Банкаралық есеп айырысу

КІРІСПЕ
Банкаралық есеп айырысу есебі
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
1. Банкаралық корреспонденттік қатынастарды ұйымдастыру және олардың есебі.

2. Банкаралық ақша аударымдыр жүйесі (БААЖ) арқылы есеп айырысуды жүргізу тәртібі.

3. Банкаралық клиринг есебі.

4. Электронды аударымдардың банкаралық жүйесінің мәні
ҚОРЫТЫНДЫ
Корреспонденттік қатынас – бұл екі немесе бірнеше несиелік мекемелер арасында олардың бірінің тапсырысы және екіншісінің қаржысы есебінен төлемдері және есеп айырысуы, сондай-ақ несие ұсыну, инвестициялық қызмет көрсету туралы келісім жүзіндегі қатынас. Сонымен қатар ірі корреспондент-банктер неғұрлым ұсақ банктерге инвестициялық қоржынды басқару бойынша кеңестер беріп, олардың тапсырысы негізінде бағалы қағаздарды сатады, сатып алады, сақтайды және басқарады.
Корреспонденттік байланыстардың дамуы тіптен банктің жаңа бөлімшесін ашу сияқты бірнеше жеңілдіктер бере алады, бірақ бұл кезде банк өзінің құқықтық еркіндігін және өткізілген операцияларға бақылау жүргізуін сақтайды.
Мемлекет банктерінің қазіргі кездегі есеп айырысулары міндетті түрде ҚР Ұлттық банкінің филиалдарында ашылған корреспонденттік шоттар арқылы жүргізіледі, сондай-ақ банктің қалауы бойынша елдің басқа да, жақын және алыс шетелдің банктерімен тікелей корреспонденттік қатынастар құру арқылы жүргізілуі мүмкін.
26.10.2000ж. № 348 банк операцияларының жекеленген түрлерімен айналысатын банктер мен ұйымдар арасында корреспонденттік қатынасты қалыптастыру туралы ережеде төмендегідей анықтама берілген: “корреспонденттік қатынас – банктер арасындағы келісім, соған сәйкес оның біреуі (корреспондент) басқа банкке (респондент) депозитті сақтайды және төлемдер мен басқа да операциялар бойынша қызмет көрсетеді”.
Банкаралық қызметтің осындай нысанын жүзеге асыру үшін, несиелік ұйымдар келісім негізінде бір-біріне корреспонденттік шот ашады.
“Корреспонденттік шот – жасалған корреспонденттік шот негізінде бір банктің тапсырысы және екінші банктің қаржысы есебінен жүргізілетін есеп айырысулар көрсетілетін шот”.
Корреспонденттік шот арқылы банкаралық есеп айырысуды ұйымдастырудың екі нұсқасы бар:
- орталықтандырылған – бұл кезде банктер арасындағы есеп айырысу міндетті түрде Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінде ашылған олардың корреспонденттік шоттары арқылы жүргізіледі;
- орталықтандырылмаған немесе неғұрлым либералды-коммерциялық банктердің бір-бірімен өзара қатынасын қарастырады.
1. 7 желтоқсан 1998 ж. № 153 “Банкаралық жүйеде ақшаларды аудару ережесі”.

2. Рудакова О.С. Банковские электронные услуги.

3. Сейткасимов Г.С. Банковское дело.

4. 25 қараша 2000ж. № 428 “Екінші деңгейлі банктердің, сол сияқты банктік операциялардың жеке түрлерін жүргізетін ұйымдар арасында корреспонденттік қарым-қатынасты тұрақтандыру ережесі”.

5. Жуков Е.Ф. Банк и банковские операции
        
        ЖОСПАРЫ
КІРІСПЕ
Банкаралық есеп айырысу есебі
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
1. Банкаралық корреспонденттік қатынастарды ұйымдастыру және олардың
есебі.
2. ... ақша ... ... ... ... есеп ... ... Банкаралық клиринг есебі.
4. Электронды аударымдардың банкаралық жүйесінің мәні
ҚОРЫТЫНДЫ
КІРІСПЕ
Банкаралық есеп айырысу есебі.
Корреспонденттік қатынас – бұл екі немесе бірнеше несиелік ... ... ... ... және ... ... ... және есеп айырысуы, сондай-ақ несие ұсыну, инвестициялық ... ... ... жүзіндегі қатынас. Сонымен қатар ірі корреспондент-
банктер неғұрлым ұсақ банктерге инвестициялық қоржынды басқару ... ... ... ... негізінде бағалы қағаздарды сатады, сатып
алады, сақтайды және ... ... ... тіптен банктің жаңа бөлімшесін
ашу сияқты бірнеше жеңілдіктер бере алады, ... бұл ... банк ... ... және ... ... ... жүргізуін
сақтайды.
Мемлекет банктерінің қазіргі кездегі есеп айырысулары міндетті ... ... ... ... ... корреспонденттік шоттар арқылы
жүргізіледі, сондай-ақ банктің қалауы бойынша елдің басқа да, ... ... ... ... тікелей корреспонденттік қатынастар құру арқылы
жүргізілуі мүмкін.
26.10.2000ж. № 348 банк ... ... ... банктер мен ұйымдар арасында корреспонденттік қатынасты
қалыптастыру ... ... ... ... ... ...... арасындағы келісім, соған сәйкес оның
біреуі (корреспондент) басқа банкке (респондент) ... ... ... мен ... да ... ... қызмет көрсетеді”.
Банкаралық қызметтің осындай нысанын жүзеге асыру ... ... ... ... ... корреспонденттік шот ашады.
“Корреспонденттік шот – жасалған корреспонденттік шот ... ... ... және екінші банктің қаржысы есебінен жүргізілетін есеп
айырысулар ... ... шот ... банкаралық есеп айырысуды ұйымдастырудың
екі нұсқасы бар:
- орталықтандырылған – бұл ... ... ... есеп ... ... ... Республикасы Ұлттық Банкінде ашылған
олардың корреспонденттік ... ... ... ... ... неғұрлым либералды-коммерциялық
банктердің бір-бірімен өзара қатынасын қарастырады.
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
1. Банкаралық корреспонденттік қатынастарды ұйымдастыру және олардың
есебі.
Банкаралық корреспонденттік ... ... ... ... ... талаптар жеткілікті жылдамдық және
болжанған төлемдер, жоғары сенімділік, қауіпсіздік, ... ... ... ... ... ... әр ... есеп айырысуларды ұйымдастыруға – оларды өткізу
нақтылығына, ... және ... ... ... ... ... ... қойылады.
Аталған байланыста банкаралық есеп айырысуды ұйымдастыруға нақты
маңызды қағидалар келесілер:
Басты қағида – ... ... ... ... клиент төлемдері
бойынша есеп айырысуды толық мөлшерде, үздіксіз жүргізуді қамтамасыз ететін
өзіндік ... ... ... қаржының болуын) САҚТАУ.
Банкаралық есеп айырысудың дұрыс ... ... ... ... ... маңыз алады. Оның спецификасы мен ерекше рөлі - ... ... мен ... үнемі өзара бақылауда,біріншіден,
клиенттердің банктегі ... ... және ... ҚРҰБ-дағы
корреспонденттік шоттары бойынша, екіншіден, есеп айырысуға қатысушылардың
өздерінің – ... ... өз ... есеп
айырысу кезіндегі шоттар бойынша және баланстар бойынша, сондай-ақ ... есеп ... ... ... ... – корреспонденттік шоттарды
қолдана отырып әр түрлі банк мекемелері арасында есеп айырысуларды жүргізу
болып табылады. Коммерциялық ... ... есеп ... ... ... корршоттары арқылы көрсетіледі. Басқа коммерциялық банктер мен
олардың филиалдарында ашылған корршоттар арқылы есеп ... ... ... ... ... ... ... ТұранӘлемБанк, HSBK,
ЦентрКредитБанк және басқа да ірі ... ... ... ... ... ... ... есеп айырысудың
ерекшеліктері:
- бұл ... банк ... ... келісімдік қатынасы бар
клиенттердің мүддесіне сай келеді;
- олар тура ... ... есеп ... ... жан-жақты корреспонденттік қатынастар кезінде қандайда, бір ... шот ашу ... ... ... ... ... өзара
талаптарын ескеру шарттары пайда болады;
- корреспондент банктер арасында клиринг жүргізу корреспонденттік
шоттағы қаржылар ... ... ... ... ... ... ... етуге және құралдарының толық ... ... ... Бір жағынан, ірі банктер
корреспонденттік шоттар қалдығы ретінде айтарлықтай ... ... әр ... ... ... алады. Ірі корреспонденттік
желі ірі банкке вексель айналымын дамытуға мүмкіндік береді. Екінші
жағынан, клиент ... ... шот ... қолдана
отырып, бас банк жүзеге асыратын операциялар есебінен ... ... ... әр ... ... ... ... корреспонденттік шот бойынша операциялар есебін
еркін жүргізеді. Ай сайын корреспондент банк корреспонденттік шот ... ... ... ... анықталған сенімділік деңгейін білдіре ... ... ... ... ... ... ... арқылы өзара
банктік қызметтердің үлкен жиынтығын қарастырады.
Банкаралық қатынастар банктер арасындағы
қатынастардың бір түрі ... ... ... ... шоттарға ақша
қаржыларын аудару бойынша банк клиенттердің тапсырысын орындау болып
табылады.
Банктер арасындағы есеп ... ... ... ... ҚРҰБ органы – Қазақстан Банкаралық Есеп айырысу Орталығы
(ҚБЕО) жүргізеді. ҚБЕО – заңды ... ... және ... ... ... банк ... ҰБ ҚБЕО № 252 30.12.95 жылғы банктік жүйені
реформалау бағдарламасына ... ҰБ ... ... ... ҚБЕО
әділет органында қайта тіркеуден өткен және ... ... ... мемлекеттік кәсіпоын нысаны иемденген. Оның банктік шоты,
гербті мөрі, мөртабаны және ... және орыс ... аты ... ... ... ... ... субъект, банктік емес қаржылық мекеме. ҚБЕО
негізгі қызмет банкаралық төлемдері және ... ... ... және ... ... ... (БТЖ) арқылы аударымдары жүзеге асыру.
Көрсетілген қызметтер үшін ... ... ... ҰБ ... ... ... ... мақсаты тиімді, тұрақты қауіпсіз банкаралық төлем жүйесі
негізінде банктік қызметтің негізгі қажеттілігін ... ... – мен ... ... ... ... соң банк пайдаланушы
статусын иемденеді. ... ... ... үшін ... ... ұсынады:
- жүйеге қосуға өтініш;
- банк жарғысының және ... ... ... ... ... көшірмелерін.
Аталған келісімнің негізгі деректемелері мыналар болып табылады:
- тараптардың деректемелері;
- тараптардың құқықтары және міндеттері;
- ... ... ... мәні ... ... ақпарат
құпиялығын сақтау талаптары;
- клиринг нәтижелері бойынша ақша аудару ... және ... ... ... ... тараптардың жауапкершілігі;
- келісімді бұзу және келісім талаптарын өзгерту тәртібі;
- тараптардың келісуі бойынша басқа талаптар.
Пайдаланушылар мен ... ... ... ... ҚР ... банктің бекітуімен нормативтік-қүқықтық
актілеріне сәйкес электронды тәсілде жүргізіледі.
Операциялық күн ішінде ҚБЕО ... ... ... бұл ... ... ... ... және оның жабылу уақыты
Ұлттық банк және оның пайдаланушыларымен жазбаша ... ... ... ... күн ... соң алынған төлем құжаттары келесі
операциялық күн басында алынған болып саналады.
ҚБЕО төлем құжаттарының қабылдануын ... күн ... ... өзара талаптар мен міндеттемелердің есебін жүргізеді, ... ... таза ... ... Одан ҚБЕО ... ... ... себепті өңделмеген құжаттарды ағымды жұмыс күнін белгілеп
жояды, ... таза ... ... бар ... ақша ... ... ... жүйесінде оған тең дебеттік таза позицияға
резервтейді. Банкаралық ақша ... ... ... болып
саналмайтын банктер үшін, аталған банктің таза ... ... күн ... оның ... банктегі корреспонденттік шотынан,
Ұлттық ... ... ақша ... ... ... аударым
жасалған сома көлемінде жүргізіледі.
Егер операциялық күн ішінде пайдаланушы Ұлттық ... ... ... ... ... ақша ... онда ... таза позициясын анықтау, оның есебіне жүйенің ... ... ... ... ... ... ... Ұлттық банкі екінші деңгейлі банктердің ақша айналысын бақылау
мақсатында төлем жүйесіне делдал ... ... Ол үшін ... банк ... ... ... ... келісім негізінде корреспонденттік қатынас
қалыптасады. Осы қатынастарға сәйкес Ұлттық банк есебіне түсетін қаржыларды
қабылдап, банктің ... ... ... ... тиісті ақша сомасын аудару
туралы өкімін орындайды және келісімде белгіленген ... да ... ... банк операцияларын орындау үшін Ұлттық банк
филиалында ашылған банктің корршоты арқылы оған шот ... ... ... ... ... ... ... операциялар бойынша
банкке шот ашу барысында Ұлттық банк ... күн ... ... ... осы ... ... банк филиалында ашылған корршотына аударуға
міндетті, егер бұл ... ... ... ... ... ... ... банктегі ақшасын қабылдау, алу бойынша операцияларды
жүзеге асыру барысында филиал корршотта жазба ... ол ... ... ... ... бекітілген уақытта жолданады. Банк есебіне
ақша қабылдау кезінде байланыс арналары бойынша ... ... ... ... ... ... ... өткізілген операцияларды
тексеру корреспонденттік қатынас туралы келісімде анықталған кезеңдерде
жүргізіледі, бір-ақ 10 күнде бір ... кем ... ... қызметкері келісімде белгіленген мерзімде Ұлттық банк
филиалына корршот бойынша есеп айырысу тізімдемесін ... ... ... жауапты қызметкері дербес шот пен тізімдеме ... ... ... ... ... ... ... қызметкері
тізімдеме күнін белгілеп, қол қояды, банк ісіне орналастырып, корршоттың
дербес ... ... ... ... Егер ... ... онда ол
Ұлттық банк филиалы мен банктің тиісті жетекшілеріне хабарланады. Табылған
сәйкессіздікті жою шаралары Ұлттық ... үш ... күні ... асырылуы тиіс.
Бүгінгі күні Ұлттық банк алдында әлемдік жетістіктерге сай ... ... ... ... есеп айырысулар жүйесін құру міндеті
тұр.
Корреспонденттік шоттар бойынша операциялар есебі үшін келесі ... ... ... шоты 1050 ... ... ... Банктің Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... корреспонденттік шоты.
- Бөлімшенің баланстық шоттары:
2010 корреспонденттік есепшоттар;
2011 Қазақстан Республикасы Ұлттық банктің талап етуі ... ... ... банктердің талап етуі бойынша салымдары;
2013 басқа банктердің талап етуі бойынша салымдары;
2020 басқа банктердің сыйақы есептелген ... етуі ... ... ... Республикасы Ұлттық банктің корреспонденттік
есепшоттары;
2022 шетелдік орталық банктердің корреспонденттік ... ... ... корреспонденттік есепшоттары.
Ұлттық банк филиалы арқылы әр түрлі төлемдерді төлеу кезінде ... ... Ақша ... ... 2203 “Клиенттердің ағымды есеп шоттары”;
Кт 1051 ... ... ... ... ... шоты”.
- Ақша алушы банкте:
Дт 1051 ... ... ... Ұлттық банктегі
корреспонденттік шоты”;
Кт 2203 “Клиенттердің ағымды шоттары”.
Клиенттерге кассалық есеп қызмет көрсету ... және ... ... ... ... ... түседі. Бұл
кезде екі түрде бөлінетін корреспонденттік шоттар ашылады:
- “НОСТРО” шоты (латынша “ностро” – “біздің” ... ... ... ... ... ... ... шоты (латынша “лоро” – “сіздің” деген мағынаны береді, яғни
“біздегі сіздің шот”)
“НОСТРО” типтес шоттары қандай да бір банктер
корреспондентт ... ... ал ... ... шоттар – респондент
банктердің атына ашылады, сонымен қатар ... ... ... ... бір ... да ... ... Бір банктегі “НОСТРО” ... ... ... шоты ... ... ... ... банкте корреспонденттік шот ашу және жүргізу
тәртібі банктер арасындағы өзара мәміле ... ... мен ... емес ... бейрезидент банктермен
корреспонденттік қатынастары банк тәжірибесінде ... ... ... және ... реттеледі.
Респондент корреспонденттік шот үшін ... ... ... ... шот ашуға өтініш (1 қосымша);
- банктер үшін банктік операциялар ... ... ... бекітілген көшірмесі;
- банктік емес мекемелер үшін аударым операцияларын ... ... ... ... ... шот ... корреспонденттік шот келісімі негізінде
ашылады. Корреспонденттік шот келісімі келесі деректемелермен тұруы
тиіс:
- келім ... ... ... ... ... қызметі органынан берілген
құжатта көрсетілген тіркеу нөмірі;
- корреспонденттің қызмет көрсету шарттары және оны ... ... ... ақшасын қолдану тәртібі және немесе ақша аударымы туралы
ақпарат алмасу әдістері;
- корреспонденттің респондентке тоқсандық қаржылық есеп берудің ұсыну
тәртібі соның ... ... ... қаржылық-шаруашылық
қызмет нәтижесі туралы есеп беруді, ақша ... ... ... және қажет болса қаржылық есеп берудің басқа да ... ... ... ... ... және ... бақылау және төмендету мақсатында респондент
корреспонденттің қаржылық жағдайын ... ... ... ... банктің корреспонденттік шот
ашуға және жүргізуге берген лицензияны ... ... ... ... ету жауаптылығы;
- келісімнің әрекет ету мерзімі және бұзылу тәртібі;
- дауды шешу тәртібі;
- Қазақстан Республикасының заңына қайшы келмейтін басқа да шарттар.
Корреспонденттік ... ... үшін ... ... ... ... корреспонденттік шоты бойынша респондент ҚР
заңдарына және корреспонденттік шот ... ... ... ... ... құқылы.
Ағымдағы айдағы төлемдерді респонденттер Ұлттық банкте реттелген
лимит көлемінде банктер мен ... ... емес ... ... шоттар арқылы жүзеге асырылады. Аталған лимит алдыңғы айда
ҚБЕО төлем жүйесі арқылы өтетін респонденттің ... емес ... ... пайыздық қатынас көлемінде есептеледі. Бұл кезде респондент
есептік айдың 10 ... ... ... ... басқа банктер мен
банктік емес ұйымдарда ашылған корреспонденттік ... ... ... саны және ... туралы мәліметтер ұсынады. (2-қосымша).
Банктер арасындағы корреспонденттік қатынастар ... ... бұзу ... ... ... ... тоқталады. Бұл кезде
корреспонденттік шот жабылады. Оны жабу үшін ... ... ... жабу ... ... ... ... шоттағы қаржы
қалдығы аударылатын деректемелерді белгілеп өтініш ұсынады.
Корреспонденттік шотты жабу келесі жағдайларда жүзеге асырылады:
- респондент өтініш бойынша кез ... ... егер бұл ... ... ... ... шоттың әрекет ету мерзімі тоқталған кезде;
- корреспонденттен Ұлттық банктің ... ... ашу ... ... лицензиясы қайтарылғанда;
- респонденттен Ұлттық банктің банк операцияларын өткізуге ... ... ... егер ол ... ұйым болса.
Корреспондент пен респондент арасындағы келісім
шарттарына сәйкес оның біреуінен ... шот ... ... ... ... пен ... ... көрсеткен шотқа
аударуға міндетті.
Банктегі корреспонденттік шоттары ... ... ... ... ... Ақша жөнелтуші банкте:
Дт 2203 “Клиенттердің ағымдағы шоттары”;
Кт 1052 “Банктің басқа банктердегі корреспонденттік есеп шоттары”.
- Алушы ... 1052 ... ... ... ... есеп ... 2203 ... ағымдағы шоттары”;
Бір бас банк қызмет көрсететін екі филиалдар арасындағы есеп айырысуда
келесі корреспонденттік шоттар құрылады.
- Ақша алушы ... 1350 ... ... есеп ... 2203 ... ағымдағы шоттары”.
Егер алушы клиентке басқа банк қызмет көрсетсе, онда
бас банкте бухгалтерлік өткізбе жасалады:
Дт 1350 “Банктің филиалдарымен есеп ... 1051, 1052 ... ... ... және ... да ... ... Алушы банкте:
Дт 1051,1052 “Банктің Ұлттық банктегі және басқа да
банктердегі корреспонденттік шоты”;
Кт 2203 “Клиенттердің ... ... ... ақша ... ... ... ... есеп айырысуды
жүргізу тәртібі.
Банкаралық ақша аударымдарының жүйесі (БААЖ) -
қолданушылардың жоғары өрісті ... ... ... ... есеп ... ... БААЖ ... қазақстандық
банкаралық есеп айырысу орталығында пайдаланушыға қызмет ... ... ... банктер немесе банктік емес мекемелер жатады.
Жоғары басымды төлем – бұл орындалу мерзімі бірінші дәрежелі ... ... ... ... ... ресурстардың банкаралық нарығында
капитал, және ... ... ... ... ... міндеті ұлттық валютадағы қайтарылмайтын және шартсыз төлемдерді
Қазақстанның ... ... БААЖ ... ... ... ... көлемінде бір операциялық күн ішінде есеп ... ... ... мен қалыптастырудың құқылық негізін ҚБЕО және Ұлттық
банк қолданушылары арасында, қолданушы мен Ұлттық банк ... ... ... ... ... жүйесінің (БТЖ) ... ... ... ... ... айырысу қағидасы ұсынылады, ол келесі күні БААЖ арқылы
қорытынды таза ... ... ... ... ... ... ... төлем ақырғы және қайтарылмайтын болып табылады.
Тәуекелдікті басқару жүйесі банктерге көп жақты ... ... ... ... жұмыс жасауға мүмкіндік береді. ... ... ... ... кезегін белгілеу мақсатында
кезекке қою БТЖ ... ... ... БТЖ ... кейбір
қатысушыларына үлкен сенімділік арту мақсатында, сақтандыру қоры және
кепілзат қарастырылады.
Қазақстандық банкаралық есеп ... ... ... ... ... берген өкілеттілікпен анықталатын келісімшарт негізінде басқарады.
Ұлттық банк ... ... ... отырады.
БААЖ-ға төлем құжатын акцептеу – төлем құжатын шартының негізінде
ақша қаражатын аударуды жүзеге асыруды өз ... ... ҚБЕО ... ... ... ... ... жүргізу, яғни төлем құжаттарының
тұпнұсқалылығына көз жеткізу;
- төлем ... ... ... ... ... құжатында көрсетілген соманы ... ... ... ... ... ... ... бойынша төлем құжатын
акцептеу шартының бірі – пайдаланушы – ... ... ала ... болып табылады.
Ақша қаражатын сәйкес шотқа аудару мүмкін болмаған жағдайда
пайдаланушы-алушы ақша ... ... ... ... ... ... ... қажет. Ақша қаражатын қайтару
пайдаланушы-алушы тапсырысы бойынша жүзеге асырылды, ... ... ... ... ... көрсетіледі.
Банктер және банктік емес қаржылық мекемелер пайдаланушы мәртебесін
ҚБЕО келісімшартына отырғаннан кейін алды.
Банк немесе банктік емес ... ... БААЖ ... ... келісімшартқа отыру үшін ҚБЕО келесі құжаттарды ұсынуы ... ... ... туралы өтініш;
- Пайдаланушы Жарғысының және банктік операцияларды жүзеге асыру
лицензиясының ... ... ... ... ... рұқсат беретін Ұлттық банктің шешімі
БААЖ-ға операциялардың келесі түрлері жүзеге асырылады:
- дебеттік және кредиттік аударымдар;
- БААЖ пайдаланушылары арасында ақша қаражаттарын ... ҚБЕО ... ақша ... ... ... ... ... көрсетіп отыр, есеп айырысуларды нақты уақыт режимінде
жүзеге ... және ... ... RTGS ... ... ... ... айырысу жүйесі) сипатына ие. Банкаралық ақша аудару жүйесі тиімді және
қауіпсіз төлем жүйесі болып ... ақша ... ... ... ... ... көлемінің 1999-2002 жж. Елеулі жоғарлауына оның
тиімділігін ... БААЖ ... ... нақты уақыт режімінде жүзеге
асырылады және осы жүйе барлық халықаралық стандартқа сәйкес келеді.
Банкаралық ақша аудару жүйесіндегі ... ... ... ... шотына қызмет көрсететін
Ұлттық банк бөлімшесі операциялық күн басында ... ... ... ... ... Р1 – пайдаланушының жеке өтініші бойынша корреспонденттік шоттан
резервтелген ақшалар;
- Р2 –ҚР Ұлттық ... ... ... ... ... есептік
несие көлемі;
- Р3 – кезекте тіркелуі мүмкін төлем құжаттарының ең жоғары сомасы.
Банктер есеп айырысуды осы ... ... ... ақша аудару жүйесі банктердің корреспонденттік
шоттары бойынша емес ... ... ... ... ... ... банктер арсында есеп айырысуларды
түпкілікті жақсартудың басты бағыты –банкаралық клирингті дамыту ... ... ... мен міндеттемелерге негізделген
тауар және қызмет үшін ақшасыз есеп айырысу жүйесін ... ... ... ... банктердің корреспонденттік шоттары құрайды. Клиринг
әсерінен есеп айырысулар жеңілдетіледі, қолда бар ақша қаржысы және осының
есебінен есеп ... ... ... және ... деңгейі
көрсетіледі. Оған баруға негіз болған басты ерекшелігі – шынайы ... ... екі ... ... ... ақша қаржыларын алдын
ала депозиттеумен және депозиттеусіз. Классикалық клирингтің екінші үлгісі
есеп айырысу жүйесі дамыған ... кең ... ... қаржыларды алдын
ала депозиттеуді талап етпейді. Егер ... ... ... ең ... ... ... ... болмаса, бірақ оның
қаржы табуға мүмкіншілігі бар болса, онда клирингтік ... ... ... ... ... ... бар: ол ... жылдамдығын және деңгейін ұлғайтуға, қаржылардың ... ... ... ... ... тиімді пайдалануға мүмкіндік
береді.
Банкаралық клирингті ұйымдастырудың бай тәжірибесі АҚШ, Ұлыбритания,
Германияда ... ... бар ... бірі – ... яғни ... ... одан әрі ... үрдісінде оның деректерін
магнитті жеткізушілерге жазу арқылы ... Бұл ... ... одан соң ... ... ... ... есеп айырысу
палатасына жолдауға ... ... ... ... ... ... банк ... сақталады, не болмаса жойылады.
Бұл ... ... ... сұрыптауға байланысты шығындарды ... ... екі банк ... біріншісінің қарыз талабы екіншісінің қарыз
міндеттемесі болып, ал ... ... ... ... ... ... ... жағдайларда, сондай-ақ көп жақты талаптарға ие
міндеттемелер кезінде де қолданылады. Бұл ... ... ... ... ... ... ... қарыз талаптарын және олардың
алдындағы міндеттемелерін ескеруіне және олар ... ... ... шамада өтілуінде. Шынайы ақшамен тек есептелмеген ақша төленеді
(өтіледі).Бұл кезде ескеретін нәрсе: клиринг қатысушылары ... ... және одан көп ... ... ... әрқасысы бойынша
құжаттар өтеу үшін клиринг орталығына түседі және ... ... ... ... ... ... ақша қаржыларына деген қажеттіліктің аздығы;
- өз міндеттемелері өз кінарат-талаптарымен өту арқылы есеп айырысуды
жеделдету;
Клирингтің кемшіліктері:
- клирингтік сеансқа ... үшін ... ... ... ... ... үлгі ... жүзеге асыру кезінде қаржыларды міндетті
түрде депозиттеу;
- ... есеп ... ... ... бірақ бұл нақты төлемдерді
жүзеге ... ... ... ... ... ... ... төлемдер қағидасын қолданады, төлемдерді жүзеге асыру
уақыты бір операциялық күнге тең.
Бүгінгі күні ҚРҰБ облыстық ... ... ... ... ... ... 2000 жылы БТЖ арқылы 472,1 млрд ... 3742,4 мың ... ... 1999 ... ... ... ... 1999 жылдың 1 тамызында Ұлттық банктің клирингтік талаптарының
жабылуымен байланысты болды.
4. ... ... ... ... ... сауда-қаржылық айналымда SWIFT электронды төлемдер жүйесі
қолданылады.
SWIFT(Society for World – Wide Interbank
Telecommunications) - ... ... ... ... – қаржылық телекоммуникация саласында жетекші халықаралық ұйым
болып табылады. SWIFT қызметінің негізгі бағыты ... үшін ... ... ... және санкцияланбаған кіруден ... ... ... және ... ақпаратты алмасу
әдістемелері мен нысандарын стандарттау бойынша ... ... ... ... ... ... 1960 жылдардың басында
америкалық және еуропалық банкті халықаралық банк ... ... ... ... ... ... ... етті. Мұнда
соңғы мақсат ретінде компьютерлерді ... ... ... ... ... жылдам және қауіпсіз жүйесін құруда телекоммуникация
құралдарын қолдану туралы шешім қабылданды. Жоба негізінде ... ... ... ... ... ... ... тиімді жүзеге асуы
керек;
- банктер арасында ақпарат алмасу тікелей коммуникация құралдарын
қолдану арқылы неғұрлым ... ... ... ... тәуелділік төмендетілуі тиіс
Өз қатысушыларына тәулік бойы жоғары жылдамдықта
банктік ақпарат алмасуын, санкцияланбаған қорғау және бақылау деңгейі ... ... ... ... жоба құру ... 1968 жылы ... сәл кешірек, 1972 жылы бұл ұсыныс ресми түрде жобаға ... ... ... ақпаратты айырбастаудың пайдалы жүйесін құру бойынша ұсыныстар
түсті. Олар:
- жүйе халықаралық ... құру және ... ... тораптық
қызметіне негізделуі тиіс;
- үдерістерді стандарттауға, сондай-ақ хабарлар пішімін станттау,
банктерді торапқа қосу ... мен ... ... құны 0,15 ... ... ... жолдау кезінде, пайданы қамтамасыз
ету жүйе күніне 70 банктің қатысуымен 100000 –нан кем емес хабарды
өңдеуі ... ... екі ... және ... ... ... орталығын
және әрбір қатысушы елде байланыс концентраторларын иемденуі тиіс.
1973 жылы мамырда 15 елдің банкі Белгия заңдылығына
сәйкес ... ... ... нысанды әдістерін даярлау ... ... ... деректерді жолдаудың халықаралық торабын
құру мақсатында SWIFT құрылды. Келесі төрт жыл ... және ... ... ... ал 1977 жылы 9 ... торап ресми түрде
ашылды. Жыл соңында мүше-банктер 586-ға дейін өсті ... . ... ... 500000 ... ... ... бұл ... мүше-банктер болып табылатын акционерлік қоғам.
Қоғам Бельгияда тіркелген және Белгия заңы ... ... ... ... – мүше ... және оның ... ... жиналысы (Бас
ассамблея). Барлық шешім ассамблея ... ... ... бір
акция – бір дауыс қағидасымен қабылданады. Директорлар кеңесінде жетекші
орынды Батыс Еуропа және АҚШ елдері ... ... ... ... ... ... ... сәйкес таратылады. Акцияның басым саны
АҚШ, Германия, Швейцария, Франция, Ұлыбританияда. Ұлттық ... ... ... операцияны жүзеге асыруға құқы бар кез ... ... мүше бола ... ену екі ... тұрады: қоғамға мүше болуға банктің
дайындығы және ... ... ... ретінде банктің торапқа қосылу
дайындығы. Бірінші кезеңде банк SWIFT-ке келесі құжаттар кешенін ... кіру ... ... SWIFT ... ... және қоғамның
шығындарын қалпына келтіруге банктің міндеттемесі; банктің және қоғаммен
байланысқа ... ... ... ... ... ... SWIFT ... кеңесі құжаттарды талқылайды және банкті ... ... ... ... ... банк бір ... ... төлеуге
және қоғамның бір акциясын иемденуге құқық алады.
SWIFT-ке кіру үшін 400000 бельгия франкін (мүше банктер үшін) ... ... 200000 ... ... бір ... жарнаны төлеу
керек. Сонымен қатар мүше банктер құны 55000 бельгия франкі тұратын бір
акцияны ... ... ... ... ... ... қосылуымен байланысты.
Осы кезеңде барлық техникалық мәселелер шешіледі, коммуникациялық ... ... құны жүз ... ... ... құруы мүмкін),
қызметкерлерді оқыту жүзеге асырылады.
SWIFT-тің басты кемшілігі оған кірудің қымбаттылығы. ... ... кіру ... 160-200 мың ... ... Бұл ұсақ ... үшін
қиындық әкеледі. Кемшілік ретінде белгілі деңгейде ішкі ... ... ... ... ... ... ... бір кемшілік
ретінде төлем несиесін қолдану ... ... ... ... ... ... ... шоттар дебеті мен кредиті арасындағы
кезеңнің қысқаруын айтамыз.
Қазақстандық банктер өз есеп айырысуларында электронды ... ... ... ... Бұл жүйе ... ... ... көмегімен есеп айырысу қызметін ... ... ... ... кеңседен шықпастан, клиенттің жұмыс орнынан жүргізіледі.
“Банк-Клиент” жүйесіндегі барлық ... ... ... беріледі. Олар
Қазақстан Республикасында Ұлттық банктің нормативті актілеріне сәйкес
қолданылатын бухгалтерлік құжаттармен ... және ... ... ... ... ... қолданып, клиент банкке келесі құжаттарды ұсына
алады:
- өз шотынан теңгеде, икемді және ... ... ... ... тапсырмаларын;
- валюта сатып алуға өтінішті;
- валюта сатуға өтінішті;
- валюталық құжаттарды аударуға өтінішті.
“Банк-Кредит” жүйесі бойынша ... ... ... ... ... жүйесінде шоттар бойынша көшірмелерді;
- шоттар бойынша көшірмелер қосымшаларын;
- клиенттер үшін мәтіндік хабарларды (валюта бағамдары, тариф ... ... ... ... да ақпараттарды).
ҚОРЫТЫНДЫ
“Банк-Кредит” жүйесі банк пен клиент арасындағы
деректер алмасудың толық құпиялылығын қамтамасыз ете алады. ... мен ... ... бойы және демалыс күндері де жүргізуге болады.
16.00 сағатқа дейін жөнелдетілген төлем құжаттары сол күні ... ... ... ... ... жүйелер қызмет етеді: WESTERN UNION. CHIPS and FEDWIRE (АҚШ) SIC
(Швейцария), CHAPS (Ұлыбритания).
WESTERN UNION ақша ... ...... жүзі ... ... ең тез және сенімді тәсілі. Оған бүгінгі күні әлемнің 150-ге
жуық елі қосылған, соның ... ... ... бар. Әр ... 70 ... АҚШ ... шамасында.
Елімізде WESTERN UNION корпорациясымен “БанкЦентрКредит” ААҚ, Алматы
сауда-қаржы банкі сияқты банктер ынтымақтаса ... ... ... ... - WESTERN UNION ... ... ... кез
келген нүктесінде ақша аударымдарын жүзеге ... ... жеке ... және ... ... көрсету. Бұл жүйе бойынша ақша
аударымдары банктік шот ашпастан және нақты ақша ... ... ... ... Аударым жіберілгеннен кейінг” 10 минуттан соң дайын болады.
Аударым жасау алушының ... және дәл сол ... ол ... ел ... ... алушыға аударымның сұрақ-жауап түріндегі бақылау паролін
білдіретін бақылау нөмірін ... ... Т І Н І ... шот ашу ... қ. «___» ... 200 __ ... ... ___________________________________
Толық және нақты мекенжайы __________________________
ҚР Ұлттық банкінің бізге таныс және біз үшін міндетті күш бар ... ... №____ ... шот ... ... ________________
(лауазымы, қолы)
Мөр
Бас бухгалтер _______________
(қолы)
КОРРЕСПОНДЕНТ БЕЛГІЛЕРІ
Корреспонденттік шот ашу № _________________________
Банк басшысы ... ... 200 ___ ... ... ___________ № ... ... ... ... және шот бойынша операцияның жүзеге
асырылуын тексерген
Бас бухгалтер ____________________
(қолы)
«___» ... 200 _ ... шоты ... ... ... ... көлемі және саны туралы
мағлұматтар
________________ айы 200__ жыл үшін
|Корреспон-ден|Төлемдер көлемі (мың тг.) ... саны ... ... | | |
| ... ... | | |
| ... |бойынша ... ... |
| ... ... | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | ... әдебиеттер:
1. 7 желтоқсан 1998 ж. № 153 “Банкаралық жүйеде ақшаларды аудару
ережесі”.
2. ... О.С. ... ... ... Сейткасимов Г.С. Банковское дело.
4. 25 қараша 2000ж. № 428 “Екінші деңгейлі банктердің, сол ... ... жеке ... ... ... ... қарым-қатынасты тұрақтандыру ережесі”.
5. Жуков Е.Ф. Банк и банковские операции

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Банкаралық есеп айырысу есебі29 бет
ҚР-ның ұлттық банк мекемесіндегі корреспонденттік шот арқылы банкаралық есеп айырысу20 бет
«АТФБанк» АҚ банкі145 бет
«Банк ісі» лекциялық курсы70 бет
ІI-деңгейлі банктердің қызметін ұйымдастыру90 бет
Банктік тәуекел түрлері. функционалдық тәуекел: стратегиялық, технологиялық5 бет
Екінші деңгейдегі банктер12 бет
Институционалдық аспект26 бет
Коммерциялық банктер. Коммерциялық банк туралы ұғым және оның типтері32 бет
Төлем жүйесі (лекциялар жинағы)25 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь