Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік қызмет: қазіргі жағдайы және даму барысы

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
1 МЕМЛЕКЕТТІК ҚЫЗМЕТТІ ҰЙЫМДАСТЫРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5
1.1 Мемлекеттік қызмет мемлекеттік басқаруды жүзеге асыру құралы ретінде ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..8
1.2 Мемлекеттік қызметтің ұғымы, маңызы және қағидалары ... ... ... ... ... 10
1.3 Мемлекеттік қызметтің заңнамалық негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...18

2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК ҚЫЗМЕТТІҢ ДАМУЫН СИПАТТАЙТЫН ҮРДІСТЕРДІ ТАЛДАУ ... ... 23
2.1 Мемлекеттік қызметті дамыту мен экономикалық жағдайдың өзара байланысы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..23
2.2 Әлеуметтік саланың дамуындағы мемлекеттік органдардың іс.әрекетін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..34
2.3 Мемлекеттік қызметшілердің кәсіби біліктілігін көтеру жағдайын талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .37

3 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК ҚЫЗМЕТТІҢ ДАМУ БОЛАШАҒЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...49
3.1 Мемлекеттік басқару жүйесіндегі әкімшілік реформалардың
тиімділігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 47
3.2 Мемлекеттік қызметтің шет елдік тәжірибесі және оны Қазақстан жағдайында қолдану мүмкіндіктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 50
3.3 Мемлекеттік қызметтің тиімділігін арттыру шаралары ... ... ... ... ... ... 64

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...75

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...77
Қазақстан Республикасындағы әкімшілік реформалардың басымдылықты бағыттары мемлекеттік басқару жүйесін жетілдіру болып табылады.
Осыған байланысты Еліміздің Президенті Н.Ә.Назарбаев Қазақстанның 2030 жылға дейінгі Даму стратегиясында еліміздің даму басымдықтарының бірі ретінде кәсіби үкімет пен мемлекеттік басқару және мемлекеттік қызметтің тиімді жүйесін құруды анықтады [5].
Қазақстан Республикасы егемендік алған кездің алғашқы жылдарында–ақ мемлекеттік қызметті дамыту мәселесі қолға алынған болатын. Бірақ оның заңнамалық негізі әлі де болса жетілдірілмеген еді. 1999 жылы қабылданып, 2000 жылдың 1 қаңтарынан бастап күшіне енген «Мемлекеттік қызмет туралы» Қазақстан Республикасының Заңы қызметтің осы түрінің кеңінен дамуына жол ашып берді. Содан бері қарай мемлекеттік қызмет саласында көптеген нормативтік-құқықтық құжаттар қабылданып, іске асырылды да.
Қазақстан кең көлемді территорияны иеленеді, осыған байланысты еліміздің аймақтары табиғи байлықтарының қалыптасуына, климаттық жағдайларына және т.б. негізделген әртүрлі экономикалық әлеуетке ие. Сонымен қатар аймақтар демографиялық, этникалық және тарихи ерекшеліктері бойынша бөлінеді. Осыларға байланысты мемлекеттік қызметті дамытуда да басқа елдермен салыстырғанда өзіндік ерекшеліктері болады. Осыған орай мемлекеттік қызметтің даму барысын зерделей отырып, оны болашақта дамыту мәселелерін қарастыруға деген қажеттілік туындайды.
Мемлекеттік басқарудың тиімді жүйесін құруға қойылып отырған жаңа талаптар мемлекеттік қызметтің жағдайын зерттеу, сонымен қатар мемлекеттік қызметшілердің мәртебесіне қатысты мәселелерді зерделеу қажеттігін негіздейді. Осылардың барлығы да дипломдық тақырыптың өзектілігін негіздейді.
Елбасымыз «Қазақстан халқының әл-ауқатын арттыру – мемлекеттік саясаттың ең басты мақсаты» деп аталатын Қазақстан халқына Жолдауында атап көрсеткенiндей: «Үкімет әкімшілік реформада көзделген Қазақстанның мемлекеттік басқару жүйесін үздік халықаралық тәжірибені ескере отырып, нәтижелілік, ашықтық және қоғам алдындағы есептілік негізінде дамыту жөніндегі шараларды жедел қарқынмен іске асыруға тиіс» [4].
Диплом жұмысының мақсаты – Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік қызметті ұйымдастырудың теориялық негіздерін қарастыру негізінде қазіргі жағдайдағы мемлекеттік қызметтің даму барысын талдау және оның тиімділігін арттыру жөнінде ұсыныстар жасау болып табылады.
Осы мақсатқа жету үшін келесідей міндеттерді шешу көзделеді:
- мемлекеттік басқаруды жүзеге асыру субъектісі ретіндегі мемлекеттік қызметтің сипатын айқындау;
- мемлекеттік қызметтің мәнін, ерекшеліктерін және қағидаларын қарастыру;
- мемлекеттік қызметтің заңнамалық негіздерін талдау;
1. Қазақстанның 2030 жылға дейінгі Даму стратегиясы. Алматы, 1997
2. “Қазақстан Республикасының Конситуциясы” Алматы “Жеті жарғы”, 2003ж
3. «Мемлекеттік қызмет туралы» ҚР Заңы. /Егемен Қазақстан, 1999ж. 6 тамыз
4. «Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызметшілерінің Ар-намыс кодексі (Мемлекеттік қызметшілердің қызмет этикасы ережелері). - //Егемен Қазақстан, 2005 ж. 5мамыр.
5. Концепция разграничения полномочий между уровнями государственного управления и совершенствования межбюджетных отношений. Одобрена постановлением Правительства РК от 10 февраля 2003 года №147 // Собрание актов Президента РК и Правительства РК, №7, 2003.
6. Қазақстан Республикасының Статитика Агенттігі Қазақстан 1991-2002. Бет 502.
7. Статистикалық жылнама, Алматы, 2007 ж.
8. Баянов Е. Мемлекеттік қызмет. Оқу құралы – Алматы, 2005. – 40 б.
9. Уваров В.Н. Государственная служба и управление. Учебник – Петропавловск: Сев. Каз. юрид. академия, 2004. – 416 с.
10. Уваров В.Н. Государственная служба. – Алматы:КазГУЮ, 1996.
11. Государственная служба: организация, кадры, управление. М., 1994.
12. Лазарев Б.М. Государственная служба. М., 1993.
13. Овсянко Д.М. Государственная служба Российской Федерации. Учебное пособие. – М.:Юрист, 1996.
14. Совершенствование принципов государственного управления //Казахстанская правда, 13. 03. 2003 г.
15. Ғали Ә. Қазақстан қоғамын демократияландыру деген не? // Мемлекет, №15 (2801). 11.04.2003ж. бет 3.
16. Адасбаев Е, Кантарбаева А. Децентрализация государственного управления в Казахстане: проблемы и пути решения //АльПари №3-4, 2000 г. бет 27.
17. Уваров В.Н. Теория государственного управления. Часть 2. Учебное пособие. Алматы, 2001г. бет 6.
18. Мүсіреп Ғ. Орталықсыздандыру біртіндеп жүзеге асады // Егемен Қазақстан, 18. 01. 2002 ж. №11 (22914). бет 2.
19. Децентрализация: эксперименты и реформы. Под редакцией Тамаша М.Хорвата. Органы местного самоуправления в Центральной и Восточной Европы. Том 1. Отпечатано в Будапеште, Венгрия, май, 2000г.
20. Козбаненко. В. Формы и методы государственного управления //Проблемы терии и практики управления, №2, 2000г. бет 46.
21. Кубаев К. Экономическая модель эффективного государства //Транзитная экономика, №4, 2001ж. Бет 49-50.
22. Чиркин В.Е. Государственное управление. Юристъ, Москва, 2002. б.
23. Государственное регулирование рыночной экономики. Под редакцией В.И. Кушлина. Москва, Экономика, 2000г. бет 238.
24. Шайынғазы С. Басқару жүйесін жетілдіру – заман талабы// Егемен Қазақстан, 8.04.2003жыл.
25. Жанузакова Л.Т. Компетенция местных представительных органов в области бюджета и финансов // Экономика и право Казахстана. №12, 2003г. бет 51-52.
26. Келімбетов Қ. Өкілеттіктерді айқын ажырату – бүгінгі күннің басты мәселесі // Егемен Қазақстан, №151 (23053) 2.07.2002ж.
27. Баймуратов У.Б. Национальная экономическая система. Алматы,
Ғылым, 2000г.
29.Никифорова Н. Предпосылки новой стратегии государственного управления национальной экономикой // АльПари, №1, 2003.
30. Жатқанбаев Е.Б. Мемлекеттік басқарудың теориясы және практикасы. Алматы, 2001 жыл
31. Атаманчук Г.В. Теория государственного управления. Москва, 1997г.
32. Бердалиев К.Б. Басқару негіздері.Алматы, 1997 жыл.
33.Мухамбетов Т.И. Управление государством. Алматы, 2001 г.
34.Найманбаев С. Мемлекеттік басқару Ақиқат, 2000жыл №5
35.Баянов С. Мемлекет және құқық негіздері. Алматы 2003 жыл.
36. Дауранов “Организация государственной службы” Алматы, 1999г.
37. Крепок П.“Мониторинг реформы сфере государственной службы Казахстана: достижения и издержки. Поиск путей улучшения работы государственного аппарата”// Фонд Евразия, Алматы 2001//
38. В.Н.Уваров “Государственная служба и управление”, Петропавловск 2004г.
39. Н.В. Волох “Правовые основы регулирования деятельности государственных служащих” Алматы: “Вестник КазГУ”, серия юридическая, 1997, №5, С62.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
ЭКОНОМИКА ЖӘНЕ БИЗНЕС ФАКУЛЬТЕТІ
МЕНЕДЖМЕНТ ЖӘНЕ БИЗНЕС ... ... ... ... қызмет: қазіргі жағдайы және
даму барысы
Орындаған:
4 курс студенті
Бейсекулов Б.М.
Ғылыми ... ... ... ... ... ... ... ... меңгерушісі
э.ғ.д., профессор __________________________ ... ... ... жұмысы 80 беттен, 10 кесте, 2 суреттен тұрады.
Елбасымыз ... ... ... ...... ең ... ... деп аталатын Қазақстан халқына Жолдауында атап
көрсеткенiндей: «Үкімет ... ... ... ... ... ... үздік халықаралық тәжірибені ескере отырып,
нәтижелілік, ашықтық және ... ... ... негізінде дамыту
жөніндегі шараларды жедел қарқынмен іске асыруға тиіс».
Диплом жұмысының мақсаты – Қазақстан ... ... ... ... ... қарастыру негізінде қазіргі
жағдайдағы мемлекеттік қызметтің даму барысын талдау және оның ... ... ... жасау болып табылады.
Осы мақсатқа жету үшін келесідей міндеттерді шешу көзделеді:
- мемлекеттік басқаруды жүзеге асыру субъектісі ретіндегі мемлекеттік
қызметтің ... ... ... қызметтің мәнін, ерекшеліктерін және қағидаларын
қарастыру;
- мемлекеттік қызметтің заңнамалық негіздерін талдау;
- ... мен ... ... ... мемлекеттік қызметтің
орнын айқындау;
- мемлекеттік қызметшілердің кәсіби біліктілігін ... ... ... ... ... ... реформалардың
тиімділігін қарастыру;
- мемлекеттік қызметтің шет ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндіктерін айқындау;
- мемлекеттік қызметтің тиімділігін арттыру шаралары жөнінде ұсыныстар
жасау.
Диплом жұмысының ...... ... ... Зерттеу пәні - ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік сектордың қызмет көрсетуі монополиялық негізде
болғандықтан, ... ... ... ... ... ... қызмет көрсетуге қол жеткізу мүмкін емес;
- мемлекеттік органдардың құрылымында ... ... және ... ... ... сапасын жақсарту бойынша
ұсыныстар әзірлейтін арнайы бөлімшелерді құру өте маңызды;
- мемлекеттік қызмет ... ... және ... кедергілерді
төмендетудің келесі факторы есеп беруді және мемлекеттік қызметшінің дербес
жауапкершілігінің ашық жүйесін енгізу қажет.
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.................................................................
.............................................3
1 ... ... ... ... НЕГІЗДЕРІ
............................................................................
.........5
1.1 Мемлекеттік қызмет мемлекеттік басқаруды жүзеге асыру құралы
ретінде
............................................................................
..............................................8
1.2 ... ... ... ... ... ... қызметтің заңнамалық ... ... ... ... ... ДАМУЫН СИПАТТАЙТЫН
ҮРДІСТЕРДІ ТАЛДАУ ........23
2.1 Мемлекеттік қызметті ... мен ... ... ... ... саланың дамуындағы мемлекеттік органдардың іс-әрекетін
талдау......................................................................
....................................................34
2.3 Мемлекеттік қызметшілердің кәсіби біліктілігін көтеру жағдайын
талдау
............................................................................
.............................................37
3 ... ... ... ... ДАМУ
БОЛАШАҒЫ...................................................................4
9
3.1 Мемлекеттік басқару жүйесіндегі әкімшілік реформалардың
тиімділігі
............................................................................
..................................... 47
3.2 Мемлекеттік қызметтің шет ... ... және оны ... ... Мемлекеттік қызметтің тиімділігін ... ... ... ... ... ... ... басымдылықты
бағыттары мемлекеттік басқару жүйесін жетілдіру болып табылады.
Осыған ... ... ... Н.Ә.Назарбаев Қазақстанның 2030
жылға дейінгі Даму ... ... даму ... ... кәсіби үкімет пен мемлекеттік басқару және мемлекеттік қызметтің
тиімді жүйесін ... ... ... ... егемендік алған кездің алғашқы жылдарында–ақ
мемлекеттік қызметті дамыту мәселесі ... ... ... ... ... негізі әлі де болса жетілдірілмеген еді. 1999 жылы қабылданып,
2000 жылдың 1 қаңтарынан ... ... ... ... қызмет туралы»
Қазақстан Республикасының Заңы қызметтің осы түрінің кеңінен ... ... ... ... бері ... мемлекеттік қызмет саласында көптеген
нормативтік-құқықтық құжаттар қабылданып, іске асырылды да.
Қазақстан кең ... ... ... ... байланысты
еліміздің аймақтары табиғи байлықтарының қалыптасуына, ... және т.б. ... ... ... ... ... ... аймақтар демографиялық, этникалық және тарихи ерекшеліктері
бойынша бөлінеді. Осыларға ... ... ... ... ... ... салыстырғанда өзіндік ерекшеліктері болады. Осыған орай
мемлекеттік қызметтің даму барысын зерделей отырып, оны ... ... ... деген қажеттілік туындайды.
Мемлекеттік басқарудың тиімді жүйесін құруға қойылып ... ... ... ... ... ... ... қатар мемлекеттік
қызметшілердің мәртебесіне қатысты мәселелерді зерделеу қажеттігін
негіздейді. ... ... да ... ... ... ... ... әл-ауқатын арттыру – мемлекеттік
саясаттың ең басты мақсаты» деп аталатын Қазақстан ... ... ... ... ... реформада көзделген Қазақстанның
мемлекеттік басқару жүйесін үздік халықаралық тәжірибені ... ... ... және ... ... ... негізінде дамыту
жөніндегі шараларды жедел қарқынмен іске ... ... ... жұмысының мақсаты – Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік
қызметті ұйымдастырудың теориялық негіздерін қарастыру ... ... ... ... даму ... ... және оның ... жөнінде ұсыныстар жасау болып табылады.
Осы мақсатқа жету үшін ... ... шешу ... ... ... ... асыру субъектісі ретіндегі мемлекеттік
қызметтің сипатын айқындау;
- мемлекеттік ... ... ... және ... ... қызметтің заңнамалық негіздерін талдау;
- экономика мен әлеуметтік саланы ... ... ... ... ... ... ... біліктілігін көтеру жағдайын
талдау;
- мемлекеттік басқару жүйесіндегі ... ... ... мемлекеттік қызметтің шет елдік тәжірибесін саралай ... ... ... ... ... ... мемлекеттік қызметтің тиімділігін арттыру шаралары жөнінде ұсыныстар
жасау.
Диплом жұмысының объектісі – ... ... ... ... пәні - ... ... ... асыру барысында
қалыптасатын қатынастар. Диплом жұмысы кіріспеден, негізгі үш ... ... ... ... ... бірінші бөлімінде мемлекеттік қызметтің рөлі мен мәні,
ерекшеліктері қарастырылған. Сонымен қатар жұмыстың бұл ... ... ... проблемалардың біріне айналып отырған мемлекеттік қызметтің
заңнамалық негіздерімен байланыстырыла отырып қарастырылады.
Диплом жұмысының ... ... ... ... қызмет
жүйесінің тиімділігін сипаттайтын үрдістер талданады. Бұл ... ... ... ... экономика мен әлеуметтік салаларға
үлкен мән беріліп, олардың ... ... ... ... ... ... қызметтің тиімділігін жетілдіру сияқты ... ... ... мәселеге арналған. Әрине, бұл бөлімде мемлекеттік
қызметтің тиімділігін арттыру шаралары тәрізді күрделі мәселеге де ... ... ... ... ... ... тиімділігін
көтеруге қатысты тұжырымдар мен ұсыныстар жасалынды.
1 МЕМЛЕКЕТТІК ҚЫЗМЕТТІ ҰЙЫМДАСТЫРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Мемлекеттік қызмет ... ... ... ... ... ... ретінде Қазақстанның алғашғы жылдарында басымдылықты
көңіл мемлекеттілікті бекіту, күшейтуге, халықаралық аренада орын алуға,
әлеуметтік экономикалық ... ... ... ... Дамудың
қазіргі кезеңінде, яғни тәуелсіздіктің жалпы ... ... ... басымдылықты тапсырмалардың бірі мемлекетік қызметті дамыту болып
табылады.
Мемлекеттік қызметтің даму барысын зерттемес ... ... оның ... мен ... ... және т.б түсініктерін
анықтауға тоқталған ... ... ... және ... ... ... сипаттайтын
қазіргі экономикада маңызды орын мемлекеттік ықпалға берілген.
Осыған байланысты мемлкеттік басқару нарықтық механизмнің тиімді қызмет
етуін; таза ... ... ... ... және ... ... ... және басқа сфераларды ретеуді; әлемдік масштабында
мемлекеттілікті және мемлекет ... ... ... қызмет етуі
керек.
Мемлекеттік басқару – мемлекеттің ... ... және ... ... ... процесстерге, адамдардың танымына, іс-
әрекеттеріне және қызмет етулеріне бағытталған, ... ... ... Ол қоғамда субьективті фактор шегінде жүзеге ... ... ... ... ... ... материялдық әлеуметтік және
басқа өнімдерінің (тұтыну құндылықтарының) ұдайы ... ... ... ... ... ... ... [8].
Мемлекеттік басқару тероиясындағы атақты маман Г.В Атаманчук осы мәселе
бойынша келесі мәселені береді: мемлекеттік басқару бұл – ... ... ... ... ... ... ... құру мақсатында
тәжрибелік, ұйымдастырушылық және реттеушілік әсері[12].
Бұл анықтама мемлекеттік ... үш ... ... а) ... ... асыру кезінде ол ... ... ... ... сенеді; б) басқарушылық әсерінен оның маңызды
«тамырлы» ... ... ... ... ... ... қоғамға
өзінің ықпалын көрсетеді; в) жүйелі ... ... ... екі күрделі
құрылымдардың, мемлекеттік басқару аппараты мен қоғамның жариялы қызмет
етуін біріктіреді.
Француз ғалымы ... ... ... басқаруға
«мемлекеттік биліктің арнайы агенті болып қызмет ететін ... ... ... реттеуге бағытталған ерекше әлеуметтік қызмет» - деп
анықтама берген.
Қазіргі уақытта мамандардың көпшілігі ... ... ... әкімшілік биліктің үш сферасын – заң шығарушы, атқарушы және
сотпен байланысты деп ... ... ... Д. Вильсон, У.Дмон, Р.Горд,
Д.Гринбурд, Р.Григори, Л.Нигро, Ф.Нигро, М.Роскин, ... ... ... американ ғалымы Л.Нигро мен Ф. ... ... ... атты ... анық ... Авторлар
мемлекеттік қызметке жан-жақты анықтама берген: ... ... ... ... 1) заң шығарушы, атқарушы, сот және олардың өзара
әсерімен байланысты. 2) мемлекеттік саясатты ... ... ... және саяси процестердің бір бөлігі болып табылатын 3) жеке секторлардың
әкімшіліктер ... 4) ... ... мен ... ... жеке ... және индивиттермен тығыз байланысты ұйымдастырылған
топтық әрекеттерді білдіреді [19].
Мемлекеттік басқару жүйесі қоғамдағы әлеуметтік процестерді мемлекеттік
басқаруды ... ... ... ... білдіреді. Мемлекеттік
басқару пәні саяси жүйе мен ... ... ... ... әлеуметтік және рухани өмір сүруіне әсер етудің
нысандары мен ... ... ... ... ... өндірістердің барлық жақтарына әсер етеді;
өнірістік қатынастардың ... ... ... ... ... ... саясатын жүзеге асыру, олардың
қызығушылықтарын қамтамассыз ету ... ... ... ... ... ... Ол табиғи еңбек матиралдық ресурстарды ... ... және ... ... ... басшылыққа алуда,
азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерін, қоғамдық тәртіпті қорғауды
жақсартуға бағытталған. ... ... ... ... ... орындалады және сендіру,ынталандыру, күштеу, жазалау ... ... ... ... – бұл ... құралддар мен
тәсілдердің органикалық жиынтығы. ... ... ... – жүйелі
талдаулар, синтез, анология, салыстыру, байқау тәжрибе және т.б. [7].
Мемлекеттік басқару ... ... ... әдістер жүйесі ретінде
адамдардың қоғамдық қызметін оптималдауға және ... ... ... ... ... Жоғарғы ирархиялық құрылымның
басқарушылық әсері басқарушы жүйесімен тікелей байланыстар арқылыы жүзеге
асырылады. ... ... ... ... байланыс бойынша түсетін
ақпаратпен анықталады.
Мұнда басқару субьектісі – мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... тұлғалар, ал объектісі – қоғамдық процесстер
адамдар, шаруашылық ... ... және т.б ... ... ... А.В Пикулькин мемлекеттік басқарудың негізгі қағидаларын
көрсеткен:
1. Өкілеттіліктің жауапкершілікпен үйлесімділігі;
2. Бас звеноны бөлу;
3. Кешенділік;
4. Басқарушылық;
5. Бірлестік;
6. Иницативтік;
7. ... оған жету ... ... Шешім қабылдау уақыттылығы;
9. Сызықтық және функциялларды үйлесімділігі;
10. Жаңа мәселелер туындайтындай ... ... ... ... ... Н.Н мемлекеттік басқарудың келесі
қағидаларлын атап көрсететді;
1. Мақсатқа ... ... мен ... ... қатынасы;
3. Бәсекелі таңдау, басқарушылық кадрлерді дайындау және бекіту;
4. Басқарушылық ақпараттың сенімділігі мен ... ... ... мен ... ... ... Динамикалық тепе-теңдік;
7. Қабылданған шешімдердің дұрыстығы;
8. Жауапкершілік;
9. Кезеңдік пен кері байланыс;
10. Кешенділік
11. Иерархиялық пен ... ... ... ескі нысандарынан жаңасына көшу [11].
Мемлекеттік билік ... ... ішкі және ... ... және ... ... ... қабылданған квалификациялауға сай, ішкі ... ... ... ... ... салық салу және қаржылық
бақылау, азаматтардың құқықтары мен ... ... ... ... ... ету.
Сыртқы қызметтер қамтиды: әлеуметтік экономикаға интеграция, мемлекет
қорғанысы, қандайда бір мәселені (экогогиялық, шикізаттық, ... және т.б) ... ... басқа мемлекеттермен қарым
қатынасы. [15].
Отандық ғалым Кубаев К.Е ... ... ... ... қорғаныс пен құқық қорғаушылық қызметі және ... жақ ... ... ... өндіру; меншік құқығы спецификасы
мен оны қорғау; ақпаратық ... ... ... ... ... ... ақша ... жүйесін қосқандағы шара мен
әдістердің меншік стандарттарын жасау [14].
Атқарушы билік органдары оларға басқару элементтері ... ... ... және ... ... бойынша министрлік, комитет, агенство
және басқа да болуы мүмкін. ... ...... ету нысаны,
билікті бөлу қағидасы, ирархия, өкілеттілік мерзімі ... ... ... және т.б бойынша мемлекеттік органдарды топтау нұсқасы суретте
берілген.
Әлемнің ... ... ... ... басқару құрылымы
шығындар мен оған қарсы әдістер жүйесін қолданатын билікті бөлу қағидасына
негізделген. ... ... ... ... ... ... жалпыға бірдей, конституция және заңдар
негізінде жүзеге асырылады» - делінген. Оны келесідей бейнелеуге ... 1. ... ... ... биліктің бөлінуі
Мемлекеттің мәні, адамдар өміріндегі оның орны мен рөлі жөнінде өткен
ғасырда либералдар мен ... ... ... ... ... ... бұрынғыдай күштеу машинасы, қысым көрсету құралы ретінде
біржақты түсіндіру әлі де ... ... ... ... ... ... билігі бар саяси күштердің немесе ... ... ... Кейбір мемлекеттанушы ғалымдар мемлекетті әрбір ... ... ... ... бірдей игілікті қамтамасыз ететін құрылым
ретінде сипаттайды.
Мемлекет көптеген ғылыми пәндермен: мемлекет және ... ... ... ... ... басқару ғылымымен зерделенетін
көпқырлы құбылыс. Әрбір ғылым мемлекеттік басқару органдарының қызметінің
белгілі бір аспектісін, ... ... ... ... ... ... ... бағыты – адамдардың қоғамдық өмірін
басқару. Ал адамдардың қоғамдық өмірі ... ... ... мен ... заты ... ... Сондықтан да мемлекетті әрбір
адам ... ... ... ... Ол ... қоғамдық қатынастар
жүйесімен байланысты, олардың сана-сезіміне, ... және ... ... бір аумақта өмірді, оның ішінде экономикалық өмірді
ұйымдастыруға әсер ... ... ... ... белгіленген
аумақта өмір сүретін адамдарды біріктіреді және олардың ... ... ... ...... аумақтық ұйымдастырылуы. Осыған
сәйкес, біріншіден, ру-тайпалық қарым-қатынастар ... ... ... әр ... ... ... діни және әлеуметтік
белгілеріне қатысты бейтарап құрылым қалыптасады. ... ... ... жаңа ... ... ... 30-шы ... қабылданған Конституцияда мемлекеттік
басқару жүйесінің негізгі қағидалары мен бағыттары нақты белгіленген [1].
Мемлекет өзінің аумағында тұратын адамдарды, оның ... ... ... ... ... басқа мемлекеттің азаматтарын біріктіретіндіктен,
ол барлық адамдар қауымдастығының қажеттіліктерін, ... ... ... ... білдіреді [20]. Дамудың әр ... ... ... құқығы мен бостандығын қамтамасыз ету, оның шығармашылық
қызметіне еркіндік беріп, белсенділігін арттыратын, екінші жағынан, қоғамға
белгілі бір ... ... ... жеке ... ... тәртіпке
келтіретін мәселелердің шешілу жолын табу ... ... ... ... ... ... ... өздігімен мәселелерді
шеше алмайды деп есептелсе де, ол ... ... ... рухани игіліктерді өндірумен ... ... ... ұйымдастырушылық және құқықтық негіз қалап,
қамтамасыз ... үшін ең ... өз ... ... ... ... қауымдастық халықтарының мүдделерімен қаншалықты өзара ... және ... ... ... екенін анықтау, осы мүдделерді жүзеге
асыру үшін барлық жағдай жасау өте ... ... ... мемлекеттің ерекше мәртебесі ... ... ... ... ... тек оның ... мен механизмдері
арқылы ғана қалыптасып және бекітілетіндігінде. Мемлекет өзінің органдары
арқылы ... мен ... да ... ... ... оның жүзеге асуын
өзінің қолданатын барлық әдістерімен, оның ішінде әкімшілік және қылмыстық-
құқықтық ... ... ... ... ... заң ... ... ие және оны орындату барысында мәжбүрлеу тәсілін қолданады деп
айтуға болады.
Мемлекеттің мәні ... ... өз ... мен ... ... ... ету үшін өзінің аппаратын - ортақ қажеттіліктерді,
мүдделерді, мақсаттарды айқындаумен және ... ... ... ... айналысатын адамдар тобын белгілі ... және ... ... ... Бұл ... ... мен жан-жақты бағытталған қызметі бар. Оның бір бөлігі заң
шығару функциясымен, заңдардың орындалуымен және ... сот ... ... яғни оның функционалдық түсінігінде ... ... ал ... ... ... ішкі және ... тұрақтылығын, оның әлемдік қауымдастықпен өзара қарым-қатынасын
қамтамасыз етеді. Аппараттың жағдайы, оның қоғаммен байланысы немесе одан
алшақтауы, оның ... және ... ... ... ... ... басқа да параметрлері мемлекет, қоғам және мемлекеттік
басқару үшін ... ... ... ... ... ... келесі екеуіне тоқтап өтуге болады. Біріншісі, мемлекетті ең кең
мағынада: адамдар ... ... ... ... ... ортақ
жоғары билікке бағынатын адамдардың саяси одағы ретінде, біріңғай ерікті
білдіру, жалпы мүдделерді ... ету, ... ... ... мен
бостандығын қорғау негізгі мақсаты болып табылатын ұйым нысаны ретінде
сипаттайды. ... ... ... ... ... іс-әрекеті мен
тәртібін реттейтін саяси және ... ... мен ... Басқаша айтқанда, ол саяси-құқықтық институт, саяси ... ... ... институттардың жүйесі. Мемлекетті институционалдық
тұрғыдан қарастыратын бағыт оны қоғамдағы ... ... ... жүйесімен байланыстырады. Осыған орай ... ... ... деп ... ... ... мемлекет «небәрі нақты
уақыт шеңберінде орын ... ... ... ... ... ... түрі» [17].
1.2 Мемлекеттік қызметтің ұғымы, маңызы және қағидалары
Мемлекеттік басқару - ... ... ... арасындағы қатынас
негізінде жүзеге асырылады. Сондықтан, ... ... ... қатысады. Қоғамды басқарудағы адам ... оның ... ... ... ретінде қатысумен ерекшеленеді. Мемлекеттік
басқарудың субъектісі – ... ... ... ... ... ... , басқарушылық функцияларын жүзеге асыратын тұлға. Бұл
функциялар басқарудың объектісі болып ... ... ...... ... ... іске асады. Сондықтан мемлекеттік ... ... ... ... ... ... жоғары деңгейде
жүргізудің көзі болып табылады.
Мемлекеттік аппарат кадрлары ... және ... ... Бірақ олардың рөлі өндірісті ұйымдастыруда, қоғамның басқа ... өте ... ... - ... органдардағы мемлекеттік
қызметшілердің мемлекеттік ... ... мен ... ... ... өкіметтіктерін атқаруы бойынша қызметі [2]. Мемлекеттік
қызметшілердің мамандандырылған қызметінің ... тән ... ... ... ... яғни оның ... қызметтің белгісі бір түріне
негізделеді. Келесі сипаты мемлекеттік орган ... ... жеке ... қатысуы. Басқа сипаты - мемлекеттік органның
регламентіне, ішкі еңбек тәртібіне тұлғаның мойынсынуы, ... ... ... кезегінде заңмен реттеледі. Ішкі еңбек тәртібінің ажырамас элементі-
субординация жүйесі, яғни ... бабы ... ... ... ... ... Соңғы сипаты - қызметшінің еңбек ақысы. Еңбек
ақының келесі ... бар: ... ... және ... ... ... белгіленген нормалармен жасалады, төлемнің негізгі
бөлігі мемлекеттік ... ... ... ... ал ... қызметшінің мамандық деңгейіне, басқа да шарттарға байланысты.
Мемлекеттік қызметтің жалпы сипаттарымен ... ... ... ... ... ... ... мен функцияларының ел
ішінде, сондай-ақ елден тыс жүзеге асуымен байланысты;
- экономика ... ... ... және әкімшілік-саяси құрылыс
дамуы бойынша ... ... мен ... ... ... арқылы жүзеге асады;
- қоғамда басқару функцияларының жүзеге асуын қамтамасыз ететін, арнайы
құрылған аппарат ... ... ... жүзеге асады;
- мемлекеттік қызмет спецификасы басқарушылық функциялардың жүзеге
асуымен байланысты;
- мемлекеттік қызметшілер ...... ... ... ... ... ... түрде Конституция нормаларына, ҚР
Президентінің ... ... ... ... ... - практикалық, ұйымдастырушылық қызмет, атқарушылық
сипатқа ие;
- мемлекеттік қызмет- бөлгіштік ... ... ... ... ... жағдайда басқару актілерін шығару;
- мемлекеттік қызмет - саяси емес сипатта, яғни мемлекеттік қызметшілер
лауазымдық міндеттерін ... ... ... талаптарын басшылыққа
алады және саяси партиялардың, ... ... мен ... ... ... ... ... сипаттар өз жиынтығында мемлекеттік қызметті
күрделі мамандандырылған қызмет ... ... ... ... ... ... қызметі
ретінде белгілі бір қағидаларға негізделеді:
1. Заңдылық, яғни мемлекеттік қызметшілердің ... ... ... ... ... ... ... Қазақстандық патриотизм. Мемлекеттік қызметтегі адамдар өз халқының
салт- дәстүрін сақтап, өз елінің патриоттары болуы ... ... ... заң ... ... және сот
тармақтарына бөлінуіне қарамастан, мемлекеттік қызмет ... ... ... ... және ... мүдделері
алдындағы басымдығы;
5. Жалпы қол жетімділік, яғни Республика азаматтарының мемлекеттік
қызметке қол жеткізуге және өз ... мен ... ... ... ... бойынша жоғарылатуға тең құқығы;
6. Азаматтарының мемлекеттік қызметке кіруінің ... ... ... кәсібилігімен жоғары білімділігі;
8. Мәні бірдей жұмыстарды орындағаны үшін еңбекке ақыны тең төлеу;
9. Жоғары тұрған мемлекеттік органдар мен лауазымды ... өз ... ... шешімдерді орындайдың бағынысты мемлекеттік
қызметшілермен төменгі ... ... ... үшін
міндеттілігі;
10. Мемлекеттік қызметшілердің бақылауда болуы және есептілігі;
11. Мемлекеттік құпиялар ... ... ... өзге де ... ... ... ... қоғамдық пікір мен жариялылықты
ескеру;
12. Мемлекеттік қызметшілердің құқықтық және әлеуметтік қорғалуы;
13. Мемлекеттік қызметшілерді ... ... ... ынталы
атқарғаны, ерекше маңызды және күрделі тапсырмаларды орындағаны үшін
көтермелеу;
14. Мемлекеттік қызметшілерді қызметтік міндеттерін орындамағаны үшін ... ... ... ... үшін жеке ... Мемлекеттік қызметшілердің біліктілігін арттыруды үздіксіз жүргізу
қағидасы.
Көрсетілген қағидалар өзара байланысты, ... ... ... ... ... ... қызмет атқаратын негіз ... ... ... ... мемлекеттік қызметті атқару барысында орындалатын ... ... ... ... ... шаруашылық жүргізу саласындағы мемлекеттің рөлі
толық көрініс тапқан. Бұл функция Қазақстанның экономикалық ... ... ... ... ... ... ... жылдарда
нарықтық қатынастардың кейбір маңызды элементтері: экономикалық ... ... ... мен қызмет нарығы белгіленген ... ... ... ... мемлекеттің араласуының оңтайлы әдістерін
іздестіру, нарықтық механизмге сәйкес келетін тиімді мемлекеттік ... ... ... Экономикаға толық басқару жүргізген
әміршіл-әкімшіл мемлекеттің шаруашылық-ұйымдастырушылық ... ... ... ... ... функциясының басты
ерекшелігі де осы.
Бүгінде экономикалық ... ... ... ... нарыққа аса
қажетті өнімдерді өндіретін экономиканың ... ... ... ... ... қабілетті және Қазақстан үшін стратегиялық, әлеуметтік
маңызды өндіріске қолдау көрсету, өндірушілерді, оның ... ... ... ... ... ... саясат, ішкі және
әлемдік нарықта қазақстандық компаниялардың ... ... ... ... ... ең ... жерге деген жеке меншік
құқығын қамтамасыз ету, инфляция ... ... және баға ... ... ... ... ... қамтиды.
Әлеуметтік функция адамның еркін дамуына және оның тіршілік ... ... ... ... Елдегі адамдардың еңбегі мен
денсаулығын қорғауды, ... ... ... ... ... ана мен ... мүгедектер мен қарт адамдарға мемлекеттік қолдау
көрсетуді қамтамасыз етуді, әлеуметтік қызмет көрсету ... ... ... ... және ... да ... ... белгілеуді мемлекет өз мойнына алады. Сонымен бірге
мемлекеттің ... ... ... өмір сүру ... ... және жұмыссыздықпен күрес жүргізуге
бағытталған.
Мемлекеттің мәдениет, ғылым мен білім беруді дамыту ... ... ... өнер, театр, кино, музыка, денешынықтыру мен ... ... және ... ... ... ... дамуына
мемлекеттік қолдау көрсетуді, ... ... ... ... ... ... сақтауды және қорғауды қамтиды. Ғылымның
дамуына, нарықтық ... оның ... ... мемлекеттік
қолдау көрсету, ғылыми ұжымдар мен әр түрлі ... ... ... ... ... ... жаңа ... мен
фундаментальды теориялық зерттеулердің дамуын қолдау, жоғары мектептің
ғылыми ... ... ... ... ... ... мектептердің
жұмыстарын жақсарту жөнінде шаралар белгілеу де мемлекеттің ... ... ... ... және оның ... тигізген
салдары мемлекеттің экологиялық функциясына немесе табиғатты қорғау және
табиғи ресурстарды тиімді ... ... ... ... ... ... ... табылады. Адамдарға орасан зор игіліктер
әкелетін ғылыми техникалық революцияны жедел дамыту ... ... ... өндіріске көптеп тартумен байланысты, ал ол өз ... және су ... ... алып ... ... мен жануарлар
дүниесіне, адамның денсаулығы мен өміріне ... ... ... ... ... жеке ел ... ғана ... сондай-ақ
ғаламдық, халықаралық ауқымда басты назар аударылып, адамзатты сақтау,
қоршаған ортаны қорғау ғаламдық ... ... ... ... ... ... ... мен мемлекеттік ... ... ... ... ... қамтамасыз ету, қоршаған
ортаның сапасын жақсарту экологиялық функцияның негізгі ... ... ... ... ... ... ... құқықтық
режимдерін белгілейді, азаматтардың салауатты өмір сүретін ... ... ... өз ... алады.
Салық салу және салықтарды жинау функциясы ... ... ... ... қамтылған болатын. Қазақстан
дамуының жаңа кезеңінде аталған функция ... ... ... ... мазмұнының күрделенуіне байланысты экономикалық функциямен тығыз
байланыста бола отырып, жеке ... ... ... ... Ол
салықтардың барлық түрі, оның ... ... ... ... негізделген
кәсіпорындардың табыс салығы, қосымша қаржылық алым, баж салығы, төлемдер
есебінен мемлекеттік қазынаны қалыптастыру мен ... ... ... ... ... ... қарастырылып отырған
функцияның алдына қазынаға салықтарды тиімді жинау міндетін қоюда. Бірақ
жағдайдың біртіндеп тұрақтануына ... ... ... ... ... орын ... құқықтары мен бостандықтарын, меншіктің барлық нысандарын,
құқықтық тәртіпті қорғау функциясы. Бүгінгі таңда осы ... ... ... ... үш ... бөліктері елеулі өзгеріске ұшырап,
даму үстінде [9].
Соңғы уақытта тек Қазақстан ғана емес, бүкіл әлем ... ... пен ... ... ... ... өтті. Сәйкесінше біздің
мемлекетіміздің де негізгі сыртқы ... ... ... ... және ынтымақтастық арқылы ұлттық мүддені жүзеге
асыру, елдің ішкі дамуы мен ... ... ... ... ... ... ... мемлекетінің сыртқы саясатының міндеттеріне
жатады. Осыған сәйкес ол келесідей сыртқы ... ... ... ... ... қамтамасыз ету және әлемдік ... ТМД ... ... және тату ... ... әлемдік экономикаға интеграциялану және әлемдік ... ... ... ... ... функциясы. Халықаралық ахуалдың ... ... ... ... ... да жоқ ... Біздің мемлекетіміздің
сыртқы саяси қызметінің басты бағыттарының бірі – оның ... ... ету. Осы ... ... ... Қарулы күштері басқа мемлекеттердің тарапынан болатын қауіп
пен ... ... ... ... ... және елдің егемендігі
мен аумақтық тұтастығын қамтамасыз ... ... оның ... ... міндеттерін орындауға арналған.
Бейбітшілікті қамтамасыз ету және әлемдік тәртіпті қолдау функциясы.
Қазақстан мемлекетінің бейбітшілікті қамтамасыз ету ... ... – жаңа ... ... ... жол бермеу, жаппай қырып-жою
қаруының және жаңа әскери технологиялардың таратылмауын ... ... ... және ... ... ... ... Мемлекеттер Достастығының құрылуына байланысты пайда
болды. Осыған орай тәуелсіз мемлекеттермен жаңа ... ... ... ... ... ... ... біріне айналды. Аталған
функцияны жүзеге асыра отырып, ... ... ең ... ... ТМД-ның ортақ нарығын, ұжымдық қауіпсіздік жүйесін
құру, ... ... ... адам ... ... және қоныс
аударушыларды қорғау саласындағы ... ... ... ... аумағында сақтау, мемлекеттен тысқары ... ... ... ... ... ... ақпараттық
кеңістікті құру бағытында ынтымақтастықты бекітуге ұмтылады.
Әлемдік экономикаға интеграциялану және әлемдік проблемаларды шешуде
басқа ... ... ... ... ... байланыстардың
жаңа сипаты экономика, сауда, бизнес, ғылыми-техникалық салада мүдделерді
тиімді жүзеге асыру үшін ... ... ... Осы бағытта әрекет
ете отырып, Қазақстан негізгі халықаралық экономикалық ұйымдарға ... ... ... ол ... ... ... Батыс Европа
елдерімен қатынастарын бекітіп, іс-қимылдарды ... ... ... ... ... жетпістен аса елімен орнатқан қауырт
сыртқы экономикалық байланыстары оның ... ... ... негізгі факторы болды.
Әлемдік экономикаға ену отандық рынокты ... ... оның ... ... ... ... ... қарауды қажет етті. Сыртқы экономикалық байланыстардағы ... ... ... ... мен ... ... ... басқару теориясының негізгі әдістемелік мәселелерінің ... ... Оны ... ... басқарудағы субъект пен объект
қатынастарын түсінуге және ... ... ... ... ... ... ... ешқандай проблема жоқ ... ... ... ... ал ...... Бірақ бұлай қорытынды жасау асығыстық. Осы
жерде мемлекет ... ... ... алу ... ... ... әртүрлі анықтама беруге болады): субъект ретінде біз мемлекетті
немесе ... ... ... қарастырамыз ба, әлде саяси-құқықтық
институт ретіндегі мемлекетті ... ба ... ... ... ... яғни ... институт ретіндегі мемлекетті біз
басқару субъектісі ретінде қарастырамыз.
Жалпы, “кім басқаруға тиіс” деген сұрақ ... келе ... Бұл ... грек ... ... ... ... жақтаушылар халық
басқаруға тиіс деп санаса, элитарлық демократияның өкілдері ... ... ... үшін ... ... өткен элитаны басқару
субъектісі деп ... ... ... ... ... ... ... тұлғалар – көсемдер мен лидерлер басқару керек леп
есептейді [13].
Мемлекеттік ... ... ... түсінігі біржақты емес.
Сондықтан саясат субъектісі, мемлекеттік басқару субъектісі, ... ... ... ажыратып алу керек. Оларды ажырату шарттары
мынадай: мемлекеттік билікке ... ... және ... ... жүзеге
асыру сипатына қарай.
Саясат субъектісі деп мемлекеттік биліктің бірден-бір бастауы болып
табылатын және тікелей немесе өкілдері ... ... заң ... және ... өзін -өзі ... ... ... өзінің
билігін жүзеге асыра отырып, мемлекет пен қоғамды басқаруға ... ... Оған ... оны ... ... ... ... өкілдері, еңбек ұжымдары, қоғамдық-саяси ұйымдар және тағы басқа
қоғамдық бірлестіктер) жатады. Олар ... ... өз ... ... ... мәселелер бойынша шешім қабылдауға ... ... ... ... және ...... шешім
қабылдаудың негізгі процедуралары болып табылады.
Мемлекеттік ... ...... ... ... ... процестер мен мемлекеттің жеке қызметін тікелей басқаруға
конституциялық өкілеттігі бар ... ... ... ... күші мен
заңда бейнеленген қоғамның еркіне сүйене отырып, олар әртүрлі ... ... ... және ... ... ... және ... Қоғамдық-саси ұйымдар мее бірлестіктер
мемлекеттік басқару ... ... бола ... ... ... ... болжамдар мен шешімдер жобасын, ... ... ... ... ... ... бөлінетін
саяси басшылық пен әкімшілік басқару институттары мемлекеттік басқару
субъектілері болып табылады.
Мемлекеттік басқару ... 1) ... ... түрі ... ... пен ... ұйымдастыру деңгейіне қарай, 3) ... ... 4) ... ... әсер ету ... мен ... 5) құрамына
қарай бөлінеді [19].
Мемлекеттік билік түрі бойынша - бұл заң шығарушы, атқарушы және ... ... ... ... ... ... ... бір
функцияларды орындайды. Өкілетті оргадардың заңдарды әзірлеуі мен ... ... ... ... ... ... Заң мемлекеттік
билік құралы және қоғамдық қызмет пен ... ... ... мемлекетпен өзара қарым-қатынастарын формальды реттеуші. Заңдардың
әрекеттілігі оның орындалуында. Атқарушы ... ... ... ... басқарушылық іс-әрекетпен үйлестіреді. Мысалы:Үкімет заңдарды
орындауға, сонымен қатар нақты, ... ... ... ... ... ... асыруға, олардың орындалуын ұйымдастыруға
және бақылауға міндетті. Оның ... ... ... ... ... ... ... беруді, ғылымды, денсаулық сақтауды,
мәдениетті және тағы басқа салаларға әкімшілік басқару мен саяси жетекшілік
ететін органдар кіреді.
Сот ... ... ... процесінің ажырамас элементі болып
табылатын сотта іс жүргізу арқылы әділ сот функциясын жүзеге асырады.
Билік пен басқаруды ... ... ... ... ... жергілікті басқару органдары болып бөлінеді. Олардың өзара ... ... ... мен өкілеттігінің, яғни билік жүргізу мен басқару
әрекеттерін жүзеге асыруға қатысты құқықтары мен ... ... ... ...... әлеуметтік саланы, мәдени өмірді,
әскери қызметті, халықаралық істерді басқаруды жүзеге асыратын аталған үш
деңгей ... ... әсер ету ... мен ... құралына қарай: саяси
басшылық, әкімшілік-мемлекеттік, экономикалық және тағы басқа ... ... ... ... ... билік органы) және жеке
(басқарушы тұлғалар) субъектілер болып бөлінеді.
Мемлекеттік басқару субъектілерінің қызметі ... ... а) ... ... ... етілген әдістермен жүзеге
асады; б) атқаратын қызметтерінің сипатына сай болып ... ... ... ... бар; в) ... ... алдында жауапты, қандай
да бір күштердің әсерінен тәуелсіз [22].
Формальды ережелерден тыс ірі ... ... ... ... ... ... саяси элитаның мүдделерін
білдіретін лоббистік топтар (заң шығарушы институттардың жанында) ... ... ... конституциялық билік пен басқару органдарынан басқа
үш негізгі ... ... ... ... және ... билік
институттары бар. Осы институттардың жетекшілері мемлекеттік ... ... ... ... ... бірге
телевидение мен радионың, жалпы бұқаралық ақпарат ... ... ... ... ... ... - мемлекеттік қызметтің лауазымды
тұлғалары, саяси жетекшілер, ... ... ... ... Олар
мемлекеттік шешімдерді әзірлеуге, қабылдауға және орындауға ... ... ... мен ... ... ... ... бөлу
ел Конституциясында көрсетілген. Лауазымды тұлғалар бір жағынан мемлекеттік
басқарудың біріңғай субъектілеріне кіреді, ал ... ... ... ... ... ... ... субъект ретінде бөлінеді. Онда
билік жүргізу мен ... ... ... – мемлекеттік орган
өкілеттігі мен жеке кәсіпқойлық аспектісі және ұжымдық органның қызметінің
нәтижесіне жеке басының жауапкершілігі [16].
Саясат ... ... ... ... және ... қызмет
субъектілерінің сипатталған айырмашылықтары салыстырмалы. Мемлекеттік билік
пен басқару жүйесінде олардың рөлдері жекелеген аспектілерде ... ... ... келеді деп айтуға болады. Мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... жалпы
қоғамдастықтың атынан іс-әрекет жасайтын саясат субъектілерінің ... ... ... ... ... ... ... Мемлекеттік
аппарат қызметтерін халық жиындары қалай қабылдап жатқанын үнемі бақылап
отырғанда, басқарылатындардың ... мен ... ... мен ... ... ... жағдайда ғана тиімді жұмыс істей
алады. Олар саясат субъектілерінің қолдауына ... ... ... ... ... және ... ... көпшіліктің ұтымды
ұсыныстарын басқару шешімдерін дайындағанда ескерсе ... қол ... Өз ... кез ... лауазымды тұлғаның бір-
жағынан, мемлекеттік орган анықтап берген өкілеттік шеңберінде ғана ... ... ... ... пен ... ... қызмет етуі өзінің
функциясын жүзеге асыруының кепілі болып табылады. Осы талаптарды ұштастыра
отырып іс жүзінде ... ... ... келе ... ... ... ... ұжымдық немесе жеке болсын өзінің
анықтамасына сәйкес келетін ... ... ... кезде ғана ол
басқару субъектісі болып табылады. Бұл қасиеттерді келесі топтарға ... ... және ... сана мен дара ... мемлекеттік басқару
және қазіргі заманғы менеджменттің теориясы мен ... ... ... ... ... ... араласу мен басқару
ісін жүзеге асыра алатын мемлекеттік тәжірибенің болуы. Осы ... ... ... ... табылады.Мемлекеттік басқару субъектісі ұшін
басқару процесінің бағыты мен мазмұнын, сондай-ақ оның ... үшін ... ... ... анықтайтын ұлттық-мемлекеттік мүдделер мен
мақсаттарды түсіне білу үлкен ... ие. ... ... ... ... болуы үшін ол құқықтық жағынан қамтамасыз етілуі, заңмен
белгіленген нормаларға ... ... ... Бұл ... өздеріне
талап қоя білуін – заңға жаңа ... ... ... басқарудың ғылыми негізделуі мемлекеттік қызметкерлердің оның
теориясы мен практикасын білуі мен өз ... ... ... ... ... ... мен қисынды ой басқарудың тек
дәстүрлі түріне ғана негіз болса да, ... ... ... бола ... ... ... ... деп басқарушыларға тек биліктің
күшімен емес, өзінің беделімен, ... ... ... шешетін
мақсаттар мен міндеттердің маңыздылығы және ... әсер ... және жеке ... ... Егер ... ... мен бағдарламалары басқарылатындарға түсініксіз болса, олардың
мұқтаждықтары мен қажеттіліктерінен туындамаса, онда оны ұтымды басқару ... ... ... ... ... ... ... тән
қасиеттердің қалыптасуы және іскерлік ... ... ... орай ... ... ... ... етуге
ынталандыратын материалдық мүдде мен әлеуметтік құрмет деп айтқан. Алайда,
басқарушылардың қызмет атқаруына түрткі болатын ... ... ... Оған жеке ... ... ... қабысуы, халықтың
белсенділік танытуының көптеген саяси-әлеуметтік себептері кіреді.
1.3 Мемлекеттік қызметтің заңнамалық негіздері
Қазақстан тәуелсіздігін ... ... ... оның ... өмірінде, экономикалық және саяси жүйелерінде ауқымды әрі ... ... ... Әрине, мемлекеттік қызметпен байланысты да
көптеген өзгерістер орын ... ... ... ... ... ... дейін заңнамаларда „мемлекеттік қызмет” ұғымының түсінігі
болмады. Заң әдебиеттерінде бұл ұғымға мемлекеттік ұйымдардың (органдардың,
кәсіпорындардың, ... және т.б.) ... ... ... ... ... мен функцияларын жүзеге асыруға
бағытталған және мемлекет ақы төлейтін еңбек қызметін орындауы жатқызылды.
Сонымен ... ... ... барлық қызметшілер мемлекеттік
қызметшілер болып саналады.
Мұндай жағдай 1995 жылға ... ... ... ... 1995 ... ... ... қызметке кірудің
және мемлекеттік қызметші лауазымына үміткерге қойылатын ... ... 1995 жылы ... ҚР ... ... қызмет
туралы” Заң күші бар Жарлығы шықты – бұл, шындығында, мемлекеттік ... ... бір інші ... тік-құқықтық акт еді. Ол қазіргі кездегі
қолданыстағы 1999 жылғы 23 шілдеде ... ... ... туралы”
Заңмен және оған „өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы” Заңдармен одан
әрі дамытылып, ауыстырылды. ... ... ... ... ... ... ұғымдарына жаңа мән-мағына ... ... тек ... ... ... мемлекеттік ұйымдарда
емес (мысалы, мемлекеттік жоғары оқу орындарының қызметшілері мемлекеттік
қызметшілер болып саналмайды), ... ... ... ... ... органдардың практикалық әрекеті басқарушылық кадрлардың
жеке құрамына, оларды дұрыс таңдап, орналастыруға ... ... ... пайдалану сферасы өте кең: ... ... ... жергілікті өкілетті және атқарушы органдарға
дейін.
Мемлекеттік органның құрылымына сәйкес қызмткерлердің үш тобын бөлуге
болады.
1. Орган жетекшілігі ... ... ... ... бөлімшелерінде негізгі қызметті жүзеге асыратын;
3. Көмекші топ.
Кейде оларды басқарушы, оперативті және қызмет көрсетуші персонал деп
атайды. Қызметкерлер ... ... ... ... сипатына
байланысты: жетекшілер,мамандар және техникалық атқарушылар деп бөлінген.
Мемлекеттік органның жетекшілік құрамы мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... және функционалдық
бөлімшелерде мемлекеттік органның негізгі қызметімен байланысты қызметтер
біріктірілген және ... ... ... ... ... ... ... органның қызметін қамтамасыз ететін, техникалық
қызмет көрсететін қызметшілер (лаборанттар, редакторлар, ... ... ... жатпайды.
Мемлекеттік қызметтердің жіктелімі еңбектің функционалды бөлінісі
негізінде оларды ... ... ... пәні ... ... ... ... өзі болып табылады. Қызмет міндеттер, функциялар
және құқықтар жиынтығынан тұратын мемлекеттік ... ... ... Қызмет штаттық тәртіпке сәйкес атауға ие. Белгілі бір қызметке
тұрған тұлға ... ... ие ... ... ... ... ... қызметтердің жіктелуі белгілі бір шарттарға ... ... ... қызметкер өзінің функциялары мен өкілеттіктерін
жүзеге асыратын органның ұйымдық-құқықтық деңгейі;
2. Нақты ... үшін ... ... көлемі мен сипаты;
3. Мемлекеттік орган құрылымында қызметтің рөлі және алатын орны.
Мемлекеттік ...... ... ... республикалық
немесе жергілікті бюджеттен, РеспубликаныңҰлттық банкінен ... ... ... орган жұмыскері.
Заңнамада «Мемлекеттік қызмет туралы» Қазақстан Республикасының ... ... ... ... Республика Президентінің әкімшілігіндегі
мемлекеттік қызметкерлер; Парламент аппаратында, Үкімет және Жоғары ... ... да ... Конституциялық кеңесі, Республиканың
орталық сайлау комиссиясы аппараттарында; ... ... ... ... ... қызметкерлері; министрліктер, жергілікті
атқарушы органдар және олардың құрылымдық бөлімшелері, ... ... ... қызметкерлер. Сонымен қатар, бұл заң Қазақстан
Республикасының Президентіне, ... ... ... ... ... қызметте кіруге тең құқығы бар.
Мемлекеттік қызметші лауазымына кандидатқа ... ... ... ... ғана байланысты болады және заңмен белгіленеді.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің ... ... ... ... ... ... ... органдар жүйесінің бірінші жетекшісі
болып табылады. Мемлекеттік ... ... ... Қазақстан Республикасының
Үкіметі жүргізілетін саясатты іске асырады. Қазақстан ... және ... ... ... мемлекеттік қызметкерінің
жетекшілері – сәйкес мекемелерде жетекшілік жүргізеді.
Үкімет әр министрдің саяси міндеттерін анықтайды және ... ... ... ... бұл ... Қазақстан
Республикасы Үкіметінің мемлекеттік қызмет басшысына береді. Қабылданған
шешімдердің жүзеге асырылуын ... ... ... арқылы
Қазақстан Республикасының Премьер- Министрімен, сонымен қатар, орталық
және жергілікті атқарушы органдардың ... ... ... арқылы
Қазақстан Республикасы Үкіметінің мемлекеттік қызмет басшысымен жүзеге
асады.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің мемлекеттік ... ... ... ... ұсынысымен, Қазақстан Республикасы Президенті тағайындайды.
Осыған байланысты Премьер - ... ... ... ... ... Министрдің жеке секретариаты Премьер- Министрдің ... ... ... ... ... ... қызметті қоса,
ақпарат құралдарымен байланыс, Парламетпен байланысты қызмет етеді.
Кадрлар бөлімі - Қазақстан ... ... ... ... және ... ... ... бөлім халыққа қызмет көрсетудің жалпы ... ... ... ... ... жүргізілетін саясатық
даярлану және жүзеге асу ... ... ... ... мен ... ... етеді. Мемлекеттік қызмет бөлімі
- жетекшілік қызметке тағайындау, жоғарғы ранг басшыларының дайындау және
мемлекеттік ... ... бабы ... ... ... ... аппарат құрылымында мемлекеттік лауазымдар құқықтық статус
көзқарасынан бірдей емес. Сондықтан заңнамада мемлекеттік ... ... ... қызметшілер лауазымдарының құрамына мемлекеттік
қызметшілердің саяси және ... ... ... лауазымдарға:
- Қазақстан Республикасының Президенті тағайындайтын мемлекеттік саяси
қызметшілер, олардың орынбасарлары;
- Қазақстан Республикасының Президентінің ... және ... ... және ... ... ... олардың орынбасарлары;
- Конституцияға сәйкес Президент пен Үкіметтің өкілдері болып табылатын
мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... орталық атқарушы органдармен ведомстволарды басқаратын мемлекеттік
саяси қызметшілер, олардың ... ... ... ... әкімшілік қызметтер үшін ... ... ... мен ... лауазымдарды санаттарға жатқызу
тәртібін уәкілетті ... ... ... ... ... Мемлекеттік әкімшілік қызметшілерді ... және ... ... А ... ...... Президенті
әкімшілігінің лауазымдары; В санаты тобына - Парламент палаталары, ... ... ... ... ... кеңесі және
Республика Президентінің жұмыстарын басқару аппараттары, Жоғарғы ... ... С ... ... - ... республика Президентіне
бағынышты мемлекеттік органдардың, орталық ... ... және ... ... ... Д ... тобына -
облыс, аудан әкімдері аппаратының, облыс, аудан ... ... Е ... ... - ... ... ... лауазымдары
жатады.
Мемлекеттік саясы қызметшілер үшін лауазым санаттары белгіленбейді.
Жалпы, мемлекеттік қызметшіледің негізгі ... мен ... ... ... ... негізгі құқықтыры:
- өз өкілеттігі шегінде мәселелерді қарауға және олар бойынша ... ... ... тәртіппен лауазымдық міндеттерді орындау үшін қажетті
ақпарат пен ... ... ... ... ... ... үшін ұйымдарда болуға құқылы;
- тиісті бюджет қаражаты есебінен қайта даярлануға және ... ... ... ... жоғарылауға құқылы;
- әлеуметтік және құқықтық қорғалу;
- мемлекеттік қызметтен өз қалауы бойынша босау т.б.
Құқық көлемі мен сипатына байланысты ... ... ... ... болып бөлінеді. Жалпыға – Конституциямен, заңнамалық актілермен
белгіленген құқықтар мен міндеттер, ал ... ... ... қатынастарымен белгіленетін құқықтар мен міндеттер жатады.
Мемлекеттік қызметшілерге ... ... ... ... ҚР Президенті бекіткен тәртіппен мемлекеттік қызметшінің антын беру;
- мемлекеттік тәртіп пен еңбек тәртібін сақтау;
- басшылардың бұйрықтары мен ... ... ... ... ... ... өз өкілеттігі шегінде шығарған шешімдері мен
нұсқауларын орындау;
- мемлекеттік құпияларды және заңмен қорғалатын өзге де ... ... ... ... ... ... ... қызметтік міндеттерін тиімді атқару үшін өзінің кәсіби деңгейі мен
біліктілігін арттыру және т.б.
Мемлекеттік ... ... ... және ... ... кіргеннен кейін бір ай ішінде мемлекеттік қызмет өткеру уықытына
өзінің меншігіндегі коомерциялық ұйымдардың жарғылық капиталындағы ... осы ... ... ... ... сондай-ақ мүліктік жалға берілген
өзге де мүлікті қоспағанда, басқа да ... ... ... ... ... Мемлекеттік қызметшінің сенім ... ... ... ... ... сыйақы, дивидендтер, ұтыстар, мүлікті жалға
беруден және ... да ... ... ... ... ... табыс алуға
құқығы бар.
Мемлекеттік саяси қызметшілердің мемлекеттік қызметке кіруі тағайындау,
не сайлау ... ... заң ... ... ... ... ... мемлекеттік әкімшілік лауазымға
орналасуы және жоғары тұрған санаттағы ... ... ... қызметі
бойынша жоғарылауы, осы «Мемлекеттік қызмет ... ... ... ... ... конкурстық негізде жүзеге асырылады.
Мемлекеттік әкімшілік лауазымға ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылады. Конкурсты републикалық
бұқаралық ақпарат құралдарының ... ... ... ... немесе жабық тәсілмен бос лауазымдар бар мемлекеттік орган ... ... ... бойынша уәкілетті ... ... ... оң қорытындысын алған конкурсқа қатысушылардың
мемлекеттік әкімшілік лауазымға орналасуға құқығы бар.
2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК ... ... ... ... ... ... дамыту мен экономикалық жағдайдың ... ... ... ... ... қалыптасуының сапалы жаңа
кезеңiн бастан кешуде. Қазақстандық жаңа модельде мемлекеттiк қызметтi
кәсiбилендiруге ... ... ... ... ... ... конкурстық iрiктеу және мемлекеттiк
қызметшілердi жылжыту жүйесi жасалып, әрi ... ... ... ... лауазымдарына қойылатын бiлiктiлiк талаптарының
нормативтерi, кадрларды iрiктеу мен жылжытудағы басты өлшем - ... ... ... ... ... кадрлары корпусының сапалық жағдайын
талдау, мемлекеттiк басқару жүйесiнiң ... ... ... ... ... ... ... көрсеттi.
Қазiргі уақытта мемлекеттiк қызметте мамандар әртүрлi бiлiммен жұмыс
iстеуде. Рыноктық басқару ... көшу ... ... рөлінің
өзгеруi, жаңаша ойлайтын мамандарды тарту қажеттiлiгiн талап етедi.
Кадрларды ... ... ... ... аса ... ... ... кәсiби бiлiм алғаннан кейін бiрде бiр оқытудан өтпеген кадрлар
барлық мемлекеттiк органдарда басым. ... ... ... қызметкерлердiң жартысына жуығы (49,7 %) ... қол ... ... ал ... ... оқығандар - жартысынан астамы (51,4%).
Жастарына қарай топтарда 50 жасқа дейiнгілердiң саны 60 % және одан ... ... ... ... ... ... ... бөлігі
бiр рет алынған бiлiм базасымен жұмыс iстеуде.
Төменгі деңгейде әлдеқайда қолайсыз ... ... ... ... буынындағы басшылар - поселкелiк және ауылдық округтер
әкiмдерiнiң 60 ... ... ... жоқ ... ... ... олардың арасында педагогтар мен ауыл ... ... Ал ... ... ... ... және ... мамандар небәрi 8 % құрайды. Облыстық, аудандық және поселкелiк
деңгейдегi мемлекеттiк қызметшiлердiң басым ... ... ... ... ... бiлiктілiктерiн көтеруге мүлде мүмкiндiктерi
болмады.
Сөйтiп, мемлекеттiк қызметшілердiң көпшiлiгiнiң кәсiби ... ... ... ... ... не бiр ... ... не
арнаулы орта бiлiм базасымен айқындалады. ... ... ... ... деңгейлерiн, әдетте, пара-пар мүмкiндiктер болмаса да, өз
бетiмен бiлiм алу және тәжiрибе жинақтау жолымен көтеру қажеттiгіне ... ... ... ... ... ... ... тиімді және ашық жүйесін жұмыс істету үшін институционалдық және
құқықтық негіздерді құруға бағытталған терең әкімшілік реформаны жүргізуге
кірісті.
Қазақстан ... ... ... істері агенттігі құрылды,
«Мемлекеттік қызмет туралы», «Сыбайлас ... ... ... ... ... ... Заңдар, Мемлекеттік қызметшілерінің ар-намыс
кодексі қабылданды.
Азаматтардың мемлекеттік қызметке тең қол ... ... ... ... бағытталған, мемлекеттік қызметке қабылда уда
конкурстық жүйе енгізілді. Саяси және ... ... ... үйымдар мен сарапшылардың бағалауы ... ... ... реформалау аясында өзінің заңнамасы мен рәсімдерін
халықаралық стандарттарға жақындатып, жоғарғы нәтижелерге қол жеткізді.
Сонымен бірге мемлекеттік ... ... және ... кері әсер ... бірқатар мәселелердің бар екендігін, қоғамның
мемлекеттік билік институттарына сенімінің төмендегенін, және жалпы ел
экономикасының дамуына және ... ... әсер ... біз ... ... ... қызметтің корпоративті ... ... ... ... ... және олардың саяси басшылықтың ауысуы ... ... ... ... адал және әділ ... ... мемлекеттік аппаратының негізсіз үлкендігі және функциялардың
қосарлануы;
5) жетілдірілмеген ... мен ... ... ... ... ... мен ... мемлекеттік қызмет сапасының төмендігі;
8) әкімшілік кедергілер мен жемқорлық.
Агенттік тапсырмасы бойынша «САНДЖ» зерттеу орталығы ... ... ... әкімшілік кедергілердің диагностикасы жөнінде
зерттеулер жүргізді.
Сонда тек түрлі инстанциялардағы кезектерден 2006 жылы кіші ... ... ... 50 ... теңгені немесе 407 млн. долларды
құраған. 72 % кәсіпорындар мен 62 % ... өз ... ... ... ... ... ... қызметтердің жалпы көлемі 156 млрд.теңге
шамасында ... ... ең ... ... - кеденде (17 млрд.) және
соттарда (13 млрд.). Келесілер ... ...... ... ... ... органдары, полиция, жерді тіркеу және қозғалмайтын мүлікті
тіркеу ... (7-10 ... ... тек мемлекеттік әкімшілік қызметшілердің ... 100 мың ... ... ... және жеке ... қызмет көрсетуіне талдау жасау
нәтижесі, соңғы жылдары жеке сектордың ... ... аясы ... ... Сондай-ақ, жеке сектордың қызмет көрсету сапасының
жақсаруының ... ... ... болып табылады.
Мемлекеттік сектордың қызмет көрсетуі ... ... ... ... арнайы стандарттарын жасамай, сапалы
мемлекеттік қызмет көрсетуге қол жеткізу мүлдем мүмкін емес.
Бүгінгі ... ... ... ... ... қызмет көрсету
Тізілімінің жобасы әзірленді. Тізілімнің жобасына барлығы 511 ... ... ... оның ... 279-ын ... ... органдар
және 232 қызметті орталық органдар және олардың ... ... жылы ... Республикасының Үкіметі отандық экономиканың
тұрақты өсуі мен ... ... ... ... ... ... ... қауіпсіздікті нығайтуға, елдің әлемдік деңгейдегі
бәсекеге қабілеттілігін арттыруға бағытталған жұмысты жалғастырды.
1 кесте
Қазақстан Республикасының 2004-2008 жылдардағы ІЖӨ ... ... |2008 ... % |
| | ... |
| |2004 |2005 |2006 |2007 |2008 |2004 |2007 ... млн. ... |128,3 ... | | | | | | | ... |109,8 |109,3 |109,6 |109,7 |110,6 |100,7 |10,1 ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... ... | | | | | | ... | | | | | | | ... |105,8 |111,7 |116,1 |117,9 |116,0 |109,6 |98,4 ... жылдық| | | | | | | ... | | | | | | | ... адам ... ... ... |501127,5 |762154 |299,9 |152,1 |
|басына, | | | | | | | ... | | | | | | | ... |153,28 |149,58 |136,04 |132,88 |127,00 |82,8 |95,5 ... 1 АҚШ| | | | | | | ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... ... келетін болсақ, 2008 ... ... ішік өнім ... ... ... ... ... бағаларда
9738,8 млрд. теңгені құрады. ЖІӨ-нің нақты өсуі 2007 жылдың осы ... 110,6% ... ... ... ... өндіру үлесі ЖШӨ-
ден 43,9%, қызмет көрсету 52,6% болды.Тұтыну бағаларының индексі ... ... 2006 ... ... ... 1,1% ... тауарлар бағасы 1,6%, ... емес ... ... ... 1,1% ... Өнеркәсіп өнім өндіруші кәсіпорындар
бағасы 2007 жылғы ... 2006 ... ... ... ... ... 10,6%-ға өсуі экономиканың барлық ... ... ... ... ауыл ... құрылыста-
35,6%, көлікте-7,0%, ... ... ... 2006 ... ... желтоқсанында дефлятор - ... ... ... ... ... сәйкес кезеңімен салыстырғанда 116%
құрағаны, соның ішінде тауарлар өндіруде-114,6%, ... ... ... ... ЖІӨ құрылымында тауарлар өндіру мен ... ... ... 43,9% және 52,6% ... ЖІӨ ... ... өнеркәсіп алады (29,5%) алады. 1991 жылға қарай ... - ... ... ... ... ІЖӨ 12
пайызға төмендеп кетті.
2008 жылы өткен жылдардағы сияқты экономика өсуінің ... ... ... ... Бұл ... 2006 жылы экономика 2005 жылға қарағанда
неғұрлым жедел қарқынмен дамыды. 2005 жылы ... ... ... ... 9,7 %-ті ... 2006 жылы ЖІӨ-нің көлемі 9,7 трлн-нан астам теңгеге
жетті, ал ... өсім ... ... 2,1 ... ... артып, 2007
жылдың деңгейіне қарағанда 110,6 %-ті құрады. Халықтың жан ... ЖІӨ ... 2008 ... ... ... 5046 АҚШ долларын
құрады, бұл 2007 жылдың көрсеткішінен 1,3 есеге жоғары.
Нақты ... ... 2010 ... дейінгі әлеуметтік-экономикалық
дамуының стратегиялық жоспарында қойылған ЖІӨ-нің 2000 жылдың деңгейіне
қарағанда екі еселеу ... ... 2008 ... ... орындалатын
болады.
Өнеркәсіптік өндірісі көлемінің өсімі 2006 жылы 2005 ... 7%-ті, ... ... – 7,3 %-ті, ... ... %-ті ... Ауыл шаруашылығының жалпы өнімі көлемінің өсімі 2006
жылы өткен жылмен ... 7 %-ті ... ... ... 5 ... қызметтері 20,4 %-ке, құрылыс жұмыстарының көлемі 20,1%-ке
ұлғайды. Негізгі капиталға инвестициялардың көлемі 10,6 %-ке ... ... ... 2006 жылы ... оның ... экспорттың көлемі
37,3 %-ке, импорт 36,4 %-ке өсті.
Еңбек нарығында халықтың жұмыспен қамтылу деңгейін және ... ... әрі ... ... ... саны 2,4 %-ке ... Жұмыссыздық
деңгейі 2007 жылмен салыстырғанда 0,3 проценттік пунктке азайды және 7,8 %-
ті құрады. Халықтың нақты ... ... 10,7 %-ке ... ... айлық
жалақы экономикалық қызметтің барлық ... ... 2006 жылы ... ... және ... ... 10,2 %-ке ұлғайды.
Қаржы нарығы экономиканың ең серпінді ... келе ... ... ... ... Ел экономикасына тартылған кредиттердің көлемі 2006
жылы 2005 жылмен салыстырғанда 82,7 %-ке ұлғайды және 4,7 ... ... ... екінші деңгейдегі банктердегі депозиттерінің жалпы
көлемі 2006 жылы 2005 жылмен салыстырғанда 88,4 %-ке – 3,1 ... ... ... жылы ... ... ұлғаюын болдырмау және экономиканың
«қызып ... ... ... үшін ... саясатын қатаңдату жөнінде
шаралар қабылданды. Есепті кезеңде қайта қаржыландырудың ресми ... ... 2006 ... 1 ... ... – 8,0 %-тен 8,5 %-ке ... 1 шілдеден
бастап 9,0 %-ке дейін арттырылды. Екінші деңгейдегі ... ... ... ... 3,5 %-тен 4,5 %-ке ... кезең-кезеңімен
ұлғайды. Қысқа мерзімді ноталар бойынша кірістілік 2007 жылдың аяғындағы
2,24 %-тен 2008 ... ... 4,76 %-ке ... ... қабылданған шараларға қарамастан, 2008 жылы инфляция деңгейі
2007 жылдың орташа жылдық көрсеткішінен 1 проценттік пунктке (7,6 %) ... ... ... ... ... шегінен 6,9 – 8,5 % ... ... ... артып, айтарлықтай жоғары деңгейде – 8,6 % ... АҚШ ... ... ... биржалық айырбас бағамы бір жылда
номиналды мәнде 5,06 %-ке нығайып, 2008 жылы орта ... 1 АҚШ ... ... ... ... ... дамыту, оны халықаралық капитал нарығымен
кіріктіруді қамтамасыз ету, елдің экономикасына ... ... ... ... ... қаржы орталығы, сондай-ақ оның қызметін
реттейтін Агенттік құрылды.
Қазақстан ТМД ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету, ... ... ... азайту үшін Ұлттық қор құруға кірісті.
Ұлттық қордың активтері жыл басынан ... 74,5 %-ке ... ... 31 ... 14,1 ... АҚШ ... ... Алтын-валюта
резервтерінің көлемі оларды есепке алғанда 33 ... ... АҚШ ... ... ... ұлтық қорындағы қаражат
|Көрсеткіштер|Жылдар |2006 ... % - ... | ... |
| |2002 |2003 |2004 |2005 |2006 |2002 |2005 |
| ... ... | ... |1915,0 |3663,0 |5331,0 |8074,0 |14100,0 |736,3 |174,5 |
| ... | ... |100 |100 |100 |100 |100 |100 |100 ... ... ... қоры 2002 жылы 1,9 ... ... ол 2006 жылы 14,1 млрд. долларға дейін көтерілді. ... ... мен ... ... ғана ... ... ... керек. Оның мәні бүдан тереңірек. ... ... ... біздің жауапкершілігіміздің
көрінісі ретінде ... ... ... ... бір ... ... ... елігуден тыс болуымызга мүмкіндік
берді. ... ... ... ... 17,5 ... доллар жинақталған, олар
республикаға тұрақты ... ... ... ... ... ... жинақтарының көлемі 2006 жылы 2005 жылмен салыстырғанда 40,3
%-ке ұлғайды және 909,7 млрд. теңгені құрады.
2006 жылдың ішінде ... ... ... ... ... тұрақты түрде асыра орындау байқалды. Мемлекеттік бюджетке түсетін
түсімдер жоспардан 6,5 %-ке ... 2,54 ... ... ... ... ... теңге сомасына немесе жоспардың 98,6 %-іне жүргізілді. Жоспарланған
136,4 млрд. теңге тапшылық кезінде іс ... 81,6 ... ... сомасында
профицит қалыптасты. Тұтастай ... ... ... серпінді және қарышты дамуын қамтамасыз етуге ықпал ететін ... ... ... ... Банкінің (Ұлттық Банк) халықаралық
резервтері және Қазақстан Республикасы Ұлттық қорының (Ұлттық қор) қаражаты
2005 жылдың ... ... 15143 млн. АҚШ ... ... өсті.
Халықаралық валюта қорының деректері бойынша 2005 жылы әлемдік
экономиканың өсуі ... ... 2006 және 2007 ... болжам бойынша ол
тиісінше 4,9%-ды және 4,7 %-ды құрайды.
ЖІӨ жылдық нақты өсуі 2007 - 2009 ... ... ... бұл ... 2000 ... қатысты ЖІӨ-ні еселеу жөніндегі стратегиялық ... ... ... ... Республикасының 2007 - 2009 жылдарға арналған негізгі
макроэкономикалық көрсеткіштерінің болжамы
 
|Көрсеткіштің атауы |2007 |2008 |2009 ... ... ... бір ... |5-7 |5-7 ... ... %-бен | | | ... экспорты, млн. АҚШ доллары |29850,7 |31248,2 |33312,4 |
|(ФОБ) | | | ... ... млн. АҚШ ... |23433,1 |25955,7 |28755,8 ... | | | ... және газ ... ... |64,0 |70,0 |78,0 ... ... | | | ... ... баға (Brent ... |53,0 |50,0 ... барелі үшін АҚШ доллары | | | ... ... ... ... |10,5 |8,0 |8,1 ... %-бен | | | ... ... ... ... 2009 ... ... 6543 АҚШ доллары
деңгейіне жеткізу жоспарланып отыр, бұл 2005 жылдың деңгейінен 1,77 eceгe
артық..
Орта мерзімді кезеңде ... ... ... ... оза өсу ... ... Тауарлар өндірісі жыл сайын орта есеппен
6,7%-ға, ал ... ... 10,7 %-ға ... ... ... өндірудің өсу қарқыны 2007 - 2009 жылдары орта есеппен
6,1 %-ды, оның ... ... ... 6,7 %-ды ... ... ... көлік, байланыс, сондай-ақ кәсіпорындарға көрсетілетін
түрлі қызметтер үлесі барынша көп орын ... 2007 - 2009 ... ... одан әрі өсуі ... ... ... орта есеппен 7,6%-ғa,
ұсынылатын байланыс қызметтерінің көлемі 20,7%-ға артады. ... ... орта ... ... ... ... кезеңде ауыл шаруашылығы жалпы өнімінің өсуі орта
есеппен 102,7 %-ды, құрылыс жұмыстары көлемінің өсуі - ... ... ... ... ... кезекте, кәсіпорындардың өз
қаражаты есебінен алынатын инвестицияларды қаржыландырудың ішкі көздерімен
байланысты болады. Негізгі капиталға инвестициялар ... өсу ... ... ... орта ... ... құрайды.
Сауда теңгерімінің оң сальдосы 2007 - 2009 жылдары жылына орта есеппен
5,4 млрд. АҚШ ... ... ... ... ... өнімділігінің жыл сайын 8,8%-ға өсуі
есебінен қол жеткізіледі. 2009 жылға қарай еңбек өнімділігінің өсу ... ... өсуі ... асып ... - 2009 ... ... дамуының жоғары қарқынын қамтамасыз ету
үшін ... ... ... ... ... ... қолайлы
макроэкономикалық жағдайы жасалды.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2007 – 2009 жылдарға ... ... ... ... ... ... бірі ... анықталынған. Осыған орай мемлекеттік жоспарлаудың
стратегиялық мақсаттарға қол ... және ... ... басым міндеттерін іске асыруға бағдарланған тұтас және тиімді
жүйесін ... ... ... ... ... ... дербестігін және олардың түпкілікті нәтижелерге (мақсатты
индикаторлар) қол ... ... ... бағытталған
бағдарламалық құжаттарды әзірлеуге және ұстауға жаңа тәсілдерді көздейтін
мемлекеттік жоспарлау жүйесін ... және ... ... етіп қойылды. Ол
мемлекеттік жоспарлаудың қисынды жігін құру: ... ... ... органдардың стратегиялық мақсаттары – тактикалық міндеттер – іс-
шаралар – ресурстар – бюджет арқылы іске ... ... ... қызметінің және олардың бюджет қаражатын пайдалануының ашықтығын
және ... ... ... ... ету де ... ... болып отыр. Осыларға сәйкес нәтижелерге бағдарланған мемлекеттік
жоспарлаудың жаңа жүйесі ... және ... ... ... ... ... ... дамуының стратегиялық жоспарын (5
жылға арналған) және оның негізінде мемлекеттік органдардың мақсатты
бағдарламаларын, ... ... ... ... көздейді.
Үкімет пен мемлекеттік органдардың басшылары ... ... ... ... үш ... кезеңге арналған меморандум
жасалатын болады. Жыл сайын мемлекеттік органдардың қызметі туралы есептер
жарияланатын болады. Өңірлерде осыған ұқсас жүйе ... ... ... ... жігін құру үшін мыналар ... ... ... ... ... мен қызметтің нәтижелеріне
жауапкершілігін күшейтетін Үкіметтің әлеуметтік-экономикалық саясатын ... ... ... ... мемлекеттік органдарда стратегиялық
жоспарлау ... ... ... ... ... жоспарлары міндеттерінің
бюджеттік бағдарламалармен, ал жоспарлардың міндеттерін шешуге бағытталған
іс-шаралардың ... ... кіші ... ... қызметінің аралық және түпкілікті нәтижелерін
бағалаудың сандық және ... ... ... ... ... ... қызметінің жоспарланған жылға арналған жоспары
туралы баяндамасын ... ... ... ... ... ... ... мақсаттарын болжамды ... ... ... ... ... ... практикаға
енгізу;
- мемлекеттік органдардың жоспарларын әзірлеу және іске ... ... ... жаңа ... ... ... отырып, олардың
дербестігі мен жауапкершілігін күшейту;
- мемлекеттік органдардың нақты стратегиялық нысаналы ... ... ... ... мен ... ... нәтижелерге
қол жеткізу мониторингінің жүйесін енгізу.
Мемлекеттік жоспарлаудың жаңа жүйесіне көшкенге дейін қолданыстағы
бағдарламалық құжаттарды ... ... және ... міндеттерді
шешуді мемлекеттік органдардың деңгейіне беру жолымен оларды ... ... ... ... және ... ... қаражатын
пайдалануының ашықтығын және қоғамның бақылауында болуын ... ... ... жүзеге асырылатын болады:
- мемлекеттік органдар қызметін және олар іске асыратын бағдарламаларды
үкіметтік емес ұйымдар (қоғамдық ... мен ... ... ... ... туралы пікірлерін ескере, осы бағалау
нәтижелерін міндетті түрде жариялай және ... ... ... ... үшін ... әзірлей отырып, түпкілікті нәтижелерге қол
жеткізу мәніне бағалау институтын ... ... ... іске ... нәтижелеріне, олардың ашықтығына
және бақылануына уақтылы қол жетімділікті қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... ... жоспарлау және оны іске асыру сатысында еңбек өнімділігін
арттыру үшін бюджеттік жоспарлау және ... ... ... мақсатында қолданыстағы ақпараттық жүйелерді оңтайландыру және
жаңғырту.
Түптеп келгенде ... ... ... ... ... ... ... негізгі міндеттерін шешуге
жұмсалуын қамтамасыз етуді көздейді.
2.2 ... ... ... ... ... ... өз азаматтары үшін өмір сүрудің жоғары стандарттарын жасай
отырып, әлемнің тиімді дамып келе жатқан елдерінің ... ... ... мұны ұлтымыз бен экономикамыз бәсекеге қабілетті болған жағдайда ғана
істей аламыз.
Мемлекет халық ... ... ... ... ... ... қолжетімділік пен ... ... ... ... ... ету мақсатында реформалау барысында
пайда болған. Және қазіргі ... ... ... ... ... ... стандарттар: күнкөріс деңгейі, еңбекақы мен
зейнетақының ең ... ... ... ... мен ... ... қызметтерді ... ... ... ... ... білімін дамыта алмаған елдің тығырыққа тірелері ... ... ... технологиялық және ғылыми қамтымды өндірістері
үшін ... ... ... қажет. Осы заманғы білім беру жүйесінсіз
әрі ... ... кең ... ... ... осы ... басқарушыларсыз
біз инновациялық экономика құра алмаймыз.
4 кесте
Қазақстандағы білім берудің негізгі көрсеткіштері
|Көрсеткіштер |Жылдар |2008 ... %-ға |
| | ... |
| |2004 |2005 |2006 |2007 |2008 |2004 |2007 |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |8 ... |954 |967 |984 |1120 |1179 |123,6 |105,3 ... ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... саны | | | | | | | ... ... |8092 |8069 |8221 |8157 |999,6 |99,2 ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... ... | | | | | | |
| ... 4-тің ... |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |8 ... ... |47 |66 |75 |75 |76 |161,7 |101,3 ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... саны| | | | | | | ... |177 |178 |357 |385 |415 |234,5 |107,8 ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... ... ... 2004-2008 ж.ж. аралығында мектепке дейінгі
білім беретін ұйымдар саны 23,6%өскен. Бірақ ... ... ... ... саны да ... бір ... 0,8% төмендеген, алайда бұл
көрсеткіш соңғы бес жылда 899,6% өскен. ... ... ... саны ... екі ... 16,3% ... жоғары оқу орындарының міндеті - ... ... ... ... Ал ... оқу ... ... күллі әлемде
танылуға тиіс. Қазақстан әрбір қазақстандықтың жоғары білім алуына нақтылы
кепілдік беруі керек.
Жаңа экономиканың негізгі ... ... мен ... ... ... дау ... ... бағдар ұстаған елдерде
осы мақсатқа арналған шығындар жоғары қарқынмен өсуде. ХХІ ғасырдың жоғары
білімі туралы ... ... ... де ... ... ... тәрбиелейтін лайықты жоғары білім мен осы заманғы ... бір де бір ... ... ... ... ... ... атап көрсетілген.
Ендігі бір өзекті міндет – тұрғын үй проблемасын ... ... және ... ... ... жауапкершілікті өздеріне алып,
неге қабілетті екендіктерін қазақстандықтарға көрсетуі керек. Тұрғын ...... ... алға сүйреуші қуатты күш болып табылады.
Республикалық бағдарлама негізінде 2005 жылы бастап қала әкімдері ... ... ... ... ... ... үй ... дамыту
мемлекеттік бағдарламасы бекітілген және 2005 жылдың басында оның жүзеге
асырылуын бақылайтын комиссия құрылды. Ипотекалық тұрғын үй ... ... ... ... бюджеттен 18,6 млрд. теңге бөлінеді. Бұл қаржы
көлеміне жалпы көлемі 380 мың метр кв. құрайтын 188 ... ... ... 6300 пәтер салу көзделіп отыр. 2005 жылы пайдалынысқа 127,5 мың ... ... үй ... ... ... ... тұрғын үй құрылысына
2005-2007 жылдарға республикалық бюджеттен 1,2 ... ... ... ... Бұл ... ... жалпы көлемі 24,3 мың метр кв. - 300 пәтер
салынады, яғни жыл сайын 8,1 мың метр кв. ... 100 ... бір ... ... үймен қамтылғандар 2002 жылы адам басына 16,3 кв.м ... ... 2006 жылы 17,5 кв.м ... Яғни ол ... 2006 жылы 2002 ... 7,4% өскенін көосетеді.
5 кесте
Қазақстан Республикасындағы 2004-2008 ж.ж. тұрғын үймен қамтамассыз
етілгендер саны
|Көрсеткіштер|Жылдар |2008 ... %-ға |
| | ... |
| |2004 |2005 |2006 |2007 |2008 |2004 |2007 ... |16,3 |16,6 |17,0 |17,3 |17,5 |107,4 |101,2 ... | | | | | | | ... | | | | | | ... 1 | | | | | | | ... кв.м | | | | | | | ... | | | | | | | ... |17,2 |17,3 |18,0 |18,4 |18,7 |108,7 |101,6 ... |15,3 |15,6 |15,8 |15,9 |15,9 |103,9 |100 ... ішінде қалалық жерде бұл көрсеткіш 2006 жылы 2002 ... 8,7% ... ... бір жылдағы көрсеткіш бойынша 1,6% өскен.
Ауылдық жерге келетін болсақ соңғы бес ... 3,9% ... Ал 2005 ... 2006
жылға пайызға шаққанда 100% құрады. Бұл ... ... ... ... ... жерге көп қоныстануын көрсетеді.
Бізде тұрғын үй бағдарламасы іске асырылып жатқанына үшінші жыл. ... ... оның ... ... толығымен көз жеткіздік. Тек 2005
жылы ғана қаржыландырудың барлық көздері бойынша бағдарламада көрсетілген 3
миллион шаршы метрдің ... 5 ... ... шаршы метр тұрғын үй
пайдалануға берілді, бұл 2004 ... ... 1,8 ... көп. Осы ... мен кемшіліктерді тыңғылықты зерделеп, тұрғын үй бағдарламасына
түзетулер енгізу керек. Жеке тұрғын үй ... кең ... ... ... ... ... ... Ипотекалық несиелеу жүйесі бойынша
тұрғын үй сатып алуға ... ... ... үшін ... үй ... ... одан әрі дамыту керек. Елімізде тұрғын үйді жалға беру
рыногын әлемдік стандарттарға сай ... оны ... үшін ... ... ... ету ... кесте
Қазақстандағы 2004-2008 ж.ж. тұрғызылған тұрғын үй көлемі
|Көрсеткіштер|Жылдар |2008 ... %-ға |
| | ... |
| |2004 |2005 |2006 |2007 |2008 |2004 |2007 ... |241,0 |238,3 |243,0 |252,7 |254,6 |105,6 |100,7 ... ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... |231 |230,2 |235,3 |244,9 |247,5 |107,2 |101,1 ... |9,9 |8,1 |7,7 |7,8 |7,3 |73,7 |93,6 ... ... тұрғын үй көлемі 2006 жылы 254,6 кв.м болды.
Бұл көрсеткіш 2002 жылмен салыстырғанда 5,6% өсті. 2006 жылды 2005 ... ... 100,7% ... ... ... қалалық жерде соңығы бес жылда
тұрғызылған тұрғын үй көлемі 7,2% өскен, ал ... ... бұл ... ... ... 26,3% төмендесе, 2005 жылмен салыстырғанда 6,4%
төмендеген.
7 кесте
Қазақстандағы экономикалық ... ... орта ... ... еңбек ақы
|Көрсеткіштер |Жылдар |2008 ... |
| | |%-ға ... |2004 |2005 |
| |2004 ... В, С санаттар топтарының, соның |C-O-3 - C-O-7, ... D-4-D-6, ... С-О-1, С-О-2, С-R-1, D-1-D-3, ... E-3-E-6, ... ... D-O-2, E-1, E-2, E-R-1 |E-G-1-E-G-5 санаттарының мемлекеттік |
|санаттарының мемлекеттік әкімшілік ... ... ... ... ... ... жүзеге |жүзеге асырылады. ... | ... B, С ... ... ... ... C-R-2-C-R-6, D-4-D-6, |
|ішінде C-O-1, С-О-2, C-R-1, D-1-D-3, |D-O-3-D-O-7, E-3-E-6, E-R-2-E-R-6, ... D-O-2, Е-1, Е-2, E-R-1 ... ... ... ... ... және мемлекеттік |әкімшілік қызметшілерінің ... ... ... ... ... ... арттыру жүзеге | ... | |
| ... ... ... ... |
| ... кенттер, ауылдар |
| ... ... |
| ... C-R-1, Е-1, Е-2, |
| |E-R-1 ... ... |
| ... ... |
| ... ... ... асырылады|
Үкiмет мемлекеттiк қызметшiлердi оқытуды қаржыландырудың қосымша
көздерiн ... ... ... ... ... қаржы көзi мамандарды
оқытуға гранттар мен стипендиялар беретiн халықаралық донор-ұйымдардың,
шетел ... ... және жеке ... ... ... мүмкiн.
Қазiргі уақытта мемлекеттiк қызметшiлердi оқыту ... ... ... ... нашар жолға қойылған. ... ... де ... ... қаражатын жұмсауды ... ... ... ... ... ... ... ол қайта даярлау жөнiндегі ... ... ... ... және оқу ... мемлекеттiк қызметшiлердiң
бiлiктiлiгін арттыру жөнiндегi ... ақы ... ... Мұндай
бюджеттiк бағдарламалар мемлекеттiк бюджеттiң, жеке инвесторлардың және
халықаралық ынтымақтастықтың мүмкiндіктерін бiрiктiруге тиiстi.
Бүгінде ... ... мен ... ... ... ... да, ... басқару жүйесiнде де менеджмент тиiмділiгінiң
негiзгі көрсеткiштерiнiң бiрi болып табылады.
Барабар ... ... ету ... ... оқыту
жүйесiн тұрақтандырудың және үдемелi ... ... ... ... Мемлекеттiк қызметшiлердi оқытудың реформасы ресурстардың ... ... ... ғана ... болады. Іс жүзiнде, бүгінде, ресурспен
қамтамасыз етудiң, ең алдымен, оқыту жүйесiн ... және ... ету ... жаңа тұрақты тетiк құру қажет.
Тәжiрибе көрсетiп отырғанындай, шетелдiк тәжiрибеден алынатын және
мемлекеттiк қызмет пен мемлекеттiк басқару ... ... ... енгізiлiп
жатқан ғылыми-практикалық жаңалықтар қазақстандық жағдайға бейiмдеудi қажет
етедi. Сондай-ақ, мемлекеттiк құрылыс, мемлекеттiк ... ... ... ... ... ... ... iстеуi
процесінде жинақталған бiрегей ... де ... ... ... ... талап етедi.
Қатаң бюджеттiк шектеулер жағдайында ... ... ... ... ... ... ... жекелеген бiлiм беру
мекемелерiн тiкелей қаржыландыру емес, ... ... ... және оқу ... iрiктеудiң бәсекелестiк ... ... ... ... қызметтердi көрсетуге мемлекеттiк
тапсырысты орналастыру болып табылады.
Мемлекеттiк қызмет академиясында қайта даярлау мен ... ... ... нақты шығынды ескеретiн жеке норматив бойынша республикалық
бюджеттiң ... ... ... ... ... ... ... Академияда атқарылатын бюджеттiк бағдарламаның ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Басқарудың тиiмдi жүйесiн құру мемлекеттiк қызметшiлердi оқытудың бүкiл
жүйесiнiң ... мен ... ... ... және тиiмдi қол
жеткiзудi қамтамасыз ететiн басқару әрекеттерiнiң ... ... ... ... қызметшілерді оқытуды жетілдіру, көбінесе, мемлекеттік
бюджеттің қаржыландыру мүмкіндігіне тәуелді болады. Ресурстық ... ... ... ... ... ... ... оқытуды
реформалаудың қажетті шарты болып табылады.
Мұндай жағдайларда барлық мемлекеттік органдардың және ең ... ... ... ... кәсiбилендiру және кадрлардың
дамуы мәселесiнде келiсiлген күш-жiгерi талап етiледi.
3 ҚАЗАҚСТАН ... ... ... ДАМУ ... ... ... жүйесіндегі әкімшілік реформалардың
тиімділігі
"Қазақстан-2030" Стратегиясында негізгі басымдықты ... ... ... ... ... іске асырудағы мемлекеттік кадр
саясатының мақсаты - ... ... ... мен ... ... және ... ... қамтамасыз ету,
халықтың мемлекеттік билікке деген сенімін ... ... ... мен ... ... ... ... жоғары бәсекеге қабілеттілігіне қол жеткізу болып табылады. Бұл
ретте, мемлекеттік кадр саясатының ... ...... ... ... және талантты азаматтарды тарту, олардың тиімділігі мен
біліктілігін арттыруға ықпал ету ... ... ... қоғамдық өміріндегі әр-түрлі салаларында болып жатқан маңызды
өзгерістерге күәміз. Әкімшілік сала осы реформалардың қатарында ерекше ... сала ... ... жүйесінің тиімділігін едәуір арттыруға жол
береді. Нәтижесінде біз мемлекеттік ... ... ... ... қол ... ... барлығы мемлекеттік қызметте жоғары кәсіби кадрлардың болу
қажеттілігін талап етеді.
Жұмыстың алдыңғы бөлімінде Агенттік тапсырмасы бойынша ... ... ... қызметті көрсету кезінде әкімшілік кедергілердің
диагностикасы жөнінде зерттеулер жүргізгендігін атапөткен болатынбыз.
Сонда тек түрлі инстанциялардағы ... 2006 жылы кіші ... ... ... 50 ... ... ... 407 млн. долларды
құраған. 72 % кәсіпорындар мен 62 % ... өз ... ... емес
жолдарымен шешуді қолданады.
Қазақстандағы жемқорлық қызметтердің жалпы көлемі 156 ... ... ... ең ... ... - ... (17 млрд.) және
соттарда (13 млрд.). ... ... ...... полициясы, әкімдіктер
мен әділет органдары, полиция, жерді тіркеу және қозғалмайтын ... ... (7-10 ... жылдары мемлекеттік органдардың фукциялары мен өкілеттілігін ара
жігін ... ... ... ... ... ... функциялардың
көбісі бәсекелестiк ортаға берілді. ... ... мен ... корпорациялары) құрылды, олар да министірліктер мен
әкімдіктердің бұрын орындаған мемлекеттік функциялардың бөлігін қабылдады.
Бірақ, ... ... ... біршама қысқартқанға
қарамастан, мемлекеттік қызметшілердің саны бұрыңғыша ... және ... ... ... ... мемлекеттік органдар құрылымын оңтайландыру
мәселесіне түбегейлі және қағидатты түрде қарау қажет деп ... ... ... ... ... ... ... тиіс.
Бұл мәселе Елбасының «Әкімшілік реформаны одан әрі жүргізу жөніндегі кейбір
шаралар туралы» Жарлығын іске асыру үшін қажет, ... ... ... ... штат ... ... ... шешімдерді дербес
қабылдауға, ал оның ... ... ... ... ... еңбекақысын арттыру үшін пайдалануға құқылы.
Бұл өте пәрменді қадам, мемлекеттік органдардың жұмысында корпоративтік
басқару принципін қалыптастырады. ... ... ... ... ... ... мен сандық құрамын дербес анықтауға, сонымен
қатар үнемделген қаражатты мемлекеттік қызметшілерге материалды ... ... ... берген жағдайда, біз мемлекеттік органның қызметі
мен бүкіл мемлекеттік басқару жүйесінің тиімділігіне ... ... ... бұл ... ... ... ... біз екінші қадам –
мемлекеттік органдардың құрылымдық бөлімшелерінің сандық нормативтерін
белгілейтін 1998 ... 6 ... № 1010 ... ... жоюмыз қажет. Бұл
мемлекеттік органдардың ... ... ... ... ... үшін ... негіз болады, ол Мемлекеттік әкімшілік
қызметшілердің жаңа тізілімінде қарастырылған.
Жаңа тізілім бойынша ... ... ... басқарма
бастықтарының орынбасарлары, бөлім бастықтары мен төмеңгі ... ... жаңа ... Департамент Директоры, Департамент
Директорының орынбасары, Басқарма ... бас ... және ... Одан ... мемлекеттік саяси қызметшілердің кейбір лауазымдары
әкімшілік санатына ауысады. Олар – ... ... ... басшыларының,
министрліктердің комитет төрағаларының, ... ... ... ... біз ... ... ... жүйесіне ауысамыз, бұл жағдай мемлекеттік органдар жұмысының
тиімділігін және сапасын көтеруге ... ... ... біз ... жаңа ... ... үшін ... жағдай жасаймыз.
Экономиканың өркендеуі мен бизнестің дамып келе жатқан кезеңінде
мемлекеттік қызмет потенциалды ... ... ... ... ... ... ... гөрі, шетелдік білімі бар біліктілігі жоғары
мамандар неғұрлым дамыған ... ... ... келеді.
Сондықтан, ең басым міндеттерінің бірі – мемлекеттік ... ... және ... ... құру ... ... ... байланысты
мемлекеттік қызметшілердің еңбекақысын төлеудің жаңа ... ... ол ... қызметкердің мемлекеттік қызметтегі стажына емес, тек
жасаған жұмысының нәтижелеріне ғана ... ... ... әрбір санатына еңбекақы төлеудің 3 ... ... ... ... ... 10 %, ал ... ... 30 %
құрайтын болады. Жалақылардың деңгейі Бағалау ... ... ... ... ... ... жұмыс сапасын
бағалау ережесінің негізінде жыл сайын әрбір ... ... ... белгіленетін болады.
Мемлекеттік қызметте лайықты және әділетті еңбекақы төлеу мемлекеттік
қызмет көрсетудің сапасына ... ... ең ... ... ... ... күмәні келмейді деп ойлаймын.
Жақын болашақта электронды қызмет санын барынша өсіруге көшу және
шенеуліктердің тұтынушылармен байланысын ... ... ... ... ... ... ... жасайтын халыққа қызмет көрсету
орталықтарын дамыту Стратегиясы да жүргізіліп жатқан мемлекеттік басқаруды
жаңғырту және ақпараттандыруды ... ... ... тиіс.
Сондай-ақ, біздің зерттеулер көрсеткендей, көптеген ... оны ... ... ... үшін ... ... ... үшін
қызметке тағайындады деп есептейді екен.
Сондықтан, Агенттік Президенттің жанындағы ... ... ... ... ... қызмет көрсету стандарттары
бойынша жаңа оқу модулдерін және жаңа басқару ... ... ... ... ... ... көрсетуді жақсартудың және әкімшілік кедергілерді
төмендетудің келесі факторы есеп беруді және мемлекеттік қызметшінің ... ашық ... ... ... ... ... үміткерлерге қойылатын талаптарды қатайту және
басшылар тарапынан болатын сыбайлас жемқорлықтың алдын алу ... ... ... ... келесі түзетулерді енгізу ұсынылады:
Бірінші, бұрын сыбайлас ... ... ... ... ... ... мемлекеттік қызметке келуіне шектеу қою;
Екінші, бұрын сыбайлас жемқорлық қылмысы немесе құқық бұзушылық
жасағаны үшін ... ... ... ... мемлекеттік
органдардың басшыларын атқаратын қызметтерінен босатуды ... ... ... ... ... алу және мемлекеттік
қызмет көрсетудің стандарттарын сақтау ... ... ... ... Тәртіптік кеңестерінің жұмысы жандандырылатын болады.
Біздер қазірдің өзінде Тәртіптік кеңестердің құрамына «Нұр Отан» ... ... ... ... ... және ірі ... ... азаматтар мен ұйымдардың арыздарын қарайтын негізгі орталық болуға
тиісті Тәртіптік кеңестер ... ... және ... ... мүмкіндіктер беретініне сенімдімін.
Мемлекеттік қызметтегі негізгі проблемалардың бірі ретінде – кадрлар
ағымы және олардың саяси басшыларының ауысуы кезінде жиі ... ... атап ... ... ... ... туралы» Заңда әкімшілік мемлекеттік
қызметшілерді қорғаудың жекелеген шаралары көзделгенмен, өкінішке орай, іс
жүзінде керісінше ... ... ...... ... кәсіптік деңгейінің төмендеуі, жұмыста сабақтастықтың
болмауы мемлекеттік орган дайындаған құжаттың сапасына да қатты әсер ... ... ... ... мен ... ... ... хатшы
жоғары әкімшілік лауазымы әкімшілік ... ... ... ... құраушы болып табылады.
Жауапты хатшы жалпы әкімшілік аппараттың жұмысына және ... ... ... ... орындалуына жауап беретін болады.
Оның құзырына мемлекеттік әкімшілік қызметшілерді тағайындау, ауыстыру,
аттестациялау, оқыту және қызметінен босату мен ... ... ... ... ... ... ... қатар, ол лауазымдарға функционалдық талдау жүргізу ... ... ... стандарттарын әзірлеу және енгізу, сондай-ақ
мемлекеттік ... ... ... бағалау жұмыстарын
үйлестіретін болады. Бұл лауазымның ... ... ... ... ұйымдастырады, жұмыстағы сабақтастықты және
саяси шешімдердің заңдылық пен бейтараптылық қағидаларына сәйкес ... ... деп ... ... ... шет ... тәжірибесі және оны Қазақстан
жағдайында қолдану мүмкіндіктері
Франциядағы мемлекеттік қызметтің дәстүрлері ...... ... ... 250 жыл ... француздық тарихта шенеулік маңызды рөлге
иемденді. Франциядағы мемлекеттік қызмет Германиямен ... ... ... ... тән. ... ... француз тілінен
шыққан.
Франциядағы шенеуліктер мемлекеттің ... ... ... ... ... ... өзге жақсы түсініп алатын, қорғай
алатын және іске ... ... ... ... талпынды. Бұл қазіргі
француздық мемлекетті қалыптастыру ерекшеліктерімен байланысты. Бурбондар
мен Бонапарттардың ... ... ... ... ... оған
көптеген революциялық режимдер де қажет ... ... ... ... ... ... республикада шенеулік өзінің маңызын
жоғалтқан жоқ. Оның ... ... ... ... ... д’
Эстен, Ширак) сияқты жоғарғы мемлекеттік орындарға ие болды.
Франциядағы мемлекеттік қызмет ұзақ ... бойы 1789 жылы ... ... мен ... ... айрықшаланады. Лауазымды
отбасылар арасында ... ... ... қана ... шенеулік
корпусты толтыру үшін жіберіп отырды. ... ... ... және ... элита ортасынан артықшылықты толықтыру
тұтас династияларды құру арқылы жүзеге асырылады. Тек ... ... ... ... ... ... толықтыратын түлектерді үйрететін арнайы оқу
орындарының жүйесін құрудың негізін салушы болды. әр ... ... ... кадрлардың ұстасын» құрды: жоғарғы қалыпты мектеп,
Политехникалық ... ... ... ... континентальді Еуропа елдерінде 16 – 18ғ. қалыптасқан
көпбұтақталған шенеулік аппарат ... ... ... ... ... одан ... қалған жоқ. Бірақ та қызметті мұра ету мен сату тәжірибесі
«Полет» 17 ғасырдың басында қалыптасқан. Нәтижесінде шенеулік пен ... ...... ... ... жоқ. Бұл жүйенің кемшіліктері
көрініп тұр, бірақ өз ... сай ... ... бюрократияны қызметтер
мұраға берілген жағдайда және министрлерге қатысты жеткілікті тәуелсіздік
жағдайын қамтамасыз етті. Мұрагерлікпен ... ... алып ... тұлғалар мен соттардың бұл топтары «мантия ақсүйектері» атына ие
болды, мемлекет пен ... ... ... ... және көбінесе
әскери қызметте болатын ақсүйектер шпага ақсүйектері деп аталады. Жоғарғы
және төменгі класстан шығушыларға және ... ... ... қызметтік
талаптарды қою арқылы қызметтік патенттер иемденушілер өзін ... ... ... ... ... ... ... керек.
Ұлттық революция қоғамдық қызмет ұйымдастыруында төңкеріс жасады. ... ... ... ... (1789ж) ... ... «Барлық
азаматтар заң алдында тең, сондықтан да белгілі бір өзгешеліктер мен өзінің
қабілеттіктеріне сәйкес тең шарттарда қоғамдық қызметке кіре ... ... ... ... ие болу ... ... бағытталған. Шынымен,
революционерлер тек Наполеон империясына және содан кейінгі ... және ... ... ... ... Мамандықта соңғы сапа
көрсеткіштері шешуші болды. Бірақ та табиғи ұйымдастырушылық – ... ... ... ... шығушылардың қызметтік сәттіліктеріне кедергі
келтіруді жалғастырды.
Қоғамдық қызмет жүйесінің «тұрақты» ... ... ... ... ... ... рангтарға бөлінді. Қоғамдық
мәртебесі мен мансабы жеке ... ... ... ... ... алады. Бір уақытта мемлекет қызметкерлерді өзінің
«сарбазы» ретінде қарастырды, ... да олар ... ... – саяси
құқықтарынан құр қалдырды. Оларға кәсіподақтарды құру, ... ... ... ... ... республиканың құлдырауы мемлекеттік қызметті салмақты
реформалауды келесі мақсаттарды көздеу ... ... оның ... арттыру;
- құрылымды демократияландыру;
- қызметкерлердің саяси құқықтарын кеңейту;
- олардың әлеуметтік – ... ... ... ... орай 1945 ... ... арнаулы комитет құрылады және
оның жұмысының нәтижесі болып «шенеуліктердің ортақ беделі туралы» ... (19 ... 1946 ... Ол ... ... ... ... мен құрылымын, әлеуметтік құқықтары мен жалақыларын
орнатты. Сол кезден ... ... ... құруға рұқсатын берді.
Оған дейін ... жою, ... ... ... деп есептелді. 1946 жылы
Заң қызметкерлердің құқықтарын қорғады. Енді ... ... ... қысқарту туралы арнайы заң ... ... ... ... ... ... ... шенеуліктің саяси әсерінің өсуіне
алып келді. Жаңа ... ... ... ... бірі болып -
өкілетті мекемелермен өзара қатынаста ... ... ... ... ... ... және ... биліктің тиімділігін
жоғарлатуға ұмтылды. Осыдан ... ... ... және ... ... ... ... қажеттігі туындады.
Мемлекеттік қызметшілер корпусының мақсаттарын өзінің жұмысында Дебре
қалыптастырды:
- мемлекет ... ... ... үкіметтің бұйрықтарына бағыну;
- қазіргі мемлекетте ... ... ... ... ... ... үкіметтің бұйрықтарын орындай отырып, шенеуліктер өз бетінділігі мен
инициативаны көрсетуге міндетті;
- олардың автономиясына сәйкес қызметкерлердің субординациясы сай келу
керек; ... ... ... ал ...... ... қатынаста болады.
Бұл көзқарастар 1959 жылы 4 ақпанда шыққан ... ... ... ... ... онда жаңа ... қабылдаумен байланысты
жағдайларды бөлек қарастырды. 1946 жылы заңмен ... ... көп ... жоқ, ... та олар ... адал қызметі
мен дисциплинасын күшейтуге және ... ... ... бағытталған.
Қазіргі жағдайда мемлекеттік қызмет 1980 жылдары қабылданған заңдар
жиынтығы мен мемлекеттік ... ... ... мен территориялық
коллективтер әр түрлі бөлімшелері негізінде реттеледі. Қызметкерлердің жеке
категорияларының қызметі қосымша ... ... ... ... ... ... ... қызметкерлер категориясына
кіреді. Оған жергілікті билік органдарында немесе мемлекетте ... кез ... ... ... ... ... та заң ... ерекше беделге ие болған және онымен құқықтар ... ... ... ... ... ... ... жылы ұқсас беделге ие болатын ... ... ... де ... ... ... басқаруға активті түрде әкімшіліктер мен
қызметкерлердің өкілдері кіретін ... ... ... ... ... бар ... ... мекемелерінің істерін басқаруға қатысу ... ... ... ... ... бұл ... еңбек шарттарын
талқылау мен қызметші мен әкімшілік арасындағы ... шешу ... Ең ... ... ... премьер – министр немесе өкілет
берілген тұлға басқаратын Бұқара қызметінің жоғарғы кеңесі болып табылады.
Оның құрылымына кәсіподақтар мен ... ... ... ... ... Ол мемлекет қызметтің болжалды реформаларын талқылайды,
оның жағдайы туралы жыл сайынғы баяндамаларды тыңдайды және ... ... ... ... ... ... ... мемлекетте қызмет ететін тұлғаларды
саяси тағайындалғандар мен манданды ... деп ... бөлу ... ... ... ... ... жатады, бірақ оларды
тағайындау немесе ауыстыру уәжді ... ... ... ... ... қызмет туралы заңмен қорғалған және оларға саяси қызметтің
партиялық және жеке мүдделерін білдіруге кедергі ... ... ... ... ... ... үшін
дәреже (квалификациясы, нақты қызметке орын алу үшін құқық береді), қызметі
(қызметшінің міндеттерінің жиынтығы), кадр (1 ... ... ... ... тең ... ... топ ... қызмет салаларында
иерархиялық тең кадрлардың жиынтығы).
1946 жылы шенеуліктің жұмысының маңыздылығы мен қиындығын ... емес ... ... ... ... ... ... түсінігі кіргізілді. А класы (мемлекеттік қызметкерлердің
20%) үкіметтің саяси қалыптасуынан шыққан басқару ... ... В ... (41%) ... ... ... С ... (32%)
мамандар құрады, Д класы (7%) – қосымша персонал (бұл ... 1990 жылы ... ... ... ... ... әсер ... үкіметтік ведомстволардың
саяси басқарушылар құрамына кірмейтін ... ... ... ... ... Ресми түрде олар бұқаралық қызметке кірмейді, сондықтан да
оларды еркін және еш уәжсіз жұмыстан босата ... Іс ... ... ... ... ... ... тұрақты болып келеді. Жұмыстан босатқан
жағдайда оларға басқа, ұқсас, тіпті жоғарғы жұмысты ... ... ... ... ... ... – жұмысы бойынша жақын жергілікті бөлімшелер
мен мекемелер ... ... ... оған ... ... заң ... ... кеңес пен кассациондық сотты, шет ел
істерінің Министрлігі – халықаралық дипломатиялық ... ... ... ... ... қаржылық мекемелерді, ішкі ...... ... ... ... ... өзге ... қызметкерлер штатқа қабылданған
тұрақты (олар көпшілік) және ... тыс ... деп ... ... категориялары болып:
- стажерлер – стажировка кезінде тұрақты қызметкер орнына ... ... ... ... ... ... де өтуге міндетті;
олар стажировка кезінде де, оның бітуі кезінде де жұмыстан босатылуы
мүмкін;
- уақытшалар, ... ... ... ... атқаратын, әскери
қызметі, демалысы мен ауруы кезінде тұрақты жұмысшының ... ... ... ... ...... кейбір тұрақты
қызметкерлер құқықтары жайғасады, бірақ та 3 жыл мерзіміне қорытылған
және оны ... құру ... ... ... ... келісім –
шартта анықталады.
Штаттан тыс қызметкерлердің көптеген категориялары ... ... ... ... ... тегі ... бір – ... жақын. Ақырындап
уақытша қызметкерлер нақты түрде тұрақты болып ... ... ... ... отырды. Олардың жағдайын 1950 жылы қабылданған заң
жақсартты:
- оларға ... ... ... ... ... орталық үкіметтік мекемелерге уақытша қызметкерлерді қабылдауға тыйым
салды.
Тұрақты ... ... ... қалаулы болады, өйткені ол
тұрақты, әкімшіліктен кепілдендірілген және ерекше заңдармен реттеледі.
Тұрақты ... ... ... үшін ... ... ... қажет.
Францияда мемлекеттік қызметкерлер болып қоғамдық заңды ... ...... мен одан тыс ... оның ... және сот ... болып табылады. Мемлекеттік қызметтен өзге
1984 жылы ерекше реттелетін жергілікті ... ... ... ... әрбір бұқаралық заңды тұлға - өз алдында ... ... ... ... ... өздерінің ерекшеліктері бар.
Олардан кейін сандық құрылымы бойынша почташылар мен жол ... мен ... ... Таза ... ... ірі ... ... оның ішінде бастылары болып салықтық және бухгалтерлік қызметтер
иемденді.
Мемлекеттің штатты қызметкерлері тұрақты лауазымға ие. ... ... ... ... жеке ... өзгеше жұмыс
шарттары мен жұмысқа тұру жөнінде коллективті және индивидуалды келісім –
шарт жүйелері іске ... ... ... ... ... ... заңмен бекітілген жарғы негізінде шешілді.
Барлық мемлекеттік қызметкерлер 2 ... ... ... ... жергілікті қауымдастық пен бұқаралық мекемелерді, сонымен қатар
мемлекеттік әкімшіліктің ... ... ... екіншісін -
әскери қызметшілер, сот пен парламент қызметкерлері ... ... ... ... мәртебесі 1983-1986 жылы
төрт заңды құраған мемлекеттік және жергілікті қауымдастық ... ... ... Бұл ... әскери қызметшілерге, сот пен
парламент қызметкерлеріне, бұқаралық ... - ... ... таратылмайды, өйткені олар ... ... ... ... ... ... ... қызмет жұмысшылары ие:
полиция, түзету мекемелері, азаматтық авиацияның кейбір қызметтері, ішкі
істер ... ... Бұл ... ... ... ... бөлшекті алынған. Олар, мысалы ереуілге шығу құқығынан айырылды,
бірақ та материалды артықшылықтарды қолдана алады.
Жергілікті қауымдастықтың, ... ... пен ... ... ... бар (ол ... жарлыққа ұқсайды, бірақ
өзінің ерекшеліктері де бар). Қызметкерлердің ұқсас категориялары ... (1 мың адам ... ... ... өзге ерекше жарлық іске
асырылады. Олардың кейбіреулерінде Ортақ ... ... ... ... ... ... ... органы болып қаржы
министрлігінің бюджеттік басқару болып ... Ол өте ... ... штат кестесі мен еңбекақыны қарастырады. Мемлекеттік қызмет
басқаруында екінші орын мемлекеттік қызмет пен ... ... ... Олар ... мен ... ... Мемлекеттік
қызметті ұйымдастыруы мен қызметіне ... әсер ... ... ... жетіспеуі қамтамасыз ете алмайды.
Францияда мемлекеттік қызметкерлерді ... ... ... Конституцияның бір бөлімі болған адам мен азамат құқығының
Деклорациясында айтылған «барлық азаматтар заң ... тең, ... ... шарттарда өздерінің қабілеттеріне сай қоғамдық лауазымға, қызметке
және постқа тұруға құқығы бар».
Теңдік мағынасында ... ... және ... ... ... тұру мәні ... Мысалы, саяси көзқарастар
бойынша дискриминациялауға тыйым салынады. ... ісін шешу ... ... 1954 жылы ... ... ... ... Ұлттық әкімшілік
мектепке коммунистердің түсуіне мемлекеттік хатшы мемлекеттік қызмет туралы
шешімдерді теріске шығарды. Конкурсқа коммунистердің қатысуына мемлекеттік
кеңес ... ... тұру ... жас, азаматтық пен қабілеттік жөнінде бірқатар
шектеулер бар. Қызметке тұру үшін ... және ... жас ... жарғы бар. Көптеген лауазымға максималды жас 40 – тан 45 жасқа
дейінгі аралықты құрды. Штаттық лауазым үшін ... ... ... ... ... ... қабылдауға болды. Кейбір
лауазымдарға қажетті мамандық деңгейін растайтын диплом талап етіледі. ... ... ... мөлшері тәуелді.
Тәжірибиеде лауазымға тұру кезінде мағыналы теңсіздік бар. Ақсүйек
отбасылардан ... ... ... ... ... ... орындарда әйел адамдар аз. Нақты теңсіздікті ... ... ... ... ... ... мен ... басшыларынан іріктемелі қызметкер тұлғаларға
орын бөлініп тұратын болды.
Көптеген қызметкерлер категориясы бойынша лауазымға қабылдау ... ... ... ... ... Кандидаттарды іріктеудің ең
жақсы әдісі болып конкурс қарастырылады. Онда олардың жалпы мәдениеті ... ... ... ... ... ... ... теңдігін қамтамасыз етуге конкурс мүмкіндік
береді.
Конкурстық жүйеге ең ... және ең ... ... эшелондары
түспейді. Жоғарғы Префектер, елшілер және министрлік директорлары үкіметтің
бұйрығымен тағайындалады. Төменгі С және Д класс деңгейлерінің ... ... ... ... ... тыс ... мен емтихандар
көмегімен іріктеледі.
Конкурс емтихан түрінде ... ... іс – ... дәреже мен лауазымы түрінде жүргізіледі. Параллельді түрде 3
конкурс жүргізіледі: ...... оқу ... ... ... ... міндетті түрде болмайтын кадр қызметкерлеріне ... ... ... ... ... болу ... ... – жергілікті
қауымдастықтың, ассоциациялар мен кәсіподақтар ... ... ... ... ... мектебіне түсетіндерге конкурсты
ұйымдастыру емтихандардың ... мен ... ... ... мен оның ... 3 конкурстардың өту тәртібін анықтайтын заң мен
заң асты актілермен регламенттеледі. Ерекше актпен ағымдағы ... ... ... ... мен ... ... Конкурсты ашу шешімінде
оның күні, жюри құрылымы мен лауазымдардың орын ауыстыру тізімі анықталады.
Лауазымдардың санын алдын ала ... оның ... тек ... ғана
өзгерте алады. Сонымен қатар алдын ала емтихандар саны анықталады.
Конкурсқа ... ... ... ... ... ... сай ... басшысы тағайындайды.
Конкурсты өту міндетті түрде ұтқан адамның лауазымға тағайындалуына
алып келмейді. Ол оны ... ... ... ... Конкурсты өткен
тұлғаларға әдетте арнайы маманданған оқу орнына 2-3 жылды қамтитын оқуға
түсуге мүмкіндік береді.
Лауазымға тағайындау ... ... ... ... ... ... жағдайларда шенеуніктер премьер – министр, бірақ ... ... ал ... ... ... ... ... басшыларымен тағайындалады. Депортамент пен ... сай ... және ... ... төрағалары, қоғамдық
қызметшілерді – мэрлар тағайындайды. Бұқаралық мекемелердің ... ... ... ... мен ... ... ... алдында үміткер әдетте мекемеде бір жыл
ағымында стажер болып істейді.
АҚШ-тағы мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... – заңнамалық
терминдердің болуы. Техникалық қызметкерлер мен АҚШ-ның штаттары ... ... ... ... жұмыс істейтіндер жариялы
жұмысшылар категориясына жатқызылады. Бір мезгілде үкіметтік қызмет және
азаматтық ... ... ... ... мемлекеттік қызметтің жоқ болуы. Мұнда қызметтік тұлғалар өздерінің
қызметтерін ... ... ... ... Өздерінің жалпы
қағидаларына сәйкес келетін федерациялар мен ... жеке ... ... ... ... ... ... федералды мемлекеттік қызметтің басшысы болып
табылады, басқа қызметкерлер заңмен ... және олар ... ол ... ... басқаратын жоғарғы «саяси» шенеуніктерге
қатысты нақты билікке ие.
... ... ... ... ұқсас өкілеттіктерге
ие, бірақ олардың штаттық қызметкерлерге әсері төмендеу.
• АҚШ-тың Конгресі ... ... ... басты рөлді атқарады. Ол
федералдық қызметті бюджет және заңдар арқылы ... ... ... ... ... қызметкерлерді тағайындауда тікелей қатысады.
Мемлекеттік қызметті жүргізуді реттейтін заң нақты ... ... жүз ... соң шықты. Сондықтан, АҚШ-да қызметтік дәстүрлерді құруда
көптеген қарсылашулар болған.
АҚШ-тың бірінші президенті федералдық ... ... ... қадағалады. Зерттеушілердің айтуынша, өзінің кадрлық саясатында ол
нақты қағидаларға сүйенген, яғни ... ... ... ... біліктілігі;
• қызметкердің жеке беделі;
• тәуелсіздік үшін күресте сіңірген еңбегі;
• президентке деген саяси адалдығы.
Президенттің барлық штаттың ... ... ... көруі.
Бұдан, алғашқы үкіметтік кабинеттің «бір тұтас команда» еместігі көрініп
отыр. Саяси тәжірибе Конгрестің әкімшілік билігіндегі шенеуніктерді ... ... ... ... ... өкілеттігін төрт жыл мерзіммен
шектейтін заң қабылданды. Оның мағынасы: жаңа президентке ... ... ... ірі ... өндіруге мүмкіндік беру. Бірақ, жаңа тәртіп
бұрынғы президенттердің жедел сындарын туғызды.
«Олжа жүйесі» патронаждың түрлілігі болды, ... жеке ... ... ... ... ... президенттің келуімен барлық мемлекеттік қызметтер бос деп ... оның ... ... ... ... ... ... Мұндай
бетбұрыс екі негізгі себептерден пайда болды деп есептелінеді: АҚШ-тың
саяси ... ... және ... ... ... ... Джексонның саясаты болды. Зерттеушілер Джексонның саясатынан ... ... ... ... Оның ... ... қызметтің жеке меншікке айналуының алдын алу;
• оларды жоғарғы сынып қолдарынан алу;
• тиімсіз қызметкерлерден құтылу.
«Олжа жүйесі» АҚШ-ның мемлекеттік аппаратына тән емес ... ... ... Келесі президенттік сайлауда өздерінің ... ... ... ... тез материалдық қамтамасыз етіп
алуға тырысты. Әсіресе, бұл басштабтағы ... ... ... кедендерде көрініс тапты.
Қызметкерлердің еңбекақысынан алынған қаражат арқылы партиялық кассаның
толтырылуы коррупцияның тағы бір ... ... Ол ... еңбекақының
төрттен бір бөлігін құрады. Әрине, өкілетті тұлғалар жоғалтқан қаржылардың
орнын толтыруға асықты.
«Олжа жүйесі» АҚШ-ның әкімшілік жүйесінің алға жылжуына ... ... ... ұзақ ... ... ... ... екендерін
сезінбеуіне әкелді, олар ... мен ... ... ... және партиялық қызметтер араласып кетті.
1853жылдан бастап Когресс ... ... ... ... ... ... штат аралық офистердегі қызметтік
орындарға Конгрес өзі ... ... ... 1883ж. бұл ... жүйесінің» кері салдарларына көбінің көзі ... ... өту ... ... бастады.
Мемлекеттік аппараттың міндеттері күрделене бастады, сәйкесінше
қызметкерлердің біліміне талаптар көбейді.
1853ж. ... ... ... заң ... ... төрт ... бөлінді және әр қайсысына бірдей жалақы мөлшері
белгіленді. Бұл ... ... оң ... ие ... ол ... ... ... орнатты.
1853жылғы заң мемлекеттік қызметтің дамуында жаңа беталыстарды
көрсетті. Бұл ... ... ... пайда болды, олардың ішінде
мемлекеттік ... ... пен ... істері бойынша сенат комитетінің бастығы
Санмерді атап айтсақ болады. Олар өзінің қызметінде басқа ... ... ... және 1855ж. ... ...... реформасымен жақсы таныс болды. Сондағы әсерімен
Санмер 1864ж. ... ... ... ... ... қарсыластары федералды билік ... ... ... ... ... мен ... келіп қосылды.
1881ж. президент Д. Гарфилд өлтірілді. Қастандықтың себебі. «олжаны
бөлу» кезінде орынға ізденушінің ... ... ... Бұл қылмыс
қоғамды ашуландырғаны соншалық, 1883ж. Конгресс «Мемлекеттік қызмет» ... ... ... ... ... сақтап отырған заң Пендлтон атымен
аталады. Ол «сіңірген еңбек ... деп ... ... ... ... ... әкелді:
• үміткерлерге ашық емтихан жарысын өткізу;
• жұмыстан шығаруға тыйым салу;
• заңның жүзеге асуын ... ... ... ... ... ... үкіметтік қызметтерде ізденушілерге сынақ мерзімін қарастырған;
• мемлекеттік қызметке жақын туыстарды орналастыруға тыйым салынған.
1883 жылғы заң ... ... ... ... ... ... алған жоқ. «Шеттен келген адамдарды» Англияда мемлекеттік ... ... ... ... ... қызметтерін төменгі
шенеуніктердің жұмысынан бастау керек болды.
Алғаш рет ... ... ... ... ... ... ... бөлінуі реформаланған жүйенің теориялық
негізі болды. Васильсонның ойынша, ... ... екі ... ... және ... Бірінші функцияны – президент, екіншісін – кәсіби
даярланған және саяси бейтарап мамандар жүзеге асырады.
Пендлтон заңы бірден енгізілмеді. ... заңы ... ... ... өз ... ... ... берді.
Алғашында заңның орындалуы мемлекеттік қызметкерлердің 11% ... ... ... іске ... ортасы кеңейді. 1890ж. «сіңірген еңбек жүйесіне»
АҚШ қызметкерлерінің 20% өтті, 1900ж – 42%, 1910ж – 58%, 1920ж – 77%, ... 79%, 1950ж – 83%, 1971ж – 84%, 1923 және ... ... ... ... заңдар шықты. Әкімшілік қызметтің
тиімділігіне көп көңіл ... ... ... ... ... заң ... ... Заңы»).
Мемлекеттік қызметті ұйымдастыру жүйесі негізіндегі 1883жылғы ... ... бойы ... ... істеді. Жайлап осы заңға байланысты
америкалық қоғамда ... ... ... Әкімшілік тиімділіктің
жеткіліксіздігіне қоғам бюрократияға кінә таға бастады.
Мемлекеттік қызмет комиссиясының өзі оның кемшіліктерін көрсетті:
• басқарудағы кадрлардың құрылуы мен ... ... ... ... мен ... ... ... кадрларды жинақтауда бір тұтас жүйенің жоқ болуы.
1970жылы қызметкерлердің ... ... ... ... ... ... ... қызмет жүйесін реформалау заңын
бекітті. Реформаның ... ... ... ... ... ... ұлт өкілдерінен» тұратын қызметкерлер жүйесін құру;
• Материалдық жабдықтау ... ... ... ... ... тағы ... ... қызметін құрды. Бұл заңның шығуымен азаматтық
қызмет Комиссиясы өзінің ... ... ... ... ... ... ... өздерінің арасында келесілерге бөлінді:
• қызметкерлер құрамын басқарумен, ол ... ... ... ... ету;
• сіңірген еңбек жүйесін қорғау кеңесіне;
• тең еңбек мүмкіндігін беретін комиссиясымен, мемлекеттік ... ... ... ... ... қадағалау.
АҚШ-тың жиынтық заңдарының 5-титулында жиналған актілермен мемлекеттік
қызметкерлердің құқықтық жағдайы реттеледі. Олар ... екі ... ... ... кәсіби бюрократтар.
Сонымен бірге, қызметкерлер ... ... ... мен жауапкершілігіне байланысты сатыларға бөлінеді. Осылайша,
қызметкерлерді басқаратын Басқармамен мансаптары ... ... ... ... Заңдағы бағдарламалар бойынша емтиханды өткендер,
кез келген деңгейдегі орындарға ... ... ... және ... ... зейнетақыға шығуына
құқылы.
ХХ ғасырдың 70жылы ... ... ... ... жеткен
жетістіктеріне қарамастан өзінің алға қойған мақсаттарына жете ... ... ... ... А. ... ... ... себеп болды.
1993 жылы «Арзан тұратын, бірақ жақсы жұмыс істейтін үкімет құру» атты
баяндамаларын дайындады.
Қызметкерлердің санын қысқарту мен оларды қатаң ... алу ... ... ... ... нәтиже көрсетпеді.
Қазіргі кезең талаптарына:
• мемлекеттік қызметкерлердің қызметін реттейтін актілердің санын
қысқартып, ... өз ... ... ... ... ... органдар мен штаттарға қосымша функцияларды тапсыра отырып,
мемлекеттің басқару функцияларын ... ... ... арасындағы бәсекелестікті арттыра отырып,
тиімділікті жоғарылату;
• тапсырыс берушілердің қызығушылықтарын қанағаттандыруды мемлекеттік
қызметшілердің басты ... етіп ... ... – ның ... – бұл ... құрылымының компоненттік бөлімі.
Төрағаның орны 1954ж қабылданған бірінші конституциямен бекітілді, ал 1975
ж ... ... 1982 ж ... қалпына келтірілді.
ҚХР-ның конституциясында көрсетілгендей, ҚХР – ның төрағасы ВСНП-ның
(орысша) шешімі мен оның ... ... ... ... ... ... ... тағайындау мен құрамын араластырады, жарлықтар
шығарады, мемлекеттің атынан ... ... ... ... ... ... өкілдерін тағайындайды немесе қайтарады.
ҚХР – ның төрағасы және оның ... ... 5 жыл ... ҚХР – ... ... - Ху ... сонымен қатар ол ЦК КПК-
ның Генералды секретарі және Қытай кеңесінің орталық әскери төрағасы.
ҚХР – ның ... ... ... ... ... Ол 1982 ж 4 желтоқсанында ВСНП-ның бесінші ... ... Онда 1954 ж ... конституцияның қағидалары қалған, сонымен
қатар Қытайда социолизмның дамуына және әлемдік тәжірибені ... ... ... Конституция нақты жағдайды қарастырады және мемлекеттің даму
перспективасын қарастырады. Осы ... ол ... ... ... болып есептеледі. Ол елдің саяси, экономикалық, мәдени дамуына
жауап береді.
ҚХР-ның конституциясы келесідей дейді: Қытай Халық ... ... ... ... бар ... ... ол жұмысшы
күшімен басқарылады және жұмысшылар мен ... ... көп ... ел ... ... Оның ... саяси партиясы бар,
олар «демократиялық партиялар» деп аталады. Олардың барлығы құрылған
уақытынан бастап аз ... да ... ... ... ... ... ның ... конституциясында маңызды роль алған «жалпы программа»
орталық халықтық үкімет – ҚХР құрды. Осылайша Қытай Халық Республикасы
дүниеге ... ... ... ... жүйесінің құрылуы 1993 ж ... ... ... 5 ай ... ... ... ... бюросымен
қабылданған мемлекеттік қызметкерлер туралы уақытша жағдай жүзеге асқан
еді.
Бұл ... 80-ші ... ... еді. Оның ... ... 1987
жылы кадрлар министірлігімен дайындалған. 1988-1989 ж ол орталықта және
жергілікті ... кең ... ... одан соң ... ... ... ... келтірілді. 1992 ж осы сұраққа байланысты жалпы
құжаттар ҚХР мемлекеттік ... ... ... және ... ... ... саяси бюросымен қабылданды. 1989 ж
мемлекеттік кеңес пен жергілікті деңгейдің кейбір бөлімдерінде ... ... ... ... проекте көзделген жағдаймен енгізу
басталды.
Сонымен қоса, мемлекеттік кеңестің ... ... ... ... аппараттарды комплектілеу әдістері тәжірибиелене
бастады. Кейбір ведомствалардың статистикасы бойынша, тек 1988 ж үкіметтің
түрлі ... ... ... ... ... ... аса ... Ал 1991ж мемлекеттік кеңестің штаттарына қабылданған адамдардың
80% қатаң емтихан ... ... ... ... ... өзіне 8 жылдық дайындық жұмысы жүргізілді, және ... ... және ... ... 4 жыл бойы тәжірибе жүргізілді.
Мемлекеттік қызмет туралы уақытша жағдайдың қарастырылуы мен қабылдануы
ҚХР – ның мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... қызмет көрсетуші және жәй жұмысшыдан басқа
әкімшілік органның барлық ... ... ... ... ... жалпы «кадрлар» категориясынан бөлектелген. Бүгінгі
кезде оларға әкімшілік аппараттарға ғана ... ... ... ... ... ... иерархиясы белгіленген,
оның үстіне рангтер белгілі поста отырғаны арқылы ... 1- ... ... ... 2-3 – оның ... ... ... мүшелерінде, 3-4 – министірлерде және ... ... ... және т.б. рангті атқарушылар аяқтайды (10-
15 - рангтер). Мемлекеттік қызметкердің атқарушы міндеттері ... ... ... ... ... уақыттық жағдайда аталған. Олар, мысал
үшін, атқарурылар, референттер, отделдердің әріптестері, инспекторлар және
т.б. ... ... ... жұмысшылар үшін де рангтер
таблицасын құру ... ... осы ... өзін өте ... қызметі, жалақысы бойынша көтеру, бірақ ... ... ... жаңа ... ... ... арқылы іріктеп
жалпы жалпы орталықтан әкімшілік органның штабтарына ... ... ... күні ... тек басқарушы емес қызметтерге үміткерлер тапсырады.
Сонымен бір уақытта өкілеттілерді ауыстыру реті ... ... ... мен ... (мысалы, министірлік деңгейдегі орындарды
алу), және ауыстыру мен ... ... ... көп ... ... мен ... ... әкімшілік органдарының бөлімдерінің бастықтары
тағайындалады). Алғашқы рет мемлекеттік қызметкерлер жүмысқа ... ... ... ... өтеді, сол уақытта олар жұмыстың тәжірибелі оқу
курсын өтеді. Жергілікті деңгей және одан ... ... ... ... үшін ... түрде төменгі сатылы екі жылдық
жұмыс тәжірибесі керек.
Ұлттық автономиялар ауданында және ұлт жұмыстары бойынша ведомстваларда
мемлекеттік ... ... аз ... жеңілдік болады.
Мемлекеттік қызметтің жаңа жүйесі мемлекеттік қызметтің ... ... ... ... және жылдың аяғы бойынша
жалпылаушы аттестациялар қарастырылады.
Ағымдағы аттестация бір ... ... ... болады, ол жылдық
аттестацияның нәтижесі – мақтау және ... ... ... ... ... ... шығаруды шешу, басқа жұмысқа ауыстыру, рангті беру
және жалақыны беру үшін. Аттестациялау жүйесі, ҚХР ... ... ... ... ... ол кезде жұмысшыларға олардың жұмыстарының
сапасына ... ... көз- ... ... Және ... жағдай
тәжірибе жүзінде болған кезінде мемлекеттік кеңестің үш ... ... ... жұмысқа тұрған мемлекеттік қызметкерлердің 140
адамы ... ... ... ранг ... ... олар ... ... көтерілді. Және осымен қатар, көрсеткіштері төмен болған
адамдарға келесі шаралар қолданылды, ранг ... ... ... немесе басқа жұмысқа ауыстыру.
Мемлекеттік қызметте туысқандық қатынастарды жою бойынша ... ... ... ... мәні бар. Сол ... ... тура қанды туыстығы бар немесе үш ата арқылы келетін тура емес
туыстығы бар, сонымен қоса әйелі ... ... ... ... бар
тұлғалар бір әкімшілік ... бір ... ... ... істей
алмайды, бірінің астына бірі тура бағына алмайды. ... ... ... ... ... ... бар мемлекеттік
қызметкерлердің бөліміненде тексеріс, ревизиялық, кадрлық, ... ... ... ... ... ... орындарда (ұлттық автономия
аудандарының басшалығын қоспағанда) уездерде және төмен ... ... ... сол ... тұрғыны бола алмайды. Бұл қабылдаулар
туысқандық қатынасы бар тұлғалар арасында еңбер ... ... ... деп жасалынған.
Мемлекеттік қызметкерлерге саудамен, кәсіпкерлікпен айналысуға тиым
салынады және пайда әкелетін басқа шаруашылық ... ... ... ... ... қызметкерлердің рангісінің жоғарылауын
қазіргі уақытта ашық түрде ... ал бұл өз ... әр ... ... ... ... ... рангті жоғарылату процедурасы ... ... ... кепілдемесімен және бірге істеп жүрген жұмысшылардың
пікірі негізінде жоғарылату кандидаты шығарылады;
2. ... ... сол ... ... ... ... Кандидатқа мемлекеттік аттестациялау тесті жүргізіледі;
4. Ең ... ... ... мен ... ... бар ... шешім қабылдайды.
ҚХР – сында осындай жоғырылату тәртібі қызметкерлер арасында сенушілік
туғызады, ... ... онда тек ... ... ... еді. Сондай-ақ жаңа тәртіп қызметкерлердің бақылаулық рөлін
күшейтеді.
Мемлекеттік қызметкерлер туралы жағдайда ранг ... ... ... ... ... өз талабы бойынша жұмыстан шығу тәртіптері
көрсетілген. Бұрын ҚХР – нің ... ... ... ... ... ... тұрған қызметкер жұмыстан шығарыла алмай,
төмендемей тек ... ... ... ... жағдайға сәйкес
мемлекеттік қазметкерлер ... ... ... өз ... ... ... тәртіп бойынша қызметінен төмендетілу қажет.
Мемлекеттік қызметкерлерге қатысты ... ... ... ... ... екі жыл бірдей жылдық тестте компетентті еместігі немесе қызмет
міндеттерін орындай алмағаны және ... ... ... келмеген
жағдайда.
2. Аппараттық құрылымдық өзгеруіне байланысты бөлінуіне ... ... ... ... 15 күн бірдей келмесе немесе 1 жылда жалпы 30 күн
келмеген жағдайда;
4. Жұмыста тәртіпті сақтамау.
Мемлекеттік қызметкерлер туралы уақытша жағдайдың ... ... ... ... ... ... ... төмен қарай еңгізіле
бастады. Бұл еңгізу мемлекеттік кеңестен бастап ауылдық ... ... ... ... ... 3 жылға немесе одан сәл көпке дейін созылады.
3.3 Мемлекеттік қызметтің тиімділігін арттыру шаралары
Мемлекеттік ... ... ... ... ... ... тәжірибенің басты назарындағы мәселелердің бірі болып табылады. Бұл
мәселеге шетел және ресей ... да ... ... еңбектерін
арнағаны белгілі.
«Қызмет тиімділігі» түсінігі кез келген қызмет түріне, оның ... ... де ... ... ... экономикалық
тиімділік категориясы және оны бағалаудың тиісті өлшемдері енгізілген.
Нарықтық бәсекелестік ... ... ... ... ... заманғы менеджментте де осы категория пайдаланылады. Оларды
бірқатар өзгертулер ... ... ... ... ... анықтау барысында қолдануға болады.
«Қызмет тиімділігі» ... ... ... ... ... ... және іс жүзінде толыққанды ... ... ... Ал ... қоғамның, әрбір басқарушының,
басқарылатындардың басқаруға және оның шешімдерін жүзеге ... ... ... ... ... ... ... Сондықтан басқару
тиімділігі жайлы толық ... ие ... және оны ... ұмтылыс
жасамай басқаруды бақылау және оны жетілдіру жолдарын анықтау мүмкін емес.
Көптеген деректер осындай жағдайдың жетілмеген, жүзеге ... ... ... себебі болып табылатындығын дәлелдейді. ... ... қол ... десе де, ... ... мен ... ... күш-жігер орынсыз жұмсалып, маңызды қоғамдық және ... қол ... ... ... басқару тиімділігінің мәселесі
аса маңызды, мемлекеттік басқарудың объективтілігімен тікелей байланысты.
Жалпы тиімділік екі жағдайда: біріншіден, қол ... ... мен ... ... ... «оң» ... яғни адам ... әкелген
пайдасын көрсеткенде, екіншіден, осы айырмашылық қоғамның, адамдардың нақты
қажеттіліктерін қанағаттандыруға ... ... ... көрініс табады.
Кез келген қызметтің нәтижесінде рухани және ... ... ... ... ... ... онда ол ... түрі тиімді деп
саналмайды. Сонымен бірге өнімнің өсуіне қол жеткізілген, ... ... ... олардың мәселелерін шешуге қолданылмаған
жағдайда да тиімділік жоқ ... ... ... және ... ... ... ... объект түрлерін басқарады және олардың ... ... де ... ... ... ... да бір басқарылатын объект
белгілі бір өнім ... ... ... ... ... ... өндірістік тиімділік. Басқарылатын объектілердің қызметінің
нәтижесінде көрініс табатын басқарудың мұндай тиіміділігі ... ... оны ... ... ... ... ... білідіреді. Ол
басқарылатын объект шеңберінде еңбекті ұйымдастырумен ... ... ие және ... ... ... ... экономикада өндірістік тиімділікке қатты
көңіл ... ... ... ... ... ... ... түрде қол жеткізуі керек еді.
Өндірілген өнімнің қоғам мүшелерінің талаптарын қанағаттандыруы ... ... ... ... органға да аса қажет болмады. Өндірістік
тиімділікке ... ... ...... ... тауар
тапшылығы, жартылай бос нарық орын алып, ал өндіріс саласында – ешкімге
керегі жоқ өнім ... ... ... ... ... ... ... қол жеткізілді.
Нарықтық қатынастарға өту аталған жағдайды өзгерттді, ... ... ... үшін ... ... бірқатары – өндіріс
кезеңінде де, әлеуметтік қызмет ... ... да ... ... ... ... оған ... экономикалық
және әлеуметтік сипат беретін белгілер мен көрсеткіштерді үнемі ... ... ... дамыған елдерде өнімді өндіру жеткіліксіз, оны
айналым кезеңіне (бөлу және айырбастау) өткізіп, сатып ... ... ... ... үшін ... өндірістік кезең сауда – ... ... ... Осы ... өнім ... жетіп, басқару
тиімділігінің екінші түрі – ... ... ... ... ... ... қарағанда көпқырлы және
терең мағынасы бар. Ең бастысы ол қоғамдағы қандай да бір ... ... ... ... пен ... арақатынасын сипаттайды,
өндірушіге ұдайы өндірістік ... ... ... ... ... ... өнім үшін нақты ақысын алады, ал бұл ... ... ... бастауға мүмкіндік беретін шығындалған
ресурстарды ... және ... ... ... жасайды. Экономикалық
тиімділіктің басқарылатын объектілердегі және басқарушы кіші ... ... ... мен бағалау үшін маңызы зор. Оның шындыққа
жанасуы ... ... ... ... ... нақты
экономикалық процестерге тән тағы басқа құбылыстар орын алатын нарықтық
экономиканың оңтайлылығымен ... ... ... экономикалық іс-
әрекеттің ұтымды ережелерін ... ... ... ... анықтау арқылы олардың орындалуын бақылап отыруы қажет.
Мемлекеттік ... ... ... ... ... шешуге, тестілеудің белгілі ұйымдастырушыларына,
бірақ сарапшыларға белгісіз нәтижелерге және әр сарапшының бағалаулары бір
жалпы ... ... ... ... ... ... өлшемі
бойынша тексеруге негізделген.
Өзінді-өзін бағалау әр ... ... ... ... ... сұрақтарына жауап беруге ... ... ... жүргізеді және баллдық бағаны алады. Сарапшылар бір-
бірін де бағалай ... ... оған ... ... және ... ... тәжірибесі керек.
Сарапшылар пікірлерінің келісушілігін тиімділік коэффициентінің мөлшері
бойынша бағалауға болады:
(1)
Мұнда, S —барлық рангтарды бағалаулардың ауытқу квадраттардың ...... ... — мемлекеттік қызметшілердің саны.
Тиімділік коэффициенті диапозонында өзгереді, мұнда 0 – толық
келіспеушілік, 1- толық ... ... ... бір ... ... саны ... оған бес ... пікірлерінің келісушілік деңгейін анықтау қажет, Ол
үшін рангтардың орта арифметикалық санын бағалаймыз:
= (21 + 15 + 9 + 28 + 7 + 25 + 35)/7 = ... ... ... ... ... ... ... коэффициентінің мөлшерін анықтаймыз:
W= 12 ( 630 / 25( (343 - 7) = ... - ... ... ... ... ... ... кесте
Сарапшылардың пікірлерінің келісушіліктерін бағалау
|Экспертиза |Эксперттің бағасы ... ... ... | |ң ... ... ... ... | | | | |
|1 |2 |3 |4 |5 | | | | |1 |4 |6 |4 |4 |3 |21 |1 |1 | |2
2 |3 |3 |2 |3 |4 |15 |-5 |25 | |3 |2 |2 |1 |2 |2 |9 |11 |121 | |4 |6 |5 ... |6 |28 |8 |64 | |5 |1 |1 |3 |1 |1 |7 |-13 |169 | |6 |5 |4 |5 |6 |5 ... |25 | |7 |7 |7 |7 |1 |7 |35 |15 |225 | |
, ... — стандартты ауытқу, оны мына формуламен анықтайды:
(3)
Мұнда Сарапшылар бағалауларының орта ... ...... берілген бағалаулардың саны
Сондай-ақ, сарапшылардің жеке және ... ... ... ... әрі ... деп ... ... арнайы дайындықтары бар ... ... және ... ... ... бола ... үшін өндіріс, бөлу және айырбас кезеңдерімен қатар экономикалық,
әлеуметтік көрсеткіштері бар тұтыну кезеңінің де маңызы зор. ... ... оны ... ... қанағаттандыру үшін қолдану керек.
Өнім кейде сапасыз болуы, істен тез шығуы, үлкен шығындарды ... ... ... ... өнімнің өзі өзіне барабар қажеттілікті қанағаттандыра
алмайды. Нәтижелі тұтыну ұғымы ... ... ... ... Өсім беретін, еңбек өнімділігін арттыратын, ұлттық ... осы ... ... ... ... ... ... қоғамға,
адамдарға қандай пайда әкелетінін білген жөн. Оны біз басқару тиімділігінің
үшінші түрі - әлеуметтік тиімділікті қарастыру барысында ... ... ... – бұл ... қандай да бір өнімді қолдану немесе
нақты жұмыс ... ... ... сонымен қатар тиісті материалдық,
әлеуметтік және рухани құндылықтарды пайдалануда жалпы оң нәтижелерге ... Егер оны ... ... қолданатын
болсақ, ол тек өндіріс кезеңінде ғана емес, басқа да кезеңдерде орын ... үшін ... ... ... оның жағдайын сипаттайды.
Әлеуметтік тиімділік кез келген еңбектің маңыздылығын, ұтымдылығын және
тиімділігін көрсетеді. Егер өнімге кеткен шикізаттық, ... ... да ... ... ... тастасақ”, онда адамдардың еңбегі
және таланты, білімі мен ... ... мен ... толығымен
әлеуметтік тиімділікте көрініс табады. Әлеуметтік тиімділіктің көлемі
қоғамдық ... мен ... ... ... ... ... өндірістік тиімділікке табиғатқа және қоғамдық
өмірдің басқа жағдайлары мен ... ... ... денсаулығына және т.б) зиян келтіру есебінен қол жеткізілсе,
онда мұндай жағдайларды әлеуметтік ... деп айта ... ... ... ... сай келмейтін қорларды қолдану арқылы уақытша,
қысқамерзімді қол жеткізген жетістіктер әлеуметтік тиімділікті білдірмейді.
Әлеуметтік ... ... сапа мен ... ... ... ... ... Онда ... ... ... көрініс табады. Ол тек басқару
субъектілерін, ең алдымен ... ... пен ... ... ... ... ... объектілердің оптималды қызмет
жасауы, олардың белсенділігінің ... ... және ... ... ... ... ... Әлеуметтік тиімділіктің мәні
оның тұрақты, өндіруші, прогрессивті болуында, жүзеге асқан қызметтің
қолданған ... ғана ... ... ... ... дамудың қайнар көзі
мен құралына айналып, қоғамдық өмірдің ұдайы өндірісінде ... ... ... ... ... ... ... жайлы жоғарыда айтылғандар онымен атқарылатын іс-
әрекеттің барлығы басқарудың әлеуметтік тиімділігімен ... ... ... ... жасауға мүмкіндік береді. Мемлекетке қоғамның нысаны
ретінде барлық қоғам үшін, онда болып жатқан ... ... ... ... үшін ... жүктеледі. Ол адамдардың құқықтары
мен бостандықтарын заң жүзінде анықтап және ... ... ... ... ... пен тиімділік тұрғысынан пайдалануын ... тек ... адал ... ... қылықтарына ғана сенім
білдіру жеткіліксіз. Тек қана заңға, мінез-құлық пен іс-әрекет нормаларының
орындалу міндеттілігіне ғана ... ... ... Ал ... нақты орындалу
деңгейі қоғамға, адамдарға белгілі пайда әкелетін, оларды материалдық және
рухани аспектіде дамытатын әлеуметтік тиімділікпен ... ... ... қызмет түрі ретінде басқа басқару түрлерінен ең
алдымен, мемлекеттік билік және мемлекеттік ... ... ... ... ... мен азаматтардың қоғамдық мүддесін
білдіретін саяси ... ... ... ... ие ... ... ... басқарудың тиіміділігі” түсінігінің
және оның ... ... ... ... ... ... - выпуск) моделі бойынша технологиялық операцияларды емес,
бірқатар саяси аспектіден тұратын ... ... ... ... ... ... ... тиімділігі қабылданған шешімдердің іске
асырылуының “шығындар-өнім ... ... ... іспетті
объективті көрсеткіштерімен емес, саяси ... ... ... және ... мемлекеттік мүдделерді жүзеге асырудың нәтижелері мен
қолданылған әртүрлі ... ... ... ... ... ... ... өлшемі жеке, нақты ... ... ... ... ... ... ... қарағанда аталған терминдердің мағынасы кең ... ... ... ... ... ... тиімді-үнемді
болуы мүмкін, бірақ алға қойылған әлеуметтік – ... ... ... ... тиімді болмауы мүмкін. Тиімді қызмет әлеуметтік-саяси
аспектіде нәтижелі ... де ... ... ... ұтымды бола
бермейді.
Жоғарыда айтылғандарды ... ... ... ... ... оның ... ... және мақсатқа сай
қызмет ретінде өзіндік мәні көрініс табатын анықтамасы тән. Мемлекеттік
басқарудың ... ... мен қол ... ... ... ... мемлекеттік ресурстардың арақатынасын білідретін ұғым.
Тиімді ...... ... мен ... ... оң нәтижелерге қол жеткізетін қызмет түрі. Тиімділік – басқарушы
субъектінің және қоғамның алдыға қойылған ... шешу үшін ... ... ... әлеуметтік маңызы зор нәтижелерде іске
асқанын (көрініс тапқанын) білдіретін көрсеткіш.
Сонымен “мемлекеттік ... ... ... ... арқылы анықталады: “қоғамдық мақсаттар”, “нәтижелер”, “қоғамдық
қажеттіліктер мен мүдделер”. Олардың әрқайсысы ... ... ... ... ... ... ... “Қоғамдық мақсаттар” –
түптеп келгенде – бұл саяси мәнді ... ... ... ... ... ... мен ... қанағаттандырумен байланысты
болатын объектілер, қызметтер, үрдістер; “мемлекеттік ресурстар” – қоғамдық
мақсаттарға сай болу ... да, ... ... жағынан да
мемлекетпен белгіленетін экономикалық, әлеуметтік, саяси, идеологиялық,
ақпараттық капиталдар.
“Мемлекеттік басқарудың ... ... ... ... ... ... жөн. ... өлшемдері басқарудың
көрініс табуының белгілерін, қырларын, әртүрлі жақтарын білдіреді. Оларды
талдау ... ... ... және ... оның ... ... мен
мүдделеріне сәйкес келуі анықталады.
Жүйенің, яғни ... ... ... мен ... ... ... ... нәтижесін көрсететін
мемлекеттік басқарудың ... ... ... ... ... ... ... бір жағынан, қоғамдық дамудың
(жалпыұлттық, аймақтық) қажеттіліктерімен, мүдделерімен және ... ... ... ал ... ... толғағы жеткен
қажеттіліктердің, мүдделер және мақсаттардың мемлекеттік ... ... ... ... және ... ... ... негізінде мемлекеттік басқарудың ... ... ... қамтамасыз етуге қаншылықты дайын екендігін анықтауға
болады.
Мемлекеттік ... ... ... және жеке ... мен ... ... үнемі және объективті ... ... және ... ... ... ... жүзеге асырудың ұтымды
формаларын, ресурстары мен құралдарын табуы қажет. Мемлекеттік басқарудың
тиімділігі мен ұтымдылығы ... ... ... мен ... ... мәселелердің қоғамдық ресурстарды ұтымды қолдану
арқылы, ... да ... ... дер ... және ... және ... өте ... жалпы әлеуметтік тиімділігінің өлшемдеріне (критерилеріне)
келесілерді жатқызуға болады:
1. Өзінің сәйкес түрлері бойынша әлемдік параметрлермен ... ... ... ... ... ... ... ұлттық байлықтың қарқыны мен
ауқымы;
3. Жан басына шаққандағы және ... ... ... ... бірге дамыған елдердің стандарттарымен
салыстырғандағы ... өмір сүру ... ... ... ... ... және ... оң нәтижелерге қол жеткізе отырып одан әрі ... ... ... ... әлеуметтік тиімділігінің өлшемдері
қоғамдық өмірдің салалары бойынша бөлінеді. Егер қарқынды дамушы ... ... ... ... ... ... ең бастысы –
еңбек өнімділігінің өсуіне, шығарылатын өнімнің сапасының, ... алып ... жаңа ... ... ... өндірісті ұлғайту екендігін аңғаруға болады. Әлеуметтік салада әр
елде әртүрлі болып келетін ... ... ... ... ... отырып, әлеуметтік әділеттілік қағидасын жүзеге асыруға
ұмтылыс жасалуда. ... ... ... қауым арасында әрбір ... ... ... ... ... болып, еркін,
демократиялық қоғамның тұлғасы ретінде қалыптасуы керек деген түсінік ... ... ... үшін саяси сферадан туындайтын жалпы әлеуметтік
тиімділік өлшемдерінің маңызы зор. Ол басқару нәтижелерін талдау үшін ... ... ... ... ... ... ... тиімді даму көрсеткіштеріне басқарудың қандай нысандарын,
әдістерін, тәсілдерін қолдану арқылы қол ... ... ... Себебі саяси құралдар да басқарудың нәтижелері үшін ... ... ... үшін емес, қоғам үшін қажет.
Мемлекеттік басқарудың тиімділігін арттыру мәселесі ... ... ... ... жатады. Ғалымдар арасында бұл мәселені зерттеу
барысында ... ... ... және оны шешу ... туралы да
ортақ пікір жоқ. Аталған мәселені тиімділіктің жалпы жүйелік факторларын
талдау ... ... ... ... және ... ескеруді ұйғарады. Басқару тиімділігін талдауда экономикалық,
әлеуметтік, ... ... және ... ... кіші ... ... факторлар негізгі фактор ретінде қарастырылады.
Кіші жүйелер мен ... ... пен ... ... және ... ... ... өзіндік
ерекшеліктерімен байланысты факторлар ... ... ... ... ... ... тиімділігін талдау барысында басқарушылық
қызметтің нақты тәсілдерінің, әдістері мен ... ... ... түсіндіріледі. Жалпыжүйелік және аймақтық факторлардың рөлі
корпоративтік масштабтағы ... ... мен ... ... ... ... тиімділігінің жалпыжүйелік факторлары келесі
факторлар тобын анықтайды:
- мемлекеттің стратегиялық мақсаттары, ... ... ... даму ... мен ... концепциялары; саяси бағыт;
- мемлекеттік билік пен басқару жүйесін ұйымдастыру және оның біртұтас
организм ретінде қызмет етуі; ... ... және ... ... мемлекеттік аппараттың жағдайы, оның басымды нысандары, басқарушылық
қызмет әдістері мен стилі; кәсіби ... ... ... ... және ... басқаруға қатысу деңгейі;
- қоғамның экономикалы, саяси, әлеуметтік ... ... ... ... ... құндылықтар жүйесі тән екені белгілі.
Құндылықтар – бұл мемлекеттің жинақталған мақсаттары: олар жалпымемлекеттік
мүдделер мен ... ... ... ... құрайды, мемлекеттік
басқару жүйесінің идеологиясы мен тұжырымдамасында көрініс табады. Бұл ... ... ... құндылықтарға қоғамның қолдауына ие болған,
мақсаттарға жету құралдарын білідіретін қолданбалы құндылықтар да жатады.
Негізгі құндылықтардың ... ... және ... ... ... қызмет пен тәртіптің негізгі реттеушілері ретінде
қоғамның мойындауы – ... пен ... ... ... ... ... ... болып табылады. Кеңестік мемлекет пен ... бір ... ... ... мүддесін білдіретін саяси-идеялық және
адамгершілік құныдылықтар тән ... Олар ... қиын ... Отан ... және т.б) ... ... ... үшін күресі жағдайында қоғамдық-саяси құрылыстың салыстырмалы
тиімділігін қамтамасыз етті. Басқарушы партиямен ... ... ... ... қарай кеңестік режимнің
рухани негізі әлсірей бастады. Бұл оның құлдырауын алдын-ала анықтаған еді.
Кеңестік құндылықтарды артқа ... жаңа ... ... батыс европалық
үлгідегі либералдық-демократиялық құндылықтарды мойындайтынын жария етті.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... мен бостандықтар және т.б.) ... ... ... ... басқарудың тиімділігінің келесі негізгі факторы билік пен
басқару жүйесін ... және оның ... ... ... қызмет
етуі. Бұл фактор кез келген дамыған мемлекетте анықтаушы рөл атқарады.
Мемлекеттік құрылым мен ... ... ... нысандарына қарамастан
басқару тиімділігі, ... ... ... жүйесінің нақты
біртұтастығымен және оған ... ... ... ... ... біріңғайлығымен; екіншіден, құқықтық тұрақтылықпен және жоғары
құқықтық мәдениетпен; үшіншіден, барлық деңгейдегі мемлекеттік ... ... ... ... ... ... қабілеттілігімен
қамтамасыз етіледі.
Мемлекеттік аппараттың жағдайы, оның ... ... ... ... ... білдіру деңгейі – мемлекеттік басқарудың тиімділігі
мәселесінің шешілуіне тікелей әсер ... ... ... ... ... ... – атқарушы және басқарушы органдардың
жиынтығы, ол басқа мемлекеттік ... ... ... ... ... ететін мемлекеттік механизмнің бір бөлігі. Мемлекеттік
аппарат- өз өкілеттіктерінің шеңберінде белгілі функциялар мен ... үшін ... ... және ... ... (материалдық)
қамтамасыз етілген, мемлекеттік қызметкерлерден тұратын ұтымды ұйым.
Мемлекеттік басқарудың тиімділігі ... ... ... ... ... бар, басқарушылық қызметтің демократиялық
стилін мойындайтын және ... ... ... ... ... ... ... байланысты.
Қазіргі заманғы радикалды бюрократия мемлекеттік басқарудың
тиімділігінің факторы ... ... ... ... мен ... төменгі буындарының бақылауында болғаны жөн. Әйтпесе
басшылық лауазымдарды өз мүдделерінің ... ... ... ... ... ... тигізеді.
Мемлекеттік аппаратты қалыптастыру және оның қызметін демократиялық
(тиімділік) сипатта ұйымдастыру барысында қарама-қайшылықтар ... Бұл ... ... ... ... үшін ... ... адамның сол аппарат құрамына кіруі мен халықтың басқа топтарына
қатысты заңдастырылған мәртебелік басымдылығын жүзеге ... ... ... ... беталыс арасындағы қарама-қайшылық. Мемлекеттік
қызметкерлердің мәртебелік артықшылығы соңғы ... ... ... ... ... түсінікпен анықталады. Әлеуметтік және
мемлекеттік басқару бойынша шетелдік әдебиеттерде “элита” ... ... ... ... қызметкерлердің басқарушылармен арақатынасын
сипаттай ... ... ... “ұстаз”, “педагог” іспетті оң
қабылданатын терминдерді қолданады. Осындай ... ... ... мен ... ... және ... байқалады.
Атқарушы билік органдарының қызметіне қоғам тарапынан демократиялық
бақылау орнатуға ... ... ... ... ... ... ... Алынған мәліметтер бойынша
сұралған адамдар екі ... ... ... ... ... ... бағытталған”. Сұрау жүргізілген адамдардың жалпы санының
14 пайызын құрайтын топ бірінші тұрпатқа жатқызылды, ... ... ... 86 ... ) – мемлекеттік қызметкерлер әкімшілік
бағытталған топты құрады. Олар ... ... ... әкімшілік
механизмдерді: есеп беру, жоспарлау және т.б. өз ... ... деп ... ... ... ... ... танымал фактіні дәлелдеп берді:
сұралған адамдардың көбі (80() атқарушы ... ... орын ... ... ... қанағаттандыратынын білдірді. Сонымен бірге
бұл қызметкерлердің 3(4 бұрынғы ... ... ... ... ... Жалпы авторлар бұл фактінің тигізетін қандай да бір теріс әсерін
байқамайды. Және олар ... ... ... ... ... ... ... ретінде мемлекеттік қызметкерлер тобының
құрамына кіруі, ... ... ... ... ... ... ... деген мәселенің туындамауын, екіншіден, атқарушы
билік органдарында кадр құрамының ... ... ... ... ... зерттеулер нәтижесінде ... ... ... нормалар мен тыйымдарға жете ... ... Ал мұны ... ... ... құрамының
жақсы қасиеттеріне жатқызу мүмкін емес. ... ... ... ... тек жартысы шынайылыққа, әрбір он
адамның төртеуі – принципиалдыққа, ... бір ... ... аса ... ... тек жеті адамның біреуі ғана азаматтардың құқықтары мен
бостандықтарын сыйлау қажет екендігін ... ... Осы ... ... ... табыла бермеуі билік пен басқару
органдарының ... ... ... ... ... ... билік пен басқару аппаратының қызметін ұйымдастыру және
олардың кадрларын қалыптастыру үшін 1999 ... 23 ... ... ... жылы 4 ... ... ... Республикасының “Мемлекеттік
қызмет туралы” заңының маңызы зор. Ол ... ... ... ... негіздері мен Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... санаты көрсетілген, мемлекеттік
қызметті атқару мен оған кіру тәртібі, конкурстарды өткізу қажеттілігі ,
мемлекеттік ... ... ... ... құқықтары мен
міндеттері белгіленген. Сонымен бірге мемлекеттік қызметтің конституциялық
нормаларға сай келетін төмендегі ... ... ... мен ... ... сақтау және қорғау, ... ... ... ... мен ... ... сәйкес
мемлекеттік қызметке азаматтардың бәрі ... тең ... ... ... мен ... де мемлекеттік қызметті ұйымдастыру мен кадр мәселесі әлі ... өз ... ... таппай отыр және ... ... ... етеді.
Бүгінгі таңда орын алып отырған жағдайлар мемлекеттік қызметкерлерді ... ... ... ... атқарған жұмыстар үшін,
шешімдердің орындалмағаны үшін ... ... ... ... ... ... бәрі ... пен басқару органдарының қызметін
қиындатады, көбінесе заңға қарама-қайшы әрекет етуге алып ... ... ... ... ... орнатуды қамтамасыз етпейді.
Сондықтан мемлекеттік қызмет тиімділігін арттыру үшін ... шешу ... ... ... көбейтпей-ақ жанама шығындардың үлесін азайту
арқылы ақшалай төлемдерді ұлғайту бағытында ... ... ... қайта қарау; мемлекеттік аппарат ... ... ... және аймақтық деңгейлер үшін мемлекеттік қызметкерлердің
лауазымдық өсуінің ... ... оның ... ... ... жүйесінде кадр резервін тиімді қолдану механизмін әзірлеу;
- мемлекеттік қызметкерлерді ... ... ... және ... қазіргі инфраструктурасы мен нормативтік негізін жасау;
- мемлекеттік қызметкерлерді тәртіптік және ... ... ... мен ... ... ... саяси және әлеуметтік тұрақтылығы мемлекеттік
басқарудың тиімділігін анықтайтын негізгі ... ... ... ... жүйенің қызметінің барлық деңгейінде көрініс табады:
жеке ... ... ... ... ... жергілікті деңгейден
аймақтық, аймақтық қауымдастықтан әлеуметтік жүйе мен оның саяси ... ... ... Тиімділік әрбір деңгейде мақсаттар мен нәтижелердің ара
салмағын, мақсаттарда көрініс табатын ... мен ... ... сәйкес келуін сипаттайтын өзіндік критерийлермен
өлшенеді. Мемлекеттік басқару жүйесінің тиімділігінің жоғары критерийіне
оның функцияларының ... ... асуы ... Бұл ... ... ... саяси жүйенің тұрақтылығын, тұтастығын, бірлігін, ... ... ... ... ... ... ... мүдделерін,
азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғауды білдіреді.
Мемлекеттің біртұтастығы мен қоғамның бірлігі – мемлекеттік ... ... ... ... қамтамасыз ету негізі және
халықтың әл-ауқатын арттыру ... Ал ... ... пен ... жалпыжүйелік нысанының түпкі маңызы туындайды.
ҚОРЫТЫНДЫ
1. Мемлекеттік және жеке ... ... ... ... ... ... жылдары жеке сектордың қызмет көрсету аясы айтарлықтай
жақсарғанын көрсетті. Сондай-ақ, жеке сектордың ... ... ... ... ... бәсекелестік болып табылады.
Мемлекеттік сектордың қызмет ... ... ... ... ұсынудың арнайы стандарттарын жасамай, сапалы
мемлекеттік қызмет көрсетуге қол ... ... ... ... ... ... мемлекеттiк қызметте мамандар әртүрлi бiлiммен жұмыс
iстеуде. Рыноктық ... ... көшу ... ... ... жаңаша ойлайтын мамандарды тарту қажеттiлiгiн талап етедi.
Кадрларды ... ... ... тиiмдiлiгiнiң аса маңызды шарты болып
табылады.
3. ... ... ... ... ортаға берілді.
Мемлекеттік холдингтер мен ӘКК (әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациялары)
құрылды, олар да ... мен ... ... орындаған
мемлекеттік функциялардың бөлігін қабылдады
4. Мемлекеттік қызметшілерді ... ... ... уақытта жүйе
ретінде қалыптаспаған. Басқарудың "кадр саясатын ... - ... ... ... ету - ... ... - ... базалық процестерінің
дәйектілігі бүгінде үзілген және үйлестірілмеген. Қазіргі жүйе ... ... ... ... ... ... неге оқыту және қайда оқыту керек,
олар қашан талап етілетін болады және ... ... үшін ... ... ... ... баға ... мүмкіндігі жоқ.
5. Бірінші басшыға басқарып отырған мемлекеттік органның құрылымы мен
сандық құрамын дербес ... ... ... ... ... қызметшілерге материалды ынталандыру үшін пайдалануға ... ... ... органның қызметі мен бүкіл мемлекеттік басқару
жүйесінің тиімділігін арттыруға болады.
6. Мемлекеттік қызметке ... ... ... қатайту
және басшылар тарапынан болатын сыбайлас жемқорлықтың алдын алу мақсатында,
«Мемлекеттік қызмет туралы» Заңға келесі ... ... ... ... ... ... құқық бұзушылық жасағаны үшін
жұмыстан босатылғандардың мемлекеттік қызметке келуіне шектеу ... ... ... ... ... ... құқық бұзушылық
жасағаны үшін жұмыстан босатылғандарды жұмысқа ... ... ... ... ... ... ... жемқорлық құқық бұзушылықтардың алдын алу және ... ... ... ... ... ... ... үшін
Агенттіктің Тәртіптік кеңестерінің жұмысын жандандыру қажет.
7. ... ... ... ... ... ... сабақтастықтың болмауы мемлекеттік орган дайындаған құжаттың
сапасына да қатты әсер етуіне әкеп ... Осы ... ... мен
Агенттіктерге енгізілген Жауапты хатшы жоғары әкімшілік лауазымы әкімшілік
қызметшілердің кәсібиленуіне үлес қосатын негізгі құраушы болып табылады.
8. ... ... ... ... ... барынша өсіруге көшу және
шенеуліктердің тұтынушылармен байланысын мейлінше төмендету қажет. «Бір
терезе» қағидасы бойынша ... ... ... ... ... ... ... да жүргізіліп жатқан мемлекеттік басқаруды жаңғырту және
ақпараттандыруды ескере отырып құрылуы тиіс.
9. Мемлекеттік ... ... ... және ... төмендетудің келесі факторы есеп ... және ... ... ... ашық ... ... қажет.
10. Басқарудың вертикалдық жүйесінен горизонталдық жүйесіне ауысу
қажет, бұл жағдай мемлекеттік органдар ... ... және ... ... ... ... еңбекақы төлеудің жаңа жүйесін енгізу
үшін жақсы жағдай ... ... ... ... кәсібилігіне және жұмыстарының
тиімділігіне кері әсер ететін бірқатар ... бар ... ... ... ... ... ... және жалпы ел
экономикасының дамуына және бәсекелестігіне теріс әсер ететіні белгілі,
бұл:
- ... ... ... ... ... ... ... ағымы және олардың саяси басшылықтың ауысуы ... ... ... ... адал және әділ ... ... мемлекеттік аппаратының негізсіз үлкендігі және функциялардың
қосарлануы;
- жетілдірілмеген құрылымдар мен басқару ... ... ... ... мен ... ... қызмет сапасының төмендігі;
- әкімшілік кедергілер мен жемқорлық.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Қазақстанның 2030 жылға дейінгі Даму стратегиясы. Алматы, 1997
2. “Қазақстан Республикасының Конситуциясы” ... ... ... ... «Мемлекеттік қызмет туралы» ҚР Заңы. /Егемен Қазақстан, 1999ж. 6 тамыз
4. «Қазақстан Республикасы мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... - //Егемен
Қазақстан, 2005 ж. 5мамыр.
5. Концепция разграничения полномочий ... ... ... и ... ... отношений. Одобрена
постановлением Правительства РК от 10 ... 2003 года №147 ... ... ... РК и ... РК, №7, ... Қазақстан Республикасының Статитика Агенттігі Қазақстан 1991-2002.
Бет 502.
7. Статистикалық жылнама, Алматы, 2007 ... ... Е. ... ... Оқу ...... 2005. – 40 б.
9. Уваров В.Н. Государственная ... и ... ... ... Сев. Каз. ... ... 2004. – 416 с.
10. Уваров В.Н. Государственная служба. – ... ... ... ... организация, кадры, управление. М., 1994.
12. Лазарев Б.М. Государственная служба. М., 1993.
13. Овсянко Д.М. Государственная служба Российской ... ...... ... Совершенствование принципов государственного управления
//Казахстанская правда, 13. 03. 2003 ... Ғали Ә. ... ... ... деген не? // Мемлекет,
№15 (2801). 11.04.2003ж. бет 3.
16. Адасбаев Е, Кантарбаева А. Децентрализация государственного управления
в ... ... и пути ... ... №3-4, 2000 г. бет ... ... В.Н. ... государственного управления. Часть 2. Учебное
пособие. Алматы, 2001г. бет 6.
18. Мүсіреп Ғ. ... ... ... асады // Егемен
Қазақстан, 18. 01. 2002 ж. №11 (22914). бет 2.
19. ... ... и ... Под ... ... Органы местного самоуправления в Центральной и Восточной
Европы. Том 1. ... в ... ... май, 2000г.
20. Козбаненко. В. Формы и методы государственного управления ... и ... ... №2, 2000г. бет ... ... К. ... модель эффективного государства //Транзитная
экономика, №4, 2001ж. Бет ... ... В.Е. ... ... Юристъ, Москва, 2002. б.
23. Государственное регулирование рыночной экономики. Под редакцией В.И.
Кушлина. Москва, Экономика, 2000г. бет ... ... С. ... жүйесін жетілдіру – заман талабы// Егемен
Қазақстан, 8.04.2003жыл.
25. Жанузакова Л.Т. Компетенция местных представительных органов в ... и ... // ... и право Казахстана. №12, 2003г. бет 51-
52.
26. Келімбетов Қ. Өкілеттіктерді ... ...... ... басты
мәселесі // Егемен Қазақстан, №151 (23053) ... ... У.Б. ... ... ... ... ... Н. Предпосылки новой стратегии государственного
управления национальной экономикой // АльПари, №1, ... ... Е.Б. ... ... ... және ... 2001 ... Атаманчук Г.В. Теория государственного управления. Москва, 1997г.
32. ... К.Б. ... ... 1997 жыл.
33.Мухамбетов Т.И. Управление государством. Алматы, 2001 г.
34.Найманбаев С. Мемлекеттік басқару Ақиқат, 2000жыл №5
35.Баянов С. Мемлекет және құқық негіздері. Алматы 2003 ... ... ... государственной службы” Алматы, 1999г.
37. Крепок П.“Мониторинг реформы сфере государственной службы Казахстана:
достижения и издержки. Поиск путей улучшения работы ... Фонд ... ... ... В.Н.Уваров “Государственная служба и управление”, ... Н.В. ... ... ... ... ... ... Алматы: “Вестник КазГУ”, серия юридическая, 1997, №5, С62.
-----------------------
Қазақстан Президенті – мемлекет басшысы
Заң ... ... ... ... ... ... ... орталық органдары
ҚР Үкіметі
Маслихаттар
Атқарушы билік
әкімшіліктер
Сот билігі
Жоғары сот

Пән: Мемлекеттік басқару
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 87 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасындағы шағын инновациялық бизнестің даму барысына жан-жақтылы талдау жасай отырып, қазіргі кезеңдегі шағын инновациялық кәсіпкерліктің дамуында кездесетін проблемаларды саралау және соның негізінде шағын инновациялық бизнесті дамытудың жаңа бағыттарын ұсыну92 бет
«Қазақстан Республикасының мұнайгаз секторындағы шетел инвестициялары»105 бет
Еңбек нарығының қалыптасуы мен қызмет етуінің теориялық негізі73 бет
Жұмысбастылық пен жұмыссыздықтың Қазақстан Республикасындағы әлеуметтік жағдайына әсері 26 бет
Зейнетақы жүйесі қалыптасуының теориялық сұрақтары28 бет
Зейнетақы реформасы туралы20 бет
Инвестициялық жобалар және олардың жіктелуі28 бет
Кәсіпкерлердің конституциялық құқықтары мен кепілдіктері43 бет
Лизингтік қызмет көрсетудің теория-әдістемелік негіздері68 бет
Лизингтің теориялық негіздері. Қазақстандағы лизинг бизнесі62 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь