Еңбек – қоғам өндірісінің негізі

I. Кіріспе
II. Негізгі бөлім
2.1 Еңбек . қоғам өндірісінің негізі

2.2 Қоғам өндірісінің элементтері

III. Қорытынды
IV. Әдебиеттер тізімі
Еңбектің әлеуметтік процесінде , әлеуметтік еңбек факторларын, техника және технологиялық қызметті, сондай ақ адамның еңбекке деген көзқарасына әсері түріндегі еңбектің мәселелерін зерттейтін әлеуметтанудың бір саласы болып табылады.
Адамның және қоғам өмірінің негізі нышанын өндіріс деп айта аламыз.
Өйткені, өндірістің өзі – адамның табиғи заттарға әсер ете отырып материалдық және рухани игіліктерді жасау процесі болып табылады.
Өндірістің өзі үлкен сатылы процес арқылы жүргізіледі. Әрине, оны өзі адамның еңбегі, және де еңбек заттары мен қатар еңбек құралдары арқылы жүргізіледі. Олардың бәрінде қарапайым еңбек элементтері деп атаймыз.
Еңбек — адамның өзінің тұтынушылығын қамтамасыз етуге қажетті және бүкіл заттар жиынтығын жасайтын адам әрекетінің негізгі формасы. Еңбектің өзі адамның жеке тұлға болып қалыптасуына ықпал етеді. Және де адам еңбектің көмегімен табиғатқа әсер ете отырып, оны жан жақты қарастыруға көмектеседі. Еңбектің әлеуметтік сипаты, оның тарихи даму сатысында адамдар арасында орнығатын және еңбек өнімдері мен түрлерін таратуға әсер ете отырып, қоғамдағы әлеуметтік қатынастар жүйесінің негізі болып табылатын өндірістік қатынастардың да ерекшелігіне байланысты.
Еңбек материалдық және рухани игіліктерді, сонымен қатар қызметтерді қалыптастыруға бағытталған адамдардың саналы қызметі.
Адам экологиясы үшін еңбек әрекетіне талдау жасап және әрқилы табигат және әлеуметтік-экономикалық жағдайлардағы оның әр түрдегі ерекшеліктерін білу, және өмір сүру жағдайын бағалауда маңызы зор, өйткені еңбек демалыс және күнделікті түрмыспен катар адамның өмір сүруінің негізгі элемент болып есептеледі.
Жалпы еңбек статистикасындағы көрсеткіштер жүйесін, статистикалық есептілік нысандарын, статистикалық байқау әдістерін жетілдіру нәтижесінде жұмыс атқарылады. Бұл дегеніміз халықаралық стандарттарға, атап айтқандай Халықаралық еңбек ұйымының, яғни ХЕҰ ұсыныстарына негізделген.
1. С. Әкімбеков, А.С. Баймұхаметова, У.А Жанандаров Экономикалық теория. Оку құралы. Жалпы редакция С. Әкімбековтікі. — Астана: 2002. ISBN 9965-408-99-8
2. А.Қ. Мейірбеков Қ.Ә. ӘлімбетовАлматы, экономика 2003
3. «Кәсіпорын экономикасы» Г.Ө. ЖолдасбаеваАлматы ,экономика2005.
        
        Жоспар
I. Кіріспе
II. Негізгі бөлім
2.1 Еңбек – қоғам өндірісінің негізі
2.2 Қоғам өндірісінің элементтері
III. Қорытынды
IV. Әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Еңбектің әлеуметтік процесінде , ... ... ... және ... ... ... ақ адамның еңбекке деген
көзқарасына әсері түріндегі еңбектің мәселелерін зерттейтін әлеуметтанудың
бір саласы болып табылады.
Адамның және ... ... ... ... ... деп айта ... өндірістің өзі – адамның табиғи заттарға әсер ете отырып
материалдық және рухани игіліктерді жасау ... ... ... өзі ... сатылы процес арқылы жүргізіледі. Әрине, оны өзі
адамның еңбегі, және де еңбек заттары мен қатар еңбек ... ... ... ... ... ... элементтері деп атаймыз.
Еңбек — адамның өзінің тұтынушылығын қамтамасыз етуге қажетті және ... ... ... адам әрекетінің негізгі формасы. Еңбектің өзі
адамның жеке тұлға болып қалыптасуына ықпал етеді. Және де адам ... ... әсер ете ... оны жан ... қарастыруға
көмектеседі. Еңбектің әлеуметтік сипаты, оның тарихи даму сатысында адамдар
арасында орнығатын және еңбек өнімдері мен түрлерін таратуға әсер ете
отырып, қоғамдағы әлеуметтік ... ... ... ... ... ... да ерекшелігіне байланысты.
Еңбек материалдық және рухани игіліктерді, сонымен қатар қызметтерді
қалыптастыруға бағытталған адамдардың саналы ... ... үшін ... ... ... жасап және әрқилы табигат және
әлеуметтік-экономикалық жағдайлардағы оның әр түрдегі ерекшеліктерін білу,
және өмір сүру жағдайын бағалауда маңызы зор, өйткені ... ... ... ... катар адамның өмір сүруінің негізгі элемент болып
есептеледі.
Жалпы еңбек статистикасындағы көрсеткіштер жүйесін, ... ... ... байқау әдістерін жетілдіру нәтижесінде жұмыс
атқарылады. Бұл дегеніміз халықаралық стандарттарға, атап ... ... ... яғни ХЕҰ ұсыныстарына негізделген.
Еңбек – қоғам өндірісінің негізі
Еңбек — адам ... ... ... ... Кез ... ... дайындау үшін адам еңбек етуі қажет. Еңбек ... ... ... жүзеге асады. Фридрих Энгельс адамның қалыптасуындағы еңбектің
рөлін жоғары бағалады. ...... ... ... ... ... адамды адам еткен еңбек
деген ... ... ... — деп жазды. Олай ... ... ... ... ... күші ... Адам өз еңбегі арқылы
еңбек құралдарын жасай ... ... ... ... ... пайдалана алғанымен, еңбек құралдарын жасай алмайды. Жануарлар
табиғатқа өз тіршілік әрекеті арқылы ғана әсер ... Ал адам ... ... ... табиғатты өзгерте алады. Адамның табиғатқа әсері орасан
зор және сан қилы болады. Еңбек етудің нәтижесінде ... ... ... ата ... ... және ... ... пайда
болды. Оны антропоморфоз деп атайды. Адам өз еңбегі арқылы ... ... ... ... — адам эволюциясына тән негізгі фактор. Маймылдар
алғашында ағаш басында өрмелеп ... ... ... ... ағаштан жерге
түсіп күн көрген. Олардың ... бұл ... ... ... ... тік ... өмір ... жағдай жасады. Адамның екі
аяғымен тік жүруі — "маймылдан ... ... ... қадам болды" (Энгельс).
Тік жүрудің нәтижесінде адамның омыртқа жотасында "S" әрпі тәрізді ... ... ... ол ... солқылдақтық қасиет берді. Ал аяқтың басы
(табан сүйектері) күмбездене түсті, ... ... ... ... ... жақсүйектері бұрынғыдан жеңілдене түсті. Мұндай өзгерістер
тұқым ... ... ... ... бойы ... отырды.
Сондықтан да адам бірден тік жүріп кеткен жоқ. Тік жүруге көшудің де ... ... Тік жүру ... ... ... сегізкөздің
жамбаспен тұтаса байланысуы ұрпақ тууды қиындатты. Адам денесінің ауыр
салмағы жалпақ ... ... ... Оның ... қолдың жерден
босауы еңбек құралдарын жасауға едәуір жеңілдік туғызды. ... ... ... көшу адам ... ең ... ... болды. Адамның
алғашқы қалыптасу кезеңінде қол нашар дамығандықтан, ол ... ... ... ... ... ... ... тұқым қуалау арқылы
ұрпақтарға беріліп отырды. Ф. Энгельс: "Қол — еңбек ету құралы ғана ... ... — қол ... өз ... — деп ... Маймылға ұқсас
ата тектеріміз алғашында өздері өмір сүрген жерлердегі тастан, ... өте ... ... ... ... ... өзі ... ой-
өрісіне, мінез-қылығына әсер етті әрі еңбек құралдарын жетілдіре түсуіне ... ... ... ... ... дағдылана түсуі антропогенездегі
әлеуметтік әсерлердің ықпалының артуына септігін ... ... адам ... ... ... бәсеңдей түсті.
Адамның және қоғам өмірінің негізі шаруашылық қызмет,өндіріс ... ...... табиғи заттарға әсер ете отырып материалдық
және ... ... ... ... ... ... еңбегін,еңбек
заттары және еңбек құралдарының көмегімен іске асады,оларды қарапайым еңбек
процесі элементтері деп атайды.Еңбек – ... және ... ... ... бағытталған адамдардың саналы қызметі.Еңбек
заттары – дайын өнімді жасау мақсатында адамдардың бір ... ... ... ... ... әсер ететін заты.
Еңбек құралдары – еңбек заттарына әсер ететін құралдар.Қандайда бір товарды
өндіруге қажет еңбек ... ... ... ... құрал-жабдықтар
деп аталады.Игіліктерді өндіру кезінде 1-ден адам мен ... ... ... оны ... ... деп аталады,ал 2-ден адамдар арасында
қатынас орнайды,оны экономикалық қатынастар деп ... ... ... ... ... факторлар және олардың ара қатынасы. Өндірістік
құралдар жаңа технологияның пайда болуымен жаңарады,өзгеріске ұшырайды.
Еңбек сапасы жағынан ... ... ... ... квалификациясын
жоғарлататын ғылыми ұйымдар пайда болды, кәсіпкерлік қабілеттіліктің маңызы
артады.Экономикалық қатынастар – өндіру, ... ... және ... пайда болатын ... ... ... ... ... өндірістік құрал-жабдықтарға деген меншік формаларымен
анықталады. Ол 1-ден өндірістік қатынастарға ... 2-ден ... ... ... ... Ұйымдастырушылық қатынастар
өндіріс,бөлу,айырбастың қалай ұйымдастырғандығына байланысты. Ұйымдастыру
формалары: еңбек ... ... ... ... ... және т.б. ... ... даму кезеңдерін
атайтын болсақ:
1. қарапайым еңбек кооперациясы
2. мануфактура
3. машиналық өндіріс
Еңбек кооперациясы – бір адамның ... мен ... ... ... түрін орындаумен байланысты.
Мануфактура – еңбек кооперациясының бір ... онда ... ... ...... өнімділігі мен өндіріс тиімділігін
қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... өндірістік құрал-жабдықтарға деген меншік формаларын анықтайды.
Меншік түріне байланысты ... ... ... ... ... және тұтыну үшін белгіленеді. Сол қатынастың дамуы ... ... іске ... ... жыл ... ... ... өндірілген қоғамдық өнім деп аталады.
Қоғамдық өнім 4 кезеңнен өтеді:
1. өндіру (өнімді қалыптастырумен байланысты);
2. бөлу (өндірілген ... ... ... ... ... дегенді
білдіреді);
3. айырбастау (бір өнімді екінші өніммен айырбастау,бағалау);
4. тұтыну (адамның қажеттілігін қанағаттандыру үшін ... ... ...... ... ... Оның екі түрі ... және ұлғаймалы.
Қарапайым ұдайы өндіріс – бұрынғы масштабта өндірісті қайталау.
Ұлғаймалы ұдайы өндіріс – өспелі масштабта ... ... ... ... 4 ... ... ... байланысты және қоғамдық өндірісті
құрайды.Еңбек – еңбекті әлуметтік процесс, әлуметтік еңбектің қарқындылығын
арттыру факторлары, техника және ... ... ... ... ... көзқарасына әсері түріндегі еңбектің мәселелерді
зерттейтін ... бір ... ... социологиясының үш басты
аспектісін бөліп ... ... ... ... – бұл ... ... ... және
заттарымен өзара әрекеттестік заңдылықтары және сол заңдылықтардың еңбек
ұжымдарында және жеке адам ... ... және ... ... ... ... жаңа технологиялық үрдістерінің даму жағдайындағы
және экстремалды еңбек жағдайындағы (шахтерлар, атомдық электростанциялар
және тағы да ... ... ... ... ... ... еңбек социологиясы – бұл адамның және ұжымның еңбекке,
оның сипатына, мәніне, жағдайына деген көзқарас жиынтығы. Мұнда ... ... ... ... материалдық мүддесі, еңбектің мәні,
еңбектің бүтіндей мағынасының себептері талданады.
Үшіншіден, ... ...... ұжымның әлеуметтік ұйымы, яғни
позициялар, рөльдер, құндылық және ұжымдағы жұмысшылар арасындағы байланыс
жиынтығын тудырушы ерекше ... ... ... ... ... ... ... еңбек құрылымына байланысты, оның функцияларына
байланысты (ұжымның әлуметтік-психологиялық мәселелеріне, ондағы
қақтығыстар, ұжымдағы басқару тәсілдері, басқарушылар мен лидерлер
арсындағы ... және т. б.) ... ... ... ... ... басты категориялары мыналар: еңбектің мәні, еңбектің
сипаты, еңбек жағдайлары, еңбекті ұйымдастыру, еңбек түрлері, еңбектің
қызметтік-себептіптік құрылымы, қызметке қатынас т. ... ... ... өндіруші қызметі саласымен жасалған еңбек операциясының түрлері,
мүмкіншілік және өндірістік процесс үстіндегі шешім қабылдаудағы жаңалық
деңгейіне байланысты бөлуді ... ... ... ... ... ... еңбектік қызметтерге (физикалық
немесе ой еңбегі, аграрлы немесе индустриалды, ұйымдастырушы не атқарушы,
жай ... ... ... ... жағдайлары әлуметтік-
экономикалық, гигиеналық, ұйымдастырушылық жағдайларды қамтиды.
Еңбекке қатынас (көзқарас) — бұл индивидттің еңбек заттары, құралдары,
өнімдерімен және өндіруші ортамен байланысының ... ... ... қоғаммен негізгі байланысын көрсетеді және еңбектің қоғаммен
бағалануы (бедел, әлуметтік статус) ... ... ... ... басты рөльді еңбектің белсенділігінің
стимулдары мен себептері атқарады. Стимулдар – объективті факторлардың
әсерінен пайда болатын саналы ... күш. Ол бір ... ... ... ... ... қамтыса, екінші жағынан, әр
түрлі адамдарға әрқилы әсер етеді.
Қазіргі әлеуметтанушылардың бірі Ф.Херцбергтің ойынша, батыс әлуметтануы
жұмысшылардың мінез-құлқын өндірістік реттеуге бағытталған және ол ... үш ең ... ... ... ... басында Ф. Тейлор
теориясының негізінде американ инженерлері жасап шығарған ғылыми
менеджмент. Оның теориясы ... ... ... ... ... еңбек дағдыларын қажет етпейтін кәдімгі операциялармен
ұштастырған кезде артады. Бірліктік келісімді прогрессивті сыйақы төлеу
жүйесі, тіпті, қарт және міндетіне жауапсыз ... ... да ... ... ... болды. Қозғалысты экономдау және еңбек
функцияларын ықшамдау мақсатымен мұқият инструктаж, сағаттық төлем және
бонус жүйесі, ... ... т.б. ... ... ...... бәрі ... ғылыми ұйымдастырылуы. Жұмысшылардың
өндірістегі тәртібін реттеудің екінші амалының бастауы CC ... ... ... ... Э. Мэйоның белгілі хоторндық тәжірибелерінде
көрсетілген. Өндіріс қарқындылығын жоғарылатуға әсер ететін әр түрлі
факторларды зерттей отырып, Э. Мэйо адамдың және ... ... ... Бұл амал ... ... ... деп ... Қазіргі
жағдайда ол еңбектің маңызды мәселелерін тәжірибе түрінде өңдеп,
зерттейді.Жұмысшылардың өндірістік тәртібін реттеудің үшінші амалы ... Б. ... ... ... және ... ... ... Мұнда материалды, әлуметтік қозғаушы факторлары қолданылады. Еңбек
үшін марапаттау еңбек үрдісіндегі белгілі бір мақсатқа жетуге байланысты,
ал ... ... ... жұмысшылар қызметінің нәтижесін бағалау және
материалдың және моральдік стимулдарды мөлшерлеу болады. Еңбек себептерінің
қазіргі әлеуметтік концепцияларында А.Маслоу, Ф.Херцберг және т.б. ... ... ... ... ... ... және социологының еңбек мотивтері теориясы адам қажеттіліктерін
анықтайды. Адам қажеттіліктерін класификациялай отырып, А. Маслоу оларды
базистік ... ... және т. б. ... және ... ... ... ... бойынша өсу ретімен төменнен
жоғарыға, яғни материалдықтан руханиға қарай орналастырады: біріншіден,
физиологиялық және жыныстық қажеттіліктер – дүниеге адам ... ас, ... т.б.; ... ... ... — өз өмірінің
қауіпсіздігінің, ертеңгі күнге сенімділіктің, өмір жағдайларының ... ... ... ал ... ...... ... қайғылы оқиғалардан қамсыздану және т. б.; үшіншіден, әлеуметтік
қажеттіліктер – құштарлық, ұжым қатарында болу, қарым-қатынас, біреуге
қамқор болу, өзіне деген ықылас, еңбекке ... ... ...... ... ... қызмет сатысында өсу, бедел,
қадір және жоғары баға;бесіншіден, рухани қажеттіліктер – шығармашылық
арқылы өз ойын білдіру. А. Маслоу теориясының маныздылығы — ... ... ... негізін ашуда, оның индивидке
алдыңғылары өтелгеннен кейін ғана соңғыларының қамтамасыз ... ... ... ... ... ... дамытылды. Мұнда жоғары қажеттіліктер (жетістік, сыйлау,
шығармашылық өсім мүмкіндігі) және төменгі қажеттіліктерге он мотивациялық
факторлар ықпал етеді: компания саясаты, техникалық бақылау, ... ұжым ... ... ... ... қауіпсіздік және
жұмыс кепілі, жеке және отбасылық өмір, еңбек жағдайлары және статус. Еңбек
себептеріне зерттеу жүргізе отырып, Ф. Херцберг адамдардың жұмысымен
қанағаттанбаған кездерінде орта ... ал ... ... жұмыстың
өзін айтатынын байқаған. Бұдан әр индивид бір ғана қажеттілік жүйесін емес,
бір-бірінен сапа ... ... ... тәуелсіз және адам
тәртібіне әрқйлы ықпал ететін екі жүйесі бар деген нәтижеге келді.
Бірінші топ – ... ... Олар ... және ... жағымды
жағдайларын, еңбектің және еңбек режимінің ретті ұйымдасуын, жұмыскерлерді
түрлі жеңілдіктермен және тұрақпен қамтамасыз етуде қолданылады. Қарқынды
²гигиеналық² еңбек жағдайлары ... ... ... Бірақ
еңбек өнімділігін міндетті түрде арттырмайды.Факторлардың екінші тобы –
мотивтер – Ф. ... ... ішкі ... ... ... және жұмыста жетістікке жеткізеді, және танымалдылықты, оның мәніне
қызығушылықты және т.б. тудырады. Олар жұмыспен қанағаттанушылықты және
еңбек белсенділігін анықтайды.Сондықтан да Ф. ... ... ... ... функциясы, ал қанағаттанбаушылық – еңбек жағдайының функциясы
деп санайды. Осыдан, гигиеналық шаралардың профилактикасы, ортаны жетілдіру
арқылы жұмысшылардың қанағаттанбаушылығын жоюға болады. Бірақ өз ... ... тек ... ... денгейіне дейін. Адамның еңбеке деген
талшынысын жоғарлату үшін еңбектің өзін байытатын қосымша шаралар қажет.
Эмпирикалық дәлелдей отырып, Ф. Херцбергтің бас назар аударғаны ...... ...... тиімді фактор деп санамау керек, себебі,
адамдар ақша үшін, өздерін сенімді санау үшін тек белгілі бір уақыт
аралығында ғана ... ... Егер ... ... жұмысшыға кем төленсе, онда
жалақының өсімі оны өндіріске бекітеді, бірақ үнемі жұмыс қарқындылығын
жоғарылатуға әкеп соқпайды.
Мотивациялық–гигиеналық теорияның негізгі нәтижесі ... ... ... ... ... байыту теориясы саналады: клиентпен тікелей
байланыс, тауар өндірушінің персоналды жауапкершілігі және есептесу, кері
байланыс, тікелей қатынас құқығы, ерікті график, ... ... ... және ерекше тәжірибеге ие болу. Осы
концепциялардың негізінде батыс компанияларымен үш басты еңбекті
ұйымдастырудың әлуметтік жобалары құрылды. Бұл, біріншіден, АҚШ-тағы
²қатысу менеджменті², ... ... ... ... ... ... үйірмелері²(Жапония).
Қоғам өндірісінің элементтері
Қоғамдық өндірістің негізгі факторлары. Материалдық игіліктерді жасап
шығаратын процесс өндіріс деп аталады. Өнім ... адам ... әсер ... ... өзінің материалдық қажеттерін
қанағаттандыратындай форма береді. Айтқандай, өндіріс дегеніміз тікелей
тұтыну үшін, немесе, өндірісті әрі қарай ... ... ... ... ... табылады. Өндірістің осы қызметі онын әлеуметтік формасы қандай
болмасын сақталады. Игіліктерді дайындауға қатысатын ... ... ... ... болып табылады. Экономмкалық теорияда өндірістін,
мүмкіндігі мен нәтижелілігіне шешуші әсер ... ... ... ... объекті, өндіріс факторлары деп атайды. Өнім өндіруде пайдаланатын
осындай факторлар өте коп болады. Және әр жекелеген өнімді өндіруге
икемделген өзіндік факторлар ... ... ... біріктіріп,
топтастыру қажет. Факторларды бөліп, топтастырудың көптеген әдістері
бар.Марксистік теория факторларға жұмыс күшін, ... ... ... ... ... екі ірі топ ... өндірістің жеке факторы—
жұмыс күші және өндірістің заттық факторы — еңбек ... және ... ... ... қашан болсын, өндірістің жеке факторына жұмысшы
күші яғни ... ... ... ... және ... ... ... Өндірістің заттық факторына барлық құрал-жабдықтардың
жиынтығы жатады. Жеке және заттық факторлар өзара байланыстың күрделі жүйе
құрайды. Онын ... ... мен ... ... Өндірістің басты факторларының арасындағы әрекеттерді технология
көрсетеді. Ол өндеудің әр түрлі әдістерін пайдалануды, еңбек заттарының
қасиеттерін, формаларын, құрылуын өзгертуді ... ... ... ... ... келісімді қызмет етуін, олардың сан
жағынан сәйкес болуын, т.б. ... ... ... ... төрт ... ... жер, еңбек,
капитал, кәсіпкерлік қызмет.
Жер табиғи фактор деп қаралады. Ол адамның іс-әрекетінің нәтижесіне
жатпайды. Өндіріс факторларының осы ... ... ... ... ... байлықтары мен пайдалы кендер жатады. Осы категорияға
егістік жер, ормандар қосылады. Өндіріс факторларының қатарына тауар мен
қызметтер ... ... ... ...... ... ... қойма ғимараттары, көлік және байланыс
коммуникациялары. т.б. Олардың техникалық күйі үздіксіз жақсартылып ... олар ... ... оның ... ... әсер етеді.
Еңбек — игіліктер дайындауға және қызметтер көрсетуге бағытталған
интеллектуалдық немесе ... ... ... ... Жеке адамның
біліміне, кәсіби дайындығына, төжірибесіне, денсаулығына сәйкестенген
қабілеттерінің жиынтығы адам капиталын құрайды. Адамның еңбегінің
шеберлігі, өнегелілігі жоғары болған сайын, оның капиталы өсе ... ... сай ... ... ... ... Осы ... адам капиталына
жұмсалған инвестициялар қоғам үшін ең тиімді ... және тез ... ... ... іс-әрекет - бұл өндірістің ерекше факторы. Осы фактор өндірісті
ұйымдастырып жүргізуде белсенділікті, ... ... ... кең пайдалануды талап етеді.
Кәсіпкерлік қабілет — адам капиталының ерекше түрі. Бұл игіліктер мен
қызметтерді жасауға ... ... ... ... ... ... сәйкес түрде қызмет етуін көздейтін іс-әрекет. Адам
ресурстарының осы түрінің ерекшелігі мынада: олар қауіп-қатерлікке, шығынға
үшырау мүмкіндіктерінің болуына тәуекелдік етіп, өндіріс процесіне,
коммерциялық ... ... ... ... онімнің жаңа түрін, алдыңғы
қатарлы технологияларды, бизнесті ұйымдастырудың тиімді формаларын кіргізу
болып табылады. Кәсіпкерлік ... шама ... және ... ... өте ... ... жұмсаумен пара-пар келеді.
Өндіріс факторларын топтастырудың айырмашылықтары неде?
Біріншіден, марксистік ... ... ... ... экономикалық
категория ретінде өндірістің әлеуметтік бағытын анықтайды. Осылай. өндіріс
процесінің алғашқы нёгізінен бастап, қоғамның таптык. ... ... ... ... үшін ... болу мүмкіндігі долелденеді. Ал
маржиналистер факторларды өндірістің жүруіне кажет тек ... ... ... деп ... ... ... деп ... құралдары мен заттарын түсінеді,
ал табиғат шартын жеке фактор деп бөледі. Марксистер табиғат шартын, еңбек
құралдарын және ... ... ... ... ... деп ... Егер
әңгіме өндірістегі өзгеше табиғат жағдайлары туралы болса, олардың
ерекшелігі рента арқылы есепке алынуы ... ... ... ... ... ... ... саласы айналысуы керек.
Үшіншіден, маржиналистер кәсіпкерлік іс-әрекетті өндіріс факторы деп
таныса, марксистер оны жоққа шығарады. Жалпы айтқанда, факторларды
топтастыру ... ...... ... ... ... ... Өндіріс факторлары қоғамның даму процесіыде өзгеріп
тұрады, сондықтан оларға тұрақты құбылыс деп қарауға болмайлы.
Постиндустриалық қоғамда өндіріс ... деп ... және ... аталады. Осы екі фактордың пайда болуы, осы замандағы ғылымның
жетістіктерімен тығыз байланысты. Ал ... өзі ... ... ... ойткені өндірістің тиімділігіне, жоғарғы квалификациялы жұмысшы күшін
дайындауға, адам капиталының потенциалдық мүмкіндігін жоғарылатуға, оның
әсері шешуші ... ... ... ... ... экологиялық
факторының маңызы өсіп келеді. Бүл фактор кейбір технологияның қоршаған
ортаға зиянды болғандығынан, соның қызметіне кедергі туғызады, басқаша
жағдайда ол ... ... дем ... ... ... ... қорытынды жасай келе мына жағдайды тағы айта кетейік: өндіріс
процесіне барлық факторларды жұмылдырғанда ғана өндіріс болуы мүмкін.
Белгілі бір ... ... ... үшін ... ... тобы ... Ал
өндіріс факторларының бастылары жер, және капитал және кәсіпкерлік. ... ... ... және ... ... отырып
атқарады. Есте болатын жәй: факторлардың бірінің орнын бірі басып кызмет
ете алатын қасиеті болады. Бұл ... ... бір ... ... мен ... ... өзгешелігі, бірақ,
басым түрде, ресурстардың шектелуі жатса, екінші жақтан, оларды
пайдаланудын тиімділігі ... ... ... және қымбат өндіріс факторын
неғұрлым аз пайдаланатын технологияны тандайды. Демек, бос жердің тапшылығы
үйлерді көп қабатты, биік қылып салуға ... ... ... ... ... ... ... мой- ындай отырып, өндіріс факторларының
әрқилы комбинациясын пайдалануға мәжбүр ... ... ... ... ... ... факторлары өнім шығаруға пайдаланылады. Айтайық, өте жабайы
өндірісте бір фактор бір өнім жасауға қолданылсын.
Еңбек статистикасы экономикалық, сондай-ақ ... ... оның ... салаларымен тығыз байланысты маңызды құрама бөлігі болып
табылады, себебі ... саны және ... ... ... жағдайын тұтастай және жеке қызмет түрлері бойынша ... ... ... ... бойынша статистикалық ақпараттарды жинау және жариялау екі
бағытта жүргізіледі:
- еңбек рыногының көрсеткіштері;
- еңбекақы төлеу (еңбек ... ... ... ... құру дереккөздері жұмыс күшін
іріктемелі зерттеу материалдары мен шаруашылықты жүргізетін субьектілердің
ағымдағы статистикалық байқау деректері ... ... ... зерттеу және еңбек бойынша ... ... ... ... түрлері бойынша республиканың барлық
аумағында жүргізіледі. Жеке тұлғалар (халық, ... ... ... ... тұлғалардың (кәсіпорындар және ұйымдар) жиынтығы ... ... ... күні ... ... ... ... жүйесінде
еңбек рыногының 17 негізгі индикаторлары (KILM – Key ... of ... Market) бар. Осы ... ... ... сондай-ақ
олардың есептеу тәртібін ... ... ... ... мен анықтамалар ХЕҰ-ның ұсыныстары мен ... Олар ... ... ... бойынша Халықаралық Валюта
Қорының Деректерін Таратудың Арнайы Стандарттарына (ХВҚ ДТАС) сәйкес деп
танылған, бұл ... ... ... ... ... ... ... қолданыстағы есептіліктің оның сапасына, дұрыстығына,
обьективтілігіне және ... ... мен ... да ... ақпараттармен қамтылуына тұрақты бағалауы қамтамасыз етіледі.
Еңбек статистикасы көрсеткіштерінің жүйесі мен оларды алу әдістерін
көкейтесті ету және ... ... ... тәжірибеде қолданылатын
стандарттарға жақындауын есепке алумен, сондай-ақ «Еңбек ... ... ... ... 1985 жылғы № 160 Конвенциясы мен 1985
жылғы № 170 Ұсынысын ... ... ... ... ... ... мен ... ұсыныстарын басшылыққа ала
отырып, еңбек рыногы статистикасын одан әрі ... атап ... ... ... қамту көрсеткіштерін, еңбек (лайықты еңбек) сапасын өлшеу
индикаторларын қалыптастыру, толық емес және ... ... ... ... ... ... бойынша жұмыстар жалғасуда.
Еңбек статистикасы көрсеткіштерін есептеу ... ... ... ... ... қабылдаған анықтамалар
және Қазақстанның ұлттық ерекшеліктерін есепке ... ... ... (ХЕҰ) ... ... статистикасының кез келген көрсеткіштерін құру халықаралық
стандарттармен және озық ... ... ... ... ... «Жұмыспен қамту, жұмыссыздық және толық емес ... ... ... ұйымының әдіснамалық басшылығы («Surveys of economically
active population, employment, unemployment, and underemployment»);
- «Еңбек ... ... ... ... («Key ... of
the Labor Market» KILM) және 1999 және 2003 ... ... ... KILM индикаторлар жүйесін қолдану бойынша басшылық;
- Кәсіптегі жағдайы (жұмыспен ... ... ... ...... статистиктерінің 15-ші халықаралық
конференциясында қабылданған ЖҚМХЖ (International Classification by ... ... ... ... ... 11-ші халықаралық конференциясында
қабылданған ... ... ... шығыстарына жататын халықаралық қарар;
- Еңбек статистиктерінің 12-ші халықаралық ... ... ... ... ... ... ... индикаторларға (KILM) енгізілген ХЕҰ-ның стандарттары мен
ұсыныстары жұмыс күшін, жұмыспен ... ... ... ... және ... берушілердің өтемақы (төлемдерін)
шығыстарын, жұмыс күшінің құнын, сондай-ақ, еңбек рыногындағы жұмыс күшінің
(қозғалысының) ... және т.б. ... ... ... ... халықаралық материалдарды қолдану:
- рыноктың және еңбекақы төлеудің негізгі көрсеткіштерін ... ... ... ... қызметкерлерге еңбекақы төлеу және жұмыс
күшінің құны саласындағы жаңа үрдістерді қадағалауға ... ... ... және ... ... ... ... географиялық өкілділігін;
- еңбек статистикасы көрсеткіштері ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз
етеді.
Қорытынды
Орта ғасырдағы қазақтың ғұлама ғалымы Қадыр-ғали Жалаири ана тілімен қатар
араб, парсы тілдерін жақсы игеріп, Шығыстың классикалық озат ... ... ... ... санаулы ірі тұлғаларымыздың бірі болып табылады. Ол
Орта Азияның атақты ғалымдарымен теңдес білімдар ... ... ''Мен ... неше ... ... ... әділ ... нақыл сөзге қанық
көптеген кітаптар оқыған адаммын''-деп жазды ол ''Жылнамалар жинағында''.
Ол осы еңбегінде нағыз еңбекті сипаттап қана қоймай, ... ... Бұл таза ... ... деген. Еңбек еткенінде тек өзі үшін
емес,халықтың жағдайын, қамын ойлап нәтежесіндбе іске ... ... ... ... ... таза еңбек ет,
Дәстүрді ұста, көксеген мұратқа жет.
Болашаққа апарар бірақ жол бар.
Еңбек ету барысында,адамдар өздерін мақсаттарын жүзеге ... ... ... ... статистикасының кез келген көрсеткіштерін құру
халықаралық ... және озық ... ... ... ... ... ... «Жұмыспен қамту, жұмыссыздық және толық емес ... ... ... ... ... ... ... of economically
active population, employment, unemployment, and underemployment»);
- «Еңбек рыногының негізгі индикаторлары» ... («Key ... ... Labor Market» KILM) және 1999 және 2003 ... ... ХЕҰ-мен
әзірленген KILM индикаторлар жүйесін қолдану бойынша басшылық;
Әдебиеттер тізімі
1. С. Әкімбеков, А.С. Баймұхаметова, У.А Жанандаров Экономикалық теория.
Оку құралы. Жалпы ... С. ...... 2002. ISBN ... А.Қ. ... Қ.Ә. ӘлімбетовАлматы, экономика 2003
3. «Кәсіпорын экономикасы» Г.Ө. ЖолдасбаеваАлматы ,экономика2005.

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Азаматтық қоғам дамуының алғышарттары9 бет
Банк имиджінің қалыптасуы47 бет
Банктік қызмет аясындағы банктік құқықтық қатынастардың кейбр теориялық мәселелері7 бет
Банктегі қоғаммен байланыс бөлімі77 бет
Микроэкономика пәнін зерделеу186 бет
Постиндустриялды қоғам концепциясы4 бет
Қоғам және жеке адамның қалыптасуындағы конфликтінің мәні7 бет
Қоғам және жеке тұлға14 бет
Қоғамдық тамақтану ісі36 бет
Қоғамдық тамақтану кәсіпорындары37 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь