Социологиялық зерттеуді ұйымдастыру және жүргізу

1. Социологиялық зерттеудің мақсаты мен мәні
2. Социологиялық зерттеу әдістері
3. Социологиялық сауалнама — социологиялық ақпарат алудың негізгі әдісі
Қоғамдық өмірдегі нақты фактілерді жинау және талдау социологиялық зерттеулерде қолданылатын арнайы кешенді әдістердің көмегімен жүзеге асырылады. Социологиялық зерттеудің мақсаты әлеуметтік процестерді, әлеуметтік даму заңдылықтарын, олардың нақты көрінуін тереңірек зерттеу болып табылады. Өзінің ерекше әдістерін басқара отырып, эмпирикалық социология процестер мен құбылыстардың мәнін теориялық тұрғыдан тануды толықтыра түседі. Социологиялық зерттеудің эмпирикалық сатысы әр жақтылық пен алуан түрлілік, жекелік және кездейсоқтық сақталатын әлеуметтік шындықтың бейнесін береді. Эмпирикалық талдау теориялық білімнің бастау көзі және негізі болып табылады, ол қоғамдық құбылыстар мен процестерді теориялық тұрғыдан талдауға жол ашады.
Социологиялық зерттеу - нақты теориялық және әлеуметтік проблемаларды шешу үшін зерттелетін объекті жөніңде жаңа білім алуға мүмкіндік беретін теориялық және эмпирикалық рәсімдер жүйесі.
Социологиялық зерттеуде ғылыми қызметтің мынадай элементтері бар:
а) зерттеу объектісі - әлеуметтік шындық процестері мен
құбылысы;
ә) зерттеу субъектісі;
б) социологиялық зерттеу белгілі-бір мақсатқа жетуге және
нақты міндеттерді шешуге бағытталған;
в) міндетті шешу құралдары - әдістер, ұйымдастыру іс-
шаралары және т.б. бар.
Социологиялық зерттеу түрлері мыналарға байланысты:
I. Мақсаты және теориялық бағдары. Мұнда олар:
1) статистикалық; 2) тәжірибелік; 3) типологиялық; 4) тарихи болуы мүмкін; 5) кейбір таңдамалы оқиғаларды зерттеу мақсатында жүргізілуі мүмкін (монографиялық сипаттама).
II. Социологиялық зерттеудің екінші бір түрлері: материалды талдау әдісі. Мұнда олар: 1) барлау (сынау, пилотажды, зоңдажды); 2) сипаттамалық (сарапшылардың сауалнамасы, мақсатты сипаттама (объекті туралы түсінік); 3) талдамалық (себептік байланыстарды сипаттау және анықтау) болуы мүмкін.
Барлау арқылы зерттеу — нақты- социологиялық зерттеудің ең бір қарапайым түрі; ол шағын зерттелетін жиынтықты қамтиды және ықшамдалған бағдарлама мен көлемі бойынша сығымдалған құралдарға (сауалнама, бланк-интервью, сауалнама парағы және басқалары) негізделеді. Барлау арқылы зерттеудің бір түрі — экспресс-сауалнама.
        
        СОЦИОЛОГИЯЛЫҚ ЗЕРТТЕУДІ ҰЙЫМДАСТЫРУ ЖӘНЕ ЖҮРГІЗУ
1. Социологиялық зерттеудің мақсаты мен мәні
Социологиялық зерттеу әдістері
Социологиялық сауалнама — социологиялық ... ... ... ... ... ... ... мен мәні
Қоғамдық өмірдегі нақты фактілерді жинау және талдау социологиялық
зерттеулерде қолданылатын ... ... ... ... жүзеге
асырылады. Социологиялық зерттеудің мақсаты әлеуметтік ... даму ... ... ... ... тереңірек зерттеу
болып табылады. ... ... ... ... отырып, эмпирикалық
социология процестер мен құбылыстардың мәнін теориялық тұрғыдан тануды
толықтыра ... ... ... эмпирикалық сатысы әр жақтылық
пен алуан түрлілік, ... және ... ... ... ... ... Эмпирикалық талдау теориялық білімнің бастау
көзі және негізі болып табылады, ол қоғамдық құбылыстар мен ... ... ... жол ... ... - ... теориялық және әлеуметтік проблемаларды
шешу үшін зерттелетін объекті жөніңде жаңа білім алуға ... ... және ... рәсімдер жүйесі.
Социологиялық зерттеуде ғылыми қызметтің мынадай элементтері бар:
а) зерттеу объектісі - әлеуметтік шындық процестері мен
құбылысы;
ә) ... ... ... ... ... ... жетуге және
нақты міндеттерді шешуге бағытталған;
в) ... шешу ... - ... ... ... және т.б. ... зерттеу түрлері мыналарға байланысты:
I. Мақсаты және теориялық бағдары. Мұнда олар:
1) статистикалық; 2) тәжірибелік; 3) типологиялық; 4) ... ... 5) ... таңдамалы оқиғаларды зерттеу мақсатында жүргізілуі мүмкін
(монографиялық сипаттама).
II. Социологиялық зерттеудің екінші бір түрлері: материалды талдау
әдісі. ... ... 1) ... (сынау, пилотажды, зоңдажды); 2) сипаттамалық
(сарапшылардың сауалнамасы, ... ... ... ... ... 3)
талдамалық (себептік байланыстарды сипаттау және анықтау) болуы мүмкін.
Барлау арқылы зерттеу — ... ... ... ең бір
қарапайым түрі; ол шағын зерттелетін жиынтықты қамтиды және ... мен ... ... ... ... (сауалнама, бланк-
интервью, сауалнама парағы және басқалары) негізделеді. Барлау арқылы
зерттеудің бір түрі — ... ... ... ... күрделірек түрі; ол
зерттелетін құбылыс, оның құрылымдық элементтері туралы ... ... ... ... ... ... алуды көздейді.
Талдама зерттеу — социологиялық талдаудың ең күрделі түрі, ол
зерттелетін ... ... ... ... қана ... ... сонымен бірге оның негізінде жатқан себептерді анықтауды мақсат
етеді; бұл зерттеу ... ... ... ие ... ... түрі ... ... мен статикасынан анықталады: 1)
біржолғы, нүктелік; 2) қайталама, оның арасында панельді деп ... бір топ, ... ... және ... ... ... 3) лонгитюдті (объектіні ұзақ уақыт кезең-кезеңмен бақылау).
Нақты социологиялық зерттеу арнайы құжатқа — социологиялық зерттеу
бағдарламасына ... ...... ... және ... қызметі рәсімдерінің ережесінен тұратын зерттеу жобасының жалпы
тұжырымдамасын жазу.
Бағдарлама ... ... мен ... ... ... керек.
Ойлаған нәрселерді немен орындау керек.
Ойлағандарды қалай орындау керек. Бағдарламаның функциялары:
1. Теориялық-әдістемелік функция, ол ғылыми проблеманы анықтауға ... шешу үшін ... ... мүмкіндік береді.
Әдістемелік функция, ол ... ... ... белгілеуге және
күтілетін нәтижелерді сипаттауға, сондай-ақ зерттелетін ... ... ... ... және ... ... өңдеудің логикалық схемасын дайындауға мүмкіндік береді.
Ұйымдастыру, ол зерттеушінің қызметін жұмыстың барлық ... ... ... ... кірісуден бұрын мыналарды істеу қажет:
Зерттеуге жататын жағдайға диагностика жасау (мысалы, қазіргі заманғы ... ... ... жүргізу - дәл осы сәттегі нақты шешілетінді анықтау ... ... ... ... ... ... шешу қажет болатын негізгі мәселелерді белгілеу.
4.Егер тапсырыс ... бар ... ... ... ... келісу.
Есеп беру формасын анықтау.
Зерттеу тақырыбын тұжырымдау.
Зерттеу тақырыбы - проблемалардың ішіне кіру, зерттеу мақсаты ... ... ... ... да бір ... ... үшін өзінің
бағыты болу.
Әдеттегідей, жиналған ақпарат қандай да бір ... ... ...... қандай да бір әрекет жасауға қажеттілігі
туралы білімі мен осы ... іске ... ... ... ... ... ... қарама-қайшылық.
Проблеманы тұжырымдау кезінде мынадай ... ... ... қою ... проблеманы тым өсіріп жіберу қаупі. Сондай-ақ бір
социологиялық зерттеу шегінде бірнеше проблеманы ... де ... ... қою процесінде мынадай екі негізгі рәсім бөліп көрсетіледі:
Проблемалық ахуалды пайымдау;
Проблеманы ... ... ... - бұл әлеуметтік шындықта өмір ... ... осы ... анық емес ... шешу тәсілдері (алгоритм).
Проблемалық ахуалды алдын-ала талдау:
а) сырттай бақылау;
ә) проблемалық ахуал қатысушыларымен еркін интервью;
б)құжаттарды, оның ішінде ведомостволық құжаттарды,
алдыңғы социологиялық зерттеулер нәтижелерін ... ... ... ... ... еркін интервью.
Тұжырымдалған проблема проблемалық ахуалды пайымдаудың нәтижесі болып
табылады.
1) Проблема ... ... ... ... ... ... ... және басқа құбылыстардың себептері қандай?
Қойылым: осының және осының шешу тәсілдерін табу. Факторлардың ... ... ... ... қандай да бір әлеуметтік құбылыстан алынса, яғни зерттеу
объектісі мен пәнін анықтау ... ... ... ... ... ... — танымдық қызмет бағытталған проблемалық ахуалдың
тікелей тасымалдаушысы ретінде әрекет ететін ... ... ... ... зерттеуді табысты жүргізу үшін зерттеу мәнін ... ... ... мәні ... ... ... объектінің жақтары, соңдай-ақ
әлеуметтік проблеманы, онда жасырынып тұрған қарама-қайшылықтарды барынша
толығырақ бейнелейтін объектінің қасиеттері алға ... ... ... ... мен ... ... міндетті рәсімдерге гипотезаны тұжырымдау да жатады. Гипотеза ... да бір ... ... мен ... түсіндіру үшін жасалатын
ғылыми болжамдар. Ғылыми гипотеза зерттелетін объектіні алдын-ала ... ... ... ... объектісі сандық жағынан үлкен және зерттеу
объектісін ... ... ... сауалнамасы, күрделілігі,
ауқымдылығы, қымбаттығы жағынан тиімсіз болуы мүмкін. Сондықтан социологтар
объектіден зерттелетін жиынтық алынатын ... ... ... бұл ... ... жеке ... ... отырып іріктеу
жобасының сипаттамасында көрсетіледі.
Басты және репрезентативті іріктеулер бөліп көрсетіледі.
Басты — осы ... ... ... ... барша жиынтығы.
Мысалы, зерттеу өткізілетін қандай да бір мекеме, қала және ... ... 100%. ... ... ... ... әрі
қымбатқа түседі, сондықтан репрезентативті іріктеуге жүгінуге тура келеді —
басты іріктеуге сәйкес келетін өлшемдер ... ... ... ... ... ... анықтау — социологиялық зерттеу кезіндегі бірден-бір күрделі
сәттердің бірі (жүмыс ... ... ... ... ол ... элементінің ерекшеліктері мен ара қатынастарын қатаң көрсетуі тиіс.
Іріктелген жиынтық — берілген ережеге сәйкес қатаң іріктеліп ... ... ... ... ... ... ... интервью алу және с.с) іріктелген жиынтықтың ... ... ... және с.с) талдау бірлігі ... Олар ... ... да, сол ... ... топтар да
(студенттік), жұмыс ұжымдары да болуы мүмкін. Ең бірінші кезекте барлық
топқа тән ... ... ... Осы іріктеліп алынған элементтер
іріктеу бірліктері деп аталады, ал оларды ішінен ... ... ... Осы ... ... механикалық іріктеме деп атайды. Мұндай
іріктеме кезіңде іріктеу 10, 20, 50 және т.б. адам ... ... ... ... аралық іріктеу ... ... деп ... мақсатты болуы да мүмкін, мұнда зерттеуші адамдарды топты
зерттеудің қойылған мақсаттарына орай ... үшін ... ... ...... ... ... элементі оған біркелкі
ықтималдылықпен қосылуы мүмкін. ... ... ... ... әсер ... ... шамасы қаншалықты көп болса, ықтимал
қателесу соншалықты аз ... ... ... ... ... өте
қымбатқа түседі, мамандардың дәлелдеуінше, басты жиынтықтың 10%-ін іріктеме
жиынтыққа қосу іс ... ... ... Мұндайда респонденттердің
(ағылш. response — жауап) саны 2-2,5 мың адамнан аспауы ... ... ... ... миллион тұрғыны бар қалада 300 адамға сауалнама
жүргізсе жеткілікті. ... ... ... ... 150-200 адам ... болады.
Басты жиынтықтың сипаттамасынан анық ауытқулардан қашқан жөн. Мұңдай
жағдайда зерттеу ... ... ... ... ... ... ұғымдық аппараттарды, яғни зерттеу
тілін әзірлеудің маңызы зор. Мұндайда маңызды ерекшелктер негізгі ұғымдарды
түсіндіру рәсімі ... ... осы ... ... олар оның ... алатын құрамдас бөліктерге бөлшектенеді (дербестенеді).
Ғылыми талдау және теориялық бағалау ... ... ... ... ... ... ... алынған зерттеу нәтижелерінің мәніне
теория мен практиканы ары қарай дамыту үшін баға ... ... ... ... өз ... әр ... ... пайдаланылатын сан алуан
әдістері бар. Олардың бір бөлігі ... ... ... ... ... ... бірақ барлық
пайдаланылатын әдіске ол белсенді социологиялық ... ... ... ... ... ... мынадай әдістер арқылы жүргізіледі:
құжаттарды талдау, бақылау, тәжірибе жасау, сауалнама жүргізу ... ... ...... беру, сараптамалық — ... ... ... ... сипаттамасына қысқаша тоқтала кетейік.
Құжаттарды талдау. Құжат — ... ... ... және седа
белгіленген ақпаратты беру және сақтау үшін арнайы жасалған зат.
Құжат түрлерінің жіктемесі:
|НЕГІЗ ... ... ... ... ... тәсілі |мәтіндік иконографиялық|өнер, баспа, фото |
| ... ... ... |
| ... ... ЦСУ (ОБЖ) |
| | ... ... ... ... бейресми |қаулы, бұйрықтар, жоспарлар,|
|(авторлық) | ... ... ... Бірегейлену |жеке ... ... ... ... емес ... және ... |
| | ... анықтамалар, |
| | ... ... ... ... ... |статистикалық есептер, |
| | ... ... |
| | ... ... Мазмұны |тарихи құқықтық ... ... ... |
| ... және ... ... белгілеу |
| ... | ... ... ... қосалқы |стенограммалар анықтамалар, ... ... | ... ... ... ... ... құжаттардың ресми емес құжаттарға
қарағанда барынша шынайы; жеке құжаттардың, жеке емес құжаттарға қарағанда
сенімді, бастапқының қосалқыға ... ... ... есте ... талдау әдістері былайша бөлінеді: дәстүрлі (мұнда: жалпы
және арнайы) және ... ... ... ... ... ... ... "құжатта белгілі бір тұрғыда ... ... ... зерттеушілер әрбір нақты жағдайда
қабылдаған барлық ақыл-ой операциялары түсініледі... Іс ... ... ... ... оны ... ... ... әдіс — сапалы ақпаратты сандық көрсеткіштерге
(қанша, уақыттың қандай кезеңіне) ... ... ... ... ... ... хат), ... ақпаратты (ТУ және радио
хабарлары) сандық көрсеткіштерге ... ... ... ... ... ... талдау пайда
болған кезден бастап мәтіндік газет ... ... ... Қазіргі кезде оның еркшеліктерінің бірі мынада, ол бұқаралық
ақпарат құралдарын зерттеу кезінде жиі қолданылады. ... ... ... ... кез ... ... ... конференция, үкіметаралық
келіссөздер, келісімдер хаттамаларын және ... ... ... ... Осы әдісті әр түрлі арнайы қызметтер жиі қолданады: ең құпия
ақпараттың 80% соның көмегімен алынады.
Мәтін және оның ...... ... нәрселер. Зерттеуші
мәтіннің фактілермен, оқиғалармен, осы мәтіннің материалдарын ... ... ... ... ... тұрғысынан
анъгқтайтыннан басқа мәтінде сөз ... ... ... ... неге ерекше назар аударылғанын, ... ... ... анықтайды.
Контент- талдау рәсімі талдау мәнін анықтаудан (социологиялық зерттеу
мақсаттарына сәйкес), мәтіндік ақпараттан талдау ...... ... ... ... ... пікірімен айтылған
мәтінің бөлігі) анықтаудан тұрады. Содан кейін талдау санатын қолдануды
есептеу жүреді. ... ...... осы ... басқа мағыналық
бірліктің кездесуі (жиілігі) тұрақтылыгы; ақпарат көлемін ... ... ... ... саны, эфирдегі уақыты және с.с). Маман
жариялау шрифтіне, ... ... ... ... теле және
радиожаңалықтардағы орнына, материалға берілетін тональдылыққа және ... ... - ... ... ... өтіп ... ... оқиғаны тікелей
тіркеу әдісі. Ол статистика әлсіз, бастапқы ... ... ... ... ... индивид пен топтардың сөйлесу, мінез-құлық
формаларын зерттеу кезіңде ... ... ... мынадай
түрлерін бөліп көрсетеді: бақылау зерттеушілердің зерттелетін оқиғаға
араласпауынсыз ... ... ... ... ... және ... ... (мысалы, социолог митангтің қатысушысы болады) және
қосылмаған. Табиғи ортада, ... ... және ... ... ... ... далалық бақылау ... ... ... ең бір ерекше және қиын игерілетін
әдістеріне ... ... ... -(experimentum деген латын
сөзінен шыққан — сынам, тәжірибе) бақыланатын және басқарылатын жағдайларда
жаңа білім алудың ғылыми әдісі. ... ... ... және ... ... ... көрсетіледі.
Социологияда табиғи эксперименттерді пайдалану адамдардан ... ... ... ... және ... ... келтірмеу" деген моралъдық норманы сақтауын талап етумен шектелген.
Сондықтан көпшілік табиғи ... ... ... топтарда
өткізіледі және әдетте әлеуметтік-психологиялық экспериментпен көптеген
ұқсастықтары болады.
Ойша социологиялық эксперименттер барынша кең ... мәні ... ... талдау әдістері қолданылатын әрбір ірі социологиялық
зерттеуге қатысады, және әлеуметтік процестерде компьютерде үлгіге ... ... ... ... ... барынша тиімдісі объекті өлшемінің
бір бөлігі қалыпқа келтірілген, ал ... ... ... ... ... ... ... өзара әрекет ететін ... ... ... ... түрінде ұсынылған үлгілеудің адам-
машина жүйесі болып табылады. Үлгілік ... ... ... ... ... ... анықтауға мүмкіндік береді, бірақ
оны ауыстыра алмайды.
Дәлелдеменің логикалық құрылымы бойынша ... ... ... ... ... ... ... талдауға бір ғана топ
тартылуымен ерекшеленеді. Параллельді экспериментте бір мезгілде екі ... ... және ... ... ... ... әдістерін пайдалану
зерттеудің жағдайына, орны мен уақытына, мақсаты мен ... ... ... ... ... Социологиялық сауалнама — социологиялық ақпарат алудың негізгі әдісі
Сауалнама социологиялық деректерді сұрақ-жауап әдісімен ... ... ... ... ... ауызекі хабарлары жатады.
Сауалнамалар, егер олардың қоғамдық пікірді зерттеудің ғылыми әдісі
формасын алған сәтті есептейтін болсақ, ол үш ... даму ... ... ғасырдың ортасында-ақ француз математигі Б. Паскальдің және кейіннен
итальян оқымыстысы И. Бернуллидің күш ... ... ... ... ... үлкен сандар және ықтимал есептеулер заңы
тұжырымдалды.
1660 жылы қос ағылшын Дис. ... пен У. ... ... жаңа
зерттеу саласын құру аяқталды, олар оны ... ... деп ... ол ... және ... деп аталды.
Қазіргі кезде бұл әдіс бастапқы ақпаратты жинаудың барынша кең ... яғни ... ... ... ... ... болып отыр. Осы әдісті
қолдану өнері нені сұрауды, қалай ... ... ... ... ... жауапқа сенуге болатынына қалайша көз жеткізуге болатынын білуден
тұрады. Мәселе осындай ... ... ... ... ... тек олардың санасында "ұйғарылған" түрде ғана
көрсететінінде ... ... ... зерттеу мәні болып табылатын
объективті ақиқат пен ... ... ... мен құбылыстар
туралы фактілері туралы пікірлерін ... ... ... ... қоюга болмайды. Бүдан әлеуметтік тәжірибенің адамдар санасында әр
түрлі жағы бейнелену ... ... ... ... ... алынған ақпараттың бұрмалануы мүмкін екендігін әрқашаңда ескеру
керек екендігі аңғарылады.
Сауалнама нұсқалары (байланысу ... ... Жеке ... ... түрде (таратылатын, почталық, телефон, баспасөз
арқылы).
2. Жеке немесе топтық.
3. ... ... ... ... шоғырландырылған
(бағытталған).
Ауызша немесе жазбаша.
Тұтас немесе іріктеме.
Тұрғылықты жері немесе жұмысы бойынша, уақытша мақсатты аудитория.
4-кесте
Сұрақтарды ... ... ... ... ... ... ... ... ... туралы |тікелей |ашық ... ... ... ... ... ... ... ... | ... жабық |бақылау |
|пікірлер туралы | | ... ... ... қоюға да болады (тапсырма: негізгі сұрақтарға берілген
жауаптардың дұрыстығын тексеру, бақылау сұрақтарының арасында 3-4 ... ... ... Сіз өз ... ... ... ... басқа жұмысқа ауысуды қалар ма едіңіз? (бақылау).
Мынадай да түрі ... ... ... ... ... ... ... Сізге Ф. Косттың
"Өркениеттің опат болуы" ... ... ма? ... ... ... ... бағдарламасында тұжырымдалған сұрақтар таратылуы ... ... ... ... ... беретін арнайы құжатқа
салынады.
Анкетаның композициясы
Анкета (enquete ... ... ... ...... ... бойынша респондентпен әңгімелесу сценарийі, бұл осы ... ... ... ... ... ... ... байланыссыз
болады.
Анкета үш бөлімнен тұрады: кіріспе бөлім, негізгі (мазмұнды бөлім)
бөлім және ... ... ... ... ... хабарласудан тұрады: "Сіздің
сауалнамаға қатысуыңызды өтінеміз. ... ... оқып ... өзіңіздің
пікіріңізге сәйкес келетін жауаптың реттік номерін шеңбермен қоршауыңыз
немесе өз ... бос ... ... ... ... компьютерде
өңделеді, сондықтан анкетада фамилияны көрсетудің қажеті жоқ. Сұрақтардың
бірде-біреуін жауапсыз қалдырмауыңызды сұраймыз. ... үшін ... ... ... ... ... ... оған әңгімелесуші
респондента жетелейтін "жетелегіш"-сұрақтар да орналасады. Олардың міндеті
— респондента қызықтыру, талқыланатын проблемаға енгізу.
Барынша күрделірек, талдауды, ойлануды, жадын жаңғыртуды ... ... ... ортасына орналастырылады (негізгі бөлім). Мұнда әрбір
сұрақтың сапасын мұқият талдау қажет:
а) не ... ... ... тап ... ... ... сұрақ бойынша мынаны ескеру керек: сұрақ зерттеу тақырыбына
"жұмыс ... ме?" ... ... ... отырған адамға зерттеуші көздегендей
мағынада ұғыныла ма? Сұрақ ... ... ... ма? Оң және ... ... сақталған ба? Сұралатын адамға теріс эмоция
тудырмай ма (өзіндік сезіміне әсер етеді, ... ... ... ... ... ... тудырады және т.б.)?
Сондай-ақ сұрақтарды орналастыру принциптерінің сақталуына да назар
аударылады (байланысы, ... ... ... ... Бір
сарындылық сезімін шақыратын біркелкі сұрақтар жинақталып қалған жоқ па?
Анкетаның көлемі респондент пікірін айта ... және ... ... ... көрсеткендей, ең оңтайлы жұмыс мерзім 20-30 ... ... ... - ... ... ... адамның объективті жағдайы мен мәртебесі туралы сұрақтар блогы.
Мұнда мынадай ... ... ... ... Ер 11.2. Әйел
12. ... ... 18 ... ... 12.2. 21 ... ... және ... Сіздің біліміңіз:
13.1. Орташа 13.2. ... 13.3. ... ... ... ... ... ... респонденттердің ықтимал
кәсібі аталады).
Қорытындыда жұмысқа (анкетаға) қатысқаны үшін тағы да ... ... ... — кең ... ... ... бірі, бұл
—сауалнаманың жазбаша түрі. Социологиялық тәжірибеде ауызша сауалнама түрі
— интервью қолданылады.
Социологиялық ... ... ... ... - әңгімелесу) - респондентпен тікелей диалог
арқылы ақпарат алу әдісі, ... ... ... ... ... ... жауап алу болып табылады.
Қалыпқа түспеген интервью — ... ... ... диалог, мұнда
сұрақтар (ашық) сөйлесу контексінде құрылады және жауаптарды белгілеу
формасы ... Ең ... бұл ... ... бойынша
сұрақтарды қатаң жіктемеген әңгімелесу. Мұндай ... ... ... дейін), зоңдажды, тексеру ретінде пайдаланылады.
Жартылай қалыпты интервью - ... ... ... бойынша бұрын
әзірленген және қосымша сұрақтар қойылады. Мұндай ... ... ... ... ... ... зерттелетін топтардың
сипаттамаларындағы ұсақ айырмашылықтарды анықтауы мүмкін.
Қалыпқа түсірілген интервью - сұрақтар ... ... ... ... ... ... қоюдың құрылымдары мен тәртібін
өзгертуге жол берілместен бұрын дайындалған сұрақтамалар ... ... ... ... ... ... ... ғана респонденттен бір ғана мәселе бойынша белгілі-бір
уақыт аралығында панельдік-көп сатылы ... алу. ... ... даму ... ... ... мен респондент арасындағы сұқбаттасу тәсілі бойынша интервью
нақты — "бетпе-бет" және жасырын — телефондық (10-15 ... ... ... ... ... ... жай ... негізгі және бақылау сұрақтары іс жүзінде анкетадағы сауалнамамен
бірдей десе де болады, бірақ сонымен ... ... ... ... ... сұрақты дамытуда белсенді пайдаланылады, арандатпа сұрақтарға ... ... ... шынайылығына немесе оның толықтығына күмән
келтіру), ... ... ... ... ... береді;
интервьюлер жауаптың анықтығына қол жеткізе ... ... ... ... Сіз дәл ... ойлайсыз? Сіз мұндай тұжырымға қалайша
келдіңіз? және с.с). Интервьюдің барысында ... ... ... тікелей
және жанама сұрақтарды қоя отырып респонденттің жадын жаңғыртута, өткенін
есіне ... ... ... ... ... ... дайындықты қажет етеді. Мысалы, интонацияны
санаға сіңіретін, өте баяу немесе жылдам сөйлеу ... ... ... ... ... ... ... ұрып тұрған
мүдделілікке жол беруге болмайды.
Енді біз ... ... деп ... ... біріне
жақындадық. Осыңдай әдіспен ... ... ... ... ... нәтижелер ретінде олардың өзі де жиі ... ... ... ... тек ... (сөйлесу) сұхбатта ғана көрініп қоймайды, сонымен
бірге вербальды емес ... ... ... ... да ... ... ... түсірілген болса, зерттеушінің интервьюерге
ықпал етуі соншалықты төмендетіледі. Сонымен бір мезгілде интервьюер анкета
авторының толық істелмеген жерлеріне ... ... ... ... ... ... сезініп, өзінің икемі мен түсінігі тұрғысынан қателерді
түзетуге тырысады, бұл өз кезегінде ... алып ... ... ... ... да ... ұстануы тиіс. Сондықтан егжей-
тегжейлі жасалған анкета респонденттің сөзін ... әсер ... ... ... ... ... сұрақтың интервьюерге
"ұнаған", оның болжамды пікірімен сәйкес келген жауабын ... ... ... мен ... ... ... ... атап
көрсетеді, бұл айырмашылық алынатын мәліметтердің тереңінде жатыр. Социолог
анкетаның көмегімен, ең ... ... тек ... ... ... ... ... терең сарындар мен пікірлерді зерттеуге мүмкіндік береді.
Анкеталық сауалнама кезінде іріктеудің қомақты ... ... ... анкеталық сауалнама істің техникалық жағынан алғанда едәуір қарапайым
болып келеді.
Интервьюдің мынадай өзіне тән ерекшеліктері бар:
Респонденттің психологиялық реакциясын ... ... ... ... жеке ... ... ... іске
асуын қамтамасыз етеді.
3. Жеке қарым- қатынас сауалнамаға барынша байсалдырақ қарауды
қамтамасыз ... ... ... ... да кездеседі:
а) әрбір респонденшен психологиялық байланысты іздестіру;
ә) ... ... және ... ... ... ... ... сыйымдылыығы;
в) анонимділік проблемасьш шешу.
Жалпы алғанда, интервью сұрақ қойылып отырған адамның субъективті
әлемін барынша ... және ... ... ... көруге мүмкіндік береді,
анкеталық сауалнама — ... ... ... ... ... бір социологиялық зерттеуде анкеталық сауалнама мен интервьюді
араластырып берген тиімді болады. ... ... ... 5-6% ... ... ... ... алу: 1) анкеталық
мәліметтердің негізділігі мен сенімділігін тексеруге және 2) ... ... ... ... ... ... ... мен байқаудың үндесуі ақпараттың шынайылығын арттырады, ал осы
зерттеуде құжаттамалық куәліктерді ... оны ... ете ... ... мен анкета тарату социологиялық ақпараттың бірден-бір
көзі ретінде пайдаланылады. Дұрыс жасалған анкета — халықтың әр ... ... ... ... ... ... оның ... әлеуметтік
процестерді ғылыми тұрғыдан реттеуге болады және ол қажетті ... ... ... ... ... ... ... ғылыми тұрғыдан түсіңдіріледі. Респондентердің барлық жиналған
жауаптары (анкеталар немесе ... ... ... ... (осы ... ... сұраққа берілген жауаптардың алынған
нұсқаларының саны анкета ... ... ... ... есептеледі), осы зерттеудің қажетті типі бойынша топтастырылады.
200 адамға сауалнама жүргізу кезінде және салыстырмалы ... ... (20 ... ... ... ... материалдарды қолмен өндеуге
болады. Егер анкета 20 сұрақтан астам болса, ал ... саны ... ... адам болса, онда кодталғаннан кейін ақпарат компьютерлік өндеуге
беріледі, мұнда программистің ... ... ... ... былайша жасауға
болады. Әрбір белгі (компьютерлік бағдарламада анкеталық сұрақ деп аталады)
жауаптар ... ... ... санын білдіреді.
Компьютерге әрбір белгі ... ... және ... ... Мысалы, сұрақ (белгі): 1. Сіз қай ... ... әрі ... градациясы (нұсқалары) беріледі).
Жинақтау нәтижелері социологиялық ақпарат деп аталады. Социологиялық
ақпарат былайша топтастырылуы мүмкін: ... ... ... (кәсібінің
түрі, жасы, ұлты және с.с); белгісі, тиісті рангалық шамасы (мысалы, еңбек
сипаты бойынша: қара жұмыс, ақылой жұмысы) ... ... ... (топтар
сандық мәндері ... ... олар ... ... ... мысалы, жас аралықтары бойынша топтастыру: 18-20 жас, ... 25-30 жас және т.б.) ... ... жұмыс істеу математикалық статистиканың
көмегімен ... ... ... ... ... ... орташа арифметикалық және с.с.) социологиялық деректерге
(социологияның ғылыми ... ... ... арқылы) айналдырудан
тұрады. Есептеулер нәтижесі социологиялық деректерден тұратын табуляграмм
түрінде алынады.
Содан ... ... ... ... ... есеп ... ... тұжырымдар мен ұсыныстардан тұрады. Есептің ... ... ... үшін ... алынған проблемалар негізделеді, іріктемеге,
ақпараттың жинау әдісіне, ... ... ... ... Екінші бөлігіңде зерттеу объектісі әлеуметтік- демографиялық
белгілері ... ... ... және ... бойынша сипатталады.
Есептің келесі бөлігі бағдарламада шығарылған гипотезалардың жауаптарын
іздестіруге арналған. Есепке ... ... ... немесе
интервью бланкінен, компьютерлік кестелерден, графикалардан және с.с.-дан
тұратын қосымша беріледі.
Сейтіп, социологиялық зерттеу ... ... ... жету — осы зерттеу мәніне қатысты жаңа ... алу үшін ... ... ... кешенінен тұрады.

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Еңбек пен жұмысбастылық66 бет
Жастардың ауытқитын мінез-құлық стереотиптерінің әлеуметтік-психологиялық ерекшеліктері мен себептері37 бет
Саяси мәдениет - әлеуметтік институт ретінде171 бет
Саяси құндылықтық бағдарлары51 бет
Социология ( оқу құралы )501 бет
Экономикалық әлеуметтану4 бет
Эмпирикалық әлеуметтану3 бет
Қазақстан жастарының саяси құндылықтық бағдарлары және әлеуметтендіру процесі62 бет
Қазақстан Республикасының діни проблемалары мен ұлт дүниетанымына әсері74 бет
"swot талдау"3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь