Монополия мен табиғи монополия

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

1. МОНОПОЛИЯ МЕН ТАБИҒИ МОНОПОЛИЯНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ
1.1. МОНОПОЛИЯ ТҮСІНІГІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.2. ТАБИҒИ МОНОПОЛИЯ НЕГІЗДЕРІ ... ... ... ... ... ... ..

2. ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ТАБИҒИ МОНОПОЛИСТЕР ЖӘНЕ ОЛАРДЫ РЕТТЕУ
2.1. ТАБИҒИ МОНОПОЛИЯНЫҢ КЕРЕКТІГІ ЖӘНЕ МОНОПОЛИСТ КОМПАНИЯЛАР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2.2. МОНОПОЛИЯҒА ҚАРСЫ ЗАҢ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..

3. НАРЫҚТЫҚ ЭКОНОМИКАСЫНА ӨТУ КЕЗІНДЕ МОНОПОЛИЯНЫҢ АТҚАРАТЫҢ РОЛІ
3.1. НАРЫҚҚА ӨТУДЕГІ МЕНШІК МӘСЕЛЕСІ ... ... ... ... ... ... ... ..
3.2. МЕМЛЕКЕТТІК МЕНШІГІН АЛУДЫҢ АЛҒЫШАРТТАРЫ ... ... ...

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Рыноктық экономиканың мән-мағынасы бұл әрине бәсекелестік . Ол рыноктық субъектілердің экономикалық бақталастығы және де қоғамдық өндірісті реттеудің басты құралы болып табылады. Бірақ белгілі бір кезеңде бәсекелестіктің өзі монополияны туғызады.
Таза монополия мен таза бәсекелестік бұл бір-біріне қарама- қарсы түсініктер. Монополия мен бәсекенің де жақсы да, жаман да жақтары бар осылардың жақсы жақтардан дамуға қолдау, ал жаман жақтарын шетте, ішкі және сыртқы бәсекелестіктің қатынастарын белгілеу. Бұл өте күрделі мәселе,монополияның іс-әрекетін реттеу жәнеде бәсекелестікті қорғау жүесі антимонополиялық саясат деп аталады. Мемлекет ерте заманнан бері моноплияның іс-әрекетін шектерін заңды түрде белгілегісі келді.
Қазақстан Республикасы, әкімшілік басқару жүесінен өзіне мұра етіп шаруашылық қатынастардың бұзылуы және де басқада жағымсыз процесстер алды. Осының бәрі елімізді бұрын болмаған әлеуметтік-экономикалық дағдарысқа әкелді. Өзін - өзі басқару тәжірбиеміз болмағандықтан осы мәселелерді шешу, антимонополиялық реттеуді қиындата түсті. Сонда да Қазақстан ТМД елдерінің ішінен бірінші болып 1991 жылы монополиялық іс-әрекетті реттеу туралы заң қабылдады.
Қазақстан нарыққа өтүге дайындалып жатқанда монополия мәселесіне көп көніл бөлуі керек. Себебі бұл жерде халық, қоғам мүдесі тұр. Қазіргі таңда мемлекет үшін ең юасты мәселелердің бірі-бұл табиғи монополия мәселесі. Сондықтанда өзімнің курстық жұмысымның тақырыбы ретінде таңдап алғанымның бірден-бір себебім.
Монополия ұғымы өзінің кең мағынысында, бір сатушы және де оның тауарының алмастырушының болмауы мен бірнеще сатып алушы. Бұл жерде монополист фирма көптеген артықшылықтарға ие болады.
Мысалғы фирма өз тауарына бағаның жоғары деңгейін орната алады немесе тауар өндірісің қысқарта алады. Ал фирманың бұндай әрекетінен әрине қоғам зиян щегеді.сондықтанда қазіргі таңда осы табиғи монополистердің іс-әрекетін бақылау мәселесі тұр.осы жұмысымның келесі бөлімдерінде мен табиғи монополия туралы түсінік беріп, қазіргі кездегі Қазақстандағы табиғи монополист фирмалар туралы сөз етемін. Осы табиғи монополияның қазіргі таңдағы қажеттілігі, Қ.Р-сының монополияға қарсы саясаты, табиғи монополист фирманың іс-әрекетін бақылау және де нарыққа өтү кезеңінде монополияның атқаратын ролін көрсетемін.
1. Мухамедиев Б.М. Микроэкономика.-Алматы,2003.-154-159б.
2. Мамыров Н.К. Микроекономика.- Алматы,
3. Мамыров Н.К. Проблемы развития экономики и образования в Казахстане.- Алматы,1998.- 78б.
4. Қадыров М.Н. Қазақтелеком-ең ірі монополист //Континент журналы.- 2003.-№1.,-11-12б.
5. Қазақстан Республикасының азаматтық кодекс.-1998.
6. Сулейменов Ә.К.«Азон» тоо «Шуйский» СХТОО потерпели поражение // Казахстанская правда.-2002.- №14. май.-2б.
7 Ереженов Б. Будем ожидать снижения цен //Каз.правда.- 1998.-17июля.-1б.
8. Амренов М.Х. Итоги и перспективы экономики и жизни //Малый бизнес.-1997.- №42.-15б.
9. Фаретдинов Р.М. Политико-экономические отношения переходного периода в Казахстане //Саясат.-1998.-июль.- №7.-21б.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
...........................
1. МОНОПОЛИЯ МЕН ТАБИҒИ МОНОПОЛИЯНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ
1.1. МОНОПОЛИЯ ТҮСІНІГІ…………………………………….
1.2. ТАБИҒИ МОНОПОЛИЯ НЕГІЗДЕРІ……………………..
2. ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ТАБИҒИ МОНОПОЛИСТЕР ЖӘНЕ ОЛАРДЫ РЕТТЕУ
2.1. ТАБИҒИ МОНОПОЛИЯНЫҢ КЕРЕКТІГІ ЖӘНЕ ... ... ... ... ... ЭКОНОМИКАСЫНА ӨТУ КЕЗІНДЕ МОНОПОЛИЯНЫҢ АТҚАРАТЫҢ РОЛІ
3.1. НАРЫҚҚА ӨТУДЕГІ МЕНШІК МӘСЕЛЕСІ..............................
3.2. МЕМЛЕКЕТТІК МЕНШІГІН АЛУДЫҢ ... ... ... ... бұл ... бәсекелестік . Ол
рыноктық ... ... ... және де ... ... басты құралы болып табылады. Бірақ белгілі бір кезеңде
бәсекелестіктің өзі монополияны туғызады.
Таза монополия мен таза бәсекелестік бұл ... ... ... Монополия мен бәсекенің де жақсы да, жаман да жақтары бар
осылардың жақсы жақтардан дамуға ... ал ... ... шетте, ішкі және
сыртқы бәсекелестіктің ... ... Бұл өте ... ... реттеу жәнеде бәсекелестікті қорғау жүесі
антимонополиялық саясат деп аталады. ... ерте ... ... ... ... заңды түрде белгілегісі келді.
Қазақстан Республикасы, әкімшілік басқару жүесінен ... мұра ... ... ... және де ... жағымсыз процесстер алды.
Осының бәрі елімізді ... ... ... ... Өзін - өзі ... ... болмағандықтан осы мәселелерді шешу,
антимонополиялық реттеуді қиындата түсті. Сонда да Қазақстан ТМД елдерінің
ішінен бірінші болып 1991 жылы ... ... ... ... заң
қабылдады.
Қазақстан нарыққа өтүге дайындалып жатқанда монополия мәселесіне көп
көніл бөлуі керек. ... бұл ... ... ... ... тұр. ... таңда
мемлекет үшін ең юасты мәселелердің бірі-бұл табиғи монополия ... ... ... ... ... ... ... алғанымның
бірден-бір себебім.
Монополия ұғымы өзінің кең мағынысында, бір сатушы және де ... ... ... мен ... ... ... Бұл ... фирма көптеген артықшылықтарға ие болады.
Мысалғы фирма өз тауарына бағаның жоғары деңгейін орната ... ... ... қысқарта алады. Ал фирманың бұндай әрекетінен әрине
қоғам зиян щегеді.сондықтанда қазіргі таңда осы табиғи ... ... ... ... ... жұмысымның келесі бөлімдерінде мен табиғи
монополия ... ... ... ... кездегі Қазақстандағы табиғи
монополист фирмалар туралы сөз етемін. Осы ... ... ... ... Қ.Р-сының монополияға қарсы саясаты, табиғи монополист
фирманың іс-әрекетін бақылау және де ... өтү ... ... ролін көрсетемін.
1. МОНОПОЛИЯ МЕН ТАБИҒИ МОНОПОЛИЯНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ
1. МОНОПОЛИЯ ТҮСІНІГІ
Монополия бұл басында айтып кеткендей 1 сатушы бірнеше ... ... Ал ... туралы толық түсінік берейін.
1. өндірісте бір ғана фирма бар болғандықтан «фирма » және ... тең емес .
2. ... ... ... барлық сұранысқа жауап беретін ... ... және ... ... ... ие ... оның ішіне
бағаны бақылау қызметі жатады. Бұл ... ... өзі ... ... ... көтеруге толық құқы бар, соның өзінде оған ... ... ... ... ... ... жол ... Бұл жағдай
әкімшілік – құқықтық және экономикалық ... ... ... болсақ, дасқа фирмалардың шығуына кедергі ... ... бір ... ... сол ... тауарына патент беруі немесе қуқық
беруі;
2) тауарды өндіруге байланысты фирмаға мемлекеттік лицензия беру;
3) толық ресурспен қамтылуы . ... ... ... ... Де ... ең ірі ... ... дүниежүзіндегі алмаз шығару
өндірісінің көп бөлігін қолына ұстап отыр. 20 – шы ... ... ... ... ... ... ... 100-пайызға
дейін үстемдік етті. Соның ... бұл ... 1940 ... ... ... сол ... ... – ның капиталының болуы. Себебі кейбір өндіріс
көздері алғашқы инвестицияны кажет етеді. ... ... ... ие бола ... ... өнімдерінің алмастыратын тауар болмайды. Мысалы ретінде
бриллиянты алуғ болады;
Монополист фирманың мінез-қуқын зерттей ... мына ... ... фирма әрқашанда өз өнімің сол бағамен сатады, яғини өзгертпейді деген
сөз;
2) Фирма барлық ақпаратқа ие ... ... ... ... баға
өзгергенде тұтынушылардың әсерің таба алады. Басқа сөзбен айтқанда
фирма өз ... ... ... құрастыра алады. Сонымен қатар
фирма маркетингтік зерттеулер жүргізіп, тұтынушылардың сұранысың дәл
тауып айтады. Сұраныс қисығың біле отырып монополост, ... ... ... ... ... ... ... монополист өз өнімдеріне кез келген бағана орната бермейді.
Себебі оны монополияға қарсы ... ... ... Егер ол ... ... ... онда сұраныс қисығы оған тұтынушылар сатып
алатың бағаны көрсетеді. Сонымеи қатар монополист бағаны ... ... ол ... ... ... ... ... Сондықтанда монополия жағдйынды
фирма бірдей уақытта өндіру көлемін және баға саясатын оңтайлы ... 1 ... біз ... тауарына сұраныс қисығын көре аламыз.
1 сурет. Монополист тауарына сураныс ... ... ... ... ... ... бар екенін көруге
болады. Әр монополист өз жағдайын ... ... ... тырысады. Олар әрине бағаны ғана көтере бермейді сонымен
қатар жаңа техпологиыны пайдаланып және көлемін ... ... ... бір ... әғини пайданың оптималды денгейіне ұмтылады.
2. сурет. Жалпы табыс пен жалпы шығындар.
Фирманың мұндай әрекеті тұтынушығы қолайлы ма жоқ ... ... ... НЕГІЗДЕРІ
Кейбір жағдайларда мемлекет фирмаға монополисттік жағдайын сақтап
қалуға ... ... ... оның қізметін қатты бақылауға алады. Мұндай
жеңілдіктерге табиғи монополия нарығындағы фирмалар ие.
Табиғи монополоияға ... ... ... ... ... ... жатады. Олар:
1) өндіретін немесе өндейтін ... ... ... ... ... газ, түсті және қара металдар, көмір және
т.б.)
2) қаруды өндіретін, сонымен қатар жарылғыш заттар, ... ... ... ... ... ... ... Машина және темір жолдар, электр беру ... ... ... және ... да ... ... ... субъектілер.
4) Қалалық қоғамдық – транспорттарда қызмет көрсететің ... ... ... ізке ... ... ... ... енді табиғи монополияға анықтама беріп ... ... ... нарықта бола алады, егер бір фирма басқа фирмаларға қарағанда осы
нарықты ... ... ... ... монополияға жоғарғы капитал салымы тән. ... ... ... ... жетпейді. Табиғи монополияға ең томенгі
шығындар тән. Фирма капитал құю арқылы өндіріс көлемін көбейте ... ... ... жоғары пайдаға ие болады.
Теңбе-тең баға қоғам үшін тиімді емес, ал қоғамының оптималды бағасы
фирмаға тиімді емес. Бұл қарама-қайшылықты ... ... ... ... ... ... жолы ... шығындыар негізінде бағаны
қалыптыстыру керек, яғини Р=МС
3. ... ... ... ... ... ... монополия орында турып, саладан шығу қаупінен
қутылады, бірақ дегенмен қоғам шығыннан қутыла алмайды.
Ал басқа да ... бар, ол ...... ... орташа
шығындар негізінде қалыптастыруы, Р=АС. Бұдан қоғам ұтады, өйткені бул ... ... ... төмен. Фирма шығынға сәйкес келетін
табыс табады. Осының ... ... ... ... ... ... ие ... /1,154-159/
2. ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ТАБИҒИ МОНОПОЛИСТЕР ЖӘНЕ ОЛАРДЫ РЕТТЕУ
2.1 ТАБИҒИ ... ... ЖӘНЕ ... ... ... ... ... табиғи монополия жатқызуға болатындығы
туралы көп талас – тартыс туған болатын. Табиғи монополияның ... жақ, ... мен ... ... ... ... капитал салымы мен аңықталған шығындарын ығыстырады. ... ... ... ... ... ... ... нарықта
үстемдік етуі ақталмаған.
Ал табиғи монополияның сақталуына жақтас болған адамдар ... 1) ... ... сақталуы мемлекеттің маңызды
стратегиялық мүддесіне септігін тигізіп, ... ... ... ... Оның ... ... ... қару өндіру,
коммуникация, траспорт т.б. жатады. 2) ең ... ... ... ... ... мен ... жол ашылады деп ... ... ... үшін ... болады.
Ғалымдардың айтуынша барлық адамдардың осы ... ... ... үшін баға ... ... ... деп ... /3,78/
Табиғи монополияны реттеудегі маңызды әдістері бұлар: бағаны реттеу,
пайданың шектіденгейін қалыптастыру, акциялярды бақылау, ... бір ... ... енді ... ... фирмалар және компаниялар туралы сөз
етейін. Ең ... ... ... ... ... ... - ... ең ірі байланыс тасымалдау қызмет
көрсететін табиғи монополист. Бұл компания ... ... ... ... ... және халықарылық телефон байланыс қызметін
көрсетуде. Қазірде «Қазақтелеком» - ең ірі және тез ... келе ... Бұл ... 31 ... ... жұмысшы істейді.
«Қазақтелеком» алдына мынадай мақсаттар тұр:
1) Қ.Р-сын ең қазіргі замаңға техникалармен қамтамасыз ету;
2) ... ... ... жоспарлау, басқару, жетілдіру әрекетің
жасау;
3) Басқа да ... ... ... ... ... ... акционерлық қоғамы. Телевизиялық
және радио бағдарламарың тек қана ... ... ... ... - телекомуникациялық компания. Бұл ... ... ... және ... ... щығару, тарату қызметімен
айналысады. /4,11-12/
2. МОНОПОЛИЯҒА ҚАРСЫ ЗАҢ
Монополияға қарсы заң жинағы Қазақстандағы жаңа ... ... ... ... заң ... ... жұмысына» күдікпен
қараймыз. Басқа дамыған ... ... ... ... заң ... ... өміріне әсер ете алмайды. Бірақ, ... ... ... ... ... ережелері теқ қана
қоғам үшін маңызды емес сонымен ... ... ... органдарға маңызды
септігін тегізеді.
Мысалға үшін Қ.Р-нын Конституциясында «кез келген кәсіпкер еркін жұмыс
істеуге, өзінің жеке ... ... ... ... ... құқы ... жұмысы бақылауға алынады және заңмен қорғалады» деп жазылған.
1991 жылдың 11 ... Қ.Р- ... осы ... ең алғашқы арнайы
«бәсе келестіктің дамуы және монополия ... ... ... ... заң қабылданды. Бұның өзі заңгерлердің «бәсекелестікті
қорғау және қолдау» керек екендігінен туған мәселе болатын.
Заң бойынша ... ... деп ... ... ... ... қызмет;
2) бәсекелес кәсіпкердің қызметіне шек қою;
3) бәсекелестердің әділетсіз келісімдері;
4) ... ... ... ... орнату;
6) бәсекелестердін бірігуі.
Осыдан заңның бір әлсіз жері байқалады. Ол ... ... ... және ... баламы түсініктер болып табылмайды. ... ... ... даму ... ... – ең ... даму
деңгейінде бәсекелестіктен өсіп шығады.
Нарықтық экономикада табиғи монополияны ... ... ... ... жылы ... Президентінің жарлығымен «табиғи монополия» туралы заң
қабылданған болатын.
Азаматтық кодекстің 2-ші бабынды «мемлекет кәсіпкерліктік ... және ... оған ... береді» деп жазылған. Заңды және
бәсекелестікті бұзуға, тұтынушылардың ... ... ... ... ... заңмен тоқтатылады.
Сонымен қатар моноролияға қарсы саясатта жазалау шараларыда қолданылады.
Мысалға: әкімшілік ... ... ... ... ... ... ... жеке басына қолдану, монополияға қарсы
заңды бұзу заңмен ... және ... ... деп ... ... ... мен, ... формасына қарамастан
монополияға қарсы комитеттің қатты бақылауында болады. Егер заң бұзылған
факті тіркелсе, онда субъектінің ... ... ... ...... қызметіне араласпайды, тек фирманың ... және ... ... қадағалайды.
1993 жылы Қ.Р-нін Президентінің жарлығымен мемлекеттік ... ... ... жылы бұл ... 4 ... бөлінген болатын. Олар:
монополияға қарсы саясат; бағаны реттеу; тұтынушылардың құқықтарың қорғау;
шағын ... ... Бұл ... Қ.Р-сынін экономика және сауда
министирлігіне кірген болатын, ал 1998 жылы ... ... ... жоспарлар және реформалау агентігінің құрамына енді.
1998 жылдың ортарарына таман Қ.Р-нын Президенті өзінің жарлығымен
энергетика, ... және ... ... ... қана ... өз
алдана орталық атқарушы орган статусын беріп, Қ.Р-сынын табиғи ... және ... ... ... ... деп ... өзгертті.
/5/
Комитет шаруашылық субъектілірдің бағасын ... ... ... ... өзі ... ... ... жоғарлатқысы келсе, онда
ол комитетке барлық есеп материалдарын тапсыру керек.
Мемлекеттін, табиғи монополияны реттеу бөлімінің ... бір ... ... қарастырып, бағаны өсіруге рұқсат беріп немесе қайтару
шешімін беру керек.
Фирма ... ... ... ... ... комитет келісімінсіз өзгертсе,
щсының арқасында заңсыз ... ... онда ... ... ... Екі жал ... ... табылған барлық пайда бюджетке құйылады.
Сонымен қатар, суммамен бірге бюджетке сондай мөлшерде айыппұл құйылады.
Егер заң бұзушылық қайталанатың болса, онда ... 3 есе ... ... ... баға бұзуы болып төмендегілер табылады:
1) өнімге сұраныс болсада, айналымнан алынуы, оның салдарынан дефицит
тудыру үшін өндіріс көлемін ... ... ие өнім ... ... ... ... бағаны бұзу және т.б.
Монополияға қарсы комитет әрқашанда монополист ... ... ... ... қатаң бақылауға алады. Монополияға қарсы
комитеттің басты мақсаттары болып төмендегілер табылады:
1) табиғи монополияның субъектілерінің қызметін ... ... ... ... алу, ... жағдайын жеке басына
қолдануды жою;
3) мемлекеттік органдардың акылы қызмет көрсетуін бақылау;
4) мемлекеттік ... ... бар ... қызметін бақылау;
5) табиғи монополия субъектілерінің қызметінің құықтық – нормативтік
жаған ... яғни ... ... ... ... ... үшін, заңға тартылған монополистер
бюджетке 115 422 595,7 теңге құйу керек еді. Бірақ, ... ... ... 352,6 теңге. Мопонолияға қарсы заңды бұзғаны үшін айыппұл бюджетке көо
түсу керек десек, ең ... ... ... ... ... ... де коррупция, яғни пара беруді тиіып салу керек.
Жоғарыда айтып кеткендей шаруашылық субъектілер арасында заң ... көп ... ... ... ... ... ... кезде мына
фактілерді анықтады. Тіпті электр ... ... ... да, ... ... ... ... торгового оборудования» АҚ элекр энергиясынан мұқтаждық
көріп келеді. Ең басында элекр энергиясы белгілі бір ... ... ... ... мүлдем тоқтатқан көрінеді. Осының кесерінен кейбір
зауттар жұмысын тоқтатып, ал жұмысшыларын ақысыз демалысқа жіберді.
Осы сәтте фирма – ... ... ... ... ... қана қоймай, осы мерзім ішінде фирма шығындарының орның толықтай
толтыру керек. Егер монополист ... онда ... шарт ... ... ... ... заңдар елеміздің нарығында бұзылуда. «Қазақстан әуе
жолы» авиа компаниясын текскрген кезде келесі ... ... ... ... ... сатылатын билет, Қ.Р-ның немесе ... ... ... ... екендігі анықталды. Қ.Р-ның «тавиғи
монополия туралы » заңында айтылған ережелерге ...... Ал ... ... ... болатың «кез келген тұтынушы арнайы комитет орнатқан
бағаға сәйкес қызметті немесе тауарды ... ... ... заң ... ... жиі ... «табиғи монополия туралы » заңына сәйкес баға (тариф) орнату
арқылы табиғи монополияның шаруашылық қызметін реттейді.
Жаңа заң бойынша ... ... ... ... қызметке
сәйкес клмейтін басқа бір фирма (компания) тартуға болмайды. ... ... ... ... ... ... зейнетақылық, сақтандыру компанияларынаң қурамынан шығуын
талап етті.
Қазір монополияға ... ... жаңа ... ... ... ... пен ... арасында келісім шарт жасасуы. әзірге ... ... ... ... ... ... ... өзінің
міндеттерінің атқарылуын талап етеп ... ... ... көмектесе
алмайды. Егер бұл жоба жжүхеге асса, онда тұтынушы мүдесі максималды
қорғалады./7,2/
3. НАРЫҚТЫҚ ЭКОНОМИКАСЫНА ӨТУ ... ... ... ... ... ӨТУДЕГІ МЕНШІК МӘСЕЛЕСІ
Қазақстан экономикасында бәсекелестік ортаны дамыту үшін ... ... ... ... ... алғышарттарының бірі болып, меншік деген
қатынас ... ... ... және ... ... жеке ... ірі ... бөліп, өз алдына структураларға ... ... ... ... ... ... ... ие болды. Бәрі
білетіндей нарықтық қатынасқа өтүдің алғашқы уақытында, ... ... ... бөлу - өзің - өзі ... ... процесс өндірісаралық
қатынастарды бұзбау үшін, және өндірістің құлауін болдырмау ... ...... ... сол ... ... ... қарсы саясат монополистердің қызметін өндірілетін өнім ... ... ... ... Сонымен қатар саясат ... ішкі ... баға ... ... ... ... ... /8,15/
3.2 МЕМЛЕКЕТТІК МЕНШІГІН АЛУДЫҢ АЛҒЫШАРТТАРЫ
Мемлекет меншігін алудын алғы шарттары ... ... ... және ... еді. Нарықтық меншік субъектілерді көбейту арқылы,
бәсекелестік ортаны дамытуға талпынуы.
Шынында да, нарықтық экономика турақты даму үшін ... ... ... ... меншік болған кезде, кез-келген азат өндірісті меншігім
деп есептеді, бірақ меншік иесі сезімі болмады.
Мемлекеттік ... жою ... ... оның монополиылық жағыдайын
ығыстыру керек. Осының өзі әр-түрлі меншік формаларының ... ... ... алу ... ... ... бағытталған
маңызы бар бәсекелестік орта ... ... ... ... ... ... қажет. Бұл заманда бір меншік формасы бар монополия,
бір фирмалы өндірустік қатынас экономика басқару бір ... жоқ.. ... ... ... ... бірігуі бар. Мемлекеттік
сектор, жеке капитал үшін ... ... ... ... ... өз пайда түсүінде. Бұларға (энергетика, транспорт, байланыс, білім
беру, денсаулық сақтау т.б. ... ... ... мемлекеттік және жекеменшік формаларының
мықты жақтарын қарастырк қажет. Мемлекеттік ... ... ... ие. ... арқасында дамудан техникалық және экономикалық
тенденцияларын анықтайды.
Жеке меншік нарықтың ... ... ... ... ... ... тез ізжейді.
Әлемдік тарих мемлекеттің және жекеменшік қатынастарының ... ... ... ... ... ... ... Франция, Ұлы Британия
үкіметтері өздерінің тауар өндірүшілерінің американдық ... бола ... ... ... бар өндіріс салаларын
ұлттандыру саясатын қолдаған.
Нарықтық экономиканың ... ... ең ... ... ... тауар
өндірушілер арасындағы бәсекелестік./9,21/
ҚОРЫТЫНДЫ
Монополия проблемасы қазіргі күні кез келген қоғамды, ... ... ... ... ... ... ... қоғам, қарапайым
тұтынушылар зардап шегеді. Бұлай дейтінім, ... ... ... азайтып арнайы дифицит туғызып тауар бағасын көтереді.
Монополисттерді қатан бақылауға алуға болады. Моноплия болған ... ... ... ... ... Сол үшін ... ... десек, ең әуелі
шағын бизнесті дамыту керек. Оларды монополисттердін қысымынан құтқарып,
оларға ... ... ... жол беру ... Ол ... ... жаң-жақтан
қыспай, неше түрлі кедергілерді алып тастау керек. Олар : салық полициясы,
санэпидемстанция, өртке ... ... ... ... ... ... ... қажет, бірақ жаңа дамып келе жатқан кәсіпкерге қайта-
қайта беріп, заңсыз тексеру салып, ... алып ... ... ... кәсіпкер заңсыз әрекеттер жасайды. Сонымен қатар банктердің ... ... ... ... ... ... ... жақтары да бар. мысалға алатың болсақ,
дүниедегі дамыған елдердің монополистері үлкен жетістіктерге ... ... ірі ... ... ... ... » , «Шевролет»,
жапонияның «мицубиси» компаниясы ... ... ... ... ... Осы ... ... үлкен техникалық жетістіктерге жетіп
отыр.
Менің ойымша, табиғи монополия біз үшін қазіргі таңда кажет, ... ... ... ... тек ... көп ... ететің
салаларда. Мысалы бізге, қазіргі кезде, бірнеше машина, күрделі техниканы
шығаратың зауаттар салғанша, бір ірі ... ... жөн, ... біздің
тауарлар тек еліміздің нарығынды бәсекелесе алатын ғана ... ... ... ... бәсе келес нарығында тауарлар өндіреалатын
боламыз. Ал фирманың бәсе ... ... ... компаниялары болады.
Сондықтанда өндірісті көтерейік десек мемлекет монополистерге ... ... ... ... ... ... алуы тиіс.
Біздің қазіргі таңда тұрған ең басты ... ол осы ... ... ... және де ... ... ... табиғи
монополия тек кейбір салаларда болуы керек, сондықтан да осы ... ... ал ... ... ... ... ... тауарларды
өндіру саласында олар тамақ, киім, қызмет көрсету, тағы осы ... ... ... ... ... дамытуымыз қажет.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР:
1. Мухамедиев Б.М. Микроэкономика.-Алматы,2003.-154-159б.
2. Мамыров Н.К. Микроекономика.- Алматы,
3. Мамыров Н.К. Проблемы развития экономики и образования в ... ... ... М.Н. ... ірі ... ... ... 2003.-
№1.,-11-12б.
5. Қазақстан Республикасының азаматтық кодекс.-1998.
6. Сулейменов Ә.К.«Азон» тоо «Шуйский» СХТОО потерпели ... ... ... №14. май.-2б.
7 Ереженов Б. Будем ожидать снижения цен //Каз.правда.- 1998.-17июля.-1б.
8. Амренов М.Х. Итоги и перспективы экономики и жизни ... ... ... Р.М. ... ... ... ... в
Казахстане //Саясат.-1998.-июль.- №7.-21б.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Табиғи монополия және ондағы фирмалардың iс-әрекетi10 бет
Табиғи монополияны мемлекеттік реттеуді жетілдіру72 бет
Қазақстан Республикасының көлік саласында табиғи монополия құрылымдарын мемлекеттік реттеу77 бет
Монополия және монополиялық билік23 бет
Монополия ұғымы және оның жетілмеген бәсекелі рыноктағы орны40 бет
Энергияны тиімді қолдану4 бет
Қазақстан Республикасындағы монополиялардың іс әрекетін мемлекеттік реттеу68 бет
Қазақстан Республикасының көлік саласын ұйымдастыру99 бет
Қазақстан Республикасының монополияға қарсы жүргізілетін мемлекеттік шаралар жүйесіне және оларды жүзеге асыру әдістерінің негізін қалыптастыру ерекшеліктеріне талдау жасау93 бет
Монополия табиғаты және монополияға қарсы саясаттың маңызы20 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь