Турбо Паскаль жүйесінде қосалқы программаларды ұйымдастыру технологиясы туралы

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3.4

I Негізгі бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.1 Алгоритм және алгоритмдік тіл ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5.6
1.2 Программа құрылымы және бөлімдері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6.11
1.3 Қосалқы программа ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 12.16

II Есептің қойылымы
2.1 1.есеп ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 17

2.1.1 Есептің берілгені ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..17
2.1.2 Есептің алгоритмі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 17.18
2.1.3 Программалау бөлімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...18
2.1.4 Есептің жауабы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .19

2.2 2.есеп ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 19

2.2.1 Есептің берілгені ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..19
2.2.2 Есептің алгоритмі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 19.21
2.2.3 Программалау бөлімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...21
2.2.4 Есептің жауабы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .22

III Қорытынды бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...23.24

IV Пайдаланған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..25
Бағдарламалау тілі дегеніміз – адам мен компьютердің (ЭЕМ) өзара байланыс жасасу құралы. Бағдарламалау тілі екі топқа бөлінеді: таза машиналық кодпен, не белгілі бір машина кодына арналып ассамблерде жазылған тіл- төменгі дәрежедегі және жоғарғы дәрежедегі адам тіліне жақындатылған Basic, Qbasic, Ci, Turbo Pascal т.б. көптеген бағдарламалау тілдері. Мемлекеттік бағдарлама бойынша осы тілдерден Basic, Turbo Pascal, Visual Basic тілдерінің бірін меңгеру ұсынылған. Паскаль бағдарламалау тілі француз математигі Блез Паскаль құрметіне аталған. Ол 1968-1971 жылдарда Никлаус Вирттің Цюрихтағы Жоғарғы Техникалық мектепте оқыту тілінің бірі ретінде жазылған. Кең қолдана бастауы 1984 жыл, себебі осы жылдары қарапайым қолдануға ыңғайлы Турбо Паскаль компиляторы пайда болады. Ол Borland International компаниясында жасалды. Компилятор дегеніміз транслятордың бір түрі, ал транслятор дегеніміз белгілі бір компьютер мен бағдарламалау тілі түріне арналып жазылғанбағдарлама, оның міндеті жазылған бағдарламаны машиналық кодқа айналдыру.
Турбо Паскаль тілінің негізі Turbo.exe және Turbo.tpl файлдары арқылы берілген. Turbo.exe файлында компилятор, экран редакторы, жүйелегіш орналасса, Turbo.tpl файлында арнайы қойылған функциялар мен процедуралар (көмекші бағдарламалар) кітапханасы жазылған. Қазір жетілдіріле келе мынадай артықшылықтарымен ерекшеленеді:
• Құрылымдық бағдарламалау. Өзінше бөлек блок арқылы тұйық жұмыс істей алатын функциялар мен процедуралар жазып, оны қажет кезінде шақырып пайдалану нәтижесінде бағдарламаның түсініктілігі, қатесін түзету мүмкіндігі молаяды.
• Жоғарыдан төмен біртіндеп құру. Бағдарламашы алдын ала өзіне қажетті міндетті шешу үшін оны бірнеше бөліктерге бөліп, соңында оны іске асыра алады.
• Обьектілі бағдарланған бағдарламалар жасай алу. Бұл мүмкіндік Паскаль тілінің аясын кеңітті, жақсы жақтарын алып басқа бағдарламалау тілдерінде пайдалануға мүмкіндік берді, яғни олармен байланысты арттырды. Кейінгі Delphi бағдарламасы осының бір жемісі деп қарастыруымызға әбден болады.
Нұсқауларды (командалар мен операторларды) ЭЕМ-ға түсінікті тілде жазып, жүйелеп, берген ақпаратты өңдеуді іске асыратын тізбені бағдарлама (программа) деп атаймыз. Бағдарламадағы нұсқаулар (командалар мен операторлар) тізбесін жүйелеп жазу кезеңін бағдарламалау дейміз. Бағдарлама жазуда «алгоритм» ұғымы басты роль атқарады. Алгоритм – орындаушыға белгілі бір мақсатқа, нәтижеге жетуге арналып жазылған нұсқаулардың жүйеленген, әр қадамында бір әрекетті іске асыратын нұсқауды оператор дейміз. Команда бірнеше операторлар қоспасынан да тұруы мүмкін. Есептерді шығарғанда, алгоритм құрғанда белгілі бір ЭЕМ мен бағдарламалау тілінің мүмкіндіктерін ескеру керек.
1. Фаранов В.В. Программирование на персональных ЭВМ в среде Турбо Паскаль. М., 1991.
2. Фаранов В.В. Программирование на Турбо Паскаль. М., 2007.
3. В.С. Новичков, Н.И. Парфилова, А.Н. Пылькин, Паскаль М., 1994.
4. Г.Л. Семашко, А.И. Салтыков, Программирование на языке паскаль. М., 1988.
5. В.Ф. Шангин, Л.М. Поддубная. Программирование на языке паскаль. М, 1991.
6. А.И. Гусева. Учимся программировать: PASCAL 7.0 V,1998.
7. Гланский Я.Н., Анохин В.Е., Ряжская В.А., Turbo Pascal 7.0. Учебное пособие.-М,2001.
8. Қ.С. Әбдиева, М.Ж. Бекпатшаев. Алгоритмдеу негіздері. Алматы, 1998.
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым
Министрлігі
Тұрар Рысқұлов атындағы Қазақ ... ... ... ... ... жүйесінде қосалқы программаларды ұйымдастыру
технологиясы»
Тексерген: Миркасимова Т.Ш.
Орындаған: АЖ
мамандығы
1 курс
студенті, 102 ... ... ... ... ... және ... ... ... ... ... ... қойылымы
2.1 ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... тілі ... – адам мен ... (ЭЕМ) ... ... ... ... тілі екі топқа бөлінеді: таза
машиналық кодпен, не белгілі бір машина ... ... ... ... төменгі дәрежедегі және жоғарғы дәрежедегі адам тіліне жақындатылған
Basic, Qbasic, Ci, Turbo Pascal т.б. ... ... ... ... ... осы ... Basic, Turbo Pascal, ... тілдерінің бірін меңгеру ұсынылған. Паскаль бағдарламалау тілі
француз математигі Блез ... ... ... Ол 1968-1971 жылдарда
Никлаус Вирттің Цюрихтағы Жоғарғы Техникалық ... ... ... ... ... Кең ... бастауы 1984 жыл, себебі осы ... ... ... ... ... ... ... болады. Ол
Borland International компаниясында ... ... ... бір ... ал транслятор дегеніміз белгілі бір компьютер мен
бағдарламалау тілі түріне арналып жазылғанбағдарлама, оның міндеті жазылған
бағдарламаны ... ... ... ... тілінің негізі Turbo.exe және Turbo.tpl файлдары арқылы
берілген. Turbo.exe файлында ... ... ... ... Turbo.tpl файлында арнайы қойылған функциялар мен процедуралар
(көмекші бағдарламалар) ... ... ... ... ... ... ... Құрылымдық бағдарламалау. Өзінше бөлек блок ... ... ... ... ... мен ... ... оны қажет кезінде
шақырып пайдалану нәтижесінде бағдарламаның түсініктілігі, қатесін
түзету мүмкіндігі молаяды.
... ... ... ... ... ... ала өзіне
қажетті міндетті шешу үшін оны ... ... ... ... іске ... ... Обьектілі бағдарланған бағдарламалар жасай алу. Бұл мүмкіндік
Паскаль ... ... ... ... жақтарын алып басқа
бағдарламалау тілдерінде пайдалануға мүмкіндік берді, яғни олармен
байланысты ... ... Delphi ... ... бір ... қарастыруымызға әбден болады.
Нұсқауларды (командалар мен операторларды) ... ... ... ... ... ... ... іске асыратын тізбені бағдарлама
(программа) деп ... ... ... (командалар мен
операторлар) тізбесін жүйелеп жазу кезеңін бағдарламалау дейміз. Бағдарлама
жазуда «алгоритм» ұғымы басты роль атқарады. Алгоритм – ... ... ... ... ... ... ... нұсқаулардың жүйеленген, әр
қадамында бір әрекетті іске асыратын ... ... ... ... ... ... да тұруы мүмкін. Есептерді ... ... ... бір ЭЕМ мен ... ... мүмкіндіктерін
ескеру керек. Turbo Pascal-да бағдарлама жазуда мына төмендегі ... ... ... ... бас және кіші ... тек мәтіндерді өңдеу мен түсініктемелер жазуда ғана
қолданылады. Осы жоғарыдағы ... ... ... ... ... Pascal ... деп ... Бұл таңбалардан бөлек ... ... ... алмаймыз.
|Таңба ... ... ... ... ... бас |: |қос ... |
| ... | | ... ... кіші |+ ... ... |
| ... | | ... ... цифрлары |- ... ... ... ... | | | |
| |бос орын |* ... ... |
| | | ... |
|~ ... |! |леп ... |
|@ ... |# |сан ... |
|$ ... ... |% ... белгісі |
|& ... ... |() |жай ... |
|_ ... ... |= ... белгісі |
|{} ... ... |[] ... жақшалар |
|\ ... ... |/ ... ... |
|; ... үтір |: |қос ... |
|` ... ... |`` ... |
| ... | | |
|< |кем |> ... |
|, ... |. ... |
|? ... ... | | ... Паскальдің | | | ... ... | | | ... | | | ... |OF |ARRAY |OR ... |PACKED |BEGIN ... ... |RECORD |CONST |PROGRAM ... |REPEAT |DO |SET ... |THEN |ELSE |TO ... |TYPE |FILE |UNTIL ... |VAR |FUCTION |WHILE ... |WDITH |IF |LABEL ... | | | |
I ... ... ... және ... тіл
Орындаушыға алдына қойған міндетті шешу нақты және түсінікті ... ... ... ... дейміз.
«Алгоритм» сөзі Орта Азиядағы математик Әл Хорезми есімінің латынша ... деп ... ...... және ... ... ... ұғымдарының
бірі. Алгоритм орындаушысы деп – жазылған алгоритмді орындауға қабілетті
техникалық, не биологиялық жүйені ... – ол ... ... сүру ... ... табылады.
Информатикада алгоритмді әмбебап орындаушы компьютер болып есептеледі.
Алгоритмнің ең негізгі ... ... ... ... – орындаушы алгоритмнің жүйелі жазылған ... ... алу ... ... ... Нұсқау орындаушыға
түсінікті дәл жазылуы керек.
2. ... – яғни ... ... ... ... ретімен, қарапайым бір жолы ... бір ... ... ... ... бөлініп жазылуы керек. Одан
кейін орындалу келесі қадамға берілуі тиіс.
3. Анықтылығы – яғни ... ... дәл, бір ... тек бір ғана ... ... ... ... Көп мәнді түсінілетін нұсқаулар
болмауы тиіс. ... ... қай ... орындалатыны анық
көрсетіледі. Осы қасиеттің арқасында ... ... ... ... ... қосымша талап пен себепсіз формальды түрде
орындалу қамтамасыз етіледі.
4. Нәтижелілігі – алгоритмнің жүйелі ... ... ... орындалып аяқталатын болуы тиіс. Соңында белгілі бір
мақсатты нәтижені беруі керек.
5. ...... ... бір ... қасиеттері бар
тапсырмалар, не есеп топтарына арналған түрде жалпылама жасалады.
Ондай топтардағы тапсырмалар алғашқы ... ... ... ... ... ... алгоритмнің қолданылу аймағына
сәйкес шамалардың қабылдайтын мүмкін мәндерінен алынады.
Алгоритм тұрмыста мына төмендегідей ... ... ... ... ... ... тілмен);
*Графикалық, яғни блок-схемамен;
*Псевдокодпен (шартты алгоритмдік тіл мен ... ... ... ... тіл тұжырымдарын аралатыра);
*Бағдарламалық (таза бағдарламалау тілдерінің ... ... шешу ... деп ... ... тізімі аталады. Яғни
оны орындау барысында есептің шешімін, не берілген ... ... жоқ ... ... жауап алуға болады. Жалпы жағдайда есептер әр
түрде бола алады. Мысалы, университеке бару, үйге ... жол ... өту, шәй ... тамақ пісіру және т.с.с. есептер өмірде
көптеген түрде ... ... ... шешу ... ... дпе ... да ... Адмазат қызметінде көптеген өмірлік
тәжірибеден туындайтын әрекеттер, қоғам ... ... ... ... түсінігі есепті шешу әдісі түсінігімен тығыз байлансыты. Әдіс
деп қатаң негізделген есепті шешу тәсілі мен оны ... ... ... ... ... ... ... мақсатында құрылған тәсілді
зерттеуді айтады.
Ал, алгоритм есепті шешу және пратикада қолдану әдісін сипаттау болып
табылады. Ол ... ... ... бойынша құрылады, алгоритм есепті шешу
үшін орындалатын әрекеттердің қатаң ... ... ... ... Бұл ... шешу ... туындайды.
1.2 Программа құрылымы және бөлімдері
Программа – белгілі бір программалау ... ... ... ... ... тізбегі. Демек, Тurbo Pascal тілінде ... үшін ... оның ... ... жақсы білуі қажет.
Тurbo Pascal тіліндегі программа жалпы мына түрду жазылады, яғни
төмендегідей ... ... ... ... ... РROGRAM ... сөзінен басталады. Ол программа
атынан және параметрлерден тұрады. Мысалы:
Program esep1 (input, output);
Мұндағы esep1 – ... ... ... ... ... өзі ... бере алады.
Программа атауы оларды екінші бір программадан ажыратуға ... ... ... ... ... оның ... ... файл атауына еш
қатысы жоқ.
input, output – стандартты енгізу-шығару файлы болып табылады.
*Сипаттау бөлімінде программада ... ... ... типі, мүмкін болатын мәндері, т.б. хабарланады.
*Орындалатын бөлімде begin және end ... ... ... ... жазылады. Сол себепті, begin (ашылатын) және end
(жабылатын) қызметші сөздерін операторлар жақшасы деп ... да ...... ... ... ... Сонда әрбір оператор
орындалуға қажетті әрекеттерді машинаға ... ... ... бір ... ... операторларды жазуға болады. Олардың
арасында (;) нүктелі үтір таңбасы, ал программаның соңын ... ... ... (.) нүкте қойылады. Программаның орындалатын ... ... ...... ... деп ... ... программа бөлімдеріне келетін болсақ...Тurbo Pascal тіліндегі
программа төмендегі бөлімдерден тұрады:
- Программа тақырыбы;
- Берілгендерді сипаттау;
- Белгілерді хабарлау ... ... ... бөлімі;
- Типтерді хабарлау;
- Айнымалыларды сипаттау бөлімі;
- Процедура-функцияны хабарлау бөлімі;
- Орындалатын бөлім:
Begin
Программа денесі (оператор тізбегі);
End.
Сонда, программа құрылымы мына түрде болады:
Program ... ... ... атауы=тұрақты мәні;
Type
Тип атауы=тип сипаттамасы;
Var
Айнымалылар атау:типі;
{Пайдаланушылар процедурасын және функциясын хабарлау};
Begin
Оператор ... Uses ... ... және ... ... жарияланады.
Мысалы,
Uses crt;
Begin clrscr;
{экранды тазалауды әске қосу},
... .
• Кез келген операторларды белгілей отырып, goto ... ... ... ... ... ... операторға
тікелей көшуге арналған болады. Белгі атауы символдар тізбегі және
бүтін оң ... ... ... мен ... арасына (:) қос
нүкте таңбасы жазылады. Белгілерді хабарлау бөлімі label қызметші
сөзінен ... ... ... ... белгі label
бөлімінде хабарлануы қажет.
Label белгі1, ... ... 1, 15, SUMM, ... ... сипаттау бөлімі сonst (латынның costants – ... ... ... ... ... ... сөзінен
басталады. Бұл бөлім программада төмендегідей жазылады:
Const
Тұрақты атауы=тұрақты мәні;
Мысалы,
Const
G=9.8;
• Type бөлімінде ... ... ... ... Тurbo ... программалаушы стандартты типтер
арқылы жаңа ... ... ... бар. ... типтерді қолдану
программаның құрылымын күрделендіреді. Сол ... type ... ... ... Бірақ, пайдаланушылар типі
программадағы қателіктерді тез табуға ... ... ... ... жазылуы:
Type
Тип атауы=сипаттамасы;
Мысалы,
Type
Matris=array[1..3,1..2] of real;
Бұл мысалда тип атауы – Matris кесте берілген, оның жол бойынша3, ал
бағана ... 2 ... бар. ... ... тегі ... – real.
• Программада кездесетін барлық айнымалы VAR (ағылшынның variable –
айнымалы деген сөзінің ... ... ... хабарлануы
керек. VAR бөлімінде айнымалының атауы, типі ... ... ... ... оған тағайындалған атауы
бойынша шақырылады. Айнымалының мәні VAR бөлімінде анықталғандықтан
оған бастапқы мән берілуі керек.
Егер программада типтері әр түрлі бірнеше ... ... VAR ... рет ... ... жоқ. ... VAR сөзі ... рет жазылып,
айнымалылардың тізімдері толық көрсетіледі. Айнымалылар бөлімінің жазылуы:
Var
Айнымалылар атауы: типі;
Мысалы,
Var
a, b, c:integer;
D, x1, ... a, b, c – ... ... ... ... бүтін –
integer. Ал, D, x1, x2 – нақты – real, у – ... – char, flag ... – boolean ... ... жеңілдетуде бір программаны бірнеше ... ... ... ... ... ...... (ішкі программалар, қосалқы ... ... деп ... ... ... ... ... мен функциялар. Процедуралар мен функциялардың ... бар: ... және ... ... ... мен
процедуралардың атауы, атқаратын ... ... ... ... ... хабарлаудың қажеті
жоқ. Ал, пайдаланушылар процедурасы мен функцияларын программаның
арнайы бөлімінде ... ... Бұл ... ... мен ... атау беріледі. Оларды осы атауы
бойынша программаның негізгі ... ... ... ... ... жалпы жазылуы:
Procedure процедура атауы (формальды көрсеткіштері);
Begin
Процедураның орындалатын бөлімі;
End;
Функцияны хабарлау бөлімінің жалпы жазылуы
Function ... ... ... ... ... ... орынждалатын бөлімі;
End;
Процедуралар мен функциялар туралы толығырақ сылай білуге болады.
• Программаның орындалатын бөлімін – операторлар бөлімі деп атаймыз.
Операторлар ...... ... бөлімі. Бұл бөлімде
программаның сипаттау бөлімінде хабарланған ... ... ... ... операциялары
қолданылып, қойылған мақсатта программа жазылуы ... ... Begin ... ... ... орындалатын
операторлар (нұсқаулар) бірінен ... бірі ... ... бір
жолына бірнеше операторларды жазуға болады. Олардың арасын (;) ... ... ... Бұл бөлімді End қызметші сөзі аяқтайды. Бұл сөзден
кейін (.) нүкте таңбасы қойылып, ... ... ... ... ... жазылу реті бойынша жоғарыдан төменге қарай орындалады.
Жазылуы көлемді болатын операторлар бірнеше экранның жолын алуы мүмкін.
Турбо Паскальдағы ... ... ... ... ... ... |
|1 |2 ... ... ... ... |
|And ... амал – ... ... ... ... басы |
|Asm ... ... басы ... ... ... көмекші программа |
|Begin ... ... ... ... ... ... басы ... ... ... басы ... ... атауныңы аты (идентификатор) |
|Constructor ... ... ... ... ... ... ... |
|Do ... FOR, WHILE ... |
| ... ... ... ... параметрлерінің максималды мәнінен |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... ... көшу IF және CASE ... ... ... ... ... ... програманың, |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ... |
|File ... тип ... ... ... операторының басы |
|Forward ... ... ... ... ... ... ...... басы ... ... көшу ... ... көшу ... басы ... ... орындаушы бөлігі ... ... ... бар ... ... ... ... әдісі ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |
|Mod ... ... ... ... ... ... адресті форматтау ... |Бос ... ... ... амал – ... ... ... |
|Object ... ... ... ... сипаттаудың бөлігі, файлдың, |
| |CASE ... ... |
| ... басы ... ... амал “НЕМЕСЕ” ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... программа – процедураның басы |
|Program ... басы ... ... ... ... басы ... ... ... басы ... ... шарт ... қайталауды ұйымдастыру|
| ... ... ... типі ... |Бос ... ... солға жылжыту арқылы|
| ... ... ... |Бос ... ... оңға ... ... |
| ... ... ... |Жол ... |IF ... ... ... ... ... ... ... мәнінен |
| ... ... ... өзгеріс (өсу |
| ... ... |Тип ... атауы (идентификатор) |
|Unit ... басы ... |REPEAT ... соңы ... ... ... нүсқаушы ... ... ... ... |
| ... ... ... әдіс ... ... ала ... шарт ... |
| ... ... ... ... ... операторының басы ... ... амал – ... ... ... Қосалқы программа
Программада белгілі бір қайталанатын іс-әрекеттерді, атау бойынша
бөлек жазып, атауы арқылы бір ... ... рет іске ... ... ... қосалқы программа деп атайды.
Қосалқы программаларды қолдану ... ... ... Pascal ... ... ... программаның екі түрі
қолданылады:
*Прцедура;
*Функция.
Тurbo Pascal ... ... ... ... ... түрі – ... ... деп аталады. Егер айнымалылар қосалқы
программада сипатталса, онда олар ... ... деп ... ... ... ... ... шақыруда қолданылатын
айнымалыларды нақты ... деп ... Ал ... программаның
атауында берілген айнымалыларды формалды айнымалылар деп атайды.
Әрбір ... ... ... болады және олар айнымалыларды
сипаттау бөлімінен құралып, ... ... ... ... тұруы мүмкін.
Процедураларды қолдану. Тurbo Pascal программалау тілінде процедураның
жалпы құрылымы:
Procedure proc_name(a1, b1, …:type_1; a2, b2, …:type_2);
[Процедурада қолданылатын айнымалыларды сипаттау бөлімі]
Begin
Процедураның ... ...... атауы. Процедура атауының бос орын белгісі
қолданылмай символдар тізбегінен құралады. ... ... ... басталуы
тиіс (мысалы: matrix, box1, window2);
a1, b1, a2, b2 – қосалқы программада қолданылатын айнымалылар ... ... ... ... ... ... ... type_2 – айнымалылар типі (мысалы: x:integer, y:real, ...... ...... ... Әр ... көлем бойынша, берілген түстегі терезелерді бейнелеу
программасын құру. Программада процедураны қолдану.
PROGRAM WIN_COLOR;
USES
CRT;
VAR
A, B: INTEGER;
PROCEDURE WIN (X1, X2, Y1, Y2, COLOR1, COLOR2: ... (X1, X2, Y1, ... ... ... ... ... (2, 2, 30, 15, GREEN, BLUE, ‘ТЕРЕЗЕ №1’);
WIN (35, 2, 65, 15, RED, WHITE, ... ... (2, 17, 65, 22, CYAN, RED, ... ... ... ... ... кейін өажет болған
жағдайда ішкі процедуралар және ішкі ... ... ... ... ... программа атауы;
USES модульдерді іске қосу;
LABEL ... ... ... анықтау;
VAR айнымалыларды сипаттау;
Procedure proc_1(a1, b1, …: type_1);
[proc_1 ... ... ... ... ... ... b2, …: type2);
[proc_2 процедурасында қолданылатын айнымалыларды сипаттау бөлімі]
Begin
Proc_2 процедураның негізгі бөлігі
End;
...
...
...
Begin
Proc_1 процедураның негізгі ... ... Тurbo Pascal ... ... ... ... fune_name(a1, a2, …: type_1): type_2;
[Процедурада қолданылатын айнымалыларды сипаттау бөлімі]
Begin
Процедураның негізгі бөлігі;
End;
Мұндағы:
fune_name – функция атауы. Функция ... бос орын ... ... ... ... ... атауы әріптен басталуы
тиісті (мысалы: sum, pr1, user2 және т.б.);
a1, a2 – қосалқы ... ... ... ... ... байланыс ретінде қолданылатын айнымалылар сипатталады;
type_1 – айнымалылар типі ... x: integer; y: real және ...... ...... ... – функцияның соңы.
Begin
End;
Мысалы:
Функцияларда рекурсия ... ... ... программаларды
рекурсивті программалар деп те атайды. Рекурсия ... – ол ... өзін өзі ... Егер ... ... рекурсия аяқтауды
білдіретін шарт қарастырылмаса, онда ... ... ... ... ... ... бағдарлама құрған кезде ... ... ... және ... бір ... ... ... барысында бір, не бірнеше рет пайдаланылуы мүмкін.
Әрине, бұл ... ... ... рет ... ... рет ... жазуымызға болады, әрине, ол тиімді болмас еді. Осы іс-әрекеттерді
топтап, бірақ рет ... ... ... құрал, бағдарлама ретінде беруге
болады екен. Қажет ... осы ... ... ... кез ... ... ... аламыз.
Кез келген бағдарлама жазушы күрделі бағдарламаларды кішігірім іс-
әрекеттерге бөліп, оларды ... ... ... ... ... ... ... тобын жасап, соңынан оларды ... ... ... Паскальда функция және процедура ретінде берілген
екі түрі көмекші бағдарламалар түрі ... ... ... ... ... ... деп, ал ... мен процедуралар арқылы берілген
бағдарламаларды модульдік бағдарлама дейміз.
Практикалық ... ... ... ... ... ... ... әр түрлі мәндер бойынша бірнеше рет қайталап пайдалануға тура
келеді. Мұндай бір типтер программа ... ... әр ... жаза ... үшін оны жеке қосалқы программа ретінде бөліп жазған
ыңғайлы.
Жеке программа түрінде ... ... ... ... оған ... пайдаланып отыруға болатын негізгі программаның арнайы бөлігін қосалқы
программа, подпрограмма дейді. Қосалқы ... ... ... ... одан ... шығуға да болады.
Қосалқы программаны пайдаланудың төмендегідей мүмкіндіктері бар:
- ... ... ... ... негізгі программада пайдаланылған айнымалыларды қосалқы программада
да пайдалауға болады;
- қосалқы программаға берілген жады ұяшықтарын ол орындалмай ... ... ... бос ... ретінде пайдалануға болады;
- қосалқы программаны пайдалану құрылымдық программалауға мүмкіндік
береді.
Паскаль тілінде алгоритмдік тіл тәрізді қосалқы программаның екі ... ... ... және функция.
Бір программада бір немесе бірнеше процедура және ... ... ... ... мен ... ... ... белгіленіп болғаннан кейін жазылады.
Жоғарыда ескертілгендей, негізгі және қосалқы программада ... ... «К» ... ... ... ... әр ... К-ның физикалық мағынасы бірдей болуы шартты түрде емес.
Атау берілген операторлар ... ... ... ... ... ... Әр қосалқы программаның «процедураның немесе функцияның»
атауы, аты ... ... ... сол ... ... ... ... программаға ұқсас жазылады. Олардың ... және ... ... ... ... ... болады. Екі процедуралық программа схемасы да болады.
Программаның ... ... ... ... ... Негізгі программада әрқашан процедураның орындалуы қажет
болғанда ғана ... ... Бұл ... ... ... ... енетін параметрлер беріледі. Процедура орындалып
болған соң оның нәтижесі, шығатын ... ... ... қай ... көшті, сол жерге береді. Одан кейін негізгі
программа орындала бастайды.
Негізгі программада хабарландырылған, ... ... ... ... ... да, процедураларда да және функциялар да ... ... ... ... ... деп ... Қосалқы
программада хабарланғанатаулар тек сол қосалқы программада ... ... ... ... ... тілінде процедураның құрылымы негізгі ... ... ... ... ... соң ... ... айнымалыларды бейнелейді, одан кейін
операторлық жақшалар ішіне процедура денесі, операторлар ... ... ... ... сөзінен кейін міндетті түрде ;
үтір нүкте белгісі тұруы керек. Себебі, процедурадан соң негізгі
программаның ... ... ... ... соң ... ... ... болу,
болмауы шарт емес, онымен бірге процедура мәні белгілі сан болуы да
шарт емес.
Басқа да тілдер тәрізді ... ... де ... ... ... жеке жазуға болады, сондықтан оны көмекші программа ретінде қарауға
болады.
Функция – программаның процедура – ... ... ... ... бір ғана ... мән қабылдайды, функция – программадан
алынатын нәтиже біреу;
- нәтиже ... аты ... ... да, ... ... шынайы параметрлердің мәндері белгіленгеннен кейін өз аты
арқылы шақырылады. Онымен қатар ... ... ... ... ... ... бір біріне жалғастырып, оларды келісімді атпен
атауға және оларға осы атау бойынша қатынауға болады.
Мұндай конструкция ... ... ... деп ... ... ... – функция. Процедураны немесе функцияны орындау бұйрығын
процедураны шақыру деп ... ... мен ... ... ... ... жұмысы барысында аргументтің өзгеруіне тыйым салынады.
ЭЕМ әдетте жеке ... ... ... процедуралар мен
функциялардан тұратын программаны орындайды.
II Есептің қойылымы
2.1 1-есеп
2.1.1 Есептің берілгені
Аргумен ... ... және сол ... ... ... ... ... құру. Ерекше ескере кетелік нәрсе, егер де
функцияны UpCase, яғни Турбо ... ... ... ... шешетін
символдарға арналған функциясының атауы, пайдаланатын болсақ, онда онда
программа құрушының функциясы ... ... ... ... ... ... ... алмастырады.
2.1.2 Есептің алгоритмі
File Edit Search Run Compile Debug Tools Options Window ... ... ... UpCase ... i:=0 to ... do ... nolden bastap ... st[i] ... engizip basu ... ... Help F2 Save F3 Open Alt+F9 Compile F9 Make Alt+F10 Local ... Edit Search Run Compile Debug Tools Options Window ... ... i:=0 to ... do ... nolden bastap ... st[i] ... engizip basu ... ... Help F2 Save F3 Open Alt+F9 Compile F9 Make Alt+F10 Local ... Программалау бөлімі
2.1.4 Есептің жауабы
2.2 2-есеп
2.2.1 Есептің берілгені
Квадраттық теңсіздікті ... ... ... ... ... ... ... теңсіздіктің коэфициенттері мен түбірлерін
алуды міндетті түрде ... ... мәні ... ... ... бар ... хабарлайтын ақпарат жібереді:
2 – екі әр түрлі түбір;
1 – түбірлер бірдей;
0 – теңсіздіктің ... ... ... функция енгізілген деректердің тұрыстығын тексеруі қажет.
Егер енгізілген деректер қате болса, онда функцияның қайтаратын мәні – ... ... ... Edit Search Run Compile Debug Tools Options Window ... ... ... ... (a,b,c:real; var ... ... ... ... a=0 then ... ... ... KvadratUr:=2 {eki ar turli ... ... {birdei ... ... Help F2 Save F3 Open Alt+F9 Compile F9 Make Alt+F10 Local ... Edit Search Run Compile Debug Tools Options Window ... ... ... ... ... jolda koeffisientti engizip basu ... ... ... derekter ... scescimi ... ... ... Help F2 Save F3 Open Alt+F9 Compile F9 Make Alt+F10 Local ... ... ... Есептің жауабы
III Қорытынды бөлім
Курстық жұмысымды жазу барысында, мен, бағдарламалау тілдерінің
ішіндегі ең ... ... ... Turbo Pascal ... ... Өте ... ... әрі айтарлықтай қиындықтар болған жоқ. Turbo
Pascal ... ... ... ... мен ... ... Осы ... түсінуге тырып бақтым. Мүмкіншіліктері де, ерекшеліктері де орасан
зор екен.
Бағдарламалау әлемінде үздік жетістіктерге қол ... ... да ... ... тілі – Turbo Pascal ортасымен жұмыс істеу
маған өте ұнады.
Бұл менің алғашқы курстық жұмысым. Көптеген материалдардан ... ... ... және алгоритмдік тіл, программа құрылымы және
бөлімдері және ең ... ... ... көп ... ... Pascal ... ... жақсы меңгеру үшін көп жаттығып,
есептерді орындау ... ... өте көп ... Онда ... да өз артықшылықтары бар. Өз әліппесі десек те болады.
Қазіргі уақытта осы ... тілі ... ... ... ... ... Оны оқу өте қызықты. Мен сол кітаптардың ... ... ... деңгейлік тапсырмалар мен материалдар толып жатыр.
Қазақстан Республикасының Президенті жарлығымен «Болашақ білімді ұрпақ
қолында!»-деген қанатты ... ... ... қазіргі кезде мектеп
қабырғаларында осы Turbo Pascal ... ... ... ... Яғни, бұдан
жасайтын қорытынды Turbo Pascal тілі ең озық, заман ағымына сайң ескірмеген
бағдарламалау тілі.
Бұл тілге қызықаным соншалықты, тіпті ... жеке ... ... ... ғой ... ... да ... жасырмаймын.
Turbo Pascal-да программа дайындау, бір өлшемді масситерге қатысты
көптеген есептерді шығаруға, ... ... ... олармен жұмыс істеу
және т.б. іс-әрекеттерді орындауға болады. Turbo Pascal көптеген ... ... ... ... программалары бар күрделі есеп
берулерді құруға мүмкіндік береді.
Қазіргі уақытта ... ... тілі – Turbo ... ... ... ... Turbo Pascal – жоғары дәрежелі ... ... Turbo ... ... ... бар.
Turbo Pascal ортасының осындай ... ... ... ... ... тақырыбын ашатын есептеуді орындап және сол арқылы
қорытынды нәтижеге қол жеткізе алдым. Бәрі де өзім ойлағандай болып шықты.
Бұл ... ... ... – “Турбо Паскаль жүйесінде қосалқы
программаларды ұйымдастыру технологиясы” ... ... ... ... ... ... ... есептің қойылымы бөлімінен және
қорытындыдан тұрады. Пайдаланған әдебиеттер тізімі тағы бар.
Кіріспе бөлімінде Турбо Паскаль ... ... ... қысқаша тарихи шолулары жасалды, символдық таңбалары кесте түрінде
берілді, тиімділігі анықталады.
Негізгі бөлімге келетін болсақ, ... мен ... ... ... мен ... ... ... бірталай мәліметтер орын
алды.
Ал есептің қойылымы бөліміне ... ... бұл ... есептің
қойылымы мен алгоритмі және ... ... ... ... ... ... ... – Турбо Паскаль жүйесінде процедуралар
мен функцияларды ... ... Мен осы ... ... программалауға қатысты программалау жұмысын басқарудың ... ... ... басқарушылық шешімдерді орындауына үйрендім.
Соңғы айтарым, Turbo Pascal ортасының мүмкіндігі өте зор және ... кең ... ... ... ... ... ... Осы тілді
тамаша меңгергенің болашағыңа бір ... ... ... бір ... ... ... деп ... себебі мамандығыңа сай жақсы
маман иесі болуың үшін қолдан ... ... ... ... Аянбай еңбек ету,
оқу, іздену қажет...Іске сәт!
V Пайдаланған әдебиеттер
1. Фаранов В.В. ... на ... ЭВМ в ... ... М., ... Фаранов В.В. Программирование на Турбо Паскаль. М., 2007.
3. В.С. Новичков, Н.И. ... А.Н. ... ... М., 1994.
4. Г.Л. Семашко, А.И. Салтыков, Программирование на языке паскаль. М.,
1988.
5. В.Ф. Шангин, Л.М. Поддубная. Программирование на ... ... ... А.И. ... Учимся программировать: PASCAL 7.0 V,1998.
7. Гланский Я.Н., Анохин В.Е., ... В.А., Turbo Pascal 7.0. ... Қ.С. ... М.Ж. ... ... ... Алматы, 1998.

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Турбо Паскаль жүйесінде қосалқы программаларды ұйымдастыру технологиясы29 бет
Turbo Pascal тілінің сипаттамасы4 бет
Паскаль тілінің алғашқы түсініктері33 бет
Құрастырылып жатқан бағдарламаның шарты16 бет
Turbo Pascal - дағы енгізу және шығару операторлары26 бет
Turbo Pascal 7.0 интегралдық программалау ортасын пайдалану43 бет
Turbo pascal жайлы мәліметтер17 бет
Turbo Pascal жүйесінде жолдарды ұйымдастыру технологиясы22 бет
Turbo Pascal жүйесінде массивтерді ұйымдастыру технологиясы39 бет
Turbo Pascal жүйесінде процедураларды ұйымдастыру технологиясы16 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь