Еліміздегі сақтандыру ісінің құқықтық қамтамасыз етілуін жетілдіру бойынша ұсыныстар

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

1 САҚТАНДЫРУДЫҢ ӘЛЕУМЕТТІК НЕГІЗДЕРІ 1.1Сақтандырудың әлеуметтік мәні,оның механизмы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...7
1.2Әлеуметтік сақтандырудың Қазақстандық моделінің ерекшелігі ... ... ... ... ...22
1.3 Сақтандырудың түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..28
1.3.1 Сақтандыру нысандарын ұйымдастыру негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .40
2 САҚТАНДЫРУ ҚЫЗМЕТІН РЕТТЕУ МӘСЕЛЕЛЕРІ
2.1 Сақтандыру қызметінің ұғымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .55 2.2 Сақтандыру қызметін басқару және қадағалау мәселері ... ... ... ... ... ... ... ... .64 2.3 Сақтандыру қызметін жүзеге асырудағы мемлекеттік бақылаудың рөлі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 67
2.3.1 Исламдық сақтандыруды құқықтық реттеудің даму тарихы мен қазіргі жағдайы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..77

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 81

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..86
Зерттеу тақырыбының өзектілігі. Сақтандыру - ісі кең мағынада бір нәрсенің жағымсыз салдарынан қорғау дегенді білдіреді. Бұл мағынада сақтандыру қоғаммен яғни, мемлектпен бірге пайда болып, оның табиғаттың ажырамас бір элементі болып табылады.
Уақыт өте сақтандыру қоғамдық өндіріске қызмет көрсететін арнайы салаға айналды. Осы орайда, сақтандырумен кәсіби айналысатын адамдар мен ұйымдар пайда болды.
Қазіргі таңда сақтандыру ісінің алатын орны ерекше зор болып отыр. Соған байланысты сақтандыру дегеніміз, сақтандыру ұйымы өз активтері есебінен жүзеге асыратын сақтандыру төлемі арқылы сақтандыру шартында белгіленген сақтандыру жағдайы немесе өзге де оқиғалар туындаған кезде жеке немесе заңды тұлғаның заңды мүліктік мүдделерін қорғауға байланысты қатынастар кешені болып табылады.
Бүгінде сақтандыру ісі мен сақтандыру қызметін және сақтандыру заңнамасының мәселелерін зерделеу, зерттеумен айналысатын ғалымдармен практик мамандар осы сақтандыру құқығын сақтандырудың экономикалық, заңи, ұйымдастыру, техникалық және әлеуметтік проблемелар тығыз араласқан, өзекті теориялық практикалық мәселелері әлі де болса зерттелмеген, көп қырлы әрі аса күрделі құқықтық құрылым ретінде сипаттауда. Осыған орай сақтандыру құқығының ғылымы қазіргі заманғы ұлттық заңи зерттеудің басымда әрі іргелі бағдарына-мағынасына айналуға тиіс.
Сақтандыру шарты бойынша бір тарап (сақтанушы) сақтандыру сыйлықақысын төлеуге міндеттенеді, ал екінші тарап (сақтандырушы) сақтандыру жағдайы басталған кезде сақтанушыға немесе шартта белгіленген сома (сақтандыру сомасы) шегінде өзінің пайдасына шарт жасалған өзге тұлғаға (пайда алушыға) сақтандыру төлемін төлеуге міндеттенеді.
Тақырыптың зерттелу дәрежесі. Сақтандыру ісін дамыту проблемалары көптеген ғалымдармен қарастырылған. Оның ішінде, Сман Б.У., С.М Найманбаев, О.Қағазов, Тагиев Г.М. және т.б. басқалар зерттеген.
Зерттеу жұмысының мақсаты мен міндеттері. Зерттеу жұмысының мақсаты еліміздегі сақтандыру ісінің құқықтық қамтамасыз етілуін жетілдіру бойынша ұсыныстар жасау. Мақсатқа байланысты келесідей міндеттер қойылды:
- Сақтандырудың әлеуметтік мәнін,оныңмеханизмын зерттеу;
- Әлеуметтік сақтандырудың Қазақстандық моделінің ерекшелігін саралау;
- Сақтандыру нысандарын ұйымдастыру негіздеріне баға беру
- Сақтандыру қызметін басқару және қадағалау мәселері
- Сақтандыру қызметін жүзеге асырудағы мемлекеттік бақылаудың рөліне баға беру;
Зерттеу пәні, бұл сақтандыру қызметінің объектісі болып табылатын материалдық құндылықтар.
Сақтандырудың пәні:
 Сақтандыру ісін ұйымдастыру қатынастары
 Материалдық сақтандыру қатынастары
Сақтандырудың басты қызметі, бұл орнын толтырушы қызмет, яғни сақтандырылған тұлғаға сақтандыру төлемін төлеу арқылы сақтандыру жағдайының нәижесінде оның мүлкіне немесе денсаулығына келген зиянның орнын толтырады.
1. Қазақ ұлттық энциклопедиясы 10 том 660-661 б
2. Сман Б.У. Вестник КазНУ 2008 г. «Понятие и система страхового дела»
3. Қазақстан Республикасының Президентінің жарлығы. «Қазақстан
аумағында құрылыс саласын сақтандыру» 2009 ж. -20 ақпан
4. Егемен Қазақстан 2000ж 22- желтоқсан, «Қазақстан республикасының сақтандыру қызметі туралы» заң.
5. ҚР Ұлттық Банкінің Директорлар кеңесінің Қаулысымен 4 желтоқсан 1998 жылы бекітілген. “ ҚР Ұлттық банкінің сақтандыруды қадағалау департаменті туралы” Ережесі.
6. Қазақстан Республикасының Президентінің жарлығы. 2008 жыл 12
сәуір «Ана мен баланың өмірін сақтандыру»
7. Шахов "Страхование" учебник для вузов М. Юнити 1997жыл
8. Егемен Қазақстан 21 қараша 2008жыл
9. Заң газеті 2007ж.- 19 Сәуір 3 бет
10. Қазақстанда іс қағаздарын жүргізу № 10 2009ж
11. Айқын 2009ж. 12-тамыз №147
12. 1995жылы 30 тамызда қабылданған, Қазақстан Республикасының Конститутциясы 1-бап, 4-бап, 24-бап 2-тармағы, 28-бап
13. «Cтрахование». Гвозденко.А.А 56-57 бет. Москва 2004г.
14. Жук И.Н «Автомобилыные страхование» 33-34 бет Москва 2001г.
15. Қазақстан Республикасының Экологиялық кодексі 293-бап
16. Қазақстан Республикасының «Әлеуметтік сақтандыру туралы» заңының 5-бабы
17. «Өсімдік шаруашылығындағы міндетті сақтандыру туралы» заңына соңғы өзгерістер 2006 жыл 31 қаңтардағы Қ.Р заңына сәйкес енгзілді
18. «Туроператордың және тур агенттің азаматтық -құққықтық жакапкершілігін міндетті сақтандыру туралы» 2004 10-наурыздағы заңына 2006ж. 31- қаңтарындағы толықтырулар
19. «Жекеше нотариустардың азаматтық құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру туралы», ҚР 2003 жылғы 11 маусымдағы заңы
20. «Қызметкер, еңбек міндеттерін атқарған кезде, оның өмірімен денсаулығына зиян келтіргені үшін, жұмыс берушінің азаматтық құққықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру туралы» заң ҚР 2005 жылдың 7 ақпанындағы заңы
21. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі 805-бап
22. Тагиев Г.М. «Развитие государственного сртахования в СССР». Москва 1978г. С. 6 –8.
23. Сман Б.Ө. "ҚР Сақтандыру құқық қатынастардың мемлекеттік реттеудің тиімділігін арттыру" - Алматы, 2002ж
24. «Страховое дело». Учебник : под редакцией Л.И. Рейтмана. М.1992г. с.91-92
25. Жуйриков К., Назарчук В., Жуйриков Р. «Страхование: теория, практика, зарубежный опыт». - Алматы, 2000г. с. 313-318.
26. Арзакова Т. «Услуги по страхованию при перевозках (внешняя торговля)»
1992 с. 11-12.
27. Брюзгалов М. «Страхование грузов». \Закон 1994г. с.5.
28. «Сақтандыру құқығы» О.Қағазов Тараз 2003 жыл 6-бет
29. С.М Найманбаев «Сақтандыру құқығы» 256 бет
30. Жүйріков К.Қ «Нарыққа өту жағдайында сақтандыру» Алматы 2003ж. 15-бет
31. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының 2001 жылғы 31 қаңтардағы 15 қаулысымен бекітілген «сақтандыру ұйымдарының филиалдары мен өкілдіктерін ашуға келісім беру және келісім беруден бас тарту ережесіне өзгерістер мен толықтыруларды бекіту туралы» қаулысы.
32. Худяков. А.И «Страховое право» Алматы, «Жеті жарғы» 1997ж. 275-301 бет
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
.................................................3
1 САҚТАНДЫРУДЫҢ ӘЛЕУМЕТТІК НЕГІЗДЕРІ
1.1Сақтандырудың әлеуметтік мәні,оның
механизмы...........................................7
1.2Әлеуметтік сақтандырудың Қазақстандық моделінің
ерекшелігі...................22
1.3 Сақтандырудың
түрлері.....................................................................
.................28
1.3.1 Сақтандыру нысандарын ұйымдастыру
негіздері.........................................40
2 САҚТАНДЫРУ ... ... ... ... ... 2.2 Сақтандыру қызметін басқару және қадағалау
мәселері.................................64 2.3 ... ... ... мемлекеттік
бақылаудың
рөлі........................................................................
................................67
2.3.1 Исламдық сақтандыруды құқықтық реттеудің даму тарихы мен қазіргі
жағдайы.....................................................................
.................................................77
ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................
.................................... 81
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН
ӘДЕБИЕТТЕР..................................................................
86
КІРІСПЕ
Зерттеу тақырыбының ... ... - ісі кең ... ... ... ... ... дегенді білдіреді. Бұл мағынада
сақтандыру қоғаммен яғни, мемлектпен бірге пайда болып, оның ... бір ... ... ... өте ... ... ... қызмет көрсететін арнайы салаға
айналды. Осы орайда, сақтандырумен кәсіби айналысатын адамдар мен ұйымдар
пайда болды.
Қазіргі ... ... ... ... орны ерекше зор болып отыр.
Соған байланысты сақтандыру ... ... ... өз активтері
есебінен жүзеге асыратын сақтандыру төлемі арқылы сақтандыру шартында
белгіленген сақтандыру ... ... өзге де ... ... ... ... заңды тұлғаның заңды мүліктік мүдделерін қорғауға байланысты
қатынастар кешені болып табылады.
Бүгінде ... ісі мен ... ... және ... ... ... ... айналысатын ғалымдармен
практик мамандар осы сақтандыру құқығын сақтандырудың ... ... ... және ... проблемелар тығыз араласқан,
өзекті теориялық практикалық мәселелері әлі де болса ... ... әрі аса ... ... ... ретінде сипаттауда. Осыған орай
сақтандыру құқығының ... ... ... ... заңи зерттеудің
басымда әрі іргелі бағдарына-мағынасына айналуға ... ... ... бір ... ... ... төлеуге міндеттенеді, ал екінші ... ... ... ... кезде сақтанушыға немесе шартта белгіленген
сома (сақтандыру сомасы) шегінде өзінің ... шарт ... ... ... алушыға) сақтандыру төлемін төлеуге міндеттенеді.
Тақырыптың зерттелу дәрежесі. Сақтандыру ісін дамыту ... ... ... Оның ... Сман Б.У., С.М
Найманбаев, О.Қағазов, Тагиев Г.М. және т.б. басқалар зерттеген.
Зерттеу жұмысының ... мен ... ... ... ... ... ісінің құқықтық қамтамасыз етілуін жетілдіру бойынша
ұсыныстар жасау. Мақсатқа байланысты келесідей міндеттер қойылды:
- Сақтандырудың әлеуметтік мәнін,оныңмеханизмын зерттеу;
- Әлеуметтік сақтандырудың Қазақстандық ... ... ... ... ... ... негіздеріне баға беру
- Сақтандыру қызметін басқару және қадағалау мәселері
- Сақтандыру ... ... ... мемлекеттік
бақылаудың
рөліне баға беру;
Зерттеу пәні, бұл сақтандыру қызметінің ... ... ... құндылықтар.
Сақтандырудың пәні:
▪ Сақтандыру ісін ұйымдастыру қатынастары
▪ Материалдық сақтандыру қатынастары
Сақтандырудың басты ... бұл ... ... ... яғни
сақтандырылған тұлғаға сақтандыру төлемін төлеу ... ... ... оның ... ... денсаулығына келген зиянның орнын
толтырады.
Мемлекеттік сақтандыруға сақтандырудың алдын алу қызметі тән, ... мен ... ... ... ... ... немесе
оның жағымсыз нәтижелерінің алдын алуға бағытталған шаралар ... ... ... және ... ... толы. Кез келген кезде
денсаулықтан, сонымен қоса ... ... ... көзі - жалақыдан да
айырылып қалуға ... Өмір ... ... және көп жағдайда жалғыз көзі
болып ... ... ... ... және оның ... аса ... жағдайға алып келеді, ал бұл, өз ... ... ... ауруларға әкеліп соғады.Мұндай жағдайларға мыналар
жатады: науқас, кәрілік, мүгедектік, асыраушысынан айырылу және ... ... өз ... ... жеңу көп ... ... болмайды.
Осындай кезде көмекке мемлекет келеді. Халықтың экономикалық ... ... ... ... ... ... жоқ және ... материалдық қамтамасыз етілу деңгейінің күрт ... ... ... өз ... ... Ол ... қамсыздандыру
жүйесін жасап, әлеуметтік оқиғалар – кәрілік, өлім, науқастық, ... ... ... туындаған кезде зейнетақылар, әлеуметтік жәрдемақылар
береді және қызмет ... ... ... ... қамсыздандыруды
дамыту мемлекеттің әлеуметтік саясатының және қызметінің басым бағыттарының
бірі болған және болып қала береді.
Жоғарыда атап өткеніміздей, нарықтық қатынастар орын ... кез ... ... ... халықты әлеуметтік қорғау ... мен ... ... ... де ... ... ... нарықтық қатынастар өз бетімен халықты әлеуметтік қорғау
механизмін туындатпайды. Халықты әлеуметтік ... ... ... көп ... ... ... ... және ешқандай пайда
әкелмейтінен шешу мәселесін мемлекет өз мойнына алады.
Байқағанымыздай, әлеуметтік сақтандыру тарихы жүз жылдам ... ... Бұл ... ішінде қаржыландырудың функциялары, нысандары және
әдістері талай рет өзгерді. Бірақ, әлеуметтік қамсыздандырудың мақсаты ... ... ... ... ... жоқ.
Әлеуметтік қамсыздандыру халықтың өмір сүру деңгейімен ... ... ... ... мүшелерін әлеуметтік қамсыздандырудың
деңгейін анықтайтын фактор ... ... ... ... ... көзі, механизмі немесе кестесі табылады.
«Әлеуметтік қорғану» немесе ... ... ... ... рет
АҚШ-та пайда болды және ол кез ... ... ... ... кез ... жұмыссыздықтың, табыстың жоғалуының немесе күрт азаюының, аурудың,
бала туудың, өндірістік жарақаттың немесе кәсіптік аурудың, ... ... ... салдарынан орын алған ... ... ... ... ... ... ... сақтандыруды қаржыландырудың мемлекеттік әкімшілік-
биліктік жүйесі кезінде ... ... ... субъектісі болып
мемлекет табылады, яғни әлеуметтік қорғау шараларының жүйесін ... Дәл ... жүйе ... бұрынғы Кеңестік Одақтан мұраға
қалды.
Жұмыстың теориялық маңызы – Қазақстандағы сақтандыру ісі ... ... ... беру ... үшін және де бұл ... ... ... себебін тигізу ... ... ... ... - ... әлеуметтік
негізі-нарық қағидатарына сәйкес тіршілігі қайнап жатқан қазіргі қоғамда
адамның жеке ... ... ... және ... қатерді жалғыз өзі
түзете алмайтын жағдайлаарда болып жатады. Міне осындай жағдайларда олерға
елімізде қалыптасқан ... ... бір ... ... табылатын
әлеуметтік сақтандыру жүйесі көмекке келеді. Әлеуметтік ... ... ... сенімділік. Сақтандыру құқығы ... ... ... қамсыздандырумен әлеуметтік сақтандыру тығыз
байланысты оның ... мен ... ... ... ... олар ... түрлі қоғамдық қауіп-қатедің ... ... ... мұндай жүйесі кезінде тараптар болып жұмыс
істейтін азамат пен ... ... ... ... бұл
үлгісі нарықтық қатынастарға өту кезеңінде жедел реформалауды ... ... ... 90 ... ... тоқырау Қазақстандық әлеуметтік
қамсыздандыру жүйесіндегі ... одан әрі ... ... ... мен
жұмыссыздықтың өсуі, өндірістің құлдырауы жұмыс істейтіндер санының күрт
төмендеуіне әкеп ... ал бұл, өз ... қарт ... ... ... бір ... ... істейтіндерден) екіншісіне (жұмыссыздарға)
капиталдың ауысуының бірден азаюын ... ... ... ... ... ... тепе-теңдіктің болмауы Қазақстан
Республикасының Зейнетақы қорының ақша қаражаттарының дефицитінің артуына
және ... орай ... ... осы ... жабуға бағытталған
шығындарының көбеюіне әсер етті.
Реформалау үрдісі кезінде көмекке мұқтаж тұлғаларды жеткілікті түрде
материалдық қамсыздандыруға ... ... ... ... ... қажеттігі туды ал әлеуметтік қамсыздандыру ... ... ... ... ... ... ... қалыптасты,
оның ерекшеліктрі жөнінде біз төменде сөз қозғаймыз
Біздің мемлекетіміздің Әлеуметтік саясаты елімізде ... ... ... ... ... бағытталған.
Нақты бір қызметтерді атқарған әлеуметтік сақтандыру жүйесі кеңес
уақытындада болған, алайда ол кейбір сыртқы формальді ... ... ... ... ол ... ... ... жарамсыздығы жөніндегі
параққа төленді, өндірістегі өндірістегі ... ... ... немесе басқада бір жағдайларға ... ... ... мәні жағынан бұл жүйе әлеуметтік ... ... ... ... ... ... Сақтандырудың түсінігін анықтау;
- Әлеуметтік сақтандырудың Қазақстандық моделінің тиімділігіне баға
беру;
- Сақтандыру нысандарын ұйымдастыру негіздерін анықтау;
- Сақтандыру қызметін ... және ... ... ... ... ... ... мемлекеттік басқаруды жетілдіру бойынша
ұсыныстар жасау;
Диссертацияның құрылымы мен көлемі. Диссертацияның құрылымы ... ... мен ... сай ... ... жұмысы кіріспеден,
екі тараудан, сегіз тараушадан, қорытындыдан, пайдаланылған ... ... ... ... ... ... ... САҚТАНДЫРУДЫҢ ӘЛЕУМЕТТІК НЕГІЗДЕРІ
1. Сақтандырудың әлеуметтік мәні оның іс-әрекет аясы
Сақтандыру қоғамдық-өндіріс қатынастарының ежелгі ... ... ... ... ... ретінде сақтандыруды
өздерінің мүліктерін табиғат апаттарынан немесе тонаудан, басқада күтпеген
жағдайда болатын ... ... ... ... ... ... әлеуметтік неіздерін ашпас бұрын, әлеуметпен сақтандыру
ұғымын мағынасын ашып ... жөн ... ... ... ... ... ... өмір сүру жағдайларының бірлігімен сипатталатын ... ... ... ең ... түрі тұтас әлеуметтік жүйе ... ... ... ... түсінігіндегі: жамағат, қауым, жұртшылық
мағынасында қолданылған ұғым ол отбасынан, ағайнын, Туыс, ... ел жұрт ... ... ... деп аталаттын адамдар қауымының күрделілігі көп ... ... ... оны ... ... қарастыру қажеттігін алға
тартады. Қоғам бір текті емес, оның алуан реттегі, әр қилы ... ... мен ... ... ... ... ... бар. Әлеуметтік жүйенің құрамдас элементтері адамдар,
әлеуметтік ... мен іс ... ... ... ... әрекеттесулер,әлеуметтік институттар мен мен ұйымдар, әлеуметтәк
топтар,қауымдар,әлеуметтік нормалар мен құндылықтар, тағы ... ... ... ... ... тікелей байланыс құрып,қоғам өмірінде
ерекше орын алады әрі өзіне лайықты рөл ... Осы ... ... ... ... ... ... ғылыми
тұрғыдан саралау,сондай-ақ әлеуметтік жүйе ретінде қарастырылатын қоғам.
Олардың орны мен ... ... мен ... ... ғылымының басты міндеті.Өзінің құрылымы арқасында ғана ... ... ... жиылған тобырдан да өзінің жөнге салынған құрылымы
бар өзге әлеумететтік құбылыстарданда мүлдем ерекше ... ... ... ие ... ... ... көп жағдайларда жуйе
ретіндегі бүкіл қоғамның табандылығы мен тұрақтылығын айәқындайды. Қоғам-
жеке ... ... ... мен ... ... іс-
әректтері мен қарымқатынастарының жай ғана қосындысы емес, біртұтасжүйе ал
мұндай ... жаңа ... ... ... ... ол жекелеген адмдардың не олардың қосындысының сапалық
қасиеттеріне ... ... жуйе ... қоғам-өзінің дербес
заңы бойынша қызмет атқарып,дами беретін әлеуметтік организм. Өзара ... ... ... ... әлеуметтік жүйе атауы
әлде қайда кең ұғым. Егер әлеуметтік жүйе ... ... ... бүкіл жиынтығын бір-бірімен тұтастай қоғаммен әрекеттесуін
ұйымдастыру тәсілі болса,онда ... ... және ... ... ... баянды, қалыпқа тускен әрі ұдайы өніп
отыратын, сондай-ақ әлеуметтік жүйенің тұрақтылығымен ... ... ету ... ... ... негізгі элементтерінің
жиынтығы.Осы тұрғыдан алғанда әлеуметтік құрылым-қоғамдағы ... ... ... ... ететін әлеуеметтік жүйенің аса маңызды
бөлігі, ... ... ... ... ... жүйе ... бір-
бірімен өзара байланысып, әрекет етуші және бірегей әлкуметтік тұтастықты
құраушы құбылыстармен ... ... ... ... жүйе ... ісі ... байланысты міндеттерді: қоғамды
жалпы ... ... ... ... ... мен жағдайларын әлеуметтік философиямен етене байланысты әрі
оның ... ... ... ... ... ... ... нақты қоғамды, яғни нақты өмір сүруші ... ... ... ... ... ... жеке ... тұлғалар арасындағы
сондай-ақ, сақтандыру ұйымдарының өздерінің арасындағы жеке және ... ... ... ... ... ... қатынастар.
Нарықтық даму жағдайындағы сақтандыру ісі сақтандыру қандай болмасын
қоғамдық-құқықтық формацияларда тиісінше дамып қалыптасатын және ... ... әрі ... ... ... бойынша жұмыс
істейтін, қоғамдық пайдалы шаруашылық ... ... ... ... ... ... ... байланысты орын алуы
ықтимал орын ... ... орай ... сақтандырушылары,
сақтанушылары, сақтандырылғандары, пайда алушылары нақтылы айқындалып,
құқықтары мен ... ... ... мазмұнды қоғамдық
қатынастар ауқымында мақсатты сақтандыру қорын және сақтандыру резервтерін
құруды, сондай-ақ ұлттық сақтандыру жүйесінде өтеу ... іске ... ... ... ... ... заңнама және шарт негізде
сақтандыру қорғауының қамтамасыз ... ... ... ... ... ... институт болып табылады.
«Сақтандыру қызметі туралы» Қазақстан Республикасының 2000 жылғы
18 желтоқсандағы Заңының «Сақтандыру ісі және ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру ұйымы өз
активтері есебінен жүзеге асыратын сақтандыру төлемі арқылы ... ... ... жағдайы немесе өзге де оқиғалар туындаған
кезде жеке немесе заңды тұлғаның заңды ... ... ... ... ... деген түсіндірме берілген. Осы заңның 2-
тармағында: «Сақтандыру қызметі дегеніміз, сақтандыру (қайта ... ... ... сақтандыру) шарттарын жасау мен орындауға
байланысты! Қазақстан ... ... ... сәйкес уәкілетті
мемлкеттік органның лицензиясы негізінде не Қазақстан ... ... ... ... ... сәйкес лицензиясыз жүзеге
асырылатын қызметі» Демек, сақтандыру белгілі бір тәуекелдерге орай орын
алуы ... ... ... ... ... кезде заңды немесе
жеке тұлғаның ... ... ... мүдделерін арнайы
қалыптастырылған ... ... ... қор ... ... ... қамтамасыз етуге байланысты сақтандырушы ... ... ... ... ... қоғамдық қатынастарды
білдіреді. Сақтандыру сақтанушының мүліктік ... ... ... ... ... ... ... мен сақтандырушы арасындағы
сақтандыру қатынастары сақтанушының өз ... ... ... өзге де ... мүдделерін сақтандыру қорғауымен
қамтамасыз етуге байланысты сактандыру мүддесінің ... орай ... ... тарихында жинақталған әрі сынақтан өткен сақтандыру ісінің
тәжірибесін және қалыптасқан сақтандыру құқығының ... ... ... орай ... ... ... ... нарықтық даму
кезеңіндегі шаруашылық жүргізу және өндірістік катынастар денгейіне, меншік
нысандарына,басқа елдермен ... ... ... коршаған табиғи орта ... ... ... ... ... ... және т. б. Факторларға байланысты
Қазақстаның әлеуметтік-экономикалық ... ... ... ... ... ... ... рыногын түрлендіруге,
міндетті сақтандыру жүйесін құруға, құқықсаласы ретіндегі ... ... ... ... ... ... сақтандыруылушының
мүліктік мүлдесін қорғауды тиісті заңнама және сақтандру шарттары ... ... ... ... ... алу ... сақтандырыған тұлғаға, үшінші ... ... ... келтірілетін зиянды залалды шектеуге мүскіндік беріп отыр.
Сақтандыру ...... ... ... ... ... сақтандыру шарттарын жасау мен орындауға байланысты.
Қазақстан Республикасы заңдарының талаптарына сәйкес уәкілетті мемелекеттік
органның ... ... ... ... ... Сақтандыру қызметі
сақтандыру қайта сақтандыру ұйымы жүзеге асыратын ... ... ... ... ... ... сақтандыру ұйымы сақтандыру қызметін
қайта сақтандыру жөніндегі қызметті ... ... ... ... ... ... бір түрі бойынша жүзеге ... ... ... ... ... және ішкі ережелер ... ... ... ... ... ... қызметін ұйымдастыру және мемлекеттік реттеу мен
лицензияларды ... ... үшін ... ... сыныптар мен
түрлерге ... ... ... сақтандыру қызметі «өмірді
сақтандыру» саласы және « жалпы ... ... ... жүзеге
асырылады . Ерікті сақтандыру нысанындағы сақтандырудың ... ... ... ... қосымша талаптар, оның ішінде
сақтандырудың жекелеген ... ... ... ... органның нормативтік құқықтық ... ... ... ... ... сақтандыру шартын жасау
арқылы сақтандырудың бір немесе бірнеше сыныбы ... ... ... сақтандыру өнімі болып табылады.
Сақтандыру ұйымы сақтанушыға сақтандыру полисін бере отырып, қосылу
шарты нысанында сақтандыру шартын ... ... ... ... ... ережелерін келіскеннен кейін ғана ... ... ... ... ... ... немесе ол
сақтандыру мерзімі біткенге дейін не сақтандыру шартында белгіленген жасқа
дейін өмір сүрген ... ... ... ... ... ... түрлерінің жиынтығы болып табылады. Бұл ... ... ... ... ... мүліктік мүдделеріне
зиян келтіруі ықтимал ... ... ... қауіпті оқиғаның
немесе орын алуы ықтималдығына орай сақтандыру жүргізілетін қауіпті-қатерлі
оқиғалар жиынтығының) мән-жайына байланысты сақтандыру жағдайының ... ... ... ... экономикалық салдар залалын өтеуді
нысаналайтын әрі әрқайсысы өз ... ... ... ... ... ... ... сәйкес жасалған ерікті
сақтандыру шартына, сондай-ақ міндетгі сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... шартына негізделеді.[2]
Жеке сақтандырудағы азаматтардың өміріне, денсаулығына және еңбекке
қабілеттілігіне байланысты, ... ... ... ... әрі оған ... ... байланысты, азаматтық-құқықтық
сақтандырудағы заңды немесе жеке ... ... ... ... келтірілген зиянды өтеуге байланысты ... ... ... ... ... сақтанушы, өзінің не үшінші
тұлғаның өміріне, денсаулығына, еңбекке қабілеттілігіне, мүлкіне байланысты
сақтандыру мүддесін ... ... ... ... жеке немесе
заңды тұлға ретінде заңнамалық актіге не жасалған ... ... ... ... екі ... ... ... қатынастарға
қатысады. Осы орайда ескеретін маңызды жайт, сақтандырушымен жасалған
ерікті немесе міндетті ... ... ... ... ... ... ... өзіне қатысты сақтандыру жүзеге ... ... ... ... ... ... болмасын қоғамда өз қызметтерін атқару процесінде материалдық
игіліктерді жасау үшін өнім өндіру әр түрлі салада қызмет көсетуде ... ... ... ... ... ... ... үшін
оларды реттеу қажеттігінің керек етеді. Былайша ... ... ... ... ... ... үйлестіру тәртібі болып табылыды.
Бұл қағида толығынан сақтандыру мәселесіне де тікелей ... ... ... ретінде заңмен бекітуді және реттеуді қажет
етеді. Басқа сөзбен айтқанда сақтандыру қорын құру мен пайцдалану процесі
заңмен ... ... ... сақтандыру қатынасы болып табылады.
Ал сақтандыру қатынасы мемлекеттік тәртіппен ... ... ... ... ... ... ... әр
мемлекетте сақтандыру қатынасы сол мемлекеттің қаатнасқан құқығының қайнар
көздері мен жүйелерімен реттелінеді.заң ғылымында құқтың ... ... ... ... ... қатынасын реттейтін әр түрлі
нысанда, формаларда қабылданатын құқық ... ... ... ... ... ... жалпы құқықтық және арнайы құқықтық
болып екіге бөлінеді,біріншісі жалпы құқықтық ... ... ... және оның бір ... ... ... ... құқығының
негізгі қайнар көзі. Қазақстан Республикасының конститутциясы. ... ... ... өзгерістер мен толықтырулар
енгізізетін заң-Қазақстан ... ... ... ... үшінші тармағында белгіленген тәртіппен қабылданған заң.Үшіншісі
Конститутциялық заң, ... ... ... ... ... тармағымен белгілнген ... ... ... заң ... Конститутциялық заң Қазақстан Республикасының
президентінің Конститутциялық күші бар ... және ... ... ... ... ... ... сенатпен мәжілістің қаулылары жатады Қазақстан Республикасының заңы;
конституциясы сақтандыру құқын реттеудің негізгі приенципі және ол ... ... ... ... ... сақтандыру- құқық нормаларының барлық жүйесін
қамтып, басшылыққа алынады. Принциптер нормативтік ... ие ... және ... міндеттілікке айналды. Бұрын-соңды сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... ретінде
бекітілмеген еді, тек «сақтандыру заңдардың жалпы, негіздері мен мәнісіне
байланысты» деген жалпылама ... ... ... ... ... ... ... роль атқарады[3]
Қазақстан Респуьликасының Конституиясы ең жоғары заңды күшке ие. Қандай
да болмасың заң және ... ... ... ... құқы нормалары
Қазақстан Республикасының Конституциясына сай болып ... ... ... ... ... олар құқытық норма ... ... ... ... ... ... мемлекеттік тіркеуден өткен,
тиісті сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... басталған кезде келтірілген зиянды өтеу жөніндегі өзіне
жүктелген міндеттемеге орай сақтанушыға ... өзге ... ... ... -
заңда не сақтандыру шартында көзделген мән-жайларға байланысты сақтандыру
төлемін алуға құқығы бар ... ... ... ... ... ... сомасы шегінде сақтандыру төлемін төлеуге міндетті
занды ... ... ... құқықтық қызметтің айрықша түрі ретінде ... ... ... ... ... әрі ... құру және ... мүліктік мүдделерге келтірілген
зиянды сақтандыру төлемін жүзеге асыру ... өтеу ... ... ... ... ... ... қалай болмасын өндірістік аяда,
салада және ортада келтірілген зиянды уақтылы әрі толығымен өтеу ... ... және ... ... ... ... ... қорының уақытша бос ... ... ... ... пайдалануға, сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру
жүйесіндегі жаңа сақтандыру түрлерінің, оның ... ... ... ... және ... ... мүдделік танытып отыр.
Сақтандыру ісін тікелей реттейтін арнайы ... ... ... болсақ оның біріншісі Қазазақстан Республикасының сақтандыру
қызметі туралы заң, екіншісі Қазақстан ... ... ... ... ісі және ... ... ... бойынша
өзгерістермен толықтырулар енгізу туралы заң.Үшінші ... ... ... ерекше бөлімнің ... ... ... ... ... ... Лицензиялау тәртібі.Алтыншы Сақтандыру ісін ... ... ... ету шаралары. Сақтандыру шарты болып табылады. Осы
көрсетілген ... ісін ... ... ... құқық нормалары
Қазақстан Республикасының Конститутциялық негізделеді
Қазақстан Республикасының сақтандыру қызметі туралы Заң 2000 жылдың
желтоқсан айында ... ... ... Заң ... және 78 баптан
тұрады.Қазақстан Республикасының сақтандыру қызметі ... заң ... ... ... Республикасының сақтандыру қызметі туралы заң ... түрі ... ... ... асырудың негізгі ережелерін,
сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... қызметін тоқтату ерекшеліктерін, өзгеде ... ... ... ... рыногындағы қызметінің талаптарын
сақтандыру рыногын мемлекеттік реттеу міндеттерін және сақтандвру қызметі
қадағалауды қамтамассыз ету ... ... ... осы ... ... ... ... қызметін реттеу мен
қадағалау жөніндегі нормативтік құқықтық актілері сақтандыру рыногының
барлық ... ... үшін ... ... ... Республикасының
сақтандыру қызметі туралы заң 2-бап. [4]
Қазақстан Республикасының сақтандыру ... ... ... ... ... бөлімінің 40-шы тарауында
803 пен 845 бптар аралығынан тұрады .Осы Кодекстің сақтандыру ... 2000 жылы ... ... ... ... кейбір заң
актілеріне сақтандыру ісі және сақтандыру мәселелері бойынша өзгерістнр
мен толықтырулар енгізу ... ... ... ... ... ... - пайда болу, функционалдау мен даму принциптері өзінің
бейнесін ... ... мен ... ... ... экономикалық
қызметтің дербес және спецификалық саласы болып табылады.
Сақтандырудың заңи аспектісі сақтандыру өтеуінің ... ... ... не ... ... шарты немесе ... акті ... ... ... ... ... ... байланысты сақтанушы мен ... ... ... ... ... ... ... ақша қаражаттары қорларын қалыптастыру және ... әр ... әрі ... ... ... ... ... өтеу үшін
пайдалану жөніндегі нысандар мен ... ... ... ... жүйесі ретінде жұмылдыру, өтемдік және ... ... ... арқылы көрініс табады. Осы ... ... ... ... байланысты материалдық зиян келтіретін ... орын ... ... және жеке ... ... ... ықтимал зиянды өтеуге ... ... ... ... ... мен жарналар есебінен
құрылған ... ... қоры ... ... өтеуінің
нысанында қайтарылуы сияқты және тағы басқадай өзіне тән ... ... ... ... ... ашар ... ... арақатынасымен құқыртарымен міндеттерімен байланыстырады.
Былайша ... ... ... ... тараптардың құқықтары мен
міндеттеріне тұрады.Бірінші жақтың сақтанушының ... ... ... ... сай, ... ... шының құқығына
сақтанушының ... ... ... сай ... ... ... негізгі құқықтары мен міндеттері Қазақстан Республикасының
азаматтық кодекстерінің 826-831 баптарында белгіленген. ... ... ... ... ... Заңы оның 2-
бабының 1-тармағында көрсетілгендей кәсіпкерлік ... ... ... ... ережелерін, сақтандыру қайта сақтандыру
ұйымдарын, сақтандыру брокерлерін кұру, ... ... ... ... ... өзге де жеке және заңды тұлғалардың
сақтандыру рыногындағы қызметінің ... ... ... ... ... және ... қызметін қадағалауды
қамтамасыз ету принциптерін белгілейді. Аталган заңмен тікелей реттелген
сақтандыру қатынастарын қоспағанда, ... ... ... және
өзге де заңнамалық актілер қолданылатын аядағы ... ... ... ... ... сақтандыру ісі
және сақтандыру ... ... ... ... ... ... сондай-ақ Қазақстан Республикасының өзге де
нормативтік құқықтық актілерімен реттеледі.
Сақтандыру құқығы ... ... ... ... , ... сақтандыру ісі мен сақтандыру қызметін ұйымдастыру,
сақтандыру ... ... ... ... ... ерікті және міндетті нысандағы сақтандыру қызметтерін көрсетуі,
сондай-ақ сақтандыру резервтерін құру және бөлу , сақтандыру рыногы мен
сақтандыру ұйымдарын ... ... әрі ... барысында
туындайтын кешенді сипатты қоғамдық катынастарды ... ... ... ... табады. [6]
Мемлекеттің, азаматтардың және шаруашылык жүргізуші ... ... ... және өзге де ... ... тиімді
құралы, сондай-ақ ұзақ мерзімді ішкі ... ... ... ... рөлін нығайтуға бағытталған ұлттық сақтандыру
индустриясын реформалауды жалғастыру және оның ... ... ... ... ... ету ... Қазақстан Республикасы Үкіметінің
2004 жылғы 1 шілдедегі №729 ... ... ... ... ... ... ... арналған бағдарламасы»
бекітілген болатын.
Сақтандыру рыногы сақтандыру өнімін сату және сатып алу, сақтандыру
қорғауына ... ... ... ... ... ... сақтандырушылар, үшінші тұлғалар арасында туындайтын,
біртекті ... ... ... ... қатарының
көбеюіне орай қалыптасатын құқықтық қатынастардың жүйесі ретінде өзіне ... ... ... ... ... рыногының
қатысушыларын «Сақтандыру қызметі туралы» Қазақстан Республикасы Заңының
10- ... ... ... ... ұйымы; сақтандыру брокері,
сақтандыру агенті, сақтанушы, сақтандырылушы,пайда алушы, актуарий, ... ... ... ... ... ... ... жеке
және заңды тұлғалар жатады.[7]
Сонымен қысқаша қортындылағанда сақтандырудың әлеуметтік негізі-нарық
қағидатарына сәйкес тіршілігі қайнап ... ... ... ... ... ... төндіретін және ондай қатерді жалғыз өзі ... ... ... ... осындай жағдайларда олерға елімізде
қалыптасқан әлеуметтік қорғаудың бір саласы болып ... ... ... ... ... ... сақтандыру ертенгі күнге деген
сенімділік. Сақтандыру құқығы ... ... ... қамсыздандырумен әлеуметтік сақтандыру тығыз байланысты оның
себебін мен былай ... ... ... ... олар өздерін
түрлі қоғамдық қауіп-қатедің ... ... ... ... ... ... ... материалдық және тұрмыстық
жағынан қамтамассыз етуге бағытталған мемлекеттік шаралар ... ... ... ... әлеметтік қамсызданды жүйесі әр ... әр ... ... ... ... өркениетті мемлекеттердегі
үлгілерге сәйкес сұрыпталған. Әлеуметтік қамсыздандыру ... ... ... ... да болған. Табиғи кесаппаттардың не әр қилы
шапқыншылықтардың ... ... ... ұшыраған кедей кепшіктерді,жетім жесірлерді аталас
ағайындары,ауылдастары көрші-қолаңдары қамқарлыққа ... асу ... ... ... ат майын қию көрші ақысын бөлу ылау ... ... тағы ... шаралар ұйымдастыру арқылы жоқ-жітік туыстарының
күнелтісн жұтапай,тұтас деңгейін көтеруге ... ... ... ... біртіндеп мемлекеттік жүйеге толық
ауысты. Яғни мемлекет тарапынан әлеуметтік ... ... ... ... ... 2005 жылғы 1 қаңтарынан бастап
Әлеуметтік сақтындыру қорынан ... ... ... төлемдер беріліп
келеді:
1-Енбек қабілетіне айырылу,2-асыраушысына айырылған,3-жұмысынан
айырылу. Осы ... ... ... жүзегеасды.Сақтандыру мемлекеттің
әлеуметтік саласының бірқатар проблемаларын шешуге және ... ... ... ... ұйымдарының
капиталдарының төмен ... ірі ... ... мүмкіндік
бермейді. Мұндай жағдайлардан ... бір ... ... ... жүйесі болып табылады.
Қазіргі өркениеттілік «Қоғам тәуекелдері» ретінде жиі аталыпта жатады.
Қазіргі заманнның ғылыми-техникалық жетістіктердің даму ... ... өсіп ... ... ... оның ... ... заңдылығына сай
сұраныс болса, ұсыныста болады. Сонымен ғылыми ... ... және ... жер-жерде өндірістерге енгізілуі, апат аумағының ... және ... ... ... ... ... көп
болмақ. Мұның растығына көз жеткізу қиынға соқпас, қарапайым мезгілді және
мезгілсіз болып жатқан үкен ... мен ... және ... ... ... ... ... мен жарақаттар жөніндегі
оқиғаларды айтуға болады. ... ... тән ... ол ... алдын ала не бүлінеді, қандай зиян немесе оның мөлшеріне құрайды,
неге, немесе ... ... ... ... ... барі ... ... анық сондықтан сқтансан сақтайды ұыммен мен толық-қанды
кеісемін. Сақтандыру аясының ұғвмы өте кең ... ... ... ... өндірісінде, қызмет көрсетуді де адам өмірі мен денсаулықтыда
,еңбекке қабілетсіздіктіде қамтиды.
Әлеуметтік сақтандыру ол ... ... ... ... ... адамның жеке өмірне қауіп төндіргендіктен ... ... ... қатерді жеке адам түзете алмайтын жағдайлар болады
осындай жағдайлардан зардап шеккен ... үшін ... ... қорғаудың бір сасласы болып табылатын әлеуметтік сақтандыру
жүйесі ... ... ... ... ... енгізілуіне
байланысты құрылған Міндетті әлеуметтік ... ... ... әрі қор ... биыл алты жыл ... ... бір қызметтерді атқарған ерекше
әлеуметтік сақтандыру жүйесікенес уақытындада болған ... ол ... ... ... ғана сақтандыру болды,мысалы ол ... ... ... жөніндегі параққа төленді, өндірістегі
бақытсыз жағдайларға, ... ... ... ... бір жағдайларға
байланысты жәрдем ақылар рәсімделді.өзіндік мәні жағынан бұл ... ... емес ... ... дыру ... Сақтандыру ол
әлеуметтік немесе комерциялық болғанына қарамастан ... ... ... яғни төленген жарналарға сәйкес болуы керек.
Біздің ... ... ... елімізде әлеуметтік қорғаудың
мықты жуйесін құруға ... ... ... төнетін әлеуметтік қатерлердің түрлері көп. Соның көпшілігі
экономикалық ... Яғни ... ... әрекетінен туындап жатады.
Сондықтанеліміздің әлеуметтік қорғау жүйесі де бірінші кезекте экономикалық
жағдайдан туындайтын ... ... ... ... ... құрылуы мен оңтайландырылуы және осыған ... да ... ... ... ... ... мен ... сәйкес
келмеуінен еңбек адамы өзінің жұмыс орынан айырлып қалуы әбден ... ... ... ... жағдайы мен қауіпсіздік
техникасын қамтамасыз етуге қабілетсіздігі ... бұл ... ... ... да кәсіптік аурулар пайда болып.өндірістік жарақат алу
жағдайлары жиі ... Ал ... ... ... өндірістік ауыр
жарақат алған ... ... ... ету ... жоғалтады. Міне.
Осылардың барлығын біз экономикалық қатынастарбарсында туындайтын қатерлер
деп есетейміз. Мұндай жағдайларорын ... ... ... заң ... Яғниәлеуметтік тұрғыдан сақтандырылады.[8]
Сондай-ақ адамның уқатша еңбек ету қабілетінен айрылуына немесе зейнет
жасына жетуіне ... ... ... мен қоласыздықтар да
кездеседі. Бұлжағдайлар да заң жүзінде қорғалады.
Сонымен қатар. әлеулеметік-эконимикалық жағдармен тығыз
Байланысты әрі барлық ... бір ... ... де ... ... ... және тағы ... Мұндай қатерлер әлеуметтік
сақтандырылуға жатпайды.
Қазақстан Республикасының президенті Н.Ә Назарбаевтың «Қазақстан
экономикалық, ... ... ... ... жолында» атты 2005 жылғы
Қазақстан халқына ... ... үш ... ... қамсыздандыру
жүйесін қалыптастыруға бағытталған әлеуметтік реформаның ... ... ... ... үш жылдық бағдарламасын жүзеге асыруын
реформа жылдарында халықты әлеуметік қорғаудың үш ... ... атап ... ... осы ... ... ... түсінік
беретін болсақ.
Бұл үш деңгейлі жүйенің бірінші ... ... ... жеке ... есепке алынбастан барлық азаматарға берілетін
төлемдер базалық зейнетақы ... ... ... бала тууына/бала
күтіміне берірілетін бір ... ... ел ... ... ... ... екінші денгейін – міндетті зейнетақы ... ... ... төлемдері мен «Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қоры »
АҚ арқылы төленетін ... ... яғни ... ... ... жеке улестерін ескере отырып берілетін косымша әлеуметтік әлеуметтік
қамсыздандыру қоры құрайды.
Ал үшінші денгей – ерікті ... ... ... ... ... ... әлеуметтік сақтандыру жүйесінің мазмұнын туралы
толықтыратын болсақ
Міндетті әлеуметтік ... ... деп ... ... ... беретін міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатысушылар
арасындағы ... ... ... мен ... ... ... ... сақтандыру жүйесінің ... ... база ... сәйкес әлеуметтік
сақтандырудыңмеханизмын айтар болсақ, бұл түріне бірінші ... ... ... бар, яғни өз еңбегі арқасында омір сүріп жүрген жалдамалы
жұмышылар мен қызметкерлер ... ... бұл жүйе ... қамтылған халықты әлеуметік қорғаудың қосымша түрі болып табылады.
2005 жылдан бастапміндетті әлеуметтік сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... капиталына
мемлекеттік жүз пайыз қатысуымен құрылған ... ... қоры ... ... әрі – Қор немесе МӘСҚ қаржы ресустары ... МӘСҚ ... ... ... әлеуметтік сқтандыру туралы заңмен
белгілеген мынадай ставккалар бойынша төлеушілердің ... ... ... ... және ... ... ... бөлу
жолымен қалыптастырылады, стататистикаға сүйенсек :
2005 ... 1 ... ... ... ... ... 1.5 пайыз:
2006 жылдың 1 қаңтарынан бастап әлеуметтік аударымдарды есептеу
объектісінен 2 пайыз:
2007 ... 1 ... ... әлеуметтік аударымдарды есептеу
обьектісінен 3 пайыз:
2009 жылдың 1 ... ... ... ... есептеу
объектісінен 4 пайыз:
2010 жылдың 1 қаңтарынан бастап әлеуметтік ... ... 5 ... ... ... және төлеуді жүзеге асыратын жұмыс
берушілер немесе өзін-өзі ... ... ... жеке ... ... әлеуметтік аударымдарды төлеушілер болып табылады.
Қор өзінің негізгі қызметін қабылдаған ... ... ... беретін сақтандыру ұйымдары сияқты сақтандыру
қағидаттары бойынша жүзеге асырады.
МӘСҚ мемлекеттің ... ... ... және ... тыс ... ... Қор ... мақсаттарға сәйкес ұымдастырылғандықтан ... ... ... ... Оның ... ... - әлеуметтік
сақтандыру жүйесіне бүдан-әрі - МӘСЖ ... ... ... ... ... төлем төлеуді жүргізу.
Қор тарапынан әлеметтік төлемдер қандай ... ... ... ... ... ... сақтандыру
жұйесіне қатысушыға МӘСҚ әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ету ... айырылған жағдайда-уәкілетті орған медециналық-
сараптама қортындысы негізінде еңбек ету қабілетінен ... ... ... ... ... ... жағдайда –қайтыс болы турады ... ... сот ... ... деп ... ... ... бастап.
3. Жұмысынан айрылған жағдайда – міндетті әлеуметтік сақтандыру
жүйесіне ... ... ... ... жөніндегі уәкілетті күнінен
бастап.
4. Жүктілігі және бала тууы жағдайына ... ... ... ... туралы парақта көрсетілген жүқтілігі және
босануы жөніндегі демалыстың ... ... ... Жаңа ... ... ... байланысты табысын жоғалтқан жағдайда
– еңбекке қабілетсіздігі ... ... ... жаңа ... ... ... қызметкердіңғ, демалысты басталған күнңнен бастап.
6. Бір жасқа ... ... ... ... үшін ... ... тууы туралы куәлігінде көрсетілген туған күніңнен бастап
Екі не одан да көп бала туған жағдайда бір ... ... ... ... үшін ... ... әр ... жеке тағайындалады.
Бұл ретте бір жасқа толғанға дейінгі бала күтімі үшін ... ... ең ... ... республикалық бюджеттен төленетін
мемлекеттік жәрдемақы баланың тууы кезегіне ... ... ... жылғы республикаалық бюджеттуралы заңмен
белгілеген 10 еселеген ең кіші ... ақы ... 40 ... аспау
керек.
Осы уақытқа дейін қор төлеген әлеуметтік төлемдердің жалпы есебіне
көз ... ... 2005 ... ... яғни МӘСЖ ... енген кезден
бастап 2009 жылдың 1 қазанындағы жағдай бойынша мемлекеттік ... ... ... ... ... ... 21 314млн.тенгені
құрады. Оның 20 491,3 млн теңгесі тек қана ағымдағы жылдың 9 ... ... ... Нұрсылтан Назарбаевтың «Жаңа
әлемдегі жаңа ... атты ... ... ... ... өмір сапасын арттыруға ерекше көніл аударылды елбасы анамен
баланы әлшеуметтік қорғауға ... мән бере ... 2008 ... 1
қаңтарынан бастап МӘСЖ-ге қатысушысы-жұмыс істей тін әйелдер үшін жүктілік
бала тууы және ... ... ... ... ... ... ... есебінен төленетін әлеуметтік
төлемдердің күртт өсуі себеп болды . Сөйтіп 2008 жылы қор ... ... ... ... көлемі бірден көбейді.Міндетті әлеуметтік
сақтандыру жүйесінің қолданысқа неген кезінен бастап 2007 ... ... ... бойынша Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру ... ... ... соммасы 309,548,6 мың теңгені құрайды
оның ішінде ... ету ... ... ... - ... ... айырылған бойынша 102 293,3 мың теңге ... ... ... ... ақпан айының Қордан 10 840 ... ... ... ... оның ... еңбек ету қабілетінен
айырылуы бойынша 7 926 алушығаасыраушысынан айырылу бойынша 2 877 алушыға
жұмысынан ... ... 37 ... әлеуметтік төлемдер берілді.[9]
Әлеуметтік төлем алушылар санының ... ... ... төрт ... ... ... ... төлемдер мөлшерімен алушылар
саны болжаған ... ... аз. ... ... алушылар санының
шамалы болуын біз халықтың әлеуметтік төлем тағайындауға өтініш беруге
құқысы бар ... ... ... деп ... ... ... сақтандыру жүйесінің енгізілуінің
негізгі мақсаты базалық мемлекеттік жәрдем ақылар ... ... ... ... ... ... әлеуметтік аударымдар жүргізілген
жұмыс істейтін азаматтарды қамтамассыз ету болып табылытынын атап өткен
жөн.
МӘСЖ ... үшін ... ... ... ... төленетін
әлеуметтік төлемдердің Қорға ... ... ... нақты
мөлшеріне және ұзақтығына байланысты болады.
Сөйтіп республика бойынша әлеуметтік төлемдер құрылымына 2008 ... ... ... ... кеткен дегіміздей. негізгі
үлесті жүктілігі және босануы бойынша төленген ... ... ...... ... ... 51.2пайызы). Ал бала күтімі
үшін 8998,8млн.тенге ( жалпының 43,9 пайызы ) төленді.
- Ал енді осы ... ... ... облыстар бойынша бөліп
көрсек.
- Бұл көрсеткіш халықтың жалпы санына және еңбек етіп отырған аналардын
бала туу корсеткішіне байланысты ... ... ... 9 айы ... ... әлеуметтік төлемдердің улкен бір бөлігі (18
пайызы) Алматы қаласының үлесіне тиеді. Осы ... ... ... 10 ... ... ... -9%, ... облысында – 8%. Шығыс
Қазақстан облысында 7%, Қарағанды облысында 7 пайызды құрайды.Ал ең аз ... ... ... ... ( ... ... ) ... Алдағы уақытта әлеуметтік сақтандыру жүйесін жетілдірудің жолдарын
дамытуымыз керек Бұл ... тек ... қана мән ... ... қоғамдғы беслсенділігін қажет етер. Мемлекеттік ... қоры ... ... ... ... ... ісі ... уақытта бірдей әлеуметтік қорғаудың әмбебап ... ... ... ... Өйткені сақтандыру ісінің дамуы
экономика жағдайында, еңбек рыногына ... ... ... және тағы ... ... ... болып келеді.Мысалы
экономиканың құрылымдық ... ... ... ... ... Ұзақ ... демографиялық өзгерітер халықтың өмір
сүру ұзақтығы секілді басқа да ... ... ... уақытта
әлеуметтік сақтау институттарының экономикалық құқықтық және ... одан ары ... ... етуі ... . ... ... ... ісі бірте-бірте тек мемлекеттің монополиясы ... ... ... ала бастайтындығын байқатады және мұндай
үрдістер қазіргі қоғамымызда жүріпте ... Атап ... ... ... және жергілікті тақарушы органдар) жұмыс берушілер,қызметкерлердің
өздері, қоғамдық ұйымдар, демеушілермен жекелеген ... ... ... бола ... ... өмір ... мен ... тәжірибелер көрсетуде. Оның үстіне бизнестің әлеуметтік жауап
кершілігі деген ұғымның қоғамымызда барған сайын күш ала ... ... ... ... ... тек ... ... ғана мәселе
деп ойласақ онда біздің қатты қателескендігіміз .Алдағы ... ... ... мен ... ... және ... ... күш
салуының нәтижесінде ғана барынша тиімді бола түсуі мүмкін.
Әлеуметтік сақтандыру қорынан берілетін ... ... ... ... ... беріліп келеді : еңбек қабілетінен айырылған
жағдайда, асыраушысынан айырылған ... ... ... ... төлем тағайындау үшін міндетті әлеуметтік сақтандыру
жүйесінің ... ... ... жайы ... ... ақы төлеу
жөніндегі мемлекеттік орталыққа өтініш жазады.
Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорынан ... ... ... ... және арттыру ережесі,дәлірек айтсақ
Әлеуметтік төлемдердің ... ... ... ... ... құқы бар ... барлық қажетті құжаттарды қоса бере отырып,
белгіленген үлгідегі өтінішімен орталықтың ... ... ... ... ... ... негізінде
бес жұмыс күні ішінде:
1. әрбір әлеуметтік төлем алушы ... ... ... ... ... ... ... ;
2. алушының міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесіне ... ... ... ... 1-қосымша сәйкес нысан бойынша толтырады;
3. әлеуметтік төлемнің мөлшерін есептейді;
4. ... ... ... ... ... бас ... туралы
шешімнің жобасын толтырады және ... ... ... ... ... ... бекітуге жібереді.
Әлеуметтік төлемдердің ай сайынғы мөлшерін ... ... ... ... ... ... әлеуметтік аударымдарды
есептеу обьектісі ретінде ескерілген ... ... ... жән ... негізге ала отырылып жүргізіледі.
Ай сайынғы табыс жұмыс берушіден ... айда ... ... аударымдар соммасын ос ыайда қолданылған әлеуметтік аударым
ставкасыеа бөлу және ... ... ... ... жолымен
есептеледі.Әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатысушының пайдасына бір айдың
ішінде бір жұмыс берушіден өзін өзі ... ... ... ... әлеуметтік аударымдар келіп тускен жағдайда осы айға ... ... үшін ... ... табысы ең төмен он еселеген
мөлшерінен аспауға ... ... ... ... пайдасына бір айдың ішінде
екі не оданда көп жұмыс берушіден ... ... ... ... берушіден келіп түскен әлеуметтік аударымдар бойынша
ай сайынғы табыс ең төменгі ... он ... ... ... ... ... олар жинақталады жұмысынан айырылуына байланысты
берілетін әлеметтік төлемнің ... соғы ... төрт ... ... есепту объектісі ретінде ескерілген орташа ... ... ... ... ... және қатысу стажы козффициенттерін көбейту
жолымен айқындалады.
Жұмысынан айырылуына байланысты табысынан да айырылуы бойынша берілетін
әлеметтік төлемдерді есептеу үшін әлеуметтік аударымдарды ... ... ... орташа айлық табыс мөлшері, егер осы айдағы ... ... ... ... ... ... ... айды қоса, соңғы
күтізбелік жиырма төрт айдағы бұл кезеңде әлеуметтік аударымдарыда үілістер
болғанына қарамастан ай сайынғы ... қосу және ... ... ... ... ... ... әлеуметтік сақтандыру жүйесінің ол
әлеуметтік аударымдар он екі айдан кем жүргізілген ... үшін ... ... ... ... аударымдар жүргізілген барлық табыс сомасын
осы аударымдар. Қорға ... ... ... ... бөлу ... ... сақтандыру жүйесіне қатушының пайдасна ... екі және одан да көп ... ... ... ... келіп түскен жағдайда, әр жұмыс беруші бойынша ... ... ... ... Бұл ретте, бір айдағы табысы тиісті қаржы
жылына арналған республикалық бюджет туралы заңда ... ең ... ... бес ... ... аспауға тиіс.
Міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатысу стажы міндетті
әлеуметтік сақтандыру жүйесіне ... ... ... ... ... ... ... нысан бойынша, әлеуметтік қатер жағдайда
басталған айға дейын қорға әлеуметтік аударымдар түскен ... ... ... ... Егер сол ай үшін ... әлеуметтік аударымдар түскен
болса, әлеуметтік қатер жағдайы басталған ай қатысу ... ... ету ... ... ... берілетін әлеуметтік
төлемдерді есептеу айқындау ... ... ... ... сома
тиындардың сомасына қарамастаған, бір теңгеге дейін дөңгелектенуге тиіс.
Еңбек ету ... ... ... ... ... зейнетақы жарналары ұсталады және қазақстан республикасының
зейнетақымен ... ... ... сәйкес алушының жинақтаушы
зейнетақы қорына жіберіледі.
Жұмысынан айырылу ... ... ... төлемді тағайындау
және оның мөлшері туралы айтар болсақ бұл,жұмысынан айырылу ... ... ... ... ... ... сақтандыру
жүйесіне қатысушының жұмысқа орналастыру мәселелері жөніндегі өкілетті
органға жұмыссыз ретінде тіркеу ... ... ... ... ... ... айырылу жағдайына байланысты әлеуметтік төлем
тағайындату үшін өтінішке мынадай ... қоса ... Жеке ... ... ... ... ... жайы туралы мәліметтерді азаматтарды тіркеу
кітпшасының ... ... ... бюросынан анықтама, әйтпесе селолық
округ,әкімінің анықтамасы;
3. ... ... ... өкілетті орган анықтамасы;
4. СТН;
5. ӘЖК;
6. екінші ... ... ... бет есеп ... ... ... байланысты берілетін әлеуметтік ... жиыр төрт ... ... ... ... ... ретінде
ескерілген орташа айлық мөлшерін тиісті табысты алмастыру және қатысу
стажы ... ... ... ... алмастыру коэффиценті-03,ал әлеуметтік аударымдар жасалған
міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесі қатысушысының стаж коэфицентінің
алты ... ... - 0,1 алты ... екі айға дейін - 0,7 он екі айдан ... айға ... - 0,75 ... төрт айдан отыз алты айға дейін 0.85 ... ... ... ... ... алпыс айға дейін - 0,95 ... ... ... жоғары қарай - 1,0
Міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесінің қатысушысына әлеуметтік
аударымдар жасалған ... ол ... ... ... ... әлеуметтік төлемді күнтізбелік есептеу тәсілі ... ... оған алты ... он екі айға ... ... аударым қаржысы
жіберілген – екі айлығын. Он екі айдан жиырма төрт айға ... ... ... төрт айдан отыз отыз алты айға ... ... ... ,отыз алты айдан жоғары мерзімді қамтитын аударымдарды
жолданса - алты айлығы беріледі. Әлеуметтік ... ... ... ... жүйесіне қатысушысы жұмысынан айрылу ... ... ... алып ... ... ... байланысты
оны алу құқынан ажыраған болса кезекті әлеуметтік төлемдер белгілеген
нормативтік шегімдер бойынша ... ... ... ... ... ... Республикасының өкіметінің 2001 27 маусымдағы №886 қаулысымен
мақұлданған Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... берушілердің және азаматтардың мүмкін
болатын әлеуметтік қатер туған жағдайда халықты ... ... ... ... ... ... айқындап береді.Нарықтық
экономика жағдайында әлеуметтік қамсыздандыру мен ... ... ... әлеуметтік қорғаудың басым ... бірі - ... ... ... 2005 ... 1 қаңтарынан бастап
міндетті әлеууметтік сақтандыру жуйесінің ... ... ... ... ... ... әлеуметтік сақтандыру
қорының құрылуы құрылуы себеп ... және оның ... ... ... жыл болып отыр.Тарихи өлшемдер бойынша осынша қысқа уақыт ... ... ... моделінің негізгі ерекшеліктерін
атап өтуге болады. Міндетті әлеуметтік сақтандыру ... ... ... ... сақтандырудың Қазақстан моделінің бір ерекшелігі ... ... ... ... ... ... ... табылады.
Қазақстан Республикасының еңбек және халықты әлеметтік қорғау
министрлігіне ... ... ... және ... ... ... ... шоғырландыру әлеуметтік төлемдерді
қаржыландыруға Зейнет ақы төлеу ... ... ... ... ... ... әлеуметтік аударымға әлеуметік ... ... банк ... инвистициялық қызмет бекітілген.
Резервтік әдіс халық аралық ... ... ... ... ... ... ... жүйесін қаржыландырудың
моделін жасағанда басымдық резевтік әдіске ... ... ... қоры ... ... бұл әдіс ... ... асады
еңбекету қабілетінен жүзеге асады Еңбек ету қабілетінен айырылу ... ... ... ... ... алдындағы міндеттемесі ұзақ
мерзімді сипатта болды.Мыс: еңбек ету ... ... ... әлеуметтік төлемдер асырап алған балалар кәмілеттік ... ... ... өз ... ... айырылу жағдайын
балалар кәмілеттік жасқа ... ... не олар оқу ... ... коледждерде,Жоғарғы оқу орындарында ... ... сол оқу ... ... ... [11]
Менің дипломдық жұмысымның тақырыбы әлеуметтік сақтандырудың
құқықтық негіздері, мен ... ... ... ... ... аясының мазмұнын ... сол ... ... ... ... ... ... нормалар кез келген
құқық саласында алатын орны ерекше себебі құқтық нормаларда ... ... ... ... ... ... тапқан құқылы
рұқсатты сондай-ақ ... ... ... ... жалпыға міндетті
талабы болып табылады яғни жалпыға міндетті ... ... ... ... ... аясы өте кең ... негіз бар.
Себебі, сақтандыру заңы өз қызметін Қазақстан Республикасының ... ... ... азаматтарымен, заңды тұлғаларға ... ... ... жеке және ... ... азаматтығы жоқ
адамдарға да ... ... ... ... ... ... туралы заңының 5-бабына көрсетілгендей, шетелдік
азаматтар, азаматтығы жоқ адамдар , ... ... ... оның ... ... ... Республикасының аумағында жүзеге асыратын
сақтандыру ... ... ... ... ... ... заңды тұлғалармен бірдей пайдаланады. [12]
Қазақстан Республикасының аумағында ... ... ... оның ... бөлімшелерінің мүліктік мүдделлерін
сақтандыруды тек қана ... ... ... уәкілетті
мемлекеттік органның тиісті лицензиясы бар сақтандыру ұйымы ... ... ... ... ... ... ... Ұлттық
сақтандыру құрылысының іргетасын қалау, Ұлттық ... ... ... ... ... әрі ... қызметін жүзеге асыру
барысында мемлекеттің ... ... ... ... сай ... ... сипатты қоғамдық қатынастарды
реттеуге бағытталған сақтандыру ... ... ... ... беру ... ... шаруашылығы міндетті сақтандыру туралы,
міндетті экологиялық ... ... ... ... кызметкерлерін
міндеттерін атқарған кезде оның өмірімен денсаулығына зиян келтіргені
үшін жұмыс ... ... ... ... ... ... міндетті әлеуметтік сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... бірден-бір қайнар көзі Конститутция болып
табылады,сондықтан осы ... ... ... ... ... ... құқытармен кепілдіктер Қазақстан Республикасының
Конститутциясы 1995жылғы 30 тамызда өткізілген республикалық референдумда
қабылданған Қазақстан ... ... ... ... ... өзінің жщғары заңи күшімен тікелей қамтитын
нормативтік құқықтық актті болып табылады. Қазақстан Республиасының
Конститутциясының ... ... және ... ... ... еңбек ету бостандығына, меншік субьектілерімен обьектілеріне,
кәсіпкерлік қызмет еркіндігіне, мүлікті кез келген ... ... ... ... ... қоршаған ортаны қорғауға
қатысты сақтандыру құқығының жалпы принциптерін белгілеуге ... ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлік қызметтің бір түрі сақтандыру қызметінің
Конститутциялық негіздерін ... және ... ... ... ... мән жайларды белгілі бір дәрежеде ... ... ісі мен ... ... ... негізін
құруға ат салысатын Қазақстан Республикасыныңи мынадай баптарында 1-бап,
1-тармағы, Қазақстан ... өзін ... ... және ... ретінде орнықтырады оның ең қымбат қазынасы – адам және адамның
өмірі , құқықтарымен бостандықтары. 4-бап, 2-тармағы ... ең ... күші бар және ... ... ... ол ... ... меншік міндеті жүктейді,оны пайдалану
сонымен қатар ... ... де ... ... ... ... субъектілері
мен объектілерін меншік иелерінің өз құқықтарын жүзеге ... ... ... ... кепіліктері заңмен белгіленеді 24-бап 2-тармағы
әркімнің ... пен ... ... сай ... ету ... үшін нендей бір кемсітусіз сыйақы алуына,сондай-ақ жұмыссыздықтан
әлеуметтік қорғалуға құқы бар. 28-бап Қазақстан ... ... ... ... болған,асыраушысынан айырылған
жағдайда және ... ... және ... ... ... оған ең
төменгі жалақымен зейнетақының мөлшеріне,әлеуметтік қамсыздандырылуына
кепілдік береді. 2. ерікті ... ... ... ... нысандарын жасау және қайырымдылық көтермеленіп отырады.
Жұмыс берушінің жауапкершілігін сақтандыру-халықтың әлеуметтік қорғау
жүйесінің маңызды бір бөлігі.
Өмір ... ... ... 2000 жыл ... ... Үндістандағы қайырымдылық мақсаттарға арналған ақша қорлары, көне
Иудеядағы коммуналды мекемелер, Рим империсындағы коллегиялар – бұның бәрі
сақтандырудың ... ... ... ... ұқсас орта
ғасырларда бөлек ... мен ... ... Бұл ... ... өздерінің мүшелеріне материалды көмек ... ... ... ... қамқорлық ететін.
Бүгін барлық елдерде, сонымен бірге Қазақстанда да, өмір сақтандыру
экономикаға ... ... мен ... ... мәселелерінің
шешуін қамтамасыз ететін стратегиялық маңызды сала.
Адамдардың банкетрге қарағанда өмір ... ... ... арта түсетіні батыс елдеріне тән құбылыс, қашан Қазақстандықтар
да осылай сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... туындайды Халықтың сақтандыру компанияларға деген сенім
деңгейі жылдан жылға өсуде. Мынадай ... атай ... 2006 ... ... ... ... 79,1 ... өсіп, 120,2 млрд
теңге құрды. Жалпы сақтандыру сыйақыларындағы өмір ... ... де ... 3,1 ... ... 2,1 ... ... Әр түрлі елдердегі жеке
сақтандыру дамуының ұқсастығы болса да, әр мелмекетке тән ... ... ... Қазақстан үшін бұл ерекшелік алдымен біздің елімізде
халықтың әлеуметтік қорғауының мүлдем жаңа жүйесінің салынуы ... ... ... еліміз «сенімділігі артқан минималды әлеуметтік
игіліктерді беретін» бұрынғы жүйені сақтау немесе ... ... ... бастау» деген таңдау алдында болды. Бұрынғы жүйе құрып
бара жатып, және ең бастысы бәсекелесуге қабілеті болмағанын ... ... ... ... ... ... ... жаңа үлгісін
құруға бағыт алынды. Қазақстандағы соңғы уақытқа ... ... ... ... ету ... ... оның бірнеше деңгейі
бар. Бірінші деңгейі – мемлекеттік бюджеттен жүргізілетін әлеуметтік жәрдем
ақша, ... ... ... ретіндегі төлемдер, жұмысқа
орналастыруға жәрдем салу. Екінші ...... ... ... ... ... ... (еңбекке жарамдылығын жоғалтқан,
асыраушысын жоғалтқан, жұмысын жоғалтқан сәттегі) мен жұмыс ... ... ... ... ... сақтандыру
төлемдері (жұмыскердің еңбек (қызметтік) міндеттерін орындаған ... ... және ... зиян ... ... Және үшінші деңгей - ... өмір ... ... ... ... компания Қазақстан Республикасындағы халықтың
әлеуметтік қорғау жүйесінде қандай орын алады ... ... ... ... ... бағыттарының бірі –
Қазақстан Республикасының «Жұмыскердің еңбек ... ... ... оның ... және ... зиян ... үшін ... азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру туралы»
Заңын іске асыруды қолдау. Бұл Заң 2005 ... ... ... күш ... және оның ... ... мүдделерін қорғауға
бағытталған. Елімізде кен шығару ... өсіп келе ... ... ... металл өндеу, химия, құрылыс, агроөнеркәсіптік ... ... ... ... өнеркәсіптік дене жарақаттанудың өсуі де ... ... ... ... жыл ... ... ... 300
адамдай қаза табады, 1000-ға жуығы мүгедек болып қалады, 3000 адамға ... ... ... Заң ... жарақат алған жұмыскерлердің
әлеуметтік кепілдіктері мен қорғауына негіз беріп, өндірістік травматизм
мен кәсіби ... ... ... ... ... ... компания мемлекет жүктеген міндеттерін ... ... ... ... осы ... ... ... жұмысын бастағанынан бері Мемлекеттік аннуитеттік компания Қазақстанның
көптеген ірі компанияларымен келісім жасаған. Олардың ішінде - ... ... АҚ, ... АҚ, ... АҚ, ... алюминийі» АҚ,
«Казхром» трансұлттық компаниясы», «Казфосфат» ЖШС, «Қуат» корпорациясы»
АҚ, «Разведка Добыча Казмунайгаз» АҚ және тағы ... ... ... ... айында Ленин атындағы кен шығару орнында зардап шеккендер
мен қаза ... ... ... ... ... орай ... 150 ... теңге төлейді. Біздің компаниямыздың жалпы сақтандыру
компанияларымен жүргізілген ұзақ мерзімді серіктестік қатынастары ... ... жол ... Ағымдағы жылдың маусым айында Мемлекеттік
аннуитеттік компания ИСО 9001:2000 ... ... ... ... келетін Сапа менеджменті жүйесі бойынша сертификаттаудан-
өтті.
Жұмыс беруші жауапкершілігінің сақтандыруы бойынша ... ... өмір ... ... АҚ ... ... қай
түрлерін ұсына алады,деген қарарайым сұрақ туындайды.
Арнайы сақтандырушылар жұмыс берушілер үшін, ... ... ... ... сақтандыру нарығы үшін «Кормилец» «Асыраушы» жаңа
сақтандыру өнімі ... ... ... ... аннуитет еңбекке
жарамдылығын жоғалтқан уақытта төленеді. Жұмыскер қайтыс болған ... ... оның 18 ... ... асыраудағы балаларына, 18 жастағы
оқушыларға – күндізгі оқу орындардағы оқуы аяқталмағанша, бірақ 23 жастан
аспау керек, 58 ... ... ... және 63 ... асқан еркектерге -
өмір бойы, мүгедектерге – мүгедектік берілген мерзім бойы, ... ... ... ... немерелерін, інілерін, қарындастарын қарап
жүрген ата-анасының біреуіне, жұбайына немесе басқа отбасы мүшесіне – ... ... ... ... ... байланысты төленеді.
Төлемақысының көлемі жеке түрде, сақтанушының жынысы, жасы, жоғалтқан ... мен оған ... зиян ... ... ... ... ... төлемдер индекстелінеді, яғни жыл сайын айлық есеп
көрсеткішінің өзгергенімен өсіп тұрады.
Аннуитет келісімін жасауына байланысты қандай ... ... ... ... ... ... ... балаларға арналған аннуитет
келісімдері бала мектептен кейін ... ... ... ... жалғастыруы
мүмкін деп есептер 23 жасқа дейін жасалады. Осындай тәсілді зардап шеккен
жұмыскерлері немесе олардың ... ... ... ... ... және жалпы сақтандыру компаниялардың көбі қолданады. Бірақ, кей
кездерде жалпы сақтандыру ... ... ... ... 23 жасқа
дейін асыраудағы тұлға пайдасына орай жасалған аннуитет келісімін төлегісі
келмей, оны бала 18 ... ... ... ... түрі бойынша оқығысы
келмеуі мүмкін деп ... ... да ... Сонымен қатар жалпы
сақтандырушы компания жұмыс берушімен бірге аннуитет келісімін 18 жасқа
дейін ... ... ... ... ... талабын сақтандырушылар алғашқы
келісімді 18 жасқа дейін ... бала 18 ... ... ... түскен кезде
қосымша келісім жасауға болады деп дәлелдейді. ... бала 18 ... ... ... мен ... ... бар ... күмән салуға
болады. Оның салдарынан ең алдымен сақтандыру төлемдерін алатын адамдар
зардап шегулері ... ... ... ... ... ... маңызы зор, өйткені ол асыраушысын ... ... ... ... мен ... ... және ... алуға кепілдік береді. Жұмыс берушінің азаматтық-құқықтық
жауапкершілігі бүгін ... ... ... ... ... болып келеді. Даулы сәттерді реттеу жөнінде нақты ұсыныстар бар
ма?Мәселе мынада: ... бұл ... іске ... екі ... жалпы сақтандыру компаниясы мен өмір сақтандыру ... ... ... ... АҚЖ ... ... санатына жататындықтан,
сыйақыларды біріншісі жинайды. Бірақ, жауапкершілік ... ... ... ... ... ... асыраушысы қайтыс болған сәтте оның
асырауындағы адамдарға төлемдерді аннуитеттік компания жүргізу ... ... ... ... ... ... ... сыйақысын аннуитетті компанияға жібереді. Бұның салдарында – екі
сақтандырушы ... ... ... ... ... ... болады. Бұны
есепке алып, біз жалпы сақтандыру компанияларын осы механизмнен ... ... ... ... жұмыс берушінің АҚЖ жеке
сақтандыру ... ... ... ... life ... ... ... АҚЖ міндетті сақтандыруы туралы Заңда белгіленген жұмыс
схемасын ... ... ... де, ... де ... ... Сақтандыру түрлері
Сақтандыру салалары және түрлері,Өмірді сақтандыру саласы ерікті
сақтандыру ... ... ... ... осы сыныптардың жалпы сипаттамасын бергеніміз жөн ... бұл ... ... екі ... ... сүйене
отырып жүргіземіз. Олар Қазақстан Республикасы «Сақтандыру қызметі туралы»
Заңы мен ... ... ... кодексі болып табылады.
Жазатайым жағдайдан және аурудан сақтандыру, сақтандырылушы жазатайым
жағдайдың немесе аурудың салдарынан қайтыс болған, ... ету ... ... кәсіптік жағынан толығымен не болмаса ішінара жоғалтқан немесе
оның ... өзге де зиян ... ... оның ... ... сомада ішінара немесе толық өтемі мөлшерінде
сақтандыру ... ... ... көзделетін жеке сақтандыру түрлеріне
жатады. Бұл жерде айта ... ... ... түрі деп, ... ... ... шартын жасау арқылы сақтандырудың ... ... ... шегінде әзірлейтін және беретін сақтандыру өнімін
айтамыз.
Медициналық ... ... ... ... ... бағдарламасына енгізілген
медициналық қызмет көрсетулерді ... ... ... ... ... ... өтеу ... сақтандыру төлемдерін
жүзеге асыру көзделетін жеке сақтандыру түрлерінен тұрады,медициналық
сақтандырудың ... ... ... ... ... ... ... мекемесі мысалы:поликлиника амбулатория аурухана.
[13]
Бүгінде сақтандырудың осы түрлері ... ... және ... ... ... ... Банк, Денсаулық сақтау ісі министрлігі, Қаржы
министрлігі қызмет атқаруда.
Көлік құралдарын сақтандыру, ... ... ... ... ... етуге байланысты адамдардың мүліктік мүдделеріне, оның зақымдануы
немесе жойылуы, ... ... ... ... ұрлап әкетілуі салдарынан
келтірілген зиянды ... ... ... өтеу ... ... ... ... көзделетін жеке сақтандыру түрлерінің жиынтығы
болып табылады. Бұл жерде сақтандыру объектісіне ... ... ... ... ... да болмасын көлік құралы: жеңіл
автомобильдердің барлық ... жүк ... ... ... ... және т.б. ... Сонымен қатар су
көліктері, моторлы қайықтар, яхталар, катерлер, катамарандар және ... ... ... ... ... мына ... ... каскосы (көлік құралының корпусын сақтандыру
мағынасында) және жүргізушінің өмірі мен денсаулығы, ... ... мен ... Осыған қоса кейбір сақтандыру компаниялары сол
көліктегі ... бір ... ... сақтандыруы мүмкін
Жүктерді сақтандыру, жүктерді иеленуге, пайдалануға, оған билік етуге
байланысты адамдардың ... ... оның ... ... жойылуы,
соның ішінде жүктердің тасымалдану әдісіне ... ... ... ... зиянды ішінара немесе толық өту мөлшерінде
сақтандыру төлемдерін ... ... ... ... түрлерін
көрсетеді.
Халықаралық практикада жүктерді сақтандыру, яғни карго сақтандыруы тек
оларды ... ... ғана ... асырылады. Бұл жерде сақтандыру
каргосының объектісіне мыналар жатады: жүктің өзі; ... құны ... ... баж; ... байланысты, күтпеген жағдайлар;
делдалдарға бөлетін комиссиялык акылар. Андеррайтерлер назар ... ... ... ... бейімділігі; тауардың құны
мен сақтандыру сомасы; жүктің трюмде немесе палубада болуы; жай ... ... ... ... ... құйылатын жүктер;
көлік түрлері, яғни автомобиль, темір жол, теңіз, әуе көліктері; ... ... ... ... торнадолар, дауылдар;
кеменің және т.б. көліктердің жасалған жылы, тоннажы; сақтандыру өтемі мен
сақтандыру ... ... ... ... ... азаматтық-құқықтық жауапкершілігін сақтандыру, көлік
құралдарын тасымалдаушы ретінде өзінің пайдалануына байланысты тұлғаның
мүліктік мүдделлеріне ... ... ... немесе толығымен өтеу
мөлшерінде сақтандыру төлемдерін жүзеге асыру көзделетін сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... аса дамыған сақтандыру түрлеріне жатады. Мәселен, теңізде
тасымалдау ... ... ... конвенциялардың шарттары
қолданылады:
1924 жылы Брюссель қаласында қабылданған Гаагалық ... 1966 ... ... ... ... ... 1978 жылы ... қаласында
қабылданған Гамбург ережелері.
Аталмыш конвенциялар тасымалдаушының жүкке келтірілген материалдық
зиянға орай жауапкершілігін қарастырған. Жүктің дұрыс ... ... ... ... ... мен ... зақым келтірілгеніне немесе олардың ажалына жауап береді. Осы
конвенцияларға ... айта ... бір ... Ұлы ... ... ... АКД және т.б. ... мемлекеттер Ғамбург ережелерін
бекітпеген. Афина және Лондон конвенциялары жолаушылар мен ... ... ... ... ... бойынша азаматтық-құқықтық жауапкершілікті сақтандыру кезінде
сақтанушының өзінің тәуекелі бойынша ... ... ... ... ... ... сақтандыру шарты жарамсыз болып
есептелінеді.
Кәсіпкерлік ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру көзделетін сақтандыру түрлері болып
табылады. Кәсіпкерлік тәуекелді ... ... ... ... ... ... келісім-шарт жасаушы ... ... ... ... ... қызмет залалдарының тәуекелі
немесе кәсіпкерге байланысті емес жағдайлармен осы ... ... ... залалдар тәуекелі, соның ішінде ... ... ... қалу ... ... ... ... сақтандыру
шарты бойынша тек сол сақтанушының ... ... және тек ... ... ғана ... Өмірді сақтандыру 2.Ануитеттік сақтандыру
Өмірді сақтандыру,сақтандырушы қайтыс ... ... ол ... ... ... өмір ... жағдай сақтандыру төлемін жүзеге
асыруды көздейтін жеке сақтандыру ... ... ... ... белгілі бір жасқа жеткен, еңбек
ету қабілетін жасына байланысты, мүгедектігіне ... ... ... ... ... ... қалған жағдайларда
немесе сақтандырушысының жеке табыстарының келуіне немесе одан ... ... ... ... зейнет ақы немесе рента түрінде кезең-
кезңімен ... ... ... асыру көзделетін жеке сақтандырудың
жиынтығы болып ... ... ... ... ... нысанында жүзеге асады.
Тәуекелді сақтандыру Тәуекелді сақтандыру – бұл тәуекелді шектеу немесе
оны азайту жолында жасалатын мақсатты ... ... ... тапсыру
кезінде жасалатын тәуекелді қаржыландыру тәсілі, осындай жолмен жетістік
шегінде және сақтандыру шартына ... кері ... ... ... өзі
емес, сақтандыру ұйымы көтереді.
Мүлікті сақтандыру дегеніміз Заңды және жеке тұлғалар мүліктік мүддеге
ие нысандардың қатысында сақтандыру шартына ... ... ... ... ... ... ... құрылғылары, ауыр жұмыс машиналары
мен өзге де ... ... ... ... аулағыш және өзге де
құралдар, аяқталмаған өндіріс пен күрделі құрылыс ... ... ... ... ... ... материалдар және өзге де мүліктер
жатады.
От тәуекелдері және ... апат ... ... ... ... ... тәуекелдер жатады: өрт, найзағайдың соғуы,
жарылыс, су тасқыны, жер сілкінісі, топырақтың шөгуі, ... ... ... ... ... топырақ асты суының әсері, селдің жүруі, аймақтың
ауа райына жат қатты ... мен ... ... ... ... апат нәтижесінде
электр қуатын беруді тоқтату, көлік құралының апаты, жылу ... су ... және ... да ... ... көрші жайдан судың енуі,
бұзып кіру ... ... ... ... ... қарсы әрекеттері
салдарынан мүліктің бүлінуі немесе жойылуынан болған шығын.
Бизнестегі үзілісті сақтандыру ... ... ... ... ... болып есептелетін оқиғаның орын алу ... ... ... ... ... ... ... жұмыс, қызмет және сақтандырылған шаруашылық қызметін жалғастыру
шығысының айналымын қысқарту нәтижесінде толық алынбаған табыстан жиналған
қызметтегі ... ... ... ... ... Қолданыстағы барлық
материалдарды, құрылыс алаңының ... мен ... ... ... ... ... аймақты тазалау, қоқысты шығару
шығыстарын, қосымша ... ... ... ... ... ... және ... жұмыстарды сақтандыру.
КАСКО сақтандыру Көлік құралын және оған орнатылған қосымша құралдарды
иелену, пайдалану және меңгеруге қатысты тұтынушының ... ... Заң ... ... тәуекелдеріне ЖКО, айдап әкету, ұрлау,
үшінші тұлғалардың бүлдіруі, өрт, ... ... ... ... ... ... жарылыс, су тасқыны, жер сілкінісі, топырақтың шөгуі,
боран, дауыл, сел, бұршақ, көшкін), жануарлардың шабуылы, ... ... ... енеді.
Көлік құралдары иелерінің ... ... ... сақтандыру Жауапкершілікті сақтандыруда ... ... ... ... өміріне, денсаулығына немесе
мүлігіне келтірген зиянды өтеуімен байланысты мүліктік мүддесі ... ... ... ... тұлғаға өзі көлік ... ... ... ... өтеу ... ... ... мүдделеріне келтірілген зиянды ішінара ... ... ... ... төлемдерін жүзеге асыру көзделетін сақтандыру
түрлерінің жиынтығы ... ... ... алдындағы жалпы азаматтық жауапкершілікті сақтандыру
Сақтанушының Сақтандырылушының үшінші тұлғалардың мүлігіне, өмірі ... ... ... үшін ... ... ... ... жалпы азаматтық жауапкершілікті ... ... ... ... қызмет ұсынушының жауапкершілігін сақтандыру Тауар
өндірушінің/қызмет ... ... ... ... қызметін
пайдалану нәтижесінде жеке тұлғаға немесе мүлікке келтіруі мүмкін зиян үшін
көтеретін жауапкершілігі оның азаматтық ... ... ... ... мен ... ... жауапкершілігін сақтандыру Өз
әрекеттері нәтижесінде компания акционерлеріне келтірілуі мүмкін залал үшін
компания басшыларының ... ... ... мен ... ... ... ... болып табылады.
Кәсіптік жауапкершілікті сақтандыру. Кәсіби мамандардың нәтижесі
залалға әкеп ... ... қате ... кәсіптік жауапкершілікті
сақтандыру нысаны болып табылады.
Жұмыс ... ... ... Өз қызметкерлерінің
мүлігіне, өмірі мен денсаулығына келтірілуі мүмкін зиян үшін ... ... ... ... ... ... ... зиян елтіру ... ... ... ... ... болжамаған түрде, аяқ асты айнала
қоршаған ортаға келтірілген зиян үшін тартылатын жауапкершілік экологияға
зиян ... ... ... нысаны болып табылады..
Жеке сақтандыру Жеке ... ... ... ... ... сақтандырудың барлық түрі жеке ... ... ... ... ... ... ... өміріне,
денсаулығына, еңбек қабілеттілігіне және ... ... ... мүддесі сақтандыру нысаны болып табылатын сақтандырудың
түрлері жатады.
Өмірді жинақтық ... ... ... ... сақтандыру нысаны ретінде адамның өмірі алынатын сақтандырудың
барлық түрі жатады. Бірақ адам өмірінің ... ... ... болмағандықтан, сақтандыру ұйымдары тұтынушының табысына қарай
болжам жасайды. Қорғаныс нысаны ретінде адам ... гөрі оның ... ... Орта ... ... ... ... тұтынушы
табысының 3-тен 10-ға ... ... ... ... ... сақтандыру шарты кем дегенде бір жылға жасалады. ... ... және ... деп ... бөліп қарайды. Тәуекелдік
(классикалық) сақтандыруда тұтынушының ақшасы ... ... ... ... мерзімі аяқталғаннан кейін кері ... ... ... жинақтау және тәуекелдік қызметтер үйлесім ... өлім мен шарт ... ... ... тірі жүру ... ... ... осындай сақтандыру түрі болып табылады. Бұндай ... қор мен ... ... ... ... ... бір бөлігі сақтандыру тәуекелдерін жапса, ендігі бөлігі жоғары
сенімді, бірақ төмен табысты бизнес салаларына салынады да, ... ... Тірі ... ... ... ... ... тұтынушы
өзінің салған ақшасын пайыздық үстемемен өзіне қайтарып алады.
Өмірді сақтандыруға түрлі тәуекелдердің ... ... Ол ... ... ... ... ... және т.б.)
сақтандыру болуы мүмкін. Сөйтіп, өмірді сақтандыру ... ... ... ... ... ... төлемін көздейді:
сақтандырылушының сақтандыру шартының соңына дейін тірі ... ... ... ... ... қайтыс болуында.
Зейнеткерлік сақтандыруды жеке бөліп қарау қажет. Бұл ... ... ... ... ... ... аяқталуы адамның
зейнеткерлік жасына (мысалы, Ресейде әйелдер зейнетке 50, 55 ... ... ал ... – 55, 60 ... 65 ... ... ... тірі ... ... ... төлемі оның өмірінің
соңына дейін ... ... ... отырады. Бұндай зейнетақы 20 жылға
дейінгі мерзімге ... ... алуы ... ... ... ... шығушыларды сақтандыру
сақтанушыны шетелге шығу кезінде оның мүлігіне, өмірі мен ... ... ... ... ... Сақтандыру тәуекелдерінің ішіне
жазатайым жағдай ... ... ... ... соның ішінде
стоматология, хирургия, ... ... ... ... ... ... ... қонақ күту шығындары, шұғыл жағдайда
іскер - әріптестердің жол жүруі/ауысуы, отбасы мүшесін ... ... ... ... ... қалдыру немесе тоқтату, түрмеден босау кепілдігі, кешігу
және ... ... ... кешігуі, ұшақты басып алу, азаматтық
жауапкершілік, басқыншылық, ұрлау ... және ... ... ... ... ... Контрагенттің міндеттерін орындамауы нәтижесінде
келтірілген залалды сақтандыру.
Лауазымды сақтандыру Үшінші тұлғалардың талаптары ... ... ... ... ... ... ... негізінде меншік құқығын жоғалту
салдарынан мүлікті жоғалту.
Саяси тәуекелдерді сақтандыру Үкімет өкілдерінің ... ... ... (ТМД ... аса кең ... ... сақтандыру жүйесі міндетті сақтандыру ... ... ... сақтандыру - өзіндік белсенді дамуды талап
ететін маңызды бағыт. Нарықты жіті ... ... ... төлемдері
келтірілген шығынның мөлшерін немесе тазалау жұмыстарының құнына тең
келеді, сонымен қатар ... тиюі ... ... есепке алады. Мұндай
жағдайда, қоршаған ортадағы шығынды экологиялық сақтандыру жүйесін дамыту
мақсатында ластаушы-кәсіпорындарын ынталандыру қарастырылған, демек ... ... ... ... ... қоршаған ортаны ластау немесе
апат тудыруға аз ... ... ... ... аз ... төлемдерін төлейді.
Міндетті экологиялық сақтандырудың мақсаты апатты ... ... ... және ... үшінші тұлғалардың өміріне, денсаулығына,
мүлкіне келтірілген зиянның орнын толтыру болып ... ... ... ... ... ... ...  сәйкес
шаруашылықтың немесе басқа қызметтің экологиялық ... ... жеке және ... ... ... түрде экологиялық
сақтандыруға жатады. Заң экологиялық қауіпті шаруашылық түрімен ... өзге де ... ... ... бар ... ... ... жеке және
заңды тұлғалардың азаматтық-құқықтық ... ... ... ... және ... ... Заңды іске асыру мақсатында Қазақстан Республикасы ... ... 18 ... №423 ... ... ... 2004 жылғы
8 қаңтардағы №19 қаулысына өзгертулер мен толықтырулар енгізу туралы» қаулы
қабылданды.
Қазақстан Республикасының Экологиялық кодексі ... ... ... лицензияланатын қызмет түрлерін қысқартуды, соның ... ... ... қызметті лицензиялауды алып ... ... ... кодексінің 95 бабына сәйкес (ары
қарай – Экологиялық ... ... ... ... ... қорғау
мен табиғатты пайдалануды экономикалық реттеу механизмдерінің бір түріне
жатады.
Экологиялық зиян ... үшін ... ... ... ... ... альтернативті түрде қарайды. Реттеу
мақсаттарына келсек, ... ... ... жағдайға байланысты
экономикалық стимул құру мақсатында, сонымен бірге бюджеттік ... ... ... ... зиян ... ... ... жүйесі ластаушы келтірген зияны үшін қаржылай жауапкершілікке
тартылған кезде, мұндай зиян ... үшін ... ... ... ... ... стимул қалыптастырады.Келтірілген зиян үшін салынатын
өтемақының мөлшері сәйкес мемлекеттік органдармен анықталады, ал ... ... үшін ... сомаға қатысты туындаған даулар сот тәртібімен
шешілетін болады.      
Экологиялық қауіпті шаруашылық түрімен айналысатын ... ... ... пен іске ... шеңберіндегі шығыс нормативтік құқықтық
актілермен І, ІІ, ІІІ ... ... ... ... ... ... ... сонымен қатар Қазақстан Республикасының ... үшін ... ... ... ... ... ... ұсыну
қажеттігі туралы талап қойылған. ... ... ... ... ... ... заңнамалық актісіне сәйкес
бекітілген сақтандыру келісім-шартымен жабылады.
Сонымен бірге Экологиялық, қауіпті қалдықтардың иесі ... ... ... ... әрекетті жүзеге асыратын жеке және ... ... ... ... айналысуларына талаптар
қарастырылған, олар ... ... ... ... ... ... Міндетті экологиялық сақтандыру нысаны шаруашылық
қызметтерінің экологиялық қауіпті түрлерін жүзеге асырушы тұлғаның мүліктік
мүддесі ... ... ... ... шаруашылық және басқа да қызмет
түрлері Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2007 жылғы 27 маусымдағы ... ... ... және өзге де ... ... ... ... экологиялық сақтандыру  сақтандырушы мен
сақтанушы арасындағы келісім-шарт ... ... ... зиян ... ... ... тұлғаның және (немесе) қоршаған
ортаның пайдасына ... ... және ... да ... ... түрлерімен айналысатын жеке және заңды ... ... ... ... өз ... ... құқықтары жоқ.[15]
Шаруашылық және басқа қызметтердің экологиялық ... ... ... ... ... иесі ... міндетті экологиялық келісім-
шарты олардың кез келгенімен сақтандыру полисінде ... ... ... иелерін сақтанушылар ретінде көрсету ... ... ... келісім-шарты моральды зиян келтіруден, тұрақсыз
төлем сияқты кері әсерлерден тыс экологиялық қауіпті шаруашылық түрлері ... да ... ... ... ... ... ... үшінші тұлғаның мүлкіне немесе қоршаған ортаға келген зиянның
салдарынан болған міндеттемелер бойынша сақтандыру төлемін іске ... ... ... ... міндетті сақтандырудың осы ... ... ... ... ... ... ... бар
сақтандырушымен ғана жасалуға тиіс.Сақтанушы сақтандырушыны таңдауға
ерікті. Сақтандырушы ... ... ... ... ... бас тартуға құқылы емес.
Міндетті экологиялық ... ... ... ... полисін беруі арқылы жазбаша нысанда жасалады.
Міндетті экологиялық ... ... ... ... ... ... үшін жауапкершілікті сақтандырушы өз ... ... ... ... ... ... оның ... толық болмауы салдарынан дау ... ... ... пайдасына шешіледі. Егер сақтандыру міндеті жүктелген ... ... ... ... ... ... ... шартын
сақтандырылушының жағдайын осы ... ... ... талаптармен жасаса, бұл тұлға сақтандыру ... ... ... ... ... сақтандыру кезінде сақтандыру
төлемі жүзеге асырылуы тиіс болатын талаптар ... ... ... ... мына ... ... ... Келісім-
шарттың әрекет ету мерзімі аяқталса; Келісім-шартты уақытынан бұрын
тоқтатса; ... ... ... сақтандыру шарты бойынша
сақтандыру сомасының мөлшерінде сақтандыру төлемін (сақтандыру ... ... ... әлеуметтік сақтандыру:
2004 жылғы 13желтоқсанында №11-ІІІ және 20желтоқсанындағы ... ... ... енгізілген ,халықты әлеуметтік қорғау
жүйесімен қамтылған азаматтар әлеуметтік қорғаудыңмемлекет жүзеге ... бірі ... ... ... ... ... әлеуметтік сақтандырудың
негізгі принптеріне 1. ... ... ... ... ... заңдарын сақтаудың жалпыға бірдейлілігі. 2.
Әлеуметтік ... ді ... ету үшін ... ... ... беруі. 3. Міндетті әлеуметтік жүйесіне қатысудың
міндеттілігі. 4. Заңға сәйкес әлеуметтік ... тек ... ... 5. ... ... осы ... ... мән
жайлар бойынша міндеттілігі. 6. Әлеуметтік төлемдер мөлшерін саралау. 7.
Міндетті әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... жатады. [16]
Әлеуметтік қатаерлі жағдайлар басталған кезінде мемлекет ... ... ... ... ... ... әлеуметтік
сақтандыру түрлерә бойынша әлеуметтік төлемдерді алуға ... ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының міндетті әлеуметтік сақтандыру туралы ... ... ... ... және ... ... туралы» Қазақстан Республикасының Заңы мен ... өзге де ... ... ... тұрады. Сонымен
бірге егер Қазақстан Республикасы бекіткен халықаралық ... ... ... ... ... онда ... ... ережелері
қолданылады. Осы Заңның 4-бабында міндетті әлеуметтік сақтандыру түрлері
ретінде: 1) ... ету ... ... жағдайы; 2) асыраушысынан айырылу
жағдайы; 3) жұмысынан айырылу жағдайы көрсетілген. Оның 8-бабына сәйкес:
«Жұмыс ... ... ... ... ... ... табыс келтіретін қызметті жүзеге асыратын
шетелдіктер мен ... жоқ ... қоса ... өзін-өзі жұмысын
камтыған адамдар міндетті әлеуметтік сақтандырылуға тиіс».
Осы «Міндетті ... ... ... ... ... ... ... қорғау жүйесінің тиісінше жұмыс істеуіне
айтарлықтай ... ... ... ... олардың отбасы
мүшелерін және тұрғылықты халықтың өзге де ... ... ... сақтандыру қорғауымен қамысыздандыруға аса қажетті ... ... ... ... ... қалыптастыратын, сондай-ақ осы
ауқымдағы әлеуметтік аударымдарға, әлеуметтік төлемдерге және ... ... ... ... ... ... ... қатынастарды мұқият реттейтін нормативтік құқықтық акті
болып табылады.
2006 жылғы 10 қаңтардағы №116-III және 31 ... ... ... ... ... мен ... енгізілген «Өсімдік
шаруашылығындағы міндетті сақтандыру туралы» Қазақстан Респубикасының Заңы,
бүгінде, ... ... ... ... ... ауыл
шаруашылығы өнімін өндірушілерді міндетті сақтандырудың құқықтық, қаржылық
және ұйымдастыру негіздерін белгілеуге, сондай-ақ өсімдік ... ... ... ... қоғамдық қатынастарды реттеуге ат
салысуда.
Бүгінгі танда Қазақсатн Республикасының өсімдік шаруашылығындағы
міндетті ... ... ... ... ... негізделеді әрі Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... сақтандыру туралы» Қазақстан Республикасы ... ... ... өзге де ... ... ... тұрады.
Сонымен бірге егер Қазақстан Республикасы бекіткен халықаралық шартта
осы Зандағыдан өзгеше ережелер белгіленсе, халықаралық ... ... ... өсімдік шаруашылығындағы міндетті сақтандырудың ... ... ... ... ... өсімдік шаруашылығы
өнімдерін өндіру процесінде шеккен ақшалай шығындарын ішінара немесе толық
өтеуге байланысты сақтанушының ... ... ... ... ... ... ... өсімдік шаруашылығы
өнімдерін өндірушінің ... ... ... ... ... туралы» Қазақстан Республикасының Заңында көзделген
жағдайларда, ... ... және ... ... ... ... ... арқылы, өнімнің ішінара немесе толық жойылуына ... ... ... ... ... ... қамтамасыз
етуді нысаналайды.[17]
Өсімдік шаруашылығы саласындағы міндетті сақтандыру егіс ... он бес ... ... ... ... өнімдерінің барлық
түрлері бойынша өсімдік шаруашылығы ... ... ... ... он екі ... мерзімге жасасылған міндетті
сақтандыру шартының негізінде ... ... ... ... ... ... ... қолайсыз табиғи ... ... ... ... бойынша сақтандырушыларға (олар
сақтанушыға төлеген не төлеуге тиіс) сақтандыру төлемдерінің елу ... үшін ... ... ... уәкілетті мемлекеттік органға
тиісті қаржы жылына арналған республикалық ... ... ... көзделген
бюджеттік қаражатты бөлу жолымен жүргізіледі.
Қазақстан Республикасының Заңы табиғи құбылыс ерекшеліктеріне орай
тиісті ... ... ... ... немесе кенеттен орын
алатын ықтимал сақтандыру жағдайларының ... ... ... ... мүдделерінің сақтандыру қорғаумен тікелей
қамтылуына мүмкіндік ... осы ... ... ... ... міндетті сақтандыру арқылы мемлекеттік қолдау көрсету
шараларын құқықтық ... ... осы ... сақтандырудың
сақтандыру ұйымдары үшін мәжбүрлі әрі тиімсіз ... ... ... ... ... ... ... елу процентін
мемлекет есебінен өтеуді кепілдендіретін әрі сақтанушы мен сақтандырушының
және сақтандырушы мен ... ... ... ... ... ... ... актіге жатады.
Туроператордың және турагенттің жауапкершілігін міндетті сақтандыру-
«Туроператордың және турагенттің азаматтық-құқықтық ... ... ... ... ... Заңы туроператордың
және турагенттің туристік қызметтер көрсетуі кезінде туристерге келтірілген
зиянды өтеу жөніндегі Қазақстан Республикасының ... ... ... ... айтқанда осы туроператордың және турагенттің
азаматтық-құқықтық жауапкершілігін ... ... ... ... әрі ұйымдастыру негіздерін ... ... ... ... осы түрі ... шарт ... оны ... барысында туындайтын қоғамдық қатынастарды реттейді. 2006
жылғы 10 қаңтардағы №116-III және 31 ... ... ҚР ... ... мен ... енгізілген.
Осы Заңның 6-бабының 1-тармағына сәйкес туристік қызметтер көрсету
жөніндегі қызметін ... ... ... және ... ... сақтандырылуға жатады. Осы Заңнын 7-бабына сәйкес
туроператордың және ... өз ... ... ... жасаспай тұрып туристік қызметтер көрсету жөніндегі қызметін жүзеге
асыруына жол берілмейді. ... және ... ... ... ... ... ... түрі бойынша лицензиясы бар
сақтандырушы мен сақтанушының арасында муристік қызметтер көрсету кезінде
мүліктік немесе өзге де мүдделеріне зиян ... ... ... ... осы Заңның ережелеріне сәйкес жасасылған келісім болып табылады.
Демек, туроператордың және турагенттің ... ... ... ... мен ... ... ... сақтандыру шартының негізінде жүзеге асырылады. Осы Заңның ... ... ... ... туристке туристік қызметтер
көрсетуі кезінде оның мүліктік ... өзге де ... ... өтеу ... ... ... ... фактісі
аталмыш міндетті сақтандыру шарты бойынша ... ... ... ... ... ... туроператордың және турагенттің
жауапкершілігін ... ... ... ... ... ... өнімді сату (қызметтер көрсету) жөніндегі қызметті
жүзеге асыруы ... ... ... Республикасының азаматтық
заңнамасында белгіленген туристің мүліктік ... өзге де ... ... өтеу ... ... ... мүддесі жатады. Осы
Заңның 3- бабының 1-тармағына сәйкес туроператордың және ... ... ... жүзеге асыруы кезінде туристердің мүліктік
немессе өзге де мүдделерін сақтандыру ... ... ... ... ету ... және ... жауапкершілігін міндетті
сақтандырудың мақсаты ретінде көрініс табады. Осы Заңнын 5-быбының ... ... ... мен ... осы Заңның туроператордың және
турагенттің жауапкершілігін ... ... ... жасасу
міндеттілігіне қатысты бөлігіндегі талаптарын орындауын мемлекеттік
бақылау, сондай-ақ осындай ... ... ... мен ... тиісті
шаралар қолдану Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген құзыреті
шегінде облыстың ... ... ... ... ... ... Осы ... 3-тармағына орай туроператордың және
турагенттің ... ... ... ... ... ... ... немесе турагенттің өз
азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру ... ... ... ... турагенттің қөз азаматтық-
құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру ... ... ... ... ... облыстық (республикалық маңызы бар қала, астана)
атқарушы орган ... ... ... ... ... сұратылған
құжаттарды отыз күн ішінде бермеуі оның лицензияның қолданысын тоқтата
тұруға негіз ... ... және ... ... ... ... әкеп соғады.
Сонымен, «Туроператордың және ... ... ... ... ... ... ... Заңы
туроператордың немесе турагенттің белгі бір тұлғаға (туристке) туристік
қызметтер көрсетуі кезінде оның ... ... өзге де ... ... орай осы ... салдарын материалдык өтеуді туроператордың не
турагенттің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін ... ... ... ... кепілдендіретін әрі осы ауқымда туындайтын қоғамдық
қатынастарды реттеуге ат ... ... акті ... табылады.[18]
Жекеше нотариустардың азаматтық құқықтық жауапкершілігін ... заңы ... ... 2003 ... 11 ... ... ... жүзеге асырылады.Жекеше нотариустың нотариаттық ... ... ... ... ... келтірілген зиянды
өтеу міндетін, былайша ... ... ... азаматтық -
жауапкершілігін міндетті сақтандырудың ... ... ... сақтандырудың құқықтық шарттық, экономикалық-қаржылық және
ұйымдастыру негіздерін ... әрі ... ат ... ... ... осы ... бойынша осы заңға және ... ... ... сәйкес жасасылған міндетті сақтандыру
шартының орындалуына ... ... ... ... ... ... ... міндетті сақтандыру
туралы заңы бес ... ... ... ... ... ... белгіленген тәртіппен ... ... ... ... жауапкершілігі міндетті
сақтандырылуға жатады, ... ... ... ... ... ... нотариустариусқа осы заының алтыншы ... ... ... ... азаматтық-құқықтық жауапкершілігі
міндетті сақтандыруға жатады, бұл жерде бірден ... ... ... ... ... ... ... жекеше
нотариусқа осы Заңының ... ... ... ... ... ... ... шартын жасаспай
нотариаттық іс-әрекеттер жасауына тыйым салынады.Осы ... ... ... ... ... ... жасауы нәтижесінде
үшінші тұлғаларға келтірілген ... өтеу ... ... ... ... ... ... – құқықтық
жауапкершілігін міндетті сақтандыру обьектісі болып табылады әрі оларды
жүзеге ... үшін ... ... ... ... нотариат
туралы заңдарына сәйкес жекеше нотариустың ... ... ... ... міндетті [19]
Қызметкердің еңбек міндеттерін атқаруы кезде оның өмірі ... зиян ... үшін ... ... азаматтық-құқықтық
жауакершілігін міндетті сақтандыру туралы заңының ... ... ... өз қызметкері еңбек міндеттерін атқарған кезде оның
өмірі мен ... зиян ... үшін ... өтеу ... ... ... болып табылады. Осы заңның еңбек міндеттерін
атқаруы кезінде қызметкердің өмірі денсаулығына ... ... ... берушінің сақтандыру шарты бойынша сақтадыру жағдайы болып табылады,
осы заңның 6- бабының 1-тармағына ... ... ... ... өмірі мен денсаулығына зиян кеклтірілген қызметкерлердің мүліктік
мүдднлерін сақтандыру төлемдерін ... ... ... қорғауды
нысаналайды.[20]
1.3.1 Сақтандыру нысандарын ұйымдастыру негіздері
Қазақстан ... ... ... ... ... осы ... ... сақтандыру нысандары ұғымыан арналған.
Сақтандру:нысандары :Міндеттілік дәрежесі ...... және ... ... ... обьектісі бойынша жеке және мүліктік болып
бөлінеді. ... ... ... ... негіздері бойынша –жинақтаушы
және жинақтаушы емес болып бөлінеді.[21]
Ерікті сақтандыру ... ... ... мазмұны және оны
жүргізу жағдайлары бойынша қосымша талаптар уәкілетті мемлекеттік органың
нормативтік құықтық ... ... ... түрі ... ... ... ... жасау арқылы сақтандырудың бір ... ... ... әзірлейтін және беретін сақтандыру ... ... ... өзі әзірлеген сақтандыру түрі бойынша
қызметін уәкілетті мемлекеттік ... ... ... ... ғана жүзеге ... ... ... ... ... ... ... болып табылады.Міндетті сақтандыру нысаны
бойынша әрбір ... ... және оны ... ... ... талаптары сақтандырудың осы сыныбын реттейтін заң актілерімен
белгіленеді.Залал кетіргені үшін ...... ... ... ... көзделген ... ... ... ... ... сақтандыру түрлерінің
жиынтығы болып табылады.Ерікті сақтандыру нысанындағы әрбір сыныптың
мазмұны және оны ... ... ... ... ... ... органның нормативтік құқықтық актілерімен белгіленеді.
2000 жылдың желтоқсанының 18-інде қабылданған "Сақтандыру
қызметі ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру ұйымының ... ... ... және ... сақтандыру" саласы бойынша жүзеге
асырылады."Өмірді сақтандыру" саласы ерікті ... ... ... ... өмірді сақтандыру;
2. аннуитеттік сақтандыру.
Өмірді сақтандыру, сақтандырылушы қайтыс болған немесе ол сақтандыру
мерзімі біткенге дейін немесе сақтандыру шартында белгіленген ... ... ... төлемін жүзеге асыруды көздейтін жеке сақтандыру
түрлерінің жиынтығынан тұрады. Ал аннуитеттік ... ... бір ... ... ... бір себептермен еңбек ету қабілетін
жоғалтқан, асыраушысы қайтыс болған, ... ... ... ... жеке табыстарының кемуіне немесе одан ... ... өзге де ... ... не ... ... түрінде кезең-
кезеңімен сақтандыру төлемдерін жүзеге асыру көзделінетін жеке ... ... ... ... ... ... ... барлық елеулі ережелері бойынша тиісті
жағдайларда талап етілетін нысанда келісімге қол жеткен кезде шарт ... ... Заң ... жеке және мүліктік сақтандырудың ... ... тек мына ... атап ... ... азаматтың өмірін, денсаулығын, еңбекке ... ... ... ... ... сақтандыру жатады; мүліктік
тәуекелдерді, азаматтық-қүқықтық жауапкершілікті және т.б. ... ... ... ... ... сақтандыру шарты жинақтаушы сақтандыру шарттарына жатады.
Демек, осы шарттар ... ... ... ... ... пайда
алушының пайдасына мерзімді төлемдер түрінде сақтандыру төлемін ... ... ... ... болып табылады.
Сақтандыру қызметі жүзеге асырылатын тағы бір сала "жалпы сақтандыру"
деп ... ... ... ... ... сақтандыру нысанындағы
мынадай: жазатайым жағдайдан және аурудан-сақтандыру; ... ... ... ... ... жол ... сақтандыру;
әуе көлігін сақтандыру; су көлігін сақтандыру; жүктерді сақтандыру; осы
автомобиль, темір жол, әуе, су ... мен ... ... ... ... ... ... тәуекелді сақтандыру;
автомобиль көлігі иелерінің азаматтық-құқықтық ... ... ... ... азаматтық-құқықтық жауапкершілігін сақтандыру; темір
жол ... ... ... ... ... ... иелерінің азаматтық-құқықтық ... ... ... ... ... ... ... жауапкершілікті сақтандыру; автомобиль көлігі,
темір жол, әуе ... су ... ... ... азаматтық-
құқықтық жауапкершілігін қоспағанда, зиян ... үшін ... ... ... ... және ... ... міндетті сақтандыру заң актілері
талаптарына орай жүзеге асырылатын сақтандыру ... ... ... мен ... заң ... ... өз өмірін немесе
денсаулығына сақтандыру міндетін азаматқа заң актілеріменде шартпен
жүктеуге ... ... ... ... есебінен жүзеге
асады. Міндетті сақтандыру ... ... ... осы ... заң актілерінде жазылған талаптар бойынша сқтандырушымен шарт
жасауға міндетті ... ... ... ... осы ... ... ... бар сақтанушымен ғана жүзеге асады мұндай шартты жасасу
сақтандырушы үшін міндетті болып табылады. Ерікті ... ... ... орай жүзеге асырылатын сақтандыру, ерікті сақтандырудың
түрлері, шартары мен тәртібі тараптардың келісімі бойынша белгіленеді.
Әлемдік сақтандыру ... ... де ... ... рыногының маңызды элементтерінің бірі сақтандыру
болып табылатыны дәлелденіп ... 2006 ... 5 ... ... ... ... ... Републикасының заңында осы мән- жайды негіздей
түсетін сияқты . Өзара ... ... ... және жеке ... ... ... ... қоғамы арқылы өздерінің мүліктері мен өзге
де мүліктік мүдделерінің сақтандырылуын айқындайды.Өзара ... өз ... ... ... ... ... жүзеге асыру
мақсатында тұтыну кооперативі ұйымдық-құқықтық нысаныңда ... ... ... өзіне тиесілі қызметін қоғам мүшелерінің құқыктары мен
міндеттерінің ... әрі ... ... ... ... және ... принциптеріне негіздеп жүргізеді. Өзара сақтандыру қоғамының
қызметі бір ... ... ... ... ... жеке тұлғалар
кұрады. [23]
Қазақстан Республикасыың аумағындағы сақтандыру үйымының қызметі
"өмірді сақтандыру" және ... ... ... бойвшша лицензия
негізінде сақтандырудың лицензияда көрсетілген ... ... ... асырылады. Мәселен, "жалпы ... ... ... ... ... ... ... немесе "өмірді сақтандыру"
саласындағы екі сыныптағы тәуекелдер шегінде, яғни "жазатайым ... ... ... ... сақтандыру" шегіндегі қызметтермен
біріктіруге болады. Қалған жағдайларда осы екі сала ... ... ... ... жоғарыда сипатталған ерікті сақтандыру нысанындағы әрбір сыныптың
мазмұны және оны ... ... ... ... ... ... ... нормативтік құқықтық актілерімен белгіленеді
Ал міндетті сақтандыру Қазақстан Республикасының;Конституциясымен немесе
тиісті заңдарымен ... ... ... ... ... өте маңызды міндетті сақтандыру түрлеріне жатады.
1.автокөлік құралдары иелерінің жауапкершіліктерін ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік сақтандыру;
4.мемлекеттік қызметкерлерді міндетті ... ... ... ... ... ... ... ауылшаруашылығы өнімдерін міндетті сақтандыру;
7.қызметтерді, жұмыстарды, ... ... ... ... ... ... міндетті
сақтандыру;
8.мемлекеттік қызметкерлердің ... бір ... ... және ... ... ... пен ... ... ... қамтамасыз ету
мақсатында тиісті заңдармен белгіленеді.[24].
Міндетті сақтандырудың әрбір түрі сақтандвгрудвщ ... ... ... ... ... нысаны бойвшша әрбір сыныптың мазмұны және
оны жүргізу жағдайлары бойвғаша қосымша ... ... ... ... заң ... ... Қазақстан
Республикасындағы міндетті ... аясы мына ... ... ... ... өндірісін сақтандыру;
мұнай операцияларын сақтандыру;
мемлекеттік қызметшілерді мемлекеттік сақтандыру;
экологиялық сақтандыру;
әскери жиындарға шақырылған ... ... ... ... ішкі ... ... қатардағы және басшы құрамындағы
адамдарды мемлекеттік жеке сақтандыру;
судьяларды және олардың мүлкін мемлекеттік сақтандыру;
сот приставтарын жеке сақтандыру;
прокуратура ... ... ... қызметінің қызметкерлерін жеке сақтандыру;
азаматтық қорганыс іс-шараларын орындауға, төтенше жағдайлардың алдын алуға
және жоюға тартылған қызметкерлерді ... ... ... ... ... ... ... қызметін сақтандыру;
қызметкерлерді өндірістегі жазатайым оқиғалардан және ... ... ... ... ... ... ... иелерінің азаматтық құқықтық ... ... ... ... ... мүлкін сақтандыру;
қоршаған ортаны қорғау саласындағы мемлекеттік бақылауды жүзеге асырушы
адамдарды сақтандыру;
ломбардтардың жауапкершілігін сақтандыру;
өртке қарсы міндетті сақтандыру;
әуе ... ... ... мен ... ... ... ... жүзеге асыратын ... ... ... жауапкершілігін міндетті сақтандыру;
гидротехникалық ғимараттарды пайдалану кезінде туындайтын ... ... ... ... ... көрініс тапқан міндетті сақтандыру
түрлерінің әлі де ... емес ... ... ... олардың жаңа
түрлерін айқындау және құқықтық негіздеу жолдары мен мәселелері Қазақстан
Республикасы Президентінің 2000 ... 27 ... ... ... ... ... дамытудың 2000-2002
жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасында" қарастырылып, ... ... ... Республикасының "Сақтандыру қызметі туралы" Заңы кәсіпкерлік
қызмет түрі ... ... ... ... ... ережелерін,
сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарын, сақтандыру брокерлерін ... ... ... ... тоқтату ерекшеліктерін, өзге де жеке
және заңды тұлғалардың сақтандыру рыногындағы қызметінің ... ... ... реттеу міндеттерін және сақтандыру қызметін
қадағалауды қамтамасыз ету принциптерін белгілейді
Өркениетті сақтандыру рыногын қалыптастыру ісі ... ... ... ... ... ... ... қажет. Сақтандыру заңдары тек
сақтанушылардың мүдделерін ... қана ... ... бірге
сақтандырушылар үшін де өте қолайлы әрі бірдей (бұл жерде мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... көзқарасы бойынша ... ... ... тән ... ... ... ... қызмет көрсететіндіктен және мағынасы (мәні)бойынша
материалдық сипатта (сақтанушы сақтандырушыға ... ... ... ... ... ... деп айтатынбыз)туындаған
болса сақтандырушы(материалдық залалдардың көлемі есептелінгеннен
кейін) сақтанушыға сақтандыру ... ... ... ... ... қатынастар болып табылады. Тұтас алғанда
сақтандыру ... ... ... ... ... ... табады.
2. Сақтандыру қатынастары мүліктік қатынастарға жатады,яғни сақтандыру
сыйлықақыларының немесе сақтандыру ... ... ... да, ... ... да ... және
құқықтық тұрғыдан мүліктердің бір түрі болып табылады.
3. ... ... ... да ... жағдай мына
екі сәттен байқалады:сақтанушы сақтандыру ... ... ... ... шығыны ретінде тауардың өзіндік құнына
қосып,оның құнын ұлғайтады,ал сақтандыру ... беру ... ... ... ... құн ... ... жартылай
қалпына келтіріледі
4. Сақтандыру қатынастары өздерінің жиынтығында қайта бөлу қатынастарын
білдіреді.Ақшалар сақтандыру сыйлықақысы ретінде сақтандырушыға қарай
қозғалып,оның ... шарт ... ... ... ... ... ... ретінде сақтанушыға қайтарылады.Бұл жерде
зардап ... ... ... ақша қаражаттарын зардап
шеккендердің пайдасына қайтадан бөлуді жүзеге асырады.
5. Сақтандыру қатынастары өздерінің жиынтығында ... ... ... жарнасы түрінде сақтандырушының қолына
түскен сақтанушының ... ... ... ... ... ... біршама-баламалы ... ... ... ... төлеу арқылы сақтанушы оның
орнына сақтандыру қорғауы түріндегі сақтандыру қызметін ... ... ... төленген сақтандыру қызметінің
сақтанушыға көрсетілуі ... ... ... тек ... ... байланысты болады.Демек,бұл жерде
тікелей баламалық көрініс таппайды,ал сақтандыру үшін төлем ... ... ... жағдайы туындамаса сақтанушы
сақтандырушыдан өзінің ... ... ... ... өтем ала ... А.И.Худяковтың сақтандыру қатынастарын осылай сипаттағанын
көрдік.Тағы бір ескеретін жайт,бұл жерде алдымызға қойған ... ... ... құқық жүйесінде қарастыру болып табылады.Сақтандыру
қатынастарының обьектісі ретінде ақша ... мен ... ... емес ... жеке ... ... ... табады.Мәселен, ақшалар мен материалдық құндылықтарға
табыс,мүлік,кәсіпкерлік қызметтің тәуеклдері,залал келтіру ... ... ... және т.б. ал ... жеке ... ... – еңбек қабілеттілігі.өмірі, денсаулығы жатады.
Сақтандыру қатынастарының қаржылық қатынастармен ұқсастығын ... жете білу үшін ... ... белгілерін мазмұндап
өтелік.
1. қаржылық қатынастар көбінесе тек ... ... ... ... туындаса,сақтандыру қатынастары мемлекеттік және
мемлекеттік емес сақтандыруға байланысты пайда болады
2. қаржылық қатынастар тек ақша ... ... бөлу ... ... ... ... да бөлу ... аумағында)сипатында болғанымен бұл жердегі бөлу ... және ... ... тағы ... ... болса
солардың арасында бөлу болып саналады. Тағы бір айта ... ... тек ... ... ... ... ... заттай –натуралдық күйде болуы мүмкін.
3. қаржылық қатынастар әрқашанда ... ... ... ... бір ... ... байланысты
туындайтындықтан біршама-баламалы,толығымен ... ... ... де ... мүдделерінің тек зиян,залалды қалпына
келтіруге қажетті өтемдік сомаларды алуға ғана бағытталмағанын,сонымен
бірге осы аяда басқа да сақтандыру мүдделерінің бар ... ... ... ... тек ... ... материалдық негізі
болатын базистік қатынастар болып саналса,сақтандыру ... жеке ... ... ... ... ... бір
айрықша түрі ретінде көрініс табатын сақтандыру қызметінің ... ... ... ... қаржылық қатынастар әрқашанда құқықтық нысанда болса,ал көптеген
сақтандыру қатынастары көбінесе ... ... ... ... ... құқықтық емес нысанда көрініс табады.
Сонымен,тұжырым ретінде айтсақ,сақтандыру қатынастарының қаржылық
қатынастармен ... ... ... ... түріндегі құнның
біржақты қозғалысын (бұл жерде сақтандыру өтемін есепке алмағанда) білдіруі
және белгілі бір көлемде ... ... ... бір ... болып
саналатын мемлекеттің сақтандыру резервтік қорын құруға байланысты болуы.
Сақтандыру қатынастары сақтандыру сыйлықақысын төлеу және сақтандыру
өтемін өтеу міндеттерін жүзеге ... ... мен ... арасында
туындайтындықтан бұлар материалдық сақтандыру қатынастары болып саналады.
Осы бір ... аяны ... те ... тыс қалдырмайды.Мәселен,бұрын
сақтандыру ісі мемлекет монополиясында болса, қазір кейбір мемлекеттік
сақтандыру аралдары ғана ... ... ... ... ... ... міндетті сақтандыруды жүзеге
асыратын мемлекеттік ауылшаруашылығын сақтандыру кәсіпорны «Казагрополис»
және т.б.
Нарықтық даму жағдайында ... ... сай ... ... ... ... ... шығармайды.Осыған орай аталмыш
аядағы мемлекеттік ... ... мен ... ... ... ... ... қатынастары,былайша
айтқанда мемлекетіміздегі сақтандыру ісін ұйымдастыру жөніндегі қатынастар
пайда болады.[25]
Сақтандыру ... ... ... Қазақстан Республикасының
аумағында сақтандыру ұйымының қызметкерлерді ... ... ... ... ... ... көрсетілгендей тиісті сыныптары
негізінде жүзеге асады.
Жалпы сақтандыру саласындағы қызмет, ... ... ... ... ... ... ... асыруға
болмайды осы заңының 6-бабы 3 тармағының 1 және 2 ... ... ... ... сақтандыруды қоспағанда өмірді сақтандыру
саласындағы қызметті жалпы сақтандыру ... ... ... ... ... ... тиісті сыныптары көрсетілген
және заңда белгіленетін сақтандыру ... ... ... ... ... болған жағдайда,сақтандырудың екі және
оданда көп сыныптарының белгілері мен ... ... ... ... ... бар. ... ұйымдарының сақтандыру сыныптары
шеңберінде тәуеклдерді сақтандыру ... ... ... ... ... ашу ... ... жүзеге асыру кезінде
өзінің қаржылық тұрақтылығын қамтамассыз етуіне ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру саласы бойынша немесе өмірді сақтандыру ... ... бар ... ... ... ... ... өзінің лицензиясында көрсетілген сыныптарда ғана қайта-
сақтандыру ... ... ... ... ... ... бойынша лицензиясы бар, сақтандыру ұйымының
тек қана жалпы сақтандыру ... ... ... лицензия
алуға және бара-бар қайта-сақтандыру жөніндегі қызметтіде ... ... ... сақтандыру саласы бойынша лицензиясы бар сақтандыру ұйымының
тек қана өмірді сақтандыру саласында ... ... ... және ... ... ... ... бара-бар емес
қайта сақтандыру жөніндегі қызметтіде жүзеге асыруға құқылы.
Қайта сақтандыруды, қайта сақтандыру ... ... ... ... түрі ... жүзеге асыратын қайта сақтандыру ... ... және ... сақтандыру салалары бойынша бара-бар қайта
сақтандырудыда бара-бар емес ... ... ... ... құқылы
Заңда қайта сатандыру ұйымын құру, лицензиялау және оның қызметін
тоқтату талаптары қайта сақтандыруды ... ... түрі ... ... ... сақтандыру ұйымдарына қатысты көрсетілген.
Сақтандыру бойынша азаматтық қықтық міндеттеме сақтандыру шарты
бойынша бір ... ... ... сыйақысын төлеуге міндеттенеді,
ал екінші тарап сақтандыру ... ... ... сақтанушыға немесе
шартта белгіленген сома шегінде өзінің пайдасына шарт ... ... ... төлемін төлеуге міндетті.
Сақтандыру нысандаы сақтандыру, міндетті сақтандыру және ерікті
сақтандыру нысандары ... ... ... сақтандыру –заң актілері талаптары сай асырылады. ... ... мен ... ... ... ... заң
актілерімен анықталады.Мысалы міндетті ... ... ... Республикаының қарулы күш ... ... және ... ... ... ... қызмет атқаратын
азаматтар міндетті сақтандыруға ... ... ... ішкі ... ... ... ұлттық қауіпсіздік комитеті
қызметкерлері және азаматтық медициналық сақтандыру мемлекеттік міндетті
сақтандыруға жатады. ... ... ... ... ... ... ... мен міндетті сақтандыруға жататын ... ... ... ... қылмайды және міндетті сақтандыру
сақтанушының есебінен жүзеге ... ... ... ... ... ... Міндетті сақтандыру кезінде
сақтанушы сақтандырудың осы түрін реттейтін заң ... ... ... ... шарт жасасуға міндетті. Сақтандыру
міндеті жүктелген тұлға оны жүзеге ... ... заң ... ... ... ... ... жүзеге асыруға тиіс болған адам,
егер оның сақтандырылмағаны белгілі болса, осы міндет жүктелген ... сот ... ... ... ... ... сақтандырудың енді бір
түрі кейбір ... ... ... ... ... ... мемлекеттік сақтандыру болып табылады. Мұндай міндетті
мелекеттік ... ... ... ... ... ... актілері негізінде жүзеге ... ... ... ... Заң актілері негізделген сақтандыру шарттарымен енгізіледі.
Ерікті сақтандыру –тек ... ... ғана ... ... ... айналымда өз еркімен өз мүддесін шарттық қатынаспен
реттейді. Ерікті ... ... ... ... төлемін
тағайындағанда сақтанушыға құқық басымдылығы ... және ... ... ... ... және жеке басына байланысты өзгеде мүдделерін сақтандыру
жеке сақтандыруға жатады.Жекесақтандыру шарты бойынша ... ... ... аталған басқа адам ... ... және ... ... ... ... қоса алғанда, оларға байланысты мүдделерді сақтандыру
мүліктік сақтандыруға жатады. ... ... ... мүліктің жоғалуы
тәуекелі, жетіспеуі немесе бүлінуі, және осы Қазақстан Республикасының
азаматтық кодексінің 115-бабында көзделген өзгегде ... ... ... ... ... алушының мүліктерді
сақтандыруға мүддесі болмаған жағдайда ... ... ... ... ... жауаптылықты сақтандыру кезінде, үшінші бір
адамның өміріне, денсаулығына немесе мүлкіне зиян ... ... ... ... ... болу яғни ... зияндар
үшін жауаптылықты сақтандыру ... ... ... ... ... бол, шарт бойынша жауаптылықты сақтандыру
тәуекелін сақтандыру.
Ортақ сақтандыру ірі және өте ірі ... ... ... ... қолданылуы мүмкін. Ортақ сақтандыру үшін ... ... ... ... жай ... құра ... олар
сақтандыру пұлдары деп аталады. Жоғарыда аталғандардан ... ... ... шеңберіндегі өзара қарым-қатынасының ерекшелігі орын
алатын өкілдіктің ерекше ... ... ... Бұл ... ... ... қамтылса, онда сақтанушымен қатынасқа
олардың барлығының атынан бір ғана ортақ сақтандырушы кіруі мүмкін, осымен
бірге әрбір ортақ ... тек ... ... ғана ... ... ... ... Республикалық сақтандыру қызметі
туралы заңының 3 бабына сәйкес ортақ сақтандыру ... ... ... бір ... сақтандыру шарты бойынша сақтандыру тәуекелдерін
қабылдап, олардың ... ... ... ... ... ... сәйкес бөлуге байланысты ... ... ... ... ... Республикасының 823-нші бабы бойынша сақтандыру обьектісі
бірнеше сақтандырушы бірлескен бір шарт ... ... ... ... ... сақтандырушының келісілген үлестердегі
құқықтарымен міндеттерін айқындайтын талаптары ... ... Егер ... ... сақтандырушының құқықтарымен міндеттерін ... олар ... ... ... ... жауап береді. Ірі немесе
аса ірі тәуекелдерді бірлесіп сақтандыру үшін ортақ ... ... ... шарт ... жай серіктестіктері сақтандыру
пұлдары құрылады. Ортақ сақтандырушылар арасында ... ... ... ... біреуі сақтанушының алдында тек өз үлесімен ... ... қала ... ... ... ... ... ортақ
сақтандырушылар арасында тиісті келісім болған жағдайда,олардың олардың
біреуі сақтанушының алдында тек өз ... ғана ... бола ... өзара қатынасқа барлық ортақ сақтандырушылардан өкіл болуы мүмкін.
Ортақ ... ... ... ... талаптары ортақ сақтандыру
шартымен белгіленетін жағдайларда жетекші ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру
ережелеріне айқындалады. Ортақ сақтандыру шартына қатысушысы сақтандыру
ұйымы сақтандыру шартын сол ... түрі ... ... ... ... жағдайда жасауға құқылы.
Қайта сақтандыру шарты бойынша сақтандыру ұйымы ... ... ... ... ... шартына сәйкес қайта
сақтандыру ұйымына тәуекелдерінің бәрі немесе бір ... ... ... және ... ... ... қатынастар Қазақстанг
Республикасының азаматтық құқы 824 бабы бойынша ... ... өз ... ... ... оның бір ... орындау
тәуекелін жабуды басқа сақтандырушыда қайта сақтандырушыда ... ... ... ... ... Қайта сақтандыру шарты осы
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... талаптарына жауап беруі тиііс.Бұл жағдайда сақтандырушы
сақтандырудың негізгі шарты бойынша ... ... ... ... ... Қайта сақтандыруды ұйымдастыру үшін қайта сақтандырушылар
бірлескен қызметі ... ... ... жай серіктестікке біріге
алады Екі немесе бірнеше қайта сақтандыру шарттарын біртіндеп ... ... ... ... қайта сақтандыруды жүзеге
асыру жөніндегі қызмет осы заңда көзделген ... ... ... ... ... ... ... лицензияға бара-бар емес
қайта сақтандыру қызметінде жүзеге ... ... ... ... ... ... өмірді сақтандыру саласы бойынша
лшицензиясы бар сақтандыру ... ... ... ... ... ... көрсетілген сыныптарда ғана қайта сақтандыру лицензиясыз
жүзеге асады.
Жабық ... ... ... ... ... ... ... ұйымына соңғы толық қаржы жылы ішінде үнемі
залалсыз ... ... және осы ... ... мемлекеттік орган
белгілеген ... ... және өзге де ... ... мен ... сақтаған жағдайда мемлекеттік тіркеуден өткен
күннен бастап кемінде бір жыл өткеннен кейін ашық акционерлік ... ... жол ... [27]
Сақтандыру (қайтасақтандыру) ұйымын құруға рұқсат алу үшінуәкілетті
органға Қазақстан Республикасының «Сақтандыру қызметі туралы» ... ...... туралы заң) 27 бабында қарастырылған және ... ... ... ... беру ... ... сонымен қатар
2007 жылғы 30 сәуірдегі № 122 Сақтандыру (қайтасақтандыру) қызметі мен
сақтандыру ... ... ... асыру құқына лицензия беру Ережесі (ары
қарай - Ереже) бойынша құжаттар ұсынады : · ... 2 ... ... ... ұйымын құруға рұқсат алу туралы өтініш; ... ... және ... ... ... ... құрылтайшылық келісім-шарт) үш данасы; Ереженің 10 тармағына сәйкес
сақтандыру (қайтасақтандыру) ұйымның құрылтайшылық ... ... беті оң жақ ... ... мынадай форманы ұстану керек:
«Қазақстан Республикасы Қаржы нарығы мен қаржы ... ... ... ... келісілген. Төраға (Төраға орынбасары)
______________ ». Аталмыш ... ... ... ... бекітіледі.
Сақтандыру (қайтасақтандыру) ұйымының келісілген құрылтайшылық құжаттарының
бір данасы ... ... ... заңды ісіне тігіледі.
Қалған даналары әділет органында мемлекеттік тіркеуден өту үшін ... ... ... (қайтасақтандыру) ұйымын құру туралы шешім
қабылдауды куәландыратын құжаттар; Нотариуспен куәландырылған заңды ... ... ... ... ... ... ... – заңды тұлғалар (егер құрылтайшылар болса) ... ... ... ... ... ... аудиторлық
ұйыммен куәландырылған, аяқталған соңғы екі қаржы жылына арналған қаржылық
есеп , ... 4 ... ... ... ... ... ... арналған кіріс және шығыс туралы бухгалтерлік баланс және есеп ;
· Сақтандыру (қайтасақтандыру) ұйымдарын ... ... ... ... ... ... бірге, құрылтайшы-жеке тұлғалар туралы (егер
мұндай құрылтайшылар болса) мәлімет, сонымен қатар Ереженің 3 Қосымшасына
сәйкес мемлекеттік ... пен ... ... ... қарсы жасалған
экономикалық қызмет саласындағы, жемқорлық және өзге де қылмыстар бойынша
бекітілген ... сот ісі ... ... тоқтамаған фактілер туралы
анықтама; - «жалпы сақтандыру» ... ... ... ... үшін ... үш жылға қалыптастырылып, актуаримен
куәландырылған, «өмірді ... ... ... ... ... үшін бес ... бизнес-жоспар. Бизнес-жоспарда
төмендегідей мәселелер қозғалуы тиіс: сақтандыру (қайтасақтандыру) ... ... ... ... ... ... ... бағытталған
негізгі қызметтері мен нарық сегментінің қысқаша сипаттамасы, құрылатын
сақтандыру ... ... ... және нарықтағы үлес туралы
ақпарат, өнімдер мен қызметтер ... ... ... ... зерттеу, сақтандыру андеррайтингі, баға стратегиясы, соның
ішінде сақтандыру ... мен ... ... негіздемесіне есеп беру
тәртібі, өнімдерді жылжыту, сақтандыру өнімін орналастыру стратегиясы,
қаржылық жоспар, соның ... ... ... ... инвестициялық
саясат және құрылып отырған сақтандыру (қайтасақтандыру) ұйымы өткізуге
тиісті ... ... ... ... ... ... ұйымы директорларының кеңесі, мамандарды оқытудың жобалық
деңгейі; Құрылатын сақтандыру (қайтасақтандыру) ұйымының бизнес-жоспарының
бір данасы ... 5 ... ... актуаримен куәландырыла отырып,
номерленіп, тігілген түрде беріледі ; Сақтандыру туралы заңның 34 бабындағы
талаптарға сәйкес сақтандыру (қайтасақтандыру) ... ... ... ... ... соның ішінде сақтандыру (қайтасақтандыру)
ұйымы басқармасының үш мүшелерінің құжаттары; ... ... ... ... иесінің құзырын анықтайтын нотариуспен заңдалған куәландырушы
құжат. II. Сақтандырушы қызметке лицензия алу үшін ... ... ... ... 37 бабында қарастырылған келесі ... ... ... ұйымын құруға ... ... ... ... ... кластары шамасында лицензия беру туралы өтініш
(ереженің 9 ... ... 2) ... ... бюджетке
төленгенін анықтайтын құжат; 3) заңды тұлғаның мемлекеттік тіркелуі (қайта
тіркелуі) туралы ... ... 4) ... ... ... туралы куәлігінің көшірмелері ; 5) жарғының енгген өзгертулер
мен толықтыруларымен (егер бар болса) бірге нотариуспен ... ... 6) ... ... ... ... бекітілген жарғы капиталының
төменгі мөлшерінің төленгенін анықтайтын ... ... ... ... ... ... жарғы капиталының ең төменгі
мөлшерінің төленгенін ... ... ... ... ... кіріс кассалық ордерлері), құрылтайшылар, акционерлермен
төленгенін анықтайтын ... ... ... ... ... ... ... шығару ісін мемлекеттік тіркеу туралы куәлік (Ереженің ... 7) ... ... ... ... ішкі ережелері; Сақтандыру
қызметін жүзеге асыру ережелері мыналарды ... ... ... жүзеге асырушы бөлімшелерден тыс, сақтандыру (қайтасақтандыру)
ұйымының бөлімшелерінің ... ... ... мен ... ... пен өзге де ... ... органдар қызметінің құрылымы,
мүшелерінің саны, мақсаттары, қызметтері мен ... ... ... ... ... ... және өзге ... басқару жөніндегі сақтандыру ұйымының саясатын ашып көрсететін
қауіптерді басқару ... ... ... ... ... тыс, ... ... басшыларының құқықтары мен
міндеттері; сақтандыру (қайтасақтандыру) ұйымының қызметтік тұлғалары мен
жұмысшыларының есебінен келісім-шарт ... ... ... ... ... берушінің штатында актуарияның болуы туралы мәлімет (Ереженің ... ... 10) ішкі ... қызметі туралы ереже; Ішкі аудит
қызметі туралы ережеде келесі мәліметтер болуы тиіс: ішкі ... ... ... ... ішкі аудит қызметінің мақсаттары мен атқаратын
қызметтері; ішкі аудит ... ... мен ... ішкі ... өзге құрылымдық бөлімшелермен өзара әрекеттесу тәртібі туралы
ақпарат; сақтандыру ұйымының сипаты мен ... ... ... ... ... оның ... ... немесе бір бөлігіне аудиторлық тексеру
жүргізудің мерзімділігі; 11) егер Қазақстан Республикасының заңы ... ... ... ұйымға міндетті қатысуы бекітілген болса, міндетті
сақтандыру ... ... ... ұйымын мәжбүрлеп тарату
кезіндегі сақтандырушыларға сақтандыру төлемін жүзеге асыруға қатысу туралы
келісім-шарттың ... ... ... III. Қосымша сақтандыру
класы бойынша сақтандыру қызметін жүзеге асыру құқына ... алу ... ... ұйымы уәкілетті органға Сақтандыру туралы
Ереже мен Заңның 37 бабы 2 тармағында қарастырылған ... ... ... (Ереженің 9 қосымшасына сәйкес); актуаридің қолы қойылған сақтандыру
класы бойынша ... ... ... жөніндегі бизнес-жоспар
төмендегідей ақпараттан тұруы тиіс: 1) негізгі ... ... ... ... ... ... ... құрылымындағы сақтандыру
класының үлесі; сақтандыру класы бойынша қызмет ... ... ... ... ... ... географиялық мекендердің);
сақтандыру класы шеңберінде сақтандыру өнімдерін іске асыру тәсілдері; 2)
сақтандыру тарифтері мен ... ... ... есеп ... қойылатын талаптар; 3) аталмыш сақтандыру ... ... ... таяу екі ... ... ... ... мен
шығыстары туралы болжамы, шығын болжамы, ең жаман және ең ... ... ... ... ... сақтау болжамы; 4)
қайтасақтандыру саясаты (қайтасақтандыру формасы мен ... ... ... 5) инвестициялық саясат. Актуаримен қол қойылған
бизнес-жоспар Сақтандыру туралы ҚР ... 37 бабы 3 ... ... ... бір ... ... нөмірленген түрде уәкілетті
органға ұсынылады. Сақтандыру ... ... ... ... бетінің оң жақ жоғары бұрышы мынадай болуы тиіс: "Директорлар
кеңесімен бекітілген (сақтандыру (қайтасақтандыру) ... ...... ... хаттама". Сақтандыру класы бойынша бизнес-жоспардың соңғы
беттің екінші жағы сақтандыру ұйымының мөрімен рәсімделеді. ... ... ... ... мәліметті ашуы тиіс: - инвестірлеу мақсаты;
- инвестиция типтері мен ... ... ... ... қоса отырып, инвестициялық портфель мен оныі кірісін
қалыптастыру; - активтердің ... ... ... ... қаражат
жұмылдыруға байланысты инвестициялық шектеулер; - инвестициялық саясатқа
жауапты ұйым ... ... ... ... ... сақтандыру
қызметін жүзеге асыру құқына лицензия алу туралы ... беру ... бір ... ... бір бизнес-жоспар ұсынылады. Қазақстан
Республикасының заңнамалық актілерімен бекітілгендей сақтандыру ... ... ... ... болса, міндетті сақтандыру түрлеріне
кепілді сақтандыру төлемін ... ... ... ... ... ... нотариуспен заңдалған көшірмесі; · Лицензиялық жинақ төлемін
анықтайтын төлем ... ... IV. ... ... ... құқына лицензия алу үшін келесі ... ... 1) ... 9 қосымшасына сәйкес); 2) сақтандыру нарығында актуарлық қызметті
өткізуге арналған лицензиясы бар актуаримен қол ... ... екі ... қайтасақтандыру қызметін жүзеге асыру бойынша бизнес- жоспар ;
Сақтандыру нарығында актуарлық қызметті ... ... бар ... ... екі ... қайтасақтанжыру қызметін жүзеге асыру
жөніндегі бизнес жоспар келесі ақпаратты қамтуы тиіс: - ... ... ... ... формалары (факультативті, облигаторлы,
фаультативті-облигаторлы) мен сақтандыру класы бойынша ... ... ... ... ... ... ... Қайтасақтандыру ұйымын бағалау критерийлері (рейтинг,
капитал мөлшері және актив ... ... ... ... ... органының лицензиясының болуы); Қайтасақтандыру ұйымының
тұрақтылығы: компанияның нарықтағы уақыты мен ... ... ... ... қауіптерінің болуы; қайтасақтандыру ұйымының іскерлік
потенциалы: қызмет түрлері бойынша сараптау жүргізу, ірі ... ... ... ... ... қарым-қатынас, басылымдарда негативті
немесе оң жарияланымдардың болуы; Қайтасақтандыру ұйымы ... ... ... сақтауды қамтамасыз ету қандай жағдайда жүзеге
асырылады; Қайтасақтандыру ... ... ... ... үлесі; - қайтасақтандыру қауіптерін ... ... ... ... критериилері: қызметті жүзеге
асыруға сәйкес қадағалау органының ... ... ... қабылданатын қауіптерді қабылдайтын мамандардың кәсібилігі,
ірі төлемдер бойынша сараптаулар жүргізу, басылымдарда негативті және ... ... ... ... ... ... ... шараның болуы, өткен кезеңдегі осы ұйыммен негативті
жұмыс тәжірибесінің болмауы; ... ... ұйым ... ... ... ... әр ... үлес салмағы, сақтандыру
сомасының лимиті, қайтасақтандыруға беру ... ... ... ... қауіптерін қабылдау процедурасын ашатын
сақтандыру ұйымының ішкі ... ; ... ... ... ... қауіптерін қабылдау жөніндегі сақтандыру
ұйымының ішкі ережесі мынаны ... - ... ... ... ... ... құрылымы, мақсаттары, қызметтері
мен құзыреттерін; - ... ... ... саясатына сәйкес
қайтасақтандыруға сақтандыру қауіптерін ... ... ... ... басшылары мен қызметкерлерінің құқықтары, міндеттері,
құзыреттігін; - қайтасақтандыруға сақтандыру қауіптерін қабылдау кезінде
бағалау ... ... ... ... - ... ... бойынша шешім қабылдаудағы құжаттардың өту және
жазылған ... ... - өзге де ... ... ... ... ... 4) лицензиялық жинақ төлемін
анықтайтын төлем құжаттарының көшірмесі қажет етеді.
2 САҚТАНДЫРУ ... ... ... Сақтандыру қызметінің ұғымы
Сақтандыру бизнесігің дамуы сақтандыру туралы ... ... ... ... жарияланғаннан кейін барып жөнге келе бастады. 1994
жыы сақтандыру қызметін қадағалау және іріктеу жөніндегі ... ... соң 1995 ... ... ... ... тыс ... қадағалау құрылды.1999 жылдың шілдесінен бері ... ... ... банк ... ... ... ... құқықтық актілерді шығару арқылы
материалдық және ... ісін ... ... қатынастардың
қатысушыларының жүріп-тұру қағидаларын белгілейді,олардың дұрыс атқарылуын
және сақталынуын көздей ... ... ... ... ... басым бөлігі мемлекеттік емес сақтандыру аясы
болғандықтан осы аядағы ... ... үшін ... ... ... ... органдарының күшімен жүзеге асырады.
Сақтандыру әралуан қатынастарын жан-жақты құқықтық реттеу құралы
ретінде ... ... өз ... ... ... Егер оның ... ... ол былайша сипатталады: Сақтандыру құқығы деп,мемлекет
аумағындағы ... ісін ... және оны ... ... ... ... ... процесінде туындайтын қоғамдық
қатынастарды реттейтін құқықтық нормалардың жиынтығын ... ... ішкі ... ... ... ... ... болмайтыны
айдан анық. Азаматтық-құқықтық нормалар сақтандыру аясындағы екі ... ... сай ... ... ... ... нормалар өктем-билік сипатында бола тұрып
мемлекет мүддесін тиісінше ... ... ... ... ... ... императивтив
әдістерден және «біршама-икемді»,»шартты-келісімді»диспозитивтік әдістерден
тұратынын байқаймыз.
Сақтаыдыру мен қамтылған қоғамдық қатынастар ерекшелігі ... ... ... ... ... Бұның нақты себебі бар.
Сақтандыру қатынастарының субъектілері, әсіресе, егер бүл ... ... ... ... ... ... жағдайларга мүлік
пайдасын заңсыз алуға тырысады, кейде олар сомасы бойынша өте елеулі болып
келетін сақтандыру төлемдерін ... ету ... ... ... ... ... сақтандыру сыйлык ақысын төлегеннен кейін сақтандыру шарты
сақтанушының елеулі міндеттерін қарастырмапды жэне осы жағдайда ... ... бір ... ... иемденген тұлға болып келеді.
Сондықтан сақтандыру төлемдерді жасау ... ... ... онда сақт андырушы сақтанушының негізсіз талаптарынан қорғана
алмай ... ... ... ... белгілі бір тәртіппен,өздері реттейтін
біртектес қатынастарды белгілейтін жүріп-тұру қағидалары ... орай ... ... ... тән жүйесі болады
және ол жалпы және ерекше бөлімдерден ... ... де ... ... екі тұрғыдан көрсетсек,онда олар мына келесідей көрініс
табады.Қаржылық-сақтандыру құқығының жалпы ... мына ... ... ... жүйесі;
2) Мемлекттік сақтандыру қаржылары саласындағы басқару;
3) сақтандыру қаржылық жоспарлауының құқықтық негіздері;
4) қаржылық-сақтандыру бақылауын құқықтық реттеу;
Ал ерекше бөлім институттарына ... ... ... ... ... (резервтік қор) қалыптастыруды құқықтық
реттеу
2) сақтандыру резервтерінен сақтандыру өтемдерін төлеуді ... ... ... ... ... ... ... реттеу
4) кездейсоқ апаттардың алдын алу және қалпына келтіру шараларын жүзеге
асыруды құқықтық реттеу.Сақтандыру ... ... ... ... оның ... кең ... ... тапқаны негізді әрі орынды
болады
Сонымен сақтандыру құқығының жүйесіне былайша сипаттама береміз. Оның
жалпы бөліміне мына институттар жатқызылады:
1) мемлекттік ... ... 2) ... ... ... 3) ... ... мен тарифтерін құқықтық
реттеу, 4) мемлекеттік сақтандыру қадағалауын ... ... ... ... ... үшін ... бөлімі мына институттардан тұрады:
1) мүлікті,жеке басты және жауапкершілікті міндетті сақтандыруды құқықтық
реттеу;
2) мүлікті,жеке ... ... ... ... құқықтық
реттеу;
3) сақтандыру ұйымдарының қаржылық орнықтылығын қамтамасыз ... ... ... қалпына келтіру және алдын алу шараларын қаржыландыруды
құқықтық реттеу.
Уәкілетті ... ... ... әдіс ... ... ... қызметін лицензиялау ұлттық сақтандыру роныгын қалыптастырудың
және оның ... ... ... ... ... ... әрі негізгі құралы болып табылады. Сақтандыру ұйымының
қызметін лицензиялауға осы ұйымның сақтандыру ... ... ... ... ... өнімдерін сатуына) вәкілетті ... ... ... ... рұқсат беру жатады.
Мемлекеттік реттеумен қамтылатын ұлттық сақтандыру рыногындағы
сақтандыру (қайта ... ... 1) ... ... жарғылық
капиталдарына қатысу үлестерін немесе акцияларын сатып алудан; 2) ... ... ... ... ... ... қор ... листингтің ең жоғары және ең жоғарыдан ... ... ... қаржы ұйымдары болып табылмайтын заңды тұлғалардың акцияларын
сатып алудан; 3) сақтандыру қызметін автоматтандыруды жүзеге асыратын заңды
тұлғалардың, ... ... ... ... ... базасын
қалыптастыруды және жүргізуді жүзеге асыратын щзаңды тұлғалардың жарғылық
капиталына қатысу ... ... ... сатып алудан, 4) сақтандыру
агентінің қызметін қызметтің ерекше түрі ретінде ... ... ... ... ... қатысу үлестерін немесе акцияларын сатып
алудан; 5) банктер, сақтандыру ұйымдары, зейнетақы қорлары, бағалы қағаздар
нарығының кәсіби ... ... бар ... Республикасының
резиденті емес заңды тұрғалардың қатысу үлестерін немесе акцияларын ... 6) ... ... ... инвестициялық
қорлардың акцияларын сатып алудан басқа жағдайларда, занды тұлғалардың
жарғылық капиталдарына қатысу ... ... ... ... ... тыйым
салынады. Осы орайда 2) және 6) ... ... ... ... сатып алу бір эмитенттің орналастырылған акциялары жалпы санының
он процентінен аспауға ... ... мен ... ... ... және ... ... мемлекеттік органның (бұдан әрі – уәкілетті ... ... ... ... Ұлттық Банкінің (бұдан әрі Ұлттық Банк)
осы ... ... ... ... ... ... сақтандыру
рыногының барлық қатысушылары үшін міндетті болады деп айтылған.
1) Қазақстан Республикасында тұрақты сақтандыру ... ... мен ... ұлттық сақтандыру рыногының инфрақұрылымын қалыптастыру; 2) сақатндыру
рыногын реттеу және ... ... ... 3) ... заңдармен баянды ету, міндетті сақтандыру түрлерін, халықаралық
сақтандыру жүйесіне Қазақстан ... ... ... 4) ... сақтандырылушылардың және пайда алушылардың
құқықтары мен ... ... ... ... ... ... ... саясатты іске асыруды, сақтандыру рыногындағы
істің жайына мемлекеттік бақылау жасауды қамтамасыз етуді қоса, ... және ... өзге де ... өз ... ... ... ... мемлекеттік саясатты іске асыратын, сақтандыру ісі мен
сақтандыру ... ... ... ... лицензиялау,
пруденциалдық реттеу жүргізетін уәкілетті орган «Сақтандыру қызметі туралы»
және «Қаржы рыногы мен қаржылық ұйымдарды ... ... және ... ... Республикасының заңдарына сәйкес сақтандыру рыногын
реттеу және ... ... ... ... ... ... жүзеге асыратын мемлекеттік орган – Қаржы рыногы мен қаржылық
ұйымдарды ... және ... ... ... ... ... ... «Қаржы рыногы мен қаржылық ұйымдарды реттеу және
қадағалау ... ... ... ... ... ... реттеу және сақтандыру қызметін қадағалау жөніндегі функциялар мен
өкілеттікті жүзеге асыратын мемлекеттік ...... ... мен ... ... және ... ... Қазақстан Республикасының
агенттігі болып табылады. «Қаржы рыногы мен қаржылық ... ... және ... ... ... Республикасы Заңының «Уәкілетті
органның мәртебесі» деп аталатын 7-бабына сәйкес: «1. Қаржы рыногы ... ... ... мен ... ... ... айқындайтын біртұтас уәкілетті орган жүзеге асырады. Уәкілетті
орган ... ... ... ... ... және ... және ... РЕспубликасының Президенті бекітетін ол ... ... ... етеді».
Сонымен, «Сақтандыру қызметі туралы», «Қаржы рыногы мен ... ... ... және ... ... «Лицензиялау туралы»
Қазақстан Республикасының Заңдары уәкілетті органның – Қаржы рыногы мен
қаржылық ... ... және ... ... ... әрі қажеті көлемдегі құзыретін қамтамасыз етудің, сондай-ақ
ұлттық сақтандыру рыногы ауқымындағы ... ... ... ... ... ... құралына айналып отыр.
Сақтандыру қызметін мемлекеттік реттеу және ... ... мен ... ... ... ... ... айқындауға,
айтарлықтай көлемдегі сақтандыру ақша ... ... ... әрі ... шаруашылық жүргізуші
субъектілердің, мемлекеттің (сақтанушылардың) ... ... ... ... ... ... ат салысады.
Сақтандыру саласын мемлекеттік реттеуге байланысты тағы бір жәйт,
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ұйымының атынан Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... иелерінің азаматтық-құқықтық
жауапкершілігін сақтандыру шарттарын жасау ... ... ... ... ... ... уәкілетті органның лицензиясы бар
Қазақстан Республикасының резиденттері – сақтандыру ұйымдары және ... ... ... емес ... ... ... ... болған жағдайда Қазақстан Республикасының резиденттері –
сақтандыру брокерлері жүзеге асыра ... ... ... ... ... реттеу және
қадағалау» Қазақстан Республикасы сақтандыру заңнамасының, өзге де ... және ... ... нормативтік құқықтық актілерінің талаптарына
әрі сақтандыру ісі саласындағы мемлекеттік саясат ұстанымдарына сай ... ... ... ... ... рыногының инфрақұрылымын
қалыптастыру, сақтандыру рыногындағы сақтандыру салаларын ... ... ... құру және оның негіздерін тиісті сақтандыру зандарымен
баянды ету, қоғам мен ... ... ... ... ... ... мүдделерін және конституциялық
құқықтарын, сақтандыру қызметін қадағалау, сақтандыру ... ... ... ... қызметін лицензиялау және инспекциалық
номативтерді және ... мен ... ... ... ... ... ... мен санкциялар қолдану, ... ... ... ... ... уәкілетті мемлекеттік органдардың
осы мемлекеттік реттеу бойынша функциялары мен ... ... ... ... ... принциптерін, шараларын, талаптарын
және өзге де ... ... ... ... ... ... құқығы Жалпы бөлімінің институты болып табылады.
Сақтандыру нарығын құруды арнайы сақтандыру туралы заңға негіздеу
керек, онда ... ... ... бері үшін тең жағдай жасауға
бейімделіп, әсіресе сақтандыру ісіндегі аса қауіпті ... ... ... бермеу керек. Сақтандырудағы заң шығарушылық тек қана
клиенттердің ... ғана ... ... сақтандыру ұйымдарының
өздерінің болуы ықтимал банкроттық сақтандыру құрылымдарында туындаған
монополизммен ... ... ... оның ... қаз тұру
сәтінде алып сатарлық науқанның тууына соқтырмай қоймады, ондағы мақсаты
сақтандыру бөлімінен тезірек әрі ... асап ... ... ... ... жүйе қажет ол бір ... ... өте ... мен ... ... ... ... аяқтарына нық
тұрған сақтандыру ұйымдарының жолдарынан ... ... ... ... ісі мен ... ... тигізетін ұйымдары
сақтандыру нарығына жібермес ... ... ... ... бөлінеді: жеке сақтандыру, мүліктік
сақтандыру, жауапкершілікті ... ... ... ... ... ... ... тарапынан жүзеге асырылатын
қызмет қаржылық-сақтандыру қызметі деп аталады және ол мына ... ... ... ... және жеке міндетті сақтандыру түрлерін реттеу.
мемлекет аумағындағы сақтандыру ұйымдарының түрлерін айқындау.
сақтандыру ұйымдарының қызмет атқару ... мен ... ... ұйымдарын тіркеуді жүргізу тәртібін белгілеу.
сақтандыру қызметін лицензиялау.
сақтандыру ұйымдарының қаржылық орнықтылығын қамтамасыз ету (сақтандыру
капиталы мен ... ... ең аз ... ... және сақтандыру
резервтерін тиімді орналастыру арқылы).
тыйым салу, шектеу және т.б. ... ... ... сақтандыру жүйесін
және сақтандыру рыногын қалыптастыру ... ... ... ... ... қадағалауын ұйымдастыру және жүзеге ... ... ... ... ... ... бір ... мен
бағыттарды ұстана отырып жекеменшік және ... ... ... ... және т.б. құқық салаларының құқықтық
нормаларына сүйене ... ... ... ... бір түрі ... ... қызмет ретінде сақтандыру ісін жүзеге асыруға байланысты
сақтандыру ... ... ... ... мен ... болып
табылады. "Сақтандыру қызметі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 4-
бабының 2 тармағында заң шығарушы: "Сақтандыру қызметі — ... ... ... ... (қайта сақтандыру) шарттарын жасау мен
орындауға байланысты, Қазақстан Республиксының ... ... ... ... органның лицензиясы негізінде жүзеге
асырылатын қызметі" деп көрсеткен.
Әрине, осы ... ... ... айқындалмағаны байқалады.
Мәселен, көзделген басты мақсаты мен атқаратын негізгі ... ... ... ... орай орын ... ... зардаптар мен
зиянның орнын толтыру, қалпына келтіру болып табылады. Сонымен бірге, алдын
алу шаралары да қарастырылады. Міне, осы ... ... ... ұйымдары мен жекеменшік сақтандыру компанияларының бірінші
кезектегі ... ... ... ақша ... құру ... ... ... қызметінің мына келесідей түсінігін беруге болады:
Сақтандыру қызметі деп, сақтанушылармен жасалған шарттардың негізінде, олар
төлейтін сақтандыру ... және ... ... ... ... сақтандыру қорын құру арқылы сол шарттарда ... ... ... ... ... ... жеке тұлғаға
келтірілген зиянның орын толтыру және алдын-алу, қалпына келтіру ... ... ... бар сақтандыру (қайта сақтандыру)
ұйымдарының іс-әрекеттерін айтамыз''.
Коммерциялық тұрпаттағы, жеке ... ... ... сақтандыру
қызметін жүзеге асыратын сақтандыру (қайта сақтандыру) ... ... ... ... негізгі түрі болып табылады.
Сақтандыру ұйымы сақтандыру қызметінен басқа мына келесідей іс-қимылдарды
жүзеге асыра алады:
1. ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік органның нормативтік-құқықтық актілерінде көзделген
тәртіппен инвестициялық қызметті жүргізу;
жинақтаушы сақтандыру ... ... ... алу ... ... ... ... беру;
сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының қызметін ... ... ... ... ... ету ... сату;
сақтандыру ұйымдарының мүқтаждықтары үшін кезінде сатып алған немесе
олардың ... ... ... ... байланысты келіп түскен
мүлікті сату немесе жалға беру;
сақтандыру саласындағы мамандардың біліктілігін ... ... ... ... және ... ... жай ... құруға қатысу.
Бұлардан басқа ескеретін жайт, егер сақтандыру (қайта сақтандыру)
ұйымдары таратылған жағдайда сақтанушылардың (сақтандырылушылардың, ... ... ... қамтамасыз етуге кепілдік беретін ақша
қорларын ... ... ... ... ... айтарлықтай деңгейде қалыптасқанымен
жаңадан қабылданған "Сақтандыру қызметі туралы" Қазақстан Республикасы заңы
мен ... ... ... ... бағдарлама басымдықтары, оны
халықаралық сақтандыру стандарттары мен ... сай ... ... ... деп, сақтандыру қызметін сату-сатып алу
жөніндегі экономикалық қатынастардың ... ... ... ... ... мына келесідей қатысушылары белгіленген:
сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымы;
сақтандыру брокері;
сақтандыру агенті;
сақтанушы, сақтандырылушы, пайда алушы;
актуарий;
уәкілетті аудиторлық ұйым (уәкілетті аудитор);
өзара сақтандыру қоғамы;
сақтандыруға байланысты кәсіпкерлік ... ... ... өзге де ... жеке ... бағдарламада осы сақтандыру рыногын жедел, ұтымды дамытудың
мына басымдықтары көзделген:
ұлттық сақтандыру жүйесінің ... ... ... ... ... ... қызметін белсенді түрде пайдалану;
міндетті сақтандыру түрлерінің оңтайлы тізбесін айқындау, оларды жүргізу
ерекшеліктерін заңды ... ... мен ... ... ... ... және сақтандырудың
басқа да әлеуметтік маңызы бар түрлерін жедел дамыту;
ұлттық сақтандыру рыногының инфрақұрылымын және ... ... ... ... реттеуді және сақтандыру қызметін
қадағалауды күшейту;
сақтанушылардың, ... және ... ... ... ... ... ... схемасына кіруі жөнінде қажетті шаралар
әзірлеу және республиканың сақтандыру рыногына шетелдік қатысу шарттарын
айқындау.
Бұл жерде ең ... ... ... ... ... ... бұлжытпай сақтауларына тиімді мемлекеттік бақылауды ұйымдастыру
қажет.
Сақтандыру рыногын дамытуға байланысты, аталмыш бағдарламада мына келесідей
міндеттерді шешу ... алға ... ... түрі ретінде сақтандыру тұрғысында қорғауды ұсынудың
принциптерін нақтылау;
сақтандыруды қолдану аясын кеңейту және ... ... ... ... ... ... инфрақұрылымын қалыптастыру және оның
қатысушыларының қызметін ұйымдастыру үшін жағдай жасау;
халықаралық стандарттарды ескере отырып, сақтандыруды ... ... ... және қайта сақтандыру ұйымдарының қаржылық орнықтылығы мен ... ... ... ... заманғы сақтандыру технологиясын енгізуге жәрдемдесу;
сақтандыру саласында ... ... ... ... және біліктілігін
арттыру жүйесін ұйымдастыру.
Ал сақтандыруды дамыту істерін жүзеге ... үшін ... ... ... көзделген:
елдегі сақтандыру жүйесін жетілдіру, ұлттық ... ... ... басым бағыттарын дамыту жөніндегі шаралар кешенін айқындау;
қазіргі заманғы ... ... ... үшін жағдай жасау,
сақтандыру рыногын реттеу стандарттарын жоғарылату, сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... заңды
мүдделерін қорғауды қамтамасыз ету;
сақтандыру заңдарының талаптарын қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... ... қызметін әлеуетін пайдалану, республиканың ... ... ... және ... ... рыногына
интеграциялау.
Қазақстан Республикасының сақтандыру рыногы аясында ... ... ... ... ... ... қызмет,ортақ сақтандыру жөніндегі қызмет,шекаралық
сақтандыру қызметі,сақтандыру ... ... ... ... білуіміз қажет.
Еліміздің сақтандыру рыногының қалыптасуының бастапқы кезеңдері
Қазақстанның дербес мемлекет ретінде нарықтық қатынастарға өту ... ... ... кешірді.Осы уақыт ішінде қандай нәтижелерге
қол ... білу ... ... рыногының қазіргі кездегі
дамуының жай-күйіне талдау ... ... деп ... жасау
процесіндегі ең тиімдісі салыстырмалы ... ... ... күні ... ... ... ... болып отыр,ал
олардың тізбесі көптеген сақтандыру ұйымдарында негізінен ең аз шамада күш-
жігер менa шығын жұмсай отырып,клиенттер тарту ... ... ... ... шектелген.Отандық сақтандыру ұйымдарының ірі шығынның
орнын жабу жөніндегі ... ... де ... ... ... ... мен ... ірілендіру туралы
мәселені шешуді талап етеді.Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... ұйымдары индустрияның
келелі міндеттерін шеше алмайды және олардың халықаралық стандарттарға қол
жеткізуі айтарлықтай шектеулі.
Республикадағы сақтандыру әзірше ... ... ... ... сақтандыру ұйымдарының өздері-нақты институционалдық инвесторлар
бола алмай отыр.
Бүгінде ... ... ісі және ... ... ... ... ... қатынастарды (б.а. қоғамдық экономикалық
қатынастар) реттейтін нормативтік-құқықтық ... ... ... ... ... ... заңи күші ... заңдарға сәйкес қабылданған нормативтік актілерден,жаңадан
сақтандыру ісі және сақтандыру қызметі ... ... ... ... Республикасы Азаматтық Кодексінің жалпы және ерекше
бөліміне.»Қазақстан Республикасы Ұлттық Банк ... ... ... ... ... тұлғаларды
тіркеу туралы»Қазақстан Республикасы ... заң күші ... ... банктер және банк ... ... ... ... ... ... ... туралы»Қазақстан Республикасы Заңына ... ... ... мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу
туралы Қазақстан Республикасы заңына ... ... ... Банк ... ... ... ... ... ... және
т.б.тұрады.
Қазіргі кезде Қазақстан Республикасы сақтандыру заңдарының құрамында ... ... ... топтастырылған:Қазақстан
Республикасы «Сақтандыру қызметі ... ... ... ... «Қазақстан Республикасы кейбір заң
актілеріне сақтандыру ісі және ... ... ... бойынша
өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы»Заңы,Қазақстан Республикасы
Үкіметінің Қаулыларымен бекітілген: «Тасымалдаушының ... ... ... ... ... туралы Ереже», «Судьяларды
және олардың мүлкін міндетті мемлекеттік сақтандырудың,оларға медициналық
қызмет көрсету мен ... ... ... мен шарттары
туралы Ереже», «Жекеше нотариустардың азаматтық-құқықтық жауапкершілігін
міндетті сақтандыру туралы Ереже», «Автокөлік құралдары иелерінің ... ... ... ... ... ... ... аумағындағы сақтандыру қызметін лицензиялау туралы Ереже»,
«Қазақстан Республикасында ... жол ... ... және жүктерді
тасымалдауды лицензиялау туралы тәртіп», «Ауыл шаруашылығы ... ... ... ... мен ... ... ... Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкісінің Басқармасының мына келесідей
Ережелер мен нұсқаулықтары: ... ... ... Банкісінің
сақтандыру қадағалауы Департаменті туралы Ережені» ... ... мен ... ... келісім беру және келісім беруден бас
тарту ережесін» «Сақтандыруды және қайта сақтандыруды инспекциялау ... ... ... ... туралы
нұсқаулықты», «Қазақстан Республикасы Ұлттық ... ... ... ... ... үшін әкімшілік айыппұл салуы және өндіріп алуы
туралы ... ... ... ... ... және т.б. ... жөніндегі Қаулылары Қазақстан
Республикасы Ұлттық Банк Басқармасының «Сақтандыру және ... ... ... және ... ... ең аз мөлшері туралы» және
«Қазақстан Республикасындағы сақтандыру ... ... ... қаулысы,Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының
«Сақтандыру куәлігін(полисін,сертификатын)ресімдеу жөніндегі нұсқаулықты
бекіту ... ... 15 ... ... ... ... ... туралы,Сақтандыру ұйымының баланста ... ... ... ... және ... тізілімін жүргізу және сақтандыру қайта сақтандыру ұйымы
жасалған бірлескен қызмет ... ... ... ... ... туралы»
,«Сақтандыру ұйымдарының аудитін лицензиялау,лицензияның қолданылуын
тоқтату және қайтарып алу ережесін бекіту ... ... ... ... ... және ... сақтау жөніндегі
нұсқаулықты бекіту туралы» «Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... және меншікті капиталының ең
аз мөлшері туралы»1999жылғы 15 ... ... ... ... ... ... ... ұйымдарының сақтандыру операциялары
және сақтандыру резервтері жөнінде мәліметтер беру ... ... ... ... «Cақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары мен
заңды тұлғаларға табыс салығын есептеу мен ... ... ... ... қызметін басқару және қадағалау мәселелері
Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымның және шоғырландырылғн
негізде қадағалау жүзеге ... ... ... ... ... тұрақтылығын қадағалау уәкілетті орган белгілеген пруденциялық
нормативтердің және сақталуға ... өзге де ... мен ... немесе сақталуын бақылау арқылы жүргізіледі.
1. Пруденциялық нормативтерді: 1)жарғылық капиталдың ең аз ... ... ... ең аз ... 3) ... ... ең аз мөлшері; 4) төлем қабілеттігі маржасының және
кепілдік ... ... ... 5) ... ... ... нормативі; 6) активтерді әртараптандыру
нормативі құрайды. Уәкілетті орган ... ... ... ... ... қабілеттігі маржасы сапасы мен өтімділігі ... ... ... активтердің сақтандыру (қайта
сақтандыру) ұйымының міндеттемелерінен асуы болып табылады.
3. Кепілдік қоры сақтандыру (қайта сақтандыру) ... ... және ... ... ... ету мақсатында
төлем қабілеттігі маржасын белгіленген ең аз ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру шарты бойынша
сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымының өздігінен ұстап қалуының
ең көп мөлшері актуариймен есептеледі және ... ... ... ... ... ... Бұл ретте сақтандыру
ұйымы осы тармақта көрсетілген ... ... ... осы ... ... нормативтен асатын сақтандыру
тәуекелінің тек қана бір бөлігін ... ... ... ... ... ... ең көп ... есептік күнге,
сақтандыру немесе қайта сақтандыру шартын жасасу күнінің алдында
екі ай бұрын есептеледі және осы ... және ... ... ... ... талаптарын ескере отырып,
сақтандыру немесе ... ... ... қолданыста болған
барлық кезең ішінде әрбір келесі есептік күнге сақталіға тиіс.
5. ... ... ... осы баптың 5-тармағында аталған норма
әрбір ... жеке ... ... сақтандыру кезінде осы баптың 5-тармағында аталған норма
әрбір ортақ сақтандырушының сақтандыру сомасынан түскен үлес
негізінде ... ... ... ... ... ... ең аз ... ипотекалық сақтандыру жөніндегі қызметті жүзеге асыратын
сақтандыру ұйымы үшін сақтандыру резервтерін есептеу ... ... ... құқылы.
8. Қазақстан Республикасының резиденті емес қайта сақтандыру
ұйымдарының цеденттің алуы үшін ... ... ... цеденттің алуына есептелген комиссиялық
алымдар шегерілгендегі ... ... ...... ... ... ... (қайта сақтандыру) шарты бойынша
алуға есептелген сақтандыру сыйлықақыларының жиынтық ... бес ... ... ... ... ... ... ұйымы қаржылық есеп ... ... ... құралдардың болуы және оларды
пайдалануды шектеу туралы мәліметтерді ... ... ... ... есептеудің ... ... ... сондай-ақ пруденциялық нормативтерді және сақталуға міндетті
өзге де нормалар мен лимиттерді ... үшін ... және ... ... ... ... ... активтер құнын есептеу
әдістемесіне қойылатын талаптар ... ... ... ... ... ... яғни ... Республикасы Ұлттық Банк
сақтандыруды қадағалау департаментінің лицензиялау жөніндегі ... ... жоқ ... өз ... сақтандыру, қайта сақтандыру
жөніндегі қызметті жүзеге асыруға, негізгі немесе ... ... ... ... ... ... актуарийдің қызметін атқаруға
құқығы жоқ тұлға болып ... Осы ... ... ... туралы" Қазақстан Республикасы заңының тиісті ... ... ... ... естен шығаруға болмайды. Мемлекеттік уәкілетті
орган сақтандыру ұйымына сақтандыру қызметін жүзеге асыру ... ... ... жағдайларда бас тартуы әбден ықтимал:
егер сақтандыру, қайта сақтандыру ұйымы мемлекеттік ... ... ... алты ай ... лицензия алу үшін уәкілетті ... ... ... ... ... ... қызметін жүзеге ... ... ... ... ... ... ... берген күнге дейінгі соңгы алты ай ішінде сақтандыру ісі және
сақтандыру қызметі туралы заңдардың ... ... ... ... ... ... ... қолданылуы
тоқтатыла тұрған болса;
в) сақтандыру қызметін ... ... ... ... ... ... сыныптарын енгізу уәкілетті мемлекеттік органның
нормативтік құқықтық актілерінде ... ... ... ... уақытта сақтандыру қызметін реттеуді және қадағалауды одан ... ... ... ... ... реттеудің ұлттық режимі
мен халықаралық принциптердің әрі ... ... ... ... ... интеграциялануы қажеттілігін, оның ... ... ... ... ... арқылы шектеуді
ескере отырып қамтамасыз ету; ... ... мен ... қайта сақтандыру жөніндегі қызметін қадағалауды ... ... емес ... ... ... ... рейтингтердің болуын талап етуді ... ... ... ... ... (авариялық комиссарлардың, аджастерлердің,
андеррайтерлердің, сюрвейерлердің, диспашерлердің және бсақаларының)
қызметінің құқықтық негізін ... ... ... ... мен
сақтандыру агенттерінің қызметін шектеу және нақтылау; сақтандыру (қайта
сақтандыру) ұйымдарының қаржылық орнықтылығына және ... ... ... одан әрі ... ... ішкі және ... қызметін пайдалану жөніндегі ... ... ... ... мен сақтандыру агенттерінің өзара қарым-
қатынасын реттейтін ішкі ережелеріне ... ... ... ... және ... басқару жүйесіне, оның ішінде
нақтылы жүзеге асырылатын сақтандыру операцияларына қойылатын талаптарды
әзірлеу; ... ... ... ... алу ... және қаржылық айқындылығын (мөлдірлігін) арттыру; сақтандыру
тарифтерінің есептелу ... ... ... ... ... ... қатысушыларын құру, лицензиялау әрі келісімдеу кезінде
белгіленетін талаптарды басқа ... ... ... ... жүйесіне негізделген алдын ала ескерту тестерін жүргізу, сондай-ақ
деректерді жинау және өндеу жүйесін автоматтындыру ... ... ... ... әрі ... ... Сақтандыру қызметін жүзеге асырудағы мемлекеттік бақылаудың
рөлі.
Сақтандыру ... ... ... ... ... орай
айналымда көп ақша болып, әртүрлі мүдделердің қақтығысы әрі шектен тыс асуы
да байқалады.
Сондықтан мемлекет, әртүрлі сипаттағы нормативті ... ... ... ... ... қатысушылар арасындағы ... ... ... ... тағайындайды. Қазақстанда бұл
мекеме- Мемлекеттік сақтандыру бақылауы деп аталады .
Мемлекеттік сақтандыру бақылауының негізгі функциялары мыналар:
1) ... ... ... ... үшін ... ... жеке қаражатымен қабылдаған сақтандыру міндеттері
арасындағы ... ... ... ... ... міндетті сақтандыру туралы заңдарды азаматтармен заңды тұлғалар
тарапынан орындалуын ... ... заң ... сай заң ... қолдануын
бақылау;
4) Қазақстан Республикасының заң талаптарына сай ... ... ... шетел сақтандыру компанияларының қызметіне ... ... ... ... ... әрі ... ... нарығының дамуы мен сақтандыру ... ... ... ... ... ... жасау.
Мемлекеттік сақтандыру бақылау мекемесі өз қызметін екі ... ... ... ... ... сақтандыру туралы заңның орындалуын қадағалау.
Осы аталған функцияларды орындау үшін ... ... ... ... ... ие. ... ішінде:
1) Сақтандырушылардан сақтандыру қызметінің ... ... ... ... көрсеткіштері мен есепке алу ... ... есеп ... мемлекеттік статистика органының келісімі
мен Қазақстан Республикасының қаржы министрлігімен тағайындалатынын
ұмытпаған жөн;
2) ... ... ... ... ... орындалуына
тексерістер ұйымдастыру;
3) Шетел қатысуындағы мекемелер мен сақтандырушыларға міндетті сақтандыру
заңының орындалуына тексеріс жасау;
4) Сақтандыру мен ... ... ... ... қайшы келетін
сақтандыру,қайта сақтандыру келісімдерін ... ... ... ... ... бар. ... туралы Үкімінің 27 бабында қарастырылған;
5) Сақтандыру туралы заң талаптарын міндетті орындау немесе бұзушылықтардың
алдын-алу туралы ескерту жазбаларын сақтанушыларға, ... ... және ... ... ... ... Сақтандыру қызметін жүзеге асыруға құқық беретін лицензияны тоқтату
мүмкіндігі;
7) Сақтандыру туралы заңды бұзғаны үшін ... салу мен ... ... ... ... ... мүмкіндігі бар.
Мемлекеттік Сақтандыру Бақылауының ... ... бірі ... ... жүзеге асыруға лицензия беру.
Қазақстан Республикасының Президентінің заңдық күші бар 1995 ... ... ... ... ... сай ... ... міндетті
лицензиялаудан өтуі тиіс. Лицензия ... ... ... ... ... я ... тұлғаға белгілі бір қызметпен (яғни,
сақтандыру) айналысуға және ... ... ... ... ... рұқсат беруін жатқызамыз сақтандыру туралы қаулы сақтандыру
қызметімен айналысуға рұқсатты тек ... ... ... ... ... ... асыруға құқық беретін ... ... ... ... ... ... 3 ... қабылданған алғашқы сақтандыру туралы заң сақтандыру
қызметін лицензиялауды көздемеді, ол өз кезегінде ... ... ... ... ... әкелді, алайда бұл қызметке ... ... де ... ... ... ... көңілінен шықпады. Алайда
бұл ендіру көптеген дәстүрлі демократиялық мемлекеттердің мойындауы мен
мақұлдауымен ... ... ... ... табылады.
Осылайша,Нью-Йорк штатының заңнамасына сәйкес,әрбір тұлға мен құрылым штат
аумағында сақтандыру қызметімен тек штат ... ... ... ғана ... ... бар. ... сақтандыру
ұйымдарының үкімдері мен қаулыларына сәйкес белгілі бір ... ... ... үшін ... ... ... штат мүддесіне сай
деп шешкенде, лицензияны беруге және қалпына келтіруге рұқсатын бермеуі де
әбден мүмкін (бізде ... ... ... ... тек заңды актілерге
сүйене отырып жүргізіледі). Сонымен қатар суперинтендант келесідей қаулылар
шығару мүмкін:
а) ... ... ... ... ... ... ... суперинтендант қалауы бойынша сақтандыру тәжірибесіне өзгерістер енгізу;
в) сақтандырудың бір немесе барлық қосымша түрлерін жүзеге асыруға ... ... ... жоққа шығаратын лицензиялар немесе оларға өзгерістер енгізу.
Осыған орай ... ... ... оған ... ... ... хабарлау керек. Суперинтенданттың іс-әрекетіне сотқа шағым жазуға
болады. Заң лицензияны ... ... ... ... штатқа тиесілі
әрі онымен бақыланушы) және шет жердегі ... ... ... беруге тыйым салады. ... ... ... ... ... ... ... тыйым салатын заңдарға ... ... сын мен ... ... ... ... тарапынан болды. Және де
штат заңына сәйкес, сақтандыру акцияларының тура немесе жанама түрде ... ие ... ... ... ... ... ... қызметті тұлға болсын
міндетті түрде суперинтендант канцеляриясына тіркелу тиіс (бізде ... ... ... ... ... ... да өте қатал.Мысалға,рұқсатсыз,яғни
лицензиясыз сақтандыру операцияларын жүргізу ... сол ... ... ... ... бергені үшін жаза ... екі ... ... ... ... 1000 фунт айыппұл төлейді.
Лицензиялау туралы қаулы сақтандыру қызметіне ... ... ... ... ... барлық
талаптарға жауап беретін тұлғаларға бірдей негізде және бірдей шарттармен
беріледі. ... ... ... ... ... ... жол
беруге тыйым салынады.
Сонымен қатар бәсекелестікті шектеу мақсатында кәсіпкерлер тобының
мүлік формасы, ведомство мүдделері мен ... ... ... білдіру негізінде лицензия беруге тыйым салынады.
Сақтандыру қызметін жүзеге асыруға ... ... ... беру
монополияны күшейтуге я болмаса бұл қызметтің бостандығын ... ... де ... бір физикалық тұлғадан екінші бір
заңды тұлғаға берілуі мүмкін еместігін ұмытпаған ... ... ... ... ... ... анық әрі
айқын анықтайды.Ең алдымен жалпы принцип ретінде сақтандыру қызметінің
лицензия арқылы жүргізілу керектігі ... ... ... лицензиясыз
жүргізілген сақтандыру келісімдері жарамсыз және заңсыз болып табылады.
Сақтандыру қызметін жүзеге асыруға лицензия тек сақтандыру ұйымы ... ... ... беріледі.Осыған орай «өзара сақтандыру қоғамына»
қатысушылардың сақтандыру қызметін лицензиялау туралы сұрақ туады.
Өзара сақтандыру- бұл ... ... келе ... ... ... яғни ол ... кәсіпкерлер тобы өз
ішінде біреуі қиын ... тап ... ... ... ... ... туралы
келісім жасайды. Осылайша, қоғамға мүше әрбіреуі бір уақытта ... ... ... ... ... ... сақтандыру қоғамы іскер
сақтандырушылардың орнатқан сақтандыру есепшоттарына жоғары бағаның ... ... ... ... ... ... ... бұндай қоғамдар нарықтағы барлық есепшоттардың 6,7%-ын иеленді.Бұл әлі
күнге дейін кейбір елдерде бар. Мысалы, ... ... ... ... заң ... Республикасының сақтандыру туралы заңнамасы бойынша бұндай
қоғам арнайы сақтандыру ұйымы ... ... ... ... сияқты
лицензияға қол жеткізу керек.
Егерде өзара сақтандыру қоғамы ... ... ... ... , өз
қызметін көп жақты келісім ретінде жүргізсе, серіктестік мүшелері қызметін
лицензиялаудың керегі жоқ, өйткені ... ... ... ... негіздегі
келісім болып табылмайды, ал өзара ... ... ... ... тұрғыда азаматтарды Медициналық сақтандыру ... ... ... ... ... сақтандыру қорларын лицензиялау
керек па деген сұрақ туады? Медициналық ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру қарым-
қатынастары сақтандыру туралы жалпы заңдар ... ... ал ... ... ... ... сақтандырудан тек
міндеттілік деңгейімен ерекшеленеді.Екінші жағынан, ... ... ... ... ... ... тәуекелдеріне баға беру, шығын
көлемін айқындау мен сақтандыру ... ... ... ... тұлғалар (халықаралық сақтандыру тәжірибесінде ... ... ... ... және де сақтанушылар мен
сақтандырушыларға зерттеу мен кеңес беру ... ... ... ... етпейді жоғарыда көрсетілген барлық қызмет
түрлері сақтандыру қызметіне ... ал осы ... ... асырушы
субъектілер сақтандырушылар емес.
Лицензияның жарамдылығы шексіз әрі бүкіл ... ... ... ... тұрғыда, аталған лицензия республика
аумағынан тыс жерде өз күшін ... ма ... ... ... Мысалы,
Қазақстандық сақтандыру ұйымдары (Қазақстанда тіркелген немесе Қазақстан
Республикасының Мемлекеттік Сақтандыру Бақылау ұйымынан ... ... ... жеке ... ... мен ... ... шетел
мемлекеттерінде жүргізе ала ма ? Бұл ... ... ... ... сол ... қызметін атқаруды көздеген мемлекет заңына жүгінеді.
Осы айтылған мәселелерге сәйкес үш түйіндемені бөліп көрсетуге болады.
Біріншіден ... ... ... ... ... ие ... тұлғалар
қатарына кіреді. Екіншіден, егер ... ... ... ... ... ол ... ... жүзеге асыруға құқық беретін лицензияны
ала алмайды. Осылайша, заңдық фирма, банк ... ... да ұйым ... ... ... қызметін жүзеге асыруға лицензия алуды талап
ете алмайды.Үшіншіден, ... ... ... асыру құқығы заңды
тұлғаның лицензия ... ... ... жүргізіледі.
Сақтандыру туралы қаулы бірыңғай лицензияны көздейді, яғни сақтандыру
ұйымына сақтандырудың өмірді сақтандырумен айналысуға ... ... ... ... өз ... сай ... ... қызметті
таңдаса,оған міндетті түрде арнайы лицензия берілуі тиіс.Бұл өз кезегінде
басқа сақтандыру ... яғни ... ... және ... да ... ... ... тыйым салады.
Лицензиялар сақтандыру ұйымдарына өтініш пен оған ... ... ... ... ... ... ... тұлға ретінді мемлекеттік тіркеу актісінің
көшірмесі.
в) төленген үкімдік қор көлемі туралы банктен анықтамалар;
г) қолданысқа ... ... ... сақтандыру құжаттарының үлгілері.
Басқа құжаттарды талап етуге тыйым салынады, Мемлсақтбақ. Өтініш
жазушы тұлғаға сақтандыру ұйымының ... ... ... толтыртқызуы
мүмкін (43- қаулының 8-і бабы).
Сонымен қатар «лицензиялау туралы» ... ... ... 16 бабына сәйкес лицензия тек бекітілген лицензиялық
тариф төленген ... ғана ... ... ... туралы айтқанда,
оларды нотариалдық куәландыруды ... ... ... ... кез ... ... ұсынылуы мүмкін, көшірменің дәлділігі анықталуы
тиіс. Мемлекеттік құжаттардың көшірмесі заңды тұлғаның табиғаты мен ... ... ұйым ... ... ... ... Үкімдік құжаттар
сапасын тексеру мен оның заң талаптарына сәйкестігін қарастыру Мемлекеттік
Сақтандыру Бақылауының міндетіне ... (бұл ... ... ... деп ... ... өткізген орган міндеті).
Мемлекеттік тіркеу актісінің ... ... Ол, ... ... ... тұлға ретінде мемлекеттік тіркеу фактісін растау,
екіншіден заң ... сай ... ... ... ... сөзінің міндетті болуын қадағалау үшін керек.
Сонымен ... ... ... мен ... тіркеу актісі
сақтандыру ұйымының заң ... сай ... ... ... ... ... таңдағаны жөнінде мәліметті растауы
керек. Мемлекеттік емес сақтандыру ұйымдарына- жауапкершілігі ... (ЖШС) ... ... ... ... ал ... ұйымдары ( Міндетті медициналық сақтандыру қорынан басқа) үшін-
шаруашылықты жүзеге асыру құқығы негізінде мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... қаулы мәтінінде айқын
қарама- қайшылықтар бар екенін ұмытпаған жөн, яғни 43 ... ... қор ... ... айтылса, ал 11 бап ... ... ... ... ... ... ... Осылайша, 11 бапқа
сәйкес лицензияны берудің ... ... ... ... ... ... банк ... өз кезегінде ақшалай және қордың материалдық
жағын да бірдей қамтитын мәліметті растау ... ... ... ... құжаттар үлгілері
(келісімдер мәтіні, сақтандыру ережелері мен шарттары, сақтандыру ... ... ... тек бір ғана ... үшін ... сақтандыру
ұйымының, нақты айтқанда ондағы жұмыс істейтін қызметкерлердің сақтандыру
ісін жүргізуде қаншалықты жауапты екенін тексеруге ... Және ... ... ... ... ... анализ жасалмайды әрі
соған байланысты келісімдік құжаттар сапасын жетілдіру талап етілмейді тек
қана бұл ... ... ... ... сай ... ... ... баға
беріледі.
Мемлекеттік сақтандыру бақылау қызметінің лицензия беруде бұл құжаттарға
сүйенуі олардың бекіту актісі немесе ... ... және ... ... ... ... жөн.
Сақтандырушының лицензия алғаннан кейін басқа сақтандыру түріне
ауысқанда, соған ... ... ... ... құжаттарын Мемлекеттік
Сақтандыру Бақылау қызметіне тексеруге берудің қажеті жоқ.
Ақырында Мемлекеттік Сақтандыру Бақылау қызметінің сақтандыру ұйымына
лицензия ... ... ... ... тыс ... да құжаттарды талап
етуі заңға қайшы келеді (мысалы, ... ... ... сақтандыру
түрлерін жүзеге асыруда активтердің көлемі туралы есеп беру сақтандыру
резерв құралдарын ... ... ... ... ... орнының жалға алу келісімінің көшірмесі, салық туралы есепке алу
туралы ... ... ... ... ... мен ... мен ережелері, сақтандыру тарифі ... ... ... ... ... ... ... және т.б. талап
етуі).
Лицензия формасы Қазақстан Республикасы ... мен ... ... ... ... жазу ... мен басшылар туралы ... ... ... ... ... ... мәні бар және де ол басшыға байланысты қандай да бір сақтандыру
қызметін жүзеге асыруға ... ... сот ... бар- ... ... ... ... қызметі сақтандыру қызметіне лицензия
берілген сақтандыру ұйымдар туралы мәліметті мынадай талаптар қою арқылы
жариялайды:
а) сақтандыру ұйымының ... мен ... ... оның ... ... ... лицензияның нөмірі мен берілген күні және лицензияның бағытталған
сақтандыру түрі.
Жоғарыда көрсетілгендей, ... ... тек екі ... ... барлық түрін жүзеге асыруға рұқсат ететін жалпы лицензия және
тек өмір сақтандыруымен айналысуға құқық беретін арнайы ... ... ... ... ... ... ... қана емес, кейбір
кездері оның мәжбүрлеуші ... бар ... ... жөн. Осылайша
жарлықтың 5 бабының 5 пунктісіне сәйкес міндетті сақтандыру категориясына
жататын сақтандыру ... ... ... осы ... түрі ... ... ... Алайда бұл сақтандырушы үшін кейде қолайсыз да
болуы мүмкін. Және де ... ... ... ... кейбір
түрлеріне ғана бағыттала отырып, басқа сақтандыру ... ... ... ... ... конституциялық принципіне сүйене
отырып Мемл.Сақт.Бақ. қызметі бұл ұсынысты қабыл етеді әрі сақтандыру ұйымы
қалаған сақтандыру түріне ... ... беру ... ... ... ... ... кейін бір ай
көлемінде қаралуы тиіс.
1995 жылы 16 тамыздағы Қазақстан ... ... ... ... ... ... үшін ... жию тәртібі туралы
қаулысына сәйкес лицензия беруде алдымен лицензиялық жиын ... ... ... жиын 20 есе аз көлемдегі айлық еңбекақы түрінде
бекітіледі.
Лицензиялық жиын келесідей пропорцияда енгізіледі: сақтандыру ұйымының
заңды ... жайы ... ... бюджетке 80% кіріс және әлеуметтік
даму мен ... ... ... ету ... құру ... қызметінің есебіне 20% құйылады. Бұл жиындар лицензия
алғанға ... ... ... ... ... бойынша, лицензия 1 жылдан аса мерзімге берілген ... жиын жыл ... яғни ... ... ... он екі ай ... ... сақтандыру ұйымы лицензияның жарамдылық мерзімі аяқталғанаға
дейін өз қызметіне кіріспесе немесе ... , ... ... жиын ... ... дәл ... әрі ... түрде
аударылуын лицензия беруші ұйым, яғни Мемл.Сақт.Бақ. қызметі қадағалайды.
Лицензия төмендегідей жағдайларда берілмеуі мүмкін:
1) Егерде лицензия беру туралы өтініште ... ... ... ... берілмейді. Лицензия алу үшін мекемелік құжаттар көшірмесі,
сақтандырушының заңды ... ... ... ... ... ... қалыптасқан жоғары қорының көлемі туралы ... ... ... ... ... ... еске сала ... Осы шарттар сақталған кезде, өтініш пен құжаттар жалпы түрде қаралады.
2) Қаулы бойынша лицензия ... ... ... ... ... ... асыруға құқығы жоқ заңды тұлғаның өтініші
қабылданбайды. Бұл заңды тұлғалар қатарына мыналар ... ... ... ... ... сақтандыру компаниясы) сақтандыру туралы жарлықтың 8 бабы
2 пунктісіне сай ҚР аумағында сақтандыру ұйымы ретінде ... ... ... ... ... үлесі 50% тен асатын біріккен мекеме ... ... ... ... ... ... ... актісі жоқ тұлға;
сақтандыру ұйымы ретінде тіркелген заңды тұлға; сақтандыру ... ... ... ... «сақтандыру» сөзі жоқ заңды тұлғалар;
жауапкершілігі шектеулі серіктестік немесе акционерлік ... ... ... емес ... ... ... медициналық
сақтандыру қорынан басқа, мемлекеттік немесе формасындағы ... ... ... ... ... ... мемлекеттік сақтандыру
ұйымы.
3) Сақтандыру ұйымының басшысына қатысты сақтандыру қызметімен ... ... сот ... ... ... ... жазасы ретінде сот
шешімімен бір жылдан бес жылға дейін негізгі немесе қосымша жаза ... бір ... ... айналысуға құқықтан айыру мүмкін. Бұл жаза
айыптының қызмет бабында жасаған ... ... ... бір
қызмет түрімен айналысуғамүлдем рұқсат етілмейді. Алайда, лицензия ... ... ... өз ... ... ... ғана мүмкін. Сақтандыру
ұйымының басшысына аталған ... ... ... ... ұйым ... ... жүргізуге құқықты қызметтік (директор, бас директор,
атқарушы орган президенті) ... ... Егер ... ... ... ... бола тұрып құрамында ... ... ... ... ... болса, лицензия беру мәселесі бұл тұлғаның ұйым
қаулысына сай ұйым атынан сақтандыру келісіміне ... ... ... ... ... тыйым салу жазасы кезінде
тұлғаның сақтандыру қызметі істерінде басқару органдары жүйесінде ... ... оның ... орган мен ұйым атынан сақтандыру келісімін
жүргізуге қатысы жоқ ... ... оның бұл ... ... ( компания
президенті, қатысушылар кеңесі меңгерушісі, шаруашылық серіктестік
қатысушылары, ... ... ... мен ... осы ... лицензия беру өтінішін қабылдау заңсыз болып табылады.
Лицензия беруде сақтандыру қызметімен ... ... ... агенттеріне көңіл аудармай бас тарту заңсыз. Өйткені сақтандыру
агенттері ұйым атынан сақтандыру келісімдерін ... ұйым ... ... ұйымындағы әрбір жұмыс сақтандыру ісімен
айналысуды білдірмейді. ... ... ... ... ... ... ... жүргізуге қатысы жоқ ... ... ... ... ... жатпайтынын ұмытпаған жөн.
1) Сақтандыру ұйымының көзделген мекемелік құжаттарына сәйкес жарғы қоры
көлемінің толық төленбеуі. Жоғарыда айтылғандай , ... ... ... ... қоры ... қалыптасып, яғни оның қаржылық жағы жалпы жарғы
қорының 75%-ын ... және ... ... ... жағы да
қамтамасыз етілуі тиіс. Жарғы ... ... ... сақтандыру ұйымының
депозитттік есепшоттарында болуы тиіс. Мемлекеттік емес ... ... ... ... қорына өз үлесін шетел валютасы
түрінде ... ... ... ... қорының ақшалай бөлігі шетел
валютасының Қазақстандық теңгеге ауысуымен де жүзеге ... ... ... ... қоры ... бөлігінің ақшалай бағалануы тәуелсіз аудит
тарапынан қорытылуы керек.
2)Сақтандыру ұйымындағы сақтандыру құжаттарының (келісімдер, ... ... ... ... заң ... сай ... ... негізделуі мен ... ... ... ... емес, тек заңдық бағасы анықталады.
Сақтандыру туралы заңдар жинағы қатарына сақтандыру туралы жарлық,
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... ... түрлеріне арналған ҚР-ның заңдық актілері,
Президент жарлықтары мен заңдарды жетілдіруге бағытталған үкімет қаулылары
жатады. Ал егер ... ... тек ... бір ... түрлеріне
негізделсе , ол соған байланысты ғана құжаттарды ұсынуы мүмкін.
Өтініш берушіге лицензияны бермеу туралы жауап бір ай ... ... ... ... ... ... бұл келіспеушілік сақтандыру
туралы жарлыққа негізделеді.
Мемлекеттік Сақтандыру Бақылау қызметі өз шешімімен ... ... ... ... ... ... деген сақтандырушының
жаңа сақтандыру келісімдерін жүргізуге тыйым салуды білдіреді. Ал оның
алдында жасалған ... ... ... ... ... тиіс. Лицензияны тоқтату 6 айға дейін созылуы мүмкін. Лицензияны
тоқтату сақтандыру ... ... сай ... тиіс. Бұндай негізделуге
мыналар жатады:
1) Сақтандыру туралы заңға сәйкес орын ... ... жою ... ... ... ... ... сәйкес сақтандырушының төлеу қабілеттігі
кепілдігін сақтамауы, яғни өз ... ... 10% асып ... келісімдерін жүргізуі.
3) Міндетті сақтандыру бойынша сақтанушыға құқықтық актімен салыстырғанда
әлдеқайда қолайсыз шарттар мен ... ... Сот ... өз ... ... ... сақтандыру келісімдердің жүргізілуі
3 айға қайшы деген сөз келісімді жарамсыз деп ... ... ... ... ... ... ... қай тараптан- сақтанушы,
прокурор,Мемл.Сақт.Бақ. қызметі жағынан жарамсыз деп мойындалуы маңызды
емес.
5) Сақтандырушының ... ... ... ... ... ... келісіміндегі басты міндеті сақтандыру
төлемдерін дер кезінде қайтару болып табылады.
6) Мемлекеттік Сақтандыру Бақылау қызметінің ... ... ... ... ... ... сақтандырушының құжаттарды ұсынудан бас
тартуы. Мемл.Сақт.Бақылау қызметі өзі ... ... ... ... ... бар. ... ... бұрын,
Мемл.Сақт.Бақ.қызметі ең алдымен сақтандыру ... ... ... танысуы керек.
7) Лицензия беруге негіз болған ақпараттарды беруде сақтандырушының әдейі
жалған, шындыққа жанаспайтын ... ... ... ... ... ... мен ... анықтауға Мемл.Сақт.Бақ. қызметіне 1
ай уақыт берілгенімен, бекітілген жарғы қорының көлемі мен құжаттардағы
техникалық бұзушылықтар мен ... ... ... ... ... бас тарту мақсатында кейбір жағдайлардың орын алуы.
Бұған мысалы сақтандыру ұйымының жарғы қорында шетел ... ... тен аса өсуі мен ... ұйымының жуапкершілігі ... ... ... ... ұйымдарына рұқсат бермейтін толық
серіктестік немесе өнер- кәсіптік кооператив (бірлестік) формасын таңдауы
сияқты жағдайларды бөліп көрсетуге ... ... ... Мемлекеттік Сақтандыру Бақылау қызметінің лицензия
әрекетін тоқтату туралы ... ... ... ... акт ... ... лицензия әрекетін тоқтатуға себеп болған жағдайлар
жойылғаннан кейін, оның әрекеті қайта ... ... ... ... ... туралы өтініштен бас тартқан
жағдайда, оның тоқтатылуы бекітілген мерзімге ... ғана ... ... ... ... ... ... лезде автоматикалық түрде қалпына келтіреді. Мемл.Сақт.Бақ.
қызметінің сақтандыру туралы заңды бұзған ... ... ... жазасы лицензияны қайтаруы болып табылады. Лицензияны қайтару,
біріншіден Мемл.Сақт.Бақ. қызметінің ... ... сот ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексіне сай,
яғни кәсіпкерлік ... ... ... ... заң ... сот ... ... жүзеге асырылады. Соған орай, лицензияны
біржақты қайтару Мемл.Сақт.Бақ.қызмет тарапынан заңсыз болып табылады.
Екіншіден, лицензияны қайтару ... ... ... ... ... ... ... жағдайларды жоймаған кезде мүмкін болады.
Лицензияны өз күшін соттың лицензияны қайтару ... ... ... ... жояды.
Лицензия сақтандыру ұйымы жойылғаннан кейін де өз күшінен айырылуы
мүмкін. Осы орайда ол өз ... ... ... ... ... кезі тіркелгеннен кейін (заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу туралы
жарлық 16 бап , әрекет етуін тоқтатады. Сонымен қатар ... ... ... ... ... ... тұлғаға көшкен кезде де бұндай жағдайлар
орын алу мүмкін. Сақтандыру ұйымының жойылуы немесе ... ... ... ... орай ... 5 күн ішінде ... ... ... ... саласындағы бақылау қызметінің құралдары мыналар:
а) сақтандырушылардың Мемл.Сақт.Бақ. қызметіне ұсынған ... ... ... мен ... ... сақтандыру туралы заңның
орындалуын қадағалау.
Сақтандыру туралы заңның орындалуына алған бұзушылықтарға мынадай ... ... ... жою ... ... жасау;
б) лицензияның әрекет етуін тоқтату;
в) лицензияны қайтару ... ... ... ... ... құқық бұзушылық заңдылығына сәйкес сотта айыппұл салу туралы
іс қозғау;
д) тиісті мемлекеттік органдарға соның ішінде құқық ... ... ... ... ... ... ... идаму тарихы мен қазіргі
жағдайы.
Ислмадық сақтандырудың құқықтық қатынастарын реттейтін нормалар үш
түрлі ... ... ... мен Суннада көрсетілген нормалар;
2. Құран мен Сунна нормаларынан шыққан нормалар:
3. Мұсылман құқығының нормаларына қарама-қайшыболмайтын нормалар.
Ислмадық ... ... жаңа ... ... оны
реттейтін нормалар негізінен екінші, үшінші топтарға жатады.
Алғашқы исламдық сақтандыру компаниясы (исламик иншуранс Компани оф ... жылы ... 1977 жылы ... банк оф ... ... ... исламдық кооперативті сақтандыру компаниясын құру ... ... ... қадағалау кеңесінің қатысуымен компанияның
меморандумы мен ішкі ... ... ... ... ... ... үлгі ... қарастырған) құрастырылды. Суданның 1925
жылғы компаниялар туралы заңына сәйкес, Исламик ... ... оф ... 1979 жылы жария мәртебесі ... ... ... жасалатын болған. Мысалы, оның активтері мен табыстары салықтың
барлық түрлерінен босатылды, комапия ... ... ... ... болған.
Сол жылдары Сауд Аравия елдерінде Исламик Араб ... ... ... ... ... мен фетв коммисиясымен исламдық әрі
дәстүрлі сақтандыруға әсерін тигізген «кооперативті сақтандыру ... жылы ... ... ... ... 133 млн. ақш ... Нэшнл
компани фор кооператив иншуранстың құрылуы мақұлданды. Жарғысы бойынша,
компанияның негізгі қызметі болып- ... ... оған ... ... Исламдық шариатқа сәйкес қайта сақтандыру және ... ... ... бұл ... қызметтері мен құжаттарын
тексере ... ... ... ... қолдану арқылы исламдық
нормаларға сай ... ... тек ... ... анықталды. Сауд Аравияның құқықтанушыларының қабылдаған
шешімдері, батыстық құқықтанушыларынынң шешімдеріне ұқсас: «Заңмен ... ... ... ... Бұл қадамның жақсы жерлері де,
кемшіліктері де бар. Бір ... ... ... ... ... ... дамытуға кеңістік беретін болса, екінші
жағынан, формалды қайшы келмейтін нормалар, кейбір ережелерді бұзуы мүмкін.
Сауд Аравияның жеке құқық маманы ... ... ... ... ... ... келмейтін батыстық аспектілері, түбінде исламдық
болып табылмайды»сссс1. Судан ... ... Сауд ... ... ... ... ... бөлген жоқ. Себебі ол
мемлекеттің европалық сақтандыру заңнамасымен біріңғай деп ... жылы ... ... ... заң қабылданды. Заңның
қабылдануына арнайы құрылған комитеттің аналитикалық ... ... ... 1982 жылы ... сақтандыру компаниясын құру ... ... ... ... ету перспективасын зерттеу үшін
құрылған. Комитет екі жыл ... ... сол ... ... етіп ... ... компаниялардың тәжірибесін зерттеп үлгірген.
Жүргізілген жұмыс нәтижесінде ... ... ... келді: «исламдық
сақтандыру» сөзінің орнына «такафул» сөзін ... ... ... ... ... ... асыру; такафул компанияны Үкіметтік агенттік
ретінде құру; такафул компанияға дәстүрлі ... ... ... ету ... ... такафул компаниясының қызметін
реттейтін арнайы заңдықұрастыру. «Такафул туралы» заң төрт бөлімнен және 68
баптан тұрады. Заңмен мына ... ... ... ... ... ... қорларын құру және қаржыландыру
тәртібі; агенттік және брокерлік ... ... ... алу
тәртібі; такафул компаниясының филиалын ашу тәртібі; такафул компаниясының
қызметін мемлекетпен реттеудің тәртібі; заңды ... үшін ... ... ... Бұл мемлекеттің дамып келе жатқан
бизнеске деген ... ... ... ... ... ... сақтандыру компаниялардың қызметтерін реттеп, ... ... ... ... ... уақытқа дейін мемлекет такафул
шартына отырған азаматтарға көтерме шараларын, ... ... ... 7000 ... ... ... босатылатын болады. Заңды
құрастырушының, заңды «терең қарастырған сайын, өзгерістер енгізу ... ... ... сүйене отырып қабылдағаны ... ... ... ... ... Сонда да көп ғалымдар заңды
жетілдіру керектігі туралы айтады. Заңнаманың барына қарамастан Малайзияның
сақтандыру ... көп ... ... ... ... емес. Масум Биллахтың байқағанындай, қиыншылық ... ... ... ... ... ... ... жатқан заңнамаға сәйкес, исламдық
компанияларды қосқанда сақтандыру компаниялары өз ... ... ... мәжбүр. Әрдайым сақтандыру ... ... ... ... ... ... себебі
алынатын табыс пайызбенбайланысты. Қаражаттарын шариатқа сәйкес ... ... ... сыйақының мөлшерін көтеруге тура келеді. Ал
баға мен сапа бәсеке қабілеттіліктің ... ... ... компаниялардың нарықтағы мәртебесіне кері әсерін тигізуі мүмкін.
Исламдық сақтандырушыларға қаражаттарын инвестициялаудың ... ... ... ... ... жасау;
2. Мушарака моделі негізінде инвестициялау;
3. Жылжымайтын мүлікке өаражат салу;
4. Мудараба моделі негізінде инвестиция жасау.
Бірақ тәжірибеде жоғарыда көрсетілген мүмкіндіктер ... кең ... бұл ... мен механизмдер жетерліктей дами түспеген. Шариат
нормаларына сәйкес инвестициялауға ... ... ... ... ... компаниялары қаражаттарын 480 бағалы қағаздар
компанияларында сала алады. Малайзияда одан басқа да ... ... ... ... алдында тұрған тағы бір мәселе-қайта
сақтандыру жүйесінің дамымауы. Исламдық қайта сақтандыру компаниялардың
саны нарықтың қажеттілігіне ... өте аз. ... бұл, ... ... компанияларының дәстүрлі қайта сақтандыру компанияларына
тәуелділігін білдіреді.
Малайзиялық тәжірибені қабылдаған Индонезия, ... ... ... ... ... исламдық
сақтандырушылардың мәртебесін реттейтін арнайы заңнама әлі де болса ... ... ... ... да бір ... ... сақатандыру компаниясында сақтандырылуы көзделген. Сонымен қатар,
мұсылман емес сақтаушының да құқықтық жағдыйы анықталған. ... ... ... ... ... да, мұсылманның құқытары мен мүддесі
заңда көрініс таппаған ... үлгі бола ... ... ... ... ... ... заңды шығарудың
маңыздылығы сол ... ... ... ... ... ... орны ... исламдық сақтандыру компанияларының
саны мен дәрежесіне емес, оның ... көз ... ... ... ... ... Малайзияны алатын болсақ, мемлекеттің
үкіметі ... ... ... ... мен таралуына үлкен
қызығушылық білдіріп, көңіл бөлген. Олар ... көп ... ... ... ... ... Ислам экономикасы
элементтерінің мемлекетте қызмет ету мүмкіншіліктерін зерттеу үшін ... ... ... ... ... табылды. «Такафул туралы» заң
қабылданғаннан кейін ... ... ... ... ... ... ... исламдық компаниялардың дәстүрлі
компаниялармен бірдей жағдайларына қарамастан, мемлекеттің әрдайым ... ... ... ... ... активтерін көбейту
үшін, Орталық банк такафулды ... ... бес ... ... ... ... комитет құрды. Ал исламдық банк пен такафул-операторлардың
біріңғай дамуы үшін ... ... ... ... банк және ... ... шариат кеңесі құрылды. Мемлекет исламдық сақтандырудың
тиімді дамуына тырысқанымен, такафул-операцияларды ... ... ... лицензияны беруге асықпайды. Ал ниеттенушілердің саны көбеюде.
Мұсылман халқы конфессионалды ... ... ... ... реттеу үшін, такафул ... ... ... оны ... бірнеше арнайы заңдар мен өзге нормативті-құқықтық актілердің
қажеттілігі бар. Ал егер басты заң болмаса, такафулға байланысты қатынастар
сақтандыру ... ... ... ... тек арнайы нормативті-
құқықтық актілерде реттеледі. Осындай құқықтық актілерге өзгерістер ... ... ... ... ... оң ... ... компаниялары қызмет ететін мемлекеттердің ... ... ... ... ... санынан бірінші орын
алатын малайзия. Мемлекетте исламдық сақтандырудың ... жыл ... ... ... мен ... брокерлер мен
эджастерлер мәртебесі,сақтандыру резервтерін қалыптастыру сияқты маңызды
мәселелерін реттейтін 15 нормативті құқықтық актілерібар.
Бұл қатынастарды реттеудің ... ... ... негізделген ішкі
реттеу жолдары да бар. Мұсылман ... ... ... нормалары мен ... ... үшін ... ... Кодексі құрылды. Кодекстің авторлары төрт негізгі
мақсатты көздеген:
1. Такафул-операторлардың қызметін исламға сәйкестендіру үшін ... ... ... ... ... арасында таза іскерлік ... ... ... мен ... іс-әрекет стандарттарын
арттыру;
4. Такафул-операторлардың арасындағы сыбайластықтыңдамуы мен ... ... ... ... ... жасау.
Қорыта келсек, қазіргі исламдық сақтандыру парламентпен қабылданған,
құран мен сунна ережелерін дамытатын не қайша ... ... ... ... ... Жаңғыз арнайы заң Малайзияда 1984 жылғы
қабылданған «Такафул туралы» заң. Өзге ... бұл ... ... ... шеңберінде реттеледі. Үкіметпен тиісті
заідар қабылданған кезде тек экономикалық тиімділік емес, ... ... мен ... қарастырылады. Бұл мәселе саяси сипатқа ... ... ... компанияларын құру тек табыс мақсатында емес,
исламдық экономикалық институттарды тәжірибеге айналдыру үшін ... ... ... ... ... ... ... құқығының алатын орнына байланысты емес. Мысалы, Иран ... ... 20 ... аса ... ... ... да, әлі ... бірде бір Такафул-операторы құрылмаған. Ал ислам ... ... көп ... ... Азия мемлекеттерінде исламдық
сақтандыру ... ... ... ... ... 2010 ... «Жаңа онжылдық ,жаңа
экономикалық өрлеу, ... жаңа ... атты ... ... ... іске ... мегзеді. Стратегияның басты приоритеті
елдегі бизнес –ахуал ... ... ... сақтандыру ісін дамыту болыпе
табылады.Сондай-ақ сақтандыру ісі экономикалық қауіпсіздікті қамтамассыз
етуде маңызды. Бұл ... ... ... ... ... ... баға ... Республикасында сақтандыру рыногы қалыптасып үлгерген
жоқ.Сол себепті оны құқықтық реттеудің ... ... ... ... қатынастарды егжей-тегжейлі зерттеп барып,ғылыми тұжырымдап заң
қабылдаған ... ... ... ... ... сырт кететін
жағдайлар кездесуі де мүмкін.
Сақтандырудың экономикалық мәні ... ... ... оқыс ... ... ... көрсетілетіндігінде. Демек,
сақтандыру – қолайсыз құбылыстар мен күтпеген оқиғалар болған кезде ... заңи ... ... ... ... және оларға материалдық
зиянды төлеу үшін мақсатты ақша қорларын құру және ... ... ... қатынастардың ерекше сферасы.Сақтандырудың мақсаты қоғамдық
ұдайы өндірістің үздіксіздігін қамтамасыз ету үшін азаматтарды, мүліктерді,
өндіріс ... ... және ... ... ... табылады. Сақтандыру
шеңберінде мемлекет сақтық ... ... ... ... ... ... мемлекет қаржысының құрамды бөлігі болып
табылады, қалған барлық жағдайда сақтық ісін экономикалық жүйе шеңберіндегі
айырықша ... ... оның ... бөлу ... жүзеге асыратын
арнаулы қаржы-кредит институты ретінде қарауға болады.Сақтандырудың ... мен ... ... екі ... әдісі қолданылады,
олар: бюджеттік және салықтық әдістері.Экономиканың нарықтық қатынастарға
көшуі, кәсіпкерлік қызметтің дамуы, ... мен ... ... ... ... ... ... келісімшарт
міндеттемелерінің кеңеюі сақтандыру арқылы болатын кепілдіктердің берік
жүйесін талап етеді. Тек ... ... ғана ... ... ... ... және ... процесінде пайда болатын қоғамдық және
жеке ... ... ... ... ... ... ... әрі орнықты дамуына, халықты әлеуметтік қорғауды
артыру үшін қосымша негіз ... ... мен ... ... ... сақтандыруға ықпал етуге тиіс. Сақтандыру ... ... ... ... ... ... сонымен қатар
азаматтық-құқықтық және әлеуметтік сферадағы қаржы ... ... ... ... ... арасындағы құқықтық
қатынастарды сақтандыру шартымен (полиспен), ... және ... ... ... ... әлеуметтік және экономикалық
ортаның ажырамас бөлшегі, нарықтық инфрақұрылымның маңызды ... ... ол ... және ... ... субъектілердің мүдделерін
қозғап қорғайды.Қазақстанның сақтандыру нарығы салыстырмалы ... әлі ... ... даму 1992 ... басталады.Қазақстан Республикасының
сақтандыру нарығының дамуында проблемалар бар. ... салу мен ... ... ... ... ... ... халықаралық қаржылық есеп беру
стандарты.
Сақтандыру қызметінің және ... ... ... ... сай базасын құру,осы рыноктың негізгі субъектілерінің тиімді
қызмет атқаруларына ... ... ... ... ... мен
қадағалаудың халықаралық стандарттарын енгізу арқылы ұттық ... ... ... ... ... ... өзекті
проблемаларының ең елеулісі болып отыр.Еліміздегі сақтандыру ... ... ... ... ... тыс ... ретінде жаңадан қабылданған «Сақтандыру қызметі туралы» Қазақстан
Республикасының заңы мен ... ... да ... ... өтуге болады.
Тағы бір айта кететін елеулі жайт,еліміздің сақтандыру заңдары
саласының айтарлықтай жетілдірілуі.Осы заңдардың қатары келешекте міндетті
медициналық ... ... ... жөнінде және басқа да
міндетті сақтандыру түрлері бойынша қабылданатын заңдармен толықтырылатыны
сөзсіз.Қазіргі таңда ... ... ісі мен ... ... мемлекет тарапынан жасалынып жатқан шешуші өркениетті
қадамдарға қосар үлесіміз сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... құрылымын сақтандыру
заңдарына негіздеу, сол үшін көптеген құқықтық материалдар мен экономикалық
сипаттағы құжаттарды жиыстыру,ғылыми-ізденіс зерттеулер ... мен ... ... ... және іс-жүзінде
пайдалануға қажетті нәтижелер алу сияқты іс-қимылдардан ... ... ... қатынастары Қазақстан Республикасында императивті
және диспозитивті нормалармен де реттеледі.Императивті ... ... ... ... ... қамтиды.Мемлекеттік реттеу
сақтандыру ұйымдарын құру үшін ... ... ... ... ұйымдарының қорын бақылау,сақтандыру қорының резервтерінің
орналасуын және ... ... және ... ... ... ету және басқа да ... ... ... ... ... және ... басты міндеті шартты
қатынасты жетілдіруге байланысты.Шартты қатынас-келісім түрінде ... ... ... ... қатынас.
Сақтандыру компаниясының қаржылық-шаруашылық қызметінің маңызды
бағыты сақтандыру резерві және меншік ... ... ... ... ... сақтандыру арқылы жиналған
сақтандыру сыйақысының бір ... ... ... ... ... ... элементі. Сақтандырудың тәуекелді түрлері (ең
алдымен мүліктік тәуекелден сақтандыру) бойынша сақтандыру ... ... ... және ... көзі ... ... ... резервтері ең бірінші мемлекеттік бағалы ... ... ... ... ... ... ... инвестицияланады.Сақтандыру компаниясының сақтандыру
операцияларынан кейін, табыс көзі ... ... ... ... ... қызметі дұрыс дамымай отыр. Сонымен ... ... ... нарығындағы өскен бәсекенің салдарынан сақтандырудың
тарифтерінің төмендеуі, әлеуетті сақтанушының тәуекелден қорғаудың баламалы
әдістерін ... ... ... ... ... ең ... проблемалардың қатарына қояды.Сақтандыру
резервтерін жұмсаудың екінші ... көзі – ... емес ... болып табылады. Олардың үлесіне инвестициялық портфельдің ... тең. ... ... ... оларды сатып алу арқылы
экономиканың нақты секторын инвестициялау деген сөз ... ... ... көп ... ... ... банктердің борыштық
міндеттемесіне және аз ... ... ... ... ... Қорлар портфеліндегі корпоративті қағаздардың 26%-
ның, тек қана 4%-і акцияларға ... ... ... ... ... ... және акция нарығының дамымай отырғандығы.
Қаржы нарығынан ... ... ... ... ... ... ... тек осы нарықтың емес, жалпы ел ... ... ... шарты ҚР Азаматтық Кодексімен реттеледі.Оның жасалу нысаны,
мәнді пункттері көрсетілген.Бұл мәнді пункттердің түгелімен ... ... ... ... ... ... ... түрінің бар
екенін естен шығаруға болмайды.Егер,осы міндетті ... ... ... қарасақ,сақтандыру шартының нысанын өз қаулысымен
бекітеді.Мұнда ҚР ... ... де ... ... ... ... бір ... көрсетпейді,ол бұл пункттер
нормативтік құқықтық актілердің реттеуіне жүктейді.Әрине,сақтандыру шарты
сақтандыру қатынастарын құқықтық реттеудегі маңызы зор ... айта ... ... бір заңи ... ... беру-практикалық мәнін жоғарылатады
Сонымен қысқаша қортындылағанда сақтандырудың әлеуметтік негізі-нарық
қағидатарына сәйкес тіршілігі қайнап жатқан қазіргі қоғамда ... ... ... ... және ... ... ... өзі түзете алмайтын
жағдайлаарда болып жатады.міне осындай жағдайларда олерға ... ... ... бір саласы болып табылатын әлеуметтік
сақтандыру жүйесі көмекке келеді. Әлеуметтік ... ... ... ... ... құқығы азаматтардың болашатағы ... ... ... ... ... ... оның
себебін мен былай түсінемін,егер азаматтар өздерін сақтандырса олар өздерін
түрлі ... ... ... ... ... Әлеуметтік
қамсыздандыру-еңбек етуге қабілетсіз адамдарды материалдық және тұрмыстық
жағынан қамтамассыз етуге бағытталған ... ... ... ... ... болсақ әлеметтік қамсызданды жүйесі әр кезеңде әр елде
түрлі жағдайлар ... ... ... ... ... ... Әлеуметтік қамсыздандыру нышандары дәстүрлі
қазақ қоғамында қоғамында да болған. Табиғи кесаппаттардың не әр ... ... ... ... ... ... ... жесірлерді аталас
ағайындары,ауылдастары көрші-қолаңдары қамқарлыққа алған.Асар асу ... ... ... ат ... қию ... ақысын бөлу ылау мінгізіп ,сауға
сыйлау тағы ... ... ... ... жоқ-жітік туыстарының
күнелтісн жұтапай,тұтас деңгейін көтеруге ... ... ... ... ... ... жүйеге толық
ауысты. Яғни мемлекет кемесі арқылы өткізу үшін кеме ... ... ... ... ... ... Сонда егер де кеме бататын болса,
иесі саудагерге жүктің құнын ... ... ... кеме ... атынан
арнайы адамдар жинайтын болған. Сол адам саудагерге келтірілген шығынның
мөлшерін анықтайтын болған. Ибн Абаданнің ... ... ... оқиға үшін кінәлі болмағандақтан, саудагер одан барлық ... ... ... жоқ ... Егер де ... келісімі мұсылман
емес мемлекетте жасалатын болса, жүк иесі құрыпкеткен, жойылған тауарлар
үшін өтемақы ... ... ... 19 ... ... ... мұсылмандар
тек шет елдік компанияларда сақтанып қана қойиай, шариат нормалары мен
принциптеріне сай өз ... да құра ... Бұл ... ... ... ... ... тудыра бастады. 1906
жылы египеттің ... ... ... Ибн ... ... ... ... жылдары мұсылман құқықтанушылардың еңбектерінде не
сақтандырудың мұсылман әлеміндегі ... ... ... ... ... шариат нормаларына сәйкессіздігі туралы
жазылды. Әлемдегі сақтандыру жүйесіне балама ретінде ... ... ... бастап арналған. Ол Масума Биллах, Ахмад ... ... ... ... еңбектері болған. Қорытындылай келе, ... ... ... ... мен тұрақтылығы үшін маңызы
зор. Қорда жиналған капитал мұқтаж адамның қажеттілігіне ғана жұмсалып,
оған ... ... ... ... ... ... Серіктестердің
арасындағы сенімге үлкен көңіл бөлінетін мұсылман әлемінде ... ... ... ... ... 1. ... және ... қазіргі сақтандырудың көрінісі деп айтуға қиын. ... ... ... ... ... ... ретіндегі рөлін де
бағаламауға болмайды.
Қазіргі ... ... ... ... сақтандыру
құқықтанушылардың қарсылықтарын тудырмайды. Себебі ол ... ... ... ... қарағанда, ол шариат нормаларына
сәйкес ... ... ... ... заңгерлерінің қоятын
сұрақтары көп.
Коммерциялық сақтандыру шарты - ... ... ... ... ... ... барлығы айқын, тыйым салынғаны да
айқын. Ал олардың арасындағысы белгііз, адамдарға таныс ... ... ... адам өз діні мен арын таза ... ... ... «коммерциялық сақтандыру» ұғымына пайда алуға ... ... ... ... Яғни, коммерциялық қызметке әрі
міндетті, әрі ерікті сақтандыру түрлері жатады. Себебі екі ... ... ... ... ... ... бағытталған. Құран мен суннада
коммерциялық сақтандырудың ... ... ... ... бұл ... шешу ... ... жүктелген. Шариат
білгірлерінің арасында орташа бағытты ұстанғандар көп. ... ... де ... ... ... ... ... коммерциялық
сақтандырудызаңдастыруға болады. Мысалы, Абдар Рахман өмір мен жеке дене
мүшелерін сақтандыруға рұқсат ... ... ... ... одан ... шариатпен тыйым салынған операцияларға бағытталмау керек.
Такафул канцепциясы дәстүрлі сақьандыруға өте жақын. Коммерциялық
сақтандыружәне ... ... ... ... ... ... көмек
көрсетеді.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Қазақ ұлттық энциклопедиясы 10 том 660-661 б
2. Сман Б.У. Вестник КазНУ 2008 г. ... и ... ... ... Қазақстан Республикасының Президентінің жарлығы. «Қазақстан
аумағында құрылыс саласын ... 2009 ж. -20 ... ... ... 2000ж 22- ... ... республикасының
сақтандыру қызметі туралы» заң.
5. ҚР Ұлттық Банкінің Директорлар кеңесінің Қаулысымен 4 желтоқсан ... ... “ ҚР ... ... ... ... ... Ережесі.
6. Қазақстан Республикасының Президентінің жарлығы. 2008 жыл 12
сәуір «Ана мен баланың өмірін ... ... ... ... для вузов М. Юнити 1997жыл
8. Егемен Қазақстан 21 ... ... Заң ... 2007ж.- 19 ... 3 ... ... іс ... жүргізу № 10 2009ж
11. Айқын 2009ж. 12-тамыз №147
12. 1995жылы 30 тамызда қабылданған, ... ... ... ... ... ... ... «Cтрахование». Гвозденко.А.А 56-57 бет. Москва 2004г.
14. Жук И.Н «Автомобилыные страхование» 33-34 бет Москва ... ... ... ... ... ... ... Республикасының «Әлеуметтік сақтандыру туралы» заңының 5-
бабы
17. «Өсімдік шаруашылығындағы міндетті ... ... ... соңғы
өзгерістер 2006 жыл 31 қаңтардағы Қ.Р заңына сәйкес ... ... және тур ... ... -құққықтық
жакапкершілігін міндетті сақтандыру туралы» 2004 ... ... 31- ... ... ... нотариустардың азаматтық құқықтық жауапкершілігін міндетті
сақтандыру туралы», ҚР 2003 ... 11 ... ... ... ... ... атқарған кезде, оның өмірімен
денсаулығына зиян келтіргені үшін, ... ... ... ... ... ... туралы» заң ҚР 2005 жылдың ... ... ... ... ... кодексі 805-бап
22. Тагиев Г.М. «Развитие государственного ... в ... ... С. 6 –8.
23. Сман Б.Ө. "ҚР Сақтандыру құқық қатынастардың мемлекеттік реттеудің
тиімділігін арттыру" - ... ... ... дело». Учебник : под редакцией Л.И. Рейтмана. М.1992г. с.91-
92
25. Жуйриков К., Назарчук В., Жуйриков Р. «Страхование: теория, ... ... - ... 2000г. с. 313-318.
26. Арзакова Т. «Услуги по страхованию при перевозках (внешняя торговля)»
1992 с. 11-12.
27. Брюзгалов М. ... ... ... 1994г. ... ... ... О.Қағазов Тараз 2003 жыл 6-бет
29. С.М Найманбаев «Сақтандыру құқығы» 256 ... ... К.Қ ... өту ... сақтандыру» Алматы 2003ж. 15-бет
31. Қазақстан Республикасының ... ... ... 2001 ... ... 15 ... бекітілген «сақтандыру ұйымдарының филиалдары мен
өкілдіктерін ... ... беру және ... ... бас тарту ережесіне
өзгерістер мен толықтыруларды бекіту ... ... ... А.И ... право» Алматы, «Жеті жарғы» 1997ж. 275-301
бет

Пән: Сақтандыру
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 86 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Зейнетақы реформасы туралы20 бет
Корпорацияның қаржы жағдайы20 бет
Су мәселесі5 бет
Халықаралық ядролық қауіпсіздікті қамтамасыз етілуіндегі қоғамдық-саяси ұйымдардың алатын орны теоретикалық-әдіснамалық мәселелері103 бет
Қазақстан Республикасында биліктің бөлінуі3 бет
Қазақстан Республикасында кәсіпкерліктің пайда болуы, дамуы және мемлекеттік бағдарламасы9 бет
Қазақстанда өндеуші салалардың даму бағыттары32 бет
Қарттарға әлеуметтік көмек көрсету7 бет
Қосымша өнімдерді (субөнімдерді) өндіруде ветеринариялық санитариялық және өндірістік қадағалау11 бет
Өнімділігі 90 т/ тәулігіне дистилляцияланған майлы қышқылдары цехын жобалау64 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь