«Астана: жас қала - жастар қаласы»

Келешекке қол созған елорда
Сарыарқаның сары белінде Қанжығалы қарт Бөгенбай елінде ұлан-байтақ қазақ жерінің қасиетті орталығында мемлекетіміздің жаңа астанасының бой көтеруі, жаңа бір мәдени-ғылыми һәм саяси-экономикалық алып ортаның, Отанымыздың күретамырына қан жүгіртетін, жан бітіретін сәулетті, қуатты орданың дүниеге келуі, әлбетте, барша жақсылықтардың игіліктердің шоғырлануы.Тарихқа үңілсек, 1830 жылдың маусым айында Есіл өзені бойындағы Қараөткел тұсында Астана қаласының алғашқы іргетасы қаланды. 1832 жылы Ақмола ішкі округі ресми түрде жарияланып, оның округтік аға сұлтаны болып Қоңырқұлжа Құдаймендіұлы тағайындалды. Ал 1838 жылы Ресей империясының отаршылдық саясатына қарсылық білдірген жергілікті халықтың көтеріліс деңгейін іле-шала Кенесары Қасымұлы Ақмола бекінісін алу үшін патша әскерлеріне қарсы алғаш шабуыл жасады.Сөздікке жүгініп, парсы түбірінен қазақша түсінігін іздейтін болсақ, «астана» — табалдырық, босаға, кіре беріс, сарайдың қақпасы, салтанатты орда есігі деген ұғымдарды білдіреді.
Астана жас тәуелсіз мемлекеттің тарихына өз алтын бетін жазып үлгерді. Өздеріңізге белгілі, 90-жылдардың ортасында Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев ешкім күтпеген жерден оңтүстікте орналасқан Алматы қаласынан республикамыздың қақ ортасына астананы ауыстыру туралы шешім қабылдады. Көп ұзамай Астана еліміздің экономикалық, саяси, мәдени өмірдің қайнаған ортасына айналды. Қазіргі кезде елорда халқының саны жарты милионнан асты. 1-ші маусымның мәліметтері бойынша халық саны 538 мың 300 адамды құраған. Қазақстандық менеджмент, экономика және болжамдау институтының зерттеу тобының есептері бойынша 2030 жылға қарай Астанада 1 млн. 200 мың адам тұратын болады.
Астана ең алдымен, жастар қаласы. Елорда тұрғындарының санын еліміздің барлық аймақтарынан білімге талпынып, жұмыс іздеп, арман қуып келген жігіттер мен қыздар еселеп өсіруде. Олардың бір-бірімен танысып, жүректері табысып, шаңырақ құрып жатқаны еліміз бен қоғамның іргетасын нығайтып жатқанының белгісі. Астананың бүгінгі ажарын жастардың кескін-келбет, бет-бейнесі, өмір салты, армандарымен салыстыру ләзім. Екеуіне де жастық жігер, албырттық, талпыныс, жаңаша ойлау еркіндігі, сұлулық пен сымбат тән.
Астана — бұл кең даладағы жай қала ғана емес, саяси ерік-жігер көрінісінің нышаны . Бұл саяси батыл қадам. Астана шаңырағы әлі де болса биіктей түспек. Жаңа астананың келешегі бүтіндей XXI ғасырдың еншісінде жатыр. Ал оның ертеңгі еңсесін көтеретін бүгінгі жас жеткіншектеріміз.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
Журналистика факультеті
Телерадио кафедрасы
Диплом (Бітіру) ... және ... ... жас қала - ... қаласы»
Орындаған 4 курс студенті Сая Меңдеке
Ғылыми жетекші Әбдіжәділқызы ... ... ... ... қорғауға жіберілді Бейсенқұлов Аязби
Алматы 2010
Кіріспе
Келешекке қол созған елорда
Сарыарқаның сары ... ... қарт ... ... ... ... қасиетті орталығында мемлекетіміздің жаңа астанасының бой көтеруі,
жаңа бір мәдени-ғылыми һәм саяси-экономикалық алып ортаның, Отанымыздың
күретамырына қан жүгіртетін, жан ... ... ... ... ... әлбетте, барша жақсылықтардың игіліктердің шоғырлануы.Тарихқа
үңілсек, 1830 жылдың маусым айында Есіл өзені ... ... ... ... ... ... ... 1832 жылы Ақмола ішкі округі
ресми түрде жарияланып, оның округтік аға сұлтаны болып Қоңырқұлжа
Құдаймендіұлы тағайындалды. Ал 1838 жылы Ресей ... ... ... ... ... халықтың көтеріліс деңгейін іле-
шала Кенесары Қасымұлы Ақмола бекінісін алу үшін ... ... ... ... ... ... парсы түбірінен қазақша түсінігін
іздейтін болсақ, «астана» — табалдырық, босаға, кіре беріс, сарайдың
қақпасы, салтанатты орда есігі деген ұғымдарды білдіреді.
Астана жас ... ... ... өз ... ... ... ... белгілі, 90-жылдардың ортасында Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев
ешкім күтпеген жерден оңтүстікте орналасқан Алматы қаласынан
республикамыздың қақ ортасына астананы ауыстыру туралы шешім ... ... ... еліміздің экономикалық, саяси, мәдени өмірдің қайнаған
ортасына айналды. ... ... ... ... саны ... милионнан асты.
1-ші маусымның мәліметтері бойынша халық саны 538 мың 300 адамды ... ... ... және ... институтының зерттеу
тобының есептері бойынша 2030 жылға қарай Астанада 1 млн. 200 мың адам
тұратын болады.
Астана ең алдымен, жастар қаласы. Елорда ... ... ... аймақтарынан білімге талпынып, жұмыс іздеп, арман қуып келген
жігіттер мен қыздар еселеп өсіруде. Олардың бір-бірімен танысып, жүректері
табысып, шаңырақ құрып  ... ... бен ... ... ... ... ... бүгінгі ажарын жастардың кескін-келбет, бет-
бейнесі, өмір салты, ... ... ... ... де ... жігер,
албырттық, талпыныс, жаңаша ойлау еркіндігі, сұлулық пен сымбат тән.
Астана — бұл кең даладағы жай қала ғана емес, ... ... ... . Бұл  ... ... қадам. Астана шаңырағы әлі де болса биіктей
түспек. Жаңа астананың келешегі ... XXI ... ... ... ... ... еңсесін көтеретін бүгінгі жас жеткіншектеріміз.
Әрине, қазіргі заманға сай ... ... жаңа ... ... ... олар ... ажарын танымайтындай етіп өзгертті. Объектілердің
жобалауына шетелдік сәулетшілер, алдыңғы қатарлы құрылыс компаниялары
тартылды. 2002 жылы қолайлы ивестициялық хал-ахуалды ... ... ... жол ... ... – жаңа ... ... экономикалық
аймақты құру туралы Жарлық шықты. Елорданың бас жоспарын жасауына үлкен
көңіл бөлінді. Ең үздік бас жоспарына екі конкурс жарияланды. Екінші
конкурсқа Ресей, ... ... ... ... ... ... Беларус және т.б. елдердің шығармашылық топтары мен шеберлері
қатысты.
Жеңіске әлемдік сәулет өнерінің ... және ... ... ... Курокава
жетті. Астананы дамыту негізі етіп, сембиоз, метаболизм және абстракциялық
символизм идеяларын алды. Жапон сәулетшісі үшін қала – бұл қоршаған ... ... ... ... ... ... ... тұрған тірі
организм. Бұл идея Есілдің жағасында кең далада бой көтеріп келе жатқан
Елордаға ... ... Ең ... ... ... ... жарық, үйлесімді және ыңғайлы салуға тапсырмалар жүктелді.
Қаланы салуда және оны қайта жаңартуда міндетті түрде әлемнің озық
тәжірибелері мен дәстүрлі жетістіктер ... ... ... ... ... көшелерін қайта күрделі жөндеуден өткізу, оны елорда
мәртебесін сай ... ... ... Бұл жұмысты жүргізген кезде ашық
түстерді көбірек қолдануды тапсырды. Екінші кезекте, ... ... ... ... ... ... ... жылдың күзінен
бастап орталықтың жұмысы толық ұйымдастырылатын болады.
Осы жылы тағы да бір ... ... ...... ... ... ... нысанның жалпы аумағы – 228 мың шаршы метрді
құрайды. Нысан ... ... 1,5 ... ... Онда 20 блок ... ... жұмыс кабинеттері мен офистік бөлмелермен қатар 4
конференция залы, 6 асхана, мұрағат, мұражай, емхана орналасқан.
      ... ... ... ... қуып ... Олардың басым бөлігі осы жерде ғашық болып, отбасын ... ... бел ... жастар. Арман қуып Астанаға келген жастардың өз
бақыттарын ерке сылқым Есілдің толқынды жағалауынан тауып жатқаны қандай
керемет! Демалыс күндері ... ... ... сән ... ... ... ... салтанатты шеруін көріп, іштерінен «бақытты болыңдар!»
деген  ақ тілекпен ұзатып салмаған жандар кемде-кем болар. Астана ... ... та, жас ... Сол ... ... ... білім алып,
тәрбиеленіп, жан-жақты дамуына барынша ыңғайлы жағдайлар жасау қалалық
биліктің басым бағытты міндеттерінің бірі. Бүгінгі күні ... 177 ... ... бар: 38 ... және 15 жеке ... 64 ... ... жеке мектеп, 5 кәсіби техникалық училище, 5 ... және ... емес ... 1 ... мектеп, 1 балалар үйі, 1 арнайы түзету
мектеп-интернаты және 14 қосымша білім беру мекемесі.
Жыл сайын мемлекеттік тілде білім беретін мектептер саны ... ... кету ... Мектептердегі білім беру сапасы олардың беделіне
қарамастан көтерілуде. Жыл сайын Астана ҰБТ қорытындысы бойынша
республикада бірінші орынға ие болуы – оның ... ... Тағы ... - ... жылы 78 ... мектепті «Алтын белгімен» бітірсе, 18-і
үздік аттестат алды. Бұл мәліметтер былтырғы жылмен салыстырғанда әлдеқайда
жоғары. Оқушылар болса, ... ... ғана ... ... ... да өз ... ... келеді.
     Өңірлік ғылыми-практикалық «Астана дарыны» орталығында, сондай-ақ
мамандандырылған лицейлерде, гимназияларда, мектептер мен мектептен тыс
мекемелерде дарынды балалармен ... ... ... ... ашу үшін
барлық жағдайлар жасалуда. Есту, сөйлеу, көру қабілеттері нашар, психикалық
дамуы тежелген балаларға арналып 16 ... ... ... ... ... ... Мыңнан астам жасөспірімдер арнайы түзету интернаттарында
тәрбиелену үстінде. Мұнымен қатар екі реабилитациялық орталық қызмет ... ... ... ... беру ... дамытудың 2008-2010 жылдарға
арналған Өңірлік бағдарламаларында арнайы түзету мектебін салу
қарастырылған.
      Кәсіби білім беру жүйесін модернизациялау үшін елордада «2008-2010
жылдарға арналған жоғары ... ... ... ... ... ... қабылданды. № 1,2,4,5 кәсіби лицейлері
негізінде еңбек нарығында сұранысқа ие ... ... ... ... ... ... әмбебап қырнаушы, лифтер, сүт
өнімдерінің шебері секілді мамандықтар бойынша дайындық жүргізіледі. Келер
жылдарда тағы бірнеше кәсіби ... ... өз ... ... ... - жастардың тұла бойы тау қопарар қуат пен тың идеяларға
толы. Оларды ... ... игi ... ... тауып аша бiлу
мен игiлiктi iске бағыттай алудың қоғам өмiрiне берер пайдасы мол. Бүгiнгi
таңда жоғары кәсiби бiлiм беру ошақтарының алдында еңбек ... ие ... ... ... ... сол ... ... жатқан Арнайы экономикалық аймақ
құрылғаннан бастап (2006 жыл 1 шілдесіндегі жағдай ... ... көзі ... 442,6 ... ... ... оның 239,4 ... теңгесі
игерілді.
Қас қағым сәтте адам айтқысыз тез өсіп келе жатқан Астана саясаттанушылар,
әлеуметтанушылар, ... және ... де ... отыр. Сондықтан да болар елордада бой көтерген жеке нысандарға
шетелдік сәулетшілер де ... ... ... ... үшін, Астана салынып
жатқан британдық шебер Норман Фостердің екі жобасын алуға ... ... пен ... ... және ... ... атты
сауда ойын-сауық орталығы. Бұл нысан ұлы көшпенділердің озық дәстүрі ... ... ала ... бой ... пен ... ... ол 25 қабаттан тұрады. Оның жалпы
көлемі 25,5 мың ... ... ... ... пен ... ... архитектуралық наным нысандары бүкіл әлемде жоқ. Әрине ... ... бір ... ... жинайтын ғимараттар бар, дегенмен,
Қазақстан храмының олардан айырмашылығы – өзара келісім аясында тиімді
сұхбат құруға арналған бір ғана алаңқай. Бұл жерге әртүрлі ... ... ... ... ... ... Өркениет
Университетінде, 1500 орындықты опера театрында бас қосатыны ақылға
қонымды. Бұл тамашаға қолдау көрсететін төрт мықты тіреуіш – ... ... Бұл - діни ... ... еркі мен ашықтығын
білдіреді. Пирамида Есілдің сол жағалауымен оң жағалауын байланыстырады.
Құрыш, алюминий, көптеген арнайы шыны конструкциялар, техникалық ғаламат
ойлар, сәулет ... ...... ... ғажайыпқа
ұқсатады.
«Хан шатыры» ойын-сауық орталығы Астанадағы ғажайып орындардың бірі болмақ.
Жаңа қаланың осінің солтүстік жағын ала ... ... ... ... ... метрлік сұлу ғимарат бой көтермек. Атауының өзі айтып тұрғандай, қала
тұрғындары мен ... ... ... ... қолымен тұрғызылған
хан шатырлары есіктерін айқара ашып, көпшілікті таңқалдырмақ. Бірегей
сәулет-құрылыс тұжырымдамасының өзі ежелгі ... ... ... ... төтеп беретіндей ойластырылған. Елорданың жаңа ойын-сауық орталығында
бірнеше табиғи ландшафт ұсынылады. Жарық, ылғалдылық пен температура жыл
бойы ... ауа райы ... ... ... үшін ... ... ... құлпырған жасыл желекті баспалдақты дәлізді көргенде,
еріксіз есіңізге климаттық белдеу түседі. Соңғы үлгідегі материалмен
қапталған ғимараттың құрылымы ... ... ... ... айналаны нұрға
бөлегендей.
«Астана-Бәйтерек» монументінде барлығы символға құрылған, алтын шапақты күн
мен оның 97 метрлік биіктігі, әлемдік ... үш ... ... ... тұратын ішкі сәулеті Қазақстаннан тысқары жерлерге де мәлім. Бұл
темірден, шыныдан, бетоннан орнатылған алып бәйтерек, сәулеттік өзгеше
ойымен, өзінің қомақтылығымен ерекшеленеді. Металл ... ... ... ... 1000 ... ... ол ... қағылған 500 қадаға
орнатылған. Диаметрі 22 метрлік, күн сәулесінің әсерінен мың құбылатын,
салмағы 300 ... ... ... ... шар, ... ... ... «рекордтық» самғау биікке көтерілді. Жаңарған елорданың көркін
аспанмен таластырған «Астана-Бәйтерек», сәулет өнерінің жаңару нышаны,
Астана символы, Қазақстан символы ... ... - ... ... ... кешені. Қазақстан кең
байтақ. Бірақ оны алақанда тұрғандай көруге, оның сәулеті мен ... ... ... ... ... ... тұрып этно-мемориалды
кешенде өзіңді бейне бір ертегінің алыбындай сезінуге болады. Жоба
«Каздизайнда» белгілі ... мен ... ... арқасында
жүзеге асты. Табиғат пен адамның тартуынан тұратын танымал Қазақстанның
кішірейтілген нұсқасы 1,7 гектар ... – екі ... ... алып жатыр.
Мемлекет басшыларының аллеясы таяу жерде орналасқан ... ... ... монументпен байланысады. Қартада 14 облыс пен бірге
республикалық маңызға ие, ... ... ... ... сарайы – қала тұрғындарының бос уақытын өткізетін сүйікті орнына
айналған, бұл ғимарат жергілікті жердің тарихы мен сәулет өнерінің
ескерткіші болып табылады. Сарай - төрт ... бұл ... ... ... залы мен сыйымдылық мүмкіндігі 1400 көрермендік спорт залынан
тұрады, мұнда байланыс пен ауыстыру жүйесінің байланысы жүзеге ... жылы ... ... жағы ... ... ... ... өтті. Осы орайда, құрылымдық шешімдерімен қоса, жалпы
мерекелік салтанатты кейпі де сақталды. «Жастар» сарайы – қаланың қоғамдық
және ... құру ... осы ... ... ... күні ... ... аса
бала мен жасөспірімдер және еңбекші жастардың жүзден аса өкілі 
шығармашылықпен айналысады.
Қазақстан Республикасының тұңғыш президентінің мұражайы елбасының бұрыңғы
резиденциясында орналасқан. Айрықша жиһаздар бен ... ... ... ... кешенді құрайды, әрі  сол күйінде сақталған. Мұражай
жинағының негізін Президентке әртүрлі елдердің сыйлаған кәдесыйлары,
кітаптары мен ... өнер ... ... Бұл ... ... 60
мыңнан аса зат сақтаулы. Бұл - мұрағаттық қолжазба мен баспа ... мен ... ... және қолданбалы өнер шығармалары, қару-
жарақ, Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың жеке ... мен жеке ... ... ... ... Мұражай жәдігерлері теуелсіз
Қазақстанның даму жолының маңызды кезеңдерін ашады және еліміздің бірінші
президентінің өмірі мен ... ... ... ... ... бой көтеретін болашақтағы опера және балет театры ... ... ... және ... ... ... ... тұрған
аумаққа салынатын болды. Швейцарияның әлемге әйгілі сәулет ... ... ... ... ... ... ірі өнер ордаларының
бірі болып қана қоймай, ол ... ... ... де ... ... ... 37,5 мың шаршы метрден асатын өнер ордасы
негізінен үш бөліктен тұрмақ. Кіре ... зал және ... мен оған ... ... орын. Әдемі баспалдағымен сән-салтанаты келіскен және
галереясы бар, биіктігі 14 метрлік кіре ... ... ... ... көрме өткізуге болады. Оның ... үш ... ... ... ... 250 ... ал, негізгі залдың амфитеатрына 600 ... ... алып ... 133 мың ... метр ... алып ... Оның ... – 150
метр. Бүгінгі күнге дейін нысанның биік күмбезіне өте қымбат ... ... ... 836 ЕТҒЕ ... 801-і ... ... бастапқыда 20 мың, қазір 2 мың құрылысшы ... ... ... ... ... ... ... пайдалануға беру жоспарланып отыр.
Құрылыс басшысы Селчок Герпонның айтуынша, «Хан ... 7 ... ... Оның ең ... ... саябақта 2 олимпиадалық бассейннің
тереңдігі 1 метр 60 сантиметр. Ал, жағажайға төселген құм арнайы ... ... ... ... ... одан ... ... SPA
салондары мен түрік моншалары, 4-ші ... ... ... ... одан ... ... қабатта дүкендер мен кинозалдар орналасатын
болса, жер ... ... ... орын ... «Хан Шатырға» бір
мезетте 20 мың адам ішінде жүруге болады. ... ... ... ... ... ... кем ... бассейн жағасындағы құмның үстінде
күнге күйіп, демалып жатуға да болады. Алып нысанды ... бір тиын ... ... ... Бұл таза ... ... инвестицияға
салынған.
Сегіз қабаттан тұратын «Шабыт» 30 мың шаршы метрді алып ... ... ... құны 8,5 ... ... ... 8 қабаттан тұратын бұл
нысанның бірінші қабатында 500 адамға арналған үлкен зал мен 300 ... ... зал бар. ... үш ... 215 оқу ... ... ... барлық өңірлерінен жас таланттар жиналып,
шығармашылық қабілетін жетілдіріп, дарынды ... ... ... ... ... «Шабыт» орталығы 2010 жылдың тамыз айында іске
қосылмақ.
Астананың туристік бағдары да күн ... өсіп келе ... Осы ... ... алғашқы бесжұлдызды қонақүйдің бірі – “Интерконтиненталь”. Бар
жоғы 2 жылдың ішінде тұрғызылған ... ... ... 1998 жылы маусым
айында болды. Ғимараттың жалпы аумағы – 47 мың ... ... ... ... ... ... қақ ... орын тепкен,
еуразияшылдықтың символы болып отырған Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық
университетінің маңызы зор. Елбасы Н.Ә.Назарбаевтің бастамасымен
университетке атақты түркітанушы-ғалым Лев Николаевич ... ... ... ... ... халықаралық ғылыми форумдар өтіп
тұрады. ЕҰУ-не Елбасы, Үкімет басшысы және танымал ғалымдар мен қоғам
қайраткерлері кездесу жасап тұрады. ЕҰУ-де әлемнің ірі ... ... Рим ... Иоанн Павел ІІ қонақ болған.
2000 жылы пайдалануға берілген Президенттік мәдени орталық астаналықтар
үшін ғылыми-рухани орталықтардың бірі болды. Президентттік ... ... мың ... қоры бар ... 400 ... концерт залы, Қазақстан
мұражайы және шеберхана кіреді. Ғимараттың жалпы ... 15 мың 500 ... ... ... ... ... түске кезектескен роялға
ұқсайтын Қазақ мемлекеттік музыка академиясы. Осы ерекше ...... ... ... тағы бір ерекше көзге түсетін
ғимаратын ұшатын тарелканы бейнелеген цирк ғимараты. Жобаның ... ... ... Төлеген Әбділда.
Астананың көлік инфрақұрылымының қарқынды дамуы автокөлік ағынын ұтымды
реттеуге, көшелерді кеңейту арқылы көліккептерістерін болдырмауға, аспалы
көпірлер салу арқылы қаланы жаңа әкімшілік ... ... ... ... ... инфрақұрылымын кеңейту мен дамыту
бойыншааталғанжоспарлар жұмыстары қала көшелеріндегікөлік ағындарын нақты
түрде саябырсытып, Астана қаласының автокөлік ... ... ... ... қаланың көліктік қатынастарын қамтамасыз ететін
жаңабағыттар ашуға жәнеқолданыстағы бағыттарды бөлуге мүмкіндік береді.
2006-2010 ... ... ... қаласында жалпы алғанда 20 көлік-
инфрақұрылымдық нысанның құрылысы жоспарланып отыр. Олардың ... 4 ... ... ... 8 ... жаяу ... өтпелері, 2 жол желілері мен 42
шақырымды құрайтын бірқатар жаңа ... ... ... елорда әлемнің 20 жуық елдерімен Ресейдің алты аймағымен достық
қарым-қатынаста. Астана үлкен қалалар мен Халықаралық астаналар
Ассамблеиасына (МАГ) кірген. 1999 жылы ... ... ... ... ... бірі ... қаласы” деген атақ берген болатын. Дәл
қазіргі кезде ... ... ... ... ... құрылысшылар кеңесін құру мәселесі шешіліп жатыр. Осы жылдың
қыркүйек айында елордада скульпторлардың халықаралық сиппозиумы өтеді.
Астана архитектуралық сәулетімен ғана емес, ... ... ... “Ақ ... ... “Бейбітшілік пен ынтымақтастық сарайы” және
басқа атауларды иеленген ғимараттар қазір сұлулығымен жер жүзіне танылды.
Түнгі қала ... ... ... ... ... ... биіктігі отыз
тоғыз қабат көп қабатты тұрғын үйдің үстіне көтерілдім. Айта кетейік,
аталмыш үйдің он подъезінің әрқайсысына бір-бір вахтер тағайындалған.
Қарындасым Ұлжан ... ... ... ... Оның жолдасы Мұхамед
Ғабдырахманұлы – құрылыста аға прораб. Олармен “Астана триумфы” тұрғын
үйінің төбесіне ... ... Адам ... ... сурет. Қою қараңғылық
электр жарығының самалына малынып тұр. Бүкіл қала алақанға салынғандай.
Сондай-ақ, Астана қаласында көптеген жастар ұйымдары қызмет етеді. Мысалы,
«Мүгедектердің жастар ... жас ... ... ... ... ... ... гуманитарлық және патриоттық тәрбиелеу,
жастардың құқығын қорғау мен оны жүзеге асыру ... ... ... ... ... «Жас Star» лигасы, «Алғыр ұрпақ» ұйымдары
жастардың құқықтары мен мүдделерін қорғау және ... ... ... ... ... саясаты шеңберінде интеллектуалдық және мәдени
құндылықтарды насихаттау, жастарды қаланың қоғамдық өміріне белсенді ... ... ... ... бір айта ... 2009 ... ... "Астана қаласының Ауыл жастары
одағы" корпоративтік қоры Қазақстан Ауыл жастары одағы аймақтық өкілдерінің
бірі ... ... ... ... ... ... мақсаты - ауылдық
жерлердегі жұмыс пен өмір беделін арттыру, қалада білім алып жатқан ауыл
жастарының азаматтық белсенділік деңгейін көтеру, сонымен қатар ... ... ... және жас мамандарды ауылдық жерлерде жұмыс істеуге
бағыттау.
Жастар саясаты қашанда заман талабымен үндесіп отырған. Алдағы уақытта
да өз құндылығын арттыра түспек. Себебі, ел ертеңі жастар. «Жас ... ... ... деңгейін арттырып, түрлі жастар топтарының шын
мәнінде-де әлеуметтік қорғаушысына айналуы үшін барлық күш-жігерін
салып жұмыстар атқаруда. Бүгінгі таңда «Жас Отан» Жастар қанатының
құрамын жүз алпыс мыңнан астам ... ... ... «Жас ... Жастар
қанаты еліміздегі барлық жастар ұйымдарының басын біріктіріп, еліміздегі ең
ірі жастардың саяси ұйымына айналып отыр. «Жас Отан» жұмысты тек ... ... ғана ... еліміздің түкпір — түкпіріндегі барлық салада
еңбек етіп жатқан жастарды қамтуды алдына келелі мақсат етіп қойып отыр.
Жалпы алғанда жастардың әлеуметтік-экономикалық ... жас ... ... ... ... ... ... төмен
жалақы үрдісі мәселесі мен еңбек нарығындағы білікті жас жұмысшылардың
жеткіліксіздігімен күресу мен қоғамдық жастар ұйымдарының жұмысын күшейту
«Жас Отан» Жастар қанатының негізгі мақсаты болып табылады. Шығармашыл
жастардың ... ... өнер мен ... ... ... талабын
шыңдау мақсатында «Жас Отанның" жанынан «Заңғар» шығармашылық жастар
бірлестігі құрылды. Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... көңіл бөлінеді. Өйткені, жастар
жоғарыда айтып өткендей қоғамның қозғаушы күші. Болашағымыздың кепілі.
Әрине, жастарына жағдай жасап, келешегіне бағдар бергеннен қай мемлекет
болмасын ұтпаса ... ... ... ... ... ... ... «International Herald Tribune» газетінің баспагері:
«Астанада болып жатқанды ... ... ... ... емес. Мен бұл қалада
жылына немесе бір жарым жылда бір рет болып тұрамын, келген сайын оның даму
қарқынына қызығып кетемін. ... ... ... ... ... ... мегаполис тұрғызылды».
Зинэтула Билялетдинов, Олимпиада ойындарының чемпионы, Құрлықтық хоккей
лигасында Гагарин Кубогын жеңіп алған «Ақ Барыс» ... ... ... ... өте ... ұнады, оның үстіне мұнда «Барыс» командаларыңыз
ойнайды. Бұл команданың болашағы зор, оның ойыншылары да жақсы сұрыпталған,
олардан үлкен үміт күтуге болады».
Дания Корольдігінің ... ... ... Пер Стиг Мёллер:
«Осы жерде көргенім, менің ойымда үлкен әсер ... ... ... қала ... жай ғана қала ... ел ... тұрғызу мүмкін емес».
Бразилия Федеративтік Республикасының Президенті Лула да Силва:
«Еліңіздің халқына және ... ... ... ... ... ... үміт отын ... алмайды. Қазақстанның орасан
зор мүмкіндіктері бар, оған  Сіздердің жаңадан тұрғызған әсем астаналарыңыз
дәлел».
Астана - ... даму ... ... ... жж ... ... 1990 жылы Канаданың премьер-министрі болатынмын. Ол кезде Сіздердің
еліңіз өз тәуелсіздігін алды. Мен онда сіздердің президенттеріңізбен
кездескен ең ... ... ... Екеуміздің де ой-пікіріміз сәйкес
келетін. Өзімнің жеке басымның ... ... екі ... ... бойы ... ... жатқан оқиғалар менің назарымнан тыс қалмайды.
Бүгінгі Астана – бүгінгі бас қала 15 жыл бұрынғы кең даладағы шағын қаладан
пайда болды.  Осы ... ... өсуі мен ... мені ... ... ... ... министрі Вигаудас Ушацкас
«Сіздерді Астананың бірегей құрылысымен құттықтауға ... ... ... 83-85 ... ... Ол ... ... әсем үйлер мен әдемі
сарайлар болған емес және ойламаған да едік.
Астана – Қазақстанды ... ... паш ... ең ... ... ... қазақстандықтарға Литва тұрғындары мен азаматтарының атынан игі
тілектерімді жеткізгім келеді. Осы жылы сіздер Астана күнін мерекелеп
жатқанда, біз Литваның мыңжылдығын тойлаймыз».
Астананың ... ... ... Президенті Шимон Перес
«Тарихты жетік білетіндіктен айтарым - қаланы басып алғаннан ... ... ... ... ... алу үшін күш ... қан төгіледі. Тартыспен
табысқа жеткен жеңімпазды да ескі қаланың табиғаты, формасы мен атмосферасы
жеңбей қоймайды.
Ал қала құрылысымен айналыссаңыз, сіз ... зиян ... ... ... орнын құрасыз. Бұл жерде қантөгіс деген жоқ, жасампаздық бар.
Жан ауырмайды, үміт пайда болады. Өткені жоқ, болашағы бар.
«Астана көп инвестициялар ... ... ... ие ... ... ... ... халық саны 800 мың адамға жетті. Елорданы
мемлекеттің шетіне емес, дәл орталығына көшірудің арқасында Қазақстанның
демографиялық теңдестігін өзгертуге жаңа ... ... ... ... ... ... ... болып қалыптасқан
Қазақтың арғы-бергі тарихын қарап отырсақ, ел ... ханы мен ... сан ... өмір ... ... ... мол мағлұмат ала
аламыз. Дегенмен, сол сан тарау жолда ұлттық қасиетімізді ұлықтап, жеке
шаңырақ көтеріп, ... ... ... ... қалу тек дана ... ... келгені сөзсіз. Арғысын айтпағанда, қазақ хандығын құрған Керей мен
Жәнібек хандардан бері қарай ел тұтқасын ұстаған даналарымыздың ... ... ... бас имес ... ... өте жоғары болғандығы аян.
Сол ел бастаған хандар мен билердің алып жүрген жүгін ... ... күні ... Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың иығына түсіп отыр.
Абыроймен атқарылып келе ... бұл ... ... күні ... ... ... ... Әбішұлының “Қазақтың бүкіл тарихы – бірігу тарихы, тұтастану
тарихы. Қазақ тек бірігу, бірлесу жолында келе жатқан халық” деуінде үлкен
мән ... ... ... пен ... ... қана ... соның
үлгісі болып келе жатқан Қазақстан – әлем тыныштығының тілекшісі. Тәуелсіз
еліміздің өркениетті даму жолындағы ұлан-ғайыр ізденістері мен ұлы істері
іргемізді бекітіп, керегемізді ... ... ... тастай берік,
маңдайшамыз көтеріңкі. Осының арқасында әр күнімізді бағалайтын салауатты
өмірге жеттік. ... елі ... ... бағы мен ... ... ... тіккен байрағы мен көтерген шаңырағы әлем елдері ... ... келе ... Неге ... ... бағына туған
Нұрағаңдай нар тұлға өмірдің небір жауапты кезеңдерінен елімізді биік
дәрежеде алып өтіп ... ... ... жүз ойланып, мың толғанып
ақыл-ойын салмақтап, парасат сүзгісінен өткізе ... ... ... ... ... ... – Қазақстан болашағына жасалған қадам. Сол қаламның
ұшында ... ел ... ... ел атынан шешім қабылдау қаншалықты жауапты
екенін барлығымыз да сезінеміз. Нәтижесін де көзбен көріп отырмыз.
Зейнолла АЛШЫМБАЕВ, ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты.
ХХХХХХХХХХХХХХХ
ЕЛОРДА – ... ... ... – Қазақстанның өркендеуі
Егемендікке қол жеткізіп, ел тағдыры өз ... ... соң ... ... ... ... тұғыры,
елдігіміздің айбыны жаңа елорда – Астана қаласы бой көтерді. Елбасы
мемлекеттік маңызы да, жауапкершілігі де мол бұл мәселенің төңірегінде көп
ойланып, көп ... өз ... ... ... ... ... зерттеп, тарихи терең тәуекелге бел буды.
Қазақ елінің тарихында Тараз, Баласағұн, Сығанақ, ... ... ... жұрттың туы көтерілген қалалар болған. Астанадан 5
шақырымдай жерден ... ... ... да ірі орталықтардың бірі болғанын
ғалымдар дәлелдеп отыр. Тарихи мәліметтерге сүйенсек, қаламыздың іргетасын
оғыздардың бозоқ тайпасы қалаған деген жорамал бар. ... ... ... бағытталған керуен жолдары қиылысында орын тепкен
көрінеді. Ер бабамыз Едігеден бастап, әз Тәуке мен ... ... ... бәрі ерке Есіл бойында орда тіккендері тегін болмаса керек.
Ақмола атауы ... ... ... ... ... ... Ақмола
әскери бекінісі аталған елді мекенге қала мәртебесі 1862 жылы ... ... ... ... уезд орталығына айналады. Сібір, Орта Азия және Орал
өңірлерімен байланыстыратын керуен ... ... қала ... ... ... және ... орталығы болып қалыптаса бастады. Ақмоланың Еуразия
кеңістігінде жағырапиялық тұрғыдан өте қолайлы орналасуы ішкі саясат және
шет мемлекеттермен халықаралық ынтымақтастықты нығайтуға ... ... ... түрде шешуге мүмкіндік беретіндігі туралы
айтылған пікірлерді елімізге қатысты тарихи деректерден ... ... ... саяхатшысы А.Янушкевич 1846 жылдың 31 мамырында інісі Януариге
жіберген хатында “Ақтау, Атбасар, Көкпекті, Құсмұрын елді мекендері менің
көз алдымда өсіп ... Ал ...... даланың болашақ астанасы” деп
жазады. Бұл деректердің негізсіз еместігін уақыт дәлелдей бастады: 1914
жылдың қазанында қала Ақмола облысының, ал 1960 жылы Тың ... ... ... ... Ал, ғасырлар тоғысында, атап айтсақ,
1997 жылдың 20 қазанында Ақмола Елбасымыздың Жарлығымен егемен Қазақстанның
елордасы мәртебесін алып, жарты жыл өтпей ... ... ... ... үшін ... және ... біртұтас және ажырамас
ұғымдарға айналған. Шын айтқанда, уақыт құдіреті дәлелдеп отырғанындай,
тұңғыш Президентіміз Нұрсұлтан Назарбаевтың төл ... ... ... ... ... ... Патшалық Ресей кезінде Қазақстанның
мемлекеттік егемендігі мен өз астанасы болмағандықтан, саяси шешімдер елден
тыс орналасқан ... ... ... және ... ... халқымыздың мүдделері ескерілмеді. Өз астанасы бар ұлттық
автономия құру мәселесін ең бірінші рет “Алаш” партиясының ... еді. 1917 ... ... ... ... ... ... автономиясын құру туралы қаулы қабылданып, Семей қаласы оның
орталығы ретінде жарияланды. Алайда, ұлттық интеллигенцияға қарсы
бағытталған репрессия қазақ халқына ... ... құру ... ... ... 1920 жылы ... ... Қазақ Республикасына
оның әкімшілік орталығы ретінде Кеңес өкіметі Орынбор қаласын бекітіп
берді. Көп ұзамай орын алған территориялық-демографиялық ... ... ... өз жерінде болуы керектігіне биліктің көзін
жеткізді. Алайда, төл астанамыз Қызылордада қалыптасқан қолайсыз
жағырапиялық, климаттық және экономиялық ахуалдар бас қаланың дамуына
кедергі ... ... ... да 1927 ... сәуірінде астананы Алматыға
көшіру туралы Халық Комиссарлары Кеңесінің қаулысы шықты. Көңіл аударатын
мәселе – Қазақстан астаналарының көшірілуі кезінде патшалық Ресей де, ... де ... ... ... емес, керісінше, олар өздерінің
империялық ойларын іске асыруды мақсат тұтып отырды. Ал, Астана – тәуелсіз
еліміздің тұңғыш Президенті мен халық ... ... ... ... ... ... ... көшіру қажеттігінің бірнеше себептерін
“Еуразияның жүрегінде” атты кітабында жазған еді. Біріншісі – Қазақстанды
геосаяси жағынан нығайту. Ол үшін жаңа астананың орны ... ... яғни ... ... ... ... дұрыс.
Екіншісі – ұлттық қауіпсіздігімізді күшейту. Демек, астана шекарамыздан
қашықтау болғаны жөн. Үшіншісі – экономикамыздың қарқынды дамуына жол ... ... ... ... ... ... ... меңзейді.
Төртіншісі – астананы көпэтносты тұрғындары бар аймаққа ... ... ... мемлекет қалыптастыру. Елбасының мұндай маңызы зор
шешім қабылдауына тағы да бір ... ... ... айта ... ... Ол – Алматының даму қарқынының бәсеңдеп, ал бұл ... ел ... кері ... ... ... Президентіміз Нұрсұлтан
Назарбаевтың мұндай көрегендігіне, сындарлы саясатына қалайша тәнті
болмайсың!
Астананы ... ... ... ... ... ... ... жоқ. Сол жылғы
басылым беттерінде “кереғарлар” бұл көш елді экономикалық жағынан
тұралатады деген пікірлерін жариялап жүрді. Қазақстанның солтүстігінде
тұратын халықтың басым көпшілігі орыс ... ... ... этностық-
демографиялық қиындықтар орын алады деген ойлар да айтылды. Алайда көкірегі
ояу зиялы азаматтар бұл ... ... ... ... ... бел
байлап, үлкен жауапкершілік алғанын, жасаған қадамының жасампаздығын түсіне
білді.
Кеңес өкіметі құлап, қиын-қыстау кезеңді басынан кешіп отырған бұрынғы
одақтас республикалар кеңістігінде Қазақстанның әкімшілік ... ... ... мекенге ауыстыруы шектен шыққан батыл шешім ретінде
әлем назарына бірден ілікті. Астананың көшіп келуі еліміздің солтүстік
шекарасының ... және осы ... ... демографиялық жағдайдың
реттеле басталуына себебін тигізгенін жоққа шығаруға болмас. Ресей
басылымдарында оқта-текте айтылып жүрген Хрущевтің сандырақ идеясы,
Солженицыннің ... ... ... ... күйрей бастағанда
Горбачевтің бес облысымызды Ресей жері деген қисынсыз сөздері су сепкендей
басылды.
Президент тәуелсіз елдің жаңа астанасын салу мен оның ... оны ... ең ... ... бірегейіне айналдыруды
жауапкершілігі өте ауыр, нағыз мемлекеттік деңгейдегі ауқымды іс деп
қарады. Сондықтан да ... ... ... даму ... өте үлкен көңіл
бөліп, өзінің салиқалы ұсыныстарын айтып-ақ келеді. Халық айтқандай, бас
сәулетші ретінде ... ... ... ... мен ... ... де ... ал астаналықтар мен қонақтарға жайлы болуына,
мәдени және спорт ... ... ... ... ... көрсететін барлық инфрақұрылымдардың жасақталуына, экологиясының
мегаполис талаптарына сай болуына, заманауи денсаулық сақтау жүйесінің
қалыптасуына, астанаға лайық білім мекемелерінің бой көтеруіне жіті ... ... ... ... ... ... бұл талаптарға толығынан сай
келуі үшін Елбасы болашақ астана орталығын дамытудың бас жоспарының эскиз-
идеясына халықаралық ашық ... ... ... ... ... ... ... белгілі сәулетшілер мен қала құрылысы фирмаларының арасында
үлкен қызығушылық тудырып, елуден астам жобаның додаға ... ... ... ... ... Қазақстан астанасын көтерудің бас
жоспары ретінде әлемге аты әйгілі, аса ... ... ... ... ... ... ... жетістіктерінің алтын қорына енген дарын
иесі, жапондық Кисе Курокаваның ұсынысы қолдау тапты.
Елорданы көркейту мақсатында 2001 жылы “Астана – жаңа ... ... ... аймақ құрылған болатын. Бұл шараның мақсаты – Есілдің сол
жағалауына инвестициялар тарту, құрылыста озық технологияларды пайдалану,
сондай-ақ ... ... ... ... ... қарқынды түрде
дамыту еді. Соның арқасында көп ұзамай Астанада аса көрнекті сәулет
өнерінің ... ... бола ... Оның ... ... әрбір
ғимаратынан тәуелсіздік идеясын байқауға болады. Ескі қаланың шығыстан
батысқа қарай созылып жатқан автомагистралдық даңғылы жоңғар шапқыншылығы
кезіндегі ұлы қолбасшы, аты ... ... ... ... есімімен
аталады. Бүгінгі күні Бөгенбай батыр мен Сарыарқа даңғылдарының
қиылысындағы биік тұғырда Ұлы даланың даңқты ұлына айбынды ... ... ... ... ... ... ... көзге түскен
Қабанбай батыр және Қарасай батыр атындағы даңғылдар да бар. Бұл ұрыстың
нәтижесінде жау түбегейлі жеңіліске ... ... ... бейбітшілік пен
тыныштық орнаған еді. Астанамыздың көрікті даңғылдарының біріне ... ... ... ... ... ... ... Абылайхан
аты берілген. Бұл даңғыл Ресей империясының Қазақстан жерін отарлау
саясатына қарсы ұлт-азаттық күресті жүргізген Кенесарының құрметіне ... ... ... Ат үстінде отырған ханның қола мүсіні Есіл өзенінің
оң жағалауында Алаш қозғалысының ұйымдастырушысы, ... ... ... ... ... ... атындағы көше басында
орын тепкен. Күн санап көркейіп келе жатқан Астанамыздағы Тархан Жәнібек,
Амангелді Иманов, Сәкен Сейфуллин, Мұхамеджан Тынышбаев, Бауыржан Момышұлы,
Әлия Молдағұлова, ... ... және ... ... ... ... ... тәуелсіздігімізді паш етіп тұрғандай.
Бас қаламыздың әкімшілік орталығы болып саналатын сол жағалаудың сәулеті
өзінің қайталанбас көріктілігімен, әсемділігімен, ... ... бұл ... де көше және алаң ... мен ... ... тәуелсіздік идеясын аңғаруға
болады. Мысалы, Сарайшық, Орынбор, Тұран, Сығанақ көшелері Қазақ мемлекеті
тарихының жеке парағы емес ... ... ... ... ... алып ... Ол Бейбітшілік
және келісім сарайының алдындағы алаңда орналасқан. Монументті кешеннің
ортасында ұзындығы 91 метр конус пішініндегі дөңгелек бағана төртбұрышты
тұғырға ... ... ... ... ... құсы ... халқымыздың арманының орындалғанын бүкіл әлемге жария етіп
тұрғандай. Монумент мағынасын ірі халықаралық ... ... ... және мәдени іс-шаралардың мекеніне айналған Тәуелсіздік сарайы
толтырып тұрғандай. Бұл монументтегі төрт бедердің өзіндік мазмұны, берер
идеясы бар. ...... пен ... ......... төртінші бедер “Болашақ” деп аталып, қазақ елінің
өткен тарихы мен бүгінгі тәуелсіздігі, жарқын болашағы жайлы сыр шертіп
тұрғандай. ... ... ... ... сөзінде Парламент
Сенатының Төрағасы Қасым-Жомарт Тоқаев: “Астана – шын мәнінде біздің ұлттық
идеямыз, болашаққа бағдарымыз. Сондықтан елорда ... ... ... ... ... ...... ғасырға, атадан балаға мұраға
қалатын айрықша рәміз. Ол біздің бабалар аманатына адалдығымызды, ұрпақтар
алдындағы парызымызды, аялы да асыл үмітімізді ... деп ... ... ... ... ... дөп ... айтты. Дәл осы салтанатты
сағатта қала әкімі Иманғали Тасмағамбетовтің: “Халықты жасайтын тарих,
тарихты жасайтын жеке тұлғалар. Қазақстан Президенті сондай тұлғалардың
бірі де ... де. ... ... ... ... ... ... биікке көтерілгені сол кісінің саяси жетістігі, Елбасы еңбегінің
шырқау шыңын бүгін еліміздің жүрегіне айналған Астана қаласынан, сондай-ақ
ел дамуының рухани үйлесімі ... ... ... ... ... ... ... деген мағынасы мол сөздері елін сүйетін әрбір адамның жүрегінен
орын алады деп ойлаймын.
Тәуелсіздіктің тағы бір символы – ол ... ... ... Биік
төбеде еліміздің басты рәміздерінің бірі – Қазақстан Республикасының
Мемлекеттік туы тігілген. Көлемі 450 шаршы метр болатын ... ... ... кез ... ... көрініп, жүрегімізге мақтаныш
сезімін ұялатып тұрады. Мемориал алаңында Президентіміздің қатысуымен
мемлекеттік ... ... жас ... ант қабылдауы, әскери шен
беру, Отан қорғаушыларымызға мемлекеттік марапаттар тапсыру өткізіліп
тұрады.
Өткен 12 жыл ішінде Астана жаңа ... ... ... ... ... экономикалық және мәдени байланысты кеңейтіп, халықаралық
сахнада Қазақстан деген тәуелсіз елдің ... ... ... жас
елордасы ретінде таныла бастады. Оның өркендеу қарқыны мен өзгерістерінің
ауқымдылығы, атқарылып жатқан игі істерінің әлеуметтік бағыт-бағдары
әлемдік қауымдастықтың назарынан тыс ... 1999 ... ... қала
ЮНЕСКО-ның “Бейбітшілік қаласы” сыйақысын иеленді, ал 2003 жылы “Moodys
іnvestors Servіce” халықаралық жетекші рейтинг агенттігінің шешімімен
қаланың кредиттік рейтингісі бірден екі ... ... ... ... ... ... қалаларымен достық қарым- қатынас
орнатқан. Айталық, Астана мен Мәскеу муниципиалды құрылымдары арасында
ғылыми-зерттеу, заманауи технологияларды енгізу, тұрғын үй ... ... ... алмасу мәселесі екі жаққа да тиімді түрде
іске асып жатыр. Қалалар арасында достық қатынасты дамыту мақсатында екі ел
халықтарының мәдениетімен, ... ... ... ... ... ... басқа да өзекті мәселелер бойынша тәжірибе
алмасуға мүмкіндік беретін іс-шаралар тұрақты ұйымдастырыла бастады.
Ресейдің көршілес жатқан аймақтарымен сауда-экономикалық қарым-қатынасты
нығайту ... үшін ... ... ие ... ... Қазіргі таңда қала
әкімдігі мен Челябі, Саратов, Свердлов облыстары үкіметі ... ... ... ... ... және ... салаларында тығыз
ынтымақтастық орнатылған.
2000 жылы Қазақстанның бас қаласы – әлеуметтік және ... ... ... ... болып саналатын әлем астаналары мен ірі
қалаларының Халықаралық ассамблеясына ... мүше ... ... ... ... ... болуы, сөз жоқ,
мемлекетіміздің экономикалық қарым-қатынас шеңберінің кеңеюіне оң ықпалын
тигізбек.
Астана мәртебесін ... бері қала ... ... экономикалық байланыс
шеңберін едәуір кеңейтіп, сауда және экспорт әлеуетін арттырды. Оған дәлел
– қаламыздың сыртқы сауда ... ... ... өсіп келе ... көрсеткіш жас астанамыздың алғашқы жеті жылдығында 17 есе ұлғайған
екен. Қала экспортының негізін астық өнімдері, ұн-жарма тарту және
металлургия өнеркәсібінің өнімдері құрайды. ... ... ТМД ... ... ... ... Тәжікстан,
Қырғызстан, ал алыс шетелдерден Ұлыбритания, Польша, Венгрия, Иран,
Біріккен Араб Әмірліктері, Қытай және Түркия мемлекеттері бар.
Бүгінгі таңда Астана шетелдік ... ... ... ... ... ... болады. Жүздеген шетелдік компаниялар мен
бірлескен кәсіпорындар елорда экономикасының әр саласында нәтижелі жұмыс
атқарып келеді. Әлем кәсіпкерлері қазақстандық, соның ішінде ... ... ... ... ... жолы деп ... жасалған осындай қолайлы жағдайлар ортақ немесе шетелдік
кәсіпорындардың дамуына дем ... ... ... ... ашылуына,
өндіріске инновациялық технологиялардың енуіне және қала бюджетіне қомақты
салық түсуіне ... ... ... ... ... ... сарапшылар Орталық Азияның феномені
деп атайды, өйткені, ол әлем тәжірибесінде ерекше экономикалық, саяси және
әлеуметтік құбылыс бола тұра, жағырапиялық орналасуы жағынан Еуропа ... ... ... көпір қызметін атқаратын қала санатында таныла
бастады. Киплингтің саясатта ешбір талассыз ... ... ... ... ... Шығыстың аты – Шығыс, сондықтан да олардың бірігуі мүмкін емес”
деген мәлімдемесін еуразиялық тұжырымдама, басқаша айтқанда, екі ... ... екі ... ... ... өзара экономикалық, саяси және
мәдени қарым-қатынастар жоққа шығарып отыр.
Астана – әлем ... ... және ... бейбітшілік пен
келісімге, бауырластық пен татулыққа шақырып жүрген бірден-бір ... ... ... кейінгі алты жылда Әлемдік және дәстүрлі діндер
көшбасшыларының үш съезін өткізді. Құрылтайға қатысушылар ... ... ... ... ел ... ... бағытында жинақтаған
тәжірибесімен қызыға танысты. 2010 жылы Қазақстанның ЕҚЫҰ-да төрағалық
етуін еліміздің ... ... ... ... ... және
тәуелсіздік алғаннан бергі атқарған істерінің жемісі ретінде
қарастырғанымыз жөн. Қазақстан – ТМД және түркітілдес елдердің ішінен кәрі
континенттің ... ... ... төрағалық етуге суырылып шыққан тұңғыш
мемлекет. Сондықтан да болар, ұйымға мүше болып табылатын 56 мемлекет жаңа
төрағаның ... мен ... ел ... ... ... іс-әрекеттеріне үлкен қызығушылық танытып отыр.
Айтбай БҰЛАШЕВ, С.Сейфуллин ... ... ... университетінің
ректоры, Астана қаласы мәслихатының депутаты.
ӨТКЕН ЖЫЛҒА ӨКПЕ ЖОҚ, БОЛАШАҚТАН ҮМІТ КӨП!
Бүгінгі Қазақстан – қоғам өмірінің ... ... оң ... экономикасы, білімі мен мәдениеті тұрақты дамыған, ынтымағы жарасып,
берік нығайып келе жатқан еңселі ел ... ... Әлем ... Елбасымыз
Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың сындарлы саясатының арқасында әлеуметтік-
экономикалық даму үрдісіне қол ... ... ... ... ... дамумен алға ұмтылған бүгінгі Қазақстан – міне,
осындай. Біз ... ... ... ... ... ... ... нығайып келеміз.
Міне, 2009 жылмен де қоштасып отырмыз. ... 2009 жыл ... ... толы ... Ал 2010 жылдан, бұдан да жоғары
жетістіктердің болуына сенім мол.
2009 жыл ... 18 ... ... ... ... ... өрлеумен қарсы алдық. Қазақстан тәуелсіздігі – ең алдымен ұлтымыздың
ежелден бостандыққа деген асқақ рухының жеңісі. Азаттық рухы кең ... ... ... ... алтын тамыр Алтайдан кәрі Каспийге дейінгі
аралықта ұлан-ғайыр даланың ұлы өркениетін ... ... ... ... оянған еді. Осыдан 90 жыл ... ... ... ... ... да сол ... ... болатын.
Аз уақыттың ішінде егемен еліміздің әлеуметтік-экономикалық әл-ауқаты,
мәдени, рухани келбеті бұрын ... ... биік ... көтеріле түсті.
Яғни, бұл жылдар барша қазақстандықтар үшін қайырлы жылдар болды. Түбегейлі
экономикалық реформалардың ... ... ... ... ... ең әдемі қаланың біріне айналып келеді. Ендігі жерде біз
Еуразия жүрегінде ... ... елде өмір ... ... деп бар дауыспен
айта аламыз.
Қазіргі кезде Астана ... ... ... ... ... ... ... орталығы ғана емес, ... ... ... рухани ордамызға да айналып отыр. Еуразияның кіндігінен орын
алған Астанамыз күннен күнге гүлдей жайнап келе ... ... ... ... ... шарықтай түседі.
Астана қоғам өміріндегі дамуға серпін берді. Елдің экономикалық және ... ... ... ... ... ... ... символы, жарқын
келбеті қалыптасты. Қазақстанның ...... ... ... күші болды. Сондықтан Астананың көркейгені - ... ... ...... ... ... Астанаға
деген сенімнің бекігені – елдің болашағына деген мақсатының айқындалғаны
деп түсінген жөн.
Бүгінде Астана жас қала ... ... ... ... саяси және
мәдени орталығына айналып ... ... ... ... ... айналды. Елбасының белсенді әрі жемісті халықаралық қызметінің
арқасында ... ... ... ... ... қажеттілігі артуда. Оның анық
дәлелі – мемлекет басшыларының басқосулары, әлемдік және дәстүрлі ... ... ... мүше 56 ... заң шығарушы тұлғаларының
қатысуымен ЕҚЫҰ Парламенттік Ассамблеясының ... ... ... ... шығысы елдерінің сыртқы істер министрлерінің басын қосатын ... ... ... даму» атты форумы сияқты ірі әрі ... ... ... форумдардың өткізілуі. Болашақта Астана әлемге танымал
болмақ. 2011 жылы қысқы Азияда ойындары өткізіледі. Тағы бір ...... ... ... мен халықаралық ұйымдар
өкілдіктерінің көпшілігі Астанада жұмыс істейді.
Бүгін Астананы ... ... деп ... ... ... бар. Көп
нәрсе жасалды, бірақ алдағы уақытта бұдан да зор жұмыстар күтіп тұр. ... дами ... 2030 жылы ... жалпы өнімнің көлемі 20 есеге
өсіп, жан басына шаққанда 60 мың ... ... ... ... сарапшылар
анықтап отыр. Бұл табыстарға біз әлемдік рынокта бәсекелестікке төтеп ... ... ... және ... жетістіктерді меңгерген өндірісті
игеру арқылы қол ... ... ... ... 8 ... ... көлеміндегі
инвестиция игерілді. Бүгінде қаланың аумағы да, тұрғындар саны да 3 есе
өсті. Біз ... ... ... ... ... 50 ... қатарына ену
стратегиямызға Астана жақын уақыттарда толық сай болмақ.
Мұндай жетістіктер - кең байтақ ... ... ... ... ... ... ... халықтың достығының, татулығының нәтижесінде келген жеңіс.
Қазақстанымызда жүзден ... ұлт пен ... ... бір ... бір ... ... ... өмір сүріп ... ... мен ... ... қол жетіп, біздің ортақ
Отанымыз әлемдік және ... ... ... үш ... ... құт ... айналды. Қазақстанымызда орнаған саяси тұрақтылық пен
экономикалық даму ... әлем ... ... ... ... ... реформалар жүзеге асты. Рухани
кемелдендік. Әлеуметтік салаға әр жыл сайын мемлекет тарапынан қамқорлық,
қомақты ... ... ... ... бюджеттік сала
қызметкерлерінің жалақыларының көлемі арттырылды. Тұрғын үймен қамтамасыз
ету, әлеуметтік нысандардың санын ... да жыл ... ... ... жұмыстар жалғасын таба бермек. Ел мәдениетін өркендетуге, қазақ ... ... ... ... ... ... ... қатар түскен өзі теңдес елдердің арасында
көптеген көрсеткіштер ... көш ... келе ... ... ... ... ... мөлшері Орталық Азия мемлекеттерінің ... ішкі ... ... қоса ... асып ... тұр. ... жан ... табыс көлемімен барша ... ... ... ... ... Қазақстандықтардың тұтыну тауарларымен қамтамасыз
етілуі осы жылдар ішінде бес есеге дейін ... ... ... үй ... он ... ... 30 миллион шаршы метрге өсті.
Қазақстанымыз 2010 жылға бүкіл бұрынғы кеңестік ... ... ... ... ... ... ... бүкіл мұсылман әлемі арасынан
Еуропадағы қауіпсіздік пен ынтымақтастық ұйымы ... аса ... ... ... ... сайланды, 2011 жылға Ислам конференциясы ұйымына
төрағалық ... ... қоса ... ... ... 10 жылдығы өткеннен соң Қазақстанды енді нарықтық
экономика елі деп ... Тағы 5 ... ... ... ... ... қарқыны халықаралық сарапшылар қоғамдастығының жоғары
бағасына ие болды. Ал ... ... ... ... ... ... және жойқындығы жағынан бұрын-соңды болмаған қаржы-
экономикалық ... ... тұру ... ... алған шараларына дәл
сондай жоғары бағалар беруде. 2009 жылы рецессияға жол берілмеді.
Еліміздің алтын-валюта қоры өткен жылдың ... 48 ... ... ... ... ... ол 52 ... долларды құрап отыр.
Мемлекет басшысы Нұрсултан Назарбаевтың бастамасымен республикада ... ... ... құрылымдары әлеуметтік-кәсіпкерлік
корпорациялар құрыла бастады. Тәуелсіздік алғаннан бергі жылдар ішінде ел
экономикасында айта ... оң ... ... ... де, осы ... табыстарға төкмейілсімей алға қарай үздіксіз дами беру қажет. Осы
бағытта Елбасы мемлекеттік ... «30 ... ... ... іске ... Ендігі кезеңде өңірлерге де осындай үлгі жобаларды
енгізу міндеті қойылды. Республика аймақтарында ... ... ... осы ... ... ... қарлығаштары
іспеттес. Бір сөзбен айтқанда, әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясының басты
мақсаты өңірлердегі өсім нүктелерін айқындау, экономиканың ... ... ... Әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациялар елде бизнестің жан-жақты
өркендеуіне де қолайлы.
«Жол картасы» бағдарламасының аясында елді ... ... ... ... ... үстінде. Осы жылдың өзінде ғана 400
мыңнан астам жаңа жұмыс орыны ... 170 жаңа ... орны ... 3 ... ... ... ... игерілді.
Өсу үстіндегі индустриялық Қазақстанның ... жыл ... ... жаңа инфрақұрылымдық жобалар пайда ... ... ... және ... ... ... салынды және жөнделді.
Келесі жылдан бастап Қазақстанды ... ... ... ... ... ... алынады. Биылғы жылы стратегиялық
маңызы бар энергетика және жүк тасымалын дамыту жүзеге асырылуда. Әсіресе,
Каспий құбыры ... мен ... ... - ... Қытай мұнай құбырының
болашағы кең, орны бөлек болмақ. Батыс Қазақстан – Батыс Қытай мұнай ... 10 ... ... ... ... ... келешекте оның
көлемі20 миллион тоннаға дейін артатын болады. Сондай-ақ, Түркіменстан -
Өзбекстан – ...... газ ... магистралінің отын – энергетика
қауіпсіздігін қамтамасыз етудегі ролі өте зор. Бұл газ ... ... ... ... ... ... ... «Ұлы Жібек жолы» қайта
жаңғыртыла бермек. Сонымен бірге, ... ...... ... автокөлік
дәлізі іске асырылмақ. Бұл автомагистральдің 2700 ... ... ... ... Оған 3,5 ... АҚШ ... жұмсалады. Ал оның
құрылысы келесі жылы басталады, онда 20-50 мың ... ... ... ... біздің мыңдаған азаматтарымыз үшін жаңа ... ... ... ... ... ... ... дамып келеді. Жемісін де көріп отырмыз. Соңғы 10
жылда ауыл ... ... ... ... 3 есе ... артты.
Биылғы жылы жағдайдың қиыншылығына қарамастан ауылшаруашылық дақылдарының
барлық дерлік түрлері ... ... өнім ... ... ел ... ... қол жеткізді. Бүтіндей алғанда, республика бойынша 20
миллион тоннадан астам астық орылды. Дәстүрлі түрде ең көп өнім ... ... және ... облыстарында жиналды. Қазақстан астық
өндірісінің жан басына шаққандағы көлемі мен ұн ... ... ... ... ... ірі мемлекеттермен тығыз ынтымақтастықта жұмыс істеуде. Соның бір
айғағы – ... ... және ... ... құрылған Кедендік одақ.
Құжаттарға қол қойылып жүзеге аса бастады.
Қазақстанның «Еуропаға жол» бағдарламасы еліміздің Еуропалық ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан көптеген
мемлекеттерге өз көмегін аямауда. Соның ... ... жыл ... ... астам
Ауғанстан жастарын Қазақстанның жоғары оқу ... ... ... ... Бұл мақсатқа 50 миллион доллар жұмсалады.
Сондай-ақ, Қазақстан өңірлік және жаһандық өткір проблемаларды шешуге өз
үлесін қосып келеді. ... 29 ... ... ... күні ... ... бастама көтергені баршамызға аян.
Республикада жүргізіліп келе жатқан әлеуметтік-экономикалық ... ... ... әрі ... ... ... отыр. Қазақстанның
қаржы жүйесі неғұрлым алдынғы ... және ... ... ... ... танылды. Соңғы бірнеше жыл ішінде өнеркәсіптің дамуы мен өндіріс
көлемінің ... ... ... ... біздің шикізаттық қиғаштықтан
бірте-бірте арылуымызға мүмкіндік ... ... ... ... ... жалпы көлемі
қазіргі кезде 50 млрд. доллардан асады. Қазақстандық бизнестің ... ... ... ... да атап өтуге болады. ... ... ... Қырғызстан мен Грузияның экономикасына 18 миллиард
долларға жуық ... ... осы ... ... инвестор ретінде
танылуда.
Еліміздегі жүріп жатқан инновациялық – ... ... ... мақсаты өнеркәсіпті тұтастай тұрғыдан да, сондай-ақ
жекелеген өндірістер тұрғысынан да ... ... ... табылады. Бұл
өнеркәсіп өндірісінің құрылымында оңды өзгерістерге қол жеткізуге, бүгінгі
заманға сәйкес корпоративті ... ... ... және ... ыңғайда сервисті – технологиялық экономикаға көшу үшін ... ... ... сөз. ... ... өнімінің әлемдік рыноктарда
бәсекелесуге қабілеттігіне қол жеткізу ең ... ... бірі ... ... ... Бұл мәселелер Бүкіл Дүниежүзілік сауда ұйымына енетін
уақыты жақындаған сайын айқындала түсуде.
ІЖӨ ... ... ... Орта есеппен негізгі капиталға инвестициялар
7,6 пайызға ұлғайды. ... ... ... ... үштің бір бөлігіндейден
астамға өсіп, 94 миллиард долларға асып түсті.
Осы фактілердің бәрі – Қазақстан ... ... ... ... ... нақты адамдардың еңбегі тұр.
Әлемдегі қаржы дағдарысы ... ... өз ... ... ... ... ... бүкіл әлемді жайлаған қаржы дағдарысы
АҚШ, Еуропа елдері секілді «мен» деген алпауыт мемлекеттердің экономикасын
тамырынан шайқалтты және оның ... ... да ... өтпеді. Елбасы
айтқандай, бүгінде әлемді дүрліктіріп отырған дағдарыс бізге сырттан ... ... оның көзі ... ... ... ... да бұл тығырықтан құтылу, болмаса оның ... ала білу ... ... ... Елбасымыздың тікелей басшылығымен Үкімет тарапынан
экономикалық дағдарысқа төтеп ... ... ... ... ... ... барлық шараларын жасауда. Дағдарысқа ... бес ... ...... секторы, құрылыс саласы,
шағын және орта ... ... ... ...... ... тапсырыстарында келесі мәселелерге ерекше көңіл
аударды: отандық өнім өндірушілерді қолдау ... ... ... ... ... ... Қазақстанда жұмыс ... ... ... ... және жұмыс орындарының қысқаруын
болдырмауына; ауыл шаруашылық шикізаттарын ... ... ... ... ... ... үлестік құрылыс проблемасын шешу
жөніндегі жұмысты күшейтуіне; ... және орта ... ... ... ... қарамастан, ағымдағы жағдайда бюджеттің
кіріс бөлігін орындауына; Республикалық және ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттердің ғана өз экономикасын
қолдауға қаржылық мүмкіндігі бар. Солардың бірі біздің мемлекетіміз екені
бәріміз үшін ... ... ... айтар болсақ, сан-салалы ел экономикасына
дағдарысқа қарсы мақсаттарда қосымша 2 триллион 700 миллиард теңгеден астам
қаржы жұмсалуда. Тұрғын үй құрылысына және ... ... ... ... 545 миллиард теңге жұмсалады, шағын және орта бизнес
субъектілеріне 275 ... ... ... ... ... ... дамытуға 280 миллиард теңге, инфрақұрылымдық
жобаларды іске ... 120 ... ... ... Ел экономикасын
әртараптандыруға 600 миллиард теңге бөлінді. Оның үстіне ... ... және ... ... ұлғайту жөніндегі мемлекеттің
барлық міндеттемелерін толық көлемінде ... ... ... 2010 жылы ... ... ... 25 пайызға, ал 2011 жылы тағы да 30 ... ... ... ... ел ... ... 600 миллиард теңге
бөлінді. Тұрғын үй құрылысы мен үлескерлер проблемаларын шешуге, шағын ... ... ... ... ... ... Жаңа жұмыс орындары
ашылады.
Өткен жылы әлемдік ... ... ... ... ... ... ... қарамастан, жалпылай алғанда, экономикалық
өсуді тұрақтандыру бойынша ... ... бәрі ... ... ... ол ... жылы да Үкіметтің жүктеген міндеттеріне
сәйкес, алға қойылған ... бәрі ... ... бойынша өз
деңгейінде жүзеге асатынын ... ... ... жылы ... ... ... Қазақстан экономикасын тұрақтандыру бойынша бірқатар
жұмыстар ... ... ... ... өсу ... ... қалу
мақсатында макроэкономикалық болжамдар жасау, инфляциямен күрес, серпінді
жобаларды іске ... мен ... да ... жүзеге асырумен айналысты. Жыл
басында инфляцияға қарсы саясат, ... даму ... ... ету ... ... үйлестіру шаралары жасалынып, 2009-2013
жылдарға арналған макроэкономикалық болжам жасау ... ... ... ... ... ... арналған инфляциялық үдерістерді реттеу
жөнінде іс-шаралар жоспары бекітіліп, жыл соңына ... ... ... ... ... ... бірлескен шаралар жоспары
қабылданды. Елімізде тұңғыш рет бүкіл дүние ... ... ... ... ... ... жүйесі енгізілді. Бұдан
басқа жасалған тағы бір жұмыс, “Қазақстанның 30 корпоративтік ... мен 45 ... ... іске ... ... ... ол тиісті нәтижесін берді. Осының нәтижесінде қазір еліміздің
әр шалғайында ... ... іске ... ... ... ... ... танысу мүмкіндігіне ие болдық.
Әлемдегі дамыған мемлекеттерде елдің ішкі жалпы өнімінің (ІЖӨ) 60-70 ... ... ... Жапония сияқты елдерде – 90%-ға дейін) шағын
және орта бизнестен құралатыны белгілі. ... елде бұл ... ... аспайтыны мәлім. Шағын кәсіпкерлік халықты жұмыспен жаппай
қамтамасыз етудің ең тиімді ... бірі ... ... тәжірибе
көрсетіп келеді. Осыған орай, қазіргі қаржылық дағдарыстың қиындықтарынан
қиналмай өтіп, ... ... ... ... жұмыспен
қамтудың стратегиясын іске асырудың жаңа ... ... Бұл ... ... ... белсенділікті сақтау үшін шағын және орта бизнес
субъектілеріне 275 ... ... ... ... болмаған қаржылық
қолдау» көрсетілмек. Осындай дағдарысты кезеңде, әсіресе, кадрларды қайта
даярлау және қайта оқыту жөніндегі ... ... ... ... ... күттірмес міндетті жүзеге асыруда ... ... ... ... ... зор ... ... Демек, халықтың нарықтық
сауаттылығын көтеруге ықпал етудің тиісті жүйесін құру керек.
Бұл ел – игілікті өмір құру үшін әркімнің мүмкіндігі бар ел. Бұл ел – ... ... ... оның ... ... ... мен әлеуметтік қорғалуы
тұратын ел. Тек соңғы 10 жылда ғана адам ... ... ... – білім беруге, ғылымға, мәдениетке, денсаулық ... ... ... ... мемлекеттің шығыны 8,7 есе ... ... ... даму ... ... ... көтерілген
мемлекеттер өте аз.
Білім, ғылым саласындағы барлық жұмыс Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың әр
жыл сайынғы халыққа Жолдауында нақтыланған ... ... ... Өткен екі жыл ішінде Отанымыздағы білім беру саласын ... ... ... ... ... ену ... біраз жұмыстар атқарылды.
Биыл халықаралық беделді ұйымдардың зерттеулерінде Қазақстан алдыңғы
орындардан көрінді. Мәселен, ЮНЕСКО статистикалық институтының мәліметінше,
Қазақстан ... ... ... ... ... ... 129 елдің ішінде 1-ші
орынға шықты, сөйтіп ... ... ... және т.б. ... ... ... ... Елбасының «100 мектеп және 100 аурухана» ... ... екі ... 86,3 мың ... ... 106 мектеп құрылысы жүргізілді.
Бұл жобаның жүзеге асырылуына үш жылда 100 ... ... ... Өткен жылы республика бойынша 43,3 мың орындық мектеп пайдалануға
берілсе, оның 44-і осы бағдарлама шеңберінде ... ... 2009 ... ... 32,8 млрд. теңге қарастырылып отыр.
2009 жылғы 21 қазанда ... ... ... Н. ... ... ... Қазақ ұлттық университетінде студенттер
және профессорлық-оқытушылардың құрамының алдында ««Қазақстан ... ... ... ... атты тақырыпта оқыған
дәрісін тек бұл университетінің ғана емес еліміздің барлық студенттері мен
оқытушылары қызыға ... ... ... ... ... ... ... қазіргі кезеңдегі еліміздің білімі мен ғылым
жүйесін дамытудағы басты ... ... ... ... ... жаңа рөл ... олар мамандарды оқытып қана
қоймай, техникалық, технологиялық және экономикалық саласындағы іргелі және
қолданбалы ... ... ... ... ... тиіс
екендігін атап көрсетті. Ақпараттық қоғамда білім мен ойлауда шығармашылық
әлеуеті шешуші маңызға ие ... алға ... ... ... жеке ... ... ... іске асыруға шақырды. Елбасы
оқыған кең ауқымды дәрісінде қазіргі заманымыздың өзекті сұрақтарына жауап
бере келе ... мен ... ... ... ... және
инновациялар мен білім арқылы әлеуметтік – экономикалық ... ... ... ... ... Ел басымыздың білім беру ... ... оқуы ... ашық ... ... ... айналып отыр.
Бізге экономикалық және қоғамдық жаңару қажеттіліктеріне сай келетін осы
заманғы білім беру жүйесі қажет.
Бүгінгі күні ... ... оқу ... 206 718 ... ... негізде
оқып жатыр. Жаһанды шарлаған дағдарысы жағдайында Елбасы тапсырмасы бойынша
Қазақстан Үкіметі 2009 жылдың 17 ақпанында «Жоғары оқу ... ... ... ... туралы» атты қабылдаған реформаны жүзеге
асыруда. Мұндай реформаның ... ... ... маңызы өте зор.
Осыған орай, мемлекет 11 мың грант және 40 мың несиені қосымша бөлді. ... ... ... ... үміт ... ... білім алуына
мемлекет тарапынан қаржылай көмек көрсетілуі кез келген елдің ... ... ... қамқорлық, әлеуметтік маңызы мен мәні айрықша
шара. Мемлекеттік білім беру гранттарына ауысқан студенттерге стипендиямен
қоса, жылына екі рет жол ... үшін ... ... ... ... болашағына жасалған осындай игі шаралардың алдағы уақытта да
өзінің жемісті жалғасын ... еш ... ... игі істер барысында,
біз қазір жастар арасында, әсіресе, мектептерде, ... орта және ... ... жас ... ... ... шығармашылық
одақтар құруларына, олардың қазіргі ... ... ... ... ақпарат алмасуларына, қажет десеңіз, әрбір аймақта жастардың
бұқаралық ақпарат ... ... ... жасауымыз қажет. Салауатты
ойлай білген жас қана саламатты өмір сүруге бейім келеді. Осындай ... ... ... әлеуетін күшейтіп отыратын жүйе құрушы
фактор ретінде қалыптасады. Елбасының өз бастамасы ... ... ... ... ұлт-2020» ұлттық жобасы осы талапқа жауап беретін
болады. Сонымен қатар, әлемді ... ... ... ... ... ... биылғы жылғы оқу бітірген жастарды еңбекпен қамту жөнінде
де қолға алынып жатқан ... бар. ... ... және ... ... бойынша үстіміздегі жылы оқу орындарын 191,4 мың
жас ... ... ... ... жұмысқа орналастыру ісі ... ... ... ... ... ... Осы мақсатта
жоғары оқу орындарында оқу ... ... ... ... жәрмеңкелері
өткізілді.
Сондай-ақ, қазақстандықтардың жас буыны үшін терең білім алуға мүмкіндік
ашылып ... ... ... ... толық білім алудың тең құқықты
жүйесі құрылды. Жоғары оқу орындарына ... ... мен ... ... енгізілді. Қазіргі уақытта ... ... үш ... ... ... келеді. Олар бакалавр – магистр –
доктор әзірлеудің әлемдік ... сай ... ... жалғасып келеді.
Тәуелсіздік алған жылдар ішінде 388 мектеп пайдалануға берілді. Осыған
байланысты соңғы он ... ... ... ... ... ... есе арттыруға қол жеткізілді. 2009 жылға қарай 136,2 ... ... тағы 240 ... ... салу ... ... Жалпы білім
беретін мектептерді «интернеттендіру» жөнінде жұмыстар белсенді түрде
жалғастырылып келеді. ... ... ... ауыл мектептерін қосқанда,
мектептердің 95 пайызы қосылды.
Қазақстанның ... ... ... ... ерте ... қолға
алынды. 90-шы жылдардағы экономикалық қиындықтарға қарамастан, Елбасының
бастамашылығыммен «Болашақ» бағдарламасы құрылды. Енді әр жыл ... 3 ... 25 ... ең озық ... оқып жүр. «Болашақ»
жәй ғана стипендия емес, ол жастардың ел ... ... ... ... ... зор ... Шет елдердің ең озық ... ... ... ... республикамыздың көптеген салаларына жаңа
инновациялық ойлар мен технологияларды әкелуші күш деп бағаланады.
Көптеген ... өз ... ... әлемнің жақсы
университеттеріне оқытуға жіберіп жатқанын атап ... ... Бұл ... ... ең ... жолы. Бүгінде жалпы саны 20 мыңнан ... ... ... ... Олар ... ... әлеуетінің
перспективалық негізі болады. Жастарды шетелге тек жіберіп қана қоймай,
бірте-бірте ... ... ... ... үшін ... «Жаңа
университет» ғылыми-білім беру кешені салынуда. Ол әлемдік деңгейдегі ... ... мен ... орталығының органикалық қосындысы болады.
Сондай-ақ “20 интеллектуалдық мектеп” жобасы іске асырылуда.
Біз осы кезге дейін жоғары білім алуға көп көңіл ... ... ... ... ... барлық салада орта буын мамандарды қажет ете бастады.
Мәселен, қазір Отанымыздағы өндіріс орындарына жүз мыңнан ... ... он ... ... ауыл ... маманы қажет екен. Осыған орай,
Президент техникалық және ... ... ... ... ... ... жүктеді. Оны мүлтіксіз орыңдау үшін екі жылға арналған ... ... Сол ... қазір Отанымызда бұрыннан жұмыс істеп келе
жатқан кәсіптік ... ... ... ... сай жаңарту, құрал-
жабдықтармен, білікті окытушылармен, өз ісінің шеберлерімен қамтамасыз ... ... жаңа ... ... ашу алға ... ... ... кәсіптік білім беретін мекемелермен тығыз қарым-қатынас
жасау, маман алмасу оң ... ... ... ... саласына ерекше назар аударуының нәтижесінде
мектепке дейінгі мекемелерден бастап ... оқу ... ... ... баса ... ... ... өзі күні ертең алдыңғы
ұрпақтың ізін басып, ісін ілгері апаратын, ел тұтқасын берік қолда ұстайтын
жастарға ... ... ... ... ... ... ... іс ТМД мемлекеттерінде бірінші рет ... өріс алып ... ... ... Бір замандары француз философы Ламартин: “Егер біз
кенеттен жаратылыстану-ғылыми білімінен ажырап ... ... ... ... әлем сақталар еді. Ал адам моральдық құндылықтардың
біреуін ғана жоғалтып алса, онда сол адам, оны айтасыз ... ... ... ... еді” деген екен. Біздің Отанымыздағы білім мен ғылымға айрықша
назар аударудың астарында осы ойдың жатқаны анық. ... да ... ... де білім мен ғылымды алғы кезекке шығарып отырады.
Ғылым мен ... ... ... ... ... ... ... Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев еліміздегі ғылыми жүйенің, ғылымды
басқару ісінің заманалық жаңа ... ... ... қажеттігін жеріне
жеткізе, таразы талқысына ... ... ... ... ... ... дамыту тарапында Үкіметке нақты тапсырмалар ... ... ... ... жаңа ... ... Президент
елімізді инновациялық–индустриалық тұрғыдан қарқынды дамытумен ... жаңа ... ... күн ... ... ... айналып
отырғанын айрықша түрде көптің алдына көлденең тартты.
Соңғы 5 жылда ғылымға бөлінген шығыс 3,5 есе өскен. ... ... ... Ғылымды дамытудың 2007–2010 жылдарға
арналған Мемлекеттік бағдарламасы бекітілген. Оны ... ... және ... ... 5 ірі ... ... құрылды.
Еліміздің жетекші жоғары оқу ... ... ... ... 15 зертхана құрылғандығы жөнінде мағлұмат берді.
Қазақстанның жеделдетілген индустриалдық-инновациялық даму бағдарламасын
жүзеге асырудың басталуымен ғылыми саланы дамыту мәселесі негізгі ... ... ... ... негізгі мақсат – ғылымның дамуына жаңа қарқын беру, оның
дамуы үшін дұрыс бағыттар беру және қазақстандық ... ... ... болуына ықпал ету, – деп мәлімдеді.
Еліміздің ғылыми инновациялық бағытта дамуын ... ... етіп ... ... шығарылып жалпы, отандық ғылымды әлемдік деңгейде табиғи ... ... ... ... алға қойылды. Сондай–ақ, ғылым сапасын
заманауи талапқа сай арттыру қажеттігін назарға салып, ... ... ... ... экономиканың өсуіне өз үлесін қосуы керектігін, ғылыми-
инновациялық ... ... ... бөлу қажеттігі атап өтілді.
Қазір инновациясық саясат мыналарды талап етіп отыр. Ең ... ... ... ... ... дамуының басым бағыттарына
жұмылдыруды тездету, ғылым ... осы ... ... ... Ал ... ... ... бағыттары –
мемлекетаралық ақпараттық алмасуды қамтамасыз ететін технологияларды игеру,
технологиялық және ... ... ... ... ... ... ғылыми-технологиялық дамуда
халықаралық реттеу тетіктерін ... әр ... ... ... ... ... ... дамыту және трансұлттық ... мен ... ... ... ... ұлы ... пен ... ғылыми
жоспарды жүзеге асыру тетіктері дұрыс жасалмаса, ... ... ... ... кетеді. Әлемдік тәжірибеге сүйенсек, технологиялых трансферт пен
санаткерлік меншікті ... ... ... ... ... табылады. Технопарктердің қызметі ғалымдардың,
өнертапқыштардың, ... ... жаңа ... ... ... ... ... мазмұнды инновациялық ғылыми-техникалық жобалар жетерлік.
 Мәселен, «Қазақстанда сирекметаллды ... ... ... ету» ... ... ... қызығушылық тудырды. Қазақстан
қазіргі техникада көп қолданыс табатын, ... ... ... ... рентабельді ететін сирек металдың үлкен қорына ие. Осы жобаны іске
асыру нәтижесінде Қазақстанда ... ... мен ... жер ... 150 млн. АҚШ ... ... мың жарымнан астам адамды жұмыспен
қамтуға болады. “Жылына 500 мың тонна қуатпен ферросиликоалюминий өндіру
бойынша ... ... ... ... және ... ... Қазақстан Республикасының минералдық шикізатты кешенді өңдеу
бойынша орталығы» РМК) ... ... ... ... ... ... ... ферросиликоалюминий және «Қазақстандық»
отандық кешенді қорытпалар өндірілетін болады. ... ... ие ... күн ... ... ... ... жобасы,
сондай-ақ, биотехнология саласында «Диагностика, алдын алу және 2010–2012
жылдарға арналған тұмау терапиясы амалдарын әзірлеу, ... ... ... ... ... ... ... эпизоотологиялық
бақылау жүргізу, ерекше алдын алу амалдарын және диагностикасын өндеу»,
2010–2012 жылдарға ... ... ... ... ... қамтамасыз ету» және нанотехнология бағыты
бойынша 2010–2012 ... ... ... ... ... нанотехнологияны дамыту», ақпараттандыру бағыты бойынша – ... ... ... Республикасында микроэлектрониканың
ақпараттандыру–технологиялық базасын және ... ... ... ... ... ... ғылыми-техникалық бағдарламалар елдің ғылыми-технологиялық дамуының
басым бағыттарына ... ... ... ... тәуелді болмай, ендігі жерде ... ... ... керектігі, өзіміздің отандық өндірісімізді жүйелі
дамыта отырып, жаңа ... қол ... ... ... кезеңдерден Финляндия, Оңтүстік Корея, Норвегия мемлекеттері қысқа
мерзімде шыққан ... ... ... ... ... ... да болсын
мемлекеттердің қол жеткізген табыстары ғылым мен ... ... ... Америка мен Ұлыбритания жалпы ұлттық қаржының 12–14
пайызын ғылымның дамуына ... Ал ... мен ... бұл ... пайызды құрайды. Сондықтан да АҚШ, ... ... ... ... қатарлы жоғары оқу орындары әлемдегі аса ірі ғылыми
орталықтар болып табылады.
Ал, 2008 жылы еңбек өнімділігі бір адамға 1 мың ... ... ... 110,5 ... ... 108,3 ... құрады, бұл көрсеткіш
Қазақстанда небары 16,8 пайызды ... ... ... ... ... даму ... мол. ... 2020 жылы шет
елдерге 7,8 миллиард доллар инжинирингтік қызмет көрсетуге ... ... ... мұнай мен газ өндіру, энергетика және металлургияны, тау-кен
өндірісін, ауылшаруашылығы мен тамақ өнеркәсібін дамыту ... ... ... ... ... Ресей, Тәжікстан, Өзбекстан нарығында
машинаға қажетті материалдар сатуға мүмкіндігі ... ... ... бар ... ... кету ... ... өзінде мәшине жасау, металлургия, мұнай өңдеу,
фармацевтика және ... ... ... құны 30 ... доллар болатын 25
индустрияалық жобаны ... алып ... Бұл жоба ... ... ол ... 35 миллиард көлемінде тиімділік береді. Бұл жерде ... ... ... ... заң ... ... кеңесте ғылымды басқарудың жаңа ... ... ... кең жол ... ... ... мықты ғылыми
кеңестің құрылатынын тілге тиек етіп, алдағы ... ... мен ... ... туып ... ... ... жастарға білім бере
отырып, ғылымға баулу да назарда болатыны жеткізілді. ... мен ... ... ... ... ... базасы мықты, ғылыми
әлеуеті ұшан-теңіз жоғары оқу орындары негізгі ... ... беру ... ... жерде зерттеу жұмыстарымен де айналысуға мүмкіндік туып отыр.
Әлемдегі өзіміз ... ... деп ... ... ... ... Ұлыбританияда мұндай классикалық университеттер бұрыннан
қалыптасып қойған. Енді ... ... ... де ... орын ала ... ... уақыттарда университетті бітіріп, магистр, доктор РhD атағын
алғандар тікелей ғылыми–зерттеу ... ... ... ... болады. Бұрын әлемдегі озық жоғары оқу орындарының қатарына ену
мәселесіне де ... ... тек қана ... ... ... ... ... ендігі жерде оған тосқауыл қойылмақ.
Елбасы кешегі ... ... ... ... ... мен ғылымды бір арнаға
тоғыстырды. Бұл ендігі жерде өз жемісін берері шүбәсіз. Ендігі жерде ... бар ... ... ... ... жұмыстарын дәйектей отырып, грантқа
ие болуға ... бар. Бұл ... ... ... ... туып отыр. Енді
оны жүзеге асырып, нәтижесін ел дамуына жұмсау біздердің басты борышымыз
болып ... ... ... ... ... озық ... ... дағдалы дәстүр жаңа техника мен технологияның қолданысқа
енуіне мол мүмкіндік туғызары сөзсіз. Бұл істе ... ... ... ғылыми зерттеу жұмыстарымен ұштастыру істің тиянақты шешілуіне жол
ашады. Ал, осы университеттік ... ... ... ауқымдарының
көлемді болуына, тыңғылықты аяқталып, өз нәтижесін беретініне септігін
тигізері ... ... ... ... ... ғылым, өндіріс пен нарықтың
жылдам ... ... ... ... кәсіби мамандар даярлауға
мүмкіндік беретін ұлттық моделін ... ... ... ... туындайды.
Елімізде білім мен ғылым салаларын интеграциялауда іргелі университетер мен
ғылыми-зерттеу институтарды ... ... ... көзі ... ... бұл ... алдағы уақытта ғылыми жобаларды қаржыландыру,
халықаралық сараптау мен экономикалық талаптарға ... ... ... жаңа тиімді ғылыми жүйені жүзеге ... ... ... ... ... үлес ... қандай қызмет
атқармақ, болашағымыз қандай болуы керектігі жөніндегі міндеттерімізді
айқындап берері ... ... ... беделін арттыру, жаңадан құрылғалы
жатқан ғылыми ... ... ... гранттардың бағыт-бағдарын
белгілеп, оған шенеуніктердің ... ... ... да ... кедергісіз өндіріске тікелей енуіне мүмкіндік туғызары
күмәнсіз. Ғылыми ... ... ... ... ... Ал ... ғылым
академиясы, Қазақстанның кәсіби ғалымдар қауымдастығы ретіндегі құрылымы,
ол ғылыми ... мен ... ... бұл ... ... бағаланылуына мүмкіндік береді.
Осы жерде мемлекет басшысының ғылымды қаржыландырудың үш бағыты туралы айта
келіп, осы ... ... ... ... тетігін қолдайтынын
білдіруі де құптарлық. Оның біріншісі - ... ... ... ... ... ...... бағдарламалық қаржыландыру.
Базалық қаржыландыруға ғылыми құрылымдарды және олардың ... ... Ал ... ... ... идеяларды бәсекелестік тұрғыда
ынталандыру жатады. Мақсатты бағдарламаны қаржыландыру мемлекеттік ерекше
маңызға ие ғылым ... ... ... ... ... ... берген бағыттары осындай. Бұл әлемдік тәжірибеде бар.
Ғылыми жобаларды жаңаша қаржыландыру механизмдері енгізілуіне байланысты
бұған дейін басшылыққа ... ... ... ... алу туралы» заңына
өзгерістер енгізілуі тиіс. Себебі, ғылым саласының дамуына ... ... ... ... кері әсер етіп ... ... аян. Ал, ... туралы» заңға түбегейлі өзгерістер
енгізілуі тиіс. Мұнда, мемлекет пен университеттер мен өндіріс ... ... ... ... заңнамалық базаны толықтыру қажеттігі
туындайды. Әсіресе, меншік формалары, ... ... ... ... ... құқықтық тұрғыдан мәселелер де шешімін табуды керек
етіп отырғаны рас. Кеңесте Елбасы ... ... ... ... да ... көңіл бөлінетінін, бұл саланың да алдында артылып
жататын жүмыстар тізбегі болатынын, ... ... ... және ... ... керектігін байыппен еске салып өтті.
Яғни, еліміздегі әлеуметтік ... ... ... ... жергілікті
жерлердегі халықтың жағдайы қалай, ... ... мен ... ... ... ... ... мәртебесін
айқындайтын, беделін биіктететін қазіргі заман тариқы қалай ... буын ... ... не ... деп ... мәселелерді рет–ретімен
алдыға тартқан Елбасымыз жас ұрпақты патриотизм идеясымен тәрбиелеуге ... ... ... ... ... ... жемісті жетістіктерін мақсатты түрде насихаттау,
тәуелсіздіктің арқасында ие болған құндылықтарымызды бағалау, ... ... ... ... ... ... жағынан алған
асуларымызды халықтың санасына ұялатудағы гуманитарлық институттардың алар
орнын саралап тұрып айтудың өзінде кәдімгідей міндеттердің жүгі ... ... осы ... ... ... ... ... алары
анық.
Еліміздің қазіргі даму кезеңінде ғалымдар алдына әлемдік рынокта бәсекеге
қабілетті, өтімділігі ... төл ... ... жаңа ... өндірістерді құруға бағытталған міндеттер қойылғаны белгілі.
Бұл ретте ... ... ... ... ... ... көтеруге және оларды өндіріспен байланыстырып ... ...... осы ... іске тың ... ... бірге
қазақстандық ғалымдарға жүктелген үлкен жауапкершілік деп ... ... ... озық технологиялармен қамтамасыз етілген мемлекет әлемдік
ғылым-білім кеңістігіне еркін енетінін ... ... ... ... үлес қосу – барша ғалымдардың ортақ ісі дегіміз ... ... ...... биік. Қазіргі жаһандану жағдайында
алдыңғы қатарлы іргелі ғылымы, озық ... бар ... ... ... ... ... кіре ... Сондықтан ғылымның, техниканың
дамуының басым бағыттарынан үлкен стратегиялық мәні бар ... іске ... ... уақытта орын алатын экономиканың ... ... ... бірі ... даму, техникалық қайта жарақтану
және өндірістік қуаттарды модернизациялау шаралары болуға тиіс. Бұл бағытта
Қазақстан экономикасының алдағы ... ... жол ... яғни болашақ
маңызы зор серпінді жобалар қамтылған. Ол ... ... ... қоры 1 ... доллардың қаржысын бөліп, келесі жылы 3
миллиард доллардың ... ... ... ... ... елімізге өте қажетті болып отырған электр энергетикасының ... ... жаңа ... салу ... ... ... қатар электр-
желілік активтерді дамыту үшін тарифтерге инвестициялық ... ... Бұл шара ... ... тарту мәселесін жеңілдетеді және
энергетикалық саланың даму проблемаларын түбегейлі шешуге жәрдемдеседі.
Кәсіпорынды қайта құру және ... ... ... ... ... ... ... және дағдарыстан кейінгі кезеңде экономиканың
сәтті дамуына негіз болатын индустриялдық базаны қалыптастыруға мүмкіндік
береді. Бүгінгі қалыптасқан ... ... ... ... ... ... ... көздейді.
Сонымен 2009 жылдың қорытындылары Қазақстан осынау ... ... ... және де ... бере ... ... Барша қазақстандықтар
мақтана алатын жетістіктер – соның айшықты мысалы.
ХХХХХХХХХХХХХХХХ

Пән: Журналистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 42 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жастар және уақыт «Астана - жастар қаласы»32 бет
2011 жылғы «Азиада» ойындарының туризмдегі рөлі78 бет
Алматы қаласының аумағындағы археологиялық ескерткіштер4 бет
Алматы қаласының тарихы, бүгіні мен ертеңі129 бет
Астана-менің қалам-замандас досымның қаласы54 бет
Байқоңыр ғарыш айлағы9 бет
Ел ордасы астана6 бет
Испиджаб-сайрам және яссы-түркістан27 бет
Қазақстан Республикасы мен Италия Республикасы арасындағы қатынастар4 бет
Қазақстан Республикасының ШҚО және Оңтүстік Қазақстан облыстарының туристік потенциалдары. Шекара қызметiнiң негiзгi функциялары4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь