Компьютерлік желілер туралы түсінік

Кіріспе
1. Компьютерлік желілер туралы түсінік
1.1. Компьютерлік желілердің жіктелуі
1.1.1. Желілердің түрлері мен типтері
1.1.2. Желілер топологиясы
1.2. Желілердің техникалық.аппараттық жабдықтары
1.3. Желілердің программалық жабдықтары
2. Компьютерлік желілерді оқыту әдістері
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Заман талабына сәйкес білімді ақпараттандыру өмірдің талабы болып отыр. 70-шы жылдар басында компьютерлік бөлшектер шығару саласында үлкен технологиялық жаңалық ашылды – үлкен интегралдық үлгілер пайда болды. 80-шы жалдар ортасында жергілікті желілер дами бастады.
Компьютерлік желілердің пайда болуы мәліметтерді бірігіп пайдалануға көп көмегін тигізеді. Дербес компьютер – құжат құруда, кесте дайындауда, графикалық мәліметтер және басқа да ақпараттардың түрлерімен танысуда тиімді құрал. Бірақ ол Сіздің жұмысыңыздың нәтижесін тез арада басқа біреумен бөлісуіңізді қамтамасыз етпейді. Желі болмаған жағдайда жасалынған жұмыспен басқа қолданушылар жұмыс жасау үшін әрбір құжатты қағаз бетіне шығаруға немесе дискетке көшірмесін түсіруге тура келеді. Сонымен қатар барлық қолданушылар құжаттың көшірмелерін өзгертіп-түзеткенде, ол құжатты қайта жинап өңдеу қиындық туғызатын. Жұмыстың мұндай схемасы автономиялық ортадағы (автономная среда) жұмыс деп аталады. Егер де осындай ортадағы әрбір қолданушы өзінің компьютерін басқа компьютерлердің желісіне қосса, онда ол қолданушы олардың құжаттарымен де, принтерімен де ортақ жұмыс істей алар еді.
Компьютерлерді желілерге біріктіру технологияларының стандарты бекітілді – Ethernet, ArcNet, Token Ring. Олардың дамуына дербес компьютер әсер етті. Бүгінде есептеуіш желілер қарқынды дамуда. Жергілікті және ауқымды желілер арасындағы алшақтық, кабельдік жүйедегі жергілікті желілер сапасынан кем түспейтін жоғары жылдамдықтағы аумақтық байланыс арналарының пайда болуына байланысты барынша азаюда. Ауқымды желілер ресурс қызметтерінде жергілікті желілер қазметтері сәйкес ыңғайлы болуда. Бұған кең тараған Internet ауқымды желісі мысал бола алады.
        
        Ж О С П А Р
Кіріспе
1. Компьютерлік желілер туралы түсінік
1. Компьютерлік желілердің жіктелуі
1. Желілердің ... мен ... ... ... ... техникалық-аппараттық жабдықтары
3. Желілердің программалық жабдықтары
1. Компьютерлік желілерді ... ... ... ... ... ... ақпараттандыру өмірдің талабы болып
отыр. 70-шы жылдар басында компьютерлік бөлшектер шығару ... ... ... ...... ... үлгілер пайда болды. 80-шы
жалдар ортасында жергілікті желілер дами бастады.
Компьютерлік желілердің пайда ... ... ... ... ... тигізеді. Дербес компьютер – құжат ... ... ... ... және ... да ақпараттардың түрлерімен танысуда
тиімді құрал. ... ол ... ... нәтижесін тез арада басқа
біреумен бөлісуіңізді қамтамасыз етпейді. Желі болмаған жағдайда ... ... ... ... ... үшін ... ... қағаз бетіне
шығаруға немесе дискетке көшірмесін түсіруге тура келеді. Сонымен қатар
барлық қолданушылар ... ... ... ол ... ... ... қиындық туғызатын. Жұмыстың мұндай схемасы автономиялық
ортадағы (автономная среда) жұмыс деп аталады. Егер де ... ... ... ... ... ... ... желісіне қосса,
онда ол қолданушы олардың құжаттарымен де, принтерімен де ортақ жұмыс істей
алар еді.
Компьютерлерді ... ... ... ...... ArcNet, Token Ring. Олардың дамуына дербес компьютер
әсер етті. Бүгінде есептеуіш желілер ... ... ... ... ... ... алшақтық, кабельдік жүйедегі жергілікті желілер
сапасынан кем түспейтін жоғары жылдамдықтағы аумақтық ... ... ... ... ... азаюда. Ауқымды желілер ресурс
қызметтерінде жергілікті желілер ... ... ... ... ... ... Internet ауқымды желісі мысал бола алады.
1. Компьютерлік желілер туралы ... ... желі ... кем ... 2 ... ... ... бірігіп пайдалана алатындай кабель (бірнеше сымнан
тұратын өткізгіш) арқылы жалғасқан. Барлық желілер ... ... осы ... ... ... ... ... болуы мәліметтерді бірігіп пайдалануға
көп көмегін тигізеді. Дербес компьютер – ... ... ... ... ... және ... да ... түрлерімен танысуда
тиімді құрал. Бірақ ол Сіздің жұмысыңыздың нәтижесін тез ... ... ... ... ... Желі ... ... жасалынған
жұмыспен басқа қолданушылар жұмыс жасау үшін әрбір құжатты ... ... ... ... ... ... тура ... Сонымен қатар
барлық қолданушылар құжаттың көшірмелерін өзгертіп-түзеткенде, ол құжатты
қайта ... ... ... ... ... ... схемасы автономиялық
ортадағы (автономная среда) жұмыс деп аталады.
Егер де осындай ортадағы ... ... ... ... ... ... қосса, онда ол қолданушы олардың құжаттарымен де,
принтерімен де ... ... ... алар еді. ... ... тобының және
басқа құрылғылардың бірігуі желілер деп аталады. Ал, біріккен және ... ... қоры ... ... деп ... ... ... келесі мүмкіндіктерді бірігіп пайдалана алады:
• Мәліметтер қорымен;
• Ақпараттар қорымен;
• Принтерлермен;
• Модемдермен;
• Басқа да құрылғылармен.
1.1. Компьютерлік желілердің жіктелуі
1. Желілердің ... мен ... ... ... ... технологиялардың ары қарай
дамуы болып табылады. Қазір есептеуіш ... ... ... ... ... барлық жерден кездестіруге болады: үлкен-
кіші ... ... оқу ... мекемелерде және т.б. Желінің
басты мақсаты – бұл ... ... ... ... яғни ... ... ... Желілердің екі түрі бар:
1. Жергілікті есептеуіш желісі - локальня вычислительная сеть
(ЛВС) – Local Area Network ... ... ... желісі – глобальная вычислительная сеть (ГВС)
- Wide Area Network (WAN).
Жергілікті есептеуіш желілері
Алғашқы компьютерлік желілер ... он ... ... және ... ... ... желілер өлшеміне, сонымен ... ... ... және оның ... ... ... қойды.
1980 жылдардың басында ең танымал желілер түрі 30 ... ... оның ... ... 185 м (600 ... ... ... желілер
үлкен мекеменің бір қабатында немесе шағын ұйымдарда болды. ... ... ... ... ... ... пайдаланады. Бұл желілер
жергілікті ... ... ... деп ... ... желілері
Жергілікті желілердің алғашқы түрлері ірі кәсіпорындарды, әр жерлерде
орналасқан мекемелерді қанағаттандырмады. ... ... ... және желілік бағдарламалардың кеңінен пайда
болуынан желілерді кеңейту ... ... ... ... ... алдыңғыға қарағанда ірі жүйелер пайда болды. Әртүрлі ... ... ... ... ... ... өсуінен,
ондаған компьютерден бірнеше мыңдаған компьютерлердің бірігуі арқасында
жалпы есептеуіш ... (ГВС - WAN) ... ... ... ... көптеген
мекемелер осы желілер ортасында өте қажетті мәліметтерін сақтап және оларды
бірге пайдаланады.
Үлкен желілер
Үлкен желілер - бұл ... ... ... байланысы үшiн
пайдаланылатын желiлердiң, шлюздердiң, серверлер және ... ... ... - ... мен ... кең ауқымды пайдалануға
мүмкiндiк бередi. Сiз үйiңiзбен офистен ... ... ... ... және де ... мемлекеттерге саяхат жасай аласыз.
Интернетте университеттерден, үкiметтiк және ... ... ... алынған ақпараттардың мол қоры ... ... ... ... ... АҚШ қорғаныс министрлiгiнiң ARPANET
(Advanced Research Projects Agency Network) ... ... ... Бұл ... ... үшiн, тест ... құрылған. ARPANET-те қолданып келе
жатқан TCP/IP хаттамасы, бүгiнде интернетте пайдаланылады. Соңғы ... ... ... ... ... ... ... және
күнделiктi өмiрде Интернетпен ай сайын мыңдаған ... ... оның ... меңгерiп, ал компаниялар өздерiнiң жарнамаларын
және өз өнiмдерiн сатуда жаңаша жол ... ... ... сiз ... ... желiлiк өнiмдер, технологиялар жайында және де өз
мәселеңiздi шешуге хабарлама ала ... Сiз ... ... ... ауа райы және ... ... ... ақпараттар табасыз.
Интернет почтасымен байланысып, ... ... ... өзiңiзге
керектi хабарламалар, каталогтар мен форумдар туралы бiле ... ... ... Интернеттiң дамуы өте зор, бiрақ қолданушылар оның қызметiнiң
жиынтығын өз қалауынша ... ... кең ... ... ... жатады:
• World Wide Web;
• File Transfer Protokol (FTP) ... ... ... ... Wide ... Wide Web ... ... - бұл Интернеттiң мультимедиялық
қызметi, онда HTML (Hyper Text Markup ... ... тiлi) ... ... ... ... ... сақталған.
Гипермәтiн - бұл мәтiндi елестету әдiсi, бейне, дыбыс және көрiнiс барлығы
бiр-бiрiмен қосалқы ... желi ... ... ... ... ... кез келген ретте қарастыруға мүмкiндiк
бередi. Одан басқа Интернетке саяхат жасауға ... ... ... яғни ... ... оны бiр компьютерден екiншiге жолдауға болады.
File Transfer Protocol
File Transfer Protocol (FTP) - бұл ... және ... ... бар ... Онда ... жұмыс iстеу әдiсiнiң бiрi ретiнде
жинақтайтын FTP-серверлерi болады. Мұндай ... ... ... тек ... ... серверге көшiру арқылы iске
асырылады. FTP - бұл файлды TCP/IP - ... ... ... Ол ... моделiнде жасалған. FTP - ... ... ... ... ... ең көп ... хаттама. Ол мәтiндiк,
сол сияқты екiлiк файлды да жiберуге мүмкiндiк бередi.
Жаңалықтар
Network News Transfer Protokol (NNTP – ... ... ... – кең ... ... ... жасалынған Интернеттiң
стандартты хаттамасы. USENET – NNTP қолданудағы бiр ... Бұл ... ... әңгiме мен жаңалықтар бар. Network News өзiнiң бесмыңнан
астам ... ... ... Олар ... тобы деп ... 365 күн, тәулiгiне 24 сағат жұмыс ... ... ... үшiн ... арнайы бағдарламаны жазып алу қажет. ... ... ... ... Microsoft Іnternet Explorer-де бұл
бағдарламалар орнатылған. Network News пен e-mail арасындағы ... Network ... ... тобы мен ... ... араласу жалпы
түрде жүредi. Network News ... ... жаңа ... мен ... ... ... өте тез жылдамдықпен жұмыс iстейдi.
Gopher
FTP файлдарды тасымалдауда жақсы қызмет ... ... бұл ... ... ... файлдармен жұмыс iстеуге ... жоқ. ... да ... ... ... ... ... жүйесi құрылды. Gopher жүйесiнiң мәзiрi арқылы қорлар ... ... ... ... ... қай жерде орналасқанын ... ... ... ... ... Gopher – FTP пен ... ... жалпылама көру жүйесiнiң бiрi. Интернетте бұл кең
таралған.
Telnet
Telnet – ... ... ... бiрi. Оны ... ... хосты ретiнде пайдалануға болады. Интернеттiң хост-
компьютерiмен ... ... ... ... пернетақтасы мен
дисплейi өшiрiлген компьютерге қосылған секiлдi жұмыс iстейдi. Сондықтан да
жер шарының кез-келген жерiнде отырып-ақ, ... қоса ... ... ... бөліктері, функциялары және мінездемелері
ортақ ... ... ... ... Серверлер (servers) – бұл өз ... ... ... ... ... Клиенттер (clients) – серверлер ұсынатын желілік
қорларды пайдаланатын компьютерлер;
• Тасымалдау ... (media) – ... ... Бірігіп қолданатын мәліметтер – серверлердің желі
бойынша ұсынатын файлдары;
• Бірігіп қолданылатын ... ... ... CD ROM ... және т.б. ... ... ... (ресурстары);
• Қорлар (ресурстар) – желіде қолданылатын қосалқы
құрылғылар мен ... да ... ... ... ... ... ... екі типі бар:
1. Бірқалыпты (одноранговая – peer-to-peer);
2. Сервердің негізінде (на основе ... - server ... ... айырмашылығы – олардың мүмкіндіктеріне байланысты.
Желінің типін көптеген факторларына байланысты таңдауға болады:
... ... ... жағдайына;
• жұмыс түріне;
• жұмыс орнының жауаптылығына;
• желілік аумақтың көлеміне;
• желілік қолданушылардың ... ... ... ... ... ... ... тең құқылы, яғни ... жеке ... ... ... ... ... (dedicated) жоқ.
Бұл жағдайда әр компьютер клиент ретінде де, сервер ретінде де қаралады.
Басқаша айтқанда барлық желі үшін ... ... ... бір ... ... ... қай мәліметтерді желі бойынша пайдалану
керектігін өздері шешеді. ... ... ... 10 ... ... Бұл ... тағы басқаша атауы бар, ол – жұмысшылар
тобы (workgroup), яғни шағын қолданушылар ұжымы.
Сервердің негізіндегі ... ... ... ... ... сервер қызметін
атқаратын болғандықтан оннан көп қолданушылар біріккен жағдайда бұл желіге
берілген жұмыстың көлемін бірқалыпты желідегі қолданушылар ... ... ... көп ... ... басқа түрін қолданады. Олар
белгіленген сервердің негізінде жұмыс істейді. Белгіленген сервер, бұл ... ... ... жұмыс станциясы ретінде қолданылмай, тек сервер
ретінде ғана қолданылады. ... бұл түрі ... ... тез ... ... мен бумаларын сақтауды жоғарылатады.
Желілердің өлшемінің ... ... ... өсуіне байланысты
серверлердің де саны өседі. Бірнеше ... ... ол ... ... ... орындалауын қамтамасыз етеді. Әрбір
сервердің алдына қойылған ... ... ... ... туғызады.
Серверлерді қолданушылардың қазіргі талаптарына сәйкес болу үшін үлкен
желілерде олардың әрқайсысын ... ... ... ... ... ... ... серверлер жұмыс істеуі мүмкін:
• Файлдар мен басып шығару ... – бұл ... файл және ... ... басқарады;
• Қосымшалар (приложения) сервері – бұл жерде клиент-серверлер
қосымшаларының қолданбалы бөлігі орындалады, ... ... ... мәліметтер орналасады;
• Почталық сервер – желідегі қолданушылар арасында электронды
почта ақпараттарын тасымалдауды басқарады;
• Факс ... – бір ... ... факс ... ... және ... ... реттейді;
• Коммуникациялық серверлер - өз желісі мен басқа желі арасындағы модем мен
телефон желісі арқылы өтетін ... мен ... ... ... ... сервері – қолданушыларға қажет серверлер туралы
мәліметтер орналасады, желіде ақпараттарды сақтауға және ... Windows NT Server ... ... ...... біріктіреді, яғни әр қолданушыға желі қорларымен жұмыс істеуде
әртүрлі (бірдей емес) мүмкіндіктер береді.
Аралас ... және ... ... желілердің жақсы сапаларынан
құрылған желілердің аралас түрі бар. Көптеген қолданушылардың айтуы ... ... ... ... ... қазіргі талаптарды қанағаттандырады.
Аралас желілер – желілердің кең тараған түрі.
2. Желілер топологиясы
Топология ... ... ... ... топологиясы
компьютерлердің, кабельдер мен басқа да желі құрылғыларының ... ... ... ... ... ... ... стандартты термин. Сонымен қатар топология ... ... ... Бұл терминнен басқа желілердің
физикалық үйлесуін білдіретін мынадай ұғымдар бар:
• Физикалық орналасу;
... ... ... желілер үш базалық топология негізінде құрылады. Олар:
- шоқсым (шина - bus);
- жұлдыз (звезда - star);
- сақина ... - ... ... бір ... ... segment) ... қосылған
болса, онда топология шоқсымды деп ... Ал, егер ... ... ... ... ... (концентратор- hub) қосылса, ол
топология жұлдызды деп аталады. Егер кабельге қосылған компьютерлер ... ... ... онда ол ... сақина тәрізді деп аталады.
Базалық топологиялардың өзі негізінде ... ... ... осы ... кейбір қасиеттері мен орналасуынан құрылған
қиын түрі аралас топология деп аталады.
Шоқсым
Шоқсым топологиясын көбінесе сызықтық шоқсым (linear bus) деп ... ... ... қосылған магистраль немесе сегмент деп аталатын
бір ғана кабель қолданылады. Бұл топология ең ... және ... ... тараған түрі болып табылады. Шоқсымды топологиялық желіде
компьютерлер мәліметтерді электрлік сигнал ретінде ... ... ... ... ... ... ... компьютерлер қатынасын
білуде мына ұғымдар кездеседі:
- сигналдың берілуі – ... ... ... ... ... ... беріледі, бірақ ақпаратты осы сигналға
сәйкес алу адресі бар компьютерлер қабылдайды;
- ... ...... сигналдар бір кабельдің соңынан
келесі кабельге таралады, кейде сигналдар кабельдің ... ... ... ... ... ... болуы мүмкін;
- терминатор – электрлік сигналдарды тарату үшін әрбір кабельдің соңына
осы сигналдарды ... ... ... ... - ... (пассивный) топология. Яғни, мұнда ... ... ... ... ... ... ... тек тыңдайды. Сондықтан егер желіден ... ... ... ... желілер жұмысы ілгері қайтарылмайды.
Ал, белсенді (активный) топологияда ... ... ... ... желі ... ... ... топологияда барлық компьютерлер кабель сегменттерінің
көмегімен ортақ құрылғы – концентраторға (hub) қосылады. Мәлімет ... ... ... ... басқаларына таратылады. Бұл
топологияда желілерге қосылу компьютерлердің барлығына бірдей. Егер ... ... ... ... ... онда барлық желінің жұмысы тоқтатылады.
Ал, ... ... бір ғана ... ... кетсе, бұл жағдайда қалған
компьютерлер өз жұмыстарын жалғастыра береді.
Сақина
Сақина тәріздес ... ... ... дөңгеленіп
(шоғырланып) орналасады. Сондықтанда кабельдің терминатор қоятын бос орны
болмайды. Сигналдар бір ... ... ... әр ... беріліп
отырады. Бұл топологияда егер бір компьютер желіден ... ... ... ... жұмысы тоқтатылады.
Аралас топологиялар
Қазіргі кезде компьютерлерді желіге қосуда аралас топологиялар
кеңінен қолданылып жүр. Бұл ... ... ... және ... ... кейбір орналасу тәртібімен бірігіп құрылған.
Жұлдыз-шоқсым (star - bus) топологиясы шоқсым мен ... ... ... ... жұлдыз топологиясынан бірнеше желілер сызықтық
шоқсым магистралының көмегімен біріккен.
Жұлдыз-сақина (star - ring) ... ... ... ұқсастығы бар. Алдыңғы және осы топологияда да
компьютерлер концентраторға қосылады. Екі топологияның ... ... ... концентраторлар сызықтық шоқсым ... ал ... ... барлық концентраторлар жұлдыз
тәріздес болып бас концентраторға біріккен. ... бас ... іске ... ... ... желі үшін ... көптеген факторларына байланысты
таңдау қажет. Төмендегі кесте топологияны таңдауда көмек тигізеді.
|Топология |Артықшылығы ... ... | | ... ... ... тиімді.|Трафик көлемінің өсуіне |
| ... ... ... ... ... |
| ... қиын емес және ... ... |
| ... емес. Қарапайым |Кабельдің желіден шығып кетуі |
| ... ... ... |көптеген қолданушылардың жұмысын |
| ... ... ... ... жаңа ... ... ... шығуы |
| ... оңай ... ... ... ... ... |
| ... ... ... | |
| ... ... ... | |
| |Бір ... ... | |
| ... ... бүкіл | |
| ... ... әсер | |
| ... | ... ... ... |Бір ... қатардан |
| ... ... ... |(желіден) шығуы бүкіл желіге |
| ... саны ... ... Бір ... |
| ... ... ... |желісінің конфигурациясын |
| ... ... ... ... ... |
| | ... тура ... |
1. ... ... жабдықтары
Қазіргі кезде қолданушылардың басым бөлімі компьютерлік желілерді
қосу ... үшін ... ... қолданады. Олар компьютер арасында
сигналдарды тасымалдау ортасы ретінде қызмет ... ... ... ... ... қалыпты жұмыспен қамтамасыз ететін кабельдердің
әртүрлі типтері бар. Бірақ практикада көптеген желілер кабельдердің негізгі
үш ... ... ... ... (коаксиальный кабель- coaxial cable);
2. қосақталған сым (витая пара- twisted pair);
- экрандалмаған (неэкранированная- unshielded);
- ... ... ... ... ... ... (оптоволоконный- fiber optic).
Коаксиалды кабель
Ең қарапайым коаксиалды кабель сыртқы қабығынан, мыс ... ... және ... сымнан тұрады. Сонымен қатар, егер де
кабель метал ... ... және ... фольгасынан тұрса, онда ол ... ... ... деп ... ... кезінде төрт есе
экрандалған ... ... ... Ол екі ... ... және ... ... тоқыма қабығынан тұрады. Кабельдің ішкі жағы резеңкеден, тефлон
және пластиктен тұрады. ... ... ... жақсы ұстайды
және қосақталған сымдарға қарағанда ... ... аз ... ... екі типі бар:
1. Жіңішке (тонкий- thinner) коаксиалды кабель;
2. Жуан (толстый- thicknet) ... ... ... кабель – диаметрі шамамен 0,5 см (0,25 дюйм) иілгіш
кабель. Ол қолдануда оңай және ... ... ... ... сәйкес
келеді. Компьютердің желілік адаптер (байланыстыру құрылғысы) тақшасына
(плата) қосылады. Жіңішке коаксиалды кабель сигналдарды 185 м (607 ... ... ... ... ...... ... 1 см (0,5 дюйм) қатты кабель.
Кейде бұл кабельді Ethernet желілік ... ... ... Ethernet деп ... ... ... кабельге қарағанда бұл
кабельдің мыс сымдары ... Мыс ... жуан ... сайын олардың сигналды
беру арақашықтығы да үлкен болады. Жуан коаксиалды кабель сигналдарды 500 м
(1640 фут) арақашықтыққа ... бере ... ... да жуан ... кейде бірнеше жіңішке коаксиалды кабельдерден ... ... ... ... ... ... ... екі типінің айырмашылығы
Кабель жуан болған сайын оны орналастыру қиын ... ... ... ... оны орналастыру қиын емес және қымбатта болмайды. Ал,
жуан кабельді июге қиын, сонымен қатар оны жөндеу де ... ... ... ... ... кабельге қарағанда қымбат және ол ... ... ... ... қарапайым қосақталған сым бұл бір-бірімен айналған екі жеке мыс
сымдарынан тұрады. Оның екі типі бар: ... ... сым ... ... сым. ... ... ... бір ғана сақтау
қапшығына орналасады. Мұндай кабельдерде олардың саны әртүрлі болуы мүмкін.
Экрандалмаған қосақталған сым ... ... ... ... Оның ... 100 м-ге (328 фут) дейін барады. Экрандалмаған
қосақталған сым екі жеке мыс сымдарынан тұрады. Кейде бұл ... ... де ... ... қосақталған сым арнайы стандартпен
анықталған - Electronic Industries Assocation and the ... ... ... 568 ... Building Wiring ... 568 ... түрлі кезеңдеріне мінездеме бере отырып, өнімдерінің
бірқалыптылығына кепіл береді.
Экрандалған қосақталған сым ... ... ... сақтауды қамтамасыз ететін мыс тоқыма ... ... ... сымдар фольгамен қапталған. Яғни, экрандалған қосақталған сым
кедергілерден сақталынып, мәліметтерді өте ... ... ... ... алады.
Оптикалық талшықталған кабель
Оптикалық талшықталған кабельде сандық мәліметтер оптикалық талшық
бойымен модульденген жарық импульс ретінде беріледі. ... ... ... ... ... ... жылдамдықта жұмыс істеуге
арналған. өйткені мұндағы сигналдар сөнбейді және бұрмаланбайды. Оптикалық
талшық – ... ... бар, шыны ... қапталған өте жіңішке шыны
цилиндр. Әрбір оптикалық талшық сигналдарды бір бағытпен береді, сондықтан
да ... екі жеке ... ... ... ... бірі – ... ал екіншісі – қабылдауға арналған. Кабельдің қатты болуы ... ... ... ... ... ... екі ... арасында
орналасып, пластикпен жалғасқан.
Сигналдардың берілуі
Кодталған сигналдарды кабель бойынша беруде екі технология қолданылады:
модульденбей берілу және модульденіп берілу.
Модульденбеген (немодулированные- baseband) жүйелер мәліметтерді ... ... ... ... ... электрлік немесе жарық
импульстік түрінде ұсынылады. Мұндай әдісте коммуникациялық каналдың барлық
көлемі бір импульсты ... ... ... ... ... ... барлық өткізу жолағын қолданады.
Ал, модульденген (модулированные- ... ... ... ... ... береді. Сигналдар аналогтік (үзіліссіз)
электромагниттік немесе жарық электромагниттік толқын ... ... де ... ... ... ... онда бір ... бірнеше жүйелер
өте алады.
Желілердің жұмыс істеуі, ол – ... бір ... ... ... ... операциялық жүйесі осындай жұмыстарды
орындауда процедураның қатаң терімділігіне ... Бұл ... ... ... ережесі деп аталады. Стандартты хаттамалар
әртүрлі мекемелердің бағдарламалық және ... ... ... ... ... ... стандарт бар. Олар: OSI желілік моделі және
оның IEEE Project 802 деп аталатын модификациясы.
OSI моделi
International ... ... 1978 жылы ... емес
құралдардың желiлiк архитектурасын сипаттайтын арнайы спецификациалық
жиынды шығарды. Бұл ... ... ... және ... ... ... ашық ... жатады. 1984 жылғы
ұсыныс халық ... ... ... Көптеген шығарушылар ... ... осы ... қолданады, және әр түрлi
желiлердi құруда ... ... ... ... - ... ... ... өте кеңейтiлген әдiс.
Бұл көп деңгейлi жүйе бағдармалық және ... ... және әр ... ... ... ... ... жүйелiк моделiнiң функциялары жетi деңгейге бөлiнедi. Әр
деңгейге әр ... ... ... құрылғылар және хаттамалар
сәйкес келедi. ОSI ... көп ... ... ... ... ... ... Сеанстық деңгей;
4. Транспорттық деңгей;
3. Желілік деңгей;
2. Арналық деңгей;
1. Физикалық деңгей.
Әр деңгейде анықталған белгiлi бiр ... ... ... олар ... ... ... ... (Жоғарғы және төменгi
деңгейлер). Мысалы: сеанстық деңгей ... ... және ... ... ... ... қажет. Бiрiншi және екiншi – төменгi
деңгейлер физикалық ортадағы берiлгендердi анықтаумен және сәйкес ... ... ... ... ... қызметтерiне қосымшалардың
енуiн анықтайды. Деңгейдiң жоғарлауына байланысты күрделi ... ... ... басқа компьютерге желi арқылы берiлгендердi ұсыну
және т.б. қызметтердi атқарады. Деңгейлер бiр-бiрiнен ... - ... ... Бiр ... ... ... сұраныстар интерфейс арқылы
өткiзiледi. Көрсетiлген деңгей өзiнен төменгi деңгейдi қолданады.
Қолданбалы деңгей
Қолданбалы ( APPLI CATION) ... - OSI ... ең ... ... ... ... ... қолданбалы процестерге кiруге болады. ... ... ... ... ... берiлетiн ақпараттармен
қамтамасыз етедi, деректер қоры мен ... ... кiру ... ... ... ... ... деңгейде орындалады.
Қолданбалы деңгей желiлерге қатынауды басқарады, байланыстар ... ... ... ... (PRESENTATION) деңгей компьютерлiк желiлер ... ... ... үшiн ... ... ... Бұл
деңгейдi аудармашы деп те атауға ... ... ... қолданбалы
деңгейден келген мәлiметтер ортақ түсiнiктi аралық форматқа аударылады.
Сеанстық деңгей
Сеанстық (SESSION) деңгей әртүрлi компьютердегi екi ... ... және ... ... ... Бұл деңгейде
желiдегi екi қосымшаны байланыстыруда қорғау және ... ... ... ... жүргiзiледi. Сеанстық деңгей мәлiметтермен қолдануға
берiлген топтағы бақылау нүктелерiнiң ... ... Қате ... тек қана ... ... бақылау нүктесiнде
жазу керек. Бұл деңгей берiлгендердi қай жерде, қашан, қашанға ... ... ... ... ... және бiрлескен процестерден тұрады.
Транспорттық деңгей
Транспорттық (TRANSPORT) ... ... ... өз ... және көшiрмесiз жеткiзуiне кепiлдiк бередi. Бұл деңгейде жiберушi
компьютердiң хабарлары реттеледi: ... ... ... ... ал ... бiр пакетке жиналады. Бұл пакеттердiң желi ... ... ... деңгей хабарлар ағымын басқарады,
пакеттердiң қателерiн тексерiп, оларды жiберу және қабылдаудағы мәселелердi
шешуге ... ... ... ... ... ... ... бередi,
функциялық адрестердiң аттарын және логикалық адрестердi аударады. Бiр
сөзбен айтқанда ... ... ... ... мен ... ... анықталады. Бұл деңгейде желiлiк трафикпен байланысты
буманы ... ... және ... сияқты мәселелер
шешiледi, Егер желiлiк адаптер маршрутизациясы ... ... ... ... ... ... алмаса, онда осы желiлiк деңгейде
бұл блоктар кiшкене мөлшерге бөлiнедi. Ал қабылдаушы ... ... ... ... жинайды.
Арналық деңгей
Арналық (DATA LINK) деңгей берiлген мәлiметтер кадрын желiлiк
деңгейiнен физикалық ... ... ... ... ... - ... ... тiркейтiн логикалық бiрлескен құрылым. Арналық деңгей
физикалық деңгей арқылы компьютерлер арасында кадрлар берiлген кездегi
нақтылықты қамтамасыз етедi.
Физикалық деңгей
Физикалық (PHYSICAL) деңгей - OSI ... ... ... Бұл ... ... ... физикалық ортада берiлуiн айқындайды.
Мұнда электрикалық, оптикалық, механикалық және функциялық интерфейстердi
кабельмен ... ... ... ... ... ... ... хабарлардың берiлу сигналдары қалыптасады. Физикалық деңгей – бұл
бiр ... ... ... ... ... және ... ... Бұл биттердiң мазмұны ешқандай мағына бермейдi. Ендеше физикалық
деңгей желiлiк кабельмен берiлетiн биттердiң амалын құрады.
Драйверлер
Драйвер - бұл ... ... ... ... ... жасау. Егер кейбiр құрылғылар компьютерге қосылса да, ол
құрылғының драйверi ... ... жүйе ... iстемейдi. Драйвер - құрылғыны қалай басқару және оның қалай жұмыс
iстейтiндiгiн ... ... ... Компьютердiң барлық
құрылғылары мен периферияларына (шалғай құрылғы) ... ... ... Енгiзу құрылғысы (тышқан тәрiздес тетiк);
• SCSI және IDE дискiлiк контроллер;
• Қатты және иiлгiш дискiлер;
• Мультимедиа құрылғысы (микрофон, ... жазу ... ... ... ... Принтер, плоттер, магниттi таспада жинақтауыш және т.б.
Операциялық жүйе әртүрлi драйверлiк құрылғыларымен байланысады және
құрылғылардың ... ... ... ... ... принтер драйверi әртүрлi функцияларымен ерекшеленедi.
Компьютердi әзiрлеушiлер бағдарламамен және принтер типтерiмен жұмыс ... Оның ... ... ... өздерiнiң принтерлерiне
драйвердi жасап шығарады. Сiздiң құжаттарыңызды принтерге салу ... ... ... құрылғыларды қадағалайтын принтердiң
драйверiн ... ... ... ... ... жүйемен және
жабдықтарымен қосылады, оларды Интернеттен ... ... ... қажет ететiн жабдықтар тұтынушыға ... ... ... контроль орнықтыру керек. Негiзгi қолданылатын екi
типтi контроллер бар:
• Small Computer System Interface (SCSI);
• Integrated Device Electronic ... - ... ... ... бiр ... ұстайды. Мысалы:
қатты диск немесе SD-ROM дискаводы. Бұл контроллер баптап орнықтыруды ... Егер сiз SCSI ... ... ... SCSI ... онда ... түзетүшi драйвердi орнықтыру керек. Дискiнiң
жинақтаушы типi IDE ... ... бар, ... жеке ... орнықтыруының керегi жоқ.
Желiлiк драйверлерді, желiлiк адаптердiң ... ... ... ... қамтамасыз етедi. Редиктор - ... ... ... бөлiгi, ол енгiзіп-шығарады, өшкен файлдарды
қабылдайды және оны басқа компьютер желiсiне хабарлайды. ... ... ... ... ... Драйверлер және адаптер желiсiнiң тақшасы
қатынасудың басқару орталығында орналасады. Ол желiлiк ... ... ... үлестiредi.
Желiлiк архитектура - бұл желi ... ... ... ... ... ... - жылдардың соңында Гавай университетi ALONA деп аталатын жалпы
есептеуiш ... ... ... ... есептеуiш желiсi ... ... ... ... ... ... Университет үлкен
территорияда орналасқандықтан, оның өзiнiң ... ... ... ... ... ... ... ең негiзгi
мiнездемесi CSMA/CD әдiсi болды. Осы желi ... ... ... ... болды. 1972 жылы Роберт Меткалф және Дэвид ... ... Пало ... ... орталығы) кабельдi жүйенi немесе сигналдар
жiберу ... ал 1975 жылы ең ... Ethernet ... ... ... ... ... 2,94 Мбит/с жылдамдықпен жұмыс
iстейтiн жүйе болды және 1 км ... ... ... ... ... ... Xerox ... желiсiнiң үлкен жетiстiкке жеткенi
соншалықты Xerox, Ihter Corporotion ... 10 ... ... ... ... ... ... оны тасымалдау ортасын
компьютер мен мәлiметтердi өңдеу жүйесiнiң бiрiгiп пайдалану ... ... ... ... Ethernet ... моделiнiң физикалық және каналдық деңгейлерiнiң функциясын орындайды.
Негiзгi мiнездемелері
Ethernet - қазiргi кездегi ең ... ... ... Ол ... ... тасымалдауды шоқсым топологиясын және CSMA/CD әдiсiн
қолданады.
Ethernet (кабель) ... ... ... алады, яғни баяу
болады. Терминаторды ... ... ... ... ... ... желiсiнiң төмендегiдей мiнездемесi бар:
|Дәстүрлі топология ... ... ... ... ... ... ... тәсiлi |CSMA/CD ... жүйе ... және жұқа 10 ... ... |
| |UTP. ... ... ... |10 ... 100 ... ... типi ... ... ... ... форматы
Ethernet мәлiметтердi пакеттерге (кадр) бөледi, олардың форматтары
басқа желiлерде қолданылатын ... ... ... Кадр – 1 ... ... хабарлар блогы болып табылады. Ethernet kадрының ... байт ... ... ... Ethernet ... ... ең аз ... байт пайдаланады, сондықтан Ethernet-тегi мәлiметтер блогының өлшемi 46-
дан 1500 байтқа дейiн. Әр кадрдың құрамында басқарушы ақпарат болады ... ... ... ... ... болады.
Token Ring
1984 жылда IBM фирмасы ... ... ... және ... ... мақсатында ұсынылған бөлiк ретiнде Token Ring желiсiн
нарыққа ұсынды. Оның ... ... ... ... ... Мейнфреймдер және Systems Network Architecture (SNA) (IBM ... ... Ring ... ... ... IBM ... ... розетка арқылы
компьютердi тораппен жалғайтын қос кабельдi өңдеу қолайлығын өзiне мақсат
ретiнде қойған едi. Осы ... ... ... ... ... IBM Token Ring ... ... стандарты болды.
Негiзгi қасиеттерi
Token Ring желiсi IEEE 802.5 стандартының iске асырылған түрi ... ... ... тек ... ... ғана ... ... арқылы қол жеткiзу тәсiлi қолданылды.
Token Ring желiсi келесi мiнездемелердi қамтиды:
|Аралас топология ... ... ... ... |Маркердi тасымалдау арқылы ... жүйе ... және ... |
| ... сым ... ... |4 и 16 ... ... | ... типi ... ... |802.5 ... Ring ... ... – “сақина”. Алайда, IBM ұйғарымында
“жұлдызды-сақина” топологиясы деген, өйткені компьютерлер желiге орталық
концентратор арқылы ... ал ... ... ... арқылы
тасымалданады. Физикалық сақина концентраторда iске асырылады. Қолданушылар
– олар сақинаның құрама ... ... олар ... арқылы сақинаға
қосылады.
Кадр форматы
Token Ring кадрының негiзгi форматы төменгi кестеде сипатталған.Осы
деректер кадрдың негiзгi ... ... ... ... ... ... ... ... ... мәлiмет бередi |
|Қол жеткiзу процесiн басқару |Кадрдың приоритетiн, маркердiң кадрiн |
| ... ... ... ... |
| ... ... басқару ... қол ... ... ... |
| ... ... ... немесе |
| ... тек бiр ... үшiн |
| ... ... ... мекен-жай ...... ... ... ... |Жiберушi компьютердiң мекен-жайы ... ... ... ... ... ... |CRC ... бөлгiш ... ... ... ... бередi |
|Кадрдың статусы ... ... және ... туралы |
| ... ... TALK және ... ... Inc ... 1983 жылы ... топқа арнап
фирмалық Apple talk желiлiк архетектурасын ... ... ... ... ... ... Apple talk ... басқа
желiлерге қарағанда қарапайым болды. Apple ... ... ... ... желiлiк жұмыстың басқа қызметтерiн ... ... ... ... ... Бұл жерде келесi
компоненттер қарастырылады: Apple Talk, Local Talk, Apple Share, ... ... Talk - Apple ... ... ... яғни операциялық жүйе
Macintosh компьютерiне қосылған. Apple Talk Phase2 - ... ... Talk ... Құрылғы Local Talk желiсiне қосылғанда өзiнiң жұмысын
бастауымен қатар, тәртiп бойынша негiгi үш ... ... ... ... ... ... адрес белгiлейдi.
Құрылғы басқа құрылғыларға өзiнiң ... ... ... ... ... жайлы тексерiс жүргiзедi.
Егер адрес ешкiммен қолданылмаса, онда оны құрылғы есiнде ... ... ... Talk ... Apple Talk ... кездеседі. Local Talk-тiң
келесi мiнездемесi бар: 1) ... ... 2) ... - ... ... 3) қосақталған сым, оптикалық тармақталған кабель және UTP.
Local Talk – ол арзан, себебi желi ... ... ... ... және Token Ring қызметтерi ерекше. Local Talk компонентiне мыналар
жатады: 1) Кабель, 2) Модуль қосқыштары, 3) ... ... STP ... ... ... және ... ... Local
Talk желiсi 32 құрылғыны қолдайды. Local Talk–тiң шектеулiгiне байланысты
қолданушылар кабель жүйесiмен пайдалануды ... Apple ... емес ... шығарушылармен Talk Faraon Phone NET ... және ... ... ... оны жүзеге асыру желiсi сақина
және жұлдыз топологиясы болады.
Apple Share - Apple Talk ... файл ... ... ... ... ... Apple ... жүйесiнiң iшiне
кiредi. Сонымен қатар Apple Share деген сервер баспасы бар. Ол ... ... ... Local Talk ... бiрғана үлкен желiге бiрiктiруге болады. Ол
үшiн аумақ (zones) қолданылады. Әрбiр қосылған желi басқа аумақтың атымен
айтылады. Local Talk ... ... ... ... ... ... ... болады. Сонымен ол өзiнiң желi мөлшерiн үлкейтедi. Желiлер
басқа архитектурада құрылған. Мысалы: Token Ring әдiсiнiң көмегiмен ... ... ... Local Talk ... тобы бiр ... ... ол ... жүктеменi азайту үшiн қолданылады. Әрбiр аумақта
өзiнiң сервер ... ... Talk - ... хаттама мүмкiндiгiнде Apple Talk жұмысын
коаксиалдi кабельмен және қосақталған ... ... Ethernet екi ... ... ... және ... жұмыс iстейдi. Ether Talk NB тақшасы
мүмкiндiгiн Macintoch 802.3 Ethernet желiлерiне қосады. Ether ... ... ... ету ... Apple Talk ... Talk. Token Talk NB тақшасы кеңейту тақшасына енедi, ... ... Iik 802.3 Token Talk ... ... Token Talk
тақшасымен қойылатын қамтамасыз ету бағдарламасы Apple Talk Phase2-мен
бiрге қойылады.
Arc Net ... - ... resource computer Network) ... 1977 жылы ... ... Бұл жай ғана ... масштаб жұмысы
тобына арналған желi. Бiрiншi тақша Arc Net болған, ол 1983 жылы ... Net ... - IEEE Project 802 ... ... ... ол ... категориясына жауапты бола алады. Желiлер үшiн топологияның ... ... ... ... ... ... құрастырылған
модуль үшiн де арнайы кабелдер жiберiледi. Arc Net желiсi “Жұлдыз” немесе
“Шоқсым” топологиясынан тұрады. Arc Net ... ... ... маркермен
қатынауы “Жұлдыз-Шоқсым” топологиясымен және 2,5 ... ... ... Arc Net ... ... - Arc Net Plus 20 ... ... iстейдi.
3. Желілердің программалық жабдықтары
Хаттамалар – кейбiр қатынастарды iске асырудың тәртiбiн реттейтiн
ережелер мен ... ... ... бiр ... ... ... елдiң
дипломатымен қарым-қатынас жасағанда ... ... ... ... қатынас ережелер сол мақсатта қызмет етедi Хаттамалар,
бұл – ... ... ... ... ... бiр-бiрiмен араласуға
мүмкiндiк беретiн ережелер мен техникалық процедуралар.
Хаттамаларға байланысты 3 негiзгi жағдайды есте сақтау керек:
1. Көптеген хаттамалар бар. ... ... ... ... ... ... ... мақсатты, әртүрлi мiндеттердi
орындайды, сонымен бiрге өзiнiң шектеуi және мүмкiндiктерi болады.
2. Хаттамалар OSI ... ... ... ... ... ... ... iстеуi деңгейiне байланысты анықталады.
Егер, мысалы бiр ... ... ... ... ... ол ... ... арқылы пакеттердiң өтуiн және олардың желiлiк кабельге
өтуiн қамтамасыз етедi.
3. Бiрнеше ... ... ... iстей алады. Бұл жағдайда олар стек немесе
хаттамалар жиынын құрайды.
Желiлiк функциялар OSI моделiнiң барлық деңгейлерiне бөлiнген ... сол ... ... хаттамалар стегiнiң әртүрлi деңгейiнде жұмыс
iстейдi. Хаттамалар стегiнiң деңгейлерi OSI моделiнiң ... ... ... ... тарату техникалық көзқарастан кезектескен қадамдар
қатарына бөлiнуi керек және ... ... ... ... ... ... ... болады. Әрекеттердiң нақты орындалу реті
қатаң сақталады.
Сонымен бiрге, бұл әрекеттер желi ... ... ... ... Жiберушi компьютерде бұл әрекеттер ... ... ал ... компьютерде төменнен жоғары бағытта орындалады
Жiберушi компьютер хаттамаға сәйкес келесiдей әрекеттер орындайды:
• Мәлiметтердi хаттама жұмыс iстей алатын пакет деп ... ... ... ... ... ... нақ өзiне арналғанын бiлу үшiн пакеттерге
адрестiк ақпарат қосады;
... ... ... ... және ... ... кабель арқылы
мәлiметтердi жiберуге дайындайды.
Қабылдаушы компьютер хаттамаға сәйкес сол әрекеттердi керi ... ... ... мәлiметтер пакетiн қабылдайды;
• Желiлiк адаптер тақшасы арқылы пакеттердi компьютерге жiбередi;
• Пакеттен барлық жiберушi компьютер ... ... ... ... Мәлiметтер блогында бiрiктiру үшiн мәлiметтердi пакеттен ... ... ... блогын керектi форматта жiбередi.
Жiберушi компьютер және қабылдаушы компьютердегі желi ... ... ... ... ... болу үшiн бiрдей әдiспен орындалуы
керек. Егер, мысалы екi хаттама мәлiметтердi әртүрлi әдiспен пакетке ... ... ... ақпаратты қосатын болса, онда осы хаттамалардың бiрiн
пайдаланатын компьютер басқа хаттама жұмыс iстеп ... ... ... ... ... ... хаттамалар
Желiде бiр уақытта жұмыс iстейтiн бiрнеше хаттамалар мен мәлiметтер
келесi операцияларды орындайды:
- ... ... ... және ... түрлi хаттама жұмыстары операциялардың ақауларын (конфликт) және
бiтпеген жұмыстарды болдырмайтын жағдайда үйлестiрiледi. Оған ... ... бөлу ... ... ... ... ... iшiндегi ең танымалылары мыналар:
• TCP/IP;
• NetBEUL;
• X.25;
• Xerox Network System ... Aplle ... OSI ... ... DEC net.
TCP/IP Tramission Control Protocol/Internet Protocol (TCP/IP) ... ... ... ... ... емес ортада байланыс
қызметiн ... және ... ... типтерiнiң үйлесiмдiлiгiн
жүргiзедi. Үйлесiмдiлiк -TCP/IP –дiң негiзгi қасиеттерiнiң бiрi, сондықтан
оны көптеген жергiлiктi есептеу ... ... ... қатар TCP/IP
Интернет ресурсына ... және ... ... ... ... TCP/IP ... ... қолдайтын болғандықтан, ол
желiаралық хаттама ретiнде қолданылады. Өзiнiң ... ... ... ... үшiн ... стандарты болады.
Арнайы жасалған TCP/IP хаттамалар жиынына мыналар жатады:
• SMTP (Simple Mаil Transfer Protocol) - электрондық почта.
• FTP (File Transfer ... - TCP/IP ... ... арасындағы
файлдарды алмастыру.
• SNMP (Simple Network Mail Protocol) - желiнi ... екi ... бар, ол ... және ... жылдамдығының
жеткiлiксiздiгi. ТСР/IР - үлкен хаттамалардың стегi MS DOS ... ... ... ... ... ... жүйе Windiws ... Windows 95 үшiн өлшемi мәселе болып табылмайды, ал жұмыс ... ... ... салыстырылады.
NetBEUL – NetBIOS-тың кеңейтiлген интерфейсi. Басында NetBIOS ... ... ... болған және бiр хаттама ретiнде қаралған. Содан
ЖЕЖ-нiң шығарушылары сеанстық деңгейдегi ... ... ... ол ... ... транспорттық хаттамалардың қатарында
қолданылмайды.
NetBIOS (Network Basic Input/OuputSystem-енгiзудiң/шығарудың желiлiк
қорылар жүйесi) - бұл желiлерде ... ... ... ЖЕЖ-мен бiрге
сеанстық деңгейде қолданылатын IВМ ... NetBEUL - ... ... және тез ... ... ... ... Microsoft MS –
NET 80-жылдардың ортасында пайда болды.
Х25 - коммутация ... бар ... ... ... ... оны өшiрiлген мэйнфрейма терминалдарын байланыстыратын коммутация
қызметiне қолданды.
ХNS (Xerox Network System) Ethernet желiсiне арнап Xerox ... Ол ... ... кең таралған, бiрақ ТРС/IР ... ... ... ... ХNS – ... және баяу хаттама, ол кең
таралған ... ... ... қолданылады.
IPX/SPX NWLink (Internetwork Packet Exchange/Sequuenced Packet
Exchange) - Novell ... ... ... ... ... ол ... және ... хаттама. Бiрақ NetBEUL-ге қарағанда ол
маршруттықты ... IPX/SPX ХNS -тiң ... NWLink - ... IPX/SPX ... ... хаттама.
АРРС (Advanced Program-to- Program Communication) бұл - IBM фирмалардың
транспорттық хаттамалары, System Network ... (SNA) ... ... компьютерлерде жұмыс iстеушiлерге қосымшылардағы ... ... Talk - ... Computer ... хаттамаларының жеке стегi. Ол
желiлiк ортада компьютерге файл мен ... ... ... ... ... – бұл ... ... жоғарғы деңгейдегi OSI
моделiне сәйкес келетiн толық хаттамалар стегi. Яғни, олар маршруттық және
транспорттық хаттамалар ... ... IEEE Project 802 ... ... ... ... - бұл Digatat Eguipment Conporation фирмасының жеке хаттамалар
стегi. Бұл Digatat Net - ... мен ... ... ... ... ... TCP/ІP және OSI ... ретiнде
қолдануға болады.. Бұл хаттама маршруттық хаттамаға жатады.
Хаттамалар стегi
Хаттамалар стегi (protocol stack) - бұл ... ... ... деңгейдегi стек, әртүрлi хаттамалардың ... ... ... үшiн қолданылады.
• Қолданбалы деңгей - инициализациялау немесе сұранысты қабылдау;
• Ұсынылатын деңгей - ақпараттарды пiшiндеу, бейнелеу, шифрлеу;
• Сеанстық деңгей - пакеттiң ... ... ... трафиктi ақпаратқа
қосу;
• Транспорттық деңгей - қателердi өңдеу үшiн ақпараттарды қосу;
• Желiлiк деңгей - ... ... және ... орны туралы ақпаратты
қосу;
• Арналық деңгей - қателердi тексеру және деректердi дайындау, ... ... үшiн ... ... ... ... - биттiң ағымы бойынша пакеттi жiберу.
Стандартты стектер
Компьютерлiк өндiрiсте сапалық стандарттық модельдегi хаттамалары
ретiнде бiрнеше ... ... Ең ... ISO / OSI ... жиыны;
• IBM System Network Architecture SNA;
• Digital DECnet;
• Novell NetWare;
• Apple Talk;
• TCP / IP интернет хаттамаларының жиыны.
Бұл ... ... ... ... ... ... ... iшiнде жатқан коммуникациялық хаттамалардың iшiнен үш
типтi бөлiп алуға ... ... ... ... ... Желiлiк хаттамалар.
Қолданбалы хаттамалар жоғарғы деңгейдегi OSI моделiнде жұмыс iстейдi.
Олар ... ... ... мен өзара қозғалысын қамтамасыз
етедi. Ең негiзгi белгiлi ... APPC ... Program - ... Communication) - IBM фирмасының
бiррангтi SNA -хаттамасы, көбiнесе AS/ 400-де қолданылады;
• FTAM (File Transfer Access and ... - ... ... ... X.400 - CCITT ... ... ... халықаралық алмасу хаттамасы;
• X.500 - бiрнеше жүйедегi CCITT файл қызметтерi мен ... ... SMTP (Simple Mail Transfer ... - ... ... алмасу үшiн
интернет хаттамасы;
• FTP (File Transfer ... - ... ... үшiн ... хаттамасы;
• SNMP (Simple Network Management Protocol) - желi компаненттерi мен желi
мониторинг үшiн интернет ... Telnet - ... ... және оларда мәлiметтердi өңдеу, тiркеу үшiн
интернет хаттамасы;
• Microsoft SMBs (Server Message Blocks, ... ... ... және
клиенттiк қоршамдар немесе редиректорлар;
• NCP (Novell NetWare Core Protocol) және клиенттiк қоршамдар немесе Novell
фирмасының редикторы;
• Apple Talk және Apple Share - Apple ... ... ... ... AFP (Apple Talk Filling Protocol) - Apple фирмасының ... ... ... DAP (Data Access ... DECnet ... ... қатынау хаттамасы;
Транспорттық хаттамалар компьютердегі аралық байланыстарды ... ... ... ... ... кепiлдiк бередi. Ең негiзгi
транспорттық хаттамаларға мыналар кiредi:
• TCP (Transmission Control ... TCP/IP - ... ... ... ... SPX - IPX/SPX ... Packet Exchange / Sequential Packet Exchange)
деректер үшiн Novell фирмасының тiзбектелген фрагменттi ... ... ... ... NWLink - ... ... IPX/SPX ... хаттамасы;
• NetBEUI [NetBIOS (Network Basic Input/Output System) Extended User
Interface - ... ... ... ... ... ... ... (NetBIOS) және (NetBEUI) жоғарғы деңгейге транспорттық
қызмет көрсетедi;
• ATP (Apple Talk Transaction Protocol), NBP (Name Binding ... ... ... ... ... мен хаттамалар ... ... ... ... ... ... Бұл хаттамалар
мекен-жай (адрес) және маршрут ақпараттарымен жұмыс iстейдi, қатенi
тексеруге және сұрақтарды қайталауға ... ... ... қатар
желiлiк хаттамалар нақты байланыс орталарында қолданылатын ережелердi
анықтайды. Мысалы: Еthernet немесе Token ... ... ... ... ... ... ... IP (Internet protocol) –TCP/IP пакеті беретiн хаттамалар желiсi;
• IPX (InternetWork Pocket ... ... NetWore ... ... үшiн ... ... және NWLink - IPX/SPX Microsoft
фирмасының өткiзу хаттамасынан ... Not BEVI – ... ... транспорттық мәлiметтердi сеанстық
және NETBIOS қосымшаларын қамтамасыз етедi;
• DDP (Datagram Delivery Protocol) – ... ... Apple ... ... ... оқыту әдістері
Компьютерлік желілер бойынша оқушылардың білімін ... ... ... ... Желіге кіру
Желілердің жұмыс орнындағы компьютерлерден қолданушы бұл компьютерді
ажыратып тану үшін, компьютерге ат ... ... ... аты ... ... ... және ол жерде бос орын (пробел) белгісі
болмауы қажет.
Топтың аты ... ... ... ... ... тобын
анықтайды. «Жұмысшылар тобы» (Рабочая ... ... ... ... немесе жаңа ат енгізуге ... ... ... ... ... аспауы қажет.
Желіде сіздің компьютеріңізді тану үшін келесі қадамдарды орындаңыз:
1. Бас менюді (Пуск) ашыңыз және Баптау (Настройка) командасын
таңдаңыз. Оның ... ... ... ... управления)
ашыңыз.
2. Басқару панеліндегі Желі (Сеть) таңбашасында тышқан
тетігінің сол жағын екі рет ... Бұл ... Желі ... ... ... Терезедегі Компьютер
бетбелгісіне (вкладка) өтіңіз.
3. «Компьютер аты» (Имя компьютера) ... ... ... ... ... атты ... ... мысалы,
Есептеуіш12, Студент, Mashinal және т.б. Бірақ берілген ат
желіге нақты болуы ... ... ... (Рабочая группа) өрісіне компьютердің
орналасқан жеріне ... ... атын ... ... 115 топ, сынып1 және т.б.
5. «Компьютердің сипаттамасы» (Описание компьютера) өрісіне
түсініктеме жазылады. Ол жерге ... ... ... ... көрінетін кез-келген мәтін жазуға болады.
Бірақ бұл ... ... жазу ... ... Желі – ... терезесін жабу үшін ОК ... кіру үшін желі мен ... ... ... құқы ... көбінесе тіркеу аты мен пароль қолданылады. Жүйеге кіру
тәсілі Желі – сұхбаттасу ... ... Бұл ... ... өтіңіз. Ашылған тізімдер ішінен «Желіге кіру тәсілі» (Способ входа
в сеть) ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндігі
бар тізімдер шығады:
• Microsoft желісінің клиенті (Клиент для сетей Microsoft). Бұл параметр
біррангтік Windows ... кіру үшін ... NetWare ... ... ... для ... ... параметр Novell
желісіне кіру үшін қолданылады.
• Windows-қа ... кіру ... вход в ... Бұл параметр
таңдалынған болса, желіге қосылмаған ... ... ... ... ... ... ... сіздің компьютеріңіз желіге қосылған болса, онда ... ... ... ... ... (Сетевое окружение) таңбашасы болады. Желілер
ортасы таңбашасы ... ... ... ... ... ... Желілер ортасы таңбашасында тышқан тетігінің сол жағын екі рет шертіңіз.
Желілерге қосылған компьютерлер және Барлық желі (Вся ... ... ... ... ... ашылады.
2. Барлық желі (Вся сеть) таңбашасында тышқан тетігінің сол жағын екі рет
шертіңіз.
3. Желілер ортасы ... ... ... ... ... ... ... сол жағын екі рет шертіңіз. Ашылған
терезеден байланысқан компьютердегі барлық ақпараттарды көре ... ... ... ... екі рет ... Бума ... ... терезеде
ашылады.
5. Осылай желіге қосылған барлық компьютердегі ақпараттарды көруге болады.
6. Ашылған терезелердің барлығын жабыңыз.
3. Ресурстарды бірігіп пайдалануға ұсыну
Біррангілік желіге ... ... ... қолдануға
дисктерді, бөлек бумаларды (каталогтар), принтерлерді ұсынуға болады. Бұл
мүмкіндікті ... ету үшін ... ... ... ... Бас менюді (Пуск) ашыңыз және Баптау командасын, оның ішінде Басқару
панелін таңдаңыз.
2. Басқару панеліндегі Желі ... ... ... сол ... ... ... Желі – ... терезесі ашылады.
3. Осы терезедегі Конфигурация бөлімінде желілер құрауыштары (компонент)
тізімінен Microsoft желісінің клиенті деген элементті ерекшелеңіз.
4. ... мен ... ... ... к ... и ... басыңыз. Бұл кезде файлдар мен ... ... ... ... ... ... Егер өз файлыңызды басқа қолданушыларға ұсынғыңыз келсе, онда ... ... ... етіп ... ... ... этого
компьютера можно сделать общими) деген бөлімге жалауша орнатыңыз. Егер
принтеріңізді басқа қолданушыларға қолдануға рұқсат берсеңіз, ... ... ... ... етіп ... ... (Принтеры этого
компьютера можно сделать общими) деген бөлімге жалауша орнатыңыз.
6. ОК батырмасын ... ... ... Windows ... Желі –
сұхбаттасу терезесіне келеді.
7. Желі – сұхбаттасу ... ... ... ... өзгертуге
болады. Бірақ, соңында терезені жабу үшін ОК ... ... ... ... ... мен принтерлерге қатынауды басқару
Өз компьютеріңіздегі файлдар мен принтеріңізге қатынауды ұсынуды
орнатқан соң, кімдердің қатынайтынын ... ... ... Осыған орай 2
мүмкіндік бар: 1) ... бір ... ... ... ... ... ... 2) әрбір ресурстар үшін өзінің қатынау
паролін орнату ... үшін мына ... ... ... Желі – сұхбаттасу терезесін ашыңыз.
2. Қатынауды басқару (Управление доступом) бетбелгісіне өтіңіз.
3. Ресурстар ... (На ... ... ауыстырып қосуды
(переключатель) таңдап, әрбір ортақ ... және ... ... ... ... ... Қолданушылар деңгейінде (На уровне пользователей) ауыстырып
қосуды таңдап, тізім бойынша қатынауды ұйымдастыруға болады.
5. Дискті бірігіп пайдалану
Дискті ортақ ... ... үшін ... ... орындаңыз:
1. Менің компьютерім (Мой компьютер) ... ... ... ... ... ... Файл менюіндегі Қатынау (Доступ) командасын ... Диск ... ... ... ... ... бірігіп қолдану үшін «Ортақ ресурс» (Общий ресурс) ауыстырып
қосуды таңдаңыз. Осыдан соң ... ... ... ... мәнін
орнатуға болады.
4. Ортақ ресурс тобына 1-кестені пайдалана отырып, сәйкес параметрлерді
орнатыңыз.
5. ... ... ... ... ... жабу үшін ОК
батырмасын басыңыз.
1-кесте
2.6. Қатынау параметрлері ... ... ... ... ресурс – Общий ресурс – Shared As ... аты ... имя) | Жаңа ... енуі ... ... |
| ... ... ортақ қатынауды|
| ... ... ескі атты ... ... ... ... – бұл ресурстардың кесте |
| ... ... ... ... |
| ... ... дисктегі керекті |
| ... ... ... |
| ... ... ... Бұл |
| ... ... ... қалауы бойынша |
| ... ... типі - Тип ... – Access Type ... оқу (только чтение) |Диск пен файлдарды ортақ көру және ... |
| ... ... ... ... |
| ... ... өшіруге тыйым салу. |
|Толық (полный) ... ... үшін ... ... |
| ... ... ... ... ... ... ... аты ... ... ... паролем) |қолданушыға әртүрлі қатынауды қамтамсыз |
| |ету. ...... - ... ... ... ... |Пароль енгізуде бұл паролді білетін ... для ... ... тек оқу үшін қатынау жасай |
| ... ... ... ... үшін |
| ... ... ... сол жерге |
| ... ... ... ... ... паролы |Пароль енгізуде бұл ... ... ... для ... доступа)|қолданушыларда дискке толық қатынау |
| ... бар. ... ... ... ... қатынауды ұйымдастыру үшін:
1. Менің компьютерім терезесін ашыңыз.
2. ... ... ... ... ... ... оң жақ батырмасын басып, Қатынау (Доступ) командасын
таңдаңыз.
4. Қатынау ... ... ... ауыстырып қосуды таңдаңыз.
5. 1-кестені қолдана отырып, біраттық топқа параметр атын орнатыңыз.
Ресурстың ... ... ... ... ... бумаға қолдың
бейнесі бар кішкентай таңбаша орнатылады.
2.8. Принтерді бірігіп қолдану
Ең алдымен Желі – сұхбаттасу терезесі арқылы принтерге ... ... ... ... Ал, ... ... ... ретінде анықтау үшін
келесі әрекетті орындаңыз:
1. Бас менюді ашып, ... ... оның ... ... ... Ашылған Принтер терезесінде ортақ жасайтын принтерді ерекшелеңіз. Файл
менюінен Қатынау командасын таңдаңыз. Принтердің қасиеттері (свойства)
терезесі ашылады.
3. «Ортақ ресурс» ауыстырып қосуды таңдаңыз. ... ... ... ... ... Желі аты ... ... аттың орнына принтердің жаңа атын енгізуге
болады.
5. Түсініктеме өрісіне түсініктеме жазуға болады.
6. Пароль өрісіне берілген ресурс үшін пароль ... ... ... параметрлерді сақтау үшін Қабылдау батырмасын басыңыз.
Қасиеттер терезесін жабу үшін ОК ... ... ... ... ... және ... терезесін жабу үшін бірденен ОК
батырмасын басу қажет. Жергілікті ... ... ... ... айналады.
2.9. Ортақ ресурстарды қолдану
Егер диск немесе бумаға оқу ... ... ... ... паролі
белгіленген болса, онда ол паролді қолданушылар білуі қажет. Әйтпесе оларда
ортақ ресурсқа қатынау мүмкіндігі болмайды.
Желідегі кез-келген компьютерді ашу үшін ... ... ... 2 рет ... ... ресурстар немесе бумалар тізімі
көрсетілген терезе ... ... ... ... мен ... болады.
2.10. Ортақ қолданудағы файлдармен жұмыс
Буманы ашу үшін сол бумада тышқан тетегігінің сол ... екі ... Егер ... оқу үшін ... немесе толық қатынау бар болса, онда
буманың мазмұны көрсетілген терезе ашылады. Ал бумаға қатынау тек паролмен
жүргізілсе, онда ... ... ...... ... шығады.
Паролді енгізіп, ОК батырмасын басыңыз. Егер «Паролдер тізімінде сақтаңыз»
деген бөлімде жалауша орнатылса, онда ... жолы ... ... ... ... қажет емес. Өйткені ол пароль паролдер тізімінде
сақталынады.

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 42 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Компьютерлік желілер туралы жалпы түсінік7 бет
Компьютерлік желілер. Желілер жөнінде жалпы түсініктер9 бет
"Прикаспийский Центр Сертификаций" ЖШС-нің сынау орталығында кабельді сынау және оған сертификат беру процедуралары47 бет
"Тіл және ұлттық мінез."16 бет
Access бағдарламасын меңгеру82 бет
Delphi программалау ортасы және мәліметтер қоры34 бет
Salicornia europaea өсімдігінің жер үсті бөлігінен қышқылдық компоненттерді бөлуі71 бет
Turbo Pascal программасының негізгі түсініктері17 бет
Web- программалау тілдері6 бет
«Қаржы нарығы және делдалдар» пәні бойынша негізгі дәріс материалдары75 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь