ... ... ұйым - ... ... ... ... адам құқығы мәселесінің
қорғалуын зерттеу осы күнгі көптеген тараптардың қызығушылығын тудыратын
өте өзекті ... деп ... ... Адам құқығы мәселесінің БҰҰ шеңберінде қорғалуын зерттеуде
халықаралық құжаттардың қабылдануы мен олардың әлем ... ... ... сонымен қатар Қазақстан Республикасы аумағында
осы салада жүргізіліп жатқан жұмыс сараптамасы негізге ... ... ... ... – БҰҰ қызметі ... ... ... негізделе отырып, адам құқығы мәселесінің қорғалуын
жан-жақты сараптау, Қазақстан Республикасындағы осы ... ... ... ... Осы ... жету жолында келесідей міндеттер
айқындалды:
1. Біріккен Ұлттар Ұйымының адам ... ... ... ... ... ... ... Біріккен Ұлттар Ұйымы органдарының аталған саладағы қызметіне шолу
жасау;
3. Қазақстан Республикасының тәуелсіздік ... ... ... ... ... мен атлаған саладағы атқарылып жатқан
жұмысқа сараптама беру.
Бітіру жұмысының деректік негізі: Бітіру жұмысының алдына ... ... ... ... асыруда пайдаланылған деректерді бірнеше топқа бөліп
қарастыруға болады. Бірінші топ – заңды күшке ие ... Оған ... ... ... ... ... басты қағидаларын
айқындаған және Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясының негізіне
алынған бұл құжат бітіру ... ... ... /1/. 1966 ... Азаматтық және саяси құқықтар жөніндегі халықаралық пакт пен
Экономикалық, әлеуметтік және мәдени ... ... ... пакт ... екі ... ... ең алғаш адам құқығы саласындағы
міндеткерліктер жүктеген құжаттар ретінде ... роль ... ... Республикасы 1991 жылы тәуелсіздігін ... ... ... ... – Қазақстан Республикасының Конституциясы(1995ж.)
/4/. Конституцияның 1/3 бөлігі адам құқықтары мәселесіне ... ... жөн. ... ... ... ... ... еңбектерін
жатқызуға болады. Қазақстан Республикасы тәуелсіздігін ... ... ... ... мүшесі ретінде халықаралық ұйымдарға
мүшелік етіп, халықаралық құжаттарға қосылуды баян ететін Президентіміздің
еңбектері де ... /. ... ... ... ... ... шығып, әлемге танылуына, басқа елдермен
ынтымақтастығын нығайтуға, елдің демократияға өту ... ... ... ... ... ... атақты саясаткер және дипломат
Қасымжомарт Тоқаевтың еңбектері, ... ... ... ... ... ... қолданылды / /.
Тақырыптың ғылыми зерттелу деңгейі.
І-ТАРАУ. БІРІККЕН ҰЛТТАР ҰЙЫМЫ ШЕҢБЕРІНДЕГІ АДАМ ҚҰҚЫҚТАРЫНЫҢ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ-
ҚҰҚЫҚТЫҚ БАЗАСЫНЫҢ ... Адам ... мен ... ... мәні мен тарихы.
Адам баласы барлық құндылықтардың арасынан шын мәнінде әмбебап, жалпыға
бірдей ... деп ... – бұл адам ... мен бостандықтары. Екі
жарым мың жыл ойында өркениеттер ... ... адам ... ... сай қалып пен түсінікке ие болды. Қазіргі өркениеттің басты
құндылықтары ретінде адам құқықтары мен ... ... үшін ... ХХІ ғасырда да ... ... 2000 жылы ... ... ... Мыңжылдық саммитіне
қатысушы мемлекет және ... ... ... болатын / 20/. Адам
құқықтарын сыйлау қағидасы халықаралық қатынастардың басты қағидаларынаң
бірі болып табылады.
Сонымен ... адам ... бір ғана ... беру ... емес.
Себебі адам құқығы кең көлемді мәселе ... ... Адам ... ... кең ... 1789 жылы қабылданған Адам және ... ... ... ... ... ... “Әр мемлекеттің баста мақсаты – адам мен ... ... ... ... деп ... Яғни әр мемлекеттің
басты құндылығы адам және ... оның ... ... ... бар ... ... ... Декларация сонау ХҮІІІ ғасырда қабылданғанымен,
қазіргі күннің ... ... ... жоқ. Оның ... ... ... мен бостандықтардың бүгінгі күннің өзінде
кеңінен пайдаланылуында. ... ... мен ... ... ... ... ... еркіндігі мен теңдігі;
барлық адамдардың өз қабілеттерін дамытуға құқылы екендігі; әркімнің заң
алдында тең ... ... мен ... ... ... мен ... мәні мен маңызы тек екінші дүниежүзілік
соғыстан кейін ғана зерттеліп, барша халықтың қызығушылығын тудырды. 1945
жылы БҰҰ-ның ... адам ... мен ... ... ... етуде аса үлкен маңызға ие болды. Аталған ұйымны тарапынан
қабылданған Адам құқықтарының жалпыға бірдей ... ... жүзі ... ... ... экономикалық, әлеуметтік және мәдени құқықтарының
үлгісімен таныстырды. Декларация Кіріспесінде айтылғандай, Декларация ... ... мен ... ... ... ... Осы ... кейіннен бірқатар халықаралық құжат ... ... ... мен бостандықтары табиғаты жағынан өте әмбебап түсінік болып
табылады. Адам құқықтарының әмбебаптылығын ... ... ... барлық адамдар еш кемсітусіз негізгі ... ... ие. ... ... мен ... ... ... адам мен азаматтардың ұлт, дін, нәсіл, тіл, шығу тегі,
наным-сенімдеріне ... тең ... мен ... ... ... Ер азаматтар мен әйелдер бірдей бостандықтар мен оларды
жүзеге асыру құқықтарына ие.
Екіншіден, ... ... мен ... құрамы тұрғысынан әмбебап болып
табылады. Өмір сүру, ой еркіндігі, заң алдында ... ... ... ... ... алу ... сияқты жалпыға бірдей адам
құқықтары бұл ... ... ... ... діни ... құрылым, саяси тәртіп пен мемлекеттің ... ... ... ... тән құқықтар мен бостандықтар.
Үшіншіден, адам құқықтары мен бостандықтарының ... ... ... ... ... де ... ... Адам ешкім
панаамайтын аралда, егеменді тәуелсіз мемлекетте, біреудің қарамағындағы
егемендігі шектелген ... қай ... ... ... ... мен бостандықтарына ие болады.
Төртіншіден, адам құқықтары мәселесі барлық мемлекеттердің қызығушылығын
тудыратын мәселе болып табылады. Адам ... мен ... ... ... мен ... ... оның тек мемлекеттің
ішкі істеріне қарасты мәселе еместігін айқындайды. Ол ... ... ... ... ... ... саяси
құжатында(1991ж.) көрініс тапты. Қатысушы мемлекеттердің ... ... ... ... мен заң жоғарылығына тиісті мәселелер
халықаралық сипатқа ие, себебі аталған құқықтар мен ... ... ... негізін құрайды. ЕҚЫК-нің адамзат өлшемі
саласында қабылданған міндеткерліктері барлық мүше-мемлеттерге ... ... және ... мемлекеттің ішкі істеріне жатпайтыны жарияланды.
БҰҰ-ның Бас Ассамблеясы мен Европа Кеңесінің Парламенттік ... ... ... адам құқықтарына қатысты аталған көзқарасты бірнеше рет
мойындаған болатын.
Адам құқықтары мен бостандықтарының бөлінбестігі мен өзара ... ... ... ... адам құқықтарымен айналысатын көптеген тұлғалар
құқықтар мен ... ... бір ... ... ... иерархиясын құруға ниеті пайда болады. Оның ... ... ... ... ... ... Себебі адам құқықтары
жөніндегі халықаралық ... ... әр ... дәрежедегі
міндеткерліктер жүктейді.
Мысалы, Экономикалық, әлеуметтік және мәдени құқықтар жөніндегі халықаралық
пакт құқықтарды тек тілек ... ғана ... ... Пактке қатысушы
әрбір мемлекет жеке өзі, сонымен қатар халықаралық көмек пен ынтымақтастық
арқылы, ішінара ... және ... ... ... ... ... тиісті тәсілдермен, оның ішінде заң шығару
шаралары арқылы осы Пактте танылған ... ... ... ... ... қамтамасыз етуге міндеттенеді”/23/.
Ал Азаматтық және саяси құқықтар жөніндегі халықаралық пакт ... ... ... ... осы ... баян ... құқықтарды өзінің аумғының
ішінде және юрисдикциясына қарасты аумақта тұратын барлық ... ... ... етуге міндеттенетінін” жариялайды.
Сонымен қатар, соңғы жылдары адам құқықтары мен бостандықтары ортақ кешен,
құқықтар жүйесін ... ... ... ... ... 1993ж.
Бүкіләлемдік адам құқықтары жөніндегі конференцияда қабылданған ... мен ... ... “Адам құқықтарының барлығы
әмбебап, бөлінбес, өзара ... және ... ... ... айқындады.
Және де “Халықаралық қауымдастық адам құқықтарына жаһандық тұрғыдан, әділ
әрі тең негізде, бірдей ... ... ... ... ... ... аймақтық
ерекшеліктер мен тарихи, мәдени және діни белгілерді есепке алу міндетті
болғанымен, ... ... ... және ... ... адам ... мен ... бостандықтарын қорғау мен қадағалуағу
міндетті” екені жарияланды/24/.
Адам құқықтарының шығу кезеңіне ... ... ... болсақ,
“адам құқықтарының бірнеше буынын” қарастырып өтуге болады.
Адам ... ... ... – ойлау еркіндігі, ар-ождан мен діни
бостандық, заң ... ... ... өмір сүру ... жеке тұлғаның
қауіпсіздігі мен еркіндігі, сот ... ... лүту ... ... ... Бұл ... адам құқығы үшін болған ұзақ ... ... ... ... заңдарында
нақтыланған. Олар жылпға бірдей адам құқықтарының ... “ең ... ... құқықтардың ішінде саяси құқықтар маңызды рол ... ... ... ... ... ... ... Саяси құқықтарға сайлау
құқығы, халық атынан ... жазу ... сөз және ... ... ашу ... ... Аталған құқықтар ХҮІІІ ғасырдағы еуропалық
және американ философиясы мен саяси-құқықтық ... ... ... олар ... ... – Адам ... ... бірдей
декларациясы(1948ж.) мен Азаматтық және ... ... ... ... және ... ... – Адам ... мен
бостандықтарын қорғау жөніндегі еуропалық конвенцияда(1950ж.) көрініс
тапты.
Адам құқықтарының екінші буыны – еңбек ету мен ... ... ... құқықтар, әлеуметтік қамтамасыз етілу, демалу құқығы, балалар мен
аналардың қорғалуы, білім алу құқығы. ... ... ... ... ... үшін болған күрес барысында қалыптасты.
Бұл құқықтардың іске асуы ... ... ... ... яғни
жарияланған әлеуметтік, экономикалық және мәдени ... іске ... ... кепілдік берілуі қажет. Адам құқықтарының екінші буыны
бірінші дүниежүзілік соғыстан ... ... ... Екінші буын
құқықтарының халықаралық құқық қағидаларында мойындалуы ... ... ... идеологиялық және саяси ымырасының нәтижесі болып
табылды. БҰҰ-на Кеңес Одағы тарапынан ұсынылып, ... әлем ... ... ... құқықтардың халықаралық құжаттарда бектіліуі
идеясы 1948 ж. Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясын ... Адам ... ... ... ... ... ... да
ұзақ талқыға салынған болатын.
Адам құқықтарының үшінші буыны - жеке ... мен ... ... ... ... құқықтары, бейбіт өмір сүру, таза қоршаған орта құқығы, өзін-
өзі билеу құқығы, қарусыздану құқықтары мен ... ... ... ... Адам ... үшінші буыны екінші дүниежүзілік соғыстан
кейін ғана қалыптасты.
Жоғарыда айтылғандай, адам ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етуде Ұлттар Лигасының маңызы зор
болды. Ұлттар Лигасы ... ... ... ... мен балалар
саудасына қарсы бірқатар келісімдер жасалынды. ... ... және ... аз ... ... ... арнайы халықаралық құқықтық
шаралар жетілдіріле түсті. Ұлттар Лигасы адам ... мен ... ... тек ... құқықтармен ғана айналысқан болатын. Сонымен
қатар оған мүше-мемлекеттерді заңды күшке ие ... ... ... ... жоқ. Осы ... 1945ж. әлемдегі ең беделді халықаралық ұйым
- БҰҰ-ның ... адам ... ... ... ... ... ... құқықтарын қорғауды жүзеге асыру барысында белігі бір іс-шаралар реті
қалыптасқан болатын: а.тұжырымдаманың қалыптасуы; ә.адам құқығы ... б. ... ... ... және ... құқықтарын жүзеге
асырудың саяси және заңды жүйесінің құрылуы. Аталған іс-шараларға негізделе
отырып, БҰҰ қазіргі ... ... ... жүктелген міндеттемелерді орындауда.
1.2 Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясының (1948ж.) маңызы
Адам құқығын қорғау мен қамтамасыз ... ... рет ... ... - Адам ... жалпыға бірдей декларациясы болды.
Адам құқықтары жөніндегі декларацияны жасап шығару мәселесі 1943-1945жж.
БҰҰ ... ... ... АҚШ ... ... қауымдастық 1945 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымын құрып, сол жылдың
25 маусымында БҰҰ-ның Жарғысын бекіткен болатын. Аса ... ... ... бірі ... ... ... ... халықаралық
бейбітшілік пен қауіпсіздікке қолдау көрсетуді, осы мақсатта бейбітшілікке
төнетін ... ... және ... ... ... мен ... ... бұзушылықтарды басып отыруды және бейбітшілікті бұзуға әкелетін
халықаралық даулар мен ахуалдарды ... және ... ... ... ... ... ... және шешуді адамзаттың ең басты
мақсаты ретінде бекітеді. Жалпы, БҰҰ-ның ... мен оның ... ... ... ... ... ... соғыс себепкер
болған еді.
Болашақта адам баласын зорлықтан, ұлттық, нәсілдік, әлеуметтік, мүліктік
және басқа да ... өзге де ... ... жер
бетіндегі барлық мемлекеттер үшін міндетті халықаралық ... ... ... ... ... ... ... қажеттігін басшылыққа алған БҰҰ-
ның Бас Ассамблеясы 1948 жылғы 10 ... Адам ... ... ... қабылдады/2/.
Өткен жылдың 10 желтоқсанында Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас ... ... ... ... ... ... 60 ... тойлаған
болатын.
Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясының жобасын дайындау мен ... өте ... ... және ... тартыста өткені тарихтан
белгілі. Әртүрлі көзқарастар мен ұсыныстарды салыстырып, саралап, қарап
барып БҰҰ-ның Бас ... ... ... сайыстың нәтижесі ретінде
Декларацияның осы күнгі мәтінін бекітті. Декларация жобасының 1400 ... өзі оның әр ... ... ... ... ... ... Франция және өзге де батыс елдері 1215 ... ... ... 1776 ... ... ... ... 1789 жылғы
Францияның Адам және азамат құқықтары декларациясының ережелерін ... ... ... және ... ... ... ... ұсынса, өзге
мемлекеттер (Мексика, Ирландия, КСРО және басқа елдер) әлеуметтік және
экономикалық құқықтардың ... орын ... ... ... басты айта кететін нәрсе — Декларация адам құқықтарын жеке бір елдің
ішкі проблемасы емес, оның ... ... ... де ... ... екенін бекітті. Жалпы айтқанда, бұл құжат XX ғасырдың ... ... ... нормативтік үлгісіне және бүкіләлемдік құқық
қорғау қозғалысының түпқазығына айналды/4/.
Адам құқығы саласындағы халықаралық қорғау механизмін ... ... дәл ... не ... сондай өзекті болып табылды және оны жаңа ... ... ... ... ... ... ... кейіннен Адам құқықтарының жалпыға бірдей ... ... ... Олар ... пункттерге негізделді:
• “Адам құқықтарына деген елемеушілік, менсінбеушілік адам баласы арының
зығырданын қайнататын ... ... ... соғады”.
• “Дүние жүзі адамдары сөз бен наным-сенім бостандықтарына ие болып,
үрей мен мұқтаждықтан ада болатын ... құру - адам ... ... ... ... ... адамның лайықты өмір ... ... ... ... ... ... ... қажет болды).
• “Адам баласы зорлық-зомбылық пен қанауға қарсы ... ... ... ... үшін, адам құқықтары заң билігімен қорғалуы
тиіс”.
• БҰҰ Жарғысы ... ... ... ... ... мен негізгі бостандықтары жалпыға ... ... ... ... ... ... ... толыққанды
жүзеге асыру жолында осы құқықтар мен бостандықтардың мән-мағынасы мен
ерекшеліктерін ұғынып түсінудің маңызы зор”.
• Құқықтар мен еркіндіктердің бірыңғай ... ... адам ... қадамдарға негіз бола отырып, олардың жалпыға бірдей
мойындалуы мен жүзеге ... үшін ... және ... ... ықпал жасайды/5/.
АҚШ-ң Адам құқықтарының декларациясын жасап шығару ұсынысы ... ... заң ... Бейбітшілікті қамтамасыз
ету жөніндегі комиссия, Американ жобалау ... ... ... Олар Адам ... декларациясын жасап шығарумен айналысып,
оны БҰҰ Жарғысының мәтініне ... оған ... ... ... ... ... Америка мемлекеттері де осы позицияларды ұстанды. Америка
ұйымдарының қысымымен 1944ж. ... ... КСРО және ... қатысқан БҰҰ Жарғысын жасаудағы конференцияда АҚШ үкіметі Жарғыға
Адам құқықтарының декларациясын қосуды ... ... ... бұл ... мен Ұлыбританияның наразылығын тудырды, себебі олар Жарғыда ... ... ... - ... ұйымның құрылымы мен атқаратын жұмысы деп
пайымдады. Жарғыны жасап шығарудың бұл деңгейінде адам ... ... ... деп ... келу үшін АҚШ ... Жарғыға тек БҰҰ-ң адам құқығы саласындағы
мақсаттары мен міндеттерін қосуды ұсынды. ... ... АҚШ пен ... мемлекеттері 1945ж. мамыр-маусымында өткен БҰҰ Жарғысының соңғы
нұсқасын бекіткен ... ... ... ... ... ... және басқа да үкіметтер Жарғыға БҰҰ-
ң адам құқығы саласындағы стратегиясын ... ... ... берген болатын.
Осылайша БҰҰ Жарғысында БҰҰ-ң адам ... ... ... ... БҰҰ ... ... ... Жарғысында “адам құқығын қорғау” сияқты ... ... ... ... мен ... ... ... атап көрсеткен жөн.
Оған себеп болған келесі мәселе – ... ... ... және ... ... адам құқығын мемлекеттің ішкі істеріне
жататын мәселе деп қарастырды және ... бұл ... ... да бір
бақылау құқығын беруге дайын болған жоқ. Бұл ұстанымдар ... 2 бап, ... ... тапты. Онда “БҰҰ-ң осы Жарғы негізінде мемлекеттің ... ... ... ... ... ... қабылдауға қатысқан 58 мемлекеттің 48-і ғана бұл ... да, 8 ... ... ... бас ... ал қалған екеуі отырысқа
қатысқан жоқ. Дауыс ... бас ... ... КСРО секілді
социалистік даму үлгісіндегі мемлекеттер жатты. Сауд Арабиясы да ... жоқ ... Оның ... ...... ... ... ішкі тәртібіне қайшы келуі. Оған Декларацияда
жарияланған әйел мен еркек ... ... ... ... болады. Мысыр
өкілі Раафат мырза да Декларацияның 17 және 19 ... ... ... Онда ... неке құру ... ... ... Алайда барлық
мұсылман мемлекеттеріндегідей Мысырда да мұсылман әйелдерінің басқа ... ... ... ... салынған. Аталған мәселелер қарастырылып,
ортақ ымыраға келуге бар жағдай жасалынған болатын/7/.
1948 жылы 10 ... ... ... ... Бас ... Адам
құқықтарының жалпыға бірдей ... ... оның ... бірі ... ... ... бұл ... “барлық
халықтар мен мемлекеттер жүзеге асыруға ... тиіс ... ... Ол ... ... мен әлем халықтарын Декларацияда
жарияланған бостандықтар мен құқықтардың бұзылмауына және мойындалуына өз
үлесін ... ... Әр жыл ... 10 ... яғни ... күн, әлемде Адам құқықтарының күні деп тойланады.
Декларацияның 1 және 2 баптарында ... ... ... азат және ... мен ... тең ... дүниеге келеді” және Декларацияда
көрсетілген ... ... мен ... ... ... тіліне, дініне, саяси немесе басқа да наным-сенімдеріне, ұлттық
немесе әлеуметтік тегіне, мүліктік, тектік-топтық немесе басқа ... ... ... ... құқықтар мен бостандықтарға
алаланбай, бірдей ие болуы тиіс” деп көрсетілген/8/.
Декларацияның 3-21 баптарында ... ... және ... ... ... келесілер жатқызылған:
• Өмір сүру, бостандықта болу және жеке басына қол сұғылмау құқығы;
• Құлдықтан және кіріптарлықтан еркін болу;
... ... ... ... ... жатпайтын
қатігездік жолмен жәбірленуден немесе жазаланудан еркін болу;
• Қайда жүрсе де құқық субъектісі ретінде танылу құқығы; заң ... ... ... ... ережелерін бұзатын кемсітуден немесе
кемсітуге арандатушылықтың барлық түрінен тең қорғалу құқығы; негізгі
құқықтарының ... ... ... ... ... сот арқылы
тиімді түрде қалпына келтіру құқығы;
• Адамның жеке немесе отбасылық ... ... өз ... ... ... ... хат ... құпиясына
қол сұғылуынан, ар-намысы мен абырой беделіне ... ... ... Жүріп-тұру еркіндігі;баспана құқығы;азаматтық алу құқығы;
• Некеге тұрып, отбасын құру құқығы;мүлік иемдену құқығы;
... ... және дін ... ... және ... ... білдіру құқығы;
• Бейбіт жиналыстар мен ассоциацияларды құру ... Өз елін ... ... тікелей араласу және мелекеттік қызметке тең
дәрежеде қол жеткізу құқығы.
22-27 баптарда адамдардың экономикалық, әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... ету құқығы; тең еңбек үшін еш ... тең ... ... ... құру мен ... кіру құқығы;
• Тынығу мен мәдени демалыс құқығы;
• Адамның денсаулығы мен әл-ауқатын қамтамасыз етуге лайықты өмір сүру
деңгейінің ... ... алу ... ... мәдени өміріне араласу құқығы.
Соңғы баптарда (28-30) “әр адамның Декларацияда баян етілген құқықтары мен
бостандықтарын толық жүзеге ... ... ... және халықаралық
тәртіпке құқылы” ... ... ... мен бостандықтарын жүзеге
асыруда әр адам тек басқа адамдардың құқықтары мен бостандықтарын тиісті
түрде тану мен ... ... ... жағдайда ғана және демократиялық
қоғамдағы моральдің, қоғамдық тәртіп пен игіліктің әділетті ... ... ... ... ... ... ... шектеуге
ұшырауы тиіс” екендігі және әр ... өзі ... ... ... ... баян ... себепті қазіргі күннің өзінде Адам құқықтарының ... ... ... ... ... Оның бірнеше себебін қарастырып
өтуге болады.
Біріншіден, Декларация – мүше-мемлекеттер тұлғаның ... ... ... ... ету мен ... ... болған әр адамға
тиісті құқықтар беруге талпыныс ... ең ... ... ... ... ... адам құқықтарын сыйлау міндетінің бекітілуі ... ... ... ... ... отырғанын айқындауды қажет етті. БҰҰ
Жарғысының жасалынуы кезінде оған адам құқықтарының тізімін кіргізу туралы
ұсыныстар да ... ... ... ... ... жоқ. ... акт ... алуы себебінен онда жоғарыда аталған ұсыныстардың
орын алуы орынсыз болды. Сонымен қатар құқық ... ... ... ... ... ету ... мен ... механизмдерін
жасауды талап еткен болатын. Және, ең ақырында, адам ... ... ... оны толықтай өзгертуді талап етті. Осыған орай ... ... ... ... ... туды. Ондай құжат Адам
құқықтарының жалпыға бірдей декларациясы болды. Яғни Декларацияны ... ... адам ... мен ... ... ... қарастыруға болады. Кейіннен бұл тізім қайта қаралып, құқық саны
тағы толықтырылды.
Екіншіден, мемлекеттердің ең алғаш адам ... ... ... ... ... құжат заңды күшіне ие болмай, тек ұсыныс ретінде ... өте ... ... ... Себебі БҰҰ тиісті халықаралық келісімді
жасаған жағдайда, бұл жұмыстың бірнеше онжылдықтарға созылып кету ... ... ... ... ие құжаттарды ұсыныстарға қарағанда
әлдеқайда ұзақ әрі мұқият қарастырады. Адам ... ... ... ... ... 18 жыл уақыт кетті( Адам құқықтарының жалпыға бірдей
декларациясын оларға негіз ретінде ... ... ... тек ... ... ... яғни бұл процесс тағы 10 жыл қажет ... ... ... яғни ... ... ... одан ... Декларация
негізінде тиісті келісімнің қабылдануы, БҰҰ-ң адам құқығы саласындағы
саясатына тән ... ... де атап ... жөн. Адам ... ... да бір ... ... шығару – бұл мемлекет ұстанымдарын алдын
ала үйлестіру, қажетті ... ... ... ... ... болып табылады. Алайда қабылданған декларациядан кейін әрдайым
тиісті келісім жасалына бермейді. Ондай ... ... бір ... ... міндеттер орнатудың алғышарттарының ... ... ... ... күшке ие міндеттерді қабылдауға дайын ... ... ... ... да ... Адам құқығы жөніндегі
халықаралық келісім алдын ала ... ... ... ... ... Яғни бұл жағдайда ұстанымдарды алдын ала үйлестіру қажеттілігі
жоқ ... ... ... ... ие нормаларды қабылдауға дайын болады.
БҰҰ-ң адам ... ... ... мүше-мемлекеттердің мүдделерін
мен ұстанымдарын көздейтін алғышарт құжат деп қарастыруға болады.
Үшіншіден, Адам құқықтарының жалпыға бірдей ... ... ... да бағыттаушы құрал болды. Ол көптеген ... ... ... ғана ... ... қатар кең мағынадағы
Ұлттық заңнама негізі ретінде де алынған болатын. Бұл өте маңызды ... ... заң – бұл ... ... адам ... саласындағы алғаш
танысатын құжаты. Декларацияның Кіріспесінде: “...адам құқығының заң
билігімен қорғалуы керек ” ... ... ... ... ... ... саласындағы халықаралық ынтымақтастық жолдары айқындалған болатын:
ең бастысы – мемлекетішілік шаралар, ұлттық нормаларды ... ... ... ... мен оның ... ... қажетті шаралар
қолданумен айналысатын арнайы органдардың жұмысы.
Төртіншіден, Декларация адам ... ... ... ... ... ... ... толыққанды жүзеге
асыру жолында осы құқықтар мен ... ... ... ұғып ... маңызы зор” деп көрсетілген/11/. Яғни, адам
құқығы әлемнің әр ... ... ... әр ... ... ... қол ... ережелерін қабылдау келісілді/12/.
1.3 БҰҰ-ның мүше-мемлекеттерінің адамның саяси, азаматтық, ... және ... ... ... ... ... қабылдаған
құжаттары
а) Азаматтық және саяси құқықтар туралы ... ... ... ... және ... ... туралы халықаралық пактілер.
Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясы қабылданған соң ... ... тағы екі ... ... шығару жұмысы басталған болатын.
Оның бірі – экономикалық, ... және ... ... туралы, екіншісі
– азаматтық және саяси құқықтар жөнінде. Олар Декларацияда ... ... ... ... беру үшін ... әлеуметтік және мәдени құқықтары туралы халықаралық пакт,
Азаматтық және ... ... ... ... пакт пен ... және
саяси құқықтар туралы халықаралық пактіге қосымша Факультативті хаттама
1966 жылы 16 ... Бас ... бір ... қабылданды. Бұл
құжаттар Декларацияның өзімен және 1989 жылы ... ... ... ... Адам ... ... ... билль
деген атпен белгілі болды/13/.
Пактілер Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясына негізделгенімен,
қамтитын ... әр ... Екі ... ... және ... ең басты құқық – бұл халықтардың өзінің мемлекеттік ... шешу және ... ... мен ... ... ... ... әлеуметтік және мәдени құқықтар туралы халықаралық пакт 1976
жылы 3 ... ... ... 1994 жылы 31 ... оған қосылған
мемлекеттер саны 131-ге жетті.
Пакт келесідей ... ... ... ... мен ... ... Әділ және ... еңбек жағдайына ие болу құқығы;
• Әлеуметтік қорғалу құқығы;
• Білім алу және мәдени еркіндік пен ... ... ... ... сәйкес аталған құқытар еш кемсітусіз жүзеге асырылуы тиіс. Пактіге
қатысушы мемлекеттер мерзімді түрде ... ... ... ... ... тиіс (ЭКОСОС). Кеңес Пактіні жүзеге асыруға
көмек көрсету үшін экономикалық, әлеуметтік және мәдени құқытар ... ... ... ... ... Ол ... ... оны мүделлі
үкімет өкілдерімен талқылайды. Оның ... ... ... ... ... мүше-мемлекеттерге Пактіде көрсетілген құқықтарды жүзеге
асырумен қатар, ... ... ... және ... ... ... аудартуға бағытталған. Сонымен
қатар, Комитет Кеңеске жеке баяндамаларды қарастыру нәтижелері ... ... ... ... және ... құқықтар жөніндегі халықаралық
пакт пен оған қатысты бірінші Факультативті хаттама 1976 жылы 23 наурызла
күшіне енді. 1994 жылы 31 ... ... ... Пактіге 129,
Хаттамаға 80 мемлекет қосылды //.
Пактіде жүріс-тұрыс еркіндігі, заң алдындағы ... ... сот ... ой, ... дін, наным-сенім еркіндігі, бейбіт жиналыс еркіндігі,
кәсіподақ еркіндігі, мемлекеттік іске араласу ... мен аз ... ... көзделген. Келесідей әрекеттерге тыйым салынған: адамды
қасақана өмірінен айыру, еріксіз қамауда немесе ... ... ... ... ... пен күштеп жұмыс істеткізу;азаптау немесе
адамның қадір-қасиетін қорлайтындай адамшылыққа жатпайтын қатыгездік жолмен
жәбірлеу немесе жазалау, жеке ... ... ... ... ... ... нәсілдік немесе діни өшпенділікке әкеп соғатын, өздігінен
кемсітуге, ... ... ... болып табылатын
қандай да бір үгіт жүргізуге тыйым салынған //.
Пакт бойынша оны ... ... ... ... жүзеге асуы
туралы мүше-мемлекеттердің өткізген баяндамаларын қарастыруға арналған 18
адамнан тұратын Комитет құру көзделген. Комитет ... ... ... ... ... Сонымен қатар Комитет мүше-
мемлекеттерге Пактінің жалпы ... ... ... ... іс-
әрекеттер жөнінде көмек көрсетеді. Арнайы ережелердің сақталуы ... ... да бір ... ... ... ... ... орындамауы жөніндегі арыздарын қабылдауы мүмкін.
Адам құқықтары жөніндегі ... ... ... ... ... жеке ... ... шағымдарды да
қарастыруға құқылы. ... ... ... Факультативті хаттамада
бекітілген. Комитет өзінің жабық жиналыстарында жеке тұлғалардан келіп
түскен шағымдарды ... ... ... ... мен басқа да жеке
заттары құпия түрде сақталады. Сонымен қатар Комитет шығарған ... біте сала ... Бас ... ... Комитеттің жыл
сайынға баянадамасында қайталанады. Бірінші Факультативті хаттамаға сәйкес
жеке тұлғалардан келіп түскен ... ... ... ... ... ... өз заңнамаларына өзгертулер енгізген болатын.
Көптеген жағдайларда қамаудағылар босатылып, адам құқығының бұзылуына ... ... ... ... ... ... ... бекітілген ережелер мен қабылданған шешімдерді орындауын
қадағалайтын механизм құрылған.
Ату жазасына қарсы ... ... және ... құқықтар жөніндегі
халықаралық Пактіге қатысты екінші ... ... Бас ... жылы 15 ... ... 1994 жылы 31 желтоқсанда екінші
хаттамаға сәйкес 26 мемлекет өздеріне міндеттемелер алып, оған ... ... ... ... Адам ... ... ... құқығы жөніндегі халықаралық билльмен қатар адам ... ... ... бойынша халықаралық құқықтық актілер қабылданды.
ә). Нәсілдік жікшілдіктің барлық түрлерін жою жөніндегі халықаралық
конвенция. Нәсілдік жікшілдіктің барлық ... жою ... ... іске асу ... қарастырғанда адам құқықтары жөніндегі
пактіні талқылаудағы тәжірибелерге сүйенді. Бұл ... іске ... да ... талқылағандағыдай әр түрлі көзқарастарға кездесті.
Яғни, кейбір социалистік ... ... ... ... ... ... және мемлекетаралық ақпараттарды қарау түрін жақтады/1/.
Олардың ... ... ... ... ... өте ... ... бұзылуы сияқты мәселенің болуы еді. Сол ... ... ... кең ... өкілеттілікке ие болуға тиіс.
ІІ ТАРАУ. БҰҰ-ң адам құқығын қорғаудағы қызметі
Адам құқықтарын қадағалайтын бақылаушы органдар
1946 жылы ... ... Адам ... ... ... БҰҰ Бас
Ассамблеясына ЭКОСОС арқылы адам құқығы ... ... ... ... мен ... беруге міндеттеледі. Уақыт өте келе
Комиссия БҰҰ-ң адам ... ... ... ... ... ... үкіметаралық және бейүкіметтік ұйымдардың форумы ... Бұл ... ... ... адам ... ... ойларымен бөлісуге мүмкіндік алады. Үш жылға сайланатын 53 мүше-
мемлекеттен құралған Комиссия жыл сайын 6 аптаға ... ... ... жиналады/16/.
Соңғы жылдары Комиссия нақты мемлекеттер мен территорияларда, сонымен қатар
нақты салалардағы адам құқықтарының бұзылу мәселелерін қарастырушы механизм
құрды. Бұл ... ... ... құру мен нақты мемлекет пен мәселе
бойынша арнайы баяндамашыларды бекітуді көздейді.
Аз ... ... ... мен ... ... алу ... Подкомиссия
1946 жылы ЭКОСОС тарапынан Комиссия жұмысына ... ... үшін ... Ол ... ... ... ... қатысатын 26 сарапшыдан тұрады.
Подкомиссия кепілдемелер беріп, ұлт,дін,нәсіл және тіл ... ... ... мен ... ... алу мәселелері бойынша зерттеулер
жүргізеді/17/.
Адам құқықтары жөніндегі бүкіләлемдік конференция және оның шешімдерін
жүзеге асыру
Тегеран ... ... адам ... ... ... конференциядан
кейін 25 жыл өткен соң 1993 жылғы Венадағы бүкіләлемдік конференция адам
құқықтары мен бостандықтарын ... ету мен ... ... талпыныстарындағы маңызды қадам болды. ... Вена ... мен ... ... ... адам құқықтары мен бостандықтарын қамтамасыз ету мен
қорғауға бағытталған болашақ ... ... ... ... жылы БҰҰ Бас ... ... Конференцияның күн тәртібі келесі
пункттерден құралды:
• Адам құқығы саласындағы прогресске кедергі болатын факторларды анықтау
мен олардың алдын алу ... ... ... ... және адам ... ... қамтамасыз ету арасындағы
тәуелділік;
• Адам құқықтарын жан-жақты жүзеге асыру саласында ... ... Адам ... ... ... ынтымақтастықты нығайту, БҰҰ-ң
әрекет және механизм пәрменділігін арттыру мен бұл әрекеттерді жүзеге
асыру үшін қажетті қаржылық және ... ... ... ... ... ... және ... дамыған мемлекеттер арасында
келесідей сұрақтар бойынша айырмашылықтар байқалды: адам ... ... мен ... ... ... тәуелділік, адам
құқықтары кешенінің толықтай өзара байланысы мен бөлінбеуі, адамдардың даму
құқығы мен азаматтық және ... ... ... ... ... ... құқықтарды жүзеге асырудағы ланкестік қаупі, адам құқықтарын
қаматамасыз ету мен олардың ... ... ... реттеу
мәселелері. Ортақ шешімге келу тек соңғы дайындық ... ғана ... ... өкілдері, БҰҰ органдары мен кеңселері, Ұлттық кеңселер
мен 841 ... ұйым ... ... ... Вена ... Іс-шаралар бағдарламасын 171 мемлекет консенсус ... ... ... оны БҰҰ Бас ... да ... Бас Ассамблея
Конференциядағы ұсынылған кепілдемелерді толық жүзеге асыру үшін шара
қолдануға шақырды.
Конференция ... ... ... қол ... ... Адам ... ... жоғарғы комиссары қызметін құру туралы
ұсыныс;
• Адам құқықтарының әмбебаптылығына байланысты жағдайларды ... Даму ... адам ... ... ... ретінде ең алғаш
консенсус жүзінде тану;
• Экономикалық, әлеуметтік және ... ... ... ... оның ... және ... ... өзара байланысы туралы
шешім;
• Демократияны адам құқығы ретінде тану мен ол ... ... және заң ... ... жолдарын ашу;
• Ланкестік шаралары, әдістері мен тәжірибесі адам ... ... ... Расизм, нәсілдік жікшілдік, ксенофобия мен ... ... мен ... ... ... мен ... ... сонымен қатар адам
құқықтарының жаппай бұзылуына да ... ... Оның ... ... ... ... ... фактілері; “еш айырмашылықсыз белгілі
бір территорияға қатысты халық атынан ... ... ... ... өзін өзі ... ... ... және болашақ ұрпақтың
экологиялық қажеттіліктері; жұмысшы-мигранттар, мүгедектер мен босқындарды
қоса отырып, қоғамның “ерекше қорғауға алынатын” топтары ... ... адам ... ... әрекет бағдарламасына әйел құқығын ... жаңа ... ... ... ... ... есепке ала
отырып, әйелдер мен қыз балалар құқығын қарастыру бар.
Декларация мен Іс-шаралар ... БҰҰ ... ... ... ... ... ... аймақтық ұйымдар мен қаржыландыру және даму
мекемелері адам құқықтарын жүзеге асыру мен ... ... ... ... ие ... ... екендігі мойындалды/19/.
Адам құқықтары жөніндегі жоғарғы комиссар
1993 жылы желтоқсанда Бас Ассамблея БҰҰ-ң Адам ... ... ... ... БҰҰ-ң қызметші тұлғасы ретінде бекітті. Оған ... ... және ... ролі ... адам ... ... ... жүзеге асыру міндеті жүктелді. Алғашқы Жоғарғы комиссар 1994
жылы ақпан айында ... ... ... ... ... ... мәдени,
саяси және әлеуметтік қорғау мен қамтамасыз ... ... ... ... ... ету мен жүзеге асыру және бұл мәселеге БҰҰ
органдары тарапынан қолдау көрсету; Адам құқықтары Орталығы және ... ... ... ... ... мен ... және қаржылай көмек көрсету;
адам құқықтарына байланысты мәселелерге қатысты БҰҰ-ң қоғамдық ақпарат
бағдарламалары мен ... беру ... ... ... әлемдегі барлық
адам құқықтарының толық жүзеге ... ... шешу мен ... ... ... көрсету; адам құқықтарын құрметтеу ... ... ... ... БҰҰ жүйесінің органдары бекіткен
мәселелерді шешу мен ... адам ... ... мен жақсарту мәселелері
бойынша кеңес беру.
Жоғарғы комиссар сонымен қатар адам құқықтарын ... ... ... ... етудегі халықаралық ынтымақтастықты ... БҰҰ ... адам ... ... іс-әрекеттерді реттеу; пәрменділігін
арттыру ... БҰҰ ... ... ... және
нығайту; Адам құқықтары орталығының әрекеттерін бақылауды ... ... жылы 28 ... Бас ... БҰҰ Бас Хатшысы Пан Ги Мунның ұсынысын
бір ауыздан қабылдап, Наванетхем Пиллэйді (Оңтүстік Африка) БҰҰ Адам ... ... ... ... ... Оның ... мерзімі
2008 жылы 1 қыркүйекте басталды.
2004 жылдың 1 шілдесінен 2008 жылдың 30 маусымына дейін БҰҰ Адам ... ... ... ... ... ... ... атқарған
болатын.Оның алдында осы қызметте болған Сержиу Виейра ди Меллу (Бразилия)
БҰҰ Ирақтағы миссия басшысы қызметін ... ... жылы 19 ... БҰҰ ... ... болған жарылыс
нәтижесінде қайтыс болды. Өтпелі кезеңде Адам құқықтары ... ... ... Бертран Рамчаран (Гайана) атқарды.
Адам құқықтары Орталығы
Адам құқықтары Орталығының мақсаттарына БҰҰ органдарына адам құқығын ... ... ... ... ... ... ... өтініші бойынша
зерттеулер жүргізу, адам ... ... ... ақпарат жариялау мен
тарату жатады. Орталық адам құқықтары жөніндегі органдарға, оның ... ... ... ... мен аз ұлтты халықтарды қорғау ... ... алу ... ... қызмет етеді.
Женевада орналасқан орталыққа Адам құқықтары жөніндегі Бас ... ... мен 5 ... және адам ... ... Жоғарғы
комиссар басқармасы кіреді. Байланыс бөлімшесі адам құқықтарының бұзылу
мәселелері жөніндегі ақпаратты ... ... ... ... адам ... ... құрған Жұмысшы топтары мен Арнайы
баяндамашылар сияқты зерттеу ... ... ... және ... ... орындарына миссиялар жіберуді ұйымдастырады.
Халықаралық құжаттар ... адам ... ... ... ... ... асырылуын қадағалайды. Заң ... ... ... алу бөлімшесі адам құқытары жөніндегі құжаттарды
дайындауға көмек көрсетіп, Подкомиссия ... ... ... ... ... ... ... және кеңес беру қызметін
көрсету бөлімшесі кеңес ... мен ... ... ... ... ... ... функцияларды жүзеге асырады. 1994 жылы ... ... ... ретінде техникалық көмек көрсетілді.Орталықтың
жергілікті бөлімшелері Гватемала, Камбоджа, Бурунди, Хорватия, ... ... ... ... ... ... күрес
Біріккен Ұлттар Ұйымы адам құқықтарының бұзылуына қарсы күресті ... ... мен ... ... ... және жеке тұлғалар мен ұйымдар
шағымдарын құпия түрде қарастыру арқылы жүзеге ... ... ... ... мен аз ұлтты халықтарды ... ... ... алу ... ... жыл ... ашық ... елде көрініс тапқан адам құқықтарының ... ... ... ... мен ... ... ... күмән туғызатын мәселелер
бойынша ақпарат береді, ал оған қатысты үкіметтер жауап ... ... ... ... ... ... барысында зерттеу жүргізу
үшін сарапшылар тобы құрылуы мүмкін, қарастырылып отырған ... ... ... ... ... ... ... көрсетіліп,
бұзылу фактілері сынға алынады.
Мемлекеттегі болған жағдай өте күрделі болған ... ... ... ... тобына(Жұмысшы топ) немесе жеке ... ... ... ... ... ... ... құқылы. Аталған
сарапшылардан алынған ақпарат негізінде Комиссия тиісті үкіметті қажетті
өзгертулер енгізуге ... Ол ... ... ... үкіметпен
ынтымақтастық барысындағы адам ... ... ... толық
көлемде қалпына келтіруге қажетті көмек көлемін бағалау үшін сарапшыларды
тағайындауы мүмкін. Көп жағдайда зерттеулер ... ... ... ... және ... ... ... да территориялардағы адам
құқығының бұзылу фактілерін Комиссия 1968 ... бері ... жылы ... ... ... бойынша Комиссияның Арнайы баяндамашылары
Ауғанстан, Бурунди, Куба, Экваториалды Гвинея, Иран, Ирақ, Мьянма ... ... қоса ... оккупацияланған араб территориялары,
Руанда, Судан, бұрынғы ... мен ... ... ... ... нақты мемлекет шеңберіне жатпайтын адам құқығын
қамтамасыз ету мен бұзылуының “тематикалық” мәселелерін ... ... ... ... ... ... қарастырады. Мысал ретінде Жұмысшы топтың
зорлық-зомбылық пен еріксіз жоғалып кету мәселелері және Жұмысшы ... ... ... ... келтіруге болады.
Арнайы баяндамашылар сот құзырынан тыс әрекеттер немесе озбырлық әрекеттер,
өлім жазасына тарту туралы ... ... үшін ... Арнайы
баяндамашылар зерттеген адам құқықтары ... ... ... атап көрсетуге болады:діни шыдамсыздық фактілері, ... ... ... қатысты зорлық; балалар проституциясы,
коммерциялық ... ... ... бала ... алу. ... ... мен ұйымдардан шағымдар келіп түседі. Қажетті жағдайда олар ... ... ... ... адам құқықтарының бұзылу жағдайлары мен
оларды болдырмау мәселелерін зерттейді.
Адам құқықтарының бұзылуы бойынша ... ... ... адам құқықтарының бұзылуы бойынша шағымдар
Нәсілдік жікшілдіктің барлық түрлерін жою туралы ... ... ... мен ... ... ... ... отырып,
мемлекеттер БҰҰ-н өз азаматтарынан құқықтарының бұзылуы жайлы ... ... етуі ... ... асырылуын бақылайтын Комитетке осы Конвенцияға қатысушы
мүше-мемлекет азаматынан шағым түскен ... ол ... ... алып , ... ... ... ... Комитет бұл мәселенің
қандай да бір басқа халықаралық форумда зерттелмеуін және барлық жергілікті
заңды қорғау әрекеттерінің нәтижесіз аяқталағанын ... ... өз ... Бұл шарттар жүзеге асқан ... ... ... мен
мемлекеттен келіп түскен барлық ақпаратты екі жаққа да ... ... өз ... ... ... сәйкес адам құқықтарының бұзылуы жайлы шағымдар
Жыл сайын БҰҰ-на жоғарыда аталған шағым беру ... ... ... адам ... ... ... ... хаттар мен ақпараттар
келіп түседі. Осы шағымдарды қарастыру үшін ... ... ... ... отыратын процедура әдетте процедура 1503 деп
аталады.
Арнайы комитеттердің бірі ... ... ... адам ... ... ... мен ... құпия түрде жинастырылып, адам
құқықтары жөніндегі Комиссия және ... ... ... ... ... жіберіліп, оларға жауап қайтару
мүмкіндігі беріледі.
Жеке ... мен ... ... ... ... қарастырады. Егер
де ол “адам құқықтарының бұзылуы іс жүзінде тұрақты көрініс ... ... онда ... ары ... ... ... ... Комиссияға
жіберіледі. Шағымдар жабық жиналыстарда талқыланып, Комиссияның ЭКОСОС-қа
баяндама жіберу туралы ... ... ... ... ... ... жиналыстар барысында Комиссия әлемнің барлық аймақтарынан келіп
түскен ... ... ... ... сай келуі тиіс:
• Шағым БҰҰ Жарғысы қағидаларына қайшы келсе ... ... ... ... ... ... үкімет бар күшін салып қарастырғанның өзінде де адам ... ... ... көрініс тапқан жағдайда ғана шағым
қабыданады;
• Шағымдар жеке тұлғалар ... ... адам ... ... мүмкін;
• Құпия шағымдар және бұқаралық ақпарат көздерін ... ала ... ... қабылданбайды;
• Әр жолдамада фактілер, шағымдану мақсаты мен ... ... ... процедурасына сәйкес қарастырылатын шағымдар келесі мекен-жайға
жіберіледі: 41-22-917 Support Services Branch
OHCHR-UNOG
1211 Geneva 10, ... (4122) ... ... тыс қол ... мен адамдардың жоғалып кетуі
Адам құқықтары жөніндегі Комиссия сот құзырынан тыс ұйымдастырылған өлім
жазасы мен ... ... кету ... ... арнайы
процедураларын бекіткен болатын.
Адамдардың еріксіз, зорлық әрекеттердің нәтижесінде жоғалып кету ... ... тобы ... 3 рет ... ... ... және ... ұйымдардан, жеке тұлғалар, олардың
жанұялары мен өкілдерінен ақпарат алады. Ол осы ... ... ... ... кеткен тұлғаның өмірі мен тұрғылықты жайы ... ... ... беру ... ... ... ... кейін
келіп түскен барлық ақпарат жоғалып кеткен адамның туыстарына жіберіліп
отырады. ... ... мен ... кету және оны ... ... ... ... тиісті үкіметтерге және Комиссияға жіберіледі.
Жұмысшы топ ... ... ... шара ... ... асыруға
мүмкіндік беретін “шұғыл шара қабылдау” процедурасын құрды.
1982 жылы Адам ... ... ... сот ... тыс өлім ... немесе үкімет бұйрығы әлде қолдауы бойынша жасалынатын адам ... ... ... ... ... бекіткен болатын. Ондай
әрекеттер соғыс немесе қарулы қақтығыс ... ... ... ... мен адам құқықтары бұзылуының сипаты болып табылады.
Арнайы ... ... ... ... әсіресе ақпарат сот құзырынан тыс
өлім жазасын немесе озбырлық әрекеттерді көздеген жағдайда жауап беруге
өкілеттілік ... Ол ... ... ... ... ... ... асыра отырып, өлім қаупі туған адамдардың өмірін қорғау
туралы жедел жолдау жіберуі мүмкін. ... ... ол сот ... ... ... қолданылуы мен озбырлық әрекеттер жөніндегі ... ... ... ... беру ... жібереді. Ол үкімет
шақыруымен елдерді аралауға да ... ала ... Оның ... ... ... ... ашық ... талқыланады.
Азапталуға қарсы күрес
1975 жылы Бас Ассамблея барлық тұлғаларды азапталудан және ... ... ... ... ... мен жазалау түрлерінен қорғау туралы
Декларация қабылдады. Онда аталған әрекеттердің адам ... ... ... ... 1982 жылы ... ... ... қызметшілердің, әсіресе дәрігерлердің, ... ... және ... ... ... роліне қатысты медициналық
этика принциптерін қабылдады.
1984 жылы Бас Ассамблея азаптау және басқа да ... ... ... қабылдады. 1994 жылы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша 86 ... ... деп ... оны ... тұлғаларды сот жүзінде жазалауға
шақыратын Конвенциямен келісіп, оны қабылдаған ... ... ... ... ... азапталу болған жерге қарамастан мүше-мемлекет
соттарында ... ... де бұл ... ... ... ақпараттардың болуы жағдайында халықаралық тергеу жүргізу
мүмкіндігі де ... ... ... ... алу үшін ... ... туралы
мүше-мемлекеттерден ақпарат алатын, 10 адамнан тұратын ... ... ... ... ... ... қарастырып, оған қатысты жалпы
сын айтып, өзінің жұмысы жайлы басқа мүше-мемлекеттер мен Бас Ассамблеяға
мәлімет береді.
БҰҰ-ң ... ... ... тұлғаларға ерікті көмек көрсету қоры азапталу
құрбандары мен олардың ... ... ... және ... ... Қор ... ... субсидиялардың басым бөлігі емделу мен
әлеуметтік ... ... ... жылы Адам ... ... комиссия азапталу мәселелері бойынша
Арнайы баяндамашыны бекітті. Ол азапталудың бөлек фактілері бойынша ақпарат
алып,төтенше жағдайларда ... шара ... ... Ол ... ... нақты
бір мемлекетте қалыптасқан ... ... ... ... Комиссияға азаптау мәселесі бойынша жалпы кепілдемелер ұсынады.
Адам құқықтарын қамтамасыз етуге ... ... мен оның ... алу: ... беру қызметі мен техникалық көмек
1955 жылдан бастап Адам ... ... ... адам құқықтарын
сыйлауда жайлы жағдай жасау мақсатымен кеңес қызметі мен техникалық көмек
көрсету бағдарламасын жүзеге ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік қызметкерлер мен құқық ... ... ... ... ... ... мен құжат орталықтары сияқты адам құқықтарын қамтамасыз етуге
бағытталған ұлттық мекемелерді құру жүзеге асырылады. ... ... ... мен ... процедуралары, конституция мен заң жобаларын
дайындау, халыққа лайықты құқықтық ... ... ... бірқатар
басты салаларда арнайы көмек көрсетіледі.
Нәсілдік жікшілдікке қарсы күрес
1963 жылы Бас Ассамблея нәсілдік жікшілдіктің барлық ... жою ... ... ... ... ... ... теңдігін
жариялап, нәсілі, түр-түсі немесе ұлты бойынша адамдарға қатысты ... ... ... мен БҰҰ ... жазылған принциптерді жоққа
шығару, Адам құқықтарының жалпыға ... ... ... бұзу және де ... мен ... ... достық және
бейбіт қатынастарды қамтамасыз етуге кедергі ретінде қарастырылады.
Екі жыл өткен соң Бас Ассамблея нәсілдік жікшілдіктің ... ... ... ... ... қабылдады. Конвенция 1969 жылы 4 қаңтарда
күшіне енді, ал 1994 жылдың 31 желтоқсанында оған 142 ... ... ... ... ... ... жікшілдікке жол бермейтін
және әр ... ... ... арасындағы өзара түсінісушілікке қолғабыс
болатын саясат жүргізуге ... ... ... ... ... жүктелді:
• Жеке тұлғалар, топтар ... ... ... жікшілдікке
байланысты қандай да болсын әрекеттер жасамауы және барлық мемлекеттік
органдар мен басқармалардың осы міндеттерге ... ... ... ... беруі;
• Кез келген тұлғалар немесе ұйымдар тарапынан жасалынатын нәсілдік
жікшілдікті ... ... ... ... ... және жергілікті масштабтағы Үкімет саясатын қайта қарастыру мен
нәсілдік жікшілдікке негіз бола алатын заңдар мен қаулыларды жою;
... ... мен ... ... ... ... адам құқығы саласында қабылдаған және ... ... ... ... ең ... құжаттарының бірі
болып табылады.
Конвенция құрған 18 адамнан тұратын сарапшы орган – ... ... ... ... комитет мүше-мемлекеттердің Конвенцияны ... ... ... ... ... ... үкімет
өкілдерімен талқылап, жалпы сипаттағы кепілдемелер береді. Ол ... ... ... немесе бірнеше адамнан құралған топтардан, мүдделі мемлекет
Конвенцияға Комитеттің ондай шағымдарды қабылдауға өкілеттілігін растаған
жағдайда, ... ... ... ... қарастыра алады.
1993 жылы Бас Асамблея расизм мен ... ... ... ... ... (1993-2003) жариялап, барлық мемлекеттерді заң, әкімшілік
сипаттағы шаралар, білім беру және ақпарат ... ... ... ... ... жаңа түрлеріне қарсы күреске қатысты іс-шаралар қолдануға
шақырды. Ассамблеяның айтуынша, расизм мен нәсілдік ... ... ... ... ... ... ресми доктриналарының нәтижесі
болып табылатын этникалық тазалау ... ... адам ... ең ауыр ... бірі ... ... оған ... бар күшті
жұмсау керек.
Расизм мен нәсілдік жікшілдікке қарсы бірінші онжылдық 1973жылы, екіншісі –
1983 жылы жарияланған болатын. Расизм мен ... ... ... ... екі ... ... 1978 және 1983 ... Гаванада
өткізілді.
Нәсілдік жікшілдіктің барлық түрлерін жою туралы халықаралық конвенцияның
өз күшіне енуі мен ... ... ... ... ... ... 30 жылда мүше-мемлекеттердің жүктелген міндеттерді орындауы туралы
баяндамалары мен есептерін мерзімді қарастыруы бірқатар жетістіктерге ... Әр ... ... бұл ... ... ... Ата ... жікшілдікке тыйым салу туралы өзгерістер енгізу; нәсілдік
жікшілдікпен күресу мақсатымен ... мен ... ... түрде қайта
қарастырып отыру; Конвенция талаптарына сай жаңа ... ... ... ... ... ... оқу бағдарламаларының жасалуы;
нәсілдік жікшілдік мәселесімен айналасатын жаңа ... ... Осы ... жетістіктер Комитет жұмысының жемісі ... ... ... ... ... ... біраз қиындықтар да туғындаған
болатын. Халықаралық қауымдастық назарын ... ... ... ... ... ... ... күрес жөніндегі комитет өз
жұмысына кедергі келтіріп, мандатын толық орындауына жол ... ... ... ... ... ... мәселелердің бірі - ... ... ... ... мен ... өткізбеуі. Оның
бірқатар себептері айқындалған болатын. Адам құқықтарымен ... ... ... ... ... тиіс ... Алайда нәсілдік жікшілдік мәселесі әлі де болса қауіпті қатерлер
қатарына жатқызылады, сондықтан Комитет тарапынан ... ... ... қаржылық сипатқа ие. Нәсілдік жікшілдікке қарсы күрес
жөніндегі комитет құрылған кезде Комитет ... БҰҰ ... ... ... жарналары арқылы төленіп отырады деп келісілген болатын.
Мүше-мемлекеттерге ... ... ... ... аз болғанына
қарамастан, олардың уақытылы ... ... ... ... ... ... болды. 1985 жылға дейін жетпейтін сома БҰҰ
бюджетінен ... одан ... ... толығымен мүше-мемлекеттерге
жүктелді. Кейбір жағдайларда сол себепті жылына екі рет үш аптаға созылатын
Комитет сессиялары қысқартылған ... ... ... ... ... оған ... ... арқылы кеңейтетініне мүдделі бола отырып, өз кезегінде,
Конвенцияның толық орындалуына бар ... ... сөз ... ... қол жеткізу үшін келесідей төрт ... ... ... қажет:
• Нәсілдік артықшылық иедяларын таратуға қарсы шара қолдану, жікшілдікті
қолдаумен айналысатын ұйымдар мен әрекет ... ... ... ... түр-түсі немесе этникалық тегіне қарамастан, заң алдында
барлық ... ... ... ... Заң қабылдау;
• Нәсілдік жікшілдік актілеріне қарсы кепілдемелер мен қорғауды
қамтамасыз ... ... ... БҰҰ ... мен адам құқықтары жөніндегі халықаралық келісімдер туралы
ақпарат тарату мен қоғамды құқықтары туралы хабардар ету шараларын
жүргізу/23/.
Әйел ... ... ... ... ... еркек пен әйел құқықтарының теңдігін нақты атап көрсеткен ең
алғаш заңды құжат ... ... ... Біріккен Ұлттар халықтарының
“адамның негізгі құқықтарына, адам тұлғасының құндылығы мен ... пен ... ... ... ... ... жаңғыртудағы”
талпыныстарын жариялады. Бұл принцип одан әрі Адам ... ... ... ... ... Онда ... ... адамдар
тумысынан азат және қадір-қасиеті мен құқықтары тең ... ... ... “әр адам... жынысына қарамастан ... ... ... мен ... ... ие болуы тиіс”.
БҰҰ адам құқықтары жөніндегі механизмін құру барысында ... ... ... ... – 1946 жылы Экономикалық және ... ... Әйел ... ... ... ... 45 ... тұратын
Комиссия бүкіләлемдік масштабтағы теңдікке жету мәселелерін қарастырады,
әйелдердің ... ... және ... ... ... ... құқықтарын жүзеге асыруға және жедел шешілуі тиіс әйел
құқықтарына қатысты ... ... ... ... ... дайындайды. Комиссия сонымен қатар әйел жағдайларын жақсартуға
бағытталған ... мен ... ... заңды түрде және тәжірибе
жүзінде дайындаумен айналысады.
Өз жұмысында Комиссия құқық құрастырудан гөрі ... осы ... ... ... ... ... ... көңіл бөледі.
Осылайша, назар дискриминацияның ... және ... ... бөлу ... ... Мысалы, 1993 жылы Бас ... ... ... ... зорлық әрекеттерін жою туралы Декларацияны
қабылдады. ... ... ... ... ... ... болатын,
мемлекет тарапынан жасалынатын немесе қорғалатын физикалық ... ... деп ... ... ... ... ... себептеріне әсер ету шаралары айқындалып, қорғалуы тиіс
құқықтар, мемлекет және ... ... ... ... тиіс ... ... ... барлық түрлерін жою туралы Конвенция
Әйел жағдайлары бойынша Комиссияның басты ... ... – бұл ... ұғымының мықты халықаралық-құқықтық негізінің болмауы. 1952 ... ... ... әйелдердің саяси құқығы жөніндегі Конвенция мүше-
мемлекеттер әйел мен ... ... ... заңды міндеткерлік ретінде
қабылдаған БҰҰ-ң ең алғаш құжаты болып табылады. 1962 жылы Бас Ассамблея
қабылдаған ... тұру ... ... ... тұру жасы мен ... ... ... ұлттық Заңнама арқылы некеге тұрған екі жаққа да тең
құқық беруді ... ... ... ... шегі Әйелдерге қатысты дискриминацияның барлық
түрлерін жою ... ... ... 1979 жылы Бас ... қабылдаған бұл
Конвенция тез арада ратификацияланып, ... ... әйел ... ... құжаты болып табылады. Конвенция 6 бөлім мен 30 ... ... ... және ... ... азаматтық, білім бері,
жұмыс, денсаулық сақтау, неке мен отбасы өмірі ... ... алу үшін ... ... қабылдануы тиіс шаралар шеңберін
қамтиды. Онда әйел құқықтарының ... ... ... ... мен заңды түрде әйелдер құқықтарын ... ... ... өту ... ... 1994 жылы ... Конвенцияға 138 мемлекет қосылған болатын.
Құрамында 23 сарапшы бар әйелдерге қатысты дискриминацияны жою жөніндегі
Комитет Конвенцияға сәйкес оның ... ... ... үшін құрылған
орган болып табылады. Мүше-мемлекеттер Комитетке Конвенция ережелерін
жүзеге асырудағы ... ... ... ... ... Бас Ассамблеясының балалар құқығын қорғаудағы алғашқы қадамдарыдң
біріне 1946 жылы БҰҰ ... ... ... ... ... Екі ... ... жылы Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясы мен 1966 жылы
қабылданған Халықаралық пактілерде балалар ... ... ... ... ... қарастырылды. Алайда тікелей балаларға байланысты болған
құжаттардың бірі - 1959 жылы Бас ... ... ... құқығы
жөніндегі декларация болды. Онда балалар құқығын қамтамасыз етуге арналған
10 қағида жарияланды. Декларацияда ... ... ... ... ... ... тиіс” екендігі айтылған/ /. Балалар ... ... 20 ... БҰҰ 1979 ... ... бала күні деп
жариялады. Осыған орай бірқатар құқықтық ұсыныстар көрініс тапты. Оларға
1978 жылы ... ... ... БҰҰ Адам ... ... ... құқығы жөніндегі конвенция ... ... да ... ... Алғаш жоба авторы Польша халықаралық қатынастар
профессоры Адам Лопатка болатын. Конвенция ... ... ... ... жыл ... Декларация қабылдануының 30 жылдығында аяқталған болатын.
Конвенция мәтінін ... ... ... ... БҰҰ Бас
Ассамблеясының 1989ж. 20- қарашадағы 44/25 резолюциясымен бекітілді / /,
ал 1990 жылы 26 ... ... қол ... ... ... 20
мемлекет ратификациялағаннан кейін 1990ж. 2 қыркүйекте ол күшіне енді. 1993
жылғы Адам құқықтары ... Вена ... 1995 ... ... ... мемлекеттер үшін әмбебап болуы туралы шешім қабылданды.
Конвенция балалар құқығын қорғау мен қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... саяси және әлеуметтік
даму жағдайларын есекереді. Бұл арқылы мемлекеттер Конвенция баптарын
толық орындап, өзінің ұлттық өмір сүру ерекшелігін еш ... және ... тән ... ... ... ету шараларын жүзеге асыра алады.
Конвенция әмбебаптылығы жоғарыда аталған жайттардан көрініс табады / / .
Апартеид мәселесі
Апартеид ... ... ... ... мемлекет тарапынан
бекітілген нәсілдік жікшілдік мен сегрегация мәселесін ... ... ... ... 1948 ... бастап 1990 жылдың ... ... ... ... ретінде танылды.
Апартеид жағдайында Оңтүстік Африка халқы түр-түсіне қарай бірнеше бөлек
топтарға бөлінді: қара(африкандықтар), ... ... ... Қара ... ... 73% ... басты құқықтар
мен бостандықтардан айрылған топ болды. Оларға саяси өмірге араласуға тыйым
салынды, ... ... мен ... ... ... ... ... қолдау тауып отырды. Олардың
бастысы – ... ... оның ... ... ... ... ... құрастырылды, “жеке куәліктер” берілді. Кейіннен
мемлекет ақ (еуропалық) аймақтар мен африкалық резервацияларға бөлінді, ал
ақ ... ... ... топ аймақтары” бойынша қоныстандырылды.
Қалалардың “ақ ... ... ... ... тебу ... ... (1950ж.) негізінде ақ емес халық басқа түрлі қоныс тебу ... ... ... ... ал африкандық халық
қосымша өздеріне арнайы бөлінген ауылдарда ... ... ... деп аталатын (немесе “Хоумленд”) 10 ... ... ... ... ... әр “ұлттық тобына” бір-бірден берілді.
Бантустан территориясы 81жер учаскесінен құралды. Африкан халқының саны ақ
нәсілді халық ... 4 есе көп ... де, ... ... ең құнарсыз жерлерінің 13 % ғана алып отырды.
Бас Ассамблея мен Қауіпсіздік Кеңесі апартеидті БҰҰ ... ... ... Ассамблея апартеидті “адамзатқа қарсы қылмыс” деп айыптады, ал
Қауіпсіздік Кеңесі апартеидті ... ... ... пен ... пен ... ... қауіп деп қарастырды. БҰҰ органдары
апартеидті жоюға бағытталған ... ... әр ... ... шешім қабылдады. Олардың бастысы – 1977 жылғы Қауіпсіздік ... ... ... ... ... ... жылы ... Африка үкіметі басқа да саяси күштер ... алып ... ... бастады. Саяси тұтқындар босатылды, апартеид
заңдары жойылды, жаңа конституция қабылдау мен басқа да саяси мәселелерді
шешу үшін ... ... ... ... нәтижесінде 1994 жылы ең
алғаш көпнәсілді, көппартиялы сайлау өткізілді. Мемлекетте 1994 ... ... ... емес ... үкімет пен парламенттің құрылуы
апартеид жүйесін түбімен жойды.
Апартеидке қарсы халықаралық күрес
Оңтүстік Африка үкіметінің расистік саясаты БҰҰ-ң 47 жылдан астам ... ... бірі ... Бұл ... 1946 жылы ... ең алғаш
рет көтерілді. Онда Үндістан Оңтүстік Африка үкіметінің оңтүстік африкалық
үнді халқына ... ... ... заң ... ... болатын. Апартеид саясатының негізіндегі ... ... ... кең ... 1952 жылы Ассамблеяның күн тәртібіне қойылды.
50-жылдары Бас Ассамблея Оңтүстік ... ... ... рет БҰҰ
Жарғысына қайшы келетін апартеид саясатынан бас тартуға шақырды. Алайда
Оңтүстік Африка БҰҰ ... ... және ... деп шешті, себебі олар
мемлекеттің ішкі істреіне араласпау принциптеріне сай келмеді.
1960 жылы 21 ... ... ... ... ... ... қаза табуы нәтижесінде БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі Оңтүстік Африканы ол
саясаттан бас тартуға міндеттеді.
1966 жылдан бастап 21 наурыз Шарпевиль ... орай ... ... жою үшін ... күні деп ... жылы Бас ... Оңтүстік Африканың нәсілдік саясатын бақылау
мақсатымен апартеидке қарсы БҰҰ-ң ... ... ... ... ... ... ... қауымдастықтың апартеидке қарсы ... ... ... мен ... ... ... ... және көмек
көрсету бойынша әрекет орталығына айналды.
1961 жылдан бастап Бас Ассамблея мемлекеттерге ... ... ... ... қарастыруды ұсынды. Ол мемлекеттерді Оңтүстік Африкамен
дипломатиялық қатынастарды үзуге; Оңтүстік африкалық ... бар ... үшін ... ... ... африкалық порттардан келген
кемелерге қарсы шара қолдануға;Оңтүстік Африкамен саудаға толық ... ... ... ... ... онда ... барлық әуе
кемелеріне мемлекет территориялары арқылы ұшып өтуіне тыйым ... ... ... мен ... ... түрлерін тасымалдауға
ерікті түрде эмбарго жариялауға шақырды. 1962- 1988 жылдары Бас Ассамблея
Қауіпсіздік ... ... рет ... ... ... міндетті
санкциялар енгізуге шақырды. 1963 жылы ... ... ... ... ... эмбарго жариялады, ал 1977 жылы 4 қарашада
бұл эмбарго міндетті ... ие ... ... шара БҰҰ ... ... ... ... Онда халықаралық бейбітшілік пен қауіпсіздікке
қауіп төнген жағдайда ... ... шара ... ... ... ... ... тағы бір шара ретінде Бас Ассамблея 1970-1974
жылдары ... ... Бас ... мерзімді сессияларында
Оңтүстік Африканың өкілеттілігін мойындаған жоқ. 1974 жылы Ассамблея
төрағасы ... ... ... өкілеттілігін мойындаудан бас
тартатынын және бұл шара ... ... ... Бас ... ... ... ... екенін айтты. Осыдан кейін
Оңтүстік Африка ... ... ... ... 1974 жылы ... Оңтүстік Африканы БҰҰ аясында өткізілетін барлық
халықаралық ұйымдар мен конференциялардан апартеид ... ... ... Ал 1974 жылы ... ... ... Африканы БҰҰ
мүшелігінен шығару туралы ұсынысы жарық көрді, алайда қажетті дауыс ... орай бұл ... оң ... ... ... ... қатар Африкандық Бірлестік Ұйымы қолдаған Оңтүстік Африканың
Африкан Ұлттық Конгресі (АНК) мен ... ... ... ... ... Африканың азаттық қозғалыстарына саяси, моральді және
қаржылай көмек көрсетуге бағытталған бірқатар шараларды жүзеге асырды.
Бас Ассамблея да ... ... ... де ... Оңтүстік Африка
халқының адам ... және ... ... үшін ... ... ... ... айтуынша, бұл күресте Оңтүстік Африка
халқының қару қолдануға дейін баруға да ... бар ... ... ... ... АНК және ПАК өкілдерін Оңтүстік Африка
мәселесі ... ... ... ... ... Ассамблея бірнеше рет саяси тұтқындарды босату ұсынынсын жариялады. Ол
еркіндік үшін ... ... ... ... және ... өмірінен
айыруды айыптады. Қауіпсіздік Кеңесі ... рет ... ... ату ... алып тастау ұснысымен шықты. 1976 жылы Ассамблея 11
қазан күнін Оңтүстік Африка саяси тұтқындарының күні деп ... ... ... ... ... ... назар аудара
отырып, Бас Ассамблея спортшыларды ... ... жеке ... ... Спорттағы апартеидке ... ... және ... апартеидке қарсы халықаралық конвенция
(1985ж.) қабылдады.
1973 жылы Бас Ассамблея апартеид қылмыстарын жою мен ... ... ... ... 1976 жылы ... мен ... аймақтардағы
көтерілістерден кейін, Ассамблея 16 маусымды Оңтүстік Африканың күресуші
халқының халықаралық күні, ал 9 ...... ... ... халықаралық күні деп жариялады.
Сол 1976 жылы Бас Ассамблея ... ... ... ... ... ... қозғалыстар мен басқа да бейүкіметтік ұйымдар
атқаруы тиіс апартеидке қарсы іс-әрекет бағдарламасын мақұлдады. 1977 ... ... ... ... алатын апартеидке қарсы күрес жылын,
1982 ж. – ... ... ... ... мен ... ... түрлі мемлекеттерде БҰҰ аясында апартеидті жою ... ... ... және ... ... ... жою
1989ж. бастап Оңтүстік Африка өз ішінде және одан тысқары территориялардағы
оқиғалар апартеидті бейбіт жолмен жоюға негіз ... ... ... ... жағдайдың біршама жақсаруы қақтығыстарды бейбіт
реттеуге, ... ... ... алып ... ... мәселелер кешені бойынша бірқатар келісімдердің ... ... ... ... ... ... ... апартеид
жүйесін келіссөздер мен жаңа конституциялық тәртіп орнату ... жою ... ... ... Ол ... ... ... саяси көзқарасын
өзгертіп, апартеид жүйесінің құлауы мен ... ... ... жаңа ... ... ... болуына алып келді.
1990 ж. Оңтүстік Африка үкіметінің апартеид жүйесін өзгерту қадамдары АНК,
ПАК, Оңтүстік ... ... ... ... ... ... 27
жыл қамауда болған Нельсон Мандела ... ... ... ... африкандықтарға мемлекет ішінде және одан тыс ... ... БҰҰ ... ... бойынша Жоғарғы Комиссармен ... ... ... ... ... ... жасауды көздеді.
Сонымен қатар үкімет апартеидтің басты заңды құрылысы мен заңдарын жойды,
зорлық-зомбылыққа ... ... ... ... және жалпы мемлекет
ішіндегі бейбітшілік пен түсінісушілік орнату мақсатын көздей отырып саяси
партиялар және ... ... ... ... келісім жасасты.
Келісімнің жүзеге асырылуын қадағалау үшін зорлық ... ... ... алу ... ... ... комиссиясы).
Бұл процесті қолдай отырып, Бас Ассамблея 1989ж. желтоқсанда өткен апартеид
мәселесі жөніндегі арнайы сессиясында апартеид және оның Оңтүстік ... ... ... ... ... ... ... апартеид жүйесін жоюға арналған келіссөздер жүргізу мен мен нәсілдік
емес демократиялық жүйеге өту ... ... ... ... ... ... үкімет мүдделі тараптармен конституциялық ... ... ... ... ... ... кезең шаралары мен
жаңа Конституция қабылдау және еркін, демократиялық, нәсілдік емес сайлау
өткізуге ... ... ... ... ... ... ... қол жеткізу үшін келіссөздер жүргізе бастады.
БҰҰ өтпелі кезең шараларын ... ... ... ... ... Бас
Ассамблея мен Қауіпсіздік Кеңесі көппартиялы ... ... ... ... ж. шілде және тамыз айларында Қауіпсіздік ... ... ... ... ... ... көрсетуі туралы 2 резолюция
қабылдады. Осы резлюцияға сәйкес Бас ... ... ... ... ... туралы кепілдемелерді жеткізу үшін арнайы өкіл
жіберді;2 арнайы өкіл ... ... ... миссиясымен жіберілді; ал
Қауіпсіздік Кеңесі аймаққа БҰҰ-ң Оңтүстік ... ... ... ... ... ... ... жоспары құрылымын нығайту мен зорлық
әрекеттерін тоқтатуға көмек ... ... ... ... ... жұмысын
Бейбітшіліктің ұлттық комитетімен, Бейбітшіліктің ұлттық хатшылығымен,
Голдстон комиссиясымен, АБҰ, ЕО бақылаушы ... және ... ... отырып атқарды. ЮНОМСА қызметкерлері партиялардың іс-
әрекеттеріне көңіл бөле ... ... және т.б. ... ... ... отырды. Үкіметтік құрылымдар, саяси
партиялар мен ... ... ... және де ... ... барлық деңгейдегі қатынастар орнатылды.
1992ж. желтоқсанда Бас ... ... ... ... ... ... ... қолдап, бұрын енгізілген шектеу ... ... ... байланысты қайта қарауға ... ... ... орай Бас ... ... ... ... ұйымдар мен жеке тұлғалармен ғылыми, мәдени және спорттық
қатынастарды қайта жаңғыртуды ұсынды.
1993ж. қыркүйек айына қарай көппартиялы ... ... ... ... жиналысқа еркін және демократиялы сайлау өткізу, өтпелі
кезең атқарушы кеңесін және ... ... ... ... комиссия
сияқты конституциялық мәселелер мен өтпелі кезең шаралары бойынша келісім
жасалынған ... ... күні АНК ... ... ... БҰҰ ... ... қарсы арнайы комитетінде сөз сөйлеген болатын. Өз ... ... ... ... ... тарихи прогресс мемлекетке
қосымша импульс беру мақсатымен Оңтүстік ... ... ... ... алып ... ... Бас ... қазан айында
бір ауыздан экономикалық санкциялардың алынуын қолдады.
Қауіпсіздік Кеңесі қарашада көппартиялы ... ... мен ... Конституциясы және сайлау заңы туралы келісімдердің жасалынуын
бақылады. Желтоқсанда Оңтүстік ... Бас ... жаңа ... ... ... өкіл сайлау өткізуге көмек көрсетуді көздейтін БҰҰ
мандаты шеңберіндегі ... ... ... үшін ... 1994 ж. 26-29 сәуіріне қойылды. Оны мемлекеттің барлық ... ... 2527 ... бақылады. Сайлауда 62,6% дауыс жинаған
АНК жеңіске жетті, Басқарушы Ұлттық партия 20,4%, Инката ... ... ... ие ... мамырда парламент Нельсон Мандела мырзаны Оңтүстік Африка президенті деп
жариялады. 10 мамырда ол ... және ... ... ... ... өз ... кірісті.
Оңтүстік Африканың алғаш нәсілдік емес демократиялық Конституциясы күшіне
еніп, апартеид ... 46 жыл ... ... ... 25 ... ... ... әкелу мен басқа да шектеу ... алып ... Ал 23 ... 24 жыл өте келе, Оңтүстік Африка
өкілі Бас Ассамблеядағы өз орнын қайта иеленді.
ІІІ ТАРАУ. Қазақстан- БҰҰ ынтымақтастығы
Мемлекеттің даму ... мен оның ... ... ... – адам ... ролі мен оның ... жүйеде қорғалу мәселесі.
1991 жылы Қазақстан Республикасы егемендігі мен ... ... ... ... ... ... мен ... үлгідегі саяси
жүйеден заң жоғарылығы, билік ... ... мен адам ... ... нарықтық экономика мен демократиялық мемлекеттік жүйе
үлгісіне көшу ... ... ... Өзін ... және әлеуметтік бағыттағы мемлекет ретінде жариялап, Қазақстан
Республикасы ең ... ... ... ... оның ... ... ... мақсаттарға жету жолында экономикалық ... ... өмір ... төмендеуін бастан кешуге тура келді. Белгілі бір
жетістіктерге жету ... ... ... ... сол ... ... қазынасы бос, саяси жүйесі дамымаған мемлекет”
ретінде танылды.(Послание Президента РК Н.Назарбаева ... ... ... ... ... экономикалық реформаларды
жүзеге асыра отырып, Қазақстан үкіметі бір уақытта мемлекеттік басқару мен
құқықтық ортаның ... ... ... ... саясатын
жүргізді. Реформалардың негізіне 1995 жылы 30 тамызда ... ... ҚР ... ... Мемлекетіміздің
Конституциясында адамның өмір сүру, жеке еркіндік, ... ... өмір мен ... қол ... осы ... ... ... құқықтары мен бостандықтары ... ... мен ... ... ... беріледі және ажырамас болып
табылатыны” бекітілген.
Қазақстан мәдениетті демократиялы ... ... адам ... ... ... сай құқықтық реформалар жүргізу жолында әлемдік
тәжірибені қолдану қажеттілігін түсіне отырып, БҰҰ мен оның адам ... ... ... қосылған болатын. Бүгінгі күні
Қазақстан адам ... ... мен ... ету ... 30 ... ... ... болып табылады.
Олардың арасында,ең алдымен, ... және ... ... ... пакт пен ... әлеуметтік және мәдени құқықтар
жөніндегі халықаралық пактіні атап өту қажет.
Азаматтық және ... ... ... халықаралық пакт 1966 жылы
қабылданып, 162 мемлекет тарапынан ратификацияланған ... ... тек 2003 жылы 2 ... ұзақ ... нәтижесінде қол қойып,
2006 жылы 24 қаңтарда ратификациялады. Ал 2006 жылы 24 ... Пакт ... ... ... Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясымен
салыстырғанда Азаматтық және ... ... ... пакт халықаралық
құжат болып табылады және оған қосылған мемлекеттерге белгілі бір міндеттер
жүктейді. Қазақстан ... ... 4 ... сәйкес,
Республика ратификациялаған халықаралық келісімдер оның заңдары алдында
заңды күшке ие және ... ... ... қажет болмаса, тәуелсіз
қолданыла береді. Азаматтық және ... ... ... халықаралық
пактіге қосылған бірден-бір мемлекет ретінде Қазақстан өзіне ... ... ... үшін ... ... ... мен заң ... қажетті шара жасауға міндет” алған болатын.
БҰҰ Бас Ассамблеясының 32-сессиясына ... үшін ... ... ... кезінде Қазақстан Республикасының президенті Нұрсұлтан Назарбаев
бірқатар халықаралық құжаттарға қол ... ... ... үшін ... – 2007 жылы 25 ... Азаматтық және саяси құқықтар жөніндегі
халықаралық пактіге (бірінші)Факультативті хаттамаға қол қоюы болды.
Хаттамаға сәйкес жеке ... ... ... ... ... ... ... туды. Сонымен қатар БҰҰ Адам
құқықтары жөніндегі комитетіне АСҚХП-ге мүше-мемлекеттердің аталған ... ... ... ... жеке ... қарастыру мен
олар бойынша шешім қабылдау өкілеттілігі берілді. Алайда БҰҰ Адам ... ... тек ... ... ... және ... ... мүше-мемлекеттерге қатысты шағымдарды қарастыра ... ... ... ... қосылған әр мемлекет Хаттаманы
ратификациялап, оған қосылуға құқылы. Сондықтан да Хаттаманың ... ... ... ... ... ... дейін Хаттама әлі ратификацияланбағанымен, бұл ... ... жоқ. 2008 жылы 18 ... ҚР ... №257 ... ... ... 16 желтоқсандағы Азаматтық және саяси құқықтар жөніндегі
халықаралық паткіге Факультативті ... ... ... ... ҚР ... ... ... Заң қабылданған жағдайда Қазақстан юрисдикциясындағы әр тұлға өз
құқықтарының ұлттық деңгейде қорғалуына қол ... ... ... ... ... ... ... туралы шағымды БҰҰ-ң Адам ... ... ... ... Бұл ереже Қазақстан Республикасының
Хаттаманы ратификациялағанынан кейін жасалынған құқық бұзушылыққа ... ... ... ... ... ... адам және ... мен бостандықтары, аталған Декларация ережелерінің ара-қатынасы
қандай деген сауалға келер болсақ, бұл тұрғыда небәрі 17 жыл ... ... бар ... ... да ... жетістігі аз емес. Ең алдымен,
еліміздің Ата Заңының баптарына сараптама жасайтын ... ... жуық ... ... ... ... құқықтарына байланысты
нормалардың республика Конституциясында толық түрде орын алғанын ... ... ... адамның нәсіліне, өңіне, тіліне, дініне,
саяси немесе басқа да айырмашылықтарына ... ... ... ... ие болу құқығы, әркімнің өмір сүру, жеке басының ... ... ... ... ... оның ... қадір-қасиетін
қорлайтындай жәбір көрсетуге не жазалауға жол бермеу туралы, әркімнің құқық
субъектісі ретінде танылу құқығы, заң алдында ... ... және ... ... тең ... ... және ... да прогрессивтік
нормалар Қазақстан Республикасының ... ... және ... осы ... ... ала отырып ұлттық заңнама да дамып келеді.
Жоғарыда айтылып кеткендей, 2006 жылдың қаңтар айында Республика ... Бас ... 1966 жылы ... ... ... ... ... және саяси құқықтар туралы және Экономикалық,
әлеуметтік және ... ... ... ... ... ... бұл ... Қазақстан үшін міндетті күшке ие болды.
Ал Қазақстан Республикасы Конституциялық Кеңесі қызметінің басты мақсаты
республика аумағында Конституцияның ... ... ... оның ... ... және ... ... практикасында үстем болуын қамтамасыз ету
болып ... ... ... ... мен “Қазақстан
Республикасының ... ... ... ... ... ала ... өз өкілеттігін жүзеге асырады.
Дегенмен, Конституциялық Кеңес қажет кезінде өзінің ой-тұжырымдарын
халықаралық ... ... ... Адам құқықтарының жалпыға ... ... мен ... ... кеткен пактілерге сүйене отырып
та түйіндейді.
Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Адам құқықтары жөніндегі
комиссия
Қазақстан Республикасы ... ... Адам ... ... 1994 жылы 12 ақпанда ҚР ... ... ... ... Оның ... мақсаты – адам құқықтарын қорғау мен
қамтамасыз етудің ... және ... ... ... ... бері Адам ... жөніндегі комиссияның қызметі мен жұмыс
бағыттары үнемі ... жылы 19 ... ... Республикасы Президентінің Жарлығымен
Қазақстан Репсубликасы Президентінің жанындағы Адам құқықтары жөніндегі
комиссия ... жаңа ... ... Оған сәйкес Адам ... ... ... ... ... ... және ... адам және азамат құқықтарын қамтамсыз ететін
Мемлекет басшысының конституциялық өкілеттілігін жүзеге ... ... ... орган болып табылады.
Мемлекет басшысы жанындағы Адам құқықтары жөніндегі ... адам ... ... мен бостандықтарын қорғауда оң әсер етіп қана ... ... мен ... ... ... өзара тең ынтымақтастық пен
ықпалдастықты жақсартудағы байланыстырушы түйін ... ... ... ... ... қоғамның құрама бөлігі болып
табылады.
Мемлекет ... ... Адам ... ... ... ... 44- бабы мен ... Республикасының Президенті” туралы
ҚР Конституциялық заңының 33- бабына ... және адам ... ... ... ... ... сай ... атап кеткен жөн.
БҰҰ-ң Адам құқықтары жөніндегі комиссиясы 1978 жылы 18-29 ... ... адам ... ... мен ... етумен
айналысатын ұлттық және жергілікті басқармалар бойынша халықаралық ... Онда адам ... ... ... ... ... мен
қызметіне байланысты бірқатар принциптер қабылданды. Кейіннен бұл басшылық
принциптерін БҰҰ Адам құқықтары ... ... мен БҰҰ ... ... ... басшылық принциптердің негізінде БҰҰ Бас
Ассамблеясы БҰҰ-на мүшелік еткен барлық мемлекеттерді адам құқығына қатысты
мәселелерді шешу ... ... әр ... ... ... ... ... жөніндегі ұлттық басқармаларды құруға жетелейтін қадам
жасауға шақырды.
1991 жылы 7-9 қазанда Парижде БҰҰ Адам ... ... ... адам ... ... мен қамтамасыз етумен айналысатын ұлттық
және аймақтық басқармалардың қатысуымен алғаш ... ... Ол БҰҰ ... ... ... мен ұлттық басқармалар
арасындағы ынтымақтастық түрлерін қарастыру мен адам құқықтары жөніндегі
ұлттық басқармалардың пәрменділігін ... ... ... бағытталды.
Оның нәтижелері БҰҰ Адам құқытары жөніндегі комиссия тарапынан ... ... от ... БҰҰ Бас ... ... №48/134 от 20.12.1993) адам құқықтары жөніндегі ұлттық
басқармалардың құрылымы, ... мен ... ... ... ... қағидалары) бекітті. Париж ... ... ... 2 түрі бар: Адам ... ... ... мен ... Адам құқықтары жөніндегі ... ... ... республика жағдайында), Парламент немесе Үкімет жанында
құрылуы мүмкін.
Париж қағидалары 1978 жылы жасалынған басшылық ... ... ... ... жылы маусымда Венада өткізілген Адам құқықтары жөніндегі бүкіләлемдік
конференцияда қабылданған Вена декларациясы мен Іс-әрекет ... бұл ... 1993 жылы ... өткен БҰҰ Бас Ассамблеясының
48-сессиясында бекітілді) ... ... ... ... ... адам құқықтары жөніндегі ұлттық басқармалар адам құқығын қорғау мен
қамтамасыз ету саласында өте маңызды және конструктивті ... ие” ... ... 1 ... Бас ... мен Адам ... жөніндегі комиссия бекіткен Париж
қағидалары мен адам ... ... ... ... құрылымына
қатысты басшылық қағидаларына сәйкес Қазақстанда адам ... ... ... 2 түрі де ... ... Мемлекет басшысының
жанындағы Адам құқықтары жөніндегі комиссия мен ҚР-дағы адам ... ... Адам ... ... ... ... ... қағидалары мен Париж қағидаларында (адам құқықғын ... ... ... ... қағидалар) көзделген Адам құқықтары
жөніндегі комиссия мен Адам құқықтары жөніндегі ... ... ... ... ... істеуі Қазақстан құқық ... ... ... сай ... бірден-бір белгісі болып
табылады.
Президенттік республика ... ... ... жанындағы Адам
құқықтарын қорғау жөніндегі комиссияның жоғары мәртебесі мен оның ... және ... ... арасындағы делдалдық қызметі адам ... ... ... ... ғана ... сонымен қатар мемлекеттік
органдар, бейүкіметтік құқық қорғау ұйымдары мен білім беру және ... ... ... ... ... ... адам
құқықтарын қорғау мен қамтамасыз ету механизмдерін дамытуға түрткі болды.
Мемлекет басшысы жанындағы кеңестік ... ... Адам ... ... ... ... заң шығарушы, атқарушы және сот
билігінің өкілдері, прокуратура ... ... ... ... діни ... ... беру және ғылым орталықтары,
бұқаралық ақпарат құралдары мен басқа да ұйым ... ... ... ... ... өкілдерінің болуы(50%-дан астам)
мемлекеттік органдар қызметіне кең ... баға ... ... ... ... ... ... қоғам қажеттіліктері туралы уақытылы
хабарлауға мүмкіндік береді. ҚР ... ... адам ... ... ... ... қызметі мен құрылымы БҰҰ ... мен Адам ... ... ... ... адам ... ұлттық басқармалардың(адам құқықтары жөніндегі ... мен ... ... ... ... халықаралық
стандарттарға(Париж қағидаларына) сай келеді.
Адам құқықтарын ... ... да ... тыс ... ... Адам құқықтар жөніндегі комиссияның құрылымы мен қызметі ... пен ... ... ... ... адам ... саласындағы
өзара ынтымақтастық алаңы ролінде көрсете отырып, адам ... ... ... ету ... мемлекеттік құқықтық саясаттың жүзеге асырылуына
мүмкіндік береді.
Өзінің 15 жыл ... ... ... Адам ... ... комиссия
Қазақстандағы демократиялық процестердің дамуына орасан зор үлесін қосты.
Париж қағидаларына сәйкес Комиссия ... бір түрі ... ... ... және ... да кез ... ... органға адам құқықтары
жөнінде ұсыныстар мен баяндамалар берілетінін атап өтуге болады. ... ... өз ... ... ... ... атап ... басқа құқық қорғау органдары, сот, атқарушы билік оргнадары,
сонымен ... ... ... ... ... ... ... ынтымақтастық негізінде Комиссия аталған ұйымдардан мемлекеттегі
адам құқығының ... ... ... үшін ... алып, одан ҚР-дағы
адам және азамат құқықтарының қорғалуы туралы жыл ... ... ... ... ... ... ... ұсыныстар, сараптама жұмыстарын,
анықтама ... ... ... ... бір ... Комиссия
халықаралық ұйымдар, бейүкіметтік ұйымдар, дөңгелек ... ... ... ... сонымен қатар, ұсыныстар мен баяндамалардың жариялануы
көзделген. Комиссия қызметінің негізінде ... адам және ... мен ... ... – Ел басшысына осы басты функцияны
жүзеге асыруда жүйелі ... ... ... ... жұмыс Қазақстандағы адам
және азамат құқықтарының қорғалуы жөніндегі жыл сайынға ... ... ... ... дайындауға Комиссия адам құқығығн қорғау мен
қамтамасыз ету ... ... ... ... ... құқық қорғау ұйымдары қатысады. Қазақтсандағы адам құқықтарын
қорғау жөніндегі комиссия жариялаған баяндама материалдары ... ... және ... да қатігез әрекеттерге қарсы, әйелдерге
қатысты ... ... ... жою ... Бала ... ... және ... жікшілдіктің барлық ... жою ... ... талаптарын орындау туралы баяндамада көрініс тапты.
Адам құқықтары жөніндегі ... ... ... ... ... Президентінің жанындағы Адам
құқықтары жөніндегі комиссия белсенді қатысады. ... мен ... ... ... ... Балалар құқықтары жөніндегі ... ... ... ... Адам ... жөніндегі комиссия
Хатшылығы тарапынан жүзеге асырылатынын атап кеткен жөн.
Сонымен ... Адам ... ... ... ... ... ... қатар адам құқықтары саласындағы
Ұлттық заңнаманың халықаралық стандарттарға сай ... ... ... ... заңнаманың жеке нормаларының халықаралық стандарттарға
сай келмеуі жағдайында Комиссия ол туралы Қазақстан Республикасының Әділет
министрлігіне хабарлайды.
Ұлттық ... ... ... Адам ... ... ... ... халықаралық келісімдерді жүзеге асыру мәселелері
бойынша кеңес береді.
Адам құқықтарын қорғау мен қамтамасыз ету ... ... ... жөніндегі комиссия Қазақстан ... ... мен адам ... ... ... ... ... Мысалы, БҰҰ Азаптауға қарсы комитеті ... ... ... ... ... ... асыру жөніндегі
баяндамасы қарастыру негізінде мемлекетімізде жүзеге асырылып жатқан
азаптауға қарсы іс-шараларды оң ... ... ... ... ... ... ... азаптауды қолданған тұлғаларды “азаптау” жөнінде
баппен ... ... БҰҰ ... ... ... ... Адам ... жөніндегі комиссия тарапынан мақұлданып, кейбір
жеке құрылымдардың азаптауды қылмыстың жеке түрі ... ... ... ... ... ҚР 2002 ж.21 желтоқсанындағы Заңына сәйкес
ҚР Қылмыстық кодексі 347-1 “Азаптау” ... ... ҚР ... ... ... ... ұлттық заңнаманы халықаралық
нормаларға лайықтандыру мен қылмыстық процесс ... ... ... ... ... Адам құқықтары жөніндегі
комиссияның ұсынысымен 2002 жылы 8 тамызда Балалар құқығы туралы ... ... ... “Қазақстан Репсубликасындағы балалар құқығы
туралы” ҚР Заңы қабылданды.
Адам құқықтары жөніндегі ... ... ... мен ... ІІМ ... ... ... қарауына берілуі туралы
ұсыныстары, Қазақстанның Азаматтық және ... ... ... пакт пен ... ... және ... құқықтар
жөніндегі халықаралық пактіге қол қою туралы ұсыныстары да жүзеге асырылды.
Адам ... ... ... ... ... адам құқықтары
жөніндегі халықаралық келісімдерге қосылу мен оларды ратификациялау туралы
ұсыныстар да береді. Қазақстанның ... және ... ... ... ... және мәдени құқықтар жөніндегі халықаралық
паткілерді, сонымен қатар ... және ... ... ... ... қосымша екі Факультативті хаттаманы ратификациялауына
көмек ретніде Адам құқықтары жөніндегі комиссия 2004 жылы 10 ... ... ... отырып “Қазақстандағы адам құқықтарын қорғаудың
халықаралық механизмдерін дамыту мен ... және ... ... ... ... қосымша Факультативті хаттамаларға қосылу
перспективалары ” тақырыбында халықаралық дөңгелек үстел ... ... Адам ... ... комиссия 2001-2003 жылдардағы өзінің
жыл сайынғы бандамаларында ҚР Үкіметіне бірнеше рет жоғарыда ... ... ... ... келісімдерге қосылуды ұсынған болатын.
Қазақстанда адам құқықтары саласындағы халықаралық келісімідер бойынша
міндеттемелердің орындалуын ... ... Адам ... жөніндегі
комиссия халқыралық гуманитарлық құқық және адам ... ... ... ... ... ... жұмысына белсенді
қатысады.
Комиссияның бірден-бір міндетіне Республика азаматтары, шетел ... жоқ ... мен ... ... заңнамасында бекітілген
құқықтардың бұзылуы туралы шағымдарын қарастыру жатады. Жыл сайын Комиссия
Хатшылығы азаматтардан түскен ... ... ... ... және ... ... ... Келіп түскен шағымдар Комиссияның ... ... ... іс ... қарастырылуы үшін өкілетті
мемлекеттік органдарға(прокуратура, сот органдары, орталық және ... ... ... Халқаралық құқық нормаларына сілтемелер Адам
құқықтары жөніндегі комиссияның жеке азаматтар шағымдары бойынша ... ... ... 2003 жылы ... ... ... түскен өкілетті мемлекеттік
органдар тарапынан әділ қарастырылуына күмән келтіретін 47 шағымды арнайы
бақылауға ... ... ... 23 ... адам құқықтарының бұзылу
фактілері анықталды. Мемлекет басшысы ... Адам ... ... ... ... бұл азаматтардың құқықтары қалпына келтірілді.
Комиссияның халықаралық ұйымдармен, атап айтқанда БҰҰ Даму Бағдарламасының
өкілеттіліктерімен, БҰҰ-ң адам құқықтары ... ... ... ... ... кеңсесімен, Босқындар жөніндегі БҰҰ Жоғарғы
Комиссары басқармасымен, Қазақстандағы миграция жөніндегі ... БҰҰ ... ... сонымен қатар адам құқықтарын қорғау мен
қамтамасыз ету саласындағы ЕҚЫҰ-ң Алматыдағы орталығымен конструктивті
ынтымақтастығын атап ... жөн. ... ... ... Адам құқықтары
жөніндегі комиссия БҰҰ Даму Бағдарламасы, Адам ... ... ... ... ... ЕҚЫҰ ... ... ұйымдармен қатар
Қазақстанда азамат шағымдары мен олардың құқықтарының соттан тыс тәртіпте
қорғалуымен ... ... ... ... өкіл)
институның құрылуын алғаш ұсынған болатын. Қазақстан Республикасының ... ... Адам ... жөніндегі комиссия мен Адам құқықтары
жөніндегі өкілдің қатар жұмыс жасауы ... ... ... ... және адам ... ... жалпыға бірдей халықаралық
стандарттарға сай келу ұмтылысы көрініс табады.
| | ... ... ... ... ... - осы ... үздіксіз
атқарылған қыруар жұмыстың жемісі. ... ... бойы ... осы
құрылымның адам құқықтарын қорғаудағы маңызын анықтап, оны ... ... ... бар ... ... Әсіресе, БҰҰ-ның Даму бағдарламасы,
БҰҰ адам құқықтары жөніндегі Жоғарғы Комиссарының басқармасы, ... және ... ... ұйым ... ... ... атап ... жөн. Осы және басқа да құрылымдардың барлығы
Омбудсменнің халықаралық стандарттарға, әсіресе, Париж ... ... ... ... ... ... ... институтты құру идеясы 1995 жылы ұсынылды. Сол жылдың қаңтарында бір
топ қазақстандық ... ... ... ... ... онда БҰҰ ... ... тұрақты өкілі Найджел Рингроуз және БҰҰ ДБ
бағдарламаларының реттеушісі Е. ... ... ... ... ... ішінде ҚР Президенті Әкімшілігінің халықаралық бөлімінің
меңгерушісі Ыдрысов Е. А., ҚР Жоғарғы ... ... ... ... К. А. және ҚР Президенті жанындағы адам құқықтарын
қорғау жөніндегі комиссияның хатшысы Байқадамов Б. К. ... топ БҰҰ адам ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасында Омбудсмен институтын құру
туралы тұңғыш рет ұсыныс жасаған болатын.
Бірақ, ол ... ... ... – бұл ... ... оны ... ... орайда, 1997 жылды ... ... ... жөн. Сол жылы ... құру ... іс-шаралардың нақты шеңбері ... ... өз ... ... – негізінен, ҚР Президенті жанындағы Адам құқықтары
жөніндегі комиссия және БҰҰ Даму ... Істі алға ... да ... ... 1997 жылы ... адам ... қорғау жөніндегі құрылымның
пайда болуын насихаттайтын дөңгелек үстелдер мен пікірталас өткізілді. Сол
жылы БҰҰ Даму ... мен ҚР ... ... Адам құқықтарын
қорғау жөніндегі қомиссияның біріккен жобасы дайын ... Бұл ... ... ... осы ... ... қалыптастыруға
бағытталған. Бұл жоба жан-жақты зерттеліп, кейін 1998 жылы ҚР Үкіметі, БҰҰ
ДБ мен Комиссияның тарапынан оған қол ... ... ... осы ... ... бірнеше халықаралық конференциялар
мен семинарлар, халықаралық сарапшылар мен байқаушылармен ... ... ... ... ... ... ... Үкіметі мен Парламенті мүшелерінің, сондай-ақ үкіметтік емес
ұйымдардың қатысуымен біріккен жұмыс топтары ... 1998 ... ... ... ... адам ... жөнінде
халықаралық конференция болып өтті. Ал, 1999 ... ... ... ... конференция ҚР Парламенті ғимаратында Қазақстанда жаңа
институттың құрылу болашағын талқылап өтті. Мемлекеттің ... ... ... ... ... ерекшелігіне қарай жаңа
құрылымның пайда болу мәселесін ... ... ... 1999 жылдың
қарашасында Алматы қаласында адам құқықтары жөніндегі ұлттық ... тағы бір ... ... өтті. 1999 жылдың желтоқсанында
ҚР Парламенті Сенатының спикері Адам құқықтары жөніндегі Декларацияның ... орай ... ... ... Қазақстанда Омбудсмен
институтын құруға шақырып, сөз сөйледі.
Мемлекеттің жоғары лауазым иелері, халықаралық ұйымдардың жетекшілері мен
адам ... ... ... институттардың өкілдері қатысқан іс-
шаралар Қазақстанда Омбудсмен институтының қажеттігін дәлелдеп берді. Оның
үстіне, конференциялар, ... БҰҰ Даму ... мен ҚР ... адам ... ... ... ... мен
кеңесшілерінің бірлескен жұмысы өз жемісін берді.
Қазақстанда Омбудсмен институтының құрылуын бірқатар ... және ... ... ... ... – ҚР ... ... төрағасы
Ө.Байгелді, ҚР Президентінің Кеңесшісі И.И.Рогов, ҚР ... ... М.С. ... ҚР ... Соты ... ... С.Д.
Тасмағамбетов және қоғам қайраткері Е.А. Жовтис бар.
Әсіресе, И.И. Роговтың еңбегін ... атап ... жөн. Ол ... ... ... ... қана қоймай, заң жүйесі жөнінде пайдалы
кеңестер ... ... ... ... беріп отырды.
Конференция мен семинарлардың жұмысына әлемдік тәжірибеде әбден танылған
халықаралық сарапшылар қатысты. ... ... ЕҚЫҰ ... аға
кеңесшісі Дин Готтерер (бұрын АҚШ Омбудсмендер Ассоциациясының президенті
болған), ... адам ... ... ... ... арнайы
кеңесшісі Брайан Бурдекин, ... адам ... ... ... ... аға кеңесшісі Питер Хоскинг (бұрын Жаңа ... адам ... ... ... мүшесі болған), БҰҰ Даму
бағдарламасы аймақтық бюросының кеңесшісі секілді ... ... ... ... құру идеясын дамытып, нақты ұсыныстар мен
тұжырымдарды айқындаған азаматтардың қатарында ҚР ... ... ... жөніндегі комиссияның төрағасы Ж.М. Әбділдин, ҚР ... адам ... ... ... ... Б.К. ... ... үйлестірушісі және ҚР-дағы БҰҰ Даму Бағдарламасының тұрақты өкілі
Герберт Берстокты атап ... ... ... ... ҚР ... ... жетекшісі С.С.
Қалмырзаевтың бұйрығымен ... ... тобы ... Бұл ... ... Республикасында адам құқықтары жөніндегі уәкіл туралы» ... ... ... ... тұрды. Жұмыс тобына ҚР ... ҚР ... ... ... ... ... тобы заң
жобасын дайындап, қыруар іс тындырды. Жұмыс тобының ... алға ... ... Даму ... ... адам ... ... комиссары басқармасы және басқа да ... ... ... ... ... ... бұл заң ... ҚР-ның
министрліктері мен мекемелерінде қызу талқыланып, ... ... жаңа ... ... заң жобасына көп сұрақтың туындағаны шындық.
Мемлекеттің жоғары лауазымды тұлғалары осы құрылымның пайда болуына ... әлі де ... ... жетерлік еді. ... ... мен оның ... Әлем ... Омбудсменнің
мәртебесі әр түрлі. Мысалы, Скандинавия елдерінде Омбудсмен ... ... ... тұлғаларының бірі болып табылады. Және оның өкілеттігі де
кең. Ол тіпті белгілі бір іс бойынша ... ... ... ... ... мен ... ... баяғыдан бар. Тамырын тереңге
жайып, дәстүрге айналып кеткен Омбудсмен институты мемлекеттің ... ... ... ... ... мұндай дәрежеге жету
әзірге мүмкін емес. ... ... ... ... ... ... беру функциясын ғана жүзеге асыратын құрылымға
сәйкестендіру қажет делінді.
Омбудсменнің дүниежүзінде кеңінен ... ... ... ... ... – адам ... бұзылды деген жерлерге барып, тексеру өткізіп, кейін
сол заң бұзушылықтар мен олқылықтардың ... ... ... бар
құрылым. Бірақ, берілген кеңестер мен талаптардың толыққанды орындалуын
қамтамасыз ету үшін ... ... ... беру ... ... жауабы тек Қазақстанда ғана емес, әлемнің көптеген елдерінде ... ... жоқ. ... шет ... ... ... немқұрайлы қараушылық немесе, ... ... ... ... ... ... бір өкілеттіктерге ие болмаса, мұндай жағдайда
нақты жетістіктерге жету ... ... ... мемлекеттік органдар,
әсіресе, құқық қорғау органдары әдетте Омбудсменге қажетті өкілеттіктерді
беруге қарсы болады. Олардың ... ... ... – адам ... ... ... құзырлы орган - сот. Ал, прокуратура адам
құқықтарының бұзылмауын қамтамасыз ететін ... ... Бұл ... орын жоқ. Дәл осындай аргументтер Қазақстанда да кездесті. Және
олар біздің елімізде жаңа ... ... ... ... кедергі
келтірді.
Осының кесірінен, Жұмыс тобы 2001-2002 жылдары дайындап шығарған заң жобасы
бірқатар өзгерістерге ұшырады. Әр түрлі инстанциялар тарапынан ... ... және ... ... ... ... ... көптеген ескертулер жасалып, сын айтылды. Заң
жобасын дайындаған топ бұл ... ... ... ... ... мен ... қатысты маңызды ... ... ... ... Заң ... ... бар ... салуының арқасында, олардың халықаралық ұйымдармен ... ... ... ... 2002 жылы ... ... құру мемлекеттік
маңызы бар мәселелердің күн тәртібіне қойылды. Өйткені, Омбудсмен – белгілі
бір ... ... бір ... ... Бұл – ... ... және оның адам ... қалай қарайтынын
көрсетіп беретін құрал. 2002 жылы ҚР Сыртқы істер министрі Қ. ... ... ... ... рет ... өтті. Мәселен, БҰҰ Адам құқықтарын
қорғау жөніндегі комиссиясының Женева қаласында өткен 58-ші ... Қ.К. ... ... ... ... құруға ниет білдірді.
2000-2002 жылдары аралығында БҰҰ Даму бағдарламасы мен мемлекеттік органдар
арасындағы ынтымақтастығын кеңейту, жаңа құрылымды құру үшін ... ... ... кеңес алу жұмыстары атқарылды. Бұл ретте БҰҰ Даму
Бағдарламасының ҚР-дағы жаңа өкілі Фикрет ... ... ... ... Ол, ... ҚР ... жанындағы адам құқықтарын қорғау
жөніндегі Комиссиямен арадағы ынтымақтастыққа ... ... ... Омбудсмен
институтының құрылуына бар күш-жігерін салды.
2002 жылдың тамызында ҚР Президенті Н.Ә. ... ҚР ... ... орай сөз сөйледі. Өз сөзінде президент Омбудсмен ... ... бар ... болашақта біздің елімізде де
құрылатынын ашық айтты.
ҚР Конституциясына сәйкес, ҚР Президенті ... ... ... ... бөлігі болып табылатыны белгілі. Осыған орай, 2002 жылы
қыркүйектің 19-да Қазақстанда адам ... ... ... институтын
құру жайында Президенттің арнайы жарлығы шықты.
Қызметі
| | ... ... адам ... ... ... тұлғалардың қол
сұғуынан қорғауды, заңнаманың және құқық мирасқорлығы ... ... ... ... ... дайындап, оларды жүзеге
асыруды мақсат тұтады. Омбудсменнің жұмысы БҰҰ-ның бірқатар ... ... ... ... ... осыған ұқсас құрылымдардың ... ... сай ... ... ... ... емес ... бұқаралық ақпарат
құралдарымен және халықаралық ұйымдармен ... ... ... ... жұмысының негізгі қағидалары: жариялылық, әділдік және
бейтараптық.
Омбудсмен ... бұл ... ҚР ... айқын белгіленген.
Омбудсменнің құрылуы ұлттық ... ... ... ... сай ... сәйкес, Омбудсменді ҚР Президенті ҚР Парламенті комитеттерімен
кеңескеннен ... ... Бұл ... ... саяси-
қоғамдық деңгейінің жоғарылығын көрсетеді. Өйткені, Омбудсмен болуға
үміткерлердің кандидатурасын талқылауға және ... әрі ... ... мүшелері қатысып отырады. Омбудсменнің жұмыс ... ... ... – 5 жыл. Және де бұл оның ... ... ... ... заңнамада бекітілген жағдайларда Президент қана
тоқтата алады. Мысалы, өзінің міндеткерліктерін орындауға денсаулық жағдайы
келмейтін кезде, ҚР ... ... ... ... деп ... болса
және басқа да жағдайларда. Оның өкілеттігін ... ... ... тізімі толықтай заңнадама бекітілген. Одан басқа себептер
Омбудсменнің өкілеттігін тоқтата алмайды. Бұл – оның ... ... және ... ... ... ... ... заңнамада бекітілгендей, Омбудсмен тәуелсіз, және оның іс-
әрекетіне қол сұғуға тыйым ... Ол ... ... ... ... ... ... Адам құқықтарын қорғау жөніндегі Ұлттық Орталықтың
негізінде атқарады. Бұл – атқару органы. Омбудсмен ... ... ... ... ... ... дайындайды. Бұл
Омбудсменнің әкімшілік өкілеттіктерінің кеңдігін және ... ... ... ... ... жұмысы мемлекеттік бюджеттен қаржыландырылады.
Бұл да – оның тәуелсіздігінің кепілі.
Ерекше атап өтетіні – ... ... ... ... бермейді және оның
жұмысына қол сұғуға тыйым салынады. Бұл ... ... ... ... тәжірибеге сай болып келеді. ... бұл ... ... ... тағы да ... ... қорғап-қолдауда Омбудсмен көптеген өкілеттіктерге ие. ... ҚР ... ғана ... ... ... тұрып жатқан шетел
азаматтары мен ... жоқ ... ... сөз ... отыр. Өзінің іс-
әрекеті аясында Омбудсмен ... ... ... бар:
Кез келген адамның құқықтарын мемлекеттің ... ... ... ... ... ... ... арыз келіп түссе де, түспесе де
Омбудсмен тергеу бастауға құқылы. Осылайша, Омбудсмен өз еркімен ... ... ... ... бойынша басталған тергеудің жан-жақты жүргізілуін
қамтамасыз ету үшін іс-шара қабылдауға; Мәселен, ол мемлекеттің барлық
деңгейлі ... ... ... ... ... қажетті мәліметті
талап етіп, алуға, мемлекеттік мекемелердің кез келгеніне, ... ... ... мен ... ұсталатын құқық қорғау органдарының
ғимаратына еркін кіріп-шығуға құқылы.
Адамның бұзылған ... ... ... үшін ... ... ... беруге; Мемлекеттің лауазымды тұлғалары қабылданған іс-
шаралар жайында бір ай ішінде жауап беруі тиіс.
Бұқаралық ақпарат құралдарында ... ... ... ... ... деп тапқан жағдайда Омбудсмен ҚР Президенті мен ҚР Үкіметіне ... ... ... заңнама негізін жетілдіру, оның ... ... ... ... ету ісіне атсалысуға;
Халықаралық ынтымақтастықтың дамуына үлес қосуға;
Білім беру бағдарламалары, ақпараттық шаралар және ... да ... адам ... ... ... ... ... дамытуға
құқылы.
Сөйтіп, Омбудсмен өз құзыретіндегі кез келген істі ... ... ... ... ... ... талап етуге, қоғамдық пікірге
жүгінуге құқығы бар. Өз ... ... ... ... ... ... жұмысқа мамандарды, сарапшыларды және халықаралық
ұйымдарды қатыстыруға құқылы.
Омбудсменнің аталған барлық ... мен ... заң ... Және ол Омбудсмен жұмысының ... әрі ... ... ... ... ... ... бар оқиғаларды әділ
бағалаудың кепілі болып ... ... ... оның ... мен ешкімнің алдында
жауап бермеуі, саяси-қоғамдық мәртебесінің ... ... ... ... ... ... етілуі Омбудсмен
жұмысының кепілі болып табылады. Сонда ғана Омбудсмен адам құқықтары ... ... ... жағдайды жақсартуда, осы саладағы
халықаралық ынтымақтастықты нығайтуда үлкен жетістіктерге жете алады. ... ... ... ... ... ... Париж қағидаларына
сәйкес келетінін тағы бір мәрте айтып өту керек.
Қазақстанда Омбудсмен жұмыс істей бастаған алғашқы ... ең ... ... ... ... уақыт болды. Өйткені, бұл – еліміздегі мүлдем жаңа
құрылым. Сондықтан, оның пәрменділігі жұмыстың нәтижесіне қарай ... ... адам ... ... ... құралына айналу үшін халық
тарапынан танылып, өзінің өміршеңдігін дәлелдеуі ... ... ... ... ... ... қатар, қолданыстағы нормативтік құқықтық базаға сәйкес
құқықтық қорғау саласында шет мемлекеттердің ... ... ... ... жүзеге асырады, халықаралық
форумдарға қатысады, халықарлық конвенциялар мен ... ... ... ... ... ... енгізу жөнінде мемлекеттік органдармен
тұрақты жұмыс жүргізеді.
Ресей, ... ... ... ... Өзбекстан
елдеріндегі әріптестермен өзара іс қимыл барынша тығыз жасалады.
Шет елдердің ... ... ... ... республика
мемлекеттік органдарының қатысуымен тексерулер ... ... ... жауаптар мен түсіндірулер беріледі.
Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясының 60 жылдығына арналған
мерекелер аясында ... мен ... ... ... Баку және ... қалаларында өткен халықаралық конференцияларға қатысты, ... адам ... ... ... ... ... 2008 жылы наурызда Женева қаласында БҰҰ-ң Адам ... ... 7 ... қатысты.
Сессия аясында әйелдерге қатысты азаптауларға, қоған лоққыға ... адам ... ... ... сондай- ақ жеткілікті баспана, азық -
түлік және ойыңды еркін білдіру құқықтарын қамтамасыз ету ... ... ... ... бойынша интерактивті дөңгелек үстелдер өтті.
Қорытынды құжат тек Париж конвенциясына толық сәйкес келетін ұлттық
құқықтық қорғау мекемелері ғана адам ... ... ... және ... ... ... элементі болып саналатынын және адам
құқықтарының халықаралық ... ... адам ... ... ... адам құқықтары жөніндегі басқа да органдарының аясында
серіктес болады деген тезисі тағы да бекітілді.
Сессия кезінде ... ... ... ... құқықтық
қорғау ұйымдарының өкілдерімен, сондай ақ БҰҰ жүйесінің құрылымдық
бөлімшелерінің басшыларымен кездесулері ... жылы ... ... және ... Азия бойынша Human Rights Watch
бөлімшесі директорының орынбасары Рейчел ... және осы ... ... бойынша ғылыми қызметкері Андреа Бергпен, ЮНИСЕФ Бағалау миссиясының
басшысы Д. О. ... ... ... Сыртқы істер министрлігінің
саяси істер бойынша Бас директоры Мартин ... ... ... ... ... жөніндегі уәкілі Г. Нокемен, ГФР Бундестагының
депутаты А. Ватцпен, Еуропа Кеңесінің Парламенттік ... ... ... және ... ... ... ... барысында сұхбаттасушыларға Қазақстанның азаматтық
қоғамның қызмет етуі үшін жағдай жасау, адам ... ... ... ... жетілдіру, гендерлік саясатты іске асыру жөніндегі
атқарып ... ... ... ... ... ... жөніндегі уәкіл 2008 жылғы желтоқсанда БҰҰ Бас
Ассамблеясының Адам ... ... ... ... ... арналған Жоғары деңгейдегі арнайы ... ... ... ... екі аса ... ... ... мүше мемлекеттер соңғы жылдарда алғаш рет әлемде адам құқықтары
толық көлемде сақталатын бір де бір ... жоқ ... ... ... ... және мәдени құқықтар ... ... ... ... ... ... ол ... жарияланған
құқықтарды мүше мемлекет толық қамтамасыз етпесе, БҰҰ органдарына оларды
қорғау үшін тікелей жолдану ... ... ... ... ... ... ... Мүгедектерінің құқықтары туралы конвенцияға және
оған қосымша Факультативті хаттамаға қол қою ... ... олар ... ... ... және ... , ... кемсітуді жоюға,
еңбекке, денсаулық сақтауға, білім алуға және қоғам өміріне ... ... ... сот ... қол ... ... қол сұқпаушылықты, пайдаланудан еркіндігін және жүру ... ... ... Осы ... бұл ... ... дайындық жұмысы бойынша Уәкіл мекемесінің басқа ... ... ... атап өтсе ... ... ... тиісті ұстанымды
белгіленген тәртіппен Үкіметке жеткізген.
2008 жылғы ... ... ... ... қарсы комитетінің 41-
сессиясы аясында Қазақстан Республикасының Азаптауға ... және ... ... ... ... ... ... адами емес жазалауларға қарсы
конвенцияның ережелерін орындау жөніндегі шаралар ... ... ... қорғау өтті.
Баяндаманы қорғау жөніндегі делегацияның құрамына Уәкіл өкілі кірді,
ол Уәкілдің бас ... ... ... ... ... жөніндегі мекемелер мониторингінің ұлттық алдын алу ... ... ... ... ... жылы ... ... ЕҚЫҰ орталығымен ынтымақтастығы
айтарлықтай жемісті болды, оның ... ... ... мен ... ... ... қарсы әрекет жасаумен байланысты және т.б.
бірлескен іс ... ... ЕҚЫҰ ... Адам құқықтарының жалпыға
бірдей декларациясының 60 жылдығына арналған халықаралық конференцияны
ұйымдастырушылардың бірі ... ... ... ... ... ... ... БДИПЧ\ ЕҚЫҰ
адами өлшемдер саласындағы міндеттемелерді орындау ... ... ... оның ... ... адам құқықтарын қамтамасыз етудің
неғұрлым өзекті, атап ... ... ... ... алу, өлім ... ... халықаралық құжаттарды енгізу мәселелері бойынша Қазақстанның
ұстанымы жария етілді.
Есепті жылы ... ... ... ... ... ... ... жасау жалғасты. Ынтымақтастық аясында Еуропа және ТМД ... ... ... ... ... шығарған «Человеческое
достоинство и справедливость для всех» атты жинақта ... ... в ... ... ... дайындалды.
Сонымен қатар, Уәкілдің БҰҰдың Балалар қорымен (ЮНИСЕФ) өзара тиімді
ынтымақтастықты атап ... жөн. Атап ... 2006 жылы ... ... ... ... құру» жобасы жалғасты, оның
шегінде ... мен ... ... ... ... іске асыру мониторингі мен бақылауды жоспарлау және жүзеге
асыру, ювенальдық ... ... ... бойынша бірқатар іс
шаралар өткізілді.
Уәкіл мекемесі Еурокомиссияның Қазақстандағы, Қырғызстандағы,
Тәжікстандағы ... ... ... «ЕО пен ... ... ... 2007-2013 жылдарға арналған жаңа ... ... ... ... ... атап ... :
• мемлекеттік органдардың әкімшілік жұмыс ету ... ... ... ... сақтауға бақылау жасауға;
• Қазақстандағы Омбудсмен мекемесінің институциональдық мүмкіндіктерін
одан әрі нығайту, сондай- ақ ... ... ... ... ... жөніндегі жетекші білім беру орталықтарында ... ... ... ... және іске ... ... қарашада аталған ынтымақтастық аясында Данияның халықаралық
ортада белгілі адам құқықтары жөніндегі институтымен келіссөздер өткізілді,
олардың қорытындылары ... ... ... ... ... ЕҚЫҰ-да төрағалық етуіне дайындау мағынасында құқықтық
қорғау тақырыбы ... ... мен ... ... туралы
уағдаласуларға қол жеткізілді.
Уәкіл өкілі Қазақстанда ... ... ... ... ... мен қауіпсіздік секторын зерттеу орталығымен бірлесіп
«Старлинк» бағдарламасы аясында ұйымдастырылған жоғары деңгейдегі семинарға
қатысты. ... ... ... қауіпсіздік секторда деморатиялық
басқару мен реформалау, сондай - ақ азаматтық қоғамға және ... ... ... ... ... ... ... көрсету болды.
«Қазақстан Республикасы – Еуропалық Одақ» Сот билігі және ... ... ... комитет шеңберінде адам құқықтары жөніндегі тараптар
арасында диалог орнады, оның ... ... ... бірқатар, оның
ішінде қазақстандық омбудсменнің қызметіне ... ... ... ... ... тараптың Уәкіл мәртебесін заңнамалық ... оның ... құру ... ... ақ жалпы қабылданған
халықаралық стандарттарға сәйкес басқа мәселелерге назар аударылды.
Есепті кезеңде «Сорос ... ... ... ... Халықаралық
абақты реформасы (PRI) сияқты халықаралық құқықтық қорғау ұйымдарымен
ынтымақтастық жалғасты.
«Сорос ... ... ... ... ... сондай- ақ
адам құқықтары саласындағы жас сарапшылар үшін сайыс өткізу ... ... ... туралы уағдаластыққа қол жеткізілген.
Уәкіл мекемесі Қазақстанның НАТО- мен серіктестік әрекеттерінің ... іске ... ... ... ... ... айтқанда, соңғы кезде Уәкілдің халықаралық ынтымақтастық
саласындағы қызметі ерекше маңызға ие ... бұл ... бір ... 2010 жылы ... ... ... ... Республикасы Президентінің Жарлығымен бекітілген 2009-2011
жылдарға арналған «Еуропаға шығатын жол» мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... жол аша отырып,
Еуропа мемлекеттерімен ынтымақтастық, ... ... ... ... мен ... ... азаматтық қоғам институттары арасындағы
серіктестік қатынастарды көздейді.
Адам құқықтары жөніндегі ... 2008 ... ... ... бірлесіп Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясының 60
жылдығына арналған халықаралық ғылыми практикалық ... ... ... ... ... іс шарасына айналды, Қазақстанда халықаралық
құқықтық қорғау ... ... ... сондай ақ конференция
барысында беделді халықаралық ... ... ... осы саладағы
шетелдік тәжірибені зерттеуге және пайдалануға ықпал етеді.
Қорытынды
Қазақстанның адам ... ... ... қол ... ... әрі даусыз. Қазіргі кезде еліміз осы саладағы барлық
негізгі халықаралық конвенциялар мен пактілерге қосылды. Конституцияға ... ... ... стандарттарға сәйкес азаматтардың құқықтарын іске
асыратын және олардың сақталуын қамтамасыз ететін ұлттық ... ... ... құқықтарымен байланысты ахуалдың едәуір өзгеруін ... ... ... қоғамды одан әрі демократияландыруда
белгілі бір дәрежеде ықпал ететін қоғамдық және ... ... ... белсенді қызметі айғақтайды.
Сонымен бірге мемлекеттің өз азаматтарының ... ... ... және ... ... ... өмірде қолдануда жоғары
аталған ауқымды жұмыстардың арасындағы белгілі бір сәйкессіздіктерден
көрінетін жоғарыда аталған ... ... ... бар ... ... ... өкілдерінің құқықтық нигилизмі азаматтарды көбінесе өз
конституциялық құқықтарына ... ... ... қол ... ... оларға өз міндеттерін айрықша құзырет ретінде түсіндіріп ... ... ... мен ... түсінудегі мұндай сәйкессіздік мемлекет
Басшысының жария еткен әкімшілік реформаны жүргізу барысында да көрінеді.
Оның мақсаты билікті ... ... ... осы ... сондай-ақ мемлекетті басқару процесіне азаматтық ... ... ... ... адам құқықтарының толықтығын қамтамасыз ... ... да ... ... жалғасуда.
Әлемдік экономикалық дағдарыспен шиеленісе түскен осы ахуалда Уәкілдің
оған мемлекет жүктеген функциялары ... әрі ... ... ... ... ... ... оның қызметінің тиімділігі адам құқықтары мен
бостандықтарын қамтамасыз ету саласныда мемлекеттің жалпы ... ... ... ... өзектілік Қазақстан үшін осы есепте аталған БҰҰ-ның тиісті
құрылымдарында тікелей өз ... ... ... ... ... беретін халықаралық құжаттардың алдағы уақытта күшіне
енуі байланысты болып отыр.
Мемлекеттік органдар мен азаматтық сектордың көбінесе бірлескен күш-
жігер мен ... ... ... ... ... адам ... ету ... ортақтығын түсінуі тұрақтылық пен экономикалық
орнықтылықты сақтауға, сондай-ақ елдегі ... ... ... ... ... ықпал ететіндігі күмәнсіз.
Сілтемелер тізімі
1. Декларация тысячелетия Организации Объединенных Наций. ... ... ... ООН от 8 ... 2000 ... Адам және азамат құқықтарының декларациясы
http://liberte.newmail.ru/declaration.html
3. Декларация прав человека и гражданина. 2 ... ... ... о ... ... ... ... о правах человека.-А.,2002.-с.14.
6. Основные сведения об ООН.-М.,1995.-с.186.
7. Лазутова М.Н. права человека:история и современность.-М.,1992.-с.57.
8. Образ и ... ... и ... об ... ... ... ... ООН в Москве, 1999.-с.82-83.
9. Права человека в истории человечества и в ... ... ... ... ... ... об ... Основные сведения об ООН.-М.:Юридическая литература,1995.-с.196.
12. Манов Б.Г. ООН и ... ... ... о ... ... http://www.un.org/Depts/Dhl/landmark/amjorr.htm
14. http://www.un.org/Depts/Dhl/landmark/amjorr.htm
15. Медународный билль о правах человека.-А.,2002.-с8.
16. Основные сведения об ООН.-М.: Юридическая литература,1995.-с.188-189.
17. Международный ... о ... ... ... ... о правах человека.-А.,2002.-с7.
19. Островский Я.А. ООН и права человека.-М.,1968.-с.88.
20. Основные сведения об ООН.-М.: Юридическая литература,1995.-с.189.
21. Кондратьев В.Н. ... ... ХХ ... ... билль о правах человека.-А.,2002.-с26-28.
23. Островский Я.А. ООН и права человека.-М.,1968.-с.97.
24. Кандлер Е.С. Права человека:идеи, нормы,рельность.-М.,1997.-с.24.
25. Документ ... 3/SR. ... ... ... 3SR. ... Документ ООН.Е\CN.4/sub. 2/321.
28. Документ ООН.Е/3873.
29. ... Е.С. ... ... ... Документ ООН. А/С. 3/L.1291.
31. Основные ... об ... ... ... ... Документ ООН. А/8768. Annex ІІ.
34. Документ ООН. А/С. 3/SR. 1933,. ... ... ООН. ... ... билль о правах человека.-А.,2002.-с8.
37. Основные сведения об ООН.-М.: Юридическая ... ... ... ... ... ... ... ООН.E/CN 6/574.
41. Основные сведения об ООН.-М.: Юридическая литература,1995.-с.203.
42. Мартинсон К. Основные органы ООН и их ... ... ... К. ... органы ООН и их деятельность.-М.,2003.-с.18.
45. Мартинсон К. Основные органы ООН и их деятельность.-М.,2003.-с.32.
46. Мартинсон К. Основные органы ООН и их ... ... Я.А. ООН и ... ... А.Азаров. Права человека. –М.,2003.-с.100.
49. Яковлев И.И. Международная защита прав ... ... ... ... ... об ... Юридическая литература,1995.-с.211.
52. Обузов К.Л. Права человека в международном праве.-М., 1994.-с. 133.
53. ... ... об ... ... ... Словарь прав человека./Отв. ред. А. Кузнецов.-М., 1993.-с.12.
55. Образ и реальность. Вопросы и ответы об Организации Объединенных
Наций.-М.: Информационный ... ООН в ... ... Основные сведения об ООН.-М.,1995.-с.201.
57. Документ ООН. А/8768. Annex ІІ
58. А.Азаров. Права человека. –М.,2003.-с.145.
59. ... с. ... ... Президента РК Н.Назарбаева народу казахстана 18.02.05)
www.aic.gov.kz/documents/poslanye_2005.doc
61. ... ... ... ... ... ... О роли внесудебных институтов в имплементации международных ... ... ... ... ... ... ... http://www.pavlodar.com/zakon/?kod=003000000000
66. http://www.un.org/russian/documen/convents/torture.htm
67. Қазақстан Республикасының Конституциясы.- Алматы: Қазақстан,1995. -12-
13б.
68. http://un.by/documents/humrights/viennaprog/
69. http://hrc.nabrk.kz/gsdl/cgi-bin/library?e=d-000-00---0HRCru-
akalru%2cHRCru-01-1-0--0prompt-10---4------0-1l--1-ru-50---20-about---
00021-001-1-0windowsZz-1251-
00&a=d&c=HRCru&cl=CL4.1&d=HASH014843461a08bb982da12b45
70. ... ... ... ... В ... Казахстан/ Башимов М.С.// Журнал
российского права. -2003. - № 12. - С. 128 – ... О роли ... ... в ... ... по ... ... общ.ред.: Т.Д.Абишева,
Г.М.Есиргеповой-Астана,2005г.- 48стр.
74. http://www.ombudsman.kz/news/detail.php?ID=1562
75. http://www.un.org/russian/events/humanrights/2007/udhr.shtml
76. http://www.gazeta.kz/art.asp?aid=88754
77. http://www.nomad.su/?a=3-200809100240
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1. Устав ООН и Статут Международного Суда. Нью-Йорк;ООН, ... Адам ... ... ... ... ... пакт об ... социальных и культурных правах.
ПРООН.Алматы,2002.
4. Международный пакт о гражднаских и политических правах. ПРООН.
Алматы,2002.
5. Қазақстан Республикасының Конституциясы.- ... ... ... Н.Ә. ... ... мемлекет болып қалыптасуы мен
дамуының стратегиясы.-Алматы:Дәуір,1992.
7. Назарбаев Н.Ә. Қазақстанның болашағы қоғамның идеялық бірлігінде.-
Алматы:Қазақстан-ХХІ ... ... Н.А. Пять лет ... ... Токаев К.К. Организация Объедненных наций:полвека служения миру.-
Алматы:Атамұра,1995.
10. Қ.К.Тоқаевтың БҰҰ Бас Ассамблеясының 50-сессиясында сөйлеген
сөздері//Дипломатия жаршысы.-1996.-№1.
11. Қ.К.Тоқаевтың БҰҰ Бас Ассамблеясының 51-сессиясында сөйлеген
сөздері//Дипломатия ... ... Т. О роли ... и ... ... в ... ... по правам человека./ Под ред. Т.Д. Абишева-
Астана,2005г.-166с.
13. ... В. Поль ... ... ... Казахстан в процессе
международного сотрудничества и совершенствования законодательства.
Сборник докладов.
14. Кофи А.Аннан. Партнерство во имя всемирного сообщества.Годовой ... ... ... за 1998 год.-Нью-Йорк:ООН,1998.
15.
Миронов О.О. Права человеак:сборник документов.- Экзамен ХХІ,2006
Конвенция о защите прав человека свобод.- РИОР,2006
Конвенция о ... ... | |
1. ... Л.В., ... С.В. ... ... о правах женщин и
детей.-М.,1997.
2. М.С. Башимов Аппараты омбудсменов мира Вестник КазНУ.-2002.- №2
3. Нацональныу омбудсмены.Свод правовых положений.стр ... Ева ... ... ... ... по ... ... женщин в международных документах и
конституционных актах государств//Вестник КазНУ.-2007.-№3-4.стр 110
6. А.Калимукашева. Қазақстан ... адам ... ... мәртебесі//ҚазҰУ хабаршысы.-2005.-№2.80-83 б.
7. Бюжеева Б.З. адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясына жарты
ғасыр.ҚазҰу Жаршысы 1999 1 номер

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 70 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Адвокатура мен адвокаттық қызметтің түсінігі мен маңызы95 бет
Азаматтық құқық - құқық саласы ретінде32 бет
Журналистер құқығының қорғалуындағы шетелдік тәжірибе52 бет
Мемлекет және құқық теориясының қөзқарасы бойынша жеке тұлға, адам, азамат ұғымы28 бет
БҰҰ қызметіндегі адам құқы мәселесінің қорғалуы70 бет
БҰҰ қызметіндегі адам құқы мәселесінің қорғалуы туралы90 бет
«Ерекше қорғалатын табиғи аймақтардың құқықтық режимі»19 бет
Іргелі елге – ізгі заңнама5 бет
Альфа кенорны бойынша ұңғыманның түп аймағына әсер ету әдістерін талдау ( ҚСЖ )67 бет
АлЭС-1 ЖЭО 6/110 кВ кернеулі генератор-трансформатор блогының релелік қорғанысы және автоматикасы57 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь