Д. рикардоның экономикалық ілімі

Давид Рикардо (1772-1823) — Англияның классикалық политэкономиясының жарық жүлдызы, А. Смиттін теориялык мүраларын әрі жак,таушысы, әрі оппоненті.
Ол - Англияға келген испан-голланд еврей жанүясынын үрпағы. Лондонда дүниеге келді. Биржа маклерінін 17 баласынын УШІНШІСІ еді. Д. Рикардо колледж, университетте оки алмады: йкесшің ык,палымен бала кезінен коммерцияның негіздерін білді, әкесіне сауда және биржа операцияларында көмектесті. 16 жастағы Рикардоның жүйелі білімі болмаса да. биржа мен

конторда екесінін іскерлік тапсырмаларын өзі бетімен орыидай алды. 21 жаста үйленуі Рикардоға кедейшіліктің ашы дәмін" таткызуға әкелді. Себебі үйлену барысында ол өз дінінен бас тартады, әкесі оны куып жібереді, оның бар болғаны 800 фунт стерлинг акашасы болды. Рикардоны биржа маклері мамандығы күтқарды: 5-6 жылда оның Үш баласы (барлығы - 8) болды, бойындағы кабілеттілігі мен таланты көп каржы жинауға жеткізді, бизнесмен бола жүріп математиканы, жаратылыстану ғылымдарын үйренді. 12 жылдан кейін Д. Рикардо миллионер болды, 40 миллион франкісі [1] болды. 38 жасында Д. Рикардо ірі каржыгер, Лондонның аристократтар көіресінде жеке үйі, каладан тыс жерде резиденциясы болды [2].
Д. Рикардо, өзі айтканындай, экономикалык ғылыммен анналысуы 1799 ж. А. Смиттің "Халыктар байлығын ..," окығаниан кейін басталды. Бірак ол Джеймс Милльмен ерекше каты наста еді ... П. Самуэльсон жазғанындай, "Рикардо памфлет жазушы және парламент мүшесі болып калар еді. Үлкен Милль (Дж. С. Мнлльдіңәкесі) коркытумен Рикардоға "Политэкономия мен сальтк салудын. бастамасы" (1817) атты еңбекті жаздырады жәнс осы еңбегі оның атағын шығарады" [3].
        
        Д. Рикардоның экономикалык ілімі
Давид Рикардо (1772-1823) — Англияның классикалық политэкономиясының
жарық жүлдызы, А. ... ... ... әрі ... әрі
оппоненті.
Ол - Англияға келген испан-голланд еврей жанүясынын үрпағы. Лондонда
дүниеге ... ... ... 17 ... ... еді. Д. ... университетте оки алмады: йкесшің ык,палымен бала ... ... ... ... ... және биржа операцияларында
көмектесті. 16 жастағы Рикардоның жүйелі білімі болмаса да. ... ... ... ... тапсырмаларын өзі бетімен орыидай алды. 21
жаста үйленуі Рикардоға кедейшіліктің ашы дәмін" таткызуға әкелді. Себебі
үйлену ... ол өз ... бас ... ... оны куып ... ... болғаны 800 фунт стерлинг акашасы ... ... ... ... ... 5-6 ... оның Үш баласы (барлығы - 8) болды, бойындағы
кабілеттілігі мен таланты көп каржы жинауға жеткізді, ... ... ... ... ... ... 12 жылдан кейін Д.
Рикардо миллионер болды, 40 ... ... [1] ... 38 ... ... ірі ... ... аристократтар көіресінде жеке үйі, каладан
тыс жерде резиденциясы болды [2].
Д. Рикардо, өзі ... ... ... ... 1799 ж. ... ... байлығын ..," окығаниан кейін басталды. Бірак ол ... ... каты ... еді ... П. ... ... "Рикардо
памфлет жазушы және парламент мүшесі болып калар еді. Үлкен ... (Дж. ... ... ... "Политэкономия мен сальтк салудын.
бастамасы" (1817) атты еңбекті ... жәнс осы ... оның ... ... ретінде - "Политэкономия және салык салудың ... ... ... ... оның ... ... және ... ғылыми этикасы —
бүгінгі үлгі алар ... ... ... ... ... ол өлеріне төрт жыл
калғанда ен. басты өмірлік кызметі - бизнесті тастайды. Мүндай
шеіиімге келуі әзінің бай ... жәнс ... ... ... теория ізденістеріне жүмсағысы және
момлекеттік денгейді өзінің экономикалык идеясын өмірге
еңгізгісі келгенімен түсіндіру керек. Міне, осы максатпен Рикардо
1819 жылы "акша шығьтндарын" жүмсай ... ... ... ... ... ... мүшелігіне
саіілаиады. Рикардо ресми түрде парламенттегі ешбір фракцияға
кірмеп, барлык проблема бойынша өз позициясында калды.
Парламснттегі ... ол нан ... алып ... ... жактайды, еркін сауданы, баспаснзді. ... ... ... ... І-.н ... Д. Рикардоның өмірінің тағы
бір кезеңі — 182ІЖ. уакига — ал бірінші болып Англияда ... ... |5| ... ... ... ... "Политэкономияның бастамасы ..." еңбегінің кіріспесінде
Д. Рикардо Смиттің ... Үш ... (жер ... ... ал ... ... ... және жалакыға бәлуін басшылыкка алып,
политэкономияның басты мінде.тін гүзейді. Оның ойынша, бүл міндет - "осы
бөлуді баскаратын ... ... ... оны А. Смит ... ... - ... коіімаіітын
экономикалык "зандар", оларды білу материалдык, нндірісте жасалған
табыстарды бөлуді ... ... ... ... ... ... ... концепциясына ұқсас еддің байлығын ұлгайту
өндіріс ... ... ... ... болу ... дел Д. Рикардо еркін
бәсеке мен экономика либерализм ... ... ... атайды. Оны.
мысалы мынадай сдадерінсн білуге болады: "Пайда ... ел, егер ... ... ... ... еркіндік берсе, пайда нормасын немесе жер
рентасын өсірмей-ак капиталдың ... ... ... |6|. ... ... ... сипаітай келе, Кондратьев: "Бірак
ол да (Рикардо) Смитпен бірге және ... ... ... ... ... есептеді, еркін бәсеке жағдайында жеке-дара мен жалпы мұдделері
і қайшылыкта болмайды. жалпа еркін бәсеке режимі жалпы бір
( ... ... кері ... ... ... ... ... максатка сай келеді" [7].
;. Осы мен бірге мынаны этап өту керек: Д. Рикардо А. Смитке ... ... ... ... колданды. Онын бүл саладағы жетістігін
И. Шумпетер жоғары бағалады: ... ... деп ... ... гняніікгауын атадьі. Оньш жүмысы - нағыз шебердің шығармасы. Олан ксі-
ІІІггі теоретиктер — ... ... ... ... - ... ... |8].
(.7
Қун теориясы
"Бастамасының ..." жетінші тарауын Д. Рикардо күн теорнясына арнады. Ол
Смиттің бүл ... екі ... ... ... шығарады. Ол үзілді-
кесілді бір фактор — "күннңн^ негізіне енбек жатады" деп ... ... ... ... ... ... товар кҮнбі немесе баска
говарлар саны оны өндіруге к,ажетті еңбек санына карай еңбекке ... аз ... ... емес ... теориясы
Д. Рнкардоның акша теориясына көзкараси алтын-монета стандарты
түріндегі ... ... бҮл ... зан. ... ... үшін
монета түрінде алтын саны кағаз акшара сркін және ... ... ... ... "Бастаманың ..." авторы "алтын, немесе
баска бір'товар барлық заттар үшін ... күн ... бола ... деп
жазады [101. Сонымен қатар Д. ... ... ... ... ... оның ... ... куныныҢ өзгеруін айналыстағы санымен
байланыстырады. Ол: "акша - өркениетті ... ... ... күрал,
олардың арасында пропорциялы оөлінеді. оның ... ... мен ... ... ... киындығының көбеюімен және баска да халык
нсуіне к,ажетті өмірлік заттармен байланысты болды" деп ... ... ... Рикародоның ойынша, товар ретіндегі акшалар өзінін
күнынын ... ... ... ... к,ажст стеді. Ол өз кезегіңде
"... сөзсіз товар бағаларьш жоғарылагады" [12].
Капитал теориясы
Д. ... ... ... ... мына бір түжырым алдымен өзіне
назар аударады: товардың айырбас күныныи төмендсуі тікелей оны ... ... көп ... ... және онын "негізгі ... көп ... сан мм. ... ... квп ... дегенге сенуі |13].
"КапигшІ" категориясының мәні жөнінде "Бастаманын ..." авторы оны
"слдін ... бір ... ... ... және ол ... ... шикі материалдан, машиналардан және т. б. еңбекті
козғалыска келтіретіндерден түрады" [14]. ... оның ... ... ... ... үндесіп жатады. олардан өзгешелігі —
жүмсалған капиталдан түсетін пайда тең болмауынан ол "бір істен ... ... [15] ... ... алды.
*» -Пайда теориясы
Д. Рмкардоның пайда теориясы классикалык политэкономиянын рентаның,
пайданын және ... мәні ... ... ... Оның ... ... кызыкты концепциялары оны жактаушылар мен оппонентгерден
түрлі баға алды.
І Айталык, Д. Рикардрның рента туралы концепциясы өзінін маңызын ... де ... жоқ. Оның ең ... ... ... ... паіідаланғаны үшін
төленедІ|»Өиткені онын көлемі шексіз емес. ... ... ... халык
санынын өсуіне байланысты жана участкілер, сапасы және орналасуы жағынан
нашар жерлер нндеуге түседі, ... ... ... ... ... шаруашылығы өнімдерінің куны аныкталады^. Рикардо былай гүсіндіреді:
"нан рента төленгеннен қымбат емес, рента наннын к,ымбаттылығынан төленеді"
[17], ал ... өзі ... ... ... ... жатпайд^(18].
/Оның рента күрайтын факторлары да нанымды: жер участкілерінін түрлі
табиғи ... ... және ... ... ... алынған товарлы өнімді еткізуге эсер етеді./
/ Д. Рикардо үшін, басқа да ... ... ... және ... ... ... ресурс ретінде каралады. С'онлықтан оның
түсінігінде тек жер ғана ... ... да ... ... ... ретінде"
болады. (Жердің шектелген коры бір тәсілмен (егістік немесе жайылым)
пайдаланылғандықтан және жсрдін. ... ... ... орай, Д.
Рикардо мынадаи сактандырулар айтты: 'Табиғаттағы еңбек оның ... ... ол аз ... төленбейді. Өзінін сыйлығы
еарандау болған сайын, ол өз жүмысына көп бағаны талап етеді"
|И|.
"Еңбектін табиғи бағасын" ... өз ... ... нтін, жанүясын
камтамасыз етуі, тамак, к,ажетті заттар мен 4 ... ... ... ... ал енбектің рыноктык бағасы енбекке сүраныс пен үсыныс
арқылы ... акы деп ... ... коғамдағы жалакынын болашактағы
дәрсжесі мен халык өсуінін каркыны жөнінде Д. Рикардо ... ... ... ... ... табиғи козғалысында, - деп жазды ол, -
жалакының төмендеу тенденцнясы байкалады, өйткені ол ұсыныс пен ... ... ... ... келуі түрақты бір денгейде
жоғарыяап отырады, ал оған ... баяу ... [20]. Д. ... озінін
пессимистік болжамынын дәлелі ретінде жалакынын. өсуі эр кезде "жүмысшының
көп мөлшерде кажетті, комфортты ... көп ... баға ... ... ... алғашкыдағы сияқты алу мүмкіи бермейді" деп косты [21].
Жалакыны ... ... ... ... ол ... ескертпе жасайды:
өзі дәлелдеген жалакының төмендеу тенденцнясы тек "жеке және ... ... ... ... және жалакы "зан шығарушылардың"
араласуын, бакылауын каламайды" [22].
Рикардонын пікірінше, еркін бәсеке жағдайында жалакымен ... ... ... да ... ... ... ... коғам мен
байлыктың дамуьтна орай, кажетгі косымиіа өнім көп шығындар мен енбек
жүмсауды ... ... ... бүл ... ол дүрыс косымша келтіреді.
"Бакытымызға к,арай, бүл ... ... ... белгілі кезеңде
ток,тайды: тіршілік заттарын өндіретін машиналарды ... және ... ... ... үнемдейді, сөйтіп жүмысшыға к.ажетті азыктар
бағасын төмендетеді" РЗ].
Үдайы өндіріс ... ... ... мен ... ... ... үстемдік
ететін к,оғамнын экономикалык. даму зандылыктарын зерттей келе, Д. Рикардо
мынаны байк,амаған сиякты:
70
жономмкалык либерализм жағдайында (мүны ... ... ... ... ... ... көрсетілген к,ьпмет •я-'әнс оларға
төлейтін қабілеті жок. сүраныс арасындағы сәйкессіздік дағдарыска әкеледі,
ал мүны алдын ала ... ... ... яғнн ... ... ... ... айтканда түтынушысы аз дағдарыс) болады. Осындай дағдарыс 1825 жылы
бірінші рет ғалымнын елінде, ол кайтыс болғаннан ... екі ... ... ... ... ... - ... зандарын моі-
'гындаРанын көосетсді". яғни жүмыспен толык қамту кезеңінде ... ... ... жағдайда болуы мүмкін. "Сг->й Іаңын" мойындағанын
оның мына сөздерінен ... ... ... ... ... ... ... алынады, ақша - онын көмегімен болатын айырбастың
өлшемі. Ка'ндай да бір товар ... ... ... және ... ол товарга
жүмсалған капитал кайтарылмаған деңгейде толығады. Бірак бүл ... ... бір ... ... [24].
§ 2. Ж. Б. Сэйдің экономикалык. ілімі
Жан Батист Сэй (1767 - 1832) ... Лион ... ... ... ... ... Сол ... сай білім алган ол ... ... ... Ж. Б. Счй в) ... ... әсіресе саяси экономияны зерделейді. Ол үціін, соңынан белгілі
болғанындай, А. Смиттің "Халыктар байлығына ..." ерекше мән береді, ... ... ... ... ... үшін игілік әкеледі деп ... ... ... ... - ... трактаты немесе байлыкты
жасау, бөлу және түтыну тәсілін карапайым түсіидіру" цеп аталатын ... - бір ... А. ... ... ... ... болады. Осыны
жариялағаннан кейін Ж. В. СэІІ және оның ағылшын әріптестері ... ... ... ... ... тірі ... бес ... Мүның шығармасы баскалардан әлдекайда жоғары бағаланады. 1816
жылы көпшілікке танымал ғалым ретінде Атен деген кал ада ... ... ... 1817 жылы ... ... ... ... шығарды.
71

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Экономика ілімдерінің тарихы249 бет
Д. Рикардоның экономикалық ілімдері. Рикардоның «Саяси экономия және салық салудың бастамасы» еңбегі5 бет
Классикалық экономикалық теорияның негіздері, қосымша құн және пайда теориясы4 бет
Шағын және орта бизнесті мемлекеттік қолдаудағы салық салудың рөлі13 бет
Д. Рикардоның өмірінен мағлұмат15 бет
Абай, Шәкәрім мұрасындағы рухани тұтастық немесе жантану ілімі жайында7 бет
Абайдың әділеттілік туралы іліміне шолу6 бет
Абайтану ілімінің қалыптасу тарихы15 бет
Адам Смит ілімі8 бет
Адам Смит және Давид Рикардоның теориялық жұмыстары10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь