Экономикалық жүйеге құрылымды және өркениетті жолмен жету

Жоспар

Кіріспе

1 Бөлім. Қоғамның экономикалық жүйесінің мәні және құрылымы
1.1 Мәні және құрылымы.
1.2 Меншіктің экономикалық жүйедегі орны.
1.3 Нарықтық жүйенің ерекшеліктері .

2 Бөлім. Экономикалық жүйеге құрылымды және өркениетті жолмен жету.
2.1 Экономикалық жүйелер тиімділігінің салыстырмалы талдауы

3 Бөлім. Экономикалық жүйелердің эволюциясы және олардың қазіргі уақыттағы сипаты.
3.1 Индустриялды қоғамның теориясы.
3.2 Постиндустриалдық қоғамның қасиеттері.

Қорытынды.

Пайдаланылған әдебиеттер.
Кіріспе.
Экономикалық жүйе экономиканың өзара біріккен, белгілі бір үлгіде реттелген элементтердің жиынтығы болып табылады. Осының барлығы бірігіп, қоғамның экономикалық құрылмын құрады.
Экономиканың жүйелік қасиетінсіз экономикалық институттар мен қатынастар жаңғыртылмайтын, ал экономикалық заңдылықтар, экономикалық құбылстар мен процесстердің теориялық түсініктемесі, мағынасы немесе арнайы бағытталған, әрі тиімді экономикалық жүйе болмайтын еді.
Экономикалық жүйенің жұмыс атқаруының дұрыс, әрі ғылыми дәлелденген заңдылықтарды анықтау әрқашан да өте маңызды рөлге ие болды.
Шын мәнінде өз қызметін атқаратын экономикалық жүйелер тек ғылыми экономикалық жүйелерде ғана кедеседі. Кеңестің экономикалық әдебиеттерінде экономикалық жүйені зерттеушілердің арасында аса танымал К. Маркс, Герасимов Н.В., Черняк В.К., Я. Корнаи болған.
Экономика ғылымының дамуының қазіргі кезеңінде экономика туралы жүйелік түрде түсінік беруге аса үлкен назар аударылып отыр. Батыс әдебиеттерінде жүйені анализдеуді «Постиндустриялды қоғамның келу» атты еңбегінде Белл, «Жаңа индустриялды қоғам» және «Экономикалық теория және қоғамдық мақсаттар» атты еңбектеріңде Гэлбрейт, сонымен қатар Арон, Дракер, Ростоу, Тофлер жүргізген. Олар экономикалық жүйені экономикалық зерттеулердің аса маңызды обьектісі ретінде қарастырды.
Берілген курстық жұмыстың қазіргі таңдағы өзектілігі айқын болып келеді. Еліміз әкімшіл-әміршіл жүйеден жаңа нарықтық экономикаға ауысуына байланысты өтпелі экономиканың мәселелерін шешуде көптеген зерттеулер қажет. Мемлекетіміздің өзіндік экономикалық ерекшеліктеріне сай нарықтық экономиканы бейімдеу қажет.
Алғашқы бөлімде, негізінен, экономикалық жүйе, оның құрылымы туралы жалпы мағлұмат беріледі, экономикалық жүйенің қазіргі таңдағы ең тиімді формасы – нарықтық экономика басқа да жүйелермен салыстырылады, оның тиімділігі сипатталады. Екінші бөлім экономикалық жүйелердің құрылу тарихын екі негізгі топтық жолдармен сипатталуы арқылы анықтайды. Өркениетті және құрылымдық жолдарды салыстырады: ерекшеліктерін, жалпы ұқсастығын анықтайды. Соңғы жылдардағы индустриялды қоғамның пайда болуы, оның капиталистік және коммунистік жүйелеріндегі зерттеушілердің бір-біріне қарама-қайшы сипаттауы үшінші бөлімде берілген.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:

1. Белл Д. Таяп келе жатқан постиндустриялды қоғам. Әлеуметтік болжаудың тәжірибесі. – М., 1999 жыл.
2. Герасимов В.Г. Экономикалық жүйе: генезис, құрылымы, ғылым дамуы.- Мн.,1991 жыл.
3. Гэлбрейт Д.К. Жаңа индустриялды қоғам. – М., 1969 жыл
4. Гэлбрейт Дж. Экономикалық теория және қоғамның мақсаттары. –М. 1976 жыл.
5. Готовский А.В. Экономикалық жүйе: қазіргі уақыттағы жағдайы және реформалау перспектиалары // Экономистре клубының тоқсандық бюллетені 2000, №2
6. Дайнеко П.В. Әлемдік экономиканың даму прспективалары: Жұмыс материалы №1 қаңтар, 2000 (www.imp.by)
7. Заико Л., ТМД елдерінің экономикалық жүйесі: марксизмнің эмперикалық кейнсианствоға өтуі эволюциясы //Аналитикалық бюллетень .-№3, 2000 жыл.
8. Зеленкевич М.Л., Костина Т.А. Меншік және бәсекелстік жетістіктерін құрудың монетарлы механизмдері // Қазақстан банктері -№22. 2000жыл.
9. Экономикалық ғылымдарыдың тарихы: лекциялар курсы // Шпалтаков В.П. редакциясымен –М., 2001 жыл (econ-om.narod.ru)
10. Экономика ғылымдарының тарихы: Оқу құралы // Г.А. Шмарловскаяның жалпы редакциясымен. Мн.: ООО”Жаңа білім”, 2000 жыл.
11. Иноземцев В.Л. Бұзылған өркениет: сандық алғышарттар және постэкономикалық революцияның мүмкін болатын нәтижелері // А.И. Антипов редациясымен. – М.:Academia.: Ғылым, 1999
12. Иноземцев В.Л. Қоғамдық құрылым теориясына келсек... – М., 1995 жыл.
13.Иноземцев В.Л. Посиндустриялды қоғамдағы меншік…// Философия сұрақтары №12, 2000 жыл.
14. Корнаи Я. Социалистік жүйе. Коммунизмнің саяси экономикасы -М., 2000 жыл.
15. Лобкович Э.И. Қоғамның экономикалық жүйесі . // БДЭУ жаршысы, 1995 жыл, №1
16. Макконелл К.Р., Брю С.Л. Экономикс: принциптер, мәселелер және саясат: 2 бөлімі бар т. Т.1: Алғашқысы. - М.: ИНФРА-М. баспасы, 2000 жыл.
17. Маркс К, және Энгельс Ф., Т.19
18. Макаев Е.О.. Әлемдегі жекешелендіру процесін бағалау // БДЭУ жаршысы, 2000, №4
19. Осадчая И. Капитализмді зерттеудің өркениетті жолы туралы. // МэиМО, 1991, №5
20. ТМД елдерінің әлеуметтік-экономикалық дамуындағы негізгі бағыттар // Экономикалық журнал. -№2. 2000 жыл.
21. ТМД елдерінің әлеуметтік-экономикалық дамуындағы негізгі бағыттар (2001 – 2005 жж.) ,Мн. 2001жыл.
22. Жалпы экономикалық теория . // Баликоевтің редациясымен - М.,1999 жыл.
23. Саяси экономика // Мамедов О.Ю-дің жалпы редакциясымен – Ростов, 1999 жыл.
24. Ракова Е.Ю. Мемлекеттік баға саясатының дамуы // Экономисттер клубының тоқсандық бюллетені, 2000 жыл, №2
25. Рымкевич В.В. Экономикалық жүйедегі меншіктің рөлі. – М.: БГЭУ, 1998
26. Қазіргі таңдағы экономикалық теорияның сөздігі.// Д.У. Пирсоннің жалпы редакциясымен. – М.: ИНФРА-М, 1997 жыл.
27. Студенцов В. Экономикалық жүйені қарастыруда өркениетті жолдар // МэиМО, 1991, №6
28. Ұлттық экономика ториясы: Оқу құралы: И.М. Лемешевскийдің жалпы редакциясымен. –М:, 1994.
29. Экономика энциклопедиясы – М.,1970, 5-ші том.
30. Харвей Дж. Экономиканы зерттейміз: ағылшын тілінен аударылған // А.Г. Грязнованың редакциясымен. – М.: Қаржы, ЮНИТИ, 1997 жыл.
31. Черняк В.К. Экономикалық дамудың құрылымы. - Киев, 1981 ж.
32. Экономика: «Экономикалық теория» кітабы бойынша оқу құралы // Булатовтің редакциясымен –М.: БЕК баспасы, 1997
33. Экономикалық теория: жүйелі курс: // Плотницкий М.И. редакциясымен, - М.: Мисанта, 2000 жыл.
34. Экономика: Экономикалық жоғары оқу орындарына арналған оқу құралы// А.Г. Грязнова редакциясымен- М.,2001
35. Экономикалық энциклопедия // Л.И. Абалкин-басты редакторы: ғылым кеңесі. «Экономика», Ран. –М: 1999 жыл.
36. Экономикалық теория: Оқулық //Н.И. Базылев, С.П. Гурко редакциясымен. – Мн.: БГЭУ, 2001
39. Marshall. Principles of Economics. Vol. 1L., 1961
40. Maslow A.H. Motivation and Personaliti. N.Y. 1970
        
        Жоспар
Кіріспе
1 Бөлім. Қоғамның экономикалық жүйесінің мәні және құрылымы
1. Мәні және құрылымы.
2. Меншіктің экономикалық ... ... ... ... ерекшеліктері .
2 Бөлім. Экономикалық жүйеге құрылымды және өркениетті жолмен жету.
2.1 Экономикалық жүйелер тиімділігінің салыстырмалы талдауы
3 ... ... ... ... және олардың қазіргі
уақыттағы сипаты.
3.1 Индустриялды қоғамның теориясы.
3.2 Постиндустриалдық қоғамның қасиеттері.
Қорытынды.
Пайдаланылған әдебиеттер.
Кіріспе.
Экономикалық жүйе ... ... ... ... бір үлгіде
реттелген элементтердің жиынтығы болып табылады. Осының ... ... ... ... ... жүйелік қасиетінсіз экономикалық институттар мен
қатынастар жаңғыртылмайтын, ал ... ... ... мен ... ... ... ... немесе арнайы
бағытталған, әрі тиімді экономикалық жүйе болмайтын еді.
Экономикалық ... ... ... ... әрі ... дәлелденген
заңдылықтарды анықтау әрқашан да өте маңызды рөлге ие болды.
Шын мәнінде өз қызметін атқаратын ... ... тек ... ... ғана ... ... экономикалық әдебиеттерінде
экономикалық жүйені зерттеушілердің арасында аса танымал К. ... Н.В., ... В.К., Я. ... ... ... ... ... кезеңінде экономика туралы
жүйелік түрде түсінік беруге аса ... ... ... ... ... жүйені анализдеуді «Постиндустриялды қоғамның келу» атты
еңбегінде Белл, «Жаңа индустриялды қоғам» және «Экономикалық теория ... ... атты ... ... сонымен қатар Арон, Дракер,
Ростоу, Тофлер жүргізген. Олар экономикалық ... ... аса ... ... ретінде қарастырды.
Берілген курстық жұмыстың қазіргі ... ... ... ... ... ... ... жаңа нарықтық экономикаға ауысуына
байланысты өтпелі ... ... ... ... ... ... ... экономикалық ерекшеліктеріне сай нарықтық
экономиканы бейімдеу қажет.
Алғашқы ... ... ... ... оның құрылымы туралы
жалпы мағлұмат беріледі, экономикалық жүйенің қазіргі таңдағы ең ...... ... ... да ... ... оның
тиімділігі сипатталады. Екінші бөлім экономикалық жүйелердің құрылу тарихын
екі негізгі топтық ... ... ... анықтайды. Өркениетті және
құрылымдық жолдарды ... ... ... ... ... ... индустриялды қоғамның пайда болуы, оның
капиталистік және коммунистік жүйелеріндегі зерттеушілердің бір-біріне
қарама-қайшы сипаттауы ... ... ... ... ... экономикалық жүйесінің мәні мен құрылымы
1. Мәні мен құрылымы.
Жүйе ұғымын қолданудың ұзақ антикалық кезеңнен басталатын тарихы бар.
Грек тілінен ... ... ... бір ... ... ... ... тұрады. Бірігіп олар толықтылықты береді.
Қандай-да болсын жүйені сипаттау үшін, көбінесе, оның элеменнтерін,
ұйымдастыру ... ... мен ... қарастырады.
Жалпы айтқанда, егер экономиканы жүйелік құрылым ретінде қарастырсақ,
онда ол экономикалық жүйе қалпында қолданылады. Бірақ, осы анықтама ... ... ... босатпайды.
Экономикалық жүйенің негізгі элементтері әрбір экономикалық жүйеде
құрылған менгік формалары мен ... ... және ... ... өнімдері орналасқан ... ... ... ... ... ... ... жатады.
Жүйені құрайтын элементтер арасында байланыс құру оның құрылмын
анықтаумен тең. Жүйеге әрбір элементтің өзі ғана ... ... ... ... ғана орындалатын функциялардың болуы тән.
Экономикалық жүйенің маңызды ... – оның ... ...... көп ... ... келе ... жүйе болып табылады.
Қоғамның экономикалық жүйесі шағын экономикалық ...... және ... ... Үй шаруашылығы – ресурс
иелері мен тұтынушыларының ... ... ... ... ... ... ... негізгі функциясы – кәсіпорындардың өндіретін соңғы
сатылы өнімдерін немесе қызметтерін пайдалану. Кәсіпорын – ... ... ... ... ... ресурстар жиынтығы экономикалық игіліктер құрылып,
қызметтер көрсетіледі. Өзара байланысқан кәсіпорындар тобы - ... да ... ... ...... өнім шығаратын
кәсіпорындардың барлығын ... ірі жүйе ... ... Өндіріс
салалары одан да ірі жүйелерге – салааралық жүйеге ... ... ... ... жүйесі құрамына басқа да
элементтерді еңгізуі мүмкін: әлеуметтік-экономикалық ... ... ...... табиға экономикалық жүйелер);
техника-экономикалық жүйелер (салалық, салааралық, аудандық ... ... ... ... ... олар ... ... және басқару құрылымымен біріктірілген, тауар айырбастау арқылы
өзара байланысқан және әрқашан қарым-қатынаста болады.
Құрылымдық жағынан қарастырсақ, экономикалық жүйе ... ... ішкі ... ретінде орын алады. Сондықтан, ол түрлі
деңгейлерде адамдар, олардың ... ... ... ... ... ... ... құрылымын материалды және рухани игіліктерді
өндіру барысындағы ... ... ... яғни ... жиынтығы құрады.
Қандай да болсын экономикалық жүйеде қатынастардың екі түрін
ажыратады: адамдардың ... ... және ... ... ... Осыған сәйкес экономикалық жүйенің ірі екі жанама ... ... ... ... және өндірстік қатынастар.
Экономикалық жүенің құрылымын сипаттайтын басқа да ... ... ... ... ... және ... ... атты еңбегінде
Герасимовтың түсіндіру жолы өте қызықты болып келеді. Ол екі саланы ... ... ... және әлеуметтік-экономикалық адамдар қоғамы.
Материалды негіз – материалдық шарттардың, игіліктер мен заттардың
жиынтығы, яғни материалды игіліктердің ... ... ... ... материяның негізгі обьектілері ... ... ... мен ... осы ... басқа формасында өздерінің сұраныс
түрлілігін қамтамасыз ету үшін пайдаланылады.
Материалды негіз құрамына кіреді:
1. табиғи орта;
2. материалды өндірістің ... мен ... ... ... қабылдау саласы қорлары;
4. рухани және әлеуметтік өндіріс саласындағы материалды қорлар;
5. материалды игіліктерді жеке қолданудың қорлары;
Адамдардың әлеуметтік-экономикалық қоғамы өздерінің ... үшін ... мен ... ... осы ... және жеке немесе өндірістік тұтыну процесінде қолдану.
Герасимов ... ... ... жүйе – ... ... шарттары мен нәтижелерінің жиынтығы, сонымен қатар өндіріске,
игіліктерді айырбастауға, таратуға және ... ... ... ... ... деп ... жүйе – ... экономикалық қатынастардың және қоғамның
шаруашылық іс-әрекеті түрлерінің ... әрі ... ... ... Ол ... және ... қатынастардың және әлеуметтік
институттармен арнайы анықталған шеңберінде жұмыс істейді, негізгі ... ... ... игіліктер мен қызмет түрлеріне деген сұранысын
қамтамасыздандыру болып табылады.
Экономикалық жүйе түрлі деңгейлерде қарастырылып, анализденуі мүмкін:
фирма, ... және ... ... ... ... ... ... жалпы немесе бөлек буындарын жалғыз соған тән ... ... сай ... ... ... ... тағы да бір қасиеті ретінде оның ашық
немесе жабық болуы саналады. Егер ұлттық ... және оның ... ... ... ... ... онда мұндай
экономикалық жүйе ашық болып саналады. Ал, егер экономикалық жүйе ... ішкі ... ... жаңа ... сол елде ... жағдай жасалмаса (мүмкін болмаса), онда бұл жабық ... ... ... ... бір ... ... ... өмірді
реттеу формалары болып табылады. Олардың қатарына дәстүрлер, ... ... ... кіруі мүмкін. Экономикада жүйелердің ... ... ... онда бұл ... экономика болып табылады.
Экономикалық жүйені түрлерге бөлудің енді бір қасиеті ... ... ... Ол жеке немесе мемлекеттік, ал дәстүрлік ... ... ... ... ... басты, әрі билеуші формасы өндіріс және
тарату ... ... ... ... ... ... ... факторларына жүргізілетін жеке меншік;
2. Тәуелсіз кәсіпкерлік және таңдау принципін ұстану;
3. Экономикалық жүйенің қаатысушыларының ... ... ... ... ... шаруашылық субъектісі тәуекелге бара отырып, максимум табыс
алуға ... ... ... жеке өзі қабылдайды.
5. Экономикалық жүйеде көптеген жалғыз бір өнімді өндірушілер ... бар. ... ... ... ... жойылуы және оның
орнына басқа он шақты өндірушілердің келуі нарыққа ешқандай ісер ... ... ... ... және ... ... соншама тарап кеткен, оның кейбіреулері нарықтағы жағдайды ауыстыра
алатындай нақты экономикалық билігінен айырылып та қалған.
7. ... әрі ... ... ... ... ... ... тиімділкке жетуге болады және мына
принциптің билеуі қамтамасыздандырылады: минимум шығынмен максимум табыс.
Әкімшіл-әміршіл жүйенің ... ... ... Өндіріс өнімдеріне мемлекеттік меншік;
2. Шаруашылық шешімдерін экономикалық іс-әрекетті ... ... ... ... Мемлекеттік жоспарды орындау үшін кәсіпорындарды орталықтан қаражатпен
қамтамасыздандыру;
4. Мемлекеттік жоспарды орындау үшін кәсіпорындарды орталықтан ... ... ... түрлері жоқ, себебі жоспар арқылы ... үшін ... ... ... ... дәл ... - ... монополизмі пайда болады.
6. Нарықтық жүйенің ынталандыру және табыс алуға ... ... ... ... ... ерекше қасиеттері:
1. Дәстүрге, діни салттарға негізделген өндіріс, тарату және айырбас.
2. Әлеуметтік-экономикалық тоқырау анық көрінеді, өндіріс табыстары
тек бірнеше он ... ... ғана ... ... ... ... кенеттен шектелген, себебі ол дәстүрлік
қоғамның дамуына шын ... ... ... ... ... өсу екпіні өндіріс дамуының екпініне ... ... ... Ірі ... ... ... Оның ... соншама, мемлекеттер осы
экономикалық жүйесімен қала берсе, оны ешқашан өтей ... ... ... ... ... және ... қорғау
органдарының экономикада және сол мемлекеттің саясатында маңызы зор.
Аралас экономикалық жүйеде ... ... және ... ... ... алып, оларды біріктіреді, яғни нарық механизмі
мемлекттің ... ... ... жүргізіледі.
    Өмірде таза жоспарлау экономикасы жоқ және болға емес. КСРО-ның
және Шығыс ... ... ... ... ... кейбір ерекшелкітерін көруге болатын еді.
2. Экономикалық жүйедегі меншіктің рөлі.
Экономикалық іс-әрекет бар жерде әрқашан ... ... де ... ... экономикалық қатынастардың бүкіл жүйесінде кедздеседі,
олар адамды оның туғанынан бастап өліміне дейін қасында болады.
Меншік туралы толық түсінік беру үшін, оның ... ... ... ... ... ... жағына сәйкес) – экономикалық жүйенің
негізі, фундаменті болып табылады. Бекітілген меншік формаларының қасиетіне
экономикалық жүйенің тұтыну, ... ... ... ... болады.
Осылай, нарықтық экономикада жеке меншік басты, әрі маңызды рөл атақарады.
Екінщіден, ... ... ... ... олардың өндірістің
барлық факторларын қолдануға деген мүмкіндігі меншік қатынастарына ... ... ... ... ... ... ... Оның
формалары өндіріс тәсілдерінің өзгеруімен қатар алмасып отырады. Осы
алмасудың ең ... ... күші – бұл ... ... ... Осылай,
жалпы жеке және қоғамдық меншіктің ерекшеліктері ... ... ... толықтай суреттелген.
Төртіншіден, әрбір экономикалық жүйенің шеңберінде қандай да болсын
негізгі ... ... түрі ... да, осы ... басқа да формалардың
болуын (бұрыңғы экономикалық жүйеден қалған ескі формасы немесе жаңа меншік
формалары – жаңа ... ... ... ... ... ... ... меншік формаларының байланысы және қиылысуы қоғма дамуының
тарихына оң әсерін тигізеді.
Бесіншіден, белгілі бір меншік формаларынан басқаларына ауысу ... үшін ... ... ... жол ... ... өмір ... жалғасытыра алмайтын, жаңа қоғамға бейімделе
алмағандарды бірте-бірте сығу және сәйкес шарттарда өзінің ... ... ... ... келе ... саланы күшейту жүзеге асырылады.
Сонымен қатар, меншік формаларын өзгертудің революционды тәсілдері де бар,
мұндай ... жаңа ... ... ... ... мәжбүрлеп басады.
Осылай, марксизм теориясында өндіріс салаларына бөліп жеке меншікті
жою социалистік революцияның басты ... ... ... ... ... 1917 ... ... билікті алғаннан соң өнеркәсіпте, көлік
қатынасында, құрылыста, саудада жеке меншік түрлері толығымен жойлды.
Ауылдарды ұжымдастыру шаруалардың жеке ... ... ... ... ... ... жартылай мемлекеттік). Нәтижесінде
социалистік немесе қоғамдық (мемлекеттік немесе жартылай ... түрі ... ... басына келді.
Марксистік теорияның меншікті ... ... бір ... ... оның ... формасынан тұруында болған.
Батыс экономисттері мен заңгерлері меншік ... ... ... ... ... типтерге бөлудің бір принципі меншік формаларына
бөлу болып табылады. Осылай, ... мен ... ... ... ... ... жеке меншікпен, ал социализмді
қоғамдық меншікпен байланыстырады.
Капиталистік елдердің барлық экономикалық жүйесін Гэлбрейт екі ... ... етіп ...... және ... Жоспарлау
жүйесіне ол жаңа технологияларды өндіріске еңгізетін және ... ... ... алатын, қоғам мен мемлекет билігі бар ... ... Ол осы ... ... деп оның ... ... ... Осы біріккен ойды сақтаушы ретінде Гэлбрейт ірі
корпорацияларды есептейді. Бірақ ... ең ... ... ... фирманың өсімін атайды, ол жоспарланатын жүйенің, нәтижесінде
қоғамның да ең маңызды ... ... ... ... жүйеге Гэлбрейт тек
қана шағын фирмалар мен жеке кәсіпкерлерді кіргізген. Олар, автордың пікірі
бойныша, нарықтағы бағаның құрылуына да, ... ... да ... ... ... экономикалық қатынастардың негізгі бөлігі ... ... ... ... және ... ... экономикалық
жүйенің басқа да буындары ұсталып отыр.
3. Нарықтық экономиканың ерекшеліктері.
Таза капитализм немесе тәуелсіз бәсекелестік ... ... faire) ... ... жеке меншікпен және нарықтар жүйесін
және экономикалық ... ... және ... үшін ... ... Осындай жүйеде оның әрбір құрамдас қатысушысының
іс-әрекеті өзіндік, эгоисттік ... ғана ... ... частной собственностью на ресурсы и использованием
Ойлап қарасаңыз, әрбіреуі өзінің жеке ... ... ... әрі ... ... ... деген ой түсуі мүмкін. Бірақ, мынадай
көзқарастарды классикалық ... ... ... ... ... ... ... «Халықтардың байлығы» атты еңбегінде жауап қайтарады. ... ... ... ... тұжырымын айтты: тәуелсіз нарық
экономикасында бөлек индивидтар өзіндік, жеке ... ғана ... ... қолмен» жалпы қоғамның мүдделерін іске асыруға ... ... ... жеке ... деген ниет осындай
экономикалық ... ... ... атқарады.
Нарықтық жүйе механизмі арқылы жеке шешімдер мен ... ... ... отырады және бағытталады. Тауарлар мен ... ал ... ... негізінде ұсынылады, нәтижесінде
әрбір ресурсты немесе тауарды өткізетін біршама әрекеттенетін ... мен ... ... ... ... ... ... үлкен
аймақатарға тарап отырады.
Нарықтық экономикада ресурс иегерінің немесе тұтынушының жеке
тәуелсздігіне баса көктеп ... ... ... ... жүйеде
«өндіруші» өндірісті ұйымдастыру, нені өндіру, қандай мөлшерде өндіру,
қандай ... ... ... ... жалғыз өзі ғана шешеді.
Әрбір адам тұтынушы ретінде белгілі бір игіліктерге өзінің оң ... ... ... ... ... алатын бағасын беру арқылы
білдіреді. Сондықтан, баға ... ... ... ... ... да қоғамдық өндірістік ресурстарын осыларға
сәйкес ... ... ... сызбада еңбектің қандай салаларға
бағытталатыны көрсетілмеген – адамдар қай жерде еңбек еткісі ... ... ... экономикадағы игіліктер мен ресурстардың орналасуы
Таза капитализмді ... ... ... ... ... ... ... тұрақтылығына және толығымен
қамтылған жұмыс бастылыққа, ... ... ... ... ... ... ... Сондықтан, мына экономикалық жүйе ... ... ... және ... үкіметтің жүйеге
кірісуін қажет етпейді. Оның мәні мемлекеттік ... ... ... экономиканың жұмысының тиімділігін жойып тастауында. Сондықтан,
мемлекет рөлі тек жеке меншікті қорғаумен және ... ... ... ... ... ... ... ғана шектеледі.
Атап кетуге тұрарлық жайт, барлық талаптарға жауап бере алатын
экономикалық жүйе ешқашан ... және ... ... да жоқ. Бұны
капиталистік қоғамның ... ... ... экономиканың белгілі бір
идеалы ретінде қарастыра аламыз. Осындай идеалға көп ... XIX ... ... ... таяп ... ... ... Құрылымды және өркениетті жолдар.
Экономикалық әдебиеттерде экономикалық жүйелердің қоғамдық даумын
периодтау үшін көптеген ... ... ... ... олардың
арасындағы ең танымалысы құрылымды және өркениетті жолдар болып табылады.
Құрылымды және ... ... және ... ... ... жол өндіргіш күштердің дамуын экономикалық ... ... ... ... ретінде көрсетеді. Осы жолдың позияциясынан
экономикалық жүйелердің бес типін анықтайды:
1) алғашқықауымдық; 2) ... 3) ... ... 5) коммунистік.
Бірақ, дәстүрлі әдіспен тарих қоғамын бес буынды етіп бөлу көптеген
уақыттан бері қарама-қайшы пікірлерге жол ... ... ... топ
өте шамалы зерттелген, біз ол туралы аздаған мәліметтерді білеміз. Ол қоғам
бола алмаса оны қалай ... деп ... ... Құлиеленушілікті
заңдылықты және міндетті түрде қоғам деп санай алмаймыз. ... ... ... топ, ... және ... ... ... қоғамның дамуының міндетті кезеңдері емес деп есептелсе, онда
барлық дәстүрлі таризи құрылымды ... даму ... ... ... осы ... жүйемен басқа төрт құрылымды жүйе бәсекелестікке
түскен екен (бір нұсқасында ... ал ... ... ... ... үш ... бөліну де бар (алғашқы қауымдық
топ, құлиеленушілік және капитализм, немесе басқаша, құлиеленушілік ...... мен ... Есімізге түсірейік, Маркс екі ірі
әлеуметтік құрылым туралы ...... және ... ... экономикалық байланысының екі түрлі формасы билейді. Алғашқы
құрылым үшін таза жеке байланыстар, сондықтан ... ... ... тән. Екінші құрылымда ерекшеленген жеке ... және ... ... ... ... ... өздерінің дамуында түрлі кезеңдерді бастан кешіреді.
Басқаша айтқанда, ... ... ... ... ... ... даму ... кейбір элементтерін қайталайды. Шынымен, феодализм
ұзақ уақыт бойы құлиеленушіліктің кейбір анық ерекшеліктерін сақтап қалған.
Капитализм (егер ... ... ... ... ... ... айтылса)
өзіндік негізінде дамып алуы үшін алғашында, құлиеленушілік ... ... ... ... ... ... ... келесі құрылымдардың қасиеттері ағымдағының
шеңберінде ... ... өте ... ... да ... қатынастары әлі де өсір сүріп келеді. Осы ... ... ... олар ... ... ... формаларын
жойып ауыстырған жоқ, олардың іс-әрекеті ... ... ... ... сығып тастады. Мәселен, кейбір капиталистік
елдерде феодалдық қатынастар да орын алады, бірақ оның ... зор ... жүйе ... ... сфераға әлдеқашан ауысып кеткен екен.
Соңғы жылдарда ... ... ... жаңа ... ... мен ... ... болуымен қатар жүреді.
Әлеуметтік-экономикалық ... ... ... кейде
революционды өзгерістерді жаңа жолмен түсіндіру, зерттеу қажеттілігі аса
зор. Осы эволюция бес сатылы ... ... анық ... ... жол, көп ... ... концепциясына балама ретінде
қарастырылады.
Өркениетті ... ... ... бұрын, алдымен өркениет
деген не, өркениеттің құрылымнан ерекшеліктерін анықтау керек. ... ... ... ... ... көп жағдайда өркениет тек
қоғамның ... ... ... мәдениетте-психологиялық)
дамуындағы жалғыз бір анықталған заманды айтқанда ... ... ... өркениеттің мынадай түрлерін ажыратады:
локальді, ерекше және әлемдік, постиндустриялды, индустрилануға дейінгі,
индустрилды, батыс-христиандық, еуропалық, техногендік, капиталистік.
Осы мағынада өркениет және ... ... ... ... ... ... түсініктер болып табылады. Өркениет, ... ... ... ... негізді және экономикалық, саяси,
заңды, мәдени, діни және басқа да адамзат қарым-қатынасының ... ... ... тарихи даму кезеңдеріне байланысты) еңгізеді.
Бірақ, өркениеттің одан да маңыздырақ мағынасы бар: біз ... ... онда ... ... ... ... деп есептеуге
болады, бірақ түрлі қоғамдардың даму ... осы ... ... ... рөлі ... діни ... саяси, немесе экономикалық) бірдей
болмауы да мүмкін еді. Бірақ мұнда қатаң детерминация мен тәелділік ... ... біз ... ... ... ... ... Осы өркениеттерді адам өзінің тарихында бастан кешірген және
онда қазіргі уақытта да өмір сүруі мүмкін ... ... ... тым қатаң конструкцияны ұсынады: ... ... ... ... ... ... өндіргіш күштер және ... ... ... ие болаған. Оның үстінде ... ... ... ... ... ... ... тежеуі мүмкін, бірақ өзгерістердің негізгі қозғаушы күші өндіріс
тәсілі, қоғамдық материалды негіз ... ... ... ... ... қозғаушы күштің негізін топтар, жік, ... ... ... ішкі ... ... ... нақты көзіне
айналдырады. Осыдан бес құрылым және онымен байланысты ... ... ... ... ... ... ... өркениеьпен
тұжырымдалады, оның анықтамасын беру жолы екіге бөлінуі мүмкін. Біріншіден,
әлемдік өркениет түрлі қоғамдардың ерекшеліктерінің жиынтығы, ал ... тек ... ... ... келе ... мемлекетте ғана жинақаталған.
Алғашқы жағдайда әлемдік өркениет барлық, түрлі қоғамның механикалық түрде
бірлігін, ал екіншісінде ол ... ... пен ... ынтасы арқылы
алға жылжиды.
Әлемдік өркениет ұғымын түсіндіруінің таңдалған тұжырымына байланысты
болады. Өркениетті жол, егер оны ... және ... ... ... оның ... мынадай болады:
— Түрлі қоғамдардың, соның ішінде капиталистік және ... ... ... анықтау.
— Біріңғай өркениеттің болуын түсіндіру және социализс ... ... ... ... ... ... өмір ... жалғандығын және социализмді жалғыз
әлемдік өркениет етіп жариялау. Осы шеңберде екі ... ... ...
гиперортодоксальді, мұнда батыс қоғамның дамуы «адамзаттың даму жолынан»
ауытқу ретінде қарастырылады және ... - ... тек, ... ... ... ... Социализмді жоққа шығару және капитализмді соңғы кезде ең дамыған
өркениет ретінде жариялау. Әкімшіл-әміршіл жүйемен жүргізілетін социализм
идеясын ... және ... деп ... ... екі соңғы жолдан практикалық қорытынды ... ... ... ... және елімізге өркениеттілік өлшемі бойынша
қандай баға берілетініне қарамастан, мемлекеттің негізгі мақсаты – ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Осы қорытындыға ешкім қарама-қайшы пікірлер айтпайды. ... ... ... ойды ... ... да ... тұжырымға келеді.
Сіздердің түсінігініз толығымен қалыптасуы үшін, ... ... ... жалпыадамдық болып тұжырымдалуы мүмкін екендігін есімізге
түсірейік. Сыртқы ... ... ... ... ... ... ... мойындау арқылы құрылымдық жолды жоққа шығаруға
болмайды. Олардың бір-біріне тәуелділігі ... ... ... жолдың негізіне байланысты. «Өркениет» ... ... ... ... дамуын жан-жақты сипаттайды. ... ... ...... ... ... жолы деп айтуға
болады. Шынымен, құрылымдық ... көп ... бойы ... ... ... ... ол әлсіз болып келеді.
Қарастырылған жолдардың негізінде мынадай қорытындыға келуге болады:
құрылымдық жол экономикалық жүйеде назарын меншік ... ... ... ... ... аударады.
Құрылымдық жол тарихи дамуда заңды ... ... ... өндірістің бес тәсілін (алғаш қауымдық, құлиеленушілік,
феодалды, ... және ... ... ... Ол ... негізделген: қоғамдық өндірістегі маңызды рөл тікелей өндіріс
процесіне немесе өндіріс тәсіліне берілген.
Өркениетті жол аса зор ... ... ... ... ... және ... процесстердің
даму бағытына аударады.
Өркенитетті жол капиталистік экономиканың эволюциясын, оның
құрылымының өзгерістерін, ... мен ... ... ... ... ... Осы жол капитализмнің ... ... ... ... береді.
2.1 Экономикалық жүйелер тиімділігінің салыстырмалы талдауы
Әрбір экономикалық жүйеде экономиканың басты үш мәселесі шаруашылық
жүргізу процесінде түрліше ... ... ... ... ... ... сәйкес болуын көздейді.
Экономикалық өмірдегі шығындар мен нәтижелер әр түрлі. Тиімділіктің
мынадай түрлері ажыратылып жүр:
А) ... ... ... мұнда нәтиже өндіріс
факторларының бірімен: еңбек, ... ... ... өнімділігі,
қор қайтымы, материал қайтымы) қатынасады (соотношения)
Ә) Жалпы тиімділік, мұнда нәтиже жалпы ... ... ... ... ... жүйені жұмыс істетудің шығыны (издержки)
да ажыратылып жүр. Кез-келген экономикалық процесс ... ... ... ... ... ... асырылуы трансакциялық шығынмен
байланысты.
Трансакциялық шығындар – айырбас саласындағы, спецификациямен және
меншік құқығының ... ... ... ... ... ... ... трансакциялық шығындар көлемі соғұрлым кіші
болады.
Экономикалық жүйе элементтерінің экономикалық ықпал етуі институттар
көмегімен жүзеге асырылады.
Экономикалық жүйенің қызмет етуіндегі мемлекеттің ... ... ... ... экономиканы қажетті ақша мөлшерімен қамтамасыз ету;
2. сыртқы жағымсыз әсерлерді реттеу;
3. қоғамдық игіліктерге деген қажеттіліктерді қанағаттандыру.
Жоғарыда аталған функциялар ... ... ... ... ... ең ... ... (максимумы) және нақты (реалды) нарықтық
экономикада істеп жүргенінің ең кіші ... ... ... ... ... және олардың қазіргі
таңдағы сипаттамасы.
3.1 Индустриялды қоғам теориясы.
«Индустриялды қоғам» теоориясы ХХ ғасырдың 40-шы ... ... Оның ... ... адам ... ... экономисті П. Дракерді
есептеуге болады, оның осы тақырыптарға арналған бірнеше еңбектер бар:
"Индустриялды адамның ... (1942), ... ... ... ... (1949) және т.б.
XIX ғасырдың капиталистік қоғамын Дракер «индустрилдануға дейіңгі»
деп атайды. Ол индустриялды қоғамның пайда ... ... ... және өсуі ... яғни ХХ ... ... ... "Тәуелсіз индустриялды қоғам" деген келесі
элементтердің жиынтығы болып ... Ірі ... ... ... ... қатар автоматтандырылған жалпы қоғамдық өндіріс;
2) Елдің шаруашылықтарын автономиялы кәсіпкерліктерге бөлу ... жеке ... ... ... қолына кәсіпорынды басқаруды толығымен жинақтау;
4) түрлі шаруашылық бірліктерінің және салалардың ... ... ... ол ... және айырбас реттеушісі қызметін атқарады.
50-інші жылдары индустриялды қоғамның теориясы кең ... ... әрі ... нұсқасын американ әлеуметтанушысы мен
экономисті У. Ростоу, француз ... ... және ... ... ... алады.
"Экономиканың дамуының кезеңдері" У. Ростоу. 1960 жылы дүниеге келген
Ростоу кітабы дәл осылай аталған. Мұндағы автордың негізгі ойы – ... ... ... ... іліміне өзінің концепциясын қарама-қайшы етіп
қою болып табылады. Маркстік қоғамды бес тарихи құрылымға бөлуіне қарсы ... ... ... ... бес ... ... ... қоғам;
2) Кенеттен дамуға арналған алғышарттар;
3) Кенеттен даму;
4) Кәмелеттік деңгейге көтерілу;
5) жалпықоғамдық жоғары деңгейлі тұтыну кезеңі.
Ростоу бойынша, дәстүрлі ... ... ... ... бір ... ... ... ішкі өнімнің өте аздығы, өндірістегі
ауыл шаруашылығының үлес ... ... ... әлеуметтік
құрылымымен және саяси ... ... ... ... ... - ... ғылыми жаңалықтардың еңуімен, ұлттық және
әлемдік нарықтың кеңейтілуімен, капиталдың жинақталуымен, жаңа кәсіпкерлер
типті ... ... ... және ... ... - ... Ол ... және аул шаруашылығының техникалық
деңгейінің кенеттен артуы, жалпы шаруашылыққа бағытталған капитал
құрылуымен ... ... саны ... ... мен жаңа ... өсе ... ... Ростоу бойынша, Батыс Еуропа экономикалық дамудың
төртінші ... ... ... ... деп ... Оған ... ... шаруашылығы әлемдік шаруашылықтың бір бөлігі болады. Ұлттық
табыстың 10-20% ... ... ... өнім ... ... ... түседі. Көмір, металлургия өнеркәсібінен, ауыр өнеркәсіптен гөрі
өндіріс станок құрастыру, химиялық және элекрқаутын өндіруге ауады.
Бесінші ...... ... ... ... ... ... толығымен жеке тұтынуға арналған қазіргі таңдағы ... ... ... ... табыс алуға ынта, капиталды
жинақтау, ... ... ... ... ... ... Экономикалық жүйе деп күрделі, экономикалық қатынастардың және
шаруашылық ... ... ... ... Оның ... ету
формасын әлеуметтік институттар және әлеуметтік пен өндірістік қатынастар
анықтайды, мақсаты қоғамның материалды ... ... ... ... қамтамасыз ету болады.
Экономикалық жүйенің негізінде жатқан меншік формаларына байланысты
экономикалық жүйенің келесі типтерін атап ... ... ... коммунистік әкімшіл-әміршіл, аралас.
Ең тиімді экономикалық жүйе – нарықтық экономикалық жүйе болып
табылады. Бірақ, осындай жүйе ... таза ... ... ... ... ... алғанда, XX ғасырдың екінші жартысының бірнеше онжылдықтарының
өтуімен көптеген елдердің экономикасы осы жүйеге біршама ... ... ... ... негізінде мынадай қорытындыға келуімізге
болады: құрылымдық жол экономикалық жүйедегі меншік формаларына ... ... ... көңіл бөледі.
Құрылымдық жол қоғамның тарихи дамуында заңды қадамдарды анықтауға,
қоғамдық өндірісте маңызды рөл ... ... ... ... ... деген тұжырымға сүйене отырып, материалды өндірістің бес ... ... ... ... капиталисттік және
коммунистік) мүмкіндік берді.
Өркениетті жол аса үлкен назарын жалпы адамдық ... ... ... ... және экономикалық процесстердің даму
бағытына аударады.
Өркениетті жол капиталисттік экономиканың ... ... ... ... мен ... анализдеу қажеттілігін
білдіреді. Осы жол капитализм эволюциясының жаңа концепциясын ... оның ... ... ... өзгертуге жол ашады.
3. «Индустриялды қоғам» теориясы XX ғасырдың 40 жылдары пайда ... ... ... американ экономисті П. Дракер болады.
50-ші жылдары бұл теория кең етек жаяды, бірақ нақтыланған, әрі
толықтырылған үлгісін У. Ростоу, ... Р. ... Дж. ... ... ... ... қатар, «постиндустриялды қоғам»
концепциясы да кең таралды, оның негізін З. Бжезинский, Д. Белл, Э. Тоффлер
салған. Қоғам дамуын «сатылардың ... ... ... ... осы
теорияны жақтаушылар берілген қоғамның құрылуын ауыл шаруашылығы, өнеркәсіп
және қызмет көрсету сферасынан кейінгі «төртінші», яғни ... ... ... ... ... ... еңбек, индустриялды қоғамның негізі ретінде постиндустриялды қоғамда
ақпарат пен ... өз ... ... ... ... революциялық
түрдегі іс-әрекеті берілген қоғамда топтар әлеуметтік дифференциялданбаған
қоғамдастықтармен ауыстырылады
4. Мынадай қорытындыға келуге болады: үкіметтің ... ... ... ... 5 ... жеке ... ... ғана шектелді,
мемлекеттік шығындардың ішкі ... ... ... ... ... саясаттың әсерінен емес, микродеңгейлі ... ... ... ... жатырған экономикалық саясат
нәтижесінде экономиканың барлық салалары дамып жатыр
Қазақстанның қазіргі таңдағы экономикалық жүйесі жеке меншік ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан экономикасы жалпы ішкі өнім көрсеткіші бойынша
алдыңғы қатарда болып есептеледі. Мемлекеттің ... ... ... үлес ... ... Орталық Азия мемлекттерін қоса
алғаннан да асып түседі.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1. Белл Д. Таяп келе ... ... ... Әлеуметтік болжаудың
тәжірибесі. – М., 1999 жыл.
2. Герасимов В.Г. Экономикалық ... ... ... ... ... ... ... Д.К. Жаңа индустриялды қоғам. – М., 1969 жыл
4. ... Дж. ... ... және ... ... ... ... Готовский А.В. Экономикалық ... ... ... ... және
реформалау перспектиалары // Экономистре клубының тоқсандық ... ... ... П.В. Әлемдік экономиканың даму прспективалары: Жұмыс материалы
№1 қаңтар, 2000 ... ... Л., ТМД ... ... жүйесі: марксизмнің эмперикалық
кейнсианствоға өтуі ... ... ... .-№3, 2000 ... Зеленкевич М.Л., Костина Т.А. Меншік және бәсекелстік жетістіктерін
құрудың монетарлы механизмдері // Қазақстан банктері -№22. ... ... ... ... ... ... // Шпалтаков В.П.
редакциясымен –М., 2001 жыл ... ... ... ... Оқу ... // Г.А. ... жалпы
редакциясымен. Мн.: ООО”Жаңа білім”, 2000 жыл.
11. Иноземцев В.Л. Бұзылған өркениет: ... ... ... революцияның мүмкін болатын нәтижелері // А.И. ...... ... ... Иноземцев В.Л. Қоғамдық құрылым теориясына келсек... – М., 1995 жыл.
13.Иноземцев В.Л. Посиндустриялды қоғамдағы меншік…// ... ... 2000 ... ... Я. ... жүйе. Коммунизмнің саяси экономикасы -М., 2000
жыл.
15. Лобкович Э.И. Қоғамның ... ... . // БДЭУ ... 1995 ... ... К.Р., Брю С.Л. ... ... мәселелер және саясат:
2 бөлімі бар т. Т.1: Алғашқысы. - М.: ... ... 2000 ... ... К, және ... Ф., Т.19
18. Макаев Е.О.. Әлемдегі жекешелендіру процесін бағалау // БДЭУ ... ... ... И. ... ... ... жолы ... // МэиМО,
1991, №5
20. ТМД елдерінің әлеуметтік-экономикалық дамуындағы ... ... ... ... -№2. 2000 ... ТМД ... әлеуметтік-экономикалық дамуындағы негізгі бағыттар
(2001 – 2005 жж.) ,Мн. ... ... ... ... . // Баликоевтің редациясымен - М.,1999
жыл.
23. Саяси экономика // ... ... ... ...... ... ... Е.Ю. Мемлекеттік баға саясатының дамуы // Экономисттер клубының
тоқсандық бюллетені, 2000 жыл, ... ... В.В. ... ... меншіктің рөлі. – М.: БГЭУ, 1998
26. Қазіргі таңдағы ... ... ... Д.У. ... жалпы
редакциясымен. – М.: ИНФРА-М, 1997 жыл.
27. Студенцов В. Экономикалық жүйені қарастыруда өркениетті ... ... 1991, ... ... ... ториясы: Оқу құралы: И.М. Лемешевскийдің ... –М:, ... ... энциклопедиясы – М.,1970, 5-ші том.
30. Харвей Дж. Экономиканы зерттейміз: ... ... ... // ... ... – М.: ... ЮНИТИ, 1997 жыл.
31. Черняк В.К. Экономикалық дамудың құрылымы. - Киев, 1981 ж.
32. ... ... ... ... ... оқу құралы ... ... –М.: БЕК ... ... ... ... ... курс: // Плотницкий М.И. редакциясымен, ... ... 2000 ... ... Экономикалық жоғары оқу орындарына арналған оқу құралы//
А.Г. Грязнова редакциясымен- М.,2001
35. ... ... // Л.И. ... ... ... «Экономика», Ран. –М: 1999 жыл.
36. Экономикалық теория: Оқулық //Н.И. Базылев, С.П. ... ... ... БГЭУ, 2001
39. Marshall. Principles of Economics. Vol. 1L., 1961
40. Maslow A.H. ... and ... N.Y. 1970

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 25 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Тарихи романдардың басты идеялық-көркемдік ерекшелігі. Қ.Жұмаділовтің "Дарабоз" романына, Шерхан Мұртазаның "Ай мен Айша" роман-диологиясына, А.Кемелбайдың "Қоңыр қаз" шығармасына әдеби талдау (образдар жүйесі, портреттер, мінездеу, жазушының көркемдік стилі, тіл айшығы14 бет
Адамзат қоғамының дамуы7 бет
Ислам және өркениет5 бет
Мен ұстазбын (эссе)2 бет
Мұхтар Шаханов поэзиясындағы рухани-адамгершілік құндылықтар7 бет
Мұхтар Шаханов өмір жолының кезекті кестесі3 бет
Мәдени мұра бағдарламасы арқылы ұлттық-мәдени құндылықтарды білім мазмұнында дамыту5 бет
Мәдениет пен өркениет туралы9 бет
Мәдениет философиясы12 бет
Экономика жүйесін дамыту үшін қажетті алғы шарттар мен жағдайлар7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь