Агробизнесті мемлекеттік реттеу

І. Кіріспе

ІІ. Негізгі бөлім
1. Агробизнесті мемлекеттік реттеудің түсінігі
2. Агроөнеркәсіп интеграциясының түсінігі
3. Агробизнесті мемлекеттік реттеуді ұйымдастыру

Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Қазақстан Республикасы Президент Н.Назарбаев өзінің Қазақстан халқына жолдауында: «Биыл үш жылдық аграрлық азық-түлік бағдарламасын іске асыру аяқталды. Біз еліміздегі аграрлық бизнесті мемлекеттік реттеу мен қолдау жүйесін негізінен қалыптастырдық. Үстіміздегі жылы ғана ауыл шаруашылығы өндірісін дамытуға республикалық бюджеттен 57.9 млрд. теңгеден аса қаржы бөлінеді. Бұл рекордтық сан»1 - деген болатын.
Осыған орай Қазақстанда агроөнеркәсіп кешенін мемлекттік реттеу мен қолдаудың жаңа саясатын қалыптастыру және оны жетілдіру мәселелері үкіметтің алға қойған басымды бағыттарының біріне айналды.
Мемлекеттік басқару мен реттеу жүйесінде ұйымдастыру тәсілі ауылшаруашылығы өнімдерін өндіру саласындағы мекемелерді жетілдіру, көптеген ескі өндіріс, технологиялық машиналар мен техникаларды жаңарту, жердің құнарлылығын арттыру мен өнімін өндірудегі сәтсіздіктерді болдырмау, жұмысты бір деңгейде істету, әрі сапалы өнім өндіру мен оны тез арада сату мәселелері бүгінгі күннің күттірмес шаралар болып отыр. Дамыған елдерде көп жылдар ішінде басымдылығы үнемі сақталып келе жатқан фермерлік шаруашылықтарды мемлекет тарапынан басқару мен реттеу, сонымен қатар оны қолдау жүйесі жүзеге асырылып отырады. Ол өндіріс көлемін арттыруға, оның тұрақтылығы мен жоғарғы тиімділігін, өнім сапасының жақсаруын қамтамасыз етуге, бірқатар экономикалық және әлеуметтік жағдайларды реттеуге бағытталады. Деректер бойынша әлемнің 24 елінде ауыл шаруашылығы өндірісіне мемлекеттің көмегі орташа есеппен алғанда тауарлы ауылшаруашылық өнімі құнының 40-50%-ын құрайды, ал Жапония мен Финляндияда 75-80%-на жетеді.
1. «Қазақстан тарихы» Ү. Мусин. 2-том. – Алматы, 2003 жыл.
2. «Қазақстан тарихы» очерктер. Алматы, «Дәуір» 1994 жыл.
3. «Агробизнес» теориясы мен тәжірибесі. Алматы, Білім, 1997 жыл.
4. «Парасат» журналы. 10-11 бет. 2002 жыл.
5. «Агробизнесті ұйымдастыру» С. Әбділдин. Алматы, 2001 жыл.
«Дала» журналы. 10-14 бет. №10.
        
        Жоспары
І. Кіріспе
ІІ. Негізгі бөлім
1. Агробизнесті мемлекеттік реттеудің түсінігі
2. Агроөнеркәсіп ... ... ... ... реттеуді ұйымдастыру
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Агробизнесті дамытуда мемлекеттік реттеу жүйесін ұйымдастырудың
маңызы
Қазақстан ... ... ... ... ... ... «Биыл үш жылдық аграрлық азық-түлік бағдарламасын іске
асыру ... Біз ... ... ... ... реттеу мен
қолдау жүйесін негізінен қалыптастырдық. Үстіміздегі жылы ғана ... ... ... республикалық бюджеттен 57.9 млрд. теңгеден
аса қаржы бөлінеді. Бұл рекордтық сан»1 - деген болатын.
Осыған орай ... ... ... ... ... мен
қолдаудың жаңа саясатын қалыптастыру және оны ... ... алға ... ... ... ... айналды.
Мемлекеттік басқару мен реттеу жүйесінде ұйымдастыру тәсілі
ауылшаруашылығы өнімдерін ... ... ... ... ескі ... ... машиналар мен техникаларды жаңарту,
жердің ... ... мен ... өндірудегі сәтсіздіктерді болдырмау,
жұмысты бір деңгейде істету, әрі сапалы өнім өндіру мен оны тез ... ... ... ... ... ... болып отыр. Дамыған елдерде көп
жылдар ... ... ... ... келе ... ... ... тарапынан басқару мен реттеу, сонымен қатар ... ... ... ... отырады. Ол өндіріс көлемін арттыруға, ... мен ... ... өнім ... ... ... ... экономикалық және әлеуметтік жағдайларды ... ... ... ... 24 ... ауыл шаруашылығы өндірісіне
мемлекеттің көмегі орташа есеппен алғанда тауарлы ауылшаруашылық өнімі
құнының 40-50%-ын ... ал ... мен ... ... ... ... Құрама Штаттарындағы және нарықтық экономикасы дамыған
басқа елдердегі шаруа (фермер) қожалықтар ... ... ... ... ... көбісін жергілікті ... ауыл ... ... ... ... ... біздің республикамызда да ... ... мол ... ... пен ... ... ... АҚШ кейінгі он
жылда ауыл шаруашылығы ... ... өнім құны 2,7 есе ... ал оның
табысы осы сектор да жұмыс істейтін бір ... ... 3 есе ... ... ... да аталған көрсеткіштер 2,1 және 2,6 есеге артқан2.
Кейбір экономистер ірі шаруа (фермер) қожалықтарының тиімді екендігіне
Америка фермерлерінің тәжірибесі толық дәлел бола ... ... ... Мысалы, АҚШ-та фермерлер толық меншік негізінде жердің 32,9%-ын, өз
жері мен жалға әлу арқылы ... және ... ... алу негізінде барлық
ауылшаруашылық жерлерінің ... ... ... ... иесі - ... ... ... 140 гектар, ішінара меншік иесінікі - ... ... ... 302 гектарды құрайды.
АҚШ фермерлерінің жіктемесі бойынша 100 мың ... ... ... шаруашылықтар ірі (өнімнің құнындағы үлесі 74%), 40-90 мың ... ... ... (14,2 және ... сәйкес) және 40 мың долларға
дейін өнім өндіретіндер қсақ (70,8 және ... ... ... ... ... ... саны көп болса да олар ... ... ... ... Ал ... экономикасы өте нашар
дамыған, жартысына жуығы өз-өзін ... Ал ... ... ... ... ... ... 10% көлемінде болып отыр.
Кейбір ауыл шаруашылығы өнімдеріне мемлекет фермерлік ... ... ... ... ... ... бағаларды
қолдайды. Осы мақсатта мынадай шаралар қолданылады:
- өнімге кепілдік бағалар белгілеу;
- фермерлік бағаларды кедендік қорғау;
- ... ... ... ... және ауыл ... ... ... өндіру дағдарысын реттеу және онымен байланысты бағалардың
төмендеуін, сонымен қатар фермерлік қожалықтардың жойылып кетпеуін ... ... ... ... ... ... ауыл шаруашылық шикізат бағалары елдің әлемдік нарықтағы
бәсеке қабілеттілік шегіне дейін реттеледі. Осы мақсатта әртүрлі тәсілдерді
пайдаланады. Бұл жағдайда ... ... ... ел ... ... бес жылға заң негізінде анықталады. Еңтөменгі кепілдік баға ... ... ... ... ... ... ... 9 ай
көлемінде несие алу үшін ... ... ... әрқашан нарықтықтан
төмен. Нарықтық бағалар өнімді сату кезінде екі жақтың келісімі ... пен ... ... ала отырып анықталады, әдетте олар кепілдік
баға деңгейінен төмен болады.
Фермерлерге ... ... ... ... және нарықтық бағалар
арасындағы айырма бойынша өнімнің бүкіл көлеміне анықталады (бушеліне 0,50
длл. - 2000ж.). Бұ кезде өндірісті тұақтандыру үшін ... ... ... ала ... ал ... бөлігін нарықтық бағаны есепке ала
отырып ... ... ... ... ... өндіруге дотацияның жалпы көлемі өткізілген және ... ... ... 10-15%-ын құрайды. Соя, сорго, арпа, бидай және
күріш өндіру жөнінде ұсақ бағдарламалар да бар. Сүт ... ... ... ... ... өзіне емес, оның өңделген өнімдеріне (май,
ірімшік, сыр және т.б.) жасалады.
Орнын толтырушы ... ... ауыл ... ... түрін өндіретін және қолайсыз жағдайларда (географиялық, әлеуметтік
- экономикалық, табиғи) жұмыс ... ... ... ... мақсатты субсидиялар түрінде бөлінеді. Осы жерде ... ... ... коньюнктурасы өзгергенде, бағаны тұрақтандыру үшін,
сонымен қатар жердің қүнарлылығын сақтау мақсатында ... ... ... ... ... түрін ретті түрде өзгертіп, топырақ
эрозиясын болдырмауға бет алған ... ... ... ... ... және ... ... жерлерді,
әсіресе батпақты аймақтардағы жерлерді өңдеуді едәуір ... ... ауыл ... ... ... ... алып, орман отырғызумен
айналысушыларға қолдау көзделініп отырады. ... бір ... ... ... ... сатып алу бағаларын қолдауға бағытталған
мемлекеттік субсидиялар көлемін қысқарту қаралуда.
Қосымша ... ... ... ... өнімді тасымалдау,
жанар-жағар май шығындарын төлеу, сыртқы нарықта өнімнің ... ... үшін ... ... жекелеген кәсіпорындарды
қолдау бағдарламасынан жерге орналастыру мен ... ... ... ... өнімді өткізуге дейінгі іс-шараларды, кәсіптік, өнеркәсіп өндірісін,
туристерге қызмет көрсету ұйымдарын қамтитын, қолайсыз аудандарды дамытудың
кешендік аймақтық ... ... ... ... ... ... қол ... болып
табылады Несиенің улкен бөлігі жерді кепілдікке бергенде беріледі және оны
сатып алуға, суландыруға, күрделі ... ... ... ... және ... ... ... мүлікті кепілдікке қойғанда беріледі.
Тауарлы-несиелік корпорация шарттары несие алушылардың ... ... ауыл ... өнімдерін кепілдікке бергенде қысқа ... ... ... ... өтеу ... ұзақ ... ... емес. Ал олар кепілдігі бар несиенің орта және қысқа мерзімді
түрлерін ғана пайдаланушылар ... ... ... ... тек тез
өтеу мерзімі емес, сонымен бірге ұзақ мерзімді салымдарға да мүдделі. Олар
несиенің барлық ... ... ... ... ... пайыз
деңгейі - 12%, теменгісі - 8,8%. 40%-ға тең ... ... ... ... ... ... ... саналады. Жас фермерлер
үшін қарыз пайызы азайтылады.
Қазіргі уақытта ... ... ... ауыл шаруашылығында
жобамен көп салалары ... ... ... ... ... елде ... шаруашылықтарды тиімді орналастыру үшін он аймақтық -
экономикалық аудандарға (мамандану және ... ... ... Бұл ... ... ... құрамы, климат, жер сапасы
және т.б және де ... ... ... ... қашықтық, сақтау
және өңдейтін өндіріс орындарының жеткілікті ... ... ... және т.б ... ... ... ... Осы
жағдайларға сәйкес ауыл шаруашылық өнімінің қай түрі ... ... ... ... ... ... аудан жобамен
өндірістің бес түріне маманданған. Бұл жерде ... ... ... ... ... ... салалары болып ... ... ... деңгейімен сипатталатын өнімнің бір немесе
екі түі өндіріледі.
АҚШ-тағы фермерлік қожалықтарды өндірістік ... ... ... ... байланысты көрсеткіштер қатарымен анықтайды. ... ... оның ... деңгейін, салалы құрылымын және шаруашылық
көлемін пайдаланады. Тауарлық деңгейі ... ... ... және коммерциялық емес болып бөлінеді. Бұл үшін экономикалық
сыныптау өнімін сату ... ... ... ... ... ... ... анықталады. 1 мың доллардан - 2,5 мың долларға дейін; ... ... ... ... 5 тен 10 мың ... ... 10-нан 20 мың долларға
дейін; 20-дан 40 мың долларға дейін; 40-тан 100 мың долларға ... 100 ... мың ... ... және 250 мың доллардан жоғары. Бөлудің шекаралық
көрсеткіші 40 мың доллар деңгейіндегі өнімді сату ... ... ... ... осы ... ... фермерлер қожалықтарды коммерциялық емес
түрін жатқызады, себебі алынатын өнімнің құны фермердің жағдайын ... ... және ол ... ... ... ... ... Өткізу көлемі 4 мың доллардан ... ... ... ... ... олар ... уақытта АҚШ-тағы ... 28% ... және ... ... ... 90%-ын өндіреді.
Тауарлық өнім көлеміне байланысты АҚШ-тағы фермерлік қожалықтар үш
түрге бөлінеді: қарапайым ... ... ... ... ... ... ... пайдаланушы тауарлы фермалар; акционерлік
капиталға және жалдамалы жұмыс күшіне ... ... ... ... ... де ... өнімнің сату көлемімен
анықтайды. Осы ... ... ... үш ... ... ұсақ - өнімнің
көлемі 40 мың долларға дейінгі және орташа жер көлемі 70 га; орта - ... 100 мың ... ... және 260 га; ірі — 100 мың ... ... 580 ... ... қожалыктардың типін бөлудің негізгі белгісі олардың
салалық құрылымын қалыптастыру болып табылады.Өндірістік ... ... ... ... ... ... бір түрін
немесе тобын сатудан түскен табыстың фермадағы бүкіл ауыл шаруашылық ... өнім ... ... ... сала ... үлес ... түсетін жылдық жалпы табысына ... ... ... Бұл ... ... ... ауылшаруашылық өнімін сатудан
түскен жалпы табыстың 50% және одан көбі өнімнің ... бір түрі ... ... ... тауарлық формаларды жатқызады. Бұл көрсеткіш бойынша
АҚШ-та фермерлік қожалықтың мамандануының екі ... ... тар ... ... ... мамандану) және көп салалы (бірнеше саланың үйлесуі негізінде).
Тар мамандануда ферма өзі ғана толық белгілі бір өнімді ... ... ... ... темекі және т.б.) заттық деп, және функционалдық деп
— бірдей ... ... ... бір ... ... орын алуы деп ... ... уакытта АҚШ-тағы ком-
мерциялық фермалардың 96%-ін тар маманданған кәсіпорынға жатқызады. Оны
үстіне ... ... ... тауарлы өнім құрылымында үлес салмағы ... ... мен ... ... (технологиялық және техникалық
параметрлер бойынша) ... ... ... ... ... ... ... барлық үш формасын қолдану мен ... ... ... ... өту ... ... ... жіктелуі мен өндірістік
типтендірудің ... ... ... осындай. Біздің кейбір
аграршы-экономистеріміздің ... ... ... ... ... ... Австралия және Батыс Еуропаның көптеген елдерінде де
фермерлік шаруашылықтарды жіктеу мен ... ... ... дамыған елдердегі фермерлік өндірісті дамыту тәжірибесін зерттей
отырып, ... ... ауыл ... типтендіру мәселелеріне
өзгерістер енгізгенде оларды мына төмендегі жаңа ... бөлу ... ... а) отбасылық шаруа (фермер) ... б) ... ... жасауда екі және одан да көп меншік иелерінің фермалары;
в) өнім өндіру мен өңдеу жөніндегі ауылшаруашылық акционерлік ... ... г) ... ... да ... шаруа (фермер) қожалықтары ... ... ... ... күнделікті басшылықты жүзеге асыратын, тиісті капитал
мен қажетті жұмыс күшінің едәуір бөлігін ... жеке ... ... ... ... ... ... жасайтын біріккен шаруа (фермер) қожалықтары
көпменшікті құрылымдар болуы мумкін. Ауыл шаруашылығы өнімдерін өндіру және
өңдеу кәсіпорындары көпменшікті немесе акционерлік ... ... ... ... да ... ... қожалықтары ірі кәсіпорындардың,
ғылыми-зерттеу ұйымдарының ... ... ... ... ... ... ... шығатыны, біздің республикамызда шаруа (фермер)
Қожалықтарын құрылуы және қалыптасуы ... ... ... мен ... ... ... ... жасау үшін отандық аграршы-
экономистеріміздің теориялық мұрасын және осы ... ... ... оң ... сараптап, қажетті жерлерін алу керек деп санаймыз.
Батые елдерінің тәжірибесін біздің жағдайымызға ... ... салу ... еді. ... егер ... ... ... байланысты
аграрлық өндірістің дамуының жалпы заңдылықтары бар болса, онда ... ... де, ... де ... ... дұрыс болар еді. Қоғамның
әлеуметтік-экономикалық жалпы жүйесі ... ... ... ... ... мен ... ұйымдастырудың жекелеген
субъективті элементтерінің ұқсастығы және оның ... ... ... ... мемлекеттік қолдау, шетелдік тәжірибеде мақсатына
қарай топтастырылып ... ... ... ... аграрлық кешені
үшін маңызды тұстарын қарастырып шығайық:
- өнім өндірушілер табысына қолдау жасау. Оған ... ... ... ... ... ... ... (компенсация);
табиғи апаттардан келген шығынның орнын толтыру төлемдері; өндірісті қайта
ұйымдастырумен ... ... ... орнын толтыру төлемдері
(егістік алқаптарының қысқарғаны үшін төлемдер, малдарды еріксіз сою т.б.);
- баға ... ... ... азық-түлік нарығына әсер ету
шаралары, соның ... ауыл ... ... ішкі ... және ... қолдау жасау; квота мен тарифтерді белгілеу; ... ... ... ... ... ... арқылы араласу;
- шығындардың ... ... ... ... ... өндірушілерге субсидиялар болу; тыңайтқыштар, жем-шөп және улы
химикаттарды ... ... ... ... беруді қалыптастыру және
меншікті сақтандыруға ... ... ... ... ... жасау. Бұл шараларға мемлекеттік қаржының
есебінен нарық бағдарламаларын жасау мен оны жүзеге ... ... ... ... ... ... ... кешенінің өнімдерін тасымалдау
және басқа да транспорттық жұмыстар жургізуге кететін шығындарға ... ... ... ... ... ... жағдай жасау. Оған ұзақ мерзімдік
сипаттағы шараларды мемлекеттік ... ... ... ... тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді: шаруашылық құрылымдары мен
ирригациялық жобаларды жүзеге асыру шығындарын және ... ... ... ... ... ... бірлестіктерін ұйымдастыруға жағдай
жасау.
- аймақтық ... ... ... Бұған өндірісті дамыту
үшін мемлекеттік бағдарламаларды жүзеге асыруды қаржыландыру ... ... бұл түрі ... мүше ... АҚШ-та және Канадада
қолға алынған.
- макроэкономикалық саясат. Бұл топта аграрлық өнеркәсіп ... ... ... ... ... болмайтын, бірақ оның
қызметіне әсер ететін әдістер арқылы жеңілдетілген салық ... ... ... ... ... ... ... жандандыру және т.б. шаралар
қаралады.
Ауыл шаруашылығы тауар өндірушілерін жан-жақты қолдау көптеген дамыған
мемлекеттердің ... ... ... ... болып табылады.
Сонымен қатар көптеген экономикалық тетіктер арқылы ауыл ... ... ... жағымды коньюнктурасын және ауылдық жерде
тиімді нарықтық инфрақұрылым қалыптастыру негізінде ... ... ... ... ... ... ... өндіріс құрылымың
жақсартуға арналған субсидия бөлу, аймақтық бағдарламаларды жасау және
жүзеге асыру, ... ... ... ... ... экономикалық
қатынастарды жаңартуға қажетті жағдай жасайтын макроэкономикалық ... ... ... ... ... ... жаңа ... саясатын қалыптастырғанда маңызы жоғары болып отыр
Қазіргі уақытта материалдық-техникалық ... мен ... ... арасында баға және табыс тепе-теңсіздігі болғандықтан
көптеген ауыл шаруашылығы тауар ... ... ... туындады. Сондықтан мемлекеттік қаржыландыру көлемін анықтаған
кезде аграрлық сектор ... ... ... ... қарай
экономиканың басқа салалары арасында бірінші кезектегі басымдылығы болуы
тиіс.
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... Ү. ... ... – Алматы, 2003 жыл.
2. «Қазақстан тарихы» очерктер. Алматы, «Дәуір» 1994 жыл.
3. «Агробизнес» теориясы мен тәжірибесі. Алматы, ... 1997 ... ... журналы. 10-11 бет. 2002 жыл.
5. «Агробизнесті ұйымдастыру» С. ... ... 2001 ... ... 10-14 бет. №10.

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Агробизнесті мемлекеттік реттеудің қажеттілігі11 бет
Аграрлык реформа және ауыл шаруашылығындағы экономикалық тұрақтылық28 бет
Агробизнес 13 бет
Агробизнес мәселесі8 бет
Агробизнес туралы13 бет
Агробизнес қызметінің теориялық негіздері29 бет
Агробизнесті жоспарлаудың теориялық мәні24 бет
Агробизнесті ұйымдастыру және оны жетілдіру жолдары24 бет
Агроөнеркәсіп пен агробизнес интеграциясы40 бет
Ауыл шаруашылығын қолдау саясаты3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь