Білім берудегі тәрбиенің мазмұны

1.Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3
2. Негізгі бөлім
І тарау. Білім берудегі і тәрбиенің мазмұны
1.1. Тәрбие жүйесінің теориясы: мәні, мазмұны, ұжымдарың заңдылықтары және принциптері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.2. Тәрбие және даму ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .7
1,3 Өзін өзі тәрбиелеу және қайта тәрбиелеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..9

ІІ тарау. Ұжымды қалыптастыру және оның оқушы тұлғасына ықпалы
2.1. Ұжымның даму кезеңдері және олардың бір.бірімен сабақтастығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..11
2.2. Даму кезеңдерінде оқушылардың іс.әрекетімен қарым.қатынастарын ұйымдастыру ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...14
2.3. Педагогикалық процестегі мұғалім мен балалардың ұжымының өзара ықпалдастығы және өзара байланысы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..16

3.Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..19

Әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .21
Педагогика ұғымдарының бірі – тәрбие. Тәрбие жайында осы уақытқа дейін әртүрлі теориялармен пікірлер айтылып келеді. Тәрбиені ересек адамдардың балаларға ықпал жасауы деп түсіндірушілер де бар. Тәрбие баланың өздігінен табиғи және еркін дамуы үшін жасалатын жағдай.
Адамзат дамуының қай кезеңінде болмасын тәрбиенің тиімділігін жетілдіру ісі жүзеге асырылып келеді. Бұл істі жүзеге асыру процесі әрбір қоғамдағы мемлекет қажеттігіне бағындырады.Өйткені мемлекет қажеттігінің орындалуы оның экономикалық күш-қуаты мен саясатына тәуелді екендігі белгілі. Олай болса тәрбие тиімділігінің ең басты шарты мемлекет мүмкіндігінен туындайтын қажеттікке сай тәрбиенің мақсатын нақты анықтау болып табылады. Жалпы азаматтық тұрғыдан қарағанда тәрбие мақсаты - Әрбір тұлғаны әржақты жәнежарасымды етіп тәрбиелеу. Адам іс-әрекеті, сезімі мен ойлау ерекшеліктері оның өмір сүріп отырған қоғамдық- тарихи жағдайларына тәуелді болады.
Педагогика ғылымы тәрбиенің мақсаты жеке адамды жан – жақты дамыту, әділетті қоғамды өз қолымен құратын және оны қорғай алатындай етіп тәрбиелеу деп қарастырады. Тұлғаны жан-жақты жетілдіріп, дамыту деген ұғымды оқу мен жастардың практикалық еңбегінің тікелей байланысы, дененің және ақыл-ой дамуының біртұтастығы деп түсіну керек.
Педагогика ғылым тәрбиені қоғамдық құбылыс, қоғамдық категория, тәрбиесіз өмір сүре алмайтындығын философия тұрғысынан қарастырып түсіндіреді. Егер қоғам тәрбиеден қол үзсе, онда адамзаттың мол тәжірибесі мәңгілік ееусіз қалып, тәрбие ілгенрі баспай, бір жерде тұра берген болар еді деді В.И.Ленин. Сондықтан да Ленин тәрбиені жалпы және мәңгілік категория деп тұжырымдайды.
1. Абай атындағы Қазақ Ұлттық Педагогикалық Университеті. «Педагогика». Алматы, 2003 ж.
2. М.Жұмабаев. «Педагогика». Алматы «Ана тілі», 1992 ж.
3. Р.М.Қоянбаев, Ж.Б.Қоянбаев. «Педагогика». Алматы 2002 ж.
4. Т.А.Ильина. «Педагогика». Алматы «Мектеп» 1997 ж.
5. А.И.Рувенский, Кан-Калик В.А., Д.М.Гришин. «Мамандыққа кіріспе». Алматы «Ана тілі» 1990 ж.
6. Н.В.Савин. «Педагогика» Москва 1990 ж.
7. Н.Д.Хмель. «Жалпы білім беретін мектептегі педагогикалық процесс» Алматы «Ғылым» 2002 ж.
8. Қоянбаев Ж.Б. «Педагогика» Алматы. «Рауан» 1992 ж.
10. Сейдалиев К.Б. «Тәрбие теориясы» Алматы «Мектеп» 1986 ж.
11. Колдырев Н.И. «Мектептегі тәрбие жұмысының методикасы» Алматы «Мектеп» 1987 ж.
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министрлігі
Қазақ Мемлекеттік Қыздар Педагогика Институты
Жалпы психология ... және ... ... ... ... ... тәрбиенің мазмұны.
Орындаған:Абсатова А.
107-топ.
Тексерген: Омарбекова Ш.
Алматы 2007 жыл.
Жоспар
1.Кіріспе..............................................................
.......................................3
2. Негізгі бөлім
І тарау. Білім берудегі і тәрбиенің мазмұны
1.1. Тәрбие жүйесінің теориясы: мәні, ... ... ... ... ... Өзін өзі ... және ... ... Ұжымды қалыптастыру және оның оқушы тұлғасына ықпалы
2.1. ... даму ... және ... ... Даму ... ... ... қарым-қатынастарын
ұйымдастыру
ерекшеліктері...................................................14
2.3. Педагогикалық процестегі мұғалім мен балалардың ұжымының өзара
ықпалдастығы және ... ... бірі – ... ... ... осы уақытқа дейін
әртүрлі теориялармен пікірлер айтылып келеді. Тәрбиені ересек адамдардың
балаларға ықпал жасауы деп түсіндірушілер де бар. ... ... ... және ... ... үшін жасалатын жағдай.
Адамзат дамуының қай кезеңінде ... ... ... ісі ... ... келеді. Бұл істі жүзеге асыру процесі ... ... ... ... ... ... оның экономикалық күш-қуаты мен саясатына тәуелді екендігі
белгілі. Олай болса ... ... ең ... ... ... ... ... сай тәрбиенің мақсатын нақты анықтау
болып табылады. Жалпы азаматтық тұрғыдан қарағанда тәрбие мақсаты - ... ... ... етіп ... Адам ... сезімі мен
ойлау ерекшеліктері оның өмір сүріп отырған ... ... ... болады.
Педагогика ғылымы тәрбиенің мақсаты жеке адамды жан – жақты дамыту,
әділетті ... өз ... ... және оны қорғай алатындай етіп
тәрбиелеу деп ... ... ... ... ... деген
ұғымды оқу мен жастардың практикалық еңбегінің тікелей байланысы, дененің
және ... ... ... деп ... ... ... тәрбиені қоғамдық құбылыс, қоғамдық категория,
тәрбиесіз өмір сүре ... ... ... қарастырып
түсіндіреді. Егер қоғам тәрбиеден қол үзсе, онда адамзаттың мол ... ... ... ... ілгенрі баспай, бір жерде тұра берген болар
еді деді ... ... да ... ... ... және мәңгілік
категория деп тұжырымдайды. Тәрбие ... ... «... ... және ... ... ... жалғыз ғана тәрбиешілері емес оның
сонша күшті тәрбиешілері табиғат, үйелмен, қоғам, халық... және оның ... - ... ... ... жаны не болса, соны жаза беретін ақ тақта
емес, оған өмір жазатын ... мәні ... мен жазу ... және ... өз сапасына байланысты» - деп жазады.
В.Г.Белинский тәрбиенің типін жоғары бағалай келіп, адамның дамуына
тұқым қаулаушылық пен ... ... де жөн ... ... процесіне орай,
тәрбиеші тәрбие арқылы баланың ... ... ... ... оның ... ... ... материалдарды іріктеп алады.
І тарау. Бастауыш мектептегі тәрбиенің мазмұны
1.1. Тәрбие жүйесінің теориясы: мәні, мазмұны, ұжымдары
Тәрбиенің мәнін анықтайтын ... ... Ең ... оның тәрбие
мақсатына бағытталған ықпалы ... ... ... қиындай
түсетін өте күрделі диалектикалық сипатының болуы.
Жетпісінші жылдардың соңына қарай жүйелілік идеялары тәрбие теориясына
ене бастады. Бұл ... ... ... ... роль атқарды,
ғалымның дәлелдеуі бойынша жүйелілік әдіс педагогикалық ойлау ... құру ... ... ... ... ... саласының кейбір объектілерін зерттеумен,
үлгісін (моделін) құруда пайдаланудың теориялық ... ... мен ... және ... болды.
Б.С.Гершунский «біртұтастылық», «жүйелілік», «кешенділік» ... ... ... ... ... болашақтың мектебін
жобалауға маңызы зор біртұтас ғылыми педагогикалық әрекет объектісі ретінде
қарастырған.
В.С.Ильин «педагогикалық жүйе» ұғымыны біртұтас ... ... ... ... ... тәрбие жүйесінің даму сатылары
аймақтан – функционалдыққа ауысуы көрсетілген.
Жалпы білім ... ... ... ... ... ... еңбектерінің маңызы зор.
Жүйелілік әдісі арқылы тәрбие жүйесін әр түрлі деңгейде жобалау,
құрастыру, жетілдіру және ... құру ... ... ... анықтауы бойынша тәрбие жүйелерінің даму барысында бірігуге ... ... ... ... ... ... ... заңдылықтары негізінде ұйымдастыруға мүмкіндік береді.
Мектептің тәрбие жүйесінің компоненттері – мақсаттар, іс-әрекеттер,
қоршаған ортамен ... ... ... ... ...... ұжымы (сұрыпталған балалар ұжымы мен
ересектер ұжымы).
Кең мағынада мектеп әлеуметтік-педагогикалық жүйе бола тұра ... ... – ұсақ ... ... басқару, диалектика және
тәрбие жұмысы жүйесінен. Әрбір жүйе дербес болып саналады, бірақ ... зор. ... ... ... ... алып ... ... ерекше
рөл атқарады. Бұл ... оқу ... ... ... ... бір ... ... жалпы мақсаттардан бастау ала тұрса, ортақ
талаптарға бағынады. ... ... ...... ... ... ... қатынасы барысында қалыптасатын дара тұлға – жеткіншекті
тәрбиелеу.
Оқыту процесі барысында тәрбие жүйесіне сәйкес «қатынас ... ... ... рөлі де өзгереді: ол объект емес, өзін-өзі
дамытатын субъектіге айналады. Нақты тәрбиелік қатынастар, әрекеттер ... ... ... ... ... ... үстіндегі көп жағдайлар
оқушылардың сабақтан тыс өмірінде жалғасын тауып жатады. Сол себепті, оқыту
процесі, оның ... түрі – ... ... ... ... ... болып есептеледі. Ұдайы айтылып жүретін біртұтас оқу-тәрбие процесі
дегеніміз осы. Ескертетін жағдай – мектептің ... ... ...... жүйенің ең басты компоненті (құрамдас бөлшегі).
Дидактикалық компонентпен қатар ... ... ... ... ... ... қоршаған ортаның табиғи,
әлеуметтік және мәдени-эстетикалық қырлары ... ... және ... барлық жағынан дамытып тәрбиелеу, жас ұрпақты қоғам құрылысына
белсене қатысуға әзірлеу міндеттері мектеп ... ... ... білім және тәрбие алу барысында жас түлектердің ақыцл-ойы
дамиды, ... ... ... ой-еңбегіне төселеді, рухани
өмір байлығын меңгереді, эстетикалық талғамы, сезімі артады.
Тәрбиенің жалпы мақсатын ... ... ең ... ... ... ... талап етеді. Тәрбиенің құрамды бөліктері: ақыл-ой
тәрбиесі, құқық тәрбиесі, ... ... ... және экологиялық
тәрбие, эстетикалық және дене тәрбиесі, т.б.
Тәрбиелеу объектісі өсіп және дамып келе ... ... иесі ... ... ... бүкіл өмірі бойында оның даму процесі жүріп ... ... өте ... ... Бұл ... әсер ... де, ішкі
күштердің де ықпалымен өтіп жатады. Сыртқы ... ең ... ... ... ...... қоршаған табиғи және әлеуметтік
орта мен оның қоғам өміріне қатынасуы, яғни тәрбиесі үшін қажетті ... ... ... ... арнаулы мақсат көздеген қызметі жатады.
Баланың дамуы дегеніміз – ... ... бар ... ... ... фактор – тұқым қуалаушылық, орта дегеніміз – баланың дамуына ... ... ... Орта ... бұл да дамып келе жатқан адамға сырттай
ықпал етудің формасы болып саналады.
Бала тәрбиесі бір өнер, өнер болғанда ауыр ... жеке ... ... ... ... ... ... тәрбиелеу үшін әркімнің өз тәжірибесі
жетпейді. Басқа ... ... ... керек. Сол басқа адамдардың
тәрбие майданындағы тәжірибелерін көрсеткен жеке бір ... яғни ... ... болу ... ... пәні педагогика деп аталады.
Бала аурулы, зағип болса, баладан емес ... бала тар ... ... бала ... ... ... ... бала сұлулықтан ләззат ала
білмейтін мылқау жанды ... ... ... ... ... жауыздықтың
жазасын тәрбиеші көтерсін», деген иран елінің мәтелі шын, дұрыс ... ...... ... ... және ... қоғам жағдайында бала
өмірін ұйымдастырудың негізгі формасы. Жеке тұлғаның дамуы үшін ... ... ... ... Тұлға жан-жақты даму мүмкіншілігін ұжымынан
алатын болғандықтан ұжымда ... бас ... ... шарт болып
табылады. Балалар ұжымын ұйымдастыру қажеттігі қоғамның өзі біртұтас ... өмір ... ... ... ортақ іс-әрекеттерінің түрлеріне қарай ажыратады.
Мысалы, кәсіпшіл ұжымдар (өндіріс, шығармашылық, ... оқу ... ... ... ... конгресс, бірлестіктер, кәсіподақтар)
ерікті қоғамдыр ғылыми насихат, әскерм ... өз ... ... ... ... ... ... педагогика ғылымының қайраткерлері және халық ағарту
органдарының озат ... ... ... С.Т.Щацский,
В.А.Сухомлинский аса зор ... ... ... ... ... ... ... жағдайы ұжым болады деді. Оның айтуынша,
адамды тәрбиелеу, ... ол адам ... ... ұжымшыл, қоғамдық
мүддені жеке басының мүддесінен жоғары санайтын болуы тиіс. Тұлға ... ғана ... ... дамуы мен қалыптасу ортасы ұжым деп ... ... ... ... балалардың қарым-қатынастарына
үлкен мән береді. ... ... өмір сүре ... ... істей
алатындай етіп тәрбиелеу қажет екенін ескертті. Ол балалар қозғалысына
байланысты ... ... атап ... ... ... ұжымдық іс-
әрекетінің формалары мен әдістері өзін-өзі басқару және оны ... ... ... жеке ... ... бір ізді педагогикалық
теориясын жасады: оның идеялары осы уақытқа дейін құндылығын сақтауда және
іс-әрекеті қарым-қатынас дәстүр ... ... ... ұжым ... дамудың негізі болды.
А.С.Макаренко ұжымда жеке адам ... ... ... ... ... тек жай ғана ... адам болу жеткіліксіз, ол ұжым
мүддесімен өмір сүре білуі қажет. А.С.Макаренко жеке адам ... ... ... ұжымның кейбір сапасын, яғни белгілерін
көрсетті.
1. Ұжым тәрбиенің мақсаты және ... жеке адам ... ... Ұжым адамдарды жалпы мақсатқа, еңбекке және еңбекті ұйымдастыруға
біріктіреді.
3. Ұжым барлық ұжымдармен табиғи байланысты қоғамның бөлігі.
4. ... ... ... органдары және ... ... ... ұжым – бұл топ, ... ... топ ұжым бола ... Ұжым
контактылы және негізгі болып екіге бөлінеді. Контактылы ұжым – бұл ... бар ... топ. ... ұжым – бұл ... ... ... контактылы ұжым – бұл студенттер тобы, негізгі ұжым –
факультет, т.б.
Сонымен ұжым – бұл ... ... ... ... ... іс-әрекетімен сипатталатын адамдар тобы.
В.А.Сухомлинский балалар ұжымын дамыту теориясына айтарлықтай үлес
қосты. Оның терең ... ... ... еңбектерінде «Мудрая власть
коллектива», «Коллективтің құдіретті күші», т.б. баяндалды.
В.А.Сухомлинский пікірі бойынша әрбір бала ... ... ... ... ... ... мен тәрбиешілер арасындағы рухани қарым-
қатынас ұжымдық қатынастың даму процесі, В.А.Сухомлинскийдің қарым-қатынас
жағдайындағы ... ... ... ... ... ... Өзін - өзі тәрбиелеу және қайта тәрбиелеу.
Қалыптасып келе жатқан оқушы тұлғасы тәрбие субъектісіне айналады.
Ол педагогикалық ... ... ... қабылдайды және өзінің сапалық
қасиеттерін өзі жетілдіруге ... ... ... ... ... және кемшіліктерін жою мақсатындағы оқушының іс-әрекеті өзін-өзі
тәрбиелеу деп аталады. Бұл ... ... ... шын ... ... жүреді.
Өзін - өзі тәрбиелеу оқушы тұлғасын жан-жақты ... мен ... ... ... ... ... мен қалыптасуына байланысты өзінің тәртәбі
мен мінез-құлығындағы кемшіліктермен іс-әрекетіндегі ... ... ... оларды болдырмаудың тиімді жолдарын іздестіреді. Тұлғаның
сапалық қасиеттерінің қалыптасуының шын ... ... ... ... ... ... ... тәрбие міндеттерін ... ... ... ... ... мойындауға мәжбүр
болған оқушы тек сырт көзге ғана тәртібін жөндеген түр ... де, ... ... ... ... ... тәрбиелеуін басқаруда олардың жас
ерекшеліктерін ... алу ... ... ... ... ... кіші
мектеп жасындағы оқушылар бойынан байқалады. Мысалы, бастауыш сыныпта
оқушылар күшті батыл ... ... ... ... ... кешірім сұрап
жақсы боламын дейді. Бұл олардың өзін өзгертуге, жақсы болуға, тұзелуге
деген алғашқы ынтасы.
Жасөспірімдік шақтағы бала өз ... ... ... ол
тәрбиенің пәрменсіз обьектісі ... ... өз ... ... ... ... тәрбиенің субъектісі болуға ұмтылады. Егер
тәрбиешілер осыны еске алмай, оның құқығн шектесе, оқушының ... ... ... мен ... өзін-өзі тәрбиелеуге саналы түрде ұмтылады.
Тәртібі мен мінез-құлқының пісіп жетілу шағында берік сана мен ... ... ... ... ... өз ... ... ұғыну өзін-өзі тәрбиелеу бағдарламасын мазмұнды, жан-жақты.,
шындыққа жуық құруға ... ... ... өз ... тәрбиелеуге ерекше
зейін аударады. Бұған өзінің өзбетіндігін ... ... ... ... мен бозбалалар білім мен күш қуатын өздерін ересектермен теңбіз деп
есептеуге алып ... ... ... ... ... ... ... қаблеттерін дамыту ұмтылысы да тән. Қыздар мен бозбалалар
мораль мәселелеріне ынтаиен қызығады , мінез-құлық ... ... , ... ... сапаларын дамытады.
Оқушылардың өздерін-өздері тәрбиелеуін ... ... ең ... ... ... байланысты міндеттерді жүзеге асыру
керек: оқушылардың өзін - өзі ... ... ... ... ету құралдарын (өзін-өзі талдау, өзіндік міндеттеме, өзіндік бұйыру,
өзіндік есеп беружәне т.б.) меңгеруге көмек ... өзін - өзі ... ... ... ... ... ... - өздері тәрбиелеуге ұмтылуын қалыптастыру
үшін оларды адамдар өміріндегі ... ... ... ... тұлғалық
сапаларын дамытудағы өз жігерінің ролі жөнінде қабардар етіп отыру қажет.
Оқушылар, әсіресе жасөспірімдер өзін - өзі ... ... ... ... қасиеттерді қалыптастыру жолдары мен тәсілдері ... ... ... ... ... ... күрделі
міндеттерін іскерлікпен, мақсатты, сырттан бақылаусыз, дұрыс шешу білігіне
ие болады, өз бетімен өзіндік ... ... ғана ... ... ... ... бағытталған ережелері болуы керек.
Әрине, өзін-өзі тәрбиелеудің тұлғаға ... ... ... ... ... жан ... ... анықталады. Біз тек дарынды
педагог К.Д.Ушинскийлің өзін - өзі тәрбиелеу ережесімен танысайық.
1. ... ... ең ... сырт ... Сөзде және қылықтардағы турашылдық.
3. Әрекетті жан – жақты ойластыру.
4. Батылдылық.
5. Өзі жөнінде қажетсіз бір сөз айтпау.
6. Санасыз уақыт өткізбеу, ретсіз емес ... ... ... Әуесқойлық, құмарлыққа емес қажеттікке немесе сүйсініске шығындану.
8. Әр кеште өз қылықтары жөнінде өзіне есеп беру.
9. Болғанды, бүгінгі, болатынды айтып еш ... ... әр ... түрлі мағына беріп байыта беруге ... ... ... оқушыны өз тұлғалық сапаларын өзі
талдауын мәжбүр етеді.
ІІ тарау. Ұжымды қалыптастыру және оның оқушы тұлғасына ықпалы
2.1. Ұжымның даму ... және ... ... ... ... ... қоғамдық маңызды ұясы – мектеп ұжымы баланы
дамытуды және қалыптастыруда үлкен роль атқарады. Мектептегі ... ... бұл ... (оқу, ... т.б.) ... тпотасқан балалардың
мақсатқа бағытталған тұрақты ... ... ... ... ... байланысты оқушылар
ұжымдарыныңтиптері пайда болады. Олар: ... ... ... күн тобы,
клубтар, секциялар, оқушылардың еңбек бірлестіктері, т.б. Бұлардың ... ... деп ... ұжымы балаларды ұжымдылыққа тәрбиелеудің маңызды құралы.
Ұжымшылдық адам мүддесінің ұжым және ... ... ... ... ... өз ... өз қабілетінің керек екенін түсінеді. Сондықтан
оларды үнемі дамытып, жетілдіріп отыру педагогикалық ұжымның оқыту ... ... ... ... ... Қорыта айтқанда,
ұжым – тәрбиенің маңызды құралы.
Оқушылар ұжымы үш кезеңнен өтеді. Ұжымның даму кезеңдерін ... Ол ... ... дамуының мақсатына, ... ... ... ... ... ... кезеңде, оқушылар ұжымы ... ... ... мұғалім сынып өмірін ұйымдастыру үшін жұмысты талап қоюдан
бастайы. Талап іс-әрекетінің барысында ... ... ... ... қою балаларды мінез-құлық нормасына үйрету, әлеуметтік тәжірибеге
тарту.
Бұл кезеңде ұжым іс-әрекетінде белсенді ... ... ... Ұжым өміріне мұндай тәсіл сынып белсенді жұмыс істейтін оқушылар
тобын көбейтуге және балалар мен мұғалімдердің ... ... ... етуі ... ... ... үшін ... жұмысын барлық ұжымды
тәрбиелеуден бастау қажет дейді.
Екінші кезеңде, ұжым өзін-өзі басқаруға, яғни ... ... ... тұрақты ұжым органдарына көшеді. Сондықтан бұл
кезеңде белсенді боппен жұмыс істеудің маңызы зор. ... ... ... ... оқу, ... еңбек тапсырмаларын орындау, әрбір ұжым
мүшелеріне көмектесу, іс-әрекетін бақылау, т.б. ... бұл даму ... ... ... принцпипі қолданылады, яғни тұлғаға талап ... ... ... ... бұдан былай белсенді топтың және ұжым (сынып) ... ... ... онда ... ... ... Бұл саты ... өрлеу кезеңі. Ұжым өмірінде, ... ... істі ... ... арқасында ұжымдық, гуманистік
қатынастар дамиды, демек, ұжымда ... ... ... ... қуанышына, мұқтаждығына үн қатуға дайын ... ... ... ... ... ... ... қасиеттер пайда болады.
Оқушылар ұжымын нығайту мен қалыптастыруда аса маңызды мәселелердің
бірі – ұжым ... ...... ... ... ... ... күнделікті өмірде пайда болып жеке адамды ... ... ... ... балалар алдында қуанышты, қызықты істер
болмаса, онда олар өмір сүре ... ... адам ... ... ... ... - ... перспективаға жарыс саяхат, жексенбілік серуен, цирк, музей және
көрмеге бару, үйірмелердегі қызықты жұмыстар, т.б. жатады.
Орта перспектива – бұл перспективаға балалар лагеріне ... жыл ... ән, ... ... ... ... ... тақырыптарға
пікірталас өткізу, т.б. жатады. Мұндай ада тұрған оқиға оқушылар үшін өте
қуанышты болады.
Қашық перспектива – бұл ... ... жеке ... бір істі ... ... талаптану мақсаты.
Қашық перспективаға келешек мамандықты таңдауғ білім алу, ... ... ... ... жұмыс істеуге тілек білдіру немесе
орта және жоғары арнайы оқу орындарына түсу ... ... оқу және ... ... ... ... мұғалімнің міндеттері: біріншіден, перспективаны баланың, сыныптың,
мектептің ... үшін ... ала ... ... оқушылардың жас
ерекшеліктерін және жалпы дайындық дәрежесін іске ... ... ... ... ... ... ... қызметін ашуды негіздеу ғана емес, оны жасаудың теориялық негізі
де бар. Ұжым тәрбиелік ықпал жасауы үшін оның дамуы, ... ... ... ... ... – ұжым өмірінің заңы.
Ұжымның жасампаз істері – ... ... ... ... ... ең өзектілерінің бірі. Шындығында, мәселен, еңбек мерекесі, ән-жыр
көктемі, тықырыптық кештер, т.б. мектепті үйреншікті құбылыстарға ... ... ... ... ... жігерін біріктіріп аға ұрпақ
өкілдерінің бірлескен қатынастарын дамытуға көмектесуде. Бұл бірлік ұжымдық
жасампаз істер ... ... ... ... нәтижелі пайдаланудың
шарты болып отыр.
2.2. Даму кезеңдерінде ... ... ... ... ... ... ... құралы. Олардың өзін-өзі
қызмет істеу шамасына сай қатынасуы болады. Мұны ұйымдастыру ... жас ... ... ... ... ... тыс кетпеуін
қадағалау керек.
Оқушылар іс-әрекеттері туралы біраз пікірлер айтылады. Іс-әрекеті бұл
қарым-қатынас. Ұжымның өздігінен істеушілік және ішкі ... көзі ... ... ... ... ішкі ... ... және ақпарат арқылы
іс-әрекетінің барысында қарым-қатынас дамиды.
Балалардың дербес аралық қатынастарын және олардың мақсаттылығын сынып
жетекшісі зерттеп, ... ... ... және ... ... ... ... қатынас жүйесінде қабылданған мақсатқа сәйкес
жалпы істі орындау үшін ұжым ... ... және ... талап етіледі.
Өзара жауапкершілік қатынастың мынадай жағдайларды еске алған жөн:
- ұжым – ... ... ... ... ... ... орындаушы ұжым мүшесі тарапынан оқушылара ... ... және ... тәуелділік жүйесінде жалпы істі орындаудың
барысында әртүрлі бейімдеушілікке жол бермейді.
Осында жағымсыз жағдайларды болдырмау үшін әрбір ұжым мүшесінің ... ілді ... еске ... оның ... ... ... ету керек.
Ең бастысы – адамгершілік, мораль негізінде ұжым өмірінің нормаларын
нығайту.
Ұжым ... ... ... ... орын ... ... ... белгілері:
- сергектік стиль – ширақтық, белсенділік, қайырымдылық, ... ... ... ... ... болу, өзара жәрдем беру;
- балалар арасында бақталастық, өз қамын ... ... ... ... ... ... ұжымдарға жодастық көмек беру, үн қосуға дайын тұру.
Ұжымда балалардың ... және ... ... жеке ... ... ... өзара жауапкершілік және тәуелділік қатынасы, сондай-
ақ, гуманистік қатынас балалардың ... мен ... әсер ... ... ... қазір оны зерттеудің әртүрлі әдіс-
тәслдерін жасауда, Л.И.Новикова әрбір баланың ... ... ... ... ... ретінде балалар ұжымын басқарудың барынша тиімді
жолдарын ... ... ... ... ... ұжымның басты
қызметін ... ... ... байланыстырады. Р.С.Немов,
А.Г.Нурпичник өз ... ... ... ... ... ... мән береді.
Тек қана педагогикалық әдебиеттерде ғана емес, ... ... ... да ұжымның тәрбиелік мүмкіншіліктері негізінен оқудан тыс
әрекеттерде жүзеге ... деп ... ... ... ... ... ... өзінің монографиясында бір мектеп ұжымының
оқудан тіс әс-әрекеттерін баса көңіл бөліп ... ... оның ... ... ... оқу жұмысы барысындағы тәрбиелік күшін зерттеу
арнаулы ғылыми ізденісті талап етеді.
Оқу және ... тыс ... ... ... ... ... ғылыми негізін жасауға мүмкіндік береді. Сонымен
бірге білім ... ... ... ... ... ... ... қалыптасу арасындағы қатынастар мектеп жасына дейінгі
балалар үшін шексіз ... бар. ... ... қарым-қатынасы
қалайда отбасы педагогикалық процесіндегі қарым-қатынас болып есептеледі.
Жалпы ... ... ... педагогикалық процесінде басқа да екі
қатынастың ...... мен ... өзара қатынастарының маңызы
зор.
Бірінші кластың өзінде-ақ, оқушы үшін тартымды да және ... ... ... ... ... өз сыныбындағы мұғаліммен қатынасы.
Бірінші сынып оқушысының ... ... ... бір ... ... ... да маңызды болады. Кезі келгенде оқушының
өзінде өмір тәжірибесі, өз балам ... ... ... ... және оған орай ... оқушыға қатынасының маңызы
төмендейді, бірақта ол жоғары сыныптарда да өз маңызын ... ... ... ... мен ... ... өзара
ықпалдастығы және өзара байланысы
Есейген сайын оқушының өз құрдастарымен қатынастарының ... ... яғни ... ұжым ... ретінде сол ұжымдағы қатынастары.
Бірақта, одан оқушының балалар ұжымындағы жағдайы ... ... ... өзіне деген қатынасының (әсіресе, егер ол жағымсыз болса)
мұғалімдердің көмегінсіз өзгерте алмайды.
Егер ... жеке ... ... ... ... онда ... көп бөлігіне олардың қалыптасуы мүдделі
стихиялы іс болып табылады. 1. ... ... және ұзақ ... бағытталған
мақсатты педагогикалық басшылықтың қажеттілігін біздің елімізде үш бағытта
жүргізген ғылыми ізденіс – ... мен ... ... ... ... такт, жеке тұлғаны ұжымда қалыптастыру ұжым және
жеке қалыптастыру сияқты жұмыстар дәлелдейді.
Демек, қарым-қатынас ... ... ... ... ... ... үшін оқушылармен және ата-аналармен сауатты деңгейдегі қарым-
қатынас универсалды құрал болып табылады, оны ... ... ... өмір ... ... ... түрде жүзеге асырудың алғы шартын
жасайды.
Қандайда болмасын ұйымдастырылған және ... ... ұжым ... ... ... Егер бұл іс-әрекеттер ... ... онда ұжым ... күш ... ... де
қойылған мақсаттарына да жету мүмкіншілігі де арта түседі.
Оқушыны тәрбиелеу, оны ... ... ... және ... іске ... ... бір ... бірнеше міндетті шешеді. Біз жоғары да
мүмкіндігінше ... ... ... ... ... ... ... ал өмірде олардың барлығы өзара байланысты келеді.
Мынадай бір мысалды келтірейік: Біріншщі сынып еңбек жексенбілігіне
әзірленуде. Жұмыс істейтін ... күні ... ... мақсат айқындалып,
қажеғтті міндеттемелер алынды, бригадалар ... ... ... ... ... ... ... датаға арналды, жұмысты
бастау және аяқтау рәсімі ойластырылды, жарыс шарттары ... ... ... ... ... ... газеті шығарылды. Жұмыс кезінде
мұғалім әрбір ... ... ... ... балалардың
тиісінше жұмыс киімін киюін бақылайды.
Осындай қысқаша аталған ұйымдастыру щараларының өзінде-ақ, қырауар
тәрбие міндеттерін шешуге тура ... ... ... ... ... ... қоғамға пайдалы еңбек ету дағдысына
белсенділігін, ұйымдастырушылық ... ... ... ... ... береді. Алайда, мұндай мүмкіндіктер болуы, жүзеге
асырылуы үшін балалар өз еңбегінің қоғамға да, өзіне де ... ... ... ... ... ... қуаныш әкелуі тиіс.
Осының барлығын мұғалім, тәрбиеші ескеруі керек.
Өздерін тікелей қоршайтын: отбасы, жолдастары мен ... ... ... ... ... ... ... қатынаста болуы, оның
дамуының маңызды шарты болып ... ... ... Л.С.Биготский:
«бала дүниеге келген сәттен-ақ әлеуметтік, қоғамдық тіршілік иесі ... - деп ... ... үшін ... ... адамдармен қарым-қатынасқа түсуінің
зор маңызы бар. ... ... ... ... мен ... ... ... болу процесінде балада адамдарды қажет етіп
тұру тілегі қалыптасады, ал мұның өзі оның оның ... ... ... қайнар көзі болып табылады.
Ұжым өзінің жеке мүшелеріне ... ... ... ... ... бағына білуге тәрбиелейді. Староста, ұжым сыйлаған
басқа да адамдардың қоған талаптарын берген тапсырмалары мен жарлықтарын
орындай білу тәжірибесі оқушыларға мектепті бітірген соң ... ... ... ... ... ... қатарында болатын, сөйтіп өзге
қызметкерлермен, басшылармен өзара қарым-қатынастың тұтас бір жүесінен
өтуге тура келетін мұнан былайғы өмірінде ... ... жеке ... игі ... ... ... ал теріс қылықтардың
ықпалын әлсірете отырып тәрбиелейді.
Мысалы, ынтымағы жоқ сыныпта көзге сүйелдей ... ... тағы ... ... ат ... ... ынталы, инабатты оқушы
достығы жарасқан сынып ұжымында жолдастарына ыждағатпен ... ... ... оның әр пән ... үйге берілген тапсырманы орындауға
әдісіне, қатаң тәртіп бойынша жұмыс істеу тәжірибесінде, т.б. да ... зер ... Ал, ұжым ... ... ... жеке ... ... де алуан түрлі жағымсыз қылық ... ... ... ... ... оқушы, әдетте сынып – ұжымда беделден жұрдай
болады. Мұндай сыныпта ол әлі келетін баланы ... ... ... – ұжым, өзінің қылықтарына сыныптан қолдау ... ... ... ... алмай екі жақтың біріне шығуына тура келеді: енді ... ... ... ... яғни, өзінің мінез-құлқын өзгертуі қажет немесе өзін
ұжымның үнемі сын көзбен қарап, айыптап отыратын қара таңбасындай ... ... ... ... ... ... ... өмірге, өндірістің ұжымда еңбек етуге даярлайды.
Ұжым жеке мүшелерді ... ... ... ... ... ... әрбір оқушының өзіне тән қасиеттері ... ... ... ... ... ... ... дүниесі үлкен
роль атқарады.
Егер ұжымдық байланыстар ... ... ... ... ... ... ... түлей өсуіне жағдай жасайды. Керісінше, егер ұжымдық
байланыс қорқу, бірін-бірі құтқару сезіміне ... бұл ... ... ... ... ... ... өркендеуі дегеніміз – ол ұжымдық ... ... ... ... және ... ... мінез-
құлық себептерінің даму процесі болып табылады.
Тәрбиелі ұжым теориясын терең зерттеп білу негізінде ақылмен басқарса
ғана, ұжым жеке ... ... ... ... құралы бола
алады.
Пайдаланған әдебиеттер:
1. Абай атындағы Қазақ ... ... ... ... 2003 ... ... «Педагогика». Алматы «Ана тілі», 1992 ж.
3. Р.М.Қоянбаев, Ж.Б.Қоянбаев. «Педагогика». Алматы 2002 ... ... ... Алматы «Мектеп» 1997 ж.
5. А.И.Рувенский, Кан-Калик В.А., Д.М.Гришин. ... ... «Ана ... 1990 ... Н.В.Савин. «Педагогика» Москва 1990 ж.
7. Н.Д.Хмель. «Жалпы білім беретін мектептегі педагогикалық процесс»
Алматы «Ғылым» 2002 ж.
8. Қоянбаев Ж.Б. ... ... ... 1992 ... ... К.Б. «Тәрбие теориясы» Алматы «Мектеп» 1986 ж.
11. ... Н.И. ... ... ... ... ... 1987 ж.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Шет тілдеріне оқытудың инновациялық әдістері5 бет
Бастауыш мектеп оқушыларына экологиялық білім және тәрбие беру мазмұны69 бет
Мектепалды даярлық жағдайында тәрбие мен білім беру мазмұнының жанаруы26 бет
12 жылдық білім беру мақсаты6 бет
Кембридж бағдарламасы бойынша мектепте өзгерістерді қалай енгізетін боламыз6 бет
Қазақстандағы жоғары мектептің жағдайы және дамуы15 бет
12-жылдық білім берудегі компьютерлік графиканын мүмкіншіліктері13 бет
Адамгершілік – рухани тәрбиенің маңыздылығы10 бет
Адамгершілік — рухани тәрбиенің маңыздылығы6 бет
Арнайы білім берудегі қазіргі арнайы құралдар..21 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь