Мемлекеттік басқару жүйесіндегі заң шығарушы және атқарушы билік

Кіріспе

Негізгі бөлім

1. Мемлекеттік басқару жүйесіндегі заң шығарушы және атқарушы биліктің ролі
2. Мемлекеттік билік, мемлекеттік басқару және мемлекеттік аппараттың өзара байланыстылығы

Қорытынды

Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Кез келген әлеуметтік қауымдастықтың (ру, тайпа, этникалық топтар, ұлттар, ұйымдасқан мемлекеттік қоғам, т.б.) ажырамас бөлігі – оның белгілі бір мүшелерінің саяси – басқару қатынастарына тартылуы. Саясат түсінігінің мазмұндық тұрғысынан қарастырар болсақ, онда бұл тартылу екі жақты сипатталады. Бірінші жағы саяси билік, оның көсем, әскер басы, билеуші, жетекші сияқты позицияларына иелік ету үшін, сонымен қатар осы билікті бөлу үшін күрес үрдістерімен сипатталады. Екінші жағы қауымның өмірлік салаларының бірінде әлеуметтік мақсаттарға қол жеткізу жолында биліктік – беделдік бағдарламаны дайындау үрдістерімен сипатталады.
Билік – басқару теорисындағы ең күрделі категориялардың бірі. Жалпылай келсе билік – бұл қабілеттілік пен мүмкіндік, құқық және зорлық көмегімен халықтың қылығына басқарушылық ықпал арқылы өзінің еркіндігін жүзеге асыру. Басқарушының жеке басының сапалық ерекшеліктері, оның кәсіптік деңгейі, тәжірибе және таланты арқылы қол астындағы бағынушыларының қылығына оң әсерін тигізеді. Егер де басқарушы жеке және қызметтік билікке ие болса, онда басқару ең тиімді болады.
Демократиялық қоғамдағы құқықтық принциптерге негізделген биліктің жоғарғы нысаны мемлекеттік билік болып табылады.
Кезінде атақты неміс ойшылы Гегель: «Тәжірибе мен тарих көрсеткендей, халық пен өкімет ешуақытта ешнәрседен сабақ алған емес әрі оған сай әрекет жасаған да емес. Әр дәуірде басқа дәуірлерден ерекшелендіріп тұратын жағдайлар болады. Сондықтан да бұл дәуірде осы жағдайларға сәйкес шешімдер қабылдануы қажет. Тұманды өткеннің естеліктері қазіргі кезеңнің өміршендігі мен бостандығымен салыстырғанда түк те емес», -деп жазған.
Сонымен, адамдардың қауым ісін талқылауға және шешуге қатысу формалары алғашқы қауымдық құрылыс пен әскери демократия тұсында пайда болғаны белгілі. Демократия және саяси қатысу идеясы мен тәжірибесін дамытуды көне грек өркениетіне алатын орны ерекше.
Саяси қатысудың ерекше әрі алғашқы формасы да осы көне Грецияда қалыптасқан. Қала – мемлекеттердің (полис) кішігірім аумағы тұрғындардың жеке және тығыз таныстығын әрі өзара қарым – қатынасын қамтамасыз еткен. Б.д.д. 507 ж. өмір сүрген Афин демократиясының негізгі белгілерін көрсетер болсақ:
1. Бұл басқару формасының кішігірім жерде орналасуы; 2. Полис тұрғындарының қоғамдық – саяси өмірге тікелей қатысу мүмкіндігі (халық жиналысында дауыс беру арқылы); 3. Полис жетекшілерінің сайланып отырылуы.
Әрине, демократия формасы ретінде Афин тәжірибесінің бүгінгі күн тұрғысынан қарағанда кемшіліктері де баршылық. Мысалы, күн тәртібіне қойылған мәселе бойынша азаматтардың «ортақ пікірін» қалыптастыруға ұмтылу, яғни полис бір адам ретінде, бір ауыздан шешім қабылдауға тиіс еді. Сонымен бірге дауыс беруге қатысу құқы да шектеулі болған. Әйелдер, құлдар, шетелдіктер саяси өмірге қатыса алған жоқ. Дегенмен, осы алғашқы тәжірибе саяси теорияның, оның мемлекет, саясат демократия және қатысу сияқты дамыған түсініктерінің қалыптасуына алып келді.
1. Назарбаев Н.А. На пороге XXI века. Алматы.: Онер, 1996.-
159 С.
2. Назарбаев Н.А. Казахстан-2030. Послание Президента страны
народу Казахстан. — Алматы.: Білім, 1997. - С 113.
3. Назарбаев Н.А. Послание Президента Республики народу
Казахстана. — Казахстанская правда. - 2005, 19 февраля
4. Конституция Республики Казахстан от 30 августа 1995 года ( с
изменениями от 7 октября 1998 года). —Алматы., 2003
        
        Жоспар
Кіріспе
Негізгі бөлім
1. Мемлекеттік басқару жүйесіндегі заң шығарушы және ... ... ... ... ... басқару және мемлекеттік аппараттың өзара
байланыстылығы
Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер ... ... ... ... (ру, ... ... ... ұйымдасқан мемлекеттік қоғам, т.б.) ажырамас бөлігі – оның белгілі
бір мүшелерінің саяси – басқару ... ... ... ... тұрғысынан қарастырар болсақ, онда бұл тартылу екі ... ... жағы ... ... оның көсем, әскер басы, билеуші,
жетекші сияқты позицияларына иелік ету үшін, сонымен қатар осы билікті ... ... ... сипатталады. Екінші жағы қауымның өмірлік
салаларының бірінде ... ... қол ... жолында биліктік –
беделдік бағдарламаны дайындау үрдістерімен сипатталады.
Билік – ... ... ең ... ... ... келсе билік – бұл қабілеттілік пен мүмкіндік, құқық және зорлық
көмегімен халықтың ... ... ... ... ... еркіндігін
жүзеге асыру. Басқарушының жеке басының ... ... ... ... ... және таланты арқылы қол ... ... оң ... ... Егер де ... жеке және
қызметтік билікке ие болса, онда ... ең ... ... ... ... ... негізделген биліктің
жоғарғы нысаны мемлекеттік билік болып табылады.
Кезінде атақты неміс ойшылы Гегель: «Тәжірибе мен тарих ... пен ... ... ... ... алған емес әрі оған сай әрекет
жасаған да емес. Әр дәуірде басқа дәуірлерден ... ... ... Сондықтан да бұл дәуірде осы жағдайларға сәйкес шешімдер
қабылдануы қажет. Тұманды өткеннің естеліктері қазіргі ... ... ... ... түк те емес», -деп жазған.
Сонымен, адамдардың қауым ісін талқылауға және шешуге ... ... ... ... пен ... ... ... пайда
болғаны белгілі. Демократия және ... ... ... мен тәжірибесін
дамытуды көне грек өркениетіне алатын орны ерекше.
Саяси қатысудың ерекше әрі ... ... да осы көне ... Қала – мемлекеттердің (полис) кішігірім аумағы тұрғындардың
жеке және тығыз таныстығын әрі өзара қарым – ... ... ... 507 ж. өмір ... Афин ... ... белгілерін көрсетер
болсақ:
1. Бұл басқару ... ... ... ... 2. ... ...... өмірге тікелей қатысу мүмкіндігі (халық
жиналысында дауыс беру арқылы); 3. Полис ... ... ... ... ... ... Афин тәжірибесінің бүгінгі күн
тұрғысынан қарағанда кемшіліктері де ... ... күн ... мәселе бойынша азаматтардың «ортақ пікірін» қалыптастыруға ұмтылу,
яғни полис бір адам ретінде, бір ... ... ... тиіс еді. ... ... ... ... құқы да шектеулі болған. Әйелдер, ... ... ... ... ... жоқ. ... осы ... тәжірибе
саяси теорияның, оның мемлекет, саясат демократия және қатысу сияқты
дамыған ... ... алып ... және тағы ... грек ... ... ... бассыздығы»
демократияның шектен шыққан жағдайында туындауы мүмкін. Ал бұл «бассыздық»
өз кезегінде демократиялық басқаруға айналуына ... яғни ... ... табылады.
Ал Платон шәкірті Аристотель болса, мемлекетті, оның құрылымын
азаматтардың басқаруға әртүрлі құрылымдары мен ... ... ... ... ... ғылымында «қатысу» негізгі ұғымдардың бірі
болды. Қандай ... ... ... ... ... қатыспауы
мәселесі тұрғысынан талданды.
Аристотель көзқарасындағы қарама – қайшылық – саяси қатысу азаматтар
мен мемлекеттің ажырамас белгісі. ... да ( ... ... ... ең жақсы түрі), демократиялық да басқаруға азаматтар
санының ... ... тән, ... ... өз ... ... қоғамға
тиімді, әрі жақсы, әрі жылдам дамуға мүмкіндік туады. ... ... ... ... әлеуметтендіру, полис тұрғындарында азаматтықты
тәрбиелеуде тиімді құрал ... ... Ал ... саяси қатысудан
алыстатылуы - мемлекетке жауыздықпен қарау, оның ... ... Ол, бір ... ... ... қатыса алатын» шектен
шыққан демократияны сынап, ... ... ... басқарудан
алыстатып, басқара алатын бөлікке беруді» ұсынады.
1. Мемлекеттік басқару жүйесіндегі заң шығарушы және атқарушы биліктің ролі
Мемлекет ... ... және ... ... ... ретінде белгілі бір
құрылым, ішкі бөлімдер ұйымына ие. Мемлекеттік аппарат практика жүзінде
мемлекет функциясы мен осы үшін ... ... ... ... ... ... ... қызметін қамтамасыз ететін өзара
байланысты мемлекеттік органдар жүйесін сипаттайды. Әр бір ... ... ... әрекет етеді, лайықты міндет, белгілі құрылым және
кадрлар үлесі беріледі.
«Мемлекеттік ... ... ... заң ... ... ... және басқа да билік көмегімен реттеу жүргізетін мемлекеттік
органдар, мекемелер мен ... ... ... ... ... - бұл ... қызметкер.
Мемлекеттік аппарат құрылымы біріншіден, мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... – территориялдық ұйымдастырылуына байланысты. Мемлекеттік
аппаратты айта отырып, билік жүргізуші лауазымды тұлғалар мен ... ... ... судьялар) және қызмет етуші аппаратты құрайтын
мемлекеттік қызметкерлер мен органдарды айыра білу керек.
Республикада ... ... ... ... беріледі, бірақ
оның жүзеге асырылуы басқару формасына ... ... ... АҚШ, ... т.б.) ... мемлекет және
атқарушы билік басшысы болып табылады. Ол мемлекеттік ... ... мен ... істі ... ал олар өз ... мемлекеттік қызметтіктерге істі жүктейді. ... ... ... мен ... ... ... үкімет,
нақтылай келсек премьер – министр басқарады. «Қуатты» министрліктер мен
ведомствалар ... ішкі ... ... жағдайлар жөніндегі,
қауіпсіздік қызметін көрсету және т.б.), ... ... ... (сыртқы
істер, әділет) президент құзырында, ал ... ...... ... ... ішінде ең таралымды және көп аппаратты, ... ең ... ... болып табылатын атқарушы билік. Есептеулер
бойынша, парламентарлықтар мен сот ... ... ... қоса ... санынан 100 – 150 есе артық.
Сот билігі тармағы өзінің ... ... ... ... мен ... сәйкес олар өз қызметін жүзеге асыруда ешкімге
тәуелді, бірде бір билікке бағынышты ... Оның ... ... – заңның
қадағалануын бақылау.
Мемлекеттік аппаратқа қатысты бірнеше сыныптамалар бар. ... ... ... ... ... қарай (мысалы, үкімет, президент),
органдар мен лауазымды тұлғалардың салалық міндетіне ... ... және адам ... ... өкілеттік) бөлінеді. Мемлекеттік
міндетке қатысты мәселелерді ... ... ... ... органдар,
жергілікті мемлекеттік органдар айналысады. Мемлекеттік аппарат ... және ... ... ... көп ... ... беру ... парламент, сот), екіншісі, жекелей (президент, министр) шешім
қабылдайды.
Мемлекеттік ... ... ... ... ... ... билік тармақтары, бөліп қарасақ – ... ... ... ... ... тұлғалар да) құрайды. Негізінен
бұл мемлекеттік аппараттың әртүрлі элементтері.
Мемлекеттік ұйым – ... ... Бұл ... ... мекемелері мен
кәсіпорындар жатады. Кәсіпорын мен мекеме арасындағы ... ... ... ... ... байланысты ерекшеленеді. Кәсіпорын -
өндірістік қызмет атқарады, мекеме – ... ... ... ... Кәсіпорын қызмет әрекетіне қарай (өндірістік, сауда, т.б.) және
бағыну қызметіне және ... ... ... ... ... мекемелер мемлекеттік, әлеуметтік –
экономикалық, мәдени – дамытушы ... ... ... ... роль
атқарады.
Мемлекеттік орган бұл мемлекеттік биліктің өзгеше құрылымдық ... ... ... тармақтарының қызметтерінің жүзеге асыратын )мамандық
жұмысына сәйкес мемлекеттік – биліктік өкілеттерден ... ... ... ... ... бір салада, аймақта атқарушы, жүйелеуші
және басқа да басқару қызметінің ... ие ... ... жоғары органдарға құқықтық мәртебенің анықтылығы; ішкі ... ... ... ... (басқа органдар) және сол ... ... ... қызметкерлерден тұруы; мемлекеттік
бюджеттен қаржыландыру; мемлекеттік билік алдында бағыныштылығы мен ... ...... ... және ... өкілеттігін қамтитын кәсіби ... ... ... ... ... ... шаруаның, басқа қызметкерлердіңеңбегінен
мемлекеттік, қоғамдық сипатымен ... БҰл ... ... ... ... құқықпен реттеледі. Мемлекеттік қызмет ... ... ... ... ие. Бұл элементтік бірліктің қызмет
атқаруда белгілі құқықтары мен жауапкершілігі бар, соған ... ... ақша ... ... Лауазымды тұлғалар өз қызметінде
дискрециондық ... ... яғни ... тыс басқа
тұлғаларға, ұйымдарға, органдарға қатысты шешім қабылдауға ... ... ... заң ... ... ... заң ... органдары
мемлекетте басқару жүргізуді ... мен ... да ... ... ... ... – ақ мемлекеттік басқа органдарды құрып және оның
қызметіне бақылау жүргізу ... ... ... Олар ... ... ... Негізінен алғанда, жалпы мемлекеттік заң шығарушы ... ... ... және ... ... ... ... органдары бар. Бұл заң шығарушы органдарға саяси ... тән. ... ... заң ... ... парламент жатады. Ол бір немесе ... ... ... ... орган болып табылады.
Парламент құрамы. Парламент құрамының мүшелері әртүрлі елдерде бірдей
емес. Ірі емес мемлекеттерде парламент 15 адамнан ... Ең ... ... ...... ... Халықтар өкілдіктерінің жиналысы 3
мың мүше адамға есептелге. ... ... ... 100 адамнан (мысалы,
Италияда 915 сенатор мен 630 ... АҚШ – та 100 ... және ... ... ... 252 палата кеңесшілері мен 500 палата
өкілдерінен) ... ... ... ... мүшелері төменгі мүшелерге
қарағанда аз болып ... ... ... ... елде ... ... ... немесе императивтік мандатқа сай, депутаттың
кәсіби парламентар немесе өз мандатын кәсіпорынның, ... ... ... ... ... қарай, оның сайлаушылармен қарым –
қатынасынан көрінеді.
Еркін мандат, яғни сайлау округіндегі халықтан шыққан депутат ... Ол ... ... ( өз ... ... ... ... бірақ бұл сайлаушылармен байланыс жоқ дегенді
білдірмейді. Депутат тұрақты өз ... ... ... ... ... белсенді сөйлесіп жүздеседі. Ол парламентте
сайлаушыларының ... ... ... ... ... ... (федерацияның
заң шығарушы кейбір депутаттарына және демократиялық елдердің жергілікті
өзін - өзі ... ... тән. ... депутаттар (тоталитарлық
социалистік мемлекеттерде сенаторлар жоқ) өз сайлаушыларынан міндетті
бұйрықтарды алып, тез ... ... ... ... бар ... ... демократиялық елдерде императивтік мандант өзге түрде байқалады.
Бұл ФРГ – ның ... ... ...... қатысты. Олар
сайланбайды, жердік үкіметтердің басшылығымен тағайындалып, ... ... ... ... премьер – министріжәне басқа ... ... және өз ... құрылымына сай іс - әрекет етуі
тиіс. Демократиялық ... ... ... ... ... өз ... ... кәсіппен (көбінесе оқытушылықпен қатар,
ғылыми, ... ... ... ... ... ... және ... жағдайын өз мақсатында пайдалунаға қатаң тыйым
салынады. Депутат ... ... ... құқығы жоқ. Депутат
палата отырыстарына қатысуына, парламент комитеттерінің (комиссияларының)
жұмысына араласуына міндетті.
Тоталитарлық социализм ... ... өз ... жақын
болып, олардың жағдайларын және мұқтаждықтарын жеткілікті болу үшін ... ... ... ... қол үзуі ... деп ... Мұндай
депутат – қоғамдық бастамаларға еңбек ететін және өз ... ... ... ... ... оң және теріс жақтарын анық көруге болады. Бір жағынан,
депутат өз ... ... ... ... ... біледі.
Екінші жағынан, заңдық процесс жоғары біліктілікті, кәсіби қабілеттілікті,
ерең еңбекті талап етеді, көп ... ... ... ... ... және т.б.) екі ... ... бірдей қолдану қолға алынып отыр.
Парламенттің ішкі органдары және оның ... ... ... ... ... ал оның ... ... ірі
фракциялардан тағайындалады. Парламент төрағасының барлық ... ... ... құқығы бар.
Тұрақты комитеттер пленарлық отырыста қабылданған (әрбір комитет - ... ... ... ... ... өкілі комиссия атынан
осы немесе ... ... ... ... ... заң ... ... оқиды. Көптеген елдердің комитеттері министрлер қызметіне
бақылау жүргізуге және отырысқа ... ... ... ... ... құқығы бар.
Уақытша комиссиялар жекеленген мәселелерді шешуге ... ... ... 1958ж., ... 1963ж., ... 1991ж.,
Қазақстанда 1995ж. қабылданды.
Парламенттің маңызды ішкі ұйымы – партиялық фракциялар (парламенттік
партиялар, ... ... ... ... бір немесе жақын
партиялардың, басқа бірлестіктегі ... ... ... ... ... Олар палаталардың жоба бойынша
шешімдеріне өз көзқарастарын, ал ... заң ... ... және ... ... ... атынан көшбасшы немесе
сенімді басқа тұлға өз көзқарастарын айтады.
Фракция ... ... ие. Ол өз ... комитеттер
(комиссиялар)басшыларының орнын белгілейді. Фракциянң парламентте өз
бөлімшелері болады, оларға кезектен тыс сөз ... ... ... сөз ... кейін сөз сөйлейді.
Парламентте және оның палаталарында тұрақты комиссиялар құрылады.
Әрбір елдерде ... ... ... ... ... сөзі ... ал «комиссия» - уақытша органдарға ... ... ... ... ... ... ... құрылады және
әдетте олар салалық немесе мамандандырылған (қорғаныс, сыртқы істер,
ауылшаруашылық, денсаулықты ... және т.б. ... ... шығару процессі. Заң шығару – парламенттің негізгі ... ... заң ... ... құру ... басталады. Заңның жобасын
кез келген тұлға құрып, мысалы, пошта арқылы ... ... ... ... кез ... ... ... міндетті емес. Оның
міндетіне заңдық иницмативаға ие тұлғаның ұсынысын қарау кіреді және ... ... кез ... ... ... ... бар. ... қатысты заң
жобаларын тек үкімет шығара алады.
Атқарушы билік ролі және оның органдары. Билікті бөлу тұжырымдамасы
бойынша атқарушы билік – ... ... ... ... ... ... Оның негізгі қызметтеріне ұйымдастыру шаралары, жеке ... ... ... ... ... ... жағдайда атқарушы билік
бара – бара атқарушы – жіктеуші, мемлекеттің қызметін ... ... Осы ... ... ... басқарушылық қызметін
құрайды.
Атқарушы билік бағыныштылық ... ... ... Олар
өздеріне бағынатын органдардың іс - әрекет етуін қадағалап, ... ... ... ... бар.
Атқарушы билікті басқаратын орган көбінесе үкімет болып табылады.
Атқарушы биліксіз мемлекет өз қызметін ... ... ... Негізінен президенттік, сайлау немесе
референдум (плебисцит) жолдары арқылы ... ... ... ... ... ұсынылады және заң бойынша баламасыз
сайлау мүмкін болмайды. Референдумға (плебисцит) сайлауға, бір ... егер де ол ... ... ... 50% + 1 дауысын
жинаса, онда ол сайланды деп саналады.
Президенттіктің өкілеттілігі мен ... ... ... ролі ең бастысы, конституцияда бекітілген оның өкілеттілігі
мен оның шын жүзінде ... ... ... Президент кейбір
міндеттерді орындауға тиіс және нақты шектеулерге бағынады. Оған қаржы ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік мүлікті иеленуге тыйым салынады. Елбасыға әдеби, ғылыми
шығармашылық жұмыстармен айналысуға ... ... сот ... Сот ... заң ... және ... ... Сот парламент секілді ... ... ... ... ... де ... Сот ... істерді қарастырады және
шешеді. Оларға: жасалған қылмыстың ... ... және ... ... екі жақ ... және заңды тұлғалар) арасындағы
мүліктік және басқа да ... ... ... ... басқару органдары арасындағы даулар); еңбектік (жұмыс беруші
мен жұмысшылар арасындағы даулар) істер жатады.
Сот қоғамдағы ... ... ... және ... ... ... ... тармақтарынан басты ерекшелігі болып табылады.
Сот мемлекеттік билікті ерекше нысанда атқара отырып, биліктің ... ... ... ... ... Ол ... ... заңдарды,
басқа да мемлекеттік органдардың нормативтік актілерін қолданады; ... ... оның ... ... асырады (қылмыскерлерді түрмеде
ұстау, түзету ... ... ... тәркілеу, мөрлі өнімді алу және
т.б.).
Сот билігінің күштілігі, сотта азаматтар мен ... ... сот ... қол ... және оның ... негізделген.
Сот нақты істі көтере отырып, саяси және басқа да мотивтерге билік
жүргізбеу ... ... ... ... ... ... сот
идеологиялық ролді атқаратыны белгілі.
Сот осы барлық тапсырмаларды тек оның ... ... ... қызмет
принциптерінің жалпы адамдық құндылықтарға сәйкес келген жағдайда атқара
алады.
Сот жүйесінің үлгілері. ... елде сот ... ... бес ... ... ... ... Олар: англосаксондық, романо –
германдық (еуропалық континенттік), социалистік, мұсылмандық және қоғамдық.
Англосаксондық үлгі жоғары соттың басшылығымен ... ... ... ... Ол ... соттарды, сонымен қатар арнайы соттарды да
басқарады.
Романо – германдық үлгіде соттар жүйесінің ... ... ... ... ... ... сот ... органдары (жалпы, еңбектік,
әкімшілік, қаржылық ... және т.б.) ... ... ... еңбек соты, жоғарғы қаржы соты және т.б.) ... Бұл ... ... ... үлгі ... – территориялдық бірлікке және соттық
округтар шегіне ... ... ... ... ... ұжымдарының
барлық судьяларды және халықтық ... ... ... ... ... ... ... сот осы территорияда
әрекет етеді.
Мұсылмандық үлгісінің сипаты: мұсылмандық сотқа ... ... ... ... тұлғаларға жатады. Көптеген мусылман елдерінде сот ... ... жоқ, тек ... діни ... – иманға шағымдануға болады.
Қосысымдақ үліге сай сот рулар төресімен, үлкендермен уйымдастырлады.
Сот билігінің жүзеге асуы. Әділ сот принциптері. Сотта ... ... ... ... ... принциптерге, адамды қорғау
қуқықтарына қатысып ... ... ... ... ішінде
негізгілері:
1. Сотқа ... ... ... ... жеке және ... ... ... қорғау үшін сотқа жүгіне алады ешқандай шек қойылмайды.
2. Бірлескен әділ сот атқару. Бул ... ... ... ... және ... мәні ... ... емес іс - әрекеттерді
қарастыратын жеке әрекетін жатқызбайды.
3. ... ... ... ... және ... ... ... мүмкіншілігі.
4. Көпшілік соты, жариялылық. Сот билігінің жүргізілуі ... ... ... беделін көтереді, оның тәрбиелік ... ... ... ... Сот ... және тек заңға бағынушылығы.
6. Сот ісін жүргізуді екі жақтың ... ... ... ... қамтамасыз ету.
7. Сот қателігіне мемлекеттің жауапкершілігі (мемлекет тарапынан зиян
келушіге зиян орнын ... ... – ол ... ... ... ... ... бөліну
жүйесінде негізгі функциясы заң ... ... – ақ ... ... ... ... мемлекеттік бюджетті қабылдап оның
жүзеге асырылуына бақылау жасайды.
Парламент басқару түріне атқарушы ... ... ... ... болады. Парламент конституциялық ... ... ... ... ... тырысады. Көптеген дамыған елдерде парламент
атауы немесе өкілдік мекеме ретінде ... ... АҚШ – та ... Америкасы елдерінде ол конгресс аталады, Швецияда – ...... ...... ...... жиналыс.
Әлемнің 200 – дей ... ... ... ... формада.
Парламент структурасы екі палаталы және бір палатылы болып ... ... 90 – дай ... екі ... парламент тән. Екі ... ... ... және бір ... ... сайлау жолымен
заңдастырылған. Парламент халық еркімен мүддесін қорғапөкілдік мазмұнға ие
болады.
Әлемдік тәжірибе көрсеткендей парламент халықтың, ... ... яғни оның ... ірі ... бірлестіктер, қоғамның белгілі бір
тобының ... ... ... ... ішкі ... ... элементтері былай
болады: 1) палата мүшелерінің партиялық бірігуі; 2) палатаның ... 3) ... ... ... ... елдердің көбінде бір палаталық пен төменгі ... ... 4 – 5 жыл ... ... ... Республикасының
бұрынға конституциясында солай болатында. Кейін 1998 жылы өзгерістер мен
толықтырулар енгізілгеннен кейін жоғарғы палата – ... ... ... ... палата – мәжіліс өкілеттілігі мерзімі – 5 жылға ұзартылған
еді. Жоғарғы палата мүшелері көп ... ... ... ... Мәселен, бізде 7 сенаторды президент тағайындауға құқық
берілген, қалғандарын әр облыстан, ... ... бар ... ... Республикасының астанасынан екі адамнан, тиісінше облыстың,
республикалық маңызы бар қаланың және ... ... ... ... ... бірлескен отырысында сайланады.
Парламент Қазақстан Республикасының ... ... ... ... және оның депутаттарының мәртебесі туралы»
конституциялық заңға ... ... заң ... және өкілді органы
саналады.
Еліміздегі парламентаризм өзінің нақты бастауын жоғарғы кеңестік
мемлекеттік биліктің жоғарғы ... және ... – бір заң ... орган
деп жарияланған 1937 жылы кеңестердің төтенше Х съезінде қабылданған Қазақ
Социалистік Республикасының Конституциясынан алады. ... КСР – нің ... ... ... 1938 жылы 24 ... ... ... бойынша 4
жылдық мерзімге өткізілді. Алайда сырттай ... ... ... ... депутаттық корпусты сайлау билеуші Коммунистік партияның
қатаң бақылауымен баламасыз негізде жүргізілді. Депутаттыққа кондидаттар
коммунистік партия ұйымдары ... ... ... ... және ... бойынша іріктелді.
Тұтастай алғанда мұндай тәжірибе Кеңестер Одағы ... ... ... ... Парламент Қазақстан ... мен ... ... Парламенті және оның
депутаттарының мәртебесі туралы» конституциялық заңға ... ... ... және ... ... ... өкілді палаталы парламент бізде 1995 жылы ... ... ... ... Бұл мемлекет басқаруда халық өкілдігінің
социалистік нысаны – ... ... ... ... Жаңа ... ролі мен ... былай анықталады: «Президенттік Республика
жағдайындағы Парламент – бұл халықтың мүддесін қорғайтын, демократиялық
заңдарды ... ... таза заң ... ... ... ... жылы ... айында жаңа екі палаталы жоғарғы заң ... ... ... ... ... жаңа ... болып
табылады.
1996 жылдың 30 қаңтарынан 1999 жылы 29 ... ... ... ... қос ... ... 500 – ге тарта заң қабылданды.
Еліміздің өмірінде және ... өз ... ... 1998 жылы ... ... Республикасы Конституциясына өзгерістер ... ... ... заңның қабылдануы аса маңызды оқиға болды.
ОНың мақсаты – мемлекеттік билік институттарын ... да әділ ... ... ... ... ... ... белсенді түрде
қатысуы, республиканың саяси өміріндегі Парламенттің дербес ... ... ... ... ... ... жоғарлату,үкімет
мүшелерінің жауапкершілігін күшейту, сот – құқықтық ... ... ... реформалауды одан әрі жалғастыру болатын.
Екінші сайланған Парламент өз қызметін 1999 жылы 1 ... Осы ... ... ... жаңа заң ережелеріне сәйкес
жүргізілді. Біріншіден, сенат депутаттарының өкілеттік мерзімі 6 жылға, ал
мәжіліс ... 5 ... ... Екіншіден, мәжіліс
депутаттарының саны – 77 ... ... яғни ... ... бұрынғы саннан 10 депутаттық мандатқа көбейді, бұл ... ... ... ... ... ... алған төрт саяси партияның
парламентте өкілеттіктері болуына ... ... өзі ... ... жолмен қайта құру үрдісіндегі
жаңа ... ... өз ... ... ... ... жүргізіліп
жатқан реформалардың заңдық мәселелерін жемісті түрде шешуге бейім жаңа
күштердің Парламентке келуіне мүмкіндік береді.
2. ... ... ... басқару және мемлекеттік аппараттың өзара
байланыстылығы
Қандай да бір мақсат – ... ... ... ... ... табылған механизм
керек. Оның көңіл – күйге күдік қана туғызып қана қоймай, орыны ... ... ... ... Дәл осы ... демократияның Қазақстанға
өрістеуі үшін мүмкіндіктерді ескере ... ... жөн, ... ... байланыс жасауда әр бір билік тармағы Конституцияға лайық және
жоғарғы кәсіби тұрғыдан өзара келісімді ... ... ... ... ғана ... мақсаттағы саяси реформаларға қиындық туғызбайды.
Қазақстан өз тәуелсіздігін таныған кезден бастап өзін ... деп ... ... ел ... ... деп көрсетілген: «Қазақстан
Республикасы өзін демократиялық, зайырлы құқықтық және ... ... ... оның ең ... ... – адам және адам ... мен бостандықтары» .
Яғни демократиялық ел болған соң өз адамдарының ... ... ... ... оны ... ... ... жүйесін бекітеді
деген сөз. Билік жүйесі мемлекеттік биліктен ... ... ... сипатта болса, қоғамның саяси, демократиялық ... де ... ... ... құықтық және әлеуметтік мемлекет
орнауы – қазіргі ... ... ... ... ... ... негізделеді. Билік бөлу принципіне ... бір ... ... ... мен ... ... заң ... атқарушы
және сот тармақтарына бөлініп, олардың тежемелік әрі тепе – ... ... ... ... іс – ... ... ... сәйкес жүзеге асырылады.
Айтылған билік тармақтарының әрқайсысы билік жүйесінде өзіне тиісілі орынды
иемденеді. 1995 жылғы Республика ... заң ... ... ... жаңа ... – қос ... Парламент бекітіліп, бүгінгі күні
оның екінші сайланымы өз әрекетін жүзеге асыруда. Бұл бұрын соңды ... ... жаңа ... ... ... заң ... ... жүзеге
асыратын Республиканың ең жоғары ... ... (1) деп ... атқарушы билік – үкімет билігінің ... ... ... ... соң күрделене түсті, оның үстіне үкіметтің билік
ету мүмкіндігі Парламентке қарағанда ... ... ... ... ... мен ... ... жатады.
Мемлекеттік биліктің бөліну принципі оның ... ... және ол ... ... ... ... ... іс – қимыл
жасауын, бүкіл биліктің олардың қайсы біреуіне ... ... ... ... мемлекеттік билік тармақтарының
диалектиткалық өзара іс – қимылы осыдан көрініс табады. Ал ... мен тепе ... ... ... елде тұрақтылықты қамтамасыз етуге ықпалын
тигізеді.
Қазақстанда Президенттік республика деп ... 1995 ... ... – ақ «Қазақстан Реаспубликасының парламенті және оның
депутаттарының ... ... ... Республикасының үкіметі
туралы», «Сот ... және ... ... ... ... ... әр бір ... мәртебесі мен міндеттерін реттеп берді.
Мемлекеттік құрылымның Қазақстан таңдап ... осы ... ... өзі ... ... ... Президенті Н.Ә. Назарбаев
өзінің «Елдегі жағдай және 2002 жылғы ішкі және сыртқы ... ... ... ... халқына жолдауында, «басқарудың президенттік
формасының ... ... ... тармақтарының үйлесімді жұмыс
істеуінің кепілі болып отыр. Осындай мемлекеттік құрылымды ... ... ... жоқ» атап ... ... ... жүйесінде мемлекет басшысы, оның жоғары
лауазымды тұлғасы ... ... ... ... ... орын ... Ол республиканың мемлекеттік билігінің барлық тармағының
келісіп жұмыс ... және ... ... халық алдындағы
жауапкершілігін қамтамасыз етеді.
Парламентті ұйымдастырудың және оның ... ... ... ... «Қазақстан Республикасының Парламенті және оның
депутаттарының мәртебесі туралы» Конституциялық заң мен өзге де бір ... ... ... Үкіметінің үкіметтің басқа да тармағы мен өзара қарым
– қатынасының ... ... ... ... қала ... ... практика, сондай – ақ біздің Қазақстандық тәжірибеміз
бұл проблема қашан да көкейкесті ... ... ... және болып қоса
беретінін көрсетіп отыр. Оны шешудің ірге тасы тежеу және қарама – ... ... ... ... ... үкімдерді ажырату қағидасы болып
табылады. Бұл қағида мынадай өзара іс – ... ... бұл ... ... ... ... жасайды, біреуінің есебінен екіншісін
күшейтуге және бір – бірінің құзырлығына араласуға жол берілмейді.
Парламент өкіметінің басқа ... ең ... ... ... тепе – ... және ... ... сақтау туралы
Президенттің өзі қамқорлық жасайтын болды. Ал оған мемлекеттік өкіметтің
барлық тармақтарының ... ... іс – ... ... ету ... ... ... . Өкіметтің барлық тармақтарына деген
бірдей көзқарастың болғаны Парламенттің де, сондай – ақ ... де ... ... өте ... ... ... конституциялық принципі мен олардың тепе –
теңдігін іске асыру мемлекеттік ... ... ... ... азайтып немесе болдырмау үшін олардан жоғары жауапкершілікті
талап етеді.
Басқару ... ... ... ... ... ... айрықшылауға болады. Ол: жеке билік, дербес (мысалы, жанұяда
немесе мырза мен ... ...... ... (қоғамдық ұйым
билігі, яғни өз еркімен мүше болғандарға ғана ... және ... ... ... ... ... билік әртүрлі позицияда қарастырылады:
телеологикалық (біріккен мақсаттарға жету), ... ... ...... ...... (қатынас), жүйелі
– кибернетикалық (әлеуметтік байланыс құралы), ... ... ... бір ... және ... яғни ... мақсатқа жету үшін объектінің (тұлға, ұжым,
мекеме, т.б.) ...... ... ... ... ... орган, лауазымды тұлға, т.б.) іс - әрекетіне байланысты болуы.
Көзделген мақсат жақын ... ... ... ... ... салық
жинауды енгізу) және уақыттан кейін бірнеше қадамдар арқылы нәтижеге жетуі
мүмкін. Мақсатқа жету – ... ... ... ... ... ... жету ... кеткен күштерді есептегемегеннің өзінде, нәтижелік
категориясында бағаның орны ерекше екенін атап өту керек. Ал жұмсалған ... ... ...... ... шығындар жұмсау арқылы, ... және ... ... басқару энергиясын қолдану арқылы
мақсатқа жету. Мақсатқа жетуде объективті және ... іс ... ...... кедергі болуы мүмкін. Кедергілер ... ... ... ... ...... туындайды.
Субъективті жағынан ол субъектілердің басқару шешімдерін ... мен ... ... ... ... ... ұжымдағы, ұйымдағы және тағы басқа басқару ісін жүзеге
асыруда туындайтын жағдайларға байланысты ... ... Мына ... егер ... басқару шаралары кезінде туындаса, нәтижесінде
шаралардың, істің жүзеге асуына ... ... ... іс тоқтатылады
(уақытша немесе тұрақты).
Нәтижені бағалауда мақсаттың мәнін ескеру ... Егер ... және оған жету ... жоқ ... онда ... күш текке
кетуі мүмкін (мысалы, бір жыл ... ... ... ... сүт ... үш жылдық жоспарды сол жылда жүзеге асыруға болмайды, ... ... ... партиялық көшбасшылар оны негіз етіп, мақсатты орындауды
алға қойды, дегенмен, бір жыл ішінде сауын сиырларды ... үшін бір ... ... ... Ал егер ... ... ... асыруы шынайы, бірақ
қоғамның дамуын жылжытпайтын, басқа басқару объектісі, жалпы ... ... ОАР – дағы ... ... ... апартеида
режимі кезінде қара нәсілдіктерді сайлау ... ... ...... мақсат болса, бұл жағдай одан да қауіпті болмақ.
Қорытындысында, демократиялық қоғамда басқару тиімділігі ... ... ... ... анықталады. Мұндай тікелей нәтиже (мысалы, азық –
түлік ... ... ... ... ... туындаған
мүмкіншіліктері) немесе жанама түрдегі нәтиже ... ... ... өндірістік басқаруды ұйымдастыру) – басқарудың әлеуметтік
тиімділігінің ең басты талабы.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
1. ... Н.А. На ... XXI ... ... Онер, 1996.-
159 С.
2. Назарбаев Н.А. Казахстан-2030. Послание Президента страны
народу Казахстан. — Алматы.: Білім, 1997. - С ... ... Н.А. ... ... ... ...... правда. - 2005, 19 февраля
4. Конституция Республики Казахстан от 30 августа 1995 года ( ... от 7 ... 1998 ... ... 2003

Пән: Мемлекеттік басқару
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мемлекеттік басқару жүйесіндегі заң шығарушы және атқарушы биліктің ролі12 бет
Заң шығарушы органдар23 бет
«Информатика сабағында оқушылардың шығармашылық белсенділігін дамыту »57 бет
Бейнелеу өнері арқылы мектеп жасына дейінгі балалардың шығармашылық қабілетін дамыту63 бет
Беруші және қабылдаушы оптикалық модульдер10 бет
Ж.Аймауытов ; Ғ.Қарашев; Б.Күлеев ; С.Сейфуллин; І.Жансүгіров; Б.Майлин шығармашылықтары16 бет
Жазбаша жұмыс арқылы бастауыш сынып оқушыларының шығармашылық қабілетін дамыту55 бет
Жүніс Сахиевтің «Жасампаздық қиырында» шығармасы тілінің лексика−фразеологиялық ерекшеліктері62 бет
Математиканы оқыту барысында оқушының шығармашылық қабілетін дамыту26 бет
Мектеп жасына дейінгі балалардың көркемдік-шығармашылық қабілеттерін қалыптастыру33 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь