Валюталық реттеу және валюталық бақылау

1. Валюталық реттеу және валюталық бақылау
2. Валюталық реттеу және бақылау мақсаттары мен мiндеттерi
3. Валюталық реттеудiң әдiстерi
4. Валюталық шектеулер
Валюта – мемлекеттердiң заңды төлем құралы ретiнде немесе оны қолма-қол және қолма-қол жасамайтын нысандардағы, банкноттар, қазынашылық билеттер мен металл ақша, оның iшiнде қымбат металдардан жасалған ақша түрiндегi (айналыстан алынған немесе алынатын, бiрақ айналыста жүрген ақша белгiлерiне айырбастауға жататындарын қосқанда) ресми стандарттар ретiнде қабылданған ақша бiрлiктерi, сондай-ақ шоттардағы, оның iшiнде халықаралық ақша немесе есеп айырысу бiрлiктерiндегi қаражат.
Ұлттық валюта - Қазақстан Республикасының валютасы.
Шетелдiк валюта – шет мемлекеттерiнiң валютасы.
Валюталық құндылықтарға:
 шетел валютасы;
 номиналы шетел валютасында көрсетiлген бағалы қағаздар және төлем құжаттары;
 тазартылған құйма алтын;
 ұлттық валюта, резиденттер мен резидент еместер арасында олармен операциялар жасалған жағдайда, номиналы ұлттық валютада көрсетiлген баҚалы қаҚаздар мен төлем құжаттары жатады.
Валюталық бақылау валюталық реттеу жүйесiндегi маңызды құрам болып табылады. Қазақстан Республикасында валюталық бақылауды валюталық бақылау органдары мен агенттiктерi жүзеге асырады.
Қазақстан Республикасындағы валюталық бақылау органдары заңдарға сәйкес валюталық реттеу функцияларын жүзеге асыруға құқылы мемлекеттiк органдар (Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкi, кеден органдары және басқалары) болып табылады.
Валюталық бақылау органдары өздерiнiң функцияларын жүзеге асыру үшiн валюталық бақылау агенттерiн тартуға және олардың мiндеттi орындауы үшiн жекелеген тапсырмалар беруге құқылы.
Валюталық бақылау агенттерi уәкiлеттi банктер және банк операцияларының жекелеген түрлерiн жүзеге асыратын ұйымдар, сондай-ақ олар операциялар жүргiзген кезде валюта заңдарының сақталуын бақылау мiндеттi жүктелген басқа да ұйымдар болып табылады.
Уәкiлеттi банктер – банк заңдарында көзделген операциялар жүргiзуге Ұлттық Банкi берген лицензиясы бар және валюта операцияларын, оның iшiнде клиенттердiң тапсырмалары бойынша жүзеге асыратын банктер.
Банк операцияларының жекелеген түрлерiн жүзеге асыратын ұйымдар Қазақстан Республикасының заңдары бойынша банк болып табылмайтын, шетел валютасында банк операцияларын жүргiзуге Ұлттық Банк берген лицензиясы бар заңды тұлғалар болып есептеледi.
        
        1. Валюталық реттеу және валюталық бақылау
Валюта – мемлекеттердiң заңды төлем құралы ретiнде немесе оны қолма-
қол және қолма-қол ... ... ... ... мен ... ... оның iшiнде қымбат металдардан жасалған ... ... ... ... алынатын, бiрақ айналыста жүрген ақша
белгiлерiне айырбастауға жататындарын ... ... ... ретiнде
қабылданған ақша бiрлiктерi, сондай-ақ шоттардағы, оның iшiнде халықаралық
ақша немесе есеп айырысу бiрлiктерiндегi қаражат.
Ұлттық ... - ... ... ... ... – шет мемлекеттерiнiң валютасы.
Валюталық құндылықтарға:
▪ шетел валютасы;
▪ номиналы шетел валютасында көрсетiлген бағалы ... ... ... ... құйма алтын;
▪ ұлттық валюта, резиденттер мен резидент еместер ... ... ... жағдайда, номиналы ұлттық валютада
көрсетiлген баҚалы қаҚаздар мен ... ... ... бақылау валюталық реттеу жүйесiндегi маңызды құрам ... ... ... валюталық бақылауды валюталық бақылау
органдары мен ... ... ... ... ... бақылау органдары заңдарға
сәйкес ... ... ... ... ... ... ... (Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкi, кеден органдары және
басқалары) ... ... ... ... өздерiнiң функцияларын жүзеге асыру үшiн
валюталық бақылау ... ... және ... ... орындауы үшiн
жекелеген тапсырмалар беруге құқылы.
Валюталық ... ... ... банктер және банк
операцияларының жекелеген түрлерiн жүзеге асыратын ұйымдар, ... ... ... ... валюта заңдарының сақталуын бақылау мiндеттi
жүктелген басқа да ұйымдар болып ... ... – банк ... ... операциялар жүргiзуге
Ұлттық Банкi берген лицензиясы бар және валюта операцияларын, оның iшiнде
клиенттердiң тапсырмалары бойынша ... ... ... ... ... ... ... асыратын ұйымдар
Қазақстан Республикасының заңдары бойынша банк болып ... ... банк ... ... ... Банк ... ... бар
заңды тұлғалар болып есептеледi.
Валюталық реттеу елдiң ... ... ... ... ... iшкi валюталық рыноктың дамуын қамтамасыз ету ... ... ... ... ... және оның сақталуына бақылау
бойынша уәкiлеттi мемлекеттiк органдарының (валюталық реттеу органдарының)
қызметiн бiлдiредi.
Қазақстан Республикасында валюталық реттеудiң негiзгi органы Қазақстан
Республикасының ... ... ... реттеу функциясын жүзеге
асыратын Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкi болып табылады.
Қазақстан ... ... ... ... ... және бақылау
саласында мынадай функциялады жүзеге асырады:
а) Қазақстан Республикасында шет ел ... және шет ... ... ... ... аясы мен ... белгiлейдi, шет
ел валютасында операциялар жүргiзуге қажеттi шектеулер енгiзедi, соның
iшiнде осындай операциялар мен ... ... ... де ... ... және резидент еместердiң Қазақстан Республикасында
валюталық құндылықтармен операциялар жүргiзу ережелерiн белгiлейдi;
в) валюталық құндылықтарды Қазақстан Республикасына әкелу және ... ... және ... тәртiбiн белгiлейдi, сондай-ақ Қазақстан
Республикасы резиденттерінің шетел банктерiнде шоттар ашу ... ... ... ... ... ... ... валюталық құндылықтарды пайдалануға байланысты қызметті
лицензиялау, валюталық ... ... және олар ... ... ... ... тәртiбiн белгiлейдi, сондай-ақ айырбастау
пунктiнiң тiркеу куәлiктерiн бередi және олардың қолданылуын ... ... ... ... ... ... ... сәйкес
Қазақстан Республикасы ұлттық валютасының шетел валюталарына ресми бағамын
белгiлейдi;
е) алтын-валюта активтерiн құрайды және ... ... ... мемлекеттiк органдармен келiсiм бойынша олардың құзыретiне сәйкес
Қазақстан Республикасындағы резиденттер мен резидент ... ... ... ... бойынша есепке алудың және есептiлiктiң
тәртiбi мен нысандарын белгілейдi;
и) ... мен өзге ... ... ... банктiк және
валюталық заңдарын бұзу фактiлерi анықталған жағдайда, банктiк ... ... ... ... қолдануға құқылы;
к) халықаралық есеп айырысуды ұйымдастырады, шет ... ... ... және кредиттiк-есеп айырысу қатынастарын жетiлдiредi;
л) жасасылған мемлекеттiк шарттарға сәйкес шетелдiк және халықаралық
ұйымдармен шет ел валютасын ... ... ... ... ... ... шетелдiк
валютаны мiндеттi түрде сату режимдi енгiзедi және өзгертедi.
Қазақстан Ұлттық Банкi валюталық реттеу және валюталық ... ... ... ... көзделген басқа да ... ... ... Үкiметi және өзге де мемлекеттiк ... ... ... сәйкес өз құзыретi шегiнде валюталық
реттеудi жүзеге ... ... ... ... ... ... ... валютасындағы бағалы қағаздар, ... мен ... ... ... ... ... ... және бақылау мақсаттары мен мiндеттерi
Валюталық реттеудiң негiзгi ...... ... қорғауды және
оның тұрақтылығын қамтамасыз ету, төлем ... ... ... ... ... ... және ... реттеудiң негiзгi мiндеттерi:
← Қазақстан Республикасының ... ... ... ... принциптерi мен тәртiбiн, валюта операциялары
субъектiлерiнiң құқықтары мен мiндеттерiн, валюта ... үшiн ... ... ... ... ... Валюта заңдарының сақталуын бақылау (валюталық бақылау);
← Республикада жүргiзiлетiн ... ... ... ақпарат
жинау, ақпараттық-талдау материалдарын дайындау болып табылады.
Валюталық ... ... ... ... маңызды құрамы болып
табылады.
Валюталық бақылаудың мақсаты Қазақстан Республикасының ... ... ... ... жүзеге асырған кезде олардың
заңдарды сақтауын қамтамасыз ету болып табылады.
Валюталық бақылаудың негiзгi мiндеттерi:
... ... ... ... ... ... және ... жүзеге асыру үшiн қажеттi
лицензиялар мен ... ... ... анықтау;
← экспорт түсiмiнiң толық және уақтылы түсуiн, ... ... ... жасалған төлемдердiң құқықтылығы мен
негiздiлiгiн, оның iшiнде ... ... ... келiсiм-
шарттардың талаптарына сәйкестiгiн тексеру;
← валюта операциялары бойынша есепке алу мен есеп берудiң ... ... ... ... ... ... әдiстерi
Валюталық реттеу мәселелерiн шешу үшiн Қазақстан Республикасының
Ұлттық Банкi мынадай негiзгi әдiстердi қолданады:
... ... ... мен ... ... операциялары субъектiлерiнiң құқықтары
мен мiндеттерiн, ... ... ... ... ... ... ету, пайдалану,
басқару) ережесiн белгiлеудi ... ... ... ... белгiлеу және басқалары;
• валюталық щектеулердi енгiзу – валюта операцияларының
сипатына, ... ... ... қарай белгiленген валюта операцияларын жасауға
шектеулердi (тыйым ... ... және ... ... ... ... ... қызметтi
лицензиялау;
• капитал қозғалысына байланысты ... ... ... ... ... ... жинау және талдау;
• валюта заңдарының сақталуын бақылау, оның iшiнде экспорт-
импорт мәмiлелерiн ... ... ... ... ... ... ... (ҚРҰБ
Басқармасының 05.09.01 ж. №343 қаулысымен бекiтiлген
Қазақстан Республикасында экспорт-импорт валюта бақылауын
ұйымдастыру туралы ... және ҚРҰБ ... ж. №229 ... ... ... ... заңдарын сақтау мәселелерi жөнiнде
тексеру ұйымдастыру және жүргiзу ережесiн қараңыз);
• валюталық реттеу мәселелерi ... ... ... ... ... бiрi валюта операцияларын
жүргiзу тәртiбiн белгiлеу болып табылады, ол валюталық реттеу мәселелерi
жөнiнде ... ... ... басу ... ... ... ... - Қазақстан ... ... ... ... ... жүргiзу тәртiбiн сақтауын қамтамасыз
ету.
Мұндай валюта операцияларына:
• валюталық құндылықтарға ... ... және өзге ... ... ... ... валюталық құндылықтарды кез келген тәсiлмен Қазақстан
Республикасына ... және ... ... Қазақстан
Республикасынан әкету және жiберу жатады;
Резиденттер және резидент еместер арасында ... ... ... ... ... қозғалысына байланысты операцияларға бөлiнедi.
Ағымдағы операцияларға:
• тауарлар, жұмыстар және қызметтер үшiн ... не ... ... күннен аспайтын мерзiмге кейiнге қалдыруды көздейтiн экспорт-
импорт мәмiлелерi бойынша есеп айырысуға арналған аударымдар;
• 180 күннен аспайтын ... ... беру және ... ... ... ... заем және өзге де ... дивидендтер, сыйақы (мүдде) және өзге де кiрiстердi аудару
және алу;
• гранттарды, мұрагерлiк сомаларды, ... ... ... және ... қоса ... сауда сипаты
жоқ аударымдар;
• капитал қозғалысына байланысты операцияларға датпайтын барлық ... ... ... жатады.
Капитал қозғалысына байланысты операцияларға:
• инвестицияларды жүзеге асыру;
• интеллектуалды меншiк объектiлерiне қатысты айрықша ... ... ... ... ... есеп ... арналған
аударымдар;
• жылжымайтын заттарға теңестiрiлген мүлiктi қоспағанда, жылжымайтын
мүлiкке мүлiктiк құқықтар үшiн ақы төлеу ... ... ... және ... үшiн ... не ... ... күннен асатын мерзiмге кейiнге қалдыруды көздейтiн экспорт-
импорт мәмiлелерi бойынша есеп айырысуға арналған аударымдар;
• 180 күннен асатын ... ... беру және ... ... ... ... байланысты мәмiлелер бойынша
халықаралық ... ... ... ... және қайта сақтандыру шарттары
бойынша халықаралық аударымдар;
• валюталық құндылықтарды сенiмгерлiк басқаруға беру ... ... ... ... ... Банк ... аумағында валюталық құндылықтарды пайдалануға
байланысты операцияларды жүргiзуге лицензия беруге ... ... ... ... ... уақытта мынадай операциялар лицензиялауға
жатады:
1) бөлшек сауданы жүзеге асыру және қолма-қол шетел валютасы үшiн
қызмет көрсету;
2) резиденттердiң шетел банктерiнде және осы ... ... ... ... ... банк операцияларын жүзеге
асыру құқығы бар өзге де қаржы ... ... ... ... ... ... ... қоса
алғанда), бiрақ
– банктердiң;
– Экономикалық ынтымақтастық және даму ... ... ... ... агенттiктерi бiреуiнiң талап етiлетiн ең төменгi
рейтингiсi бар ... ... ... жеке тұлғалар-
резиденттердiң;
– Қазақстан Республикасынан тыс жерлерде жұмыс, оқу, ... ... ... ... ... жеке ... ... ашуын қоспағанда;
3) резиденттердiң шетелге инвестициялары:
– банктердiң дилерлiк қызметiн;
... ... ... және банк заңдарында
белгiленген талаптарға жауап беретiн резидент еместердiң ... ... ... ... және даму ... ... немесе
Қазақстан Республикасы инвестицияларды өзара ... ... ... ... ... ... әрi ... заңды тұлғаларының жарғылық капиталына инвестицияларды
қоспағанда, ... ... ... ... ... ... ... 50% және одан астам дауыс
беретiн акциялары ( қатысушылардың 50% және одан ... ... ... ... ... еместердiң пайдасына ... ... ... ... жылжымайтын мүлiкке
мүлiктiк құқықтардың көшуiн көздейтiн мәмiлелердi төлеу үшiн
аударымдары;
5) ... 180 ... ... ... ... (жұмыстар,
қызметтер) үшiн, ... ... ... ... ақы төлеу үшiн резиденттердiң валюталық
түсiмдер алу ... ... ... ... күннен бастап 180 күннен астам күнге кешiктiрiлген
кезде аванстық төлем көзделетiн импорттық мәмiлелер бойынша есеп
айырысу үшiн резидент еместердiң ... ... ... егер ... ... және экспорттық түсiмдi алу күнi
арасындағы мерзiм 365 күннен ... ... ... ... ... ... тауарлар
тiзбесiнiң экспорты бойынша резиденттердiң резидент еместерден
төлемдердi ... ... ... ... ... еместерге 180
күннен асатын мерзiмге кредиттер беруi;
8) валюта ... ... ... ... ... ретiнде резидент еместен алған шетел
валютасын Үшiншi тұлғалардың ... ... ... ... ... ... валюталық құндылықтарды
сенiмгерлiк басқаруға беруi жатады.
Капитал қозғалысына және шетелде шоттарды ашуға ... ... ... ... ... ... ... тiркелуге жатады:
1) Қазақстан Республикасына мүлiктiң (қаражаттың) келiп түсуiн және
100 мың АҚШ доллары ... ... ... резидент емеске
қаражатты қайтару бойынша мiндеттемелердiң туындауын көздейтiн
капитал көзғалысына байланысты валюта операцияларын:
– қаржы лизингiн қоса ... ... ... 180 ... мерзiмге кредиттер алу;
– резидент еместердiң экспорт-импорт мәмiлелерiн кредиттеуi;
– халықаралық капитал ... ... ... ... орналастыруын қоса алғанда, резидент
еместердiң Қазақстан Республикасына ... және ... ... ... оның ... бағалы қағаздарына депозитарлық қолхаттардың
шығарылуы;
– резиденттердiң интеллектуалдық меншiк объектiлерiне ... ... ... ... үшiн ... ... жасаған
аударымдары;
– жылжымайтын заттарға теңестiрiлген мүлiктi қоспағанда,
жылжымайтын мүлiкке мүлiктiк ... ... үшiн ... ... ... ... ... және даму ұйымына (ЭЫДҰ) немесе
Қазақстан Республикасы инвестицияларды ... ... ... ... ... ... жасаған әрi ратификациялаған
елдерге кiретiн елдерге резиденттердiң тiкелей инвестициялары,
олардың нәтижесiнде инвестицияларды жүзеге асыратын резидентке
инвестициялау объектiсiнiң 50% және одан ... ... ... ... 50% және одан ... дауыстары) тиесiлi
болады;
3) жеке тұлға-резиденттердiң шетелде, егер ... банк ... ... “Fitch” рейтинг ... ... ... ... ... Investors Service”
рейтинг агенттiгiнiң жiктеуi бойынша) төмен емес ұзақ мерзiмдi
кредиттiк рейтингiге ие ... ... және ... және ... мүшесi болып табылатын шетелдiк банкте
шоттар ашуы.
Валюта ... ... ... белгiлеу. Қазақстан
Республикасының Ұлттық Банкi уәкiлеттi мемлекеттiк ... ... ... ... ... аумағында барлық заңды және жеке
тұлғалар үшiн мiндеттi ... ... ... ... ... алу мен
есеп беру тәртiбiн және нысандарын белгiлейдi.
Валюталық ... ... ... ... ... 1992 жылдың ортасынан бастап Халықаралық валюта қорының мүшесi
болып табылады, ал 1996 ... 16 ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ететiн, яғни ағымдағы валюта
операциялары ... ... ... мiндеттемесi көзделетiн ХВҚ
келiсiмiнiң VIII бабына қосылады.
Қазiргi уақытта Қазақстан ... ... ... және ... ... (оның iшiнде мамандар үшiн тағылымдамалар және
семинарлар ұйымдастыру арқылы) және ... ... ... ... принциптерiн әзiрлеу, ұлттық валюталық заңдарды интеграциялау және
бiрегейлендiру бағыттары көделетiн валюталық ... ... екi және ... ... ... ... ... әiрлеу және келiсу үстiнде.
ЕурАзЭЫ қатысушы мемлекеттермен Кеден одағын құру ... ... ... ... ... атқарылуда.
4. Валюталық шектеулер
Валюталық шектеулер – резиденттердiң және ... ... және ... да ... ... операцияларына заңды
немесе әкiмшiлiк тыйым салу, лимиттеу және реттеу.
Шектеудiң осындай түрi валюталық саясат ... бiрi ... Олар ... ... ... ... және ... объектiсi болып табылады, ең бастысы Халықаралық валюта қоры арқылы
(“Валюталық режим және ... ... ... ... жыл ... ... шектеулердiң мақсаттары:
• елдiң төлем балансын теңестiру;
• валюта бағамын ұстап тұру;
... ... және ... ... шешу үшiн
валюталық құндылықтарды шоғырландыру.
Қазақстан Республикасында қазiргi уақытта мынадай ... ... ... резиденттер арасындағы операциялар бойынша барлық төлемдер мен
аударымдар, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкiнiң нормативтiк
құқықтық актiлерiнде, сондай-ақ ... және ... ... жағдайлады коспағанда, Қазақстан Республикасының
валютасында ғана жасалуы тиiс;
• шетел валютасы ... ... және банк ... ... жүзеге асыратын уәкiлеттi ұйымдар, сондай-ақ
олардың айырбастау пункттерi арқылы ... ... ... ... ... мен қызмет көрсетулер үшiн ақы төлеу ретiнде, сондай-ақ
кредит ретiнде резиденттер алған шетел валютасы, егер ... ... ... ... көзделмесе, олардың
уәкiлеттi банктерiндегi шоттарына мiндеттi түрде есепке алынады;
• тауарлар (жұмыстар, қызметтер) экспорты төленетiн ... алуы және ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiнiң лицензиясында
өзге мерзiм белгiленбесе, тауарлар ... ... ... ... 180 күн ... немесе тiзбесiн
Қазақстан Республикасының Үкiметi белгiлейтiн жекелеген ... ... ... 365 күн ... есепке алынуы тиiс;
• тауарлар (жұмыстар, қызметтер) үшiн аванстық төлемдi көздейтiн
импорт мәмiлелерi бойынша есеп айырысуларды ... ... ... ... ... пайдасына аударған валюта, резидент
емес мiндеттемелерiн орындамаған жағдайда резидент оны алу тиiс
және оның ... ... ... егер Қазақстан
Республикасының Ұлттық Банкiнiң лицензиясында өзге ... ... ... ... 180 ... ... алынуы тиiс.
Қазақстан Республикасының Президентi халықаралық мiндеттемелердi
орындау мақсатында және төтенше жаңдайлар ... ... кез ... ... ... ... тоқтата тұруға құқылы.
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкi “Қазақстан Республикасының
Ұлттық Банкi ... ... ... Заңына сәйкес қажет болған
жағдайда шетел валютасымен операциялар жасауды, оның ... ... ... және ... ... ... ... шектеуге
құқылы.
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкi “Валюталық ... ... ... ... ... ... экспорт
операцияларының төлем валютасына және валюталық экспорт түсiмiн мiндеттi
түрде сату режимiне шектеу қоюға құқылы.
Мемлекеттiң ... ... ... ету ... Республикасының Ұлттық Банкi жекелеген экспорт-импорт мәмiлелерi
бойынша есеп ... ... ... ... ...

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Валюталық реттеу және валюталық бақылау туралы Қазақстан Республикасының заңы4 бет
Валюта жүйесі66 бет
Экономикалық ұғымдар168 бет
Экономиканы мемлекеттік реттеудегі фискальдық саясат және оның рөлі32 бет
ҚР валюта жүйесі37 бет
"Халықаралық валюта жүйесі."28 бет
1993 ж акша реформасы35 бет
«Қаржы нарығы және делдалдар» пәні бойынша негізгі дәріс материалдары75 бет
Ағымдағы шоттағы шетел валютадағы ақша қаражаттарының есебі43 бет
Ақша жүйесінің қалыптасу негіздері55 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь