«АО Банк центр кредит» банкіндегі өндірістік практика есебі

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

І. Банк Центр Кредиттің технико.экономикалық мінездемесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4
1.1 Банк Центр Крединттің дамуы мен қазіргі жағдайы ... ... ... 4
1.2 Банктің негізгі көрсеткіштері мен стратегиялық жоспары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .8
1.3 Несие мен басқа да пайызға ықпал ететін қаржылық нарықтардың жағдайы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..10

ІІ. Несие мен пайыз ұғымдарынын жалпы теориялық пен практикалық түсініктемелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..17
2.1 Несие формасы мен Банк несиесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..17
2.2 Коммерциялық банктердін пайыздық саясаттары есептеу
мен анализдеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..22
2.3 Пайыз саясатын басқару ұсыныстарым ... ... ... ... ... ... ... ... ..27

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 31

ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..32
Менім өндірістік практикам «АО Банк центр кредит» банкінде өтілді. Практика 28 қаңтардан 24 наурызға дейін мерзім аралығында өтілді. Практика өту барысында мен осы банкінін жүргізілетін операцияларымен барлық процедулалық кешендерімен таныстым. Менім негізгі жұмысым, жеке адамдарды несиелеу бөлімінде болғандықтан, мен осы 2 ай аралығында осы бөлімнін атқаратын қызметтерімен таныстым. Жалпы айтқанда бөлімде жүргізілетін жұмыстар; ол жеке адамдарға банктін несие тауарларымен таныстыру, сол тауарлардың қайсібірі клиентке ыңғайлы, несие тауардың шарттарымен сол процесстін жүргізілетін мерзімімен таныстыру болып табылады. Бұл үрдістерге негізгі бөлімімде толықтай тоқтылып есеп беріліді.
Практика мақсатына тоқталатын болсақ, мен оны 3 категорияға бөлгім келеді. Себебі әр жақтын өз мақсаты болады. 1-ші ол университет мақсаты: оның негізгі мақсаты болып студентті болашақта өндіріс пен қызмет саласындағы барлық үрдістермен танысушы үшін 2 айлық осындай оқу процессін жүргізеді. Ал мекеме мақсаты болып ол жаңа келген практикаттын мүмкіншіліктерін сынап, оның болашақтағы осы мекеменін жүргізіліп жатқан іс-шараларына сай келетіндігімен немесе келмейтіндігімен салыстыра отырып, мекеме өзіне болашақ қызметкер дайындау болып табылады. Ал студенттің мақсаты: ол барлық мекемеде жүргізіліп жатқан процесстерге қатысып, осы мекеменін нормативтік кешендерімен танысып, өзіне жүктелген міндеттерді орындай отыра тек қана өзін жақсы жақтарынан көрсету болып табылады.
Практика жүру барысында студенттің басты міндеті болып ол 2 ай бойы практика өту мекемесінде толықтай қатысу. Өзіне қойылған міндеттерді орындау және де мекеме жетекшісінін қойған міндеттерін білуіне қарай орындау. Өзіме немесе мекемедегі қызметкерлерге азап болмайтындай етіп ешқандай іс-шаралар жасамау болып табылады.
«АҚ Банк центр кредиті» 1988 жылы 19 қыркүйекте және де ол алдынғы қатарлардағы коммерциялық банк ретінде құрылған. Қазіргі кезде Банк центр кредит – бұл ҚР-дағы жақсы деңгейлі қаржылық институттар тобындағы алдыңғы қатарларда орналасқан, сондай өз ықпалын біздін мемлекетімізбен бірге, шетел елдеріменде араласуда. Қазір банктін барлық активтирі 100 млрд. дол. асады. Банктін филиалдарымен бөлімшелерінде 2000 адам жұмымпен қамтылуда. Банк, «Қазақстан Қор Биржасынын» мүшесіндегімен қатар, банк орталық азия мен алыс шетелге ақша аударым жүйесіндегі «Western Union» құрылымдағы жүйесінде операция жүзеге асырады, сондай ақ банктін міндетті сақтандыру салым жүйесіндегі бірден-бір қатысушысы. Қазіргі кезде банктін көптеген филиалдары Қазақстанда сондай ақ ТМД елдерінде өзінін көптеген және де әртүрлі операцияларымен заңды жәнеде жеке тұлғаларға қызмет етуде. Бактін эксклюзивті қызметті «Быстрая выручка» үлкен компанияларға өз төлемдерімен алымдарын тез әрі оперативті түрде айналдыруға көмектеседі. Банк қазіргі кезде дүниежүзілік экономиканын дамуымен қатар жаңа технологияларды қолдануымен өзінін қызметтерін түрлендіруде. Олардың бірден бірісі банктін жаңа қызметті Интернет банкинг болуда. Бұл қызметтің нарықққа жығарылуымен байланысты банк клиенттері өз операцияларын тез арады жүзеге асырумен қатар өз тұтынатын тауар мен қызметті түралы ақпарат таба алуда. Осымен қатар банк өз клиенттеріне кәсіпқой қызмет пен әрдайым өз клиентеріне ақпарат беруде. Банк центр кредит - әмбебап банк ретінде құрылуда.
1. Банк центр кредиттің стратегиялық жоспарын анықтайтын құжаттамасы.
2. Банк центр кредиттің мәртебесін анықтайтын құжаттама
3. Банк центр кредиттің дама мен онын динамикасын көрсететін көрсеткіштерін анықтайтын құжаттама
4. Учет пен Финансы журналы, 2007ж – 32 бет.
5. Ақша айналысы және несие» Мақыш С.Б. -Алматы, Қазақ университеті, 2004ж.-161бет
6. .Сайденов А.Г. «О преспективах развития денежно – кредитной политики и других направлениях деятельности Национального Банка» // Банки Казахстана, №12, -2004 г. 2 – 4 стр.
7. «Денги, кредит, банки» Под. Ред. О.И.Ловрушина, Изд. 2 -е, - Москва: 1999г.
8. Қазақстан ұлттық банкінін қаулысы 2007-2008 жылғы
        
        ЖОСПАР
КІРІСПЕ.....................................................................
............................3
І. Банк Центр Кредиттің технико-экономикалық
мінездемесі.................................................................
............................4
1.1 Банк Центр Крединттің дамуы мен қазіргі ... ... ... негізгі көрсеткіштері мен стратегиялық
жоспары.....................................................................
............................8
1.3 Несие мен басқа да пайызға ықпал ететін қаржылық нарықтардың
жағдайы.....................................................................
.10
ІІ. Несие мен пайыз ұғымдарынын жалпы ... пен ... ... ... мен ... Коммерциялық банктердін пайыздық саясаттары есептеу
мен
анализдеу...................................................................
...................22
2.3 Пайыз саясатын басқару ұсыныстарым..................................27
ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................
.................31
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ......................................32
Кіріспе
Менім өндірістік практикам «АО Банк ... ... ... ... 28 қаңтардан 24 наурызға дейін мерзім аралығында өтілді. Практика
өту барысында мен осы ... ... ... ... ... ... ... негізгі жұмысым, жеке адамдарды
несиелеу бөлімінде болғандықтан, мен осы 2 ай ... осы ... ... ... ... айтқанда бөлімде жүргізілетін
жұмыстар; ол жеке адамдарға банктін несие тауарларымен таныстыру, ... ... ... ... несие тауардың шарттарымен сол
процесстін жүргізілетін мерзімімен таныстыру болып табылады. Бұл үрдістерге
негізгі ... ... ... есеп ... ... ... ... мен оны 3 категорияға бөлгім
келеді. Себебі әр жақтын өз мақсаты болады. 1-ші ол ... ... ... ... ... ... ... өндіріс пен қызмет
саласындағы барлық үрдістермен танысушы үшін 2 айлық осындай оқу ... Ал ... ... ... ол жаңа ... ... ... оның болашақтағы осы мекеменін жүргізіліп жатқан іс-
шараларына сай келетіндігімен немесе келмейтіндігімен салыстыра ... ... ... ... ... ... табылады. Ал студенттің
мақсаты: ол барлық мекемеде ... ... ... ... ... нормативтік кешендерімен танысып, өзіне жүктелген міндеттерді
орындай отыра тек қана өзін жақсы ... ... ... ... жүру ... ... ... міндеті болып ол 2 ай бойы
практика өту мекемесінде толықтай қатысу. Өзіне ... ... және де ... ... қойған міндеттерін білуіне қарай
орындау. Өзіме немесе мекемедегі қызметкерлерге азап болмайтындай ... ... ... ... ... ... Кредиттің технико-экономикалық мінездемесі
Банк Центр Крединттің дамуы мен қазіргі жағдайы
«АҚ Банк центр кредиті» 1988 жылы 19 ... және де ол ... ... банк ... ... ... ... Банк центр
кредит – бұл ҚР-дағы жақсы деңгейлі қаржылық институттар тобындағы ... ... ... өз ... ... мемлекетімізбен бірге,
шетел елдеріменде араласуда. Қазір банктін барлық активтирі 100 млрд. ... ... ... ... 2000 адам ... ... «Қазақстан Қор Биржасынын» мүшесіндегімен қатар, банк орталық азия
мен алыс шетелге ақша ... ... ... Union» ... ... ... ... сондай ақ банктін міндетті сақтандыру
салым жүйесіндегі бірден-бір қатысушысы. ... ... ... ... Қазақстанда сондай ақ ТМД елдерінде ... ... және ... ... заңды жәнеде жеке тұлғаларға қызмет етуде. Бактін
эксклюзивті қызметті «Быстрая выручка» үлкен компанияларға өз төлемдерімен
алымдарын тез әрі ... ... ... ... Банк ... дүниежүзілік экономиканын дамуымен қатар жаңа ... ... ... ... ... ... ... банктін
жаңа қызметті Интернет банкинг болуда. Бұл қызметтің ... ... банк ... өз операцияларын тез арады жүзеге асырумен қатар
өз тұтынатын тауар мен қызметті түралы ақпарат таба алуда. ... ... өз ... кәсіпқой қызмет пен әрдайым өз клиентеріне ақпарат
беруде. Банк центр кредит - әмбебап банк ретінде ... ... ... ... ол кіші және орта ... ... мен орта ... жағдайын дамуту болып табылады. Банк Қазақстандағы екінші деңгейлі
банктердін қатарындағы 5 банк ... ... Онын ... ...... ... оны ... көбейтуге банк көптеген қызметтерді асыруда.
Бұнын бірден-бір көрінісі банк 2008-2010 жылдарына ... ... ... ... ... ... ... банктін мүддесін жоғарлату
мен онын үлесін көбейту болып ... ... орай банк өз ... жету
барысында алдына міндетт қоюда:
1. Банктін ен басты нарықтық сегметтерінін үлестерін көбейту
2. Белгілі мөлшерде капиталды ... ... ... ... ... ... ... Клиенттің қанағаттандыру деңгейін жоғарлату
6. Банктін басты бизнес-процесстерін ұлғайту
7. ... ... ... ... ... ... жоғарғы деңгейлі ссудалық портфелін ұстау
9. Жұмыскерлердін кәсіпқойдық деңгейін жоғарлату.
Осыған орай мен ... ... ... жоспарын, мемлекеттің
алдына қойған мақсатарына сай келетіндігіне ... банк тек қана ... ... ... ... қорғайтындығын анық көрінеді.
Сонымен қатар банк халыққа тікелей әсер етінін, ... ... ... ... ... кіші және орта ... ... жеке
тұлғаны несиелендіру, несие және төлем карточкаларын ... ... ... ... ... ... ... Банк капитализация аумағында
өз табысын біркелкі жоғарлату арқылы резервтік корды құру болып ... ... ... ... ... бас ... алып ... Бұл
мақсаттқа жету үшін банк өзіннін табыссынын көрсеткішін жақсарту арқылы
жетуге ұмтылуда. 2005 жылы жылдық капитал ... таза ... ... ... ал ... өсім ... эмиссиялық акцияларды шығарудан орын алған.
2006 жылы көрсетткіш сол ... 30-33%, ал ... ... ... банк ең ... мақсаттарынын бірісі деп көруде. Резервтік қор
мен таратылмаған табыс капитализациялау бөлімінде жыл бойы ... ... ... құру ... ... ... ... 2008
жылы резервтік қор мен таратылмаған табыс мөлшері 21 млрд, ал 2009 жылы
оның мөлшері 37,5 млрд боп ... ... ... ... оны банк ... ... эмиссиялық акцияларды шығару арқылы көбейту
боп жоспарлауда. 2008 жылы ... ... ... ... ... 43,5 млрд ... ал 2009 жылы ... капитал 62 млрд
болатындығы боп жоспарлануда. Жарғылық капитал мен таза ... ... ... банк ... ... ... көздерін дамыту
арқылы капиталды жоғарлатуды жоспарлауда. ... ... ... банк қазіргі кезе қазақстандық қор биржасында қолданатын
жаңа тетікті – мерзімсіз облигацияны қолдану боп жоспарлауда. /3/
2007-2009 жылдар ... банк ... таза ... ... 2008 жылы Банк таза ... 16,5 млрд ... ... ал актив бойынша табыстылық коэффиценті (ROA), актив ... ... ... бұл ... ... төмендейді деп
есептенуде. 2008 ... ... ... коэффицент 2,1% көлемінде
болатындығы туралы жоспарлануда. ... ... ... іс-
шаралар келесі бағыттарда орындалуда:
1-шіден таза пайыздық маржаны ортасалалық деңгейде ұстау. Банк жоғары
табыстылық ... ... ... ... Бұл ... жету үшін банк
таза пайыздық маржанын ортасалалық ... ... ... ... де ... іс-шаралар процессін жүргізу арқылы базалық мөлшерлеме
негізіндегі несиенін пайыздық мөлшерлемесін анықтау мен ... ... ... ... пайыз мөлшерлемесін құру боп табылады. Осымен
қатар банк ... ... ... ... ... ... үшін, ортасалалық денгейде ауыстырылымдық мөлшерлемелерді ... мен ... ... ... ... ... боп табылады.
/1/
Осы мәселеге толықтай тоқталу менім басты міндетім болғандықтан, мен
жалпы пайыз ... құру ... ... ... ... ... Жалпы пайыз мөлшерлемесі анықтау мен қалыптастыру
келесі 3 этапқа бөлінеді:
1) мақсаттар мен міндеттерді анықтау (нарықтық ... ... ... ... ... деңгейін ұстау) сияқты
іс-шаралар орын алады. Банк центр кредит ... ... бұл ... анық ... ... ... ... банк
осы көрсеткіштерді жоғарлату арқылы тиімді пайыз мөлшерлемесін
анықтауды көздейді.
2) Пайыздық ... ... құру ... өз ... ... байланысты, клиенттерге байланысты
қызметтерге көңіл ... ... Өз ... ... әр ... ... арқылы енгізу ... баға құру ... ... көрсетілімдеріне
байланысты сегментациялық клиенттік база құру, бағақұрылымынын
бәсекелестілігі ... ... ... саясатына, саясат басқа
бәсекелес банктер арқылы жүргізіледі, баға ... және де ... ... ... ... пайыз саясаттарынын (активтир мен
пассивтер операцияларымен) мақсаттары мен қызметтері келесідей:
- Банк ұсынатын банктін әр топ қызметтері мен ... ... ... қалыптастыру арқылы пайыздық табыс пен
пайыздық шығын арсында тиімді қатынас ... ... ... ескеру қажет: клиентура сұранысын жеке зерттеу,
нақты банктін шығындарын, реньтабелділік ... ... және де ... ... ... өзгерісін.
- Пайыз мөлшерлемелерін анализдеу, болжамдау және жоспарлау
процедурасын жетілдіру, пайыздық ... пен ... ... пен ... ... ... ... Банк ұсынатын банктін әр қызметтің тобы мен ... ... ... анықтайтын дамыту методологиясын енгізу.
- Уақытша клиенттің қолданбайтын қаражаттарын, тұрақты түрде
айналысқа енгізу олардың мерзімдерімен көлемдерін анық ... Таза ... ... тұрақтандыру мен онын көлемін ұлғайту.
- Несиелік ұйымнын нарықтық құнын тұрақтандыру мен ұлғайту.
- Банктік ссуд ... ... ... шарт ... оны ... Керекті капиталды тарту.
Банктін пайыз мөлшерлемесі негізінен айналыстағы ақша көлеміне
байланысты анықталады және де ... жүйе мен ... ... ... ... ... ... орай пайыз мөлшерлемесінін
деңгейі белгілі бір тәуекелге ... ... ... ... ... анықтауда, банктік іс-әрекет практикасында
3 негізгі методтар қолдануда: аналогиялық, экспертік ... ... ... ... ... банктер қалыпты пайыз мөлшерлемелерін қолдану шартында
бұл орайда практикада аналогия мен эксперттік әдістер қолданылады.
Аналогия ... ... ... ... ... мөлшерлемесі,
басқа бәсекелес банктердін қолданатын пайыз деңгейіне орай ... де ... ... ... ... қайта қаржыландыру ставкасы
пайынша қалыптастыру.
Эксперттік бағалау әдісінін негізіне, ол базалық пайыз мөлшерлемесінін
деңгейін, белгілі арнайы тұлғалардың ... ... ... ... нарық ортасын зерттеу мен қазіргі онын жағдайын көру ... ... ... ... ... төмендеуіне
байланысты, яғни бір кішкене ғана пайыз ... ... ... ... ... ... әдісі орынды боп көрінеді.
Осыған жай, бұл процессті келесідей көруге ... яғни ... ... қиын ... егер банк ... белгілі бір операциясы
мен клиентерін қызметтеріне әртүрлілік бірқалыпты жұмыс істемесе.
Экономикалық қызметкерлердін банктін табыстылығын ... ... ... ... ... әдіс ... маржаны есептеу мен
оны қаржылық жоспарлау әдісі – ол енгізілген мен ... ... ... айырмасы, банкінін пайыздық саясаттын ... ... ... ... ... белгілі бір әжептеуір
кемшіліктері орын алады, пайыз мөлшерлемелерін айырмашылығынын көлемі
обьективті ... ... ... ... ... осыған
байланысты ол жалпы банктін шығындарын ашпайды (персоналға ... ... және де тағы ... /4, 32б/
Банктің негізгі көрсеткіштері мен стратегиялық жоспары
қысқа орта ұзақ мерзімдік инвестициондық
Банк центр ... ... ... ... ... мен ... оның ... жағдайы келесі көрсеткіштермен анықтауға балады:
2007 жылғы көрсеткіштер:
Жарғылық капитал – 34 млрд. тен.
Резервтік қор – 14,3 млрд. тен
Табыстылық нормасы – 12 ... ... ... – 2007 жылы ... ... ... ... қатынасы – 0,67 коэффицент құрады.
Басқа банктерден алынған ...... ... ... – 33 % ... ... мен депозиттері – тартылған ресурстардың көлемінін ... % ... ... көрсеткіштерді зерттей отыра банк өзі қойған жылдық
жоспарынан ауытқымай, қойған ... ... ... ... ... ... орналасқан банктердін жағдайы, көбінесе онын осы
нарықта алатын орны мен онын қаншалықты ... ... ... ... ... банк әр жыл ... қоятын жоспарынын
басты бағыты нарық ... ... ... ... оның ... ... көрсетеді, қазіргі кезде банк центр кредиттің нарық
үлесі 10% төңірегінде.
2008 жылғы арналған көрсеткіштер:
Жарғылық капитал – 43,5 ... ... қор – 21,5 ... ... ... – 16 млрд. тен
Операциондық шығындар – 2007 жылы ... ... ... ... ... – 0,33 ... құрады.
Басқа банктерден алынған несиелер – жалпы тартылған ресурстардың
көлемінін – 28 % ... ... мен ... – тартылған ресурстардың көлемінін –
30 % құрады
Келесі диаграмма банктін клиенттік базасынын ... ... ... ... ... ... ... құратын
капиталға мөлшері. /2/
Несие мен басқа да пайызға ықпал ететін қаржылық нарықтардың жағдайы
Ұлттық банктің ... ... ... ... ретінде бағаның
тұрақтылығын қамтамасыз ету үшін өзінің ... ... ... ... белгіленген шамалар негізінде қатаң түрде жүргізуге
бағытталып отыр. Осы саясат негізінде ... ... ... ... банк ... ... ... Еуропалық кеңістіктің
стандарттарына өту барысындағы шараларын айтып кетуге болады.
Қазіргі таңда ақша-несие ... ... ... онымен бірге орын
алып отырған ... ... айта кету ... олар ... ерекше оларға:
• Экономиканың жаппай қызуы,
• Шетел капиталдарының жоғары ағылымы,
• Қаржы рыногының өтімділігінің азаюы.
Осыған байланысты инфляция тек қана ... банк ... ... ... ол кең мақсатта еліміздің ішкі және сыртқы жағдайларына
тәуелді болып отыр. Макроэкономикалық көрсеткіштер мен инфляция ... ... ... ... банк ... реттеудегі трансмиссионды
механизм – комплексті шараларға әсер ету әдістерін қолдануда.
Сондықтан жоғарыда аталған мәселелерді шешу үшін ... ... бірі ... саясатын қысқа мерзімдегі негізде өсіру ... ... ... байланысты Ұлттық банк 2005 жылы ... ... ... ... Оларға: ақша-несие саясаттарын оптимизациялау,
салымдардың тартылу мерзімдерін белгілеу, ... ... ... ... ... ... ... Осы қайта қаржыландыру
елдегі инфляцияны төмендету мақсатында пайыздарды өсіруді қолға алды. Қаржы
рыногын қайта қаржыландыру пайыздары арқылы ... ... ... ... ... ... ... белгіленген бағыттары бойынша ... ... ... ... ... экономикалық өсуге байланысты
Ұлттық банктің қатаң ақша-несие саясатын ... ... ... ол ... ... қаржыландыру пайыздарының біртіндеп өсуімен байланысты: 2005
жылы 1 ақпанда 7%-дан 7,5%-ға және 1 ... 8%-ға ... ... ... ... аяқталуына байланысты Ұлттық банктің алдағы
уақыттарда ақша-несие саясаты бойынша басқа да ... ... банк бұл ... өсірулерді капитал келуіне мәселелер
туғызбайды. Себебі, Қазақстанға капитал ағымы пайыз қойылымына ... ... Оның ... ... ... ... Яғни ол тікелей
шетел инвестицияларына қатыссыз, ал ... ... ... ... ... ... ... қазақстандық банкаралық рынок
әлемдік ... ... ... ... ... ... ... мерзімді капиталдар кездеспейді, ... ... ... ... отыр.
Ұлттық банк арқылы коммерциялық ... ... ... ... беруге міндетті болады. /7, 45б/
Қазақстан Ұлттық банкi пайыз саясатының басты мақсаты – айналыстағы
теңге деңгейiн көтере ... ... ... ... ... соның
нәтижесiнде ақша жиыны және инфляцияның өсуiн ... ... ... табылады. Жоғары пайыз мөлшерлемесi, шын ... ... ... өз ... ... ... құрайды. Демек, жаңа пайыз саясаты
алдағы уақытта немесе белгiлi бiр уақыт ... ... ... ... тиiс. Ұлттық банктiң мүдделендiру мөлшерлемесi ақша ... ... ... ... ... ... белгiлеу
базасы ретiнде қызмет етіп отырады.
Қазақстандағы инфляциямен күресудің тағы да бір маңызды ... ... ... ... сұранысты төмендету болып табылады. Өткенге оралатын
болсақ, теңгені енгізгеннен кейінгі ... ... ... ... валюталардың
бағамдық айырмасы есебінен алып-сатарлық табысқа қол жеткізу мүмкіндігінің
салдарынан банктің қысқа мерзімді капиталдары ссудалық нарықтан ... ... ... ... ... ... ... көрінісі мен ішкі
құны арасындағы шекті қатынастың ... ... ... ... сайын арттыра түсті.
Қайта қаржыландыру мөлшерлемесiнiң шамасы ақшалай ... ... және ... деңгейiне байланысты келедi. ... ... ... реттеу арқылы республикамыздағы ақша жиынының
шамасына әсер ... және ... ... ... ... ... ... жасайды. Ресми пайыз мөлшерлемесiнiң деңгейi ... ... үшiн, ... банк ... ақша ... ... жасау
шегiндегi негiзгi бағыттарын сипаттайтын басты бiр көрсеткiштi бiлдiредi.
Ұлттық ... ... ... оның тiкелей бақылауына жатпайтын
несиелiк ресурстар ... ... сай ... ... ... пайыз мөлшерлемесiне жанама түрде ықпал етедi. Соның негiзiнде
сұраныс пен ұсынысқа ... ... ... ... ... қысқа
мерзiмдi шоттары бойынша, ... ... және ... ... ... бойынша пайыз мөлшерлемелерi жыл бойына Ұлттық банктiң
мүдделендiру мөлшерлемесiнiң өзгеруiне ... ... ... нақты бейнелерi, өз кезегiнде инвестициялау үшiн әлуеттiк ресурс
болып табылатын депозиттердiң несиелiк ... ... ... ... нарығындағы тепе-теңдiктi қамтамасыз етуде, банктерге берiлетiн
несие көлемiн реттеуде және олардың ... ... ... сол ... ... ... иелерi мен акционерлерiнiң мүдделерiн
қорғау мақсатында Ұлттық банк ең төменгi резервтiк талаптар ... ... ашық ... ... және пайыз саясатымен
қатар коммерциялық банктердi жанама ақшалай-несиелiк ... ... ... жатады. Қазақстан банк жүйесiнiң бүгiнгi даму
жағдайында резервтiк коммерциялық ... ... ... екiншi жағынан, экономикадағы ақшалай мультипликатор үрдiсiн
реттеу қызметтерiн атқарады.
Әлемдiк тәжiрибеде мiндеттi ... өте ... ... ... жүйесiнiң қаржы делдалы ... ... ... ал ... ... ... ... несиелiк ресурстардың ... ... ... ... банк ... ... банктер үшiн, олардың ... ... ең ... ... ... ... ... келесiдей екi тәсiлдi қолданады:
1) мiндеттi резервтеу;
2) резервтеудiң баламалы тәртiбi.
Орталық банк неғұрлым ... ... ... жоғары
тағайындаған сайын, коммерциялық банктердiң операцияларды ... ... ... аз ... ... нормасының өсуi ( rr ) ... ... ақша ... ... алып келедi. Сонымен
Орталық банк ... ... ... ... ... , ақша ... әсер ... 47б/
Ақша-несие саясаты арқылы реттеудiң бiрi есеп мөлшерлемесiн өзгерту. Мұндай
тiркеу мөлшерлемесiн ... ... банк ... ... ... Егерде есеп мөлшерлемесi өсетiн болса, онда Орталық ... ... ... ... ... ... қарыз беру операциялары азаяды және
коммерциялық банктер қымбат несие алғаннан соң, қарыз ... ... ... ... процестерге ықпал етуiн күшейту
үшiн 2007 жылы Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкi ақша-кредит саясатының
құралдары мен ... ... одан әрi ... ... ... ... ... мақсаты тарту және орналастыру жөнiндегi ресми
ставкалардың көмегiмен нарықтық ставкалардың ең көп және ең аз ... ... ... ... Ұлттық Банкiнiң нарықтық пайыздық
ставкалар дәлiзiн бақылауы болып табылады. ... ... ... ... ... ... ... операциялар бойынша кiрiстіліктi
реттеуi екiншi деңгейдегi банктердiң неғұрлым ұзақ мерзiмдi операциялар,
оның iшiнде ... ... ... ... етедi.
      Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкi "бiрыңғай ... ... ниет етiп ... ... уақытта бiрыңғай ставка "дәлiзi" ... ... ... ... ... ... ... шаралары
көрсетiлген дәлiз шектерiн жақындатуға және қайта қаржыландыру ставкасы ... ... ... оның ... ... Қазақстанның
депозиттерге кепiлдiк беру қоры кепiлдiк беретiн жеке тұлғалардың жаңадан
тартылатын салымдары (депозиттерi) бойынша шектi ... ... ... ... ... ... тетiгiн ескере отырып
байланыстыруға бағытталатын болады.
Елімізде жүргізілген ақша-несие саясатының нәтижесінде ... ... ... ... ... ... ... отырғандығы
бәрімізге белгілі:
• Елде жекешелендіру реформаларына байланысты оларға ... ... және ... ... ... ... ... кәсіпкерлік сала
дамуда;
• Ұшқыр инфляцияға айналған валютаның құнссыздануына тосқауыл қойды,
яғни бүгінгі таңда инфляция толығымен тұрақтанды деп ... ... ... ... ... қалқымалы айырбас бағамына көшуі және соның
нәтижесінде теңге ... ... пен ... ... ... ... қаржы секторы рынок талаптарына сай толық қанды ... ... ... ... ... бойынша қызмет етуге өте
бастады.
Ұлттық банктің ақша-несие саясатындағы ... ... ... ... ... ету үшін өзінің алдағы уақыттардағы ... ... ... ... ... қатаң түрде жүргізуге
бағытталып отыр. Осы саясат негізінде ... ... ... ... банк инфляциялық таргеттеу бойынша Еуропалық кеңістіктің
стандарттарына өту барысындағы шараларын айтып ... ... ... ақша – ... ... ... ... дамуының
тиімділігін реттейтін басты саясат болғандықтан, оның осы жас еліміздің
экономикасының ... ... айта ... жөн. Яғни ... ... ... осы саласы бүгінгі күнде әлемдік талапқа ... ... ... Оны ... ТМД елдерінің қаржыгерлері мойындап отыр.
Қазірде қаржы саласының барлық бағыттарында ... ... ... ... сол ... ... ... баға тұрақтылығын сақтау,
және де басқада түрлері бойынша жүргiзу бағытын саналы ... ... ... /6, 4б/
Депозит нарығы (қаңтар 2008ж.)  2007 жылғы желтоқсанда банк ... ... ... ... 2007 ... қарашамен салыстырғанда
1% жоғарылап, (2006 жылғы ... ... 25,9% ... ... ... ... ... тұлғалардың депозиттері 0,7% (2007 жылы 18,7%)
ұлғайып, 2241,3 млрд. теңге болды, ал жеке ... ... ... (2007 жылы 40,5%), 1432,6 ... ... болды.
2007 жылғы желтоқсанда ұлттық валютадағы депозиттер 1,4% (2007 жылы ... 2631,2 ... ... ... ... валютасындағы депозиттер 0,2% (2007
жылы 14,8%) өсіп, 1242,8 млрд. теңгені құрады. ... ... үлес ... 2007 ... қарашадағы 67,7%-дан 2007 жылғы
желтоқсанда 67,9%-ға дейін жоғарылады.
Халықтың (резидент еместерді қоса алғанда) банктердегі ... осы ... (2007 жылы 40%) ... 1447,8 ... ... болды. 2007 жылғы
желтоқсанда ... ... ... ... ... ... жылы 31,0%) жоғарылап, 903,1 млрд. теңге, ал шетел валютасындағы
депозиттер 2,3% (2007 жылы 58,1%) ... 544,7 ... ... ... теңгедегі депозиттердің үлес салмағы 2007 жылғы ... 2007 ... ... ... ... ... ... желтоқсанда банктік емес заңды тұлғалардың теңгемен мерзімді
депозиттері бойынша орташа алынған сыйақы ставкасы 5,9%-дан 6,1%-ға ... жеке ... ... ... 10,9%-дан 11,5%-ға дейін өсті. 2006
жылғы желтоқсанда олар тиісінше 4,5% және 9,8% құрады.
Кредит нарығы(қаңтар 2008ж.) 2007 жылғы ... ... ... ... ... борыштың жалпы көлемі 2007 жылғы қарашамен
салыстырғанда 0,4% жоғарылап,  7258,4 ... ... ... ... ... осы айда 0,2%  (2007 год 71,7%) артып, 4158,4
млрд. теңгені, ал ... ... ... 0,7% (2007 ... 3100 ... ... құрады. Нәтижесінде теңгемен берілген
кредиттердің үлес салмағы 2007 жылғы ... ... 2007 ... 57,4%-дан 2007 жылғы желтоқсанда 57,3%-ға дейін жоғарылады.
Ұзақ мерзімді кредиттер 0,5%  (2007 жылы 68,9%) жоғарылап, 5800,8 ... ... ал ... ... кредиттер 0,2% (2007 жылы16,0%)
жоғарылап, 1457,6 млрд. ... ... ... ұзақ ... үлес ... 2007 ... ... салыстырғанда өзгермей,
79,9% құрады.
Желтоқсан айында заңды тұлғаларға берілген кредиттер 0,7% (2007 жылы ... 4681,1 ... ... ал жеке ... берілген кредиттер
0,1% (2007 жылы 68,0%) төмендеп, 2577,2  млрд.теңге болды. Нәтижесінде жеке
тұлғаларға берілген кредиттердің үлес салмағы 2007 ... ... ... 2007 ... желтоқсанда 35,5%-ға дейін төмендеді.
Банктердің шағын кәсіпкерлік субъектілеріне берген кредиттері желтоқсанда
қарашамен салыстырғанда 0,1% ... (2007 жылы 75,2% ... 1508,2 ... ... ... ... өзі экономикаға берілген
кредиттер көлемінің 20,8% құрайды.
Салалық бөлуде экономиканың сауда (21,3%), ... (17,2%), ... және ауыл ... (3,6%) ... ... мейлінше көбірек
кредиттелуде.
2007 жылғы желтоқсанда жеке тұлғаларға ұлттық валютамен берілген ... ... ... ... ... ... 19,3%-ға дейін, ал заңды
тұлғаларға берілген кредиттер бойынша 14,5%-дан ... ... ... 2006 ... ... тиісінше 8,0% және 12,2% құраған болатын.
Валюта нарығы (қаңтар 2008ж.)  2008 жылғы қаңтарда ішкі нарықтағы ... ... Осы ай ... теңгенің АҚШ долларына қатысты бағамы 1 доллар
үшін 120,05-120,65 теңге ... ... 2008 ... қаңтарда теңге 0,07%
нығайып, айдың аяғында теңгенің биржалық бағамы 1 доллар үшін ... ... қор ... (KASE) биржалық операциялардың көлемі қосымша
сауда-саттықтағы мәмілелерді қоса есептегенде 2007 жылғы ... 31,4% ... 3,3 ... АҚШ ... ... ... ... нарығындағы операциялардың көлемі 38,1% азайып, 8,9 млрд. АҚШ
долларын ... ақша ... 2008ж.) ... ... ... ... 2007 ... желтоқсанмен салыстырғанда 2008 жылғы
қаңтарда 50,1% жоғарылап, ... 6073,5 ... ... ... ... ... ... көлемі 29,2%
төмендеп, 148,1 млрд.теңгені ... ... ... 2,4%) ... Бұл ... ... банкаралық теңге
депозиттері бойынша орташа алынған ... ... ... 6,94%-дан 
5,86%-ға дейін төмендеді.
Ұлттық Банк екінші деңгейдегі банктерден тартқан депозиттердің ... 15,4% ... 37,9 ... құрады.
Доллармен орналастырылған депозиттердің көлемі 2008 жылғы қаңтарда 48,2%
(орналастырылған  депозиттердің жалпы көлемінің 70,8%) ... ... АҚШ ... құрады. Орналастырылған доллар депозиттері бойынша
орташа ... ... ... ...  3,87%-ға дейін төмендеді. /8/
Еуромен орналастырылған депозиттердің көлемі өсті – ол 2007 ... ... 2008 ... ... 74,3% өсіп, 9,1 млрд. еуроны
(орналастырылған  депозиттердің жалпы көлемінің 26,4%) құрады. ... ... ... ... ... сыйақы ставкасы 3,82%-дан
3,96%-ға дейін жоғарылады.
Рубль депозиттеріне орналастыру көлемі шамалы болды.
Тұтастай алғанда шетел валютасындағы банкаралық депозиттердің ... ... отыр – ... ... ... ... 97,6%. Және ... валютасындағы депозиттердің негізгі бөлігі резидент емес ... ... ... ... ... ... 2008 жылғы қаңтарда
Қаржы министрлігі жалпы сомасы 24,0 млрд. теңгеге 3 айлық МЕККАМ және ... ұзақ ... ... ... ... Орналастырылған бағалы
қағаздар бойынша тиімді кірістілік инфляция деңгейінен қысқа ... ... 7,18%, ұзақ ... МЕУЖКАМ бойынша 0,8% жоғары болды.
Мемлекеттік бағалы қағаздарды өтеу 2008 ... ... 1,4 ... ... Нәтижесінде Қаржы министрлігінің айналыстағы бағалы қағаздарының
көлемі 2008 жылғы қаңтардың аяғында жыл басынан бері 4,8% ... ... ... Банк ... ... көлемі 2008 жылғы қаңтарда 2007 жылғы
желтоқсанмен салыстырғанда 26,7 % төмендеп, 104,7 ... ... ... ... ... ... 2007 жылғы желтоқсандағы 5,63 %-дан ... ... ... ... ... ... ... Ұлттық Банктің ноталарын өтеу сыйақы төлемдерін қоса
есептегенде 148,5 млрд. теңгені құрады. 2008 ... ... ... ... 2007 жылғы желтоқсанмен салыстырғанда 16,7% төмендеп,
190,8 млрд. теңгені құрады. /8/
Несие мен пайыз ұғымдарынын жалпы теориялық пен ... ... ... мен Банк несиесі
Кредит формасы – бұл кредит қатынасының сырттай нақты көрініс табуы.
Ол кредит ... мәні мен ... ... ... ... мен ... ажырғысыз әрі диалектикалық жағынан
біртұтас болады. Кредит қатынасының формасы оның ... мен ... ... ... ... өлшеміне қарай кредиттің мынадай ең ... ... ... ... (1 суретте):
- қызмет ету саласына қарай – ұлттық және халықаралық кредит;
- кредит мәмілесінің объектісіне қарай – ... және ... ... ... ... ... – банктік, коммерциялық,
халықаралық, тұтынушылық кредиттер.
1-сурет
Кредиттің тауарлық формасы тарихи жағынан алып қарағанда оның ақшалай
формасынан бұрын ... ... ... тарихтан білетініміздей, адамдар
тұтынуға қажетті артық өнімдерін (астық, мал, тері және т.б.) ... ... ... ... ... ... осы ... іс-тәжірибеде төлемдерінің
мерзімін ұзартумен тауарларды сатуда, машина мен құрал-жабдық, тұрмыстық
тауарлар, саймандар лизингісінде ... ... ... кредит
фермерлер мен шарум қожалықтарына көктемде тұқым түрінде беріледі. Тұқым
түрінде берілетін бұл ... ... мен ... ... күзде
астықты жиғанна кейін қайтарып отырады.
Кредиттің тауарлы формасының негізінде ақшалай кредит формасы пайда
болып, дамида. Ол рсы ... ... ... ... ... ие, ... ... болып табылады. Бұл түсінікті де, өйткені
ақша айналыс пен төлемнің жалпыға тән ... ... ... болып
табылады. Кредиттің бұл формасы ... және ... ... шегінде пайдаланылады.
Кредиттіңм тауарлық және ақшалай формаларымен қатар олардың аралас
формасы да қолданылады. /5, 161б/
Кредит түрлері
Жоғарыда қарастырылған кредит ... ... ... болады.
Кредит түрлері – бұл оның кредиттерді ... үшін ... ... бойынша ең детальданған
сипаттамасы, яғни, кредиттің іс-тәжірибидегі ... ... ... кредит түрлері былайша жіктеледі: кредиттеу
обьектісінің экономикалық белгілері ... ... ... ... берілетін кредит;
- негізгі құрал-жабдықты қалыптастыруға берілетін кредит;
-ТМҚ аясында шұғыл қажеттілікке, сондай-ақ, нормативтен тыс ... ... ... ... ... өндірістің маусымдық шығыны аясында берілетін кредит;
- жол үстіндегі (жолдағы) есеп айырысу құжаттары ... ... ... ... кредиттің қамтамасыз етілуі бойынша:
- жылжымалы және жылжымайтын мүлікпен, ТМҚ-пен, кепілділікпен,
сақтандыру ... ... ... етілген;
- ішінара қамтамасыз етілген;
- қамтамасыз етілуі болмайтын бланкілік (сенімділік).
б) қайтарылу мерзімі бойынша:
- ... ... ұзақ ... орта ... ... мерзімі бойынша:
- бөліп-бөліп төлеу (мерзімін ұзарту);
- бір жолғы төлеу
- кезең сайын бір қалыпты (бір ... ... ... тәуекелді деңгейі бойынша:
- субстандартты;
- стандартты
- күмәнді;
- сенімді;
- сенімсіз
- ұзартпалы.
ғ) ақылылығы бойынша:
- ... ... ... ( ... ... ... ... пайыздың мөлшерлемесі (пайыз мөлшерлемесі жоғары);
- төмен пайыздың мөлшерлемесі (пайыз мөлшерлемесі төмен)
- пайызсыз.
д) салалық бағыты бойынша:
- сауда-саттық кредиті;
- өнеркәсіп кредиті;
- ауыл ... ... ... ... ... шот түрлері бойынша;
- жай қарыздық шот бойынша кредит;
- арнайы қарыз шоты бойынша кредит
- контокорренттік шот ... ... ... ... ... кредит желісі бойынша кредит.
Кредиттің айрықша түріне жылдам сатылатын жылжымалы мүлікпен ... ... ... ... ... әр ... ... бойынша
тіркелетін ломбардтық кредит жатады.
Ломбардтық кредитті негізгі әр алуан ... ... ... ... ... талап кепілдігімен (жинақ ақша ... ... ... және т.б.) ... жатады.
Қарыз алушы ломбардтық кредитті өз қалауынша, шектеусіз пайдалана алады.
Жаңартпалы кредит (револьверный, ағылшын revolve – ... ... ... ... отыру) – қарыз капиталының ұлттық және ... ... ... ... Ол ... берешек лимиті
шегінде және өтеу мерзімі шегінде кредит келісіміне қатысушы елдер арасында
қосымша келісім сөзсіз автоматты түрде ... ... ... ... ... кредит ұйымының оған кредит
келісімшартының белгіленген әрекет ету ... ... ... бір ... келісілген мөлшерде кредитті беру жөніндегі заң тұрғысынан ресімделген
міндеттемесі. Кредит ... ... ... ... мен қарыз алушының ұзақ
уақытқа созылатын тығыз ынтымақтастығын білдіреді.
Овердрафт ... банк ... ... аясында кредиттеу)
кредит ұйымының шот иесіне, оның ағымдағы банк ... ... ... ... ... ... Яғни, бұл төлем шотта ақшалай ... да, шот ... ... ... ... ... ... берешегінің
түскен қаражаттың есебінен кейін оған ... ... ... ... /7, ... кредиті
Нарықтық экономикада кредиттің негізгі формасы банк кредиті. Бұл
жағдайда кредит қатынасының ... ... ... ... ... ... ... кредит уақытша қаржылай ... ... ... көбінесе банктерге, қарыз
алушы кәсіпорындарға, ұйымдарға халыққа, мемлекетке беріледі.
Банк кредитінің бірінші ... – банк өз ... ... ... ... ғана емес, сонымен ... ... да ... және жеке ... ... ... банктерінің кредит ресурстарындағы өзіндік капиталының үлесі
шамамен алғанда 18-20%-ті құрайды, ал, ...... ... ... ... ... кредиттің формасының екінші ерекшелігі – шаруашылық айналымға ... ... ... ұйымдардың және халықтың банкке
орналастырылған уақытша бос қаражатын банк қарызға береді.
Банк ... ... ... – банк ... ... ... өсетін құн ретінде болатын капитал формасында береді. Мәселенің
мәнісі мынада; қарыз алушы бұл қарызды ... үшін ... ... Қарыз алушы осы кредитті өндіріс саласында пайдаланғаннан кейін
табыс алады әрі оның есебінен ... ... ... ... ... оның ... атрибуты болып табылады. Банк кредитінің айналыс
саласына ғана қызмет ететін ... ... ... ол,
сонымен қатар, өндіріс саласына және жинақтау ... да ... ... ... қолданылу аясы коммерциялық кредитке қарағанда әлдеқалай
кең, өйткені коммерциялық кредит – кредит мәмілесінің бағытымен, ... ... ... қалған.
Банк кредиті банк пен қарыз алушының ... ... ... ... ... ... ... беріледі. Банк кредитінің
мақсаты; негізгі және айналым капиталын арттыру, ... ... ... ... және оны ... ... ... кредиттеу.
Ол материалдық тұрғыдан қамтамасыз етілуі, мақсатты бағытының ... ... және ... ... ... банктің қарызға
беретін қарыздық капиталдың қозғалысын білдіреді.
Банк кредиті берілетін ... ... ... мерзімге және ұзақ
мерзімге бөлінеді. ... ... ... ... қарыз алушыныңағымдағы
және маусымдық ТМҚ қорларын қалыптастыруына, еңбекақы төлеуіне және де ... ... ... ... уақытша қажеттіліктерін қанағаттандыруы
үшін бір жылға ... ... ... бір ... ... ... ... кредит ұзақ мерзімді активтердің ... ... ... яғни ол бір ... да көп ... ... ... қайта жарақтандыруға, ұлғайтуға әрі жаңғыртуға беріледі.
Банк кредитінің есебінен залалдардың орнын толтыруға, жарғалық
капиталды қалыптастыруға, ... ... ... ... ... ... ... және т.б. төлеуге болмайды немесе әр банктін өз
ерекшелігіне байланысты ... бір ... ... есеп ... ... ... ... ақшасыз түрінде,
жекелеген жағдайларда, мысалы ауыл шаруашылық өнімдерін сатып ... ... және ... ... ... ... беріледі.
Кредит қарыз алушыларға тек кредит келісімшартында қарастырылған
мақсаттары үшін ... Және ... ... ... заң тұрғысынан құқық
қабілеттілігі болған жағдайда, кредитті өтей ... ... ... және ... ... ... ... ғана беріледі. Кредит
келісімшартынынң әрбір қарыз алушыға жеке анықталады.
Банк кредиті ... ... ... отырып, айтарлықтай сандық
және де сапалық өзгерістерге ұшырады. Қазақстанда мұндай кредитті тек
банктік қаржа-кредит ... ғана ... ... сонымен бірге, оны
қаржылық компаниялар да, кредит серіктестіктері де, кредит кооперативтері
де, микрокредит ... ... т.б. ... Алайда, бұл осы кредит
формасының мәнін ... ... ... ... ... ... Акционерлік қоғамдардан, компаниялардан, фирмалардан және ... өзге оны ... те, ... де, ... ... да және т.б.
алады.
Банктін кредит салымдарының мөлшері кредит ... ... ... ... ... ... ресурстарын депозиттер ғана емес,
сонымен қатар, клиенттердің шоттағы уақытша бос ... ... ... қарыз ақшалар, шетелдік қаржы-кредит институттарынан
алынатын қарыз қаражаты құрайды.
Осылармен бір ... ҚР ... ... өзінің ақша-кредит саясаты
арқылы экономиканы кредиттейтін ... да ... ... Ол ... ... ... нашарланған жағдайда депозиттердің міндетті түрде
ең аз шамада резервтеудің деңгейін арттыру жолымен экономиканы кредиттеудің
аясын ... Бұл ... тек ... қана ... ... бірге,
әкімшілік шекарасының болатыннын да көрсетеді.
Банк кредиті негізінен тікелей болады, яғни, қарыз алушыларға банктен
тікелей берілсе, ал, жанама түрі ... ... ... ... халыққа
тауардар сатылған кезде кредит ... ... ... ... ... ... /5, 164б/
Коммерциялық банктердін пайыздық саясаттары есептеу
мен анализдеу
Фишер ... ... ... ... базалық пайыз
мөлшерлемесі ұлттық валюталық депозитке байланысты (I), нарықтағы орташа
ресурстардың бағасы (R) мен ... ... ... (X) ... ... ... ... орай ресурстын орташа құнынын көлемін, нарықта қалыптасқан
орташа таразылынған депозиттік ... ... ... ... ұсынатын базалық нарықтық пайыз мөлшерлемесін деңгейін келесі
формула арқылы есептеуге ... % ... ... - ... ресурстар бойынша нақты ... ... ол өз ... ... ... ... міндетті депозит
қорландыру нормасын ескеру қажет (r), қазіргі жағдайда ол резиденттерден
тартылған ресурстар ... – 6% және де ... ... – 8%, ол ... % ...... орындалмауына тәуекелділік сияқысы, нақты
резервтердін орташа қалдықтарынын қатынастарымен ... ... ... ... банк ... құрылған, несие бойынша тұтас
қарыздардын орташа көлемі, ұлттық валюта бойынша берілген, %;
M – ... ... ... тәуекелділік мерзіміне сияқы, клиентін
уақытында пайыз бойынша төлемдері мен негізгі қарыз бойынша ... ... ... ... ... ... ... бойынша тұтас орташа көлемі, ұлттық валюта бойынша берілген, %;
- Маржанын керекті деңгейі (активті ... ... ... - ... ... ... шығындардан төмендеуіне
байланысты жабу), анықталған қатынас көлемі пайыздықемес ... ... ... ... ... көлемімен, табысты
тартулуына, %.
Пайыздық тәуекелділікті минимизациялау үшін ... ... ... пен ... ... тығыз байланыста
болу керек. Бұндай байланыс спрэда коэффицентімен анықталады:
, ... ... - ... ... пайыздық табыстарды период бойынша
жоспарлануы
- депозит бойынша ... ... ... ... ... ... несиелердін орташа көлемінін жоспарлануы, теңге;
- депозиттердін ... ... ... (тезірек пен
керектініде қоса алғанда), теңге.
Спрэда ... ... ... (): ... депозиттерін тұрақтылығын есептеу үшін, яғни ... ... үшін ... ... ... ... ақша
ресурстарынын орташа мерзімдегі сақталуы мен ... ... ... ... ... орташа мерзімдегі сақталуын келесі формула арқылы
есептеуге болады:
,
бұл жерде - ақша ресурстарынын орташа ... ... ... орташа қалдық мөлшерлемесі, теңге;
- депозит қайтарымы бойынша айналым, теңге;
- период ішіндегі күн мерзімі.
Осыған ... ... ... ... көп ... депозит
сақтантырылса, соншалықты бұл ақша ... банк ... ... ... ... ... ... түсетіндігі, келесі формула
арқылы таба аламыз:
,
бұл жерде - оседания қаражаттарынын көлемі, депозитке ... %
- ... ... ... ... қалдығы, теңге;
- период басындағы қалған депозит қалдығы, теңге;
С – депозитке түскен қаражаттар, ... ... ... көрсеткіші олардың тұрақтылығын
көрсетеді, яғни банке бұл ... өте ... ... бұл ... ... ол
ортамерзімге немесе ұзақмерзімге несиелендіруге жібере алады.
Ал енді осы әдістерді практикалық аспектілерге енгінгізейік.
1. Несие ... ... ... ... есептеу – банктін
шығындарын жабу үшін ... ... ... ... ... тартылған депозиттерін және де оларды несие
бағытына қолдануға байланысты, таза табыс алмауы шарттында.
Мысал:
1. Қазақстан республикасынын ... ... ... номиналды пайыз мөлшерлемесі келесідей деп есептейік (1 СБ
формасы негізінде анықталған), % жылдық:
I = 7,5% жылдық
2. ҚР резидентерінен ... ... ... ... ... ... ұлттық банкімен анықталған, %
r = 6%
3. Онда банктін резиденттердін депозиттері бойынша соңғы ... ... ... ... ... ... % жылдық:
=7.5 * 100/(100-6) = 8% жылдық
4. Банк бойынша несие ... ... ... ... бойынша мүмкін
болатын жоғалтулар бойынша қалыптасатын провизиянын орташа қалдықтардын
қатынасымен анықталады, ұлттық валютамен ... ... ... ... ... ... %
P=331.8 * 100/9480=3.5%
5. Мерзімсіз төленбеген ссуда бойынша сияқы тәуекелі, клиентін
пайыздық ... мен ... ... бойынша төлемдерінін уақыттында
аудармауынын қатынасымен аықталады ұлттық валютамен берілетін ... ... ... көлемдегі қарыздар, %
M=28*100/9480=0.23%
6. Табыс алып келетін орташа активтер, банктін ... ... ... млн тенге
7. Пайыздық емес шығындардын пайыздық емес ... асып ... пен ... отчетынын негізінен анықталады, млн тенге:
1952,9 млн тенге
8. Коэффицент, банктін өз ... ... ... ... алып ... ... ... өз шығындарын жабу үшін алып келетін несие ... ... таза ... ... ... ... ... валютамен
мөлшерленген, несиелік ресурстардын тартылған мен оны жұмсауға ... % ... ... = 17.43% ... ... ... ... құрылымдық анализдеу арқылы
несиеге деген пайыз ... ... ... ... ... де оларды төмендету ұсыныстарын көрсетуге жол ашады:
Несиелін табыстылық компанентері және де онын мөлшерлемелері, %
|Компанентер ... ... ... |
| ... ... ... |
| ... | |
| ... | ... ... ... бағытталған, |7,5 |43,1 ... ... құны | | ... ... депозиттердін бір бөлігін |0,5 |2,9 ... ... ... ... | | ... | | ... ... тәуекелділік құны |3,5 |20,0 ... ... ... ... үшін |0,23 |1,3 ... ... | | ... ... және де ... да |5,7 |32,7 ... ... | | ... несиенін минималды |17,43 |100 ... (кб) | | ... ... ... ... несиелердін минималды табыстылық денгейімен есептегенде және де
онын белгілі бір анықталған номиналды ... деп ... (Ц) ... ... ... ... мөлшерлеме Ц=18% жылдық деп алынсын),
ұлттық валютатағы несиелік операциянын реньтабелділігі ... ... ... ... ... ала ... нақты пайыз мөлшерлемесін
есептеу.
Инфляция факторын есепке ала отырып нақты пайыз мөлшерлемесін есептеу
Фишер моделі негізінде ... онын ... ... болады:
,
бұл жерде - нақты пайыз мөлшерлеме ( анықталған бір ... ... ... ... ... ... ... - нақты нарықтық пайыздық мөлшерлеме ( анықталған бір ... ... ... ... ... ... көрсетілген;
X – инфляция темпі ( ... бір ... ... ... ... ондық бөлшекпен көрсетілген;
Бұл әдіске мысал келтірейік:
Келер жылға анықталатын нақты жылдық несие бойынша пайыз мөлшерлемені
анықтайық, бұл жерде ... ... ... 18 % ... ... ал болжамданған инфляция темпі 7%.
Берілген көрсеткіштерді Фишер моделіне інгізе отырып, ... ... ... ... деп ... ... (10,3% ... үшін: инфляция деңгейін есептей отырып, батыс елдеріндегі
нақты пайыз мөлшерлеме 7% төнірегінде орын алады.
3. Орташа ... ... ... ... ... есептеу мен банктін барлық көлемдегі пайыздық табысына табыс алып
келетін актив көлемін есептеу.
А. ... ... ... мөлшерлеменін динамикалық ықпалын
есептеу келесідей теңдеумен көрсетілген:
,
Бұл ... - ... ... ... ... ... табыстын өзгерісі;
У – Қазіргі кварталдағы, кварталдын орташа пайыз мөлшерлемесі;
- Өткен кварталдағы, ... ... ... ... ... ... алып ... активтердін орташа
көлемі;
Б. Пайыздық табыс алып келетін актив көлемінін динамикалық ықпалын
есептеу, ол келесідей ... ... ... - ... ... көлемінін өзгерісінін есебінен,
барлық пайыздық табыстын өзгерісі (табыс ...... ... ... ... тартатын активтердін
орташа көлемі;
- Өткен кварталдағы ... ... ... ... ... ... мысал келтірейік:
4 кварталдағы барлық пайыздық табыстардын өзгерісін, өткен кварталмен
салыстыра отырып есептеу қажет, келесі шарттарды ескере отыра:
- актив бойынша пайыз ... ... ... ... ... тартатын орташа көлемдегі акңтивтердін өзгерісін.
|Көрсеткіштер |1 квар |2 квар |3 квар |4 квар ... ... ... |283 |903 |12773 |11453 ... мың.тенге | | | | ... ... ... ... |0,0360 |0,0153 |0,0942 |0,0960 ... ... | | | | ... ... деңгеймен | | | | ... % | | | | ... ... ... |7860 |59000 |135 600 |119300 ... ... көлемі, мың| | | | ... | | | | ... 4=( У - )* ... мың ... 4=(V- )* У=(119300-135600)*0.0960= - 1564.8 мың тенге
3. 4 квартал бойынша барлық пайыздық мөлшерлемелердін өзгерісі:
= 244.0+(-1564.8) = -1320.8 мын ... ... ... ... ... ... ... негізгі қолданатын тетіктерді
келесідей көруге болады:
- пайыздық маржаны ... ... ... ... ... қалыптастыру, ресурстардың
нақты құнына байланысты базалық пайыз мөлшерлемелерін болжамдау
мен құру, банктін бір бөлімшесінін жеткілікті маржасымен және
де ... ... ... ... банктін ұсынатын және қолданатын қызметтірі мен тауарларынын әр
тобына пайыздық саясатын енгізе отыра пайыз ... ... ... және де бұл ... ... ... тұрақты немесе
айнымалы деңгейін ескеру ... ... ... ... ... көлемде қаражатты тиімді алмастыру керек.
Ұсынатын ресурстын пайыз мөлшерлемесі міндетті түрде пайыздық
табыстар рақылы ... ... жабу ... және де ... таза пайыздық табыс шығару керек (маржа деңгейінде)
- тұрақты және болжамданған банктін бюджетін ескере ... ... ... ... және де ... ... ... орналастыруын, инфляция деңгейінін болжамын,
тәуекелділікді есептеу, ... ... ... ... ... қоса алып ... ... Банк ұсынатын қызметтер мен тауарлардын әр тобына енгізген яғни
пайыз мөлшерлемесілеріне ... мен ... ... ... ... Банк ... өз ... мен бөлімшелеріне ұсыныстарын
яғни пайыз мөлшерлемесіне белгілі бір жеңілдіктер ... ... және де ... ... көлемі мен
олардың нарыққа әсерін ескеру керек;
- Қолданыстағы ... ... ... ... ... ... ... функцияналды бөлшелер мен ... ... ... ... ... керек;
- Банктін экономикалық қызметкерлері өзгеріс туралы ... ... ... ... ... белгілі бір
клиентін (белгілі бір топ) қажеттілігі мен пайыздық ... мен ... ... минимизациялау
принциптеріне жүгіне отыра ескеру қажет;
- Базалық және ... ... ... ... ... ... пен ... және пассив басқармасы
комитетіне ұсынып олардын кейін қарастырылатын базалық және
оперативтік ... ... ... ... ... мен директорлар кенесіне ұсыну керек;
- Қарастырылған базалық және оперативтік пайыз мөлшерлемелерін,
банктін ... мен ... ... ... ... ... ... мен филиал жетікшілеріне қатал
түрде өз мүдделеріне, ... ... пен КУАП ... қолданылмайтын ресурс бойынша базалық пайыз
мөлшерлемесінен жоғары немесе ... ... ... ... ... ... ... Тартылған және қолдануға алынған ресуртар бойынша нақты банк
ішінде қалыптасқан ортаөлшенген ... ... ... ... процессін түрлендіруге – жоспарлау индикаторларын
құруға (келер жылда орын алатын ... ... ... ... және де бұл ... ... бөлімшелері мен филиалдарына жеткізу;
- Тартылған және қолдануға алынған ... ... ... ... банк ... мен ... ұсынылған пайыз мөлшерлемесімен жұмыс жасайтындығы
туралы бақылау, спрэда мен таза пайыздық ... ... ... ... аумағындағы шығаратын қорытындыларды бақылау
мен моноторинг;
- Актив пен ... ... ... пайыз мөлшерлемесінін
динамикасын анализде соны мен қатар, банк ... ... ... ... ... ресурстар мен оның әр бір тобы
бойынша пайыз мөлшерлемесін орташаөлшеуін анализдеу; ресурстын
нақты ... ... мен онын ... ... қоса ... банк
ресурстарынын қымбатауынын басты негізгі факторларын анықтау;
- Ақпарат көрсетілім банкін қалыптастыру мен басқа бәсекелес
банктердін пайыз ... ... ... ... Банктердін пайыз мөлшерлемелерінін деңгейі келесілерге байланысты:
- тартылатын ... ... ... және болжамданған инфляция
индекстеріне, тартылатын қаражаттардын құрылымдары, ... мен ... ... ... ... ... ресурстардын нақты
бағалары мен құрылымдарына, ... ... ... ... мен ... ... қатынасына, спрэда жоспарынын көлеміне.
2. Тәуекелділік, клиентура жағдайынын тұрақсыздығы мен несиелендіретін
салалардың орнықсыздығына (төленбеу проблемесы, шикізат ... ... ... мен ... ... жағдайларынын дисбалансына
байланысты), кейбір ... ... ... ... ... пайыз
мөлшерлемесінін өсуі, 7 ден 10 % мысалға, орын алады.
Болашақтағы пайыз ... ... яғни ... ... тартылатын қаражаттар немесе банк атынан берілетін ... ... ... банкі мен Қазақстан республикасынын үкімет
тарапынан берген қаулыларына ... ... яғни ең ... боп ол
инфляция деңгейін азаюту болып табылады. Егер дем бұл орын алса ... ... ... ... бұл ең ... ... ... себебі басқа банкаралық бәсекелестік аралығында
басқаша тенденция көрінбейді.
Қорытынды
Жалпы ... ... ... мен ... жүктелген
мақсаттар мен міндеттерді орындау денгейін жақсы деп есептеймін. Себебі мен
өз теориялық білімімді ... ... ... ... ... ... ... ойлаймын. Негізінен қойылған талаптар, яғни осы
практикалық мерзім аралығында, белгіленген білімдерге жету ... ... ... орын ... анық көрінеді. Сондықтанда болашақта бұл
үрдістер өз тетігінде табылатынын сенемін.
Практикалық жұмыс ... өзі ... ... сұрақтар өз жауабын
тапты. Себебі практикалық ... өз ... ... бір ... ... ... бұл ... жету қиын болмады.
Кіріспе бөлімінде қойылған талаптар, яғни әр тараптын мақсаттары мен
міндеттеріне келетін ... онда бұл ... да әр ... өз ... беру ... ... болсақ, онда мен жалпы өз ... ... ... ... ... ... ... өткен практикалық
жұмысымнын мекемесінін саясаттарымен жүргізілетін ... ... ... ... ... мен білім құжаттарымен таныстым.
Практикадан тыс, яғни өзімнін практикалық орнымнан тыс мен ... ... ... ... банк ... кең ... де әр бөлімше өз орнында сабақтасқандықтан бұл процесстерді танысу
менім басты ... ... ... ... ... тек ... бір ... қатар,
жұмыс процесімен таныстырды. Менім ойымша әр адам еңбек қызметін білу ... ... білу ... Сондықтан да бұл да болашақ азаматқа өз орнын
біздің ... табу үшін ... ... ... ... қатар қарастырылып отырған тақарыбымды қорытындылай,
болашақта мемлекетіміздін дамуы мен халықтын ... ... ... ... ... ... Бір ... байқауға болады пайыз
мәселесі бірден-бір тек қаржы ұйымдарына ғана ... ... мен ... ... мәселелерді ашып көрсеткім келіп отыр: 1. егер де халықтын
көп ... ... алып ... бір ... ... ... айналасады бұл
белгілі бір балансқа алып келеді, оның ... ... ... ... түседіде. Бұл жағдай да, қазіргі кезде несие экономикалық
қатынас пен экономиканы тұрақтандыратын тетік болып ... онда ... ... ... ... ... үстіне пайыз қоя отыра халықтын әл-ауқаты
жақсару мүмкін. Халықтың жағдайы жақсы болса мемлекетімізде даму ... ... 2. ... пайыз мөлшерлемелерінін деңгейі, яғни қайбір
жағдайда болмасын тартылатын қаражаттар немесе банк ... ... ... ... ... ... мен ... үкімет тарапынан берген қаулыларына байланысты болады яғни
ең негізгісі боп ол ... ... ... ... табылады. Егер дем бұл
орын алса онда ... ... ... ... бұл ең ... несиелерінде орыналады, себебі басқа ... ... ... ... ... толық аша отыра, бұл мәселенін өзектілігі қазіргі ... ... ... ... мөлшерлемесін қалыптастыру мен оны басқару
болып табылады. Бұл мәселе қазірге кезде орнықты ... ... ... алу ... ... өсіп келуде. Жоғарыда көрсетіп кетккендей
егер несиеге деген сұраныс жоғарласа, онда пайыз мөлшерлемесі төмендейді,
бірақ бұл тек қана ... ... ғана орын ... ... қазірге кезде
нарықтық экономикамызда бәсекелестік жағдай жоғырлану ... ... мен пиар ... ... нарықта көптеген қаржы мекемелері туда. Бұл
себептен бұрыннан ... ... ... күрт ... ... ТІЗІМІ:
1. Банк центр кредиттің стратегиялық жоспарын анықтайтын ... Банк ... ... ... анықтайтын құжаттама
3. Банк центр кредиттің дама мен онын ... ... ... ... Учет пен Финансы журналы, 2007ж – 32 бет.
5. Ақша айналысы және несие» ... С.Б. ... ... ... ... А.Г. «О ... ... денежно – кредитной политики и
других направлениях деятельности Национального Банка» // ... №12, -2004 г. 2 – 4 ... ... ... ... Под. Ред. ... Изд. 2 -е, - ... Қазақстан ұлттық банкінін қаулысы 2007-2008 жылғы
-----------------------
Ұлттық
Банктің инвестициондық және несиелік ресустары
Кредит формасы
Халықаралық
Ресурстардың ... ... ... ... ... ... ... және қазіргі банктін ... ... ... ... ... мен
-банк-корреспенденттердін шоттары ... ... ... мен ... ... ... ... ... ... банктерден алынған несиелер
-пайда
-басқа көздер
-пайда
-басқа көздер
Аралас
Ақшалай
Тауарлық
Коммерциялық
Тұтынушылық
Лизингтік
Тауарлық
Ақшалай
Банктік
Мемлекеттік
Ипотекалық
Тұтынушылық

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Іс-тәжірибеден есеп беру
Көлемі: 32 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
PR – стратегияны жоспарлаудың функциялары мен міндеттері54 бет
Коммерциялық банктің несиелік саясаты. (ақ «қазақстан халық банк» мәліметтері негізінде)77 бет
Қазақстан Республикасындағы ипотекалық несиелеу туралы61 бет
Қазақстан Халық Банкінің экономикалық мазмұны79 бет
ҚР Ұлттық банкінің дебиторлық борыштар есебінің ақпараттық жүйесі60 бет
“Iссапарлар шығыстарының есебi” ақпараттық жүйесi81 бет
.«Банк Центркредит» АҚ қызметін ұйымдастыру24 бет
«Банк ЦентрКредит» акционерлік қоғамы25 бет
«Банк ЦентрКредит» АҚ90 бет
«Банктердің несиелік тәуекелдерін басқару (Алматы қ. «ЦентрКредит Банкі» АҚ мысалында)»76 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь