Акустикалық ластану

1) Кіріспе бөлім
Акустикалық ластану туралы жалпы түсінік.

2) Негізгі бөлім:
а) Акустикалық ластанудың шығу көздері.
ә) Акустикалық ластанудың түрлері.
б) Акустикалық ластанудың адам ағзасына әсері .

3) Қорытынды
Акустикалық ластанудан қорғану жолдары.

4) )Қолданылған әдебиеттер.
Шу,діріл, магнит өрістері және басқа физикалық әсерлер шартты түрде адамды қоршаған ортаның акустикалық ластануына жатады.Бірінші кезекте акустикалық ластанудың сер тигізетін объектісі болып адам және оның денсаулығы саналады .
Адамзат барлық уақытта дыбыс пен шу дүниесіне өмір сүріп келе жатыр.Адам құлағы кабылдайтын сыртқы ортаның механикалық теңселуін дыбыс деп атайды.Естілетін дыбыс 16 Гц -20 Гц,инфрадыбыс – 16 Гц – тен төмен, ультрадыбыс – 21 кГц- 1ГГц. Инфрадыбыс пен ультрадыбыс адмның құлағы қабылдамайтын дыбыстарға жатады.
Ультрадыбыстың жиілік диапозоны – төменгі жиілікті жне жоғарғы жиілікті болып бөлінеді.Ультрадыбыстарды газдар сұйықтарымен салыстырғанда бірнеше ес жақсы сіңіре алады.Мысалы, ауада ультрадыбыстың сіңу коэффициенті сумен салыстырғанда 1000 есе жоғоры. Ультрадыбыс өнеркәсіпте тексеру-өлшеу мақсатында қолданылады,сонымен қатар әртүрлі технологиялық процестерді жүргізуге жне күшейтүге.Ультрадыбыс диффузия процестерін ерітуді және химияық реакцияларын жылдамдатуға да пайдаланылады.
Ультрадыбыстың басқа сияқты адам ағзасына тигізетін зиянды әсері бар.Ол нерв жүйесінің бұзылуына, тамырдағы қысым мөлшерінің , қанныңқұрамы мен қасиетінің өзгеруіне себебін тигізеді.Ультрадыбыс ауа немесе сұйық және қатты орта арқылы өтеді. Адам организіміне түйіскен байланыс арқылы өткен ультрадыбыс өте қауіпті келеді.
1) Ақбасова А.Ж., Саинова Г.Ә. «Экология». Алматы.- 2003.

2) Оспанова Г.С., Бозшатаева Г.Т. «Экология». Алматы.- 2002.

3) Колумбаева С.Ж., Бильдебаева Р.М. «Общая экология». Алматы.-2005.
        
        Жоспар
1) Кіріспе бөлім
Акустикалық ластану туралы жалпы түсінік.
2) Негізгі бөлім:
а) Акустикалық ластанудың шығу көздері.
ә) ... ... ... ... ... адам ағзасына әсері .
3) Қорытынды
Акустикалық ластанудан қорғану жолдары.
4) )Қолданылған әдебиеттер.
Акустикалық ластану
Шу,діріл, магнит өрістері және басқа физикалық әсерлер ... ... ... ... акустикалық ластануына жатады.Бірінші кезекте
акустикалық ластанудың сер тигізетін объектісі болып адам және оның
денсаулығы саналады .
Адамзат барлық ... ... пен шу ... өмір ... ... ... кабылдайтын сыртқы ортаның механикалық теңселуін дыбыс
деп атайды.Естілетін дыбыс 16 Гц -20 Гц,инфрадыбыс – 16 Гц – тен төмен,
ультрадыбыс – 21 кГц- 1ГГц. ... пен ... ... ... ... жатады.
Ультрадыбыстың жиілік диапозоны – төменгі жиілікті жне жоғарғы
жиілікті болып ... ... ... ... ес ... ... ... ауада ультрадыбыстың сіңу
коэффициенті сумен салыстырғанда 1000 есе жоғоры. Ультрадыбыс өнеркәсіпте
тексеру-өлшеу мақсатында қолданылады,сонымен қатар әртүрлі технологиялық
процестерді жүргізуге жне күшейтүге.Ультрадыбыс диффузия процестерін
ерітуді және ... ... ... да ... ... ... адам ағзасына тигізетін зиянды әсері
бар.Ол нерв жүйесінің бұзылуына, тамырдағы қысым мөлшерінің , ... ... ... ... ... ауа ... ... және
қатты орта арқылы өтеді. Адам организіміне түйіскен байланыс арқылы өткен
ультрадыбыс өте қауіпті келеді.
Қатты үздіксіз дыбыстарды шу дейді. Шу адамзаттың өмір
серігі.Деңгейіне ... шу ... ... және ... әсер тигізеді. Табиғи
нәзік шулар – жапырақтың сылдыры , өзен ағысының дыбысы , құстар әні , жне
т.б. адамға ... ... ... нерв ... ... емдеуге
қолданады.Ал қатты шулардың пацда болуы адамдардың есту қабілеттерінің
төмендеуіне жне әр түрлі нерв жүйе ауруларының көбеюіне себеп болады.
Ұзаққа ... ... ... ... , ... ... істеу қабілеттерін
бұзады және нерв клеткаларын тоздырады. Нервтік жүйе клеткаларының
әлсіреуіне байланысты бүкіл ағзаның жұмыс істеу қабілеті ... , ... ... ... орын ... Қатты шулар тек адамдарға ғана
емес өсімдіктер мен жануарлар леміне де қолйсыз әсерін тигізеді.
Әр турлі механикалық , аэродинамикалық және электр магниттік
құбылыстар ... ... ... себеп. Машиналар мен механизмдер жұмыс
істегенде олрдың бөлшектері бір-біріне ... мен ... ... ... қолданылатын соғылысу процестерінің нөтижесінде шудың
механикалық түрі орын алады. Аэродинамиалық және гидродинамикалық шулар
газдар мен сұйықтар ... ... ... Ал ... ... шулар әр түрлі
электрлік қондырғылардың жұмыс істегенінде жарыса қабаттаса шығады.
Шу деңгейі дыбыстық қысыммен өлшенеді ,өлшем бірлігі ... ... ... ... ... ... ... бегіленеді. Шудың мөлшері 20-30
дБ-ге дейін болса ол адам ағзасына зиянын тигізьейді. 130 дБ шамасындағы шу
адамға қолайсыз сер ... Шу 150 дБ аса , оны ағза ... ... ... ... 80 ... қатты шу есірткі секілді әсер етіп , адам масаяды. Қазіргі
электр музыкаға елігушіліктің бір ... ... осы ... ... ... , оның шуы уырсындыратн шектен асып , 130 дБ- ге ... ... 30-40 дБА ... шу ... ... ... ... көзден шығатын шу деңгейі әр турлі : жапырық сылдыры мен ... ... ... ... 20 дБ, ... баяу сөйлескенде 40-45 дБ
, қатты сөйлегенде 60-70 дБ , ... 70-80 ... ... ... дБ , ... , автокөлік жне басқа көліктердікі 80-100 дБ , өндірістегі
зат үгітетшн агрегаттық 100 дБ , күн ... 130 дБ , ... 150 дБ ... , космотық ракеталардікі 175 дБ шамасында. Қаладағы
тіршілікке шудың негізгі көзі – ... ... ... ... ... үлкен қаларда шу деңгейі жоғарылай түсуде.
Дүние жүзінде ең шулы қалаға Рио-де- ... ... ... шу ... 80 дБ ... Шулы ... ... Египет
астанасы Каир да кіреді. Оның негізгі көшелерінде шу күші кейбір кезде 100
дБ- ге дейін жетеді.
Әр адамның шуды ... ... әр ... , ол ... ... , ... , денсаулығына байланысты. Күннен күнге техниканың дамуына
байланысты ... шу ... ... , адамды үйде де , өндіріс
мекемелерінде е жиі мазалауда. Сондықтан шу ... ... ... ... мселелердің біріне айналып отыр. У сияқты шу әсері адамға белгілі
бір із қалдырады.
Өндірістік шудан қорғану үшін шусыз технологиялық ... , ... пен ... ... , шуды ... ... асфальттан жол
қаптамасын жасау , құрылыстарда дыбыс сіңіргіш материалдарды қолдану ... ... ... ... , шулы ... елді мекендерден сыртқа
қарай шығару , шуға қарсы арнаулы экрандар құрастыру ... ... ... ең тиімді әдіс – шу шығаратын көздің
тікелей өзінде оның күшін төмендету. Шу ... ... (L) ... ... :
L= 10 ... ... түрі ... жолдармен : машиналар мен
механизмдердің конструкцияларын жақсарту , металдан жасаған бөлшектерді
пластмассаға ауыстыру , соғылу процесіне ... ... ... ауыстыру , қатты дыбыс шығаратын тісті дөңгелектерді
басқа түрлерге , бір- ... ... ... ... ... ... ... және гидродинамикалық шуларды азайту үшін негізінде
газдың немесе судың кедергілерді айнала ... ... ... ... ... ... , сұйықтарды айдайтын насостардың
оптималдық ражимін табу т.б көптеген ұсыныстар жасалды. ... , ... ... ... , ... ... ... шулармен куресу үшін электрлік машиналардағы
бөліктердің айналуын теңестіру , электрлік қозғалтқыш щеткасын қысылып
жабысып тұратын етіп орнату және ... ... ... ... шудың белгілі бағыты болатын
болса , онда шу деңгейін төмендету үшін қолданылатын әдістің бірі ... ... ... ... табылады.
Шудың таралу жолын қорғайтын бқгет жасау арқылы да оны
төмендетуге болады. Бөгеттің шуды төмендететін қабілеттілігінің шамасын (R,
дБ) есептеуге ... ... lg 1/r ... ... ... шуды жекелендіретін қабілеттің іс жүзінде
келесі формуланы қолданумен табылады:
R= 20 lg (mf) – 47.5 ,
Дыбысты жекелендіріп ... ... ... ... ... , ... , ... блоктарды , ағаш , шыныны қолдануға
болады.
Адам денсаулығына қолайсыз әсер ... ... ... да ... болады. Инфрадыбыс жер қозғалғанда , дауыл
көтерілгенде , теңіз дауылдары ... ... ... . ... ... ... ... , турбина дизель қозғалтқыштары ,
электровоздар , кондиционерлік жүйелер , желдеткіштер және әр түрлі
механизмдер жатады. Адам физиологиясына әсерін тигізетін дыбыс ... ... Гц ... ... ... ... инфрадыбыстар су және жер қыртысы
арқылы алшақтығы айтарлықтай алыс жерге таралады. Осы сбепке ... ... ... ... мен бауырымен жорғалаушылардың көптеген түрлері
мазасызданады. Оның басталуынан бірнеше сағат бұрын олар ... ... , ... жер ... талпынады.
Инфрадыбыс қай жолмен пайда болса да тірі ... ... ... Мысалы , қала көліктері жұмыс істегенде орын алатын жиілігі
төмен инфрадыбыс теңселуі адамдардың жүйкесін тоздырып , әр ... ... ... қабілетіне кері әсер етеді.
Инфрадыбыстан қорғану үшін шудан сақтануға ... ... ... әдістер пайдалану жатады. Мысалы , инфрадыбыс деңгейі көзден шығар
кезінде тұншықтырғыштарды пайдалану арқылы төмендетіледі. Сонымен қатар
кейбір шуды бәсендететін жекелендіру немесе ... ... ... ... ... Ең тиімді ұтымды жол – дыбыс шығатын көзбен күресу.
Діріл – ортаның физикалық ластануының бір түрі . Ол айнымалы
қысымның механикалық көзінен ... ... ... ... ... ... ... тербелмелі процесс.
Адамға әсер ету жолына байланысты діріл 2 түрге бөлінеді:
1) жалпы , ло отырған немесе түрегеп тұрған адамның денесіне ... жер ... ... ... , ... ... адамның қолы немесе аяғы арқылы денеге
өтетін.
Діріл биологиялық активтігі жоғары факторлардың бірі.Шуылмен ластану
сияқты діріл децибелмен , ... ... ... ... . Дірілдің
амплитудасы мен жиілігінің маңызы зор. Себебі 6-7Гц тең резонанстық ... ... ... етіп ... мен басына әсерін тигізеді. Жиілігі
төмен діріл адам ... ... ... ... көмірсулардың
алмасуын, қанның биохимиялық көрсеткіштерін өзгертеді, бұл белоктық,
ферментативтік, ... ... ... пен холестериндік алмасды бұзады.
Жұмыс барысында ұзақ уақыт дірілдің әсерінде болған адам әр түрлі
кәсіптік ауруға ұшырайды, ... ... ... ... ... нерв ... ауруына , гипертония, діріл ауруына шалдықтырады. Кәсіптік
аурулардың ішінде діріл ауруының алатын орны ерекше , осы аурумен ... ... ... , ... ... , тау-кен өнеркәсіптерінде
, көлік саласында жне ауыл шаруашылығында істейтін жұмысшылар. Діріл
жиілігі 16-20 Гц ... ... ... ... ... жағдай туады.
Діріл жылдамдығының қабылданатын мөлшері 10-14 м/с деңгейінде , ал 1 м/с
ауру сезіле бастайды. Діріл ұзақ уақыт әсер ... ... ... ... ... ортаға қолайсыз әсер ететін факторға жылулық
ластануды да жатқызуға ... ... ... ... ... ортаға
жылу-энегетиклық кешендерінен мұнай өндіру саласында қосалқы газдары
жаққанда бөлінген, мұнай-химия кәсіпорындарының газ ... және ... ... әрекеттерінен бөлініп шыққан жылумен ауаның, судың,
топырақтың жылынуы.
Қолданылған әдебиеттер:
1) Ақбасова А.Ж., Саинова Г.Ә. «Экология». Алматы.- 2003.
2) ... Г.С., ... Г.Т. ... ... 2002.
3) Колумбаева С.Ж., Бильдебаева Р.М. «Общая экология». Алматы.-2005.

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Аспалы төбе технологиясы8 бет
Дыбыстық технологиялардың компьютерлік құралдары40 бет
Жылу және дыбыс изоляциялық материалдар12 бет
Конструкциялардың техникалық жағдайын акустикалық әдіспен анықтау, қолданылатын құралдар5 бет
Шуды төмендетудің құрылыс – акустикалық әдісі7 бет
Шуды төмендетудің құрылыс – акустикалық әдісі туралы5 бет
Ғимараттармен имараттардың техникалық жағдайын сынаудың акустикалық бағалануы4 бет
Қазіргі қазақ тілі фонетикасы пәнінің зерттелу жайы3 бет
Өндірістік ғимараттарда шуды төмендетудің құрылыс – акустикалық әдісі4 бет
Өндірістік ғимараттарда шуды төмендетудің құрылыс – акустикалық әдісі жайлы мәлімет9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь