Халықаралық қатынастар мен сыртқы саясат

Бұл тақырыпта жиі кездесетін, мағына жағынан жақын үш ұғым бар. Олар — сьіртқы саясат, халықаралық саясат, халықаралық қатьінастарЛСондьікхан алдымен соларға түсініктеме беріп алайық. Жалпы, бұл ұғымдар саясаттануда жете зерттелмеген. Бірақ олардың арасында айтарлықгай айырма бар. Сыртқы саясатқа жеке мемлекеттердің дүниежүзілік дәрежеде жүргізген іс-әрекеттері жатады. Халықаралық саясатад мем-лекеттік не топтық мүдделерді жүзеге асыруға бағытгалған мемлекеттер, жеке адамдар және т.б. арасындағы қоғамдық қатынастар кіреді. Халықаралық қатынастар деп халықтар, мемлекеттер, мемлекеттік жүйелер арасындағы дүниежүзілік деңгейде жүргізілген саяси, экономикалық, қққыктық, дапломатиялық, әскери, мәдени байланыстар және оларды ісқе асырушы әлеуметтік, экономикалық, саяси күштер мен ұйымдардың өзара қатьшастарының жиынтығын айтады.
Бұл айырмашылықтар, біріншіден, халықаралыққатынастар-ға қатысушылардың, оларды іске асырушылардың (субъектілердің) көбеюіне байланысты. Мысалы, сыртқы саясатты жеке мемлекеттер жүргізеді. Ал халықаралық саясатқа мемлекеттік ұйымдар мен қатар саяси партиялар мен қозғалыстар, әлеуметтік топтар мен жеке адамдар және т.б. мемлекеттік емес ұйымдар қатысуы мүмкін. Екіншіден, халықаралық қатынастарда сыртқы жәнехалықаралық саясаттардыңнегізгі, түпкі бастамасы, принциптері қаланады. Бұл бағыт, бағдарламалар сыртқы және ха-лықаралық саясаттар арқылы нақтыланады және жүзеге асырылады.
Қазіргі кезде әлемдік саясатты жүргізуде қоғамдық-саяси ұйымдар мен қозғалыстардың белсеңділігі артьш келе жатыр дедік. Бірақ халыңаралық қатынастарда негізгі рөлді мемлекет атқарады. Себебі, ол белгілі бір әлеуметгік топтың немесе саяси ұйымның емес, жалпы қоғамның мүддесін қорғайды Сондық-тан оған басқа елдермен сыртқы саясатты жүргізгенде келісім-шарттар жасау, соғыс ашу және т.б. занды түрде іске асыруға мүмкіндіктер беріледі
Мемлекеттердің халықаралық қатынастарыңдағы жағдайы, ондағы
        
        Халықаралық қатынастар мен сыртқы саясат
Бұл тақырыпта жиі кездесетін, мағына жағынан ... үш ұғым бар. Олар ... ... ... ... халықаралық қатьінастарЛСондьікхан
алдымен соларға түсініктеме беріп алайық. Жалпы, бұл ұғымдар саясаттануда
жете ... ... ... ... ... ... бар. Сыртқы
саясатқа жеке мемлекеттердің дүниежүзілік дәрежеде жүргізген іс-әрекеттері
жатады. Халықаралық ... ... не ... ... жүзеге
асыруға бағытгалған мемлекеттер, жеке адамдар және т.б. арасындағы қоғамдық
қатынастар кіреді. Халықаралық қатынастар деп ... ... ... ... ... ... жүргізілген саяси,
экономикалық, қққыктық, дапломатиялық, әскери, мәдени байланыстар және
оларды ісқе асырушы әлеуметтік, ... ... ... мен ... ... жиынтығын айтады.
Бұл айырмашылықтар, біріншіден, халықаралыққатынастар-ға қатысушылардың,
оларды іске ... ... ... ... ... саясатты жеке мемлекеттер жүргізеді. Ал халықаралық ... ... мен ... ... ... мен қозғалыстар, әлеуметтік
топтар мен жеке адамдар және т.б. мемлекеттік емес ұйымдар қатысуы мүмкін.
Екіншіден, ... ... ... ... ... ... ... қаланады. Бұл бағыт,
бағдарламалар сыртқы және ха-лықаралық саясаттар арқылы нақтыланады ... ... ... әлемдік саясатты жүргізуде қоғамдық-саяси ұйымдар мен
қозғалыстардың белсеңділігі артьш келе жатыр дедік. ... ... ... ... ... атқарады. Себебі, ол белгілі бір
әлеуметгік топтың немесе ... ... ... ... ... ... ... оған басқа елдермен сыртқы саясатты жүргізгенде келісім-
шарттар жасау, соғыс ашу және т.б. ... ... іске ... мүмкіндіктер
беріледі
Мемлекеттердің халықаралық қатынастарыңдағы жағдайы, ондағы орны
көптеген себептерге байланысты. Солардың ... ең ...... ... арасалмағы. \/ ғасырлар бойы мемлекеттің күші оның
әскери қуатында деп саналады. Соңдықтан мемлекеттер ... ... ... ... ... тырысты. Елдің әскери куаты қазір де жоғары
бағаланады. Дегенмен, соңғы кезде ... ... ... басқа елдердің қазына-сын зорлықпен жаулап алу ... ... ... ... ... ... ... ел болмасыв қазір
халықтардың сана-сезімі өскен, өз ... ... ... бере ... ... қазіргі қару-жарақ негізінен қай елде болмасын бар, ал болмаса,
оны қайжен күвде де қолына т ... өз ... ... ... ... ... жерді басып алып, билеп-төстеу өте қымбатқа
түседі және қаңдай бай едді болсын ... ... ... Бұған
мысал ретіңде АҚШ-тың Вьетнамдағы, Бұрынғы Кеңестер Одағьшың Ауғанстаңдағы
соғыстарын келтірсек те жеткілікті Шын мәніңде, ... ... ... ... көрсекіштерден тұрады. Оған мемлекеттің жер көлемі, адам
саны, табиғи ... ... және ауыл ... өңдірісінің
мөлшерінен сапасы, мемлекет құрылысының си-паты, әлеуметтік-саяси, ғылыми-
техникалық, ... ... даму ... және ... ... ... арасалмағымен байланысты "күш теңдігГ ... ... ... де ... бар. Халықара-лық саясапың маңызды қүралы
ретінде бұл ұғымдар XVII ғасырда болған.Сол кезде өмір сүрген Фенелон ... ... ез ... ... жол бермеуі керек деген идеяны
алға тартсы. Себебі бір ... ... мен ... ... бір ... ... барлық басқа мемлекеттердің жалпы жүйисін езгертуге әкеледі.
Оның ... тыс өсуі ... ... ... ... ... ол. ... оныіі ойынша, керші мемлекетгер өзара тендік пен тепе-
теңдікті сақтаулары керек. Сонда ғана ... ... ... ... В. Ф. ... ... деген ағаргт шысы "Соғыс ... ... ой ... ... еңбегің: де дүниежүзілік әлемде сот
пен ... жоқ. ... ... ... тарпыратын және
агрессияның алдын алудың ... ... ... "күш ... ... ... ... Бұл ұғым сыртқы саясаттыңқүралы ғана емес, мнқсатына
айналды. Себебі, мүндай ... ... ... ... ... ... ... ететін болады.
Соңғы кезде Американың беделді идеологы 3. Бжезинский Бұл мәселеге
басқаша ой тастады. Ол ... ... жана ... ... адам мен ... қазір ғылым мен техниканың дамуы орасан зор әсер
етуде. Соның ... ... ... ... ... ... ... Әлемдік өндіріс пен ... ... ... жалпыадамзаттык қүндылықтар үшін барлық
мемлекеттер тең дәрежеде өздерінің егемең^ігінен бас тартуы керек дейді.
Егер ... және т.б. ... ... ... еске ... Бұл
сөздін де жаны бар сияқты. Бұл идеяның қүптаушылары да, ... да ... ... тағы бір ... ...... және ішкі саясаттың
өзара қатынасы^Маркжзм ... ішкі ... оның ... ... дейтін. Бірақ қазіргі танда олай деу ағатгық болар еді. ... ... ... ... ... ішкі саясатына көбірек әсерін тигізіп жүр.
Оған. Бұкіл жер шарына ... ... ... бар ... ... ... ... сакгану (бір Чер-нобЬіль трагедиясының
өзі көптеген ... ... ... ... қоғамға қарсы
құбылыстардың етек алуы (нашақорлық, "көлеңкелі экономика", коррупция және
т.б.), атом қаруыиың жайылуына шек қою, жер ... ... ... шикізатгардың азаюы және тағы басқа себептер әсер етеді. Бұл
мәселелерді бір елдің көлемінде ... ... оған ... ... ... кірісуін талап етеді. Осыдан ... ... ішкі ... ... ... ... ғалымы П. Гуревич
қоғам ішіндегі қатынастарға сырттан ықпалын тагізетін үш ... ... Оған ол: 1) ... бір елдің ішкі өміріне бір ... ... ... ... әскери) түрде қол сұғуын; 2) екінші елдің
ішкі саясатына ... ... ... 3) ... экономиканы және
мемлекетгердің халықаралық жүйесін жатқызады. ... ... ... М., ... Сыртқы себептер бұдан да көбірек
болуы мүмкін. ... ... ... ... ... біздің ойымызша, ішкі
не сыртқы саясат шешуші ықпал жасайды деп кесіп айту қате сияқты.
Себебі ... ... ... кейде ішкі саясат сыртқы саясатка
басым әсер ... ... ... ... саясат ішкі саясатқа соншалық
әсер етуі ... ... ... ... тағы бір ұғым бар. Ол — ... Көне ... ... Аристотель адамды әрекет еткізетін мүдде деген
болатын. Ал қандай адам болмасын тарихи қалыптасқан әлеуметгік бірлестіктің
біріне: үлтқа, әлеуметгік ... ... жше т.б. ... ... ... ... ... өмірінің қозғаушы күші мүдде дейділттық мүлде деп өз
халқыңың, мемлекетінің мақсат-мүддесін сезініп, ... оны іске ... ... Оған үлтты еркін және ... ... ... ... ... ... ... жақсы тұрмыс-халін өрлетіп,
дамьпу, халықаралық майдаңда мемлекетгің экономикалық және ... ... ... ... өз ... кеңейту жатады. Олар экономикалық,
саяси, қүқықгық, рухани түрінде үлттық объектавті талаптардан келіп шығады.
Бұл мүдделер қоғамда өмір ... ... ... ... ... ... ... Оны әсіресе үкімет басшылары жақсы білуі керек. Ол
үшін алдымен ... ... ... соны ... абзал. Екіншіден, ол
мүддені іске асыру үшін айналадағы саяси жағдайды дұрыс ... ... ... ... ... ... келеді. Сондық-тан мемлекеттік
мүдде мен үлтгық мүдде сәйкес келе ме деген сұрақ туады. Бұл ... ... ... ... ... ... ... езінің сыртқы
сясатында елдегі сан жағы-нан кеп бір ... ... ... ... ... ... ... өкімет сол елде тұратын бар-
лық үлтгардың мүддесін көздеп, сыртқы саясатында солардың атынан ісәрекет
етеді.
Американың ... ... Г. ... 1969 жылы ... Штаггар үшін жаңа сыртқы саясат" де-ген кітабында Бұл елдің ... ... болу ... ... былай деп жазды. Құрама Штаттар басқа
үлттармен өзінің қатъшасьш құрғаңда үлтгық мүддені, өз ... ... ... ... ең бірінші орынға қоюы керек. Сонымен қатар дүние
жүзіңце Құрама ... ... ... ... де бар. ... Жер
шарының қай жерін-дегі болмасын бейбітшілік пен қауіпсіздік, басқарудың
демо-кратаялық әдістерін қорғау және бекіту, ... ... ... ... ... пен ... жеңілдету. Бірақ олардың
іске асырьшуытөмеңцегідей екі ... ... олар ... ... ... ... келтірмеуі керек және екінші қатардағы мүдцелер
ақыл-ғасыйымдыболуыкерек. ... ... ... ... ... үлттарға еліктерліктей үлгі болу, өз ұлтьш одан да ... ... ... ... ... етуге тиіс.
Ол үшінқымбат және пайда келтірмейтін бөтен бір елдің өміріне зорлықпен қол
сұғудың бағдарламаларын жобалағаннан гері өз ... ... ... бар
күш-жігерін жұмсағаны жөн дейді.
Ұлттық мүдцемен етене байланысты ұғым — ... ... ... жер ... ... қамта-масыз етіп, мемлекетгің егемеңдігін
басқа елдердің жаулап алу қаупінен қорғаумен ғана ... ... ... ... ... бойынша үлтгық қауіпсіздікті сақгау
. үшін көрші елдерді шама келгенше өзінен асырмау, ... лық ... ... ... ... әлсірету көзделетін. Сондықтан
басқаларға қыр көрсетіп, керек кезіңде даулы мәселелерді шешуде күш көрсету
үшін ... ... ... ... ... ... іздейтін. Бірақ
соңғы кезде үлттық қауіпсіздікті тек ... ... шешу ... ... ... Ол үшін қарулы күштерді арттыру емес, керісінше, оларды
вдсқарту, дүниежүзілік қауіпсіздікті сақтау ... ірі ... ... ... нәти-жесінде Америка Қүрама Штаттары мен Бұрынғы
Кеңестер Одағының арасыңда орта және кіші қашықтықтардағы зымы-раңдарды жою
туралы ... қол ... ... ... ету ... қауіпті жоюмен ғана
тьшбайды. Бұгінгі жағдайда ... ... ... да ... ... теніп
түр. Оларға еңцірістік және ауыл шаруа-шылық өнімдерді ... жер ... су ... ... ... экологаялық
күйзелісті, жер жүзіндегі ауа райының өзгеруін, ... ... ... ... мен ... және тағы басқа
көптеген кеселдерді келтіруге болады. Соңдықтан жалпыға ... ... ... біріншіден, халықаралық қатынастарға қатысушылардың
бәріне тең кдуіпсіздік болуын, екіншіден, ол жүйе ... ... ... ... барлық салаларын қамтуы қажет.
Сыртқы саясатгың қалыптасуына әр түрлі жағдайлар ықпал жасайды. Оның
ішінде ең ... —- ... ... ... ... Оған ... ауа ... топырақ, жер қойнауының табиғи байлықтары, өсімдіктер мен
жануарлар дүниесі, табиғи қатынас жолдары және ... ... орта ... ... ... ... ... сан қилы
әсер етеді. Айналадағы табиғи ортаның қоғам ... ... ... ... ... деген тео-рия пайда болды. Оның ... ... ... фәлсафа-ағартушысы Ш. Монтескье. Ол халықтардың
матер-иалдық және рухани өмірі географиялық ... ... ... ... Бұл ... жақтаушылар қоғамдық өмірдің өзгеру ... ... адам ... ... ... ... ... арқылытүсіндірді. Геоірафиялықбағытгыңнегізінде
география-лық саясат деген теория пайда болды. Напалеон қандай ... ... өз ... ... ... ... аймақтар, континент-тер арасындағы
қатьшастарды ... Бұл ... ... ... мемлекеттердің
жан-жақты дамып, тыныш өмір сүруі үшін "тіршілік кеңістігі" болуы керек
дейді. Сондық-тан Бұл ... ... ... ... ... жаңа ... жаулап алу үшін Гитлер басшылыққа алған, ал қазір оны ... ... араб ... ... ту етіп ... жүр.
Географиялық ортаныі (қоғамға осері тарихи жағынан ... ... ... ... ... ... кеңістігі" үшін күрестің мәні
шамалы. Дегенмен, жер көлемінің үлкендігі, қазба байлыісгары, жер ... шығу ... т.б. ... ... ... мемлекеттің
сыртқы саясатын белилеуде елеулі орын алатындығы күмәнсіз.
Улалықаралық саясатгы қалыптастыруға идеологияның да қатынасы бар. Қай
елде болмасын ... пен ... ... пен ... әділдік пен
әділетсіздік, адамдар арасын-дағы ... ... ... ... ... ... ... түсініктері, ой-пікірлері болады* Бұл
көзқа-растар сыртқы саясатқа да әсерін тагізеді. Мысалы, ... ... ... идеология қоғамдағы қүбылыстарды тап күресі түрғысынан
қарау керек деп үйретіп кедді. Бұл талап сыр-тқы ... да ... ... орай ... ... ... әлем" мен "капиталистік
өлемге" бөліп, олардың мүдделері ешқашан ымыраға келмейді дейтін. ... ... да ... ... ... ... Ал ... Құрама
Штаттары болса, өз кезегінде одан қалыса қойған жоқ.
Оның идеологиясы бұған қарсы үгіт-насихатты ... ... ... Мүның бәрі теріс идеологияның сыртқы сая-сатқа да оң ... ... ... ... және ... ... дүниежүзілік соғыс аякталғаннан кейін капита ьістік және
социалистік ... ... ... ... пен ... ... ... бастал-ды. Ол 80 жылдардың ортасына
дейін созылды. Бұл ... ... ... зор ... ... ... "глобус" — Жер деген сөзінен шыққан; жер шарын камти-
тын, жалпы әлемдік деген ... ... ... ... ... ... идеологиялық сенімге сай Бұзыла берді. Бұл
кездегі іс-әрекетке "глобальды түрғыдан ... ... ... ... ... деген принцип басшы-лыққа алынды. Мүның бәрі әлемдік қоғамдастыққа
екіжақты және планетарлық ... ... ... айтар-лықтай
залалын тигізді.
Мұндай жағдайда одан әрі өмір сүруге болмайтын. Ол тұңғиыққа ... еді. ... 80 ... ... бастап, жаңаша саяси ойлау
кезеңі басталды. Оған көпте ген ... ... Біз ... ... ... ядролық-космостық дәуірде мемлекеттер, әсіресе блоктар
арасында әскери қақтыгыстар ... ... ... ... ... ... өзінің шарыкхау шегіно жетгі. Термоядролық соғыс
басталса, барлық адамзаттын, жер ... ... ... ... ... танда адамдардың өміріне 50 мыңнан астам ядролык оқбасы
(боеголовкалар) қауіп ... ... ... ... ... ... тең. 80 ... ортасындағы ядролық қарулардың
жарылысының өзі 58 млрд. адамдьднемесе жер бетіндегі әрбір түрғынды 12 ... күші ... әр ... ... зертгеулеріне қарағанда, үшінші дүние-жүзілік
соғыс бола қалса, оның салдарында "ядролық кыс " тууы ...

Пән: Халықаралық қатынастар
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Халықаралық қатынастар мен сыртқы саясат туралы12 бет
Жаһандану туралы ақпарат5 бет
Сыртқы экономикалық байланыстар жүйесіндегі қаржы туралы мәлімет18 бет
Әлемдік саясат20 бет
XV ғасырдың соңы мен XVI ғасырдың басындағы Қазақ хандығының сыртқы саяси қатынастары76 бет
XV – XVI ғасырлардағы қазақ хандығының құрылуындағы керей – Жәнібектің, Хақназар және Тәуекел хандардың тарихи рөлі және оны нығайту жолындағы ішкі және сыртқы саясаты78 бет
XVIIғ Соңы мен XVIII ғ. Қазақ хандығының ішкі және сыртқы саясаты7 бет
«Қаржы » пəн бойынша сырттай оқу нысанында оқитын студенттерге өзіндік жұмыстарды орындауға арналған əдістемелік нұсқасы11 бет
«Қаржы менеджмент» пəн бойынша сырттай оқу нысанында оқитын студенттерге өзіндік жұмыстарды орындауға арналған əдістемелік нұсқасы24 бет
Ішкі және сыртқы аудит20 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь