Атмосфералық ауаның ластануы. Климаттың ғаламдық өзгерістері

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
1.Атмосфералық ауаның ластануы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2. ‘Көшетқана эффектісі мен климаттың ғаламдық өзгерістері ... ... ... ... ..
3.Озондық тесіктің пайда болу себептері, оның зияндық әсерлері мен оларды болдырмау әрекеттері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
4.Қышқылдық жауын.шашындар, олардың себептері мен зиянды
әсерлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Атмосфералық ауаның ластануы экожүйемізде едәуір өзгерістерге ұшыратады. Ауаның ластануынан тек қана адамдар емес сонымен қатар жануарлар мен өсімдіктер де зиян шегеді. Бұл бүкіләлемдік адамзаттың проблемасы болып тұр, әсіресе қазіргі технология, өндіріс пен өнеркәсіптердің даму кезінде. Ауаға көптеген қалдықтар мен химиялық зиян заттар шығарылуда.
Осы жұмыста ауаның ластану жолдары мен тигізетін әсерлері және оларды қалай алдын алу жолдары көрсетілген. Біздің әлемімізде назар аударарлық көптеген экологиялық апаттар бар болуда. Сол туралы біз не білуіміз қажет және өзімізді өзіміздің қоршаған ортамызға қалай қарауымыз туралы түсініктеме берілген. Атмосфера – ауадан, химиялық қоспалардан және су буларынан тұратын күрделі жүйе. Ол – метрологиялық режимнің маңызды факторы мен биосферадағы физико-химиялық және биологиялық процесстердің жүру ортасы. Атмосферадағы әр-түрлі компоненттердің қатынасынан оның радиациялыққа, жылулыққа және ылғалдыққа әсері, өзін-өзі тазарту мүмкіндігі қалыптасады. Атмосфераның газды құрамы, ондағы су буы мен әр түрлі заттар күн радиациясының Жер бетіне өту деңгейін жер айналасындағы жылуды ұстап тұрады. Егер де атмосферада бұл әр түрлі қоспалар болмағанда, онда Жер бетіндегі орташа жылдық температура емес болар еді.
Атмосфераның өте маңызды қасиеттеріне оның тез араластыру мен үлкен қашықтықтарға орын алмастыру мүмкіншілігі, оның басқа да сфералармен және мұхитпен байланыстылығы жатады.
Бұл қасиеттер және оның ластаушы заттарды жинақтап сақтау эффектісінің жоқтығы, бір жағынан атмосфералық процесстердің ғаламдық әсерін, екінші жағынан өзін-өзі тазартуға деген жоғары мүмкіншілігін қамтамассыз етеді. Мысалы, мұхиттармен байланысы арқылы мұхит сулары атмосферадан көміртегтің қос тотығы мен жай тотығының, күкіртты газды және тағы да басқа газдарды өте көп мөлшерде өзіне сіңіріп алады. Атмосфераның көп қоспалары өсімдіктермен сіңіріледі, топырақтық зат айналым процессіне түседі. Ауа массаларының жеңіл орын алмасуы нәтижесінде ауадағы ластаушы заттар таралып кетеді, бірақ осының нәтижесінде жергілікті ластаулар ғаламдық ластаулылыққа қосылады.
Адам атмосфераның қасиеттері мен әр түрлі параметрлеріне, оның химиялық құрамына, жылулық режиміне, ауада қозғалуына, радиоактивтілігіне, электромагниттік фонына және т.б. әсер етеді. Ол, су сияқты, литосферадан бұрын ластана бастады. Сондықтан тда ең алғашқы тиым салу шаралары ауа мен суды ластауды тоқтатуға байланысты болады. Мысалы, ғ. Англияда үлкен қалаларда көмірді отын ретінде жағуға тиым салынды.
1. З.М.Молдахметов, А.М.Ғазалиев, С.Д.Фазылов. “Экология негіздері” Қарағанды 2002
2. Бейсенова А.С.,Мелдебаев Ж.Б., Сауатбаев П.З. “Экология негіздері” Алматы, Ғылым 2001
3. Соданов А.К., Сванбаева З.С. “Экология” Агроуниверситет, Алматы 1999
        
        Мазмұны
КІРІСПЕ.....................................................................
........................................
1.Атмосфералық ... ... ... мен ... ... тесіктің пайда болу себептері, оның зияндық әсерлері мен
оларды ... ... ... ... мен ... ауаның ластануы экожүйемізде едәуір ... ... ... тек қана адамдар емес сонымен қатар жануарлар
мен өсімдіктер де зиян шегеді. Бұл бүкіләлемдік адамзаттың проблемасы болып
тұр, ... ... ... ... пен өнеркәсіптердің даму кезінде.
Ауаға көптеген қалдықтар мен химиялық зиян ... ... ... ... ... жолдары мен тигізетін әсерлері және оларды
қалай алдын алу жолдары ... ... ... назар аударарлық
көптеген экологиялық апаттар бар болуда. Сол ... біз не ... ... ... ... ... ... қалай қарауымыз туралы
түсініктеме берілген.
Атмосфераның ластануы
Атмосфера – ауадан, химиялық қоспалардан және су ... ... ... Ол – ... ... ... факторы мен биосферадағы
физико-химиялық және биологиялық ... жүру ... ... ... ... оның радиациялыққа, жылулыққа және
ылғалдыққа әсері, өзін-өзі тазарту мүмкіндігі ... ... ... ... су буы мен әр ... ... күн ... Жер
бетіне өту деңгейін жер айналасындағы жылуды ұстап тұрады. Егер ... бұл әр ... ... ... онда Жер ... ... температура емес болар еді.
Атмосфераның өте ... ... оның тез ... мен ... орын ... ... оның басқа да сфералармен және
мұхитпен байланыстылығы жатады.
Бұл ... және оның ... ... жинақтап сақтау
эффектісінің жоқтығы, бір ... ... ... ... ... ... өзін-өзі тазартуға деген жоғары мүмкіншілігін
қамтамассыз етеді. Мысалы, мұхиттармен ... ... ... ... ... қос ... мен жай ... күкіртты газды және
тағы да басқа ... өте көп ... ... ... алады. Атмосфераның
көп қоспалары өсімдіктермен сіңіріледі, топырақтық зат ... ... Ауа ... ... орын алмасуы нәтижесінде ауадағы ластаушы
заттар таралып ... ... ... ... ... ластаулар
ғаламдық ластаулылыққа қосылады.
Адам атмосфераның қасиеттері мен әр ... ... ... құрамына, жылулық режиміне, ауада қозғалуына, радиоактивтілігіне,
электромагниттік фонына және т.б. әсер ... Ол, су ... ... ... ... ... тда ең ... тиым салу шаралары ауа мен
суды ластауды тоқтатуға байланысты болады. Мысалы, ғ. ... ... ... отын ... ... тиым ... ... ауа құрамындағы негізгі элементтер – азот пен
оттегінің мөлшеріне көп әсер етпейді, себебі ... ... ... ... – 78,09%, ... – 20,95%). Ал ... қос ... келсек (оның
ауадағы негізгі мөлшері 0,03%), оның ... тым ... ... ... ... да ауада зиянды заттар пайда болуда. Адамның ... ... оның ... ... ... ... ... жер
жырту, жер құрғату, суару, қала мен өндіріс орындарын салу тағы сол сияқты
әрекеттерінен кейін тым жылдам қарқынмен ... ... ... |Ластаушы заттар ... ... ... қос ... |6000 ... ... ... |580 ... ... ... |360 ... |тотығы |320 ... ... ... |160 ... ... ... |110 ... |Азот тотықтары |18 ... ... ... |10 ... ... күкірт |8 ... ... |1 ... ... |1 |
| ... сутек | ... ... ... ... ... ең ... орынды көміртегтің қос
тотығы алады. Бұл химиялық заттың қауіпті әсері ... ... ... ұзақ ... мен жинақталу қасиеттері тән. Оның биосфераға негізгі
әсері ‘көшеткі эффектісі’ арқылы болады. Бұған қарағанда СО ... ... ... та ол ... тұрақты емес және олСО2 айналып кетеді.
Осы ... ... ... қауіпті болып күкірттің қос тотығы (SO2)
немесе күкірттің ангидриді. Бұл ... ... ... газ, оның ... ... қосылыстары (күкірт және күкірт қышқылдары) адамның ... ... ... ... Ұзақ ... бойы осы заттармен
улану қан айналымын бұзып өлімге де әкеледі. өсімдіктер күкіртті ... ... ... ... Бұл газ ... жеке газ түрінде де, сумен қосылған
түрінде де үлкен зиян тигізуде. Осындай қасиеттері үшін бұл ... ... деп ... күкірт ангидридінен басқа күкірттің басқа да қосылыстары пайда
болуда. Олардың бірі шіріген жұмыртқаның иісі сияқты исі бар күкіртті ... Бұл ... ... өкпе ... ... мен ... тоқтап қалуына
әкеледі. Келесі улы зат, бұл күкіртті көміртек (CS2) – түссіз оңай ... зат. Адам ... ауа мен ... ... ... нерв жүйесін
бұзады. Бұл зат химия өндірісінде көп қолданылады.
Күкірт туындылары ауаға негізінде антропогенді түрде әр түрлі жанармай
түрлерін жаққан ... ... ... көмірлерді, мұнай мен табиғи газдарды
қолданғанда және күкіртті рудаларды өңдеген кезде. Германияда ... ... ... ... ... ... өнеркәсіп береді.
Ауаны ластайтын зиянды заттарға азот ... ... ... фтор және ... ... Бұлардың атмосфераға әсері
негізінен биосферадағы жылулық балансты өзгерту мен озонды жою ... ... ... ... ... ... ауаны ластауы. Атмосфера ауасын ластайтын негізгі
фактор автомобиль болып табылады. ... ... ... ... ... етіп, ауаны ластап жатады. Автомобиль бөліп шығаратын
газдың құрамында шамамен 200 зат бар. Оның бірі ... ... ... ... көмірсутектері. Шала жанған көмірсутектері машинадан шығатын
түтіннің құрамында машина моторы баяу ... ... ... ... ... ... ... тоқтаусыз жүрген автомашинаның ... ... ... 207 пайыз жанбайтын көмірсутегінің оксиді
болады. Машина жылдамдығын баяулатқан ... оның ... 6,9 ... Бұдан көрінетіміз даладан гөрі қалады машинаны баяулату ... қала ... ... ... көп ... Бұд зат ... енетін болса қан гемоглабинімен байланысып, оның ... ... ... ... ... газының құрамында
альдегидтер бар, оларға акролендер және формальдегид ... ... ... иісі болады. Бұдан басқа газ құрамында азот ... ...... ... ... ... еңбегін оңайлатып, қимылын тездетіп жақсы жағымен
бірге, улататын зиянды жағы тағы бар. Бір ... ... ... төрт ... ... ... ... газбен бірге шамамен 800 кг көміртегінің
тотығын, 40 кг азот тотығын және 200 кг әр түрді ... ... ... ... ... ... Атмосфера ауаны
ластануына себепші болатын негізгі фактордың бірі түсті ... ... ... ... ... ... алу
кезінде ауаға көп мөлшерде газ және шаң түрінде фторлы қосылыстар шығады.
Жанармай алатын және ... ... ... ... ... шығаратын
заттарда көміртектері, күкіртсутегі жіне иісі сасық заттар өте көп. Бұл
заттар өндіріс технологиясында процесс жүретін ... мен ... ... ... ... ... ластануының сыртқы ортаға және адам организміне
әсері. Ауаның ластығынан ... мен ... ... ... ... ... қаласында жаңбырмен бірге көп мөлшерде күкірт
қышқылы да ... ... грек ... ... ... бүлдірді. Ауаның ластығының зардабы барлық өндітісі
дамыған мемлекеттерде байқалады. Афина ... ... 150 мың ... ангидрид төгіледі.
Шанхайдың фабрмкалары мен заводтарында газ тазалайтын ... ... ... ... ауаға жыл сайын 20 миллион тонна
күйе, 15 миллион тонна күкірттің қос тотығы, көптеген ... ... ... шығады. Кейбір жел жоқ күндері қаланы басқан қарақошқыл тұманнан
жарығын қосқан ... өзі әсер ... газ ... көп ... көп болса үш апта сақталдаы.
Алайда ло ... ... ... әрекеттесіп күкірт қышқылының
ерітіндісіне айналады. Бұдан қауіп артады. Ауадағы күкіртті газ ... мен ... ... ... ... ... хлорофилл дәндері бұзылады. Бұдан ... және ... ... ... Бұл өсімдіктің өсуін баяулатып,
ағаштардың сапасын нашарлатады және ауыл шаруашылық ... ... ... мөлшері күшейе беретін болса өсімдік өліп қалады.
Ауадан түскен химиялық заттар топырақтың қышқылдығын арттырады, сөйтіп
егістікке берілген тыңайтқыштардың әсерін ... ... ... ... ... ... құруына әкеледі. Ауадағы күкірт
қосылыстары метолдардың коррозияға ... ... ... ... және ... ... ... өндіріс
металлдарының сапасын нашарлатады.
Ауаның ластануы адам мен жануарлардың ... ... ... ... көп ... зиян келтіреді. Құрама Штаттарда ауадағы улы заттар
үй жануарларын ... ... ... Лос-Анджелестен 60 шақырым
жердегі қарағайлар, Техастың айналасындағы жеміс бақтары ... ... ... ... қорыққан Япония, АҚШ, ФРГ мемлекеттері
өткізгішті приборлар және аса таза металдар өндіретін өнеркәсіптерін ... ... ... ... көшіруге мәжбүр болып отыр. ... ... ... ... ... қиын ... ... Штаттарда ауаның
ластануының салдарынан болған шығын 30 миллиард долларға жетіп отыр. Ал
адамның денсаулығына ... ... ... көбеюі өшқандай доллармен
есептелмейді.
Ауаның ластануының артуы адамдарды оның ... ... ... ... ... адам ... ... лас газдың шегін
(предельно допустимая концентрация, ПДК) белгілеуге ... ... ... ... адам ... ... лас газ мөлшері ... ... ... ... тура да,
жанама да әсер етпеуі тиіс.
Ауадағы улы ... ... ... ... ... адам ... үшін
қауіпті. Түтін, ыс және басқа ... ... ... ... ... ... ... бронхит, эмфизема, астма, тіпті өкпе
рагы аурулары пайда болады. Медициналық ... АҚШ пен ... ... рактан өлген адамдардың санының көбейіп келе
жатқандығын көрсетіп отыр.
Автомобиль газымен бірге шығатын көміртегінің оксиді адам үшін ... Мұны ... ... ыс газы ... газ) деп бекер
атамаған. Ол адам қанындағы гемоглабинмен қосылып эритроциттердің оттегін
қабылдауын тежейді. Осыдан ... ... ... пайда болады.
Өсімдіктер үшін ауаға өткен зиянды заттарға күкіртті газ, ... ... ... ... ... ... және басқа заттар жатады.
Мысалы, күкіртті газдар өндірістен 50 километр қашықтыққа ... ... ... ... ... қарайтып, одан соң өлтіріп
жібереді.
Ауаның автомашина газдарымен ластануына қарсы шаралар жолға ... ... ... ... ... эффектісі’ мен климаттың ғаламдық өзгерістері.
‘Көшетқана эффектісі’ (парниковый ... деп ... ... ... ... химиялық заттардың күн энергиясын өздеріне сіңіру
нәтижесінде атмосфераның ... жер ... ... ... ... геолог Б.Небел ‘Көшетқана эффектісі’ нәтижесінде климаттың
жылынуын болашақтың үлкен катастрофасы деп ... Оның ... ... ... ... жануарлар мен өсімдіктердің түрлерін жойып
жіберген катастрофа осыдан 60 млн. жыл бұрын болды. Бұл ... ... ... ... болып және тек қана организмдердің бірнеше
жеке түрлерін ғана жойса, ‘Көшетқана эффектісі’ ... ... ... ... ... көміртектің қос тотығы жатады. Бұл ... ... ... ... 50-60%. ... да ... ... метан
(20%), азот тотықтары (шамамен 5%), озон, фреондар (хлорфторкөміртектер)
және басқа газдар (10-25%). Қазір 30-ға жуық ... ... ... ... ... жылулық емес жарықтық сәулелер ағыны түседі.
Олар көшеткі ... ... ... жер айналасындағы кеңістікте
ауадағы әр түрлі ... ... ... Соның нәтижесінде осы
сәулелердің көп бөлімі ұзын толқынды (инфрақызыл) жылулық ... Жер ... ... ... біршамасы жерден шағылысып, космос
кеңістігіне қайта тарап ... ... ... та ... ... әсерінен
олар осы газдардан өте алмай шағылысып жерге қайта түседі де ауаның жалпы
жылулығын көбейтеді.
Деректер ... ... ... ... Жер бетіндегі жылорталық
температура соңғы жүзжылдықта 0.3-0.5% / жыл жылдамдықпен көбейіп келеді.
Осындай жылдамдықпен басқа көшеткі ... ... ... Көшеткі
газдарының ауадағы мөлшерінің XXI ғасырдың ортасына ... екі есе ... ... жылдық температурасының 1-3.50С-қа көтерілуіне әкелуі
мүмкін.
Болжаулар бойынша климаттың жылынуы қарлар мен мұздардың ... ... ... ... шамамен 1.5 метрге көтерілуіне әкеледі (соңғы 100
жылда ол 10-12 см-ге көтерілген екен).
Климаттың ... ... бұл ... ... ... ... қауіп әкелуі мүмкін. Егерде мұхит деңгейі 1.5-2 м ... ... ... ... жер су ... кетеді. Бұл аймақ өте үлкен
болмағанмен, бұл жерлерде 1 млрд. Астам халық ... және ... ... ... 1/3 ... жиналады.
Болжаулар бойынша климаттың жылынуы ауа-райының тұрақсыздығына, табиғи
аймақтардың ... ... ... ... ... ... ... жойылуының тездетілуіне әкеледі.
Міне осының бәрі 1979 ж. Торонта ... ... ... арналған Халықаралық конференцияның болуына себеп болды.
Атмосфераға көмірқышқыл газын шығаратын негізгі техногендік себеп ол
органикалық ... ... ... ... тек қана жылу энергетикасы ауаға
адам басына шаққанда жылына 1 т немесе жер бетіне ... 6 ... ... ... егер де жылына ауаға 15-20 млрд.т
көміртек шықса, бұл өте ... деп ... ... ... фотосинтез және мұхит суларының сіңіруі
арқылы жүреді. Мұхит сулары адамның іс-әрекеті ... ... ... ... 50%-ін ... ... Бірақ та бұл газдың ауадағы мөлшерінің
тез көбеюі табиғаттағы тепе-теңдікті сақтауға ... ... ... ... пайда болу себептері, оның зияндық әсерлері ... ... ... ... ... озон ... экран»). Озондық экран
полюстерде 9 – 30 км биіктектерде ... ал ... – 18-32 ... ... 0,01 – 0,06 мг/м3. Егерде озон шекараларындығы ... ... ... ... онда оның ... 3-5 мм болар еді. Озон атмосфераның
жоғарғы ... ... ... (О2) ультрофиолетсәулелерінің
әсерімен екі атомға ыдырауы нәтижесінде пайда болады. Осы процесспен бірге
озон ... ... мен ... ... ... ... ... жүруі үшін ултрофиолеттік сәулелердің болуы және ... ... ... ... ... Озон ... ... мен
оның ултрафиолет сәулелерін жібермеу механизмі міне ... ... ... 200-300 нм ... ... Бұлардың бір
бөлімі, ұзындармен бірге, Жер бетінежетеді. Осы сәулелердің ұзындығы ... ... ... ... активті ултрафиолеттік категорияға
жатқызамыз.
“Озондық тесік” тірі организмдерге өте қауіпті ультрафиолет сәулелерін
өзіне сіңіріп, жерге өткізбей ... ... озон ... ... (50%) ... Бұл аймақтар атмосфераның хлор мен
фторкөмірсутектері арқылы ... ... ... ... ... атмосфераның жоғарғы қабатында озон мөлшерінің азаюы байқалуда.
Солтүстік жарты шардың орта мен жоғарғы ендіктерінде осындай азаю ... ... ... ... ... 2-10%). ... ... озон мөлшерінің
1%-ке азаюы тері ісігі (рак) ауруының көбеюін 3-5% көтереді.
Озон мөлшерінің ең көп азаюы Антарктидада байқалуда. Бұл ... ... ... оның мөлшері 40-50%-ке азайды. Озон мөлшері көп азайған аймақтарды
“озондық тесік” деп атайды. Озон мөлшері азайған аймақтардың шеңбері жылына
4%-ке ... ... ... оның ... ... көлемінен де үлкен болып
тұр. Осындай “озондық тесіктің” Арктикада да ... ... ... ... 100 мың км2-ге дейін болатын, озоны 20-40%-ке азайған ... ... ... да ... ... ... болу себептері әлі толық айқындалған ... рет олар 80 ... ... ... ... ... ... негізгі факторға фреондарды (хладондарды) жатқызады. Бұл, ... ... ... әр ... ... ... ... ретінде көп қолданылады. Бұлар
ауада өте тұрақты келеді. Олар осы тұрақты қасиеттері себебінен (100 жылға
дейін ыдырамайды) озон ... ... сол ... ... ... ... ... олардан бөлініп шығатын хлордың әрбір атомы, катализаторлық
әсер жасап, озонның 100 мыңдай атомының ыдырауына себеп болады екен.
Қазіргі таңда ... ... ... ... ... Мысалы
80 жылғы Монреаль протоколы бойынша көптеген мемлекеттер 2000 жылға дейін
фреон ... 50%-ке ... оны ... ... ... ... қабатының ыдырауының себептерінің бірі ретінде ауаға оттегі бөліп
тұратын ормандардың жойылуы да себеп ... ... ... ... ... ... әртүрлі ұшу аппараттары ұшқанда (“Шаттл” бір рет
ұшқанында 10 млн. т озон ыдырайды), ядролық жарылыс ... ... ... және осылар сияқты ауаға көп мөлшерде әртүрлі газдар мен кейбір
көмірсутектерді шығаратын табиғи апат ... ... ... қабатындағы озон. Озонның күшті антиоксиданттық
және ... ... бар. Ол ... ... мен канцерогенді
заттарды ыдыратады. Озон мөлшері өте көп жағдайда күшті улы әсер ... ... ... ... алуы нашарлайды және көзі қызарады, ал
өсімдіктердің хлорофилін бұзады.
Деректер бойынша жер қабатындағы ... озон ... ... ғаасырда 2
есе көбейді және қазір жыл сайын 1.0-1.6%-ке көбейіп отыр. ... ... ... смогтар болып табылады.
Қышқылдық жауын-шашындар, олардың себептері мен зиянды әсерлері
Қышқылдық ... ... ... химиялық
ластануының нәтижесінде қышқылдық дәрежесі жоғары жаңбыр мен қардың жауыуын
айтады. Осындай жауын-шашынның арқасында су ... мен ... ... бұл ... ... ... азайтып, судағы
тіршілік жағдайларын қиындатады.
Қышқылдық жауын-шашынға ... ... ...... ... ... ... су буларымен ... ... ... ... Осы ... ... қос тотығы мен азот
тотықтарынан көмір және азот ... ... ... органикалық
қышқылдар мен басқа да заттар қосылып, ... ... бар ... ... ... ... жауын-шашындар түзілуінде SO2 үлесі шамамен 70%-тей,
қышқылдық әсердің ... ... ... ... ... ... болуына ауадағы СО2-да әсер етеді. Осы газдың ауада әр ... ... ... ... рН 5.6 тең. ... жауын-
шашындар алғаш рет 1907-1908 жылдары Англияда байқалды. Қазір рН 2.2-2.3
тең жауын-шашындар жиі болып ... ... ... елдерінде, Англияда, Германияда,
Бельгияда, Данияда, Польшада, Канадада және АҚШ-ның солтүстік ... ... ... ... ... бұндай жаңбырлар Норильск,
Челябинск, Красноярск және басқа да өндірісті аймақтарында ... ... ... ... қышқылдығының 70-90%-ті автотранспорттық ластануға
байланысты. Мысалы, ... ... ... қышқылдығы 4.08-ден 3.7-
ні құрайды.
Қышқылдық жауын-шашындардың әсері әр түрлі. Олар топыраққа, ... ... ... ... және тағы басқа
объектілерге зиянды әсер етеді.
Қышқылдық жауын-шашындардың топыраққа әсері. Топыраққа түскен бұндай
жауын ... ... мен ... ... ... ... және топырақтағы басқа организмдердің
белсенділігін азайтады. Егер де рН 5-ке тең, ... одан да ... ... ... ... минералдардың ерігіштігі күшейеді, олардан бос
күйіндегі улылығы жоғары алюминий босап шығады. ... ... ... да ... ... ... мөлшерін көбейтеді. Қышқыл
жауындар мен олардың әсерінен босап шыққан химиялық ... ... т.б.) жер асты ... су қоймаларына, су құбырларына қосылып
ауыз судың сапасын нашарлатады.
Қышқылдық жауын-шашындардың су экожүйелеріне әсері. Су ... ... ... ... ... мен тұздылығын көбейтеді.
Көптеген гидробионттар осы көрсеткіштердің өзгерісіне өте сезімтал ... рН 6 ... ... ... ... гормондардың және судағы
басқа да ... өсіп ... ... рН-тың зиянды әсері
негізінен ағзалардың жұмыртқажасушаларына бағышталған. Олардың су жүйесінде
жойылуы олардың өсіп өну процессінің ... ... ... уақытта Жер бетінде өзінің тіршілік ағзаларынын айрылған
мыңдаған ... бар. ... ... және ... көлдері мен
өзендерінің 20%-да тіршілік иелері жоқ. Мысалы, тек Швецияның 14 ... аса ... ... ... ал 2200 ... ... ... жоқ.
Қышқылдық жауын-шашындардың және атмосфералық ластанудың орманға
әсері. Бұл факторлар орман ... мен ... ... ... зор ... ... ... топырақ пен өсімдіктерден биогенді
элементтердің ... ... ... ... ... азаюына әкеліп соғады. Олар ағаштардың сыртқы ... ... ... ... ... мен ... кіруіне,
осылармен қореқтенетін көптеген жәндіктердің пайда болуына ... ... ... ... ... ал ... олардың
жалпылама өлімі болуы мүмкін. Осындай жаңбырлардың әсерінен алюминий ... ауыр ... ... ... күшейеді, ал олар ағаштардың түбірлерін
бүлдіреді, инфекциялардың кіруіне жағдай жасайды, ... ... тым ерте ... ... ауруы). Қышқылды жауын
әсеріне шыршалы ... аса ... ... жұмысты қорыта келе атмосфералық ауаның ластану ... ... ... жеткіздім. Түйсігі бар адамдардың бұл жұмыстан ... ... бар деп ... Атмосфералық ауамыздың ластанбауы
бізден кейін ... ... ... ... Сондықтан ауамызды ластанудан
сақтауымыз жөн.
Қолданылған әдебиеттер
З.М.Молдахметов, ... ... ... ... ... ... Ж.Б., Сауатбаев П.З. “Экология ... ... ... А.К., ... З.С. “Экология” Агроуниверситет, Алматы 1999

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Атмосфералық ауаның ластануы9 бет
Атмосфералық ауаның ластануы туралы8 бет
Жалпы экология175 бет
Экологиялық кризистер және экологиялық катастрофалар8 бет
Геологиялық ортаның антропогендік өзгерістері және оны kopғау11 бет
Геронтология мәселелері4 бет
Тәжірибедегі егеуқұйрықтардың бүйрегінің морфологиялық зерттеулері4 бет
Ғарыштық сәулеленудің көмегімен атмосфераның жоғарғы қабаттарының қасиеттерін зерттеу8 бет
Қартаюдың молекулалық-генетикалық механизмдері12 бет
Өзгерістерді басқарудағы шешім қабылдау технологиясы және өзгерістерге қарсы тұру әдістері12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь