Баланың мектепке психологиялық дайындығын айқындау

I .Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
I . Тарау
Баланың мектепке психологиялық дайындығының бағыттары мен көрсеткіштері .
1.1. Баланың мектепке оқуға дайындығының теориялық негіздері
1.2. Оқушыны психологиялық .педагогикалық зерттеудің ұстанымдары мен әдістері .
I .Тарау тұжырымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
II Тарау .
Баланың мектепте оқуға психологиялық даярлық .
2.1. Бала дайындығының жалпы мәселелері .
2.2.Баланың мектепке бейімделуі .
2.3. Баланың мектепке даярлығын анықтау.
2.4.Мектепке психологиялық даярлықты анықтау мазмұнындағы
«Сараптама баға » әдісінің тиімділігі жайлы .
II.Тарау тұжырымы.
III .Тарау .
Коррекциялық. дамытушылық жұмыстар .
3.1. Ес процесінің кемшіліктерін түзетіп дамытуға арналған жаттығулар.
3.2. Зейін кемшіліктерін түзетіп дамытуға арналған жаттығулар .
3.3. Қиял кемшіліктерін түзетіп дамытуға арналған жаттығулар .
III Тарау тұжырымы .
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
Зерттеу жұмысының өзектілігі : Замана талабына сәйкес .Ұлттық мемлекеттің білім беру саласындағы стандарттық талапқа сай ,оқыту бағдарламасының мазмұндылығы , көкейкестілігі жан-жақты білім беру, жаңаша оқыту технологиясын игеруге дайындық баланы белсенділік ұйымдастырушылық ,көщбасшылыққа бейімдеу әлемдік деңгейде қарым-қатынасқа дайындау . Өскелең ұрпаққа заман талабына сай білім беру ата-аналарға жауапты іс жүктелді. Баланы психологиялық дайындау бағдарламасы ұсынылып , оны жүзеге асыру жолдары қарастырылды .
Тақырыпты таңдауда қазіргі кезеңдегі оқу ағарту саласының талаптарына сай мектепте оқыту жүйесінің ерекшелігіне қарай баланы мектепке оқуға психологиялық тұрғыда дайындау біздің қоғамымыздың басты мәселесі екенін ескере отырып оқыту бағдарламасының өзгешеліктері ғылыми жаңалықта, мектеп бағдарламасының күрделенүі қоғамның тарихи даму жағдайлары ескерілді.
Диплом жұмысын орындау барысында қолға алынған мәселелер баланың мектепке оқуға бейімделуі, мектеп туралы дұрыс көзқарас қалыптастыру мектептегі оқу тәрбие жұмысына қызықтырып, мектептегі іс – шаралармен алдын ала таныстыру ашық есік кұні, алғашқы, соңғы қонырау мектеппен қоштасуға мектепке баратын баланы қатыстырып баланы қатыстырып мектептегі іс шара жетістіктерімен таныстыру мектеп пен бала бақша бағдарламасының сабақтастығын ғылыми тұрғыда дәлелдеу осы жұмыстың құндылығы.
Психологиялық дайындық жоспарын алдын ала құрып ата аналар тәрбиешілермен тақырыпқа сай кенес семинарлар өткізіп мектепке жан жақты дайын баланың оқу үлгерімі жоғары болатындығын ескеріп қоршаған орта туралы түсінігін кеңейтіп, өзін өзі бағалау өзіне - өзі қызмет ету таным процестерін дамыту психикасының даму деңгейін айқындау.
1.Актуальные проблемы воспитания и обучения дошкольников: Сб.
науч. Трудов./ Редкол.: Н.Н.Подяков и. др.- М: АПН ССР, 1985г.
2.Белова Е. Размышления перед школой: (Советы родителям)//
Дошкольное воспитание, - 1994г., - №8, стр. 80-83.
3.Венгер Л. Как дошкольник становится школьником? // Дошкльное
воспитание, - 1995, - №8, стр. 66-74.
4.Говорова Р., Дьяченко О, Цеханская Л. Игры и упражнения для
развития умственных способностей к детей // Дошкольное
воспитания, 1988, №5, стр. 17-25.
5.Готовность детей к школе. Диагностика психического развития
и коррекция его неблагоприятных вариантов: Методические
разработки для школьного психолого. / Под ред. В.В.Слободчикова,
вып.2,- Томск, 1992г.
6.Гуцалюк Л.Б. Занятия по подготовке детей к школе. // Начальная
школа, 1994г., №4, стр. 11-13.
7.Детская картина мира: программа обучения и воспитания детей
6-7 лет// Дошкольное воспитание, 1994г., №6, стр. 27-31.
8.Дьяченко О, Варенцова Н. Основные направления работы по
программе «Развитие» для детей подготовительной к школе группы
(седьмой год жизни) // Дошкольное воспитание, 1994г., №10, стр. 38-
46.
9. Кравцова Е.Е. Психологические проблемы готовности детей к
обучению в школе. М, Педагогика, 1991г.
10. Кравцова Е., Кравцов Г. Готовность к школе // Дошкольное
воспитание, 1991, №7, стр. 81-84.11. Кравцов Г.Г., Кравцова Е.Е.
11.Шестилетний ребенок. Психологическая готовность к школе.- М,
Знание, 1987г.
12. Кузнецова А., Алиева А., Заушницкая А. Подготовка детей к обучению в школе// Дошкольное воспитание, 1989г., №8, стр. 50-54.
13.Мухина В. Что такое готовность к учению?// Семья и школа.,
1987г., №4, стр. 25-27.
14.Немов Р.С. Психология.- М, Просвещение, 1995г., т.2.
15.Немов Р.С. Психология.-М, Просвещение, 1995г., т.З.
16.Особенности психического развитития детей 6-7 - летнего
возраста / Под ред. Д.Б.Эльконина, А.Л.Венгера. - М, «Педагогика»,
1988г.
17.Рогов Е.И. Настольная книга практического психолога в
образовании- М, «Владос», 1995г.
18.Рыбина Э. Готов ли ребенок к школьному обучению? //
Дошкольное воспитание. 1995г, №8, стр. 25-28.
19. Свеженцова Г.М. Подготовка детей к школе // Начальная школа,
1994г., №5, стр. 67-69.
20.Ульенкова У. Формирование общей способности к учению у
шестилетних детей. //Дошколы-юе воспитание, 1989г, №3, стр. 53-57.
21.Худик В.А. Психологическая диагностика детского развития:
методы исследования - К., Освита, 1992г.
22. Эльконин Д.Б. Детская психология (Развитие ребенка от
рождения до 7 лет) - М: Учпедгиз, 1960г.
        
        Тақырыбы : Баланың мектепке психологиялық дайындығын  айқындау
МАЗМҰНЫ :
I .Кіріспе -----------------------------------------------------------------
----------------
I . Тарау
Баланың мектепке психологиялық ... ... мен ... ... мектепке оқуға дайындығының теориялық негіздері
2. Оқушыны психологиялық -педагогикалық зерттеудің ұстанымдары мен
әдістері .
I .Тарау тұжырымы ----------------------------------------------------------
--
II Тарау .
Баланың мектепте ... ... ... ... Бала дайындығының жалпы мәселелері .
2.2.Баланың мектепке бейімделуі .
2.3. Баланың мектепке даярлығын анықтау.
2.4.Мектепке ... ... ... ... баға » ... ... ... .
II-Тарау тұжырымы.
III -Тарау .
Коррекциялық- дамытушылық жұмыстар .
3.1. Ес процесінің кемшіліктерін түзетіп ... ... ... ... ... ... ... арналған жаттығулар .
3.3. Қиял кемшіліктерін түзетіп дамытуға арналған жаттығулар .
III Тарау ... ... ... ... ... ... ... : Замана талабына сәйкес .Ұлттық
мемлекеттің білім беру саласындағы стандарттық талапқа сай ... ... , ... жан-жақты білім беру, жаңаша
оқыту технологиясын игеруге дайындық баланы белсенділік ұйымдастырушылық
,көщбасшылыққа бейімдеу ... ... ... ... ... ұрпаққа заман талабына сай білім беру ... ... ... Баланы психологиялық дайындау бағдарламасы ұсынылып , ... ... ... ... ... таңдауда қазіргі кезеңдегі оқу ағарту саласының ... ... ... ... ... қарай баланы мектепке оқуға
психологиялық тұрғыда дайындау біздің қоғамымыздың ... ... ... ... ... ... өзгешеліктері ғылыми жаңалықта, мектеп
бағдарламасының күрделенүі қоғамның тарихи даму жағдайлары ескерілді.
Диплом жұмысын орындау барысында ... ... ... ... мектепке
оқуға бейімделуі, мектеп туралы дұрыс көзқарас қалыптастыру мектептегі оқу
тәрбие жұмысына қызықтырып, ... іс – ... ... ала ... есік кұні, алғашқы, соңғы қонырау мектеппен қоштасуға мектепке
баратын баланы ... ... ... ... іс шара
жетістіктерімен таныстыру мектеп пен бала бақша бағдарламасының
сабақтастығын ғылыми тұрғыда дәлелдеу осы жұмыстың құндылығы.
Психологиялық дайындық жоспарын алдын ала ... ата ... ... сай кенес семинарлар өткізіп мектепке жан жақты дайын ... ... ... болатындығын ескеріп қоршаған орта туралы түсінігін
кеңейтіп, өзін өзі бағалау өзіне - өзі қызмет ету ... ... ... даму деңгейін айқындау. Фонемалық есту түйсігін тексеру таным
процестерінің дайындығы, ақыл –ой ... ... даму ... ... қоры ... ... еске ... ойлауы мінез құлқы
зерттеледі.
Ал осы психологиялық – педагогикалық анықтау жұмысының қажеттілігі 12
жылдық білім беруге көшу жағдайында экспериментке ... ... ... ... ... ... ... психлолгиялық дайындығын анықтау.
Зерттеу міндеттері :
1.Баланың мектепке психологиялық дайындығының ... ... ... ... ... ... ... анықтау,
3. Бала дайындығын жетілдіретін түзету жұмыстарын жүргізу
Зерттеу обьектісі: Мектепке дейінгі балалар
Зерттеу пәні: Мектепке дейінгілердің психологиялық дайындығы ... ... ... жету үшін ... жеке даму ... мен ... дайындайтын айқындығын мынадай әдістемелер
-Керн-Йерасектің төрт субтестен тұратын баланың мектепте дайындығын
бағдарлау ... ... даму ... анықтайтын тест
-Оқу әрекетінің алғашқы деңгейін анықтауға арналған тест ... ... ... анықтауға арналған семинар жиынтығы
-Қол бұлшық еттерінің даму деңгейін ... ... ... ... жүйке әрекетінің ерекшелігін анықтау.
Зерттеу болжамы:
Баланың мектепке психологиялық дайындығын тексеру ... ... ... ... ... арқылы қажетті деңгейге жеткізуге
болады.
Зерттеу базасы: №168 орта мектеп.
I . Тарау Баланың мектепке психологиялық дайындығының ... ... ... ... ... ... ... негіздері
Жас ерекшелігі мәселелері барлық балалар психологиясының ортақ
мүддесі сонымен ... ... ... ... Бұл ... ... ... тікелей және тығыз байланысты. Даму диогностикасы деп
әдетте бақылаушы сәбидің ... даму ... ... ... ... Дамудың шынайы деңгейі сәбидің дәл, қаз - ... ... ... ... жасы оның шынайы даму
деңгейінің критериі еместігі бізге ... Сол ... сәби ... ... ... әрқашан арнаулы зерттеуді қажет етеді.
Дамудың шынайы деңгейін анықтау - баланы оқыту мен
тәрбиелеудегі барлық сұрақтардың шешілуінін, маңызды және
қажетті ... - ... ... Бала жастағы
симптоматологияны оқып үйрену арқылы біз баланьң дәл ... ... қай ... өтіп ... біле ... да бір ... немесе топтағы симптомдарды зерттеу және оларды дәл
сандарын өлшеу диагнозды белгілей алмайды. Гезеллдің айтуынша ... ... ... ... айырмашылық бар. Табылған симптомның мәні мен
мағынасы ашылған жағдайда ғана диагнозға келе ... ... ... ... міндеті, бала
дамуының салдарын, ... ... әр ... ... мен сатыларды, барлық қалыпты және ... ... ... мен ... терең және кең зерттегенде барып
анықталуы мүмкін. Осылайша шынайы даму деңгейін өзінше анықтау және ... жасы мен ... ... ... немесе олардың ара
қатынасы, даму диагностикасына ... ... ... ... ... ... шынайы даму деңгейін анықтау
барлық даму ... ... ... оның ... ... қамтиды.
Шынайы даму деңгейін анықтау кезіндегі барлық симптомдардан біз тек жалпы
даму картинасының белгілі ... ғана ... ... ... біз салмақ,
бой және басқа да физикалық дамудың көрсеткіштерін анықтаймыз. Бұл дамудың
соңғы жетістігінің нәтижесі, ... Бұл ... ... ... ... ... өткен жағдайын білу - оның ... ... ... бағдарлауға мүмкіндік ... ... ... Бағдарлап айтқанда біз дамудың тек қана жемісін аныктаймыз.
Бірақ, дамудың негізгі зандылықтары ... - ... ... ... ... ... ... бір процесі жемісін беріп,
өз циклін аяқтаса, екіншісі бір процесі әлі пісіп - жетілу сатысында тұр.
Дамудың ... ... тек ... ... ... ғана емес, пісіп -
жетілу процесіндегі түрін де қамтуы тиіс. Бұл дегеніміз өнім алу ... ... ол егер ... ... ... ... жемісті санап,
соған масаттанса онда дұрыс болмаған болар еді. Психолог жетілушіні толық
анықтамай, ... ... қоса ... ... онда ол ... ... қол ... - жетілу процесінің периодында тұрған, ... күні ... ... анықтау даму диагнотикасының екінші міндетін құрайды. ... ... ... даму зонасыньщ табылуымен шешіледі.
Бұл дегеніміз, бүгінгі әлдекімнің басқаруымен, ... ... ... ертеңгі күні ол міндетті өздігінен орындайды. Бұл тағы да ... ... ... мүмкіндігінің қандай екенін біле отырып біз ... ... ... ... қай ... өтіп ... ... Осылайша баланың өз еңбектену мүмкіндігін зерттеу арқылы біз
кешегі күннен дамуды байқаймыз.
Баланың бірлескен ... ... оның ... ... ... ... диагностикалық принциптің теориялық мәні ақыл - ойдың даму ... ... ішкі ... - ... ... ... береді.
Жоғарыда айтылып кеткендей, әлеуметтік орта - адамның ерекше тұлғалық
қасиетінің ... болу ... ішкі жеке ... қасиеті өзге адамдармен әріптестік кезінде
сипатталады. Біз ... ... даму ... ... үшін әріптестік
принципін қолданғанда барлық ақыл -ойын дәл ... ... ... ... ... ... және жақын арадағы даму зонасын
анықтау нормативті жас диагностикасын құрайды. Оның міндеті -
көрсетілген ... ... ... ... ... ... ... белгілердің орнауына сүйенетін симптоматикалық
диагностикаға қарағанда дамудың ішкі жағдайын анықтауға
талпынатын диагностиканы ... ... ... деп ... ... ... ғылыми
диагностикасының жалпы принципі симптоматикалық
диагностикадан өту ... ... Даму ... ... ... ... салыстырмалы формасы.
Егер біз даму симптомдарын анықтаумен шектелсек онда біз ... ... ... ... шыға ... тек бүл ... ... біз баланың даму құбылысын ешқашан түсіндіріп бере
алмаймыз, болашақтағы даму жолын да көрсете ... ... мәні ... ... ... ... диагноздарымен салыстыра аламыз. Мысалы:
сырқат дәрігерге өзінің ... ... ... ... ... ауру - ... ... шын мәніндегі бос диагноз сырқат тағдырына
ешқандай тәжірибелік кеңес бере алмайды. Нағыз ... ... ... ... ... ... ... беру керек.
Психологиядағы симптоматикалық диагнозда дәл осылай. Егер ... ... ... ... дамуы, нашар ойлап, нашар есте сақтауы шағымымен әкелсе,
психолог зерттеуден кейін ... ... ақыл - ой ... ... - ақыл ой ... бүл ... деп ... қойған дәрігер
секілді ешқандай көмек беріп, ештеңеніде жақсарта алмайды.
диагностикалық әдістемелердің ... ... ... Иә, интеллектінің
жеке тестерін дұрыс пайдалану үшін және тұлғалық ... ... ... ұзақ ... ... ... сол сәтте тестілеу сияқты
оқу және кәсіби жұмыстардың табысына жету үшін аз ғана арнайы ... ... Тағы бір айта ... ... оқу тестілеуіне қатысатын
студенттер басқа ... ... ... ... ... ... ... айтусыз, бала дамуымен байланысты барлық ... даму ... ... ... Даму диагностикасын әртүрлі
психологиялық міндеттерді шешуге пайдалану нақты білім мен ... ... ... ... оқуға дайындығының теориялық негіздері
Психологиялық тестерді дұрыс пайдалану үшін қазіргі кезде зерттеуші мен
әдіскер жиі ... ... ... ... ... ... кейіннен пайдалануы. ... ... мен ... таралуы ... ... ... ... бөлігін немесе кәсіби этиканың
кодекстерін ... ... ... ... ... сияқты
құру керек. ... ... ... ... - ... пен құқық қорғау және ... ... ... ... ... ... ... болуы
мүмкін құндылық тартыстарына ... ... ... ... ... ... ... танылған
психодиягностика аймағымен байланысты негізгі этикалық ... ... тек ... ... пайдалануына
деген талап индивидтіның бұрыс пайдаланымдарынан қорғаудағы ... ... ... ... ... ... ... ететін Жақсы дайындығы бар
психолог - диагност өзінің жеке мақсатына сай келетін, ... ... ... ... әдістемелерді таңдауы тиіс. Сонымен қатар онда
таңдалып ... ... ... ғылыми әдебиеттерді білуі және
техникалық ... ... ... ... ... ... ... оның өту шарттарынан сезіледі.
Сондықтан ... ... ... ... оны тек ... ... болғаннан кейін ғана ... бере ... ... ол ... бағалауларға қатысты бұрыс қорытындылар ... адам ... ... ... болуы керек.
Мінез - құлық туралы дұрыс емес пайымдаулар және ... ... ... диагностикалық нәтижелердің бұрыс иртерпретациялары көптеген кең
тараған қателіктер мен ... ... ... ... негізінде жатады.
Бұдан басқа ... ... ... ... ... ... ... Бұл процесте
шетелдік мамандар психологиялық тест ... ... ... ... ... аударуда және педагогика, балалар психологиясы,
генетика психология сияқты ғылым салаларымен ... ... ... тест бағаларын психика аумағына қатысты білімдерді саралай отырып
қою керек.
Мамандалған ... - ... деп ... ... Зерттеу аймағының
әрқилығына байланысты дайындыққа мамандандыруда бір де бір психолог ... - ... ... ... Осы дәлелді мойындай отырып, практикалық
психологияның негізін талдай келе психологтар ... өз ... ... және өз ... ... ұсынбауы, сол сияқты кәсіби стандартқа сай
келмейтін техниканы пайдаланбауы тиіс деп ... ... ... ... ... және ... жұмыс істеуші психологтардың айырмасы
барлығын дәлелдеген.
Тәуелсіз психолог - тәжірибеші маманданған кәсіби әріптесінің ой ... ... ... бола ... керісінше, мекемеде қызмет етуші
психолог Америка ... ... ... ... ... сай ... беруі тиіс. Бұл психологтар білімін ... ... ... ... ... ... тәжірибе кәсіби ... ... жәые ... тұрғындарды психологиялық зерттеудегі сапаның жоғарылауы
сияқты ... ... ... ... лицензия мен куәлік
беріледі.
1.2 ОҚУШЫНЫ ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ЗЕРТТЕУДІҢ ... ... ... пайдалану және таралу құқы
арнайы маман тұлғаның еншісінде болуы керек. Бірақ бүгінгі танда
оң болуы да ... ... ... ... таралуы
тапсырыспен болуы керек және оньң дұрыс пайдалануын өз
жауапкершілігіне алған ... - ... ... ... ... есептейді. Батыстық этикалық кодекстерде психологтарға
диагностикалық әдістемелердіңнтаралуына шектеу ұсынады. Бұл
шектеу екі мақсатты есепке ... ... ... мен оны ... ... Бұл ... қол ... қызығушылығы басым, оны дұрыс пайдалануға кепілдік
беретін адамдарға шектелу керек. пайдалануға бейім тұлғаларға
беріледі. ... ... ... ... ... және ... , сол сияқты баспалармен
бірлесе ... ... ... ... ... ... ... да бір арыздар бұрыс болып есептеледі.
Әдістемелерді жалпыға бірдей күні ... ... Егер ол ... зерттеу мақсатында таралса да, таралымның
шектелуін ескеру керек. ... ... ... мен
баспаның ... жиі ... және ... үшін ... ... ... ескеру жылдамдығы өту әртүрлі және оның
мазмұнына тәуелді. Әдістемені және оның ... ... ... немесе сипаттау мақсатында танымал брошюра
беттеріне жариялуға болмайды. Белгілі американдық тестолог
А.Анастази ... ... ... ... мойындау сияқты ірі ... ... ... ... кең ... ... кәсіби талаптарға сай емес
қайраткерліктің түрі ... ... ... тестілеу. Пошта арқылы салынған
тест бланкілерінің көмегімен индивидтің орындаған қандай да бір ... ... ... түлғаны дүрыс бағалау мүмкін емес. Осындай амал
тест шарттарының, орындалуын қамтамасыз етпейді. Демек, бүндай ... ... ... ... мүмкін.
Тұлғалық тестілердің пайдалануымен ... ... ... түлғаның қүпиялығына қатысты. Кейбір тестілер шын мәнінде
эмощюналды жэне ... ... ... ... тест
барысында осындай сипаттарды жарыққа шығара алатыны айтылмайды.
Зерттеудің тиімділігі үшін ... ... ... ... ... зерттеу қоғамның немесе қандай да бір мекеменің ... ... оның ... ... ... ... ... хабардар болуы
керек. Сонымен қатар оған дүрыс қойылған баға зерттелушінің ... ... ... де жөн. ... ... кеңеспен алыңған диагностикалық
нәтижелер, егер клиент өз ... ... ол ... ... ... ... да ... түлға қүпиясының сақталуы
А.Анастазидің ... екі ... ... ... ... ... келісім. Индивид жеткізген ақпарат диагнотілеу
мақсатына сәйкес келуі тиіс. Қүпияны ... ... ... конфиденциалдық
шетелдік психодиагносттарды толғандырады. Оңың көп жағы бар.
Кәзіргі уақытта индивидтердің өз зерттеулерінің ... қол ... бар. ... ... ... ... әдепті сұрақтарының
бірі оқушылардың тестілеу нәтижелерін ата ... ... ... ... ала болжағанды дұрыс көреді. Бұдан басқа кейбір
жағдайларда ... ... ... ... эмоционалды сипаттың
қиындауы жағдайды қиындатуы мүмкін. Осындай жағдайда кеңесші байланыс,
психолог пен ата ... ... ... ... ... ... алғы шарты. Егер зерттеу мекемеде өтсе, индивид аддын ала ... ... ... ... оның ... ... ... диагностикалық нәтижелер сұрағанда
әртүрлі жағдайлар туындап ... ... ... ... ... ... ... мектепке жүргізілген ... ... ... етеді. Бүндай жағдайда керсеткіштерді алу ... ... алу ... Бүл ... ... ... ... зерттеулерге, сол сияқты зерттеу мақсатындағы тестілеулерге де
қатысты. Енді, мекемелердегі диагностикалық көрсеткіштердің ... ... ... Бір ... алып ... үзақ ... ... және алынған индивид туралы көрсеткіштер зерттеу мақсатында
пайдалы болып ... ... ... түсініп, кеңес беру үшін қолайлы. Егер
көрсеткіштер индивидтің мүддесіне үзақ ... ... ... ... ... ... тоқтату жөніндегі ғылыми мақсат үшін алынған
болса, оған қол ... де ... ... ... ... керек.
Психологтар пайдалануға жарамды зерттеу формалаындағы зерттеу нәтижилерін
қалай хабарлауды жиі ... ... ... ... ... ... Оларды кәсіби психологтардың көмегімен астарлап, ... жөн. ... ата ... ... тест ... айту ... жиналыс ... ... ... ... психологы алынған нәтижелердің қорытындысымен таныстырады.
Содан кейін ата аналарға балалары туралы мәлімет беріледі
және ата аналардан нақты түсінік беру ... ... ... ... түрде хабарланбасын соның көмегімен
орындалу деңгейін суреттеуге қол жеткізіледі. Нәтижелерді
хабарлауда мұғалім администраторы немесе ... да ... ... ... ... ... ... ... ... сол ... ... жөнінде мінезделген ақпарат беруді есте ұстау керек. Бұл оның
оқу деңгейіне ғана қатысты емес, сол сияқты ... мен ... ... және ... ... эмоционалды реакциясына ... ... ... ... нәтижелерін ... ... ... ... ... ... ... да бұрыс ... ... ... ... ... мұнда ақпаратқа индивидуалды,
эмоционалды реакция ерекше маңызды, егер ... ... ... ... зерттеумен шұғылданып жүрсе.
Индивидке оның диагностикалық ... ... ... кеңеске қолайлы мүмкіндік жасау керек. Мысалы
колледж студенті мектептік тесттерді нашар орындағанын ... ... ... ... ... ... бүзылуы егер сырқат индивидке
түлғалық тест бойынша оның бағасын хабарлау кезінде үдеуі мүмкін. Осындай
зиянды әрекеттер ... ... ... ... ... ... ... да олардың білімі оларды мүмкіндіксіз талқыласа ары ... үшін ... ... ... ... ... стандартта көтерген негізгі
мәселесі осындай. Олардың шешу мүмкіндітері кәсіби этика нормаларын ... ... ... жасаушы отандық психологиялық диагностика үшін
пайдалы болуы мүмкін.
Психолог жеке адам қүндылығын оқып үйренуге бар білімін сарп етуі ... ... ... ... ... етіп ... ... ала отырып, оның
көмегіне зәру адамдардың амандығын тілейді. Өзінен диагностикалық зерттеу
мүмкіндігін сүрай ... ... ... өз ... ... әдеп ... ... негізгі
қағидалар.
Зерттелуші индвидтің амандығы
Негізінде ... ... ... ... ... талаптарына сәйкес ... ... ... ... ашық ... сауатты болу
5. Индивид ... ... ... кепілдік
беретін қүпиялық. Зерттеушілермен қарым-қатынаста ... ... ... басудағы шектеулік және мүмкіндік, шарттар
Диагностикалық нәтижесін ... ... ... ... пациенттің өзін қалай сезінетінін,
колледждегі студенттің қалай оқитыны және жүмысқа ... ... ... ... ... анықтап беретін көмекші қүрал.
Сынақ жүргізудегі маңызды шарт алдын-ала дайындық болып табылады. Тестілеу
кезінде ... ... орын ... ... ... болуы мүмкін
кездейсоқ нәрселердің туындауын алдын-алып, арнаулы шараларды ... ... ... ... ... ... алдын-ала дайындық әртүрлі жүргізілді. ... ... ... ... есте ... маңызды. Жекелеген тестілеу
кезінде тиісті ... ... ... ... Ондайда тестілеуге
қажетті барлық материалдар тексерушінің көз алдында болып, ол ... ... ... ... ... алдында барлық тесттік
бланктер, жауап ... ... ... басқа да материалдар алдын- ала мұқият тексеріліп, саналып, ретке
келтіріліп ... ... ... ... өте маңызды нәрсе.Жекелеген тестілеу үшін
әсіресе ... ... ... алдын-ала оку қарастырылады. Бұл тестке
және тест ... ... ол бір ... ... тәжірибелік сабақтарды
немесе бір жылдық оқуды қамтуы мүмкін.
Жалпылама тест ... ... ... ... ... әр адамның өз
қызметін жақсы көрсетуі үшін қолданады. Әдетте экспериментаторлар жүмыстың
орындалу ... мен ... ... ... тес материаддарын береді және ... ... ... ... ... сүрақтарға жауап беріп,
өтірікке жол бермейді.
Тестілеудің шарттары Тек қана ... ... ... мен ... да ... ғана ... айналадағы
заттарға да көңіл бөлуі керек. Белгілі бір уақытты тест өткізілетін жерді
дайындауға бөлу керек. Ол аса бір адам көңілін ... жер болу ... Ол үшін тест ... ... жарықпен,
желдеткішпен, қолайлы ... және ... ... қамтамасыз ету керек. Тестілеудің бүзылуына әсер ... ... бір ... ... керек. Тестілеу өткізіліп жатқан
кабинет есігінде арнаулы ... болу ... Ол ... ... ... жол ... ... топтарға тестілеу жүргізгенде
есікті жауып, немесе кешіккендерді кіргізбейтін көмекшілерді
түрғызуға болады. Бұл тестілік көрсеткіштерге әсер етуі мүмкін.
Тестілік жағдайдың шегін бақылау ... ... ... ... әсер
ететін, тестілеу жағдайында орын алатын кейбір аспектілердің өзі ... ... орта ... ... ... ... өткізгенде
партаның өзі тест нәтижесіне әсер еткен. Өйткені парталар ... ... ... ... ... ... отырған.
Сонымен қатар тест көрсеткіштеріне ықпал ететін пайдаланылған жауап ... ... ... бере ... 5 сынып оқушыларын тестілеуден өткізу
кезеңінде кез келген жекелеген жауап ... тест ... ... ... ... даму ... ... үшін бұл
қалыпты болуы мүмкін, яғни олар жай ғана тест ... ... ... ... шарттарында қабілет те ... өз ... ... ... ... ... үш ... талаптың орындалуын көңіл бөлу керек.
Біріншіден, стандарттау ... ену ... мен ... ... ... ... басшылыққа тест
процедурасының толық, нақты, түсінікті хатталуын өз жауапкершілігіне ... ... ... ... шарттарын тіркеу маңызды.
Үшіншіден, тест нәтижелерінің ... ... тест ... ... ... тестілеу әдістемесін түлғаны жеке зерттеуде тәжірибелі
экспериментатордың өзі кейде тест жүргізудің ... ... ... ... ... ... кейін ол тест нормаларына сәйкес
зерттелушінің жауабын интерпратациялау қүқығын жоғалтады. Бүндай ... ... тек ... ... үшін пайдаланылады және
зерттелушінің жауаптарын кез-келген басқа ... ... ... ... ... ... термині
экспериментатордың тестілеу кезінде зерттелушінің қызығушылығын ... ... - ... ... және оның ... тест нүсқауларын
орындауын қамтамасыз ету ... ... Тест ... ... ... ... атқарады. Соның көмегімен күнделікті өмір мен қарапайым
мінез қүлыққа қатысты сұрақтарға дәл және ... ... ... ... ... ... ... толық есеп беруді талап етеді. Қандай
жағдайда болмасын экспериментатор зерттелушінің ой санасына қозғау салуды
көздейді.
Сараптаушы ... ... ... ... ... ... ... кезінде шарттардың
біркелкілігі өте маңызды. Егер балаға тест ... ... үшін ... сый ... ... оның ... ... нәтижесімен салыстыруға болмайды, және
тапсырманы шешуде ... ... жол ... жөн. ... ... стандартты шарттарынан кез - келген
ауыткуларды белшілеп отыру маңызды. Жалпылай тестілеуге
қарағанда жекелеген тестілеу кезіндегі түсіністік толығырақ болуы
мүмкін. Бірақ, мүндай жағдайда ... оң ... ... ... ... ... ... Байланысты
орнату кезіндегі өзгеше тәсілдер тесттің мінез - құлқына
байланысты өзгеріп отырады және олар зерттелушінің жас және
басқа да ... ... ... ... ... осындай жағдайлар ... ... - ... ... ... ... ... баланы жұбатады. Қорқақ, ұялшақ, жасқаншақ
балаға ортасымен тіл табысу үшін үлкен уақыт керек. Сондықтан
сарапшы ... ... ... ... ... жәые ... етіп ... жөн. ... ... ... ойын ... көрінуі керек. Ерекше мотивация
мәселесімен ... - ... ... ... және ... ... жасағанда жиі үштастыруға болады. Егер тестілеу
ресми орында өткізілсе, бүл адамдар күдіктену, сенімсіздік, қорқыныш ... ... ... ой еібегіне де өзіндік қолтаңбасын қалдырады.
Тәжірибелі сараптаушы бүндай ... ... ... ... ... ... орындалу кезінде туындаған қиындықтарды дереу
ескеріп, орынды шешім қабылдай алады.
ІІ.тарау. БАЛАНЫҢ ... ... ... ... ДАЯРЛЫҚ.
2.1 Бала дайындығының жалпы мәселелері .
Жалпы дайындыққа денесінің психикасының дайындығы ақыл -ой ... ... ... жатады. Ал арнаулы дайындыққа мектепте
жүргізілетін пәндерді (ана тілі, математика, тіл дамыту, ... ... ... ... ... бар жағын анықтайды.
6 жастағы балаларды ... мен ... ... ... ... ... дамуымен тығыз ... Осы ... ... ... маңызды ерекшелігі болып есептелетін ... ... даму ... ... ... білдіреді. Бұлардың
негізгі ерекшелігі өте сезімталдығы. Яғни біріншіден ... - ... мен ... ... меңгеру. Екіншіден баланы жүйелі
түрде оқытудың мақсатымен тәсілін игеруге дайындығының болуы осы кезеңде
баланы ... ... ... жағдай пайда болады. Бүл кезеңде сезімталдық
сауат ашу процесінде өте анық ... Егер ... осы ... ... яғни ... ... ... кейін оны меңгеру үлкен қііындыққа
соғады. Осыларды қорыта келгенде мақсатқа бағытталған ... ... ... баланың психикалық дамудың негізгі ... ... ... ... ... ... жақсы қалыптасқан болады өте тез әрі жеңіл
жүгіреді, жүру мен жүгіру сәйкестенеді де ... ... ... ... нерв ... жетілуі жағынан болашақ окушының ... ... дене ... ... ... ... сапаларының
шыдамдылық ептілік күштілік шапшавдықты талап етеді. Бүрын осы ... бір ... ... ... ... ... зерттеулер төзімділікті маңызды сапа деп тапты. Өйткені ол
жүмысқа деген ... ... ... ... ... оку программасын игеруде қажет ... ... ... ... ... ... орын ... дайындықтың мазмұны өзгеріп дамып, толықтырылып отырады.
Психологиялық дайындықтың негізгі компоненттері .
1.Интеллектуалдық ... ... ... ... Ұзақ ... бойы баланың ақыл- ойының
дайындығы жайлы тек ата- ... ... егер ... ... қоры
мол болса болды , дамыған дайын бала деп ... ... ... ... жай ... балалар информацияны жан- жақты алады, жаңа сөздер ... ... ... ... бұл бала ойлауының қарқыны осыған байланысты дамиды
деген емес, әрине ой өрісінің кендігі, өлі және тірі ... ... ... ... ... өмірі туралы нақты білімінің
болуы 6 жастағы балалардың келешекте мектепте ... ... ... ... сөздік қоры баланың мектепте интеллектілік дайындығының ... деп ... ... ... ... ... оқу ... және ... ... ... ... ... салыстыруды өз бетінен қорытынды
жасауды, ... ... ... ... дамуын талап
етеді .
6 ... ... ... ... ... тән ... оларға әлі де болса бейнелік ... ... ... бала ... ... ... ... орта туралы зандылықты түсінуге ... ... ... ... ... баяу ... да бар. ... баланың қызығушылығының білуге құмарлығының шектеулігі.
Бұл ең ... ... ... ... ... қабілетсіз бала өзіне мынадай ... ... ... шығарған кезде цифрлар - ... ал мен ... ... яғни мен оны ... ... ... қиыншылық кезінде, қайтадан талқандаған армиямды жинап шабуылдың
жаңа ... ... ... ... ... Ал ... тақпақ аэроплан,
әрбір жатталған сөз ІООм биіктік. Егер мен тақпақты қатесіз ... ... км ... ... ... ... ... зейін қойғанды
талап ... ... ... ... дайындау тек 6-7 жаста ғана емес сәбилік
кезеңнен басталуы керек. Бұл педагогтар мен ... ... ... ... дайындық алдымен интеллектуалдық даму
дәрежесі ... ... ... ... ... ... таман балаларда қоршаған орта адамдардың
өмірі туралы, табиғат туралы белгілі бір мөлшерде білім
болады. ... бұл ... жас ... ... ... ... кезде бала үлкендерге көмектесіп көрген әрекетін өз
бетімен орындап, кішілерге қамқорлық жасай ... ... ... ... достарының әрекетіне баға
беріп,
коллектив болып еңбек етіп, ... ... ... ерте ... ... да ... дейінгі кезендегі бала ... ... оны ... ... ... бала заттармен іс жүзінде өзі әрекет ете алатындай болуы керек
және ... ... ... ... жағдайлар мен әрекеттерді ғана
меңгеріп қоймай қоғам өмірі мен ... бір ... ... ... ... ... мен сөйлеуі бір ... ... ... ... ... дұрыс қарастырып, үлкендермен сыпайы
қарым- қатынас жасай алатындай қабілет ... бала ... ... болу ... ... дамуының маңызы зор. Оған
тапсырылған ... ... ... мәні бар, ... бала ... ... жеке ... үйренеді. Өйткені оқу әрекеті еркін ықылас қоюды, ... есте ... өз ... ... ... ... ... жауапкершілікті, дербестік, үйымдастырушылықты талап
етеді.
Төртіншіден мектепте білім ... ... ... оку ... ... ... керек.
Баланың мектепте жақсы оқып үлгілі болуы семья мен бақшадағы тәрбиенің
жуйелігіне ... ... ... ... ... 6 жасқа келген балада арнайы білім қоры жинақталып, ... ... 1 - ... ... оқитын материалдарының көлеміне жеткізу керек.
ә) Балның сөздік қорын молайтып, оның ... оку ... ... ... керек.
б) Мектеп окушыларының мінез қүлық ... ... ... ... жүмысытың бірі.
Бірінші класқа барған ... ... ... ... жаңа ... басталады,
біртіндеп жаңа ортаға үйреніп, айналасындарға назар аударады.
Мектептегі оку ... ... жеке ... ... ... темперамент сияқты психикалық қасиетінің
қалыптасуында ... роль ... ... ... ... ... ... ес,
зейін, қиял тілі, жетіліп білім алуға қүмарлығы артады және
баланы мектепке психологиялық ... ... ... шарты семьяда балалар бақшасында баланы өз
бетімен еңбек ... ... ... ... ... Мыс ... ... еңбек
түрлеріне баулу, табигат ... ... ... ... ... ... ... алғаш баратын бала барлық әрекеті өз бетімен орындау керектігін
түсінеді және тек семья мен ... ... ... ... ... ... борышын түсінеді.
Себебі осы ... ... ... ... ... ... ... балада осындай ерекшеліктердің ... ... ... ... деп есептеледі.
Мектепке оқуға ... ... ... ... ... ... ... оқуға талпыну үшін мектеп
туралы дұрыс ... болу ... ... мен ... талапты дұрыс түсінуі
керек.
3. ... ... ... ... дұрыс түсінуі керек.
Өз ... өзі ... ... ... жету ... әрекетін кейбір дағдыны ... ... ... әріп ... жазу, санауға ... ... ... мың ... қорынан болуы керек.
Болашақ оқушыға тек мұғалім мен мектеп жайлы сөз ... ... ... оқу ... экскурсия жасайтын бүлдіршіндер назарын ... өз - ара ... - ... ... жай. Бала мектепке бармас
бұрында мектеп, оқыту, тәрбие білім алу туралы дұрыс түсінігінің ... зор. ... кей бала ... ... ... онда ... оқысаң «2»-
лік қояды, үйдегі үлкендер ұрысады немесе мектепте оку ... ... ... келеді бірақ қорқам дейді. Оған негізгі себеп үлкендердің
баланы аддын ала мектеппен ондағы тәртіп ... ... ... - ақ, сен екі ... ... ... ... ... ... Мектепке барған соң пікірде болуына ... ... ... - ана тәрбиеші дұрыс бағыт беріп көркем әдебиет ... ... ... , ... окушылар өмірі жайлы диофильм, кино, көрсетіп,
өзінен үлкен ... ... ... ... ... ... ... керек. Жетістітерін әңгіме етудің пайдасы мол.
т.б.Бұл ... ... ... ... дұрыс түсінігін қалыптастырады.
Мектепте өтетін «алғашқы қоңырау», «әліппемен қоштасу»,
«мектеп ... ... ... жасалса
бала
мектептен ... ойын ... ... ... ... ... мектеп
мұғалім оқушы туралы дұрыс түсінігі қалыптасады.
Баланың психикалық жағынан дамуында қарым-қатынас
жасау ... роль ... ... дейінгі
кезеңде
қарым-қатынас сипаты да өзгереді. Қоршаған ... ... ... ... ... ... меңгереді,
сөздік қоры жинақталады. Қоршаған орта туралы өмір
тәжірибесі ... ... бәрі ... - қүрдастарымен
қарым - қатынасында жүзеге асады.
6 жасқа қарағанда өз - ара жауапкершілік, ... ... ... ... бәрі ... бәрі біреу үшін деген қағиданың белгілерін байқатады.
Қарым-қатынасын нығаюына байланысты творчестволық ... ... ... ... шешім табады.
Өзара қарым-қатынас кезінде коллектив туралы ерекше ... ... ... ... ұғады.
Күнделікті ойын еңбек баланы өз-ара достастырады.
Жауапкершілік сезімін дамытады. Бала тек ойнап қана
қоймай әр уақыт ... ішкі жан ... ... ... бір ... ... әзірліктерін көрсетеді.
Қарым-қатынас пен бірлескен іс әрекет балалардың дүрыс іс-
қылыққа жаттығуын ... ... ... ... біліп қана қоймай іс жүзінде пайдалана біледі
және ақыл ойы ... ерік ... ... түрде ойын еңбек әрекетіне қатысқанда бір -
бірімен тілдік ... - ... ... бір - ... ... ... ... соң класстағы қарым -қатынас балабақшадағыдан өзгеше
болады. Сабақтағы алған баға құрбысының ... ... ... ... салыстырғанда өзгеше болады.
Баланың мектепте оқуға ақыл - ойының даярлығы ... ... ... Ол үшін ... ... ... ... жапсыру, құрастыру математика, тіл
дамыту сабақтарын өткізу олардың ойлау ... Осы ... ... ... ... оқып ... жаңылтпаш, тақпақ айтқызу, дидактикалық, сюжетті
рольдік ойындар ойнатып, серуен кезінде табиғатқа бақылау
жасатудың маңызы зор. К.Д.Ушинский баланы логикалық ойлауға
үйрету үшін ең ... жан - ... ... ... ... ... Кепшілігінде 6 жастағы балалар әртүрлі заттар
мен құбылыстарды бейнелер мен сурет көрнекіліктерді дұрыс
бақылай алмайды. Олар нәрсенің кездейсоқ ... ... ғана ... ... ғана ... көрсетуді жүйелі түрде ұйымдастыруда, тәрбиешінің шеберлігіне
байланысты.
Ақыл - ой саласы жағынан баланың мектепке даярлығының бірнеше жағы ... ші ... ... бала ... ... ... ... мен олардың
қасиеті адамдардың еңбегі қоғам өмірінің басқа ... ... ... ... ... ... ... -құлықтың моральдық нормаларынан да білім
қоры болуы керек.
Әр саламен жүйелі танысу, ғылыми ұғым ... ... ... ... танып
білуге құмарлығын қарасақ, егер баланы мектепте алатын білімнің ... ... ... ... оны ... процесі еліктірмесе
окушының құқықтары мен міндеттері ... ... ... ... ... дейінгі кезеңде танымдық ынталарды тәрбиелеуге жеткілікті
назар аудармаса мектепке түскен кезде бірден пайда бола ... ... ұғым және ... ... математикалық ұғымдарды игеруде
баланың мектепте оқуына көмегін тигізеді.
Оқытудың өзі тұтас және ... ... ... ... ғана оқи ... ... ... окуға даярлығынын, деңгейін жоғарылатады. Мектепке
дейінгі кезенде балалардың көбінде кездесетін әріп ... оқу ... ... ... ... ... оқытуға тура келеді. Мынандай
бір жағдай болған балаға алдымен барлық әріпті жеке -жеке үйреткен мынау ... в, г, д ... соң осы ... айтылуы бойынша үйретеді а, бэ, вэ, гэ,
дэ. Алдымен бір әріпті ... соң ... ... ... бойынша қосып оқу
үйретіледі, соңынан ... ... оқып ... мән бермейді. Соның
нәтижесінде балада қате оқу дағдысы қалыптасады да 1 - ші сыныпқа ... - ... ... ... ... ... а -ғы, ... - деген сөзді ә - жы
- е осындай қателікті түзету мүғалімге көп ... ... ... буындық тұтас негізде үйретілуі керек. Осы кезде математикалық ұғымды
да тұрмыс жағдайымен, ... ... тез ... ... ... ... неше дегенге жауап бере алмайтын балалар бар. Ал баланың ... ... ... әкең бір алма анаң бір алма ... ... неше ... десе бала ... екі алма болды деп жауап береді.
Баланың ақыл - ой енжарлығын жеңу үшін жүйелі байыпты жұмыс ... ... ... барғанда бәрін үйретеді сонда біліп аласың, сен әлі ... ... ... деген ынтасын, танымдық қасиетін жоюға болмайды.
«Көп білсең тез қартаясың» ... ... әсер ... ... баланы
оқытуға үйреткенде қазіргі талапқа сай үйрету әдістемесіне көңіл бөлу
керек.
Барлық 1- ... ... ... ... ... ... ... қызықтырмайды күш жұмсамай салғырттық пайда болады. Ол IV- V
сыныпқа келгенде баланың білімі артта қалғаны байқалады.
Баланың мектепте ... ... ... компаненті
адамгершілігімен еркінің дайындығы. Өйткені оқу әрекеті еркін
ықылас қоюды, ... ... ... ... - ... ... ... жауапкершілкті талап етеді. Адамгершілік сапаларымен
еркінің дайындығы жаңа мектептегі коллективке үйреніп,
қоғамдық ... ... ... ... ізгі ... өзара көмек. Моральдық ... ... ... ... мен ... бар ... жаңа ... дайын болуға тиіс және мұғалімнің қойған талап тілектерін орындау
өз міндетіміз деп есептеу керек те, ... ... ... П.П.Блонский ... ... ... білім қоры көп болса, соғүрлым терең ... ой ... ... ... мектепке дайындығы тек өзінен үлкен балалардың оқығанына ... ... ... ... емес өзінің ең негізгі әрекеті мен ... ... ... Мен әкем ... болу үшін оқып ... ... немесе
ініме ертегі, әңгіме оқып беру үшін үйренемін. Мектепте ... ... ... ... ... ынталану баланың жаңа даму ... бала ... ... дайын болмаса интеллектуалдық даму, ... ... ... ... ... соң дамуы қиын болады. Бала танымға
талпынады онысы әр сәт дәлелденіп отырады. Алайда баланы ... ... ... ... ... ... жағдайларында баланың танымдық
талабы жойылып кетеді.
Оқу бала ... мәні болу үшін ... ... мен ... ... ... керек. Яғни ересек адамдар беретін тәлім - тәрбиені ... ... ... ... ... ... ... мұғаліммен ынталанып, ынтымақтасып оның ... ... Өзін ... ... ... ... ... мүдделі
қатысады.
2.2 БАЛАНЫ МЕКТЕПКЕ БЕЙІМДЕУ
Мектепке ... ... ... бір міндеті, баланы мектепте
окуға дайындау. ... 1-ші ... ... ... де сирек болмайтындығын күнделікті ... ... ... балалардың мектепте окуға бейіделіп кетуі де, әлде қайда қиын жүзеге
асады. Оларға ... оқу ... ... кету қиындыққа түсіп жиі
ауырады, жүйкесі әлсіреуге дайын тұрады.
Осындай қолайсыз ... ... ... алу үшін ... мектепке
дайындығының кемшілігін түзету мектепке дейінгі ... ... ... ... ... ... баланың мектепке
дайындығын айқындау тәрбиешілер мен бақша қызметкерлеріне тапсырылып отыр.
Ол үшін тәрбиешінің өзі баланың анотомиялық - ... ... жеке ... психикасының даму ерекшелігін білу керек.
Баланың дайындығын анықтау үшін мынандай үш ... ... ... болады.
Сынау қорытындысында ... оқу ... ... ... ... көз ... ... көбіне қимыл -
қозғалыс кординациясының ... ... ... ала
анықтай алады.
Балалармен жазу таңбаларын ... ... ... ... ... ... да ... тапсырманы
орындау қорытындысынан сырттан әсер ... ... ... ... ... тиянақты түрде орындай ала ма, ... ... ... ... ... ... ... т.с.с.
3. Тәрбиеші өзінің күнделікті бақылауын толықтыру үшін ата аналарға арнап
бірнеше сұрақтар ... ... Бұл ... ... тәрбиеші
баланың жоғарғы нерв жүйесінің ерекшелігін, жүйесінің төзімділігін, жүмыс
істеу қабілетін анықтай алады.
Баланың ... ... өзі ... ... ... кезінде
жүзеге асады. Әлеуметтік психологиялық бейімделу кезінде бала мақсатты
түрде ... күш ... ... ... ... ... мен ... қарым - қатынасының ықпалы ерекше.
Яғни тек қана орта жеке ... әсер етіп ... ... өзі ... ... ... ... баланың тек қана мектепке,
отыратын орнына, болашақ үстазына ... ... ... да ... ... де мәні ... баланың алғаш рет мектеп табалдырығын аттауы жаңа ... ... ... ... деп ... ... ... қарағанда баланың мектепке бейімделуінің үш дәрежесі бар.
1. ... ... ... 1-ші ... ... ... ... оку ... ... ... есептерді өздігінен ... ... ... ... ... Мүғалімнің берген
түсінігін екі ... ... ... текестірусіз
өзі оң
орындайды. Оку ... ... ... ... ... ... ... Барлық ... ... ... ... ... ынтасымен,
адал ниетімен орындайды да сыныптағы ең ... ... ... де ... ... ... Орта дәрежелі бейімделу. 1- ші ... ... ... ... жақсы, ... оқу ... Егер ... оқу ... түсінікті
етіп,
көрнекі ... ... ... әдіс - ... жеткізсе, бағдарламалық материалдарды өз ... ... ... өз ... ... әртүрлі тапсырмаларға зейінін
шоғырландыра алады. ... ... ... шын ... ... ... ... достық қарым - қатынаста болады.
3. Бейімделудің төменгі дәрежесінде 1- ші сынып окушысы мектепке
қарсылықпен немесе мектепке енжарлықпен ... ... жиі арыз ... ... ... ... мұғалім
түсіндірген материадды тұтастай ұқпайды. Окулықпен өздігінен
жұмыс жасауға шорқақ. Өз бетімен үй тапсырмасын орындау
негізінде қызығушылық байқатпайды, сабаққа дайындығы да
жүйелі емес. Оны ... ... ... ... ... мен ... ... ... қалайды. Үй ... ... ... ... ата-анасы мен тәрбиешілердің
көмектесуінің маңызы зор. ... ... ... ... ... ... ... ең ... досы жоқ, ... әкесінің ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... тәрбиенің берілмеуі мектепте оқытуға
дүрыс дайындалмау үлкендермен қанағаттанарлықтай қарым-
қатынасты бөлмеу, ата-аналарының білім ... ... мен ... ... жанжалға байланысты.
Сондай ақ баланың мектепте түскенге дейін мектептегі
оқыту ... ... ... ережелері
туралы ... ... және ... ... ... түтас болмауы да кері ықпал етеді.
Баланың ... ... ең ... ... бақша тәрбиешісі мен мүғалімнін, бір ізді жүмыс жүргізуі.
Өйткені баланың ... ... ... ... ... де ... ... кейбір
әкімшілікке салып кетсе оған үйренбеген бала мұғалімді
жек ... ... ... жасық жасқаншақтық
қасиет
байқайды сондықтан жасқаншақ баланың ... ... ... мен ... балалармен
жүргізілетін
педагогикалық жұмыстың сабақтастығын жүзеге ... ... ... мыналарды жатқызуға болады.
1. ... 1- ші ... ... жүмыс
істейтін
педагогтармен және ... ... ... ... ... ... мен ... 1- ші сынып мүғалімдерінің өзара ... ... ... ... оку ... ісін
жүргізту
әдістемесін өз ... ... ... ... ... жасауын үйреніп тәжірибе алмасуының және ... ... ... ... ... психологиялық
мінездеме
беруінің де мәні зор.
3. ... ... ... ... ... ... шефтік көмекке алуы мектеппен ... ... ... келісіп бірлесіп өткізуі. ... ... ... ... ... шығарып салу»,
«Наурыз» мерекелерінің салтанаттарына ... ... ... ... ... ... ... шыққан ... ... ... ... ... ... ... үйірмесі жүмысын да қорытындылауға болады.
Дәл ... ... ... ... ... жан - ... білімді педагогикалық іскерлігі мол, баланың
психологиялық ерекшелігін жете ... ... ... ... да ... ... ... жағдайда ересектер тобындағы балалармен мектеп
мүғалімдері бірлесе отырып жүмыс істеу үшін, мына бағыттағы
мәселелерді ... ... ... ... ... кезінде ойын оқу, ... ... болу ... және ... ... балалармен жағымды эмоциялық қарым
- қатынас жасай білуі керек. Өйткені 1-ші ... ... ... 1- ... ... ... қамқорлықты талап етеді.
Балалармен жүргізілетін ... ... ... қоса ... - ... ... ... білудің де
мәні зор. Өйткені қарым - қатынас негізінде ұжым қалыптасады. ... ... ... ... ... ... мен ерік ... ерекшелігі эмоциясы мен ықылас ниетінің дайындығы да қажет.
2.3 ... ... ... ... ... 1. ... суреттерде кімге не ... ... мәні ... ... 2 сур. ... ... беріледі. Жинақтағы ... ... ... ... Балаға ... ... ... ... және атап көрсет деген тапсырма беріледі.
Психодиагностиканы ... ... ... ... ... ... жүмсаған уақытын белгілейді. Жүмыс
уақыты балл есебінде бағаланады, ... ол ... ... ... ... қорытындысын жасауға негіз болады.
Нәтижелерді бағалау
10 балл - бала ... 25 сек. аз ... ... ... 7 ... ... атады.
8-9 балл - бала жетіспейтін заттарды іздеу үшін 26 - дан ... ... балл - бала ... жетіспейтін заттарды табу үшін 31 - ден
35 сек. жүмсады.
4-5 балл - ... ... ... ... 36 -дан ... ... ... заттарды іздеу уақыты 40 - ден ... балл - ... ... ... іздестіру 45 сек.
артық уақытта ... ... ... ... балл - өте жоғары 8-9 балл - ... 4-7 балл - ... ... - ... 0-1 балл - өте ... 2. ... ... заттар жасырылған?»
Балаға оған таныс бірнеше заттардың, былайша айтқанда «жасырылған» кескінді
суреттері көрсетіледі деп түсіндіріледі. ... 4 сур. ... ... ... 2 және 3 «жасырылған» заттардың кескінін жүйелі түрде атап ... ... үшін бір ... уақыт беріледі. Егерде осы уақыт ішінде
бала тапсырманы толықтай орындай алмаса, онда оны ... ... ... 1 минөттен аз уақыт ішінде орындаса, онда тапсырманы орындауға
көмек уақыт белгіленеді.
Ескерту. ... ... ... ... ... ... бір суреттен екіншісіне асығып
көшкенін көрсе, онда ол ... ... ... ... ... ... ету ... Алдағы суреттегі
заттардың
үшін зейінді ... ... білу ... ... алгебрадан есеп
шығарып отырған оқушы зейінін тек ... ... ғана ... ол ... ... шығара алмайды. Зейін шоғырлануының физиологиялық
негізі қозудың оптималдық ошағы туғызатын, бір уақытта пайда ... ... ... ... ... себебінен ми қабының аз ғана бөлігінде
күшті қозу пайда болады.
в) ... ... деп оның ... ... үзақ ... шоғырлануын айтады. ... бүл ... ... ... т.б. ... ... Зейіннің алаңдауы - түракты
зейінге қарама-карсы сипат. Ол зейін толкуынан көрінеді. Зейіннің толқуын
қосарланған кескін суреттерден байкауға болады. Егер квадрат ... ... ... ... кіші ... ... квадраттың не алдына
шығып, не артына кетіп, түбі сиякты ... ... ... осы аз ... ... квадраттардың орналасуы күбылмалы болып көрінеді. Бүл
тәжірибе - ... ... ... ... ... ... ... түрактылығын мидағы жүйке
клеткелары бір ... үзақ ... бойы ... ... болады. Жүйке
клеткаларының үзак уақыт бойы козу жағдайында ... оның ... ... ... ... ... жоғарғы жүйке кызметінің
жалпы типтік ерекшеліктері байқалады.
г) ... ... деп оның бір ... екінші объектіге әдейілеп
көшуін айтамыз. Зейіннің ауысуының толкудан айырмашылғы - оның ... ... ... ... адам бір ... ... объектіғе
көшеді, ал зейінді ауыстыру елгілі мақсатқа байланысты өзгереді. Іс-әрекет
үстінде адам ... жаңы ... ... ... бір ... ... не сол объектінің бір қырынан екінші қырына ауыстырып отырады.
Зейіннің бүл ... ... ... - ... ... жаңадан жасалуы. Зейіннің ауысуы жүйке процестерінің
қозғалғыштығына - қозу мен тежелудің тез ауысып отыруына байланысты.
Жүйке процестерінің болулығы зейіннің ауысуын ... ... 12 сур. ... суреттер, келесі нұсқаулармен
қоса ұсынылды:
«Сендердің алдарында 5 сурет қатарласа орналасқан. Сол ... ... қос тік ... ... және ол оң ... ... 4 суреттің біреуіне ұқсас. Неғұрлым тезірек ұқсас суретті тауып
оны ... ... ... байқап көру үшін бұл ... 0 ... ... суреттермен шешіп көруді ұсынады, ал кейін зерттеуші
баланың бәрін ... ... көзі ... соң, осы ... 1-10
нөмірлеріндегі суреттермен шешуге мүмкіндік береді.
Эксперимент бала 10 міндетті шешкенше жүргізіле береді, бірақ бала ... ... ... ... ... алмаса да 1,5 мин. ... ... ... 10 балл - бала ... ... 45
сек. аз уақыт ішінде
орындап шықты
8-9 балл - бала ... ... 30-45 сек. ... ... 6-7 ... бала ... ... 50 - 60 сек. ... ... ... балл - бала ... ... 60 - 70 ... ... балл - бала ... ... 70 - тен 80 сек. ... балл - бала ... ... шешу үшін 80 сек. ... ... ... ... қорытынды.
10 балл - өте жоғары
8-9 балл - жоғары
4-7 балл - ... балл - ... балл - өте ... 4. ... ... ... әдістеме көру арқылы қысқа мерзімді есте сақтаудың көлемін анықтауға
арналған. Балаларға ынталандыру ретінде ІЗА сур. ... ... ... ... мазмұндағы нұсқау беріледі:
«Мына суретте тоғыз пішін ұсынылған. Оларды есіңе сақтауға және кейін |
ІЗА сурет| тануға тырысып көр. Онда ... ... ... пішіндерді
танып көрсетуге тырыс. Мен саған оларды қазір ... ... ... ... | ІЗА ... | 30 ... ... кейін суретті баланың көз алдынан алып тастап, оның орнына
екінші ... ... ІЗБ. ... бала ... ... жүргізіле береді, бірақ 1,5 мин. артық уақытқа ... ... ... балл - бала 45 сек. аз ... ... ... ІЗА ... көрсетілген бейнелерді таныды.
8-9 балл - бала 45- тен 55 сек. ... ... ІЗБ ... - 8 ... ... балл - бала 55 - тен 65 сек. ... ішінде 5-6
бейнені ... балл - бала 65 - тен 75 сек. ... ... 3-
4 ... балл - бала 75 - тен 85 сек. ... ішінде 1-2
бейнені
таныды.
0-3 балл - бала 90 сек. және одан да көп ... ... ... - бір ... ... ... деңгейі туралы қорытынды 10 балл - өте ... 8-9 балл - ... балл - ... 2-3 балл - ... 0-1 балл - өте ... ... ... 5. «Белгілерді қойып ... ... ... ... ... зейінінің аударылуы
мен ... ... ... ... алдында балаға суртті көрсетіп, онымен қалай жұмыс істеу
керектігін түсіндіреді. Бұл жұмыс мынадан тұрады, әрбір төртбұрыш, ... пен ... ... ... ... етіп ... шығу, яғни тиісті, қанат белгісін, ... қосу ... ... бүл тапсырманы 2 мин. бойы үздіксіз орындайды. Зейіннің аударылуы мен
бөлінуінің жалпы ... ... ... ... - зейіннің аударылуы мен белінуінің көрсеткіші;
N - 2 минет ... ... және ... ... белгіленген
геометриялық пішіндердің саны; n - тапсырманы орындау негізінде жіберілген
қателердің саны.
Дұрыс қойылмаған таңбалар немесе қалдырып кеткен, яғни тиісті ... ... ... қате ... ... ... балл - 5 ... 1,00 - ден артық.
8-9-5 көрсеткіші 0,75 - тен 1,00 ... ... 0,50 - ден 0,75 ... ... көрсеткіші 0,25 - тен 0,50 аралығында орналасқан.
0 - 2 - 8 ... 0,00 - ден 0,25 ... ... ... ... 10 балл - өте ... 8-9 балл - ... 6-7
балл - орташа 4-5 балл - төмен 0-3 балл - өте төмен.
в) ... - ... ... ... ... ... 6. «Қисынсыздықтар»
Бұл әдістеменің көмегімен баланың қоршаған дүние туралы қарапайым бейнелі
елестерін және ... ... ... арасында; жануарларда, олардың
өмір сүру жағдайында, табиғатта болатын байланыстар мен қатынастарды
бағалауға болады. Сонымен қатар осы әдістеменің ... ... ... айтуын және өз ойын грамматикалық жағынан дүрыс жеткізу іскерлігін
анықтауға ... ... ... ... ... ... 17 сур. ... көрсетеді. Бүл суретте жануарлар қисынсыз жағдайда бейнеленген.
Суретке қараған кезде бала келесі мазмүндағы нүсқау ... ... ... ... қара және айт, ... өз ... дұрыс салынған ба? Егер де бір ... ... ... ... өз ... емес ... ... салынбаған
болса, онда оны көрсетіп, неліктен дұрыс емес екенін түсіндір.
Әрі қарай, шын ... ... ... керек екенін айтып түсіндіруің
керек». Ескерту. Нұсқаудың екі ... де ... ... Алдымен бала қисынсыздықтардың бәрін
атайды және ... ... ... Ал ... шын мәнінде қалай
болуы тиіс екенін ... ... және ... ... ... үш ... Осы уақыт ішінде бала суреттегі қисынсыз жағдайларды неғүрлым
көп тауып, ... ... емес ... ... олай емес ... және шын
мәнінде қалай болу керек екенін түсіндіруі керек.
Нәтижелерді бағалау
10 балл - ... ... ... ... ... ... ішінде | 3
мин. | ол ... ... 7 ... ... ... олай еместігін және шын мәнінде қалай
болу керек екенін ... ... ... - ба^а ... к,мсъшсъіздыктардьі тауып, атайды, бірак, соның
ішшде бірден үшке дейінгілерін шын мәнінде қалай болу керек ... ... ... ... айта алмады. 6-7 балл - бала барлық қисынсыздықтарды
тауып атады, бірақ соның ішіндегі үш - төртеуін шын ... ... ... ... ... ... ... және айта алмады.
4-5 балл - бала барлық қисынсыздықтарды тапты, бірақ ... ... ... уақыт ішінде шын мәнінде қалай болу керек екенін ... ... және айта ... - 3 - ... ... ... бала ... 7 қисынсыздықтың 1 -4 тауып
үлгерген жоқ, түсіндіруге уақыт жетпеді.
0-1 балл - берілген уақыт ішінде бала 7 ... ... азын ... ... ... қойып қара және айт, ... өз ... ... салынған ба? Егер де бір ... ... ... ... өз ... емес ... дұрыс
салынбаған болса, онда оны көрсетіп, неліктен дұрыс емес ... Әрі ... шын ... ... ... ... екенін айтып
түсіндіруің керек». Ескерту. ... екі ... ... ... ... ... бала ... атайды және ... ... ... Ал ... ... ... ... тиіс екенін түсіндіреді.
Тапсырманы орындау және суретті экспозициялау уақыты үш минөттен шектеледі.
Осы уақыт ... бала ... ... ... ... көп тауып,
ненің дүрыс емес екенін, неліктен олай емес ... және шын ... ... керек екенін түсіндіруі керек.
Нәтижелерді бағалау
10 балл - балаға мүндай бағаны, егерде бөлінген уақыт ішінде | 3
мин. | ол ... ... 7 ... ... ... олай ... және шын ... қалай
болу керек екенін айтса беріледі.
8-9 балл - бала барлық қисынсыздықтарды тауып, атайды, бірақ соның ішінде
бірден үшке дейінгілерін шын мәнінде ... болу ... ... ... дейін
түсіндіре немесе айта алмады. 6-7 балл - бала барлық қисынсыздықтарды тауып
атады, бірақ соның ... үш - ... шын ... ... болу ... ... ... түсіндіре және айта алмады.
4-5 балл - бала барлық қисынсыздықтарды тапты, бірақ соның ішіндегі 5-7
берілген ... ... шын ... қалай болу керек екенін аяғына дейін
түсіндіре және айта алмады.
2 - 3 - берілген уақыт ішінде бала ... 7 ... 1 -4 ... жоқ, ... уақыт жетпеді.
0-1 балл - берілген уақыт ішінде бала 7 қисынсыздықтың төрттен азын тауып
үлгерді.
Даму деңгейі туралы қорытынды
10 балл - өте ... 8-9 балл - ... 4-7 балл - ... 2-3 балл ... 0-1 балл - өте ... ... ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ ДАЯРЛЫҚТЫ АНЫҚТАУ МАЗМҰНЫНДАҒЫ
«САРАПТЫҚ БАҒА» ӘДІСІНІҢ ТИІМДІЛІГІ ЖАЙЛЫ
Мектепке даярлық ... - ... ... - ... ... жүктемелер ... ... алу - ... ... ... ... ... әрекет
саласы. «Даярлық» деңгейінің өлшемін құру барысында тәжірбие жүзінде
тексеріліп, ғылыми сыннан өткен 7 ... бала ... ... сүйену
керек. Ол мына сапалардан түрады: окуға жетік, әлеуметтік жағынан
бейімделген, дене ... ... ары ... ... даяр.
Баланың мектептегі окуға психологиялық даярлығын - болашақ оқушылармен
танысып, оньщ ... ... мен ... ... ... үшін; сыныптарды
барынша тиімді құру үшін қажет. Ал, осы «анықтау» шарасының тиімді
бағдарламасын қалай жасауға болады?
Алғашқы ақпараттық мәліметтерді ... үшін ... ... ... мектеп
ұстаздары арасында кеңінен қолданылып жүрген «Сараптық баға» әдісін
пайдалану тиімділігін талдайық.
Ұстаздар қауымы үлгілі ... ... ... ... ... ... құрастырады. Мектеп (бала бақша) психологы
тізімдегі сапаларды жүйелеп, өңдеу арқылы мектептегі оқуға
қажетті, аса маңызды белгілерді тізімнің бас жағына қойып,
қалғанын кему ... ... ... балалардың,
мектепке ... ... ... осы ... сүйенеді: оқуы табысты
болуы үшін аса маңызды деген сапалар бірінші тексеріледі.
Р.Битянованың «Бастауыш мектептегі психолог жұмысы» зерттегкаде ... ... ... ... ... ... ... бойынша
жасалынған:
1. педагогикалық даярлығы
оқу дағдысы;
санай алу іскерлігі;
жазу дағдысы;
сурет салу дағдысы;
тілдін, дыбыстық мәдениеті;
сұраққа толық жауап бере ... қоры ... ... ... ... ... -
-қабылдаудың жекелік сипаты;
бақылампаздық;
қиялы ұшқыр;
-кеңістік пен уақытты бағдарлай алу;
-көрнекі - бейнелік ... ... ... ... ... ... аса ... ажырата білу; Оларды
салыстырып, ... мен ... таба ... нәзік қимылдарының жетілуі (қаламсап, ... ... ... сала ... ... қабілетінің жақсы дамуы;
тілдің реттеуші қызметінің дамуы;
-логикалық ойлаудың алғы шарттары: ... ... ... білу ... өз ... себептерін тауып, қарапайым ой қорытындыларын
жасай алу ... ... ... қызуғышылықтарының айқын көрінісі;
оқушы ролін игеруге тырысуы (мектепке ... ... ... пен мұғалім қоятын талаптарды қабылдай алуы;
4.көңіл - ... - ... ... ... - ... ... ... үстінде және оку күні ... ... ... - күйінің тұрақтылығы;
зейінінің ырқына бағындыра алуы;
зейінінің тұрақтылығы, зейінін аудара алуы;
өзін - өзі ұстай ... ... ... ... іс - ... орындау уақытын ұзарта
алу іскерлігі;
5.тілдік қатынас (коммуникативті) ... ... және ... ... ... қарым - қатынас орнату іскерлігі;
қашықтық сақтай ... жеке ... ... ... ... - ... орната білу іскерлігі;
балалар ұжымына еніп, ондағы өз орнын таба білу іскерлігі;
бірлескен әрекет жасай білу іскерлігі;
6.басқалары ... ... 1 - ... оқушысы иемденер қасиеттерді 1 - сынып ұстаздарына
немесе бастауыш мектеп ... ... бала ... ... іс - ... ұтымдылығы мектепке психологиялық даярлық бұлыңғыр
психологиялық тұжырымға ұқсап емес, мүғалімге таныс нақты сапалар жиынтығы
ретінде көрінетіндігінде.
Осы берілген ... баға ... 2000 - 2001 - оку ... тамыз айында
Тараз қаласы Ш. Смаханұлы атындағы №44 кдзақ орта ... ... ... ... ... психологиялық, педагогикалық
даярлықтың түрлі бағыттары маңыздылығы жағынан ... ... ... ... ... - ... ... |Дене |
| | | ... ... ... |
| | | | |Қ | ... |12% |10% |25% |11% |9% ... ... ... - ... жылдары нарық қыспағын көтере алмастан
жабылып қалған бала бақшалар саны көбейіп ... ... ... ... ... көп ... келіп жатыр. Бұл - отбасынан келгендердің
барлығы бірдей мектепке даяр емес деген үғым емес. Әйтседе, жүйелі ... ... ... ... бала бойында белгілі бір дағдылар
жиынтығын қалыптастыра бермейді. Соның салдарынан мектепке келген ... ... ... - ақ, оку ... ... ... ... біраз қиындықтар тудырады. Ол қиындықтардың мазмұны, көпшілік
жағдайда, сөздік ... ... ... ... ... ... сөйлеу мәдениетінің қалыптасуы себепті, қойылған сұрақтарға жауап
ала алмау, ал жауап берген жағдайда бас шайқау, басын изеу, тағы да ... ... мен ым ... пайдалануы; оқу, жазу дағдыларының
қалыптасуы т.т.
Оқу әрекетінде, ... ... ... ... мұғалімнің сабақ
жүргізуіне айтарлықтай бөгет болады. Егер осы «бөгеттің» ішкі мазмұнына
үңілер болсақ, оның әтсе де ... ... ... емес ... көруге болады: ең біріншіден, баланың еріктік
салаларының (ерікті зейін, ерікті есте ... ... оның ... ... ... ... ... қоғамдық міндеттер қойылып, онын,
орындалуының талап етілмеуінде. Екіншіден, баланың танымдық белсенділігінің
төменділігінің төмендігі. (Мұның себептерін білім беру мазмұны мен
әдістемесінің ... ... ... да көруге болады). Бірақ
ұстаздар қауымы көзге көрінбейтін түрлі «астарлар» мен ... ... ... өз ... ... куә болып отырған нақты
деректерге (баланың әріп танымауы, жаза алмауы) жүгінгенді артық көреді.
Ал, ол «нақты деректер» баланың мектептегі оқуға педагогикалық даярлығының
төмендігін ... ... ... ... баланың мектептегі оқуға
психологиялық даярлығы деген ұғымнан гөрі, мектеп алды даярлық ... ... баса ... аудару керек деп тұжырымдайды.
Көңіл - күйлік, еріктік даярлық көрсеткішінің танымдық
даярлықтан жоғары тұру себебін анықтау мақсатында әңгіме
жүргізгенімізде, алынған жауаптардан түйгеніміз - оқу ... ... ... ... үшін,
сыныптағы
оқушылардың танымдық ... де, ... ... жүмыс істей
білу шамасының сақталуын; мінез - құлқын басқара алуын; зейінін ырқына
бағындыра алуын маңыздырақ сынайтындықтарында екен.
Ықыластық даярлықтың ... ... тұру ... - 1 -
сыныпқа түскен балалардың түгелге жуығы мектепке барғысы келу
тілегімен келетіндігін, бұл ... ... ... ... аса ... ... тілге тиек етеді. Әйтсе де,
балалардың жалпылай ықыластық даярлығының ... ... ... ықыластан емес, сыртқы ... ... ... ұжымы бұл пікірді
куаттағанымен, қайта жүргізе сынақ көрсеткіштігі ықыластық даярлықтың
реті сол ... ... ... даярлықты анықтау мазмұнындағы дене даму бағытының
соңғы орында тұруын, ұстаздар ұжымы, бала ... ... ... ... ... егер ... даму жағдайынан қандай да бір ауытқулар
табылса, баланың жалпы білім беретін мектепке қабылданбайтынын көлденең
тартты.
Арнайы дәрігерлік тексеру мектепке баратын ... ... ... мен ... ... ... даму мөлшерін анықтайды.
Ал, мектептік оқуға қажетті биологиялық кемел (омыртқа жотасының
икемділігі, оң қолдың алақан саусақтарының икемділігі) мен мектептік ... ... ... ... ... ... деңгейін анықтағанда, дене дамуы
тексеру мәселесі де назардан тыс қалмауы тиістігі түсіндірілді.
«Сараптық баға әдісінің» нәтижесінде ... ... ... тәртібі жағынан, ықыластық даярлық пен және дамуы
даярлығынан жоғары түр. Мұның ... ... ... ... ... ерекшеліктері салдарынан (түрлі тиым
сөздер, қанға сіңген жайбарақаттық) қазақ ... ... ... бүгіп қалар батылсыздығын,
жатырқағыштығын ... тиек ете ... ... ... арасындағы сауатты
қарым - қатынас мәдениетінің орындауын, баланың жаңа әлеуметтік ортаға түсу
уақытысынан, яғни мектепке қабылдану ... ... ... одан да ... керек деген пікір білдірді.
Оқу, жазу дағдыларын, танымдық қабілетінің дамуын мектепте жүзеге асыруға
болады; ал баланың қарым -қатынасының ... ... мен ... ... ой ... ... ... дамиды. Бұл - мектепке даярлау мәселесінде,
ықыластық бағыт пен тілдік қатынастық бағытқа ... ... ... ... ... ... де, мектепке психологиялық даярлықты анықтау мазмұнының
барлық бағыттағы да маңыздылығы жағынан бір -біріне кем түспейтіндіктен,
мүмкіндігінше барлығын да ... ... ... қажет.
Мектепке психологиялық даярлықты ... ... ... әдісінің қосары мол;
мектеп өмірінің әртүрлі қажеттіліктерін ... ... ... жалпы педагогикалық, ... ... ... ... білімдерді мұғалімдердің оку - ағарту әрекетінде
белсенді құралға айналдыруға ... ... ... ... ... беру ... ... ... ұжымдық пікірін анықтауға ... ... жеке өзін ... ... ... ... ... байланыстыра іске
асырса, кешенді әрекет түрлерін қамтиды:
1. ... ... ... - балалардың ... ... 2 ... сүрақтама әдісін жүргізу;
Жауаптарды жүйелеу - педагогикалық, танымдық, ... - ... ... ... ... дене дамуы даярлығы;
Жүйелеген бағыттардың реттік орнын белгілеу;
Сүрақтама әдісінің ... ... ... ... ... іс - ... балалардың ... ... ... ... алынған нәтижелерді бүған
дейінгі
жылдардағы деректер мен салыстыру т.т.
Сонымен, «Сараптық ... - ... ... ... үстаздар пікіріне
сүйене отырып, жүргізуге мүмкіндік беретін әдістердің бірі екендігі
талданылды. Әдістің басты тиімділігі -психологиялық тексеру үрдісіне
зерттеу нысаны мен (6-7 баддырғандар) ... ... ... ... ... ... психологиялық даярлықты анықтау барысы
«жабық» күйде қалмай, бірлесе талқылау сипатына ие болады. Мектеп психологы
мен үстаздар қауымының жас үрпақ білімі мен ... ... ... бола ... ... баға» әдісі бүдан әрә қарайғы бүкіл бірлесу
жүмыстарына ықпал етеді.
III ТАРАУ. ... ... ... Ес ... ... түзетіп дамытуға
арналған жаттығулар
1. ... ... есту ... ... дамытуға арналған жаттығу.
Балаларға бұрыннан таныс 8-10 сөз дайындау керек: Бала сіздің айтқан әр
сөзіңізді қайталап отыру керек. Алдымен 1 сөзді ... 2 сөз ... осы ... ... Әр ... ... 1 сек. кідіріс
болады. Бала сіздің айтқан нақты берілген сөзді айта алмаса саны бірдей
басқа үш сөз айту ... Ол үшін ... сөз ... үсынуға болады.
1. алау
2. үй, сүт
ат, ... ... күн, ... ... ... су, майшам, мектеп
қарындаш, мәшине, аға, бор, құс, ... ... ... ... ... ... үл
тау, қарға, сағат, үстел, қар, кітап, ... ... ... ... сәбіз, орындық, ... ... жүк ... тас, ... ... ... қыз,
дастархан, қарбыз, ескерткіш.
Егер бала сіздің соңыңыздан есінде сақтап сөзді қайталай алса сөзді ... еске ... ... жақсы 6-7 жаасар бала 5-6 сөзді есінде
сақтауы керек.
Бастауыш сынып кезеңінде ... ... ... Есте ... күші ... ... Мысалы: 1 снып окушыларына қарағанда 4 сынып окушылары 2-3
есе көп сөзді есінде қалдырьш, яғни естің дамуы әр жас кезеңінде бірдей
болиайды. ... есі 2 - ден 7-8 ... ... ... ... ... баяулайды. Сонан соң бірте - бірте қайтадан ... ... ... ... әрекеттің түріне, есте сақтауды меңгеру
тәртібіне және жаттап қайта жаңғырта білу тәсіліне байланысты.
Бастауыш сынып оқушыларында еске сақтау ерекшеліктеріне ... ... ... ... ... ... кезекте көз алдында көрініп тұрган шындық
бейнені ғана есінде ... Ал ... ... ... ... да, сөз жүзінде айтқандыда есінде сақтай береді.
2-5 снып ... ... ... материалды есінде сақтай береді. Мысалы:
9 жасар бала көрсеткен 12 затгың 6 - 4 -уін есінде сақтаса осыны дерексіз
түрде айтып түсіндірсе 4 - 2- уі сөз ғана ... ... ... сыныптың соңында 11-12 жаста балалар 12 заттан өрнекі түрде 8 -
ін есінде сақтап, дерексіз сез жүзінде айтылған 5 заттың ... ... ... ... ... сынып кезеңінде басымырақ болады.
Тек орталау сынып кезңінде ғана дерексіз үғымды ... ... ... да баланың дерексіз ойлауның дамығандығының салдарынан болады.
Нәтижесін ... 2- ші 4- ші ... ... ... ... ... ... білімінің
қалыптасуына байланысты.
2- ші 5- ші сынып аралығында кейбір ... ... өзін ... сақтауы
ерекше жылдам қарқынмен дамиды, әрине мұның өзі мнемоникалық есте сақтау
тәсілдерін пайдалану арқылы жүзеге асып ... ... ... ... материалды механикалық түрде қайта
жаңғыртуға қарағанда мағыналык, еспен жаңғыртуды ерекше меңгереді.
3.2. ЗЕЙІН КЕМШІЛІКТЕРІН ТҮЗЕТУ МЕН ... ... ... ... ... ... дамыту жаттығуларын балаға естіртіп
бірнеше сөз тіркестері айтылады. Мысалы: ... ... ... үстел, төсек, қой, кесе, қарындаш, дәптер, кітап, торғай,
шанышқы т.б. ... ... ... зер ... ... отырады. Мысалы:
жануарларды білдіретін болса, жануарлардың атын естіген сәтте алақанын
шапалақтау керек. Бала қателесіп кетсе сөздерді кдйталап анық айтасьщ.
Ойынды 2 рет ... уәде ... ... ... ... ші ... 2 ... қосып өткізуге болады. Яғни жануарлар туралы
айтқанда орнынан тұрады. Осы ... ... ... ... тез ... ... жылдам
шоғырландыруға, бір мезгілде бірнеше объектіге бөлуге, зейінділікті
дамытуға арналады.
Зейіннің бөлінуін ... ... ... бала кері ... ... болса 10, 9, 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2, 1 деп санай
отырып, жалпы дамыту жаттығулары еңкею, отырып - тұру, ... ... ... ... ... Мұны ... ... немесе
жаттығусыз да санауға болады. Кдтелік санын ... ... ... ... ... үшін зеәннің бөлінуін жаттықтыру үшін мынадай жаттығу
жүргізуге болады. 48 суретте 25 тор ... ... ... 35 - ке ... ... ... ... 10 саны жоқ, бала бірден қарап түрып, қай
санныд жоқ екекнін тез ауызша айтса тәрбиеші жазу ... ... ... ... 49 - а ... де ... егер кесте күрделі болса
жеңілдетуге болады. Мысалы 50-6 ... ҚИЯЛ ... ... ... ... ... сынақ. Пантомима.
Бұл ойын баланың шығармашылық қабілеті мен қиялын дамыту үшін
жүргізіледі.
Баладан қандай болмасын бір заттың | поезд, ... ... ... |
қимылы мен дауысын салып ым арқылы бейнелегткөрсету ... бір іс ... ... ... көрсетуді талап етеміз. Мысалы: жуыну,
тарану, сурет салу, ... бала ... ... бере ... ... - ... дыбысын қалай
келтіру керек екенін тәрбиеші өзі жасап көрсету керек. Баламен «Тапқыр»
ойынын ойнауға ... ... ... ... ... ... ... - ақ өздігінен дербес құрастырса, онда бала қиялының мамүны бай,
жақсы дамыған деп есептеледі.
Бала қиялының ... ... ... ... ... ... ... ажыратуға арналған 1- ші сынақ.
Баладан 5 мин. уақыт аралығында тіршілік иесі адам, ... ... ... ... ... ... әңгіме қүрастыруға өтініш жасаймыз.
Әңгіменің ... ... ... ... ... 1 мин. беріледі де, содан соң бала ... ... ... ... ... ... айту барысынша баланың қиялының дамуы мынадай
көрсеткіштер негізінде бағаланады:
Қиялдың тездігі
Қиялдағы ... ... тыс ... ... ... мазмұнының байлығы және ... ... ... ... ... тез ... ... қиялға берілуі дегеніміз - берілген уақыт аралығында бала
әңгіменің сюжетін құрастыра білуі.
Егер бала 1 мин. уақыт аралығында өздігінен сюжет құрастыра ... ... ... ... ... желісін ұсынуға болады.
Қиялдағы бейненің таңғажайып қызықты болуын бағалау. Ондағы бейне бұрын
ешқашан көрмеген, ешкімнен естімеген, өз ойынан жаңа бір ... ... ... бала қиялының мазмұны бай, терең болуын, ондағы кейіпкерлердің мінез -
құлқын тәптіштеп сипаттауға тіршілік иесі, жануарлардың әр ... ... ... ... ... бала өз кдялындағы бейнеден ен, аз дегенде 7 бейнені, схемаға біреудің
жазып сызғанына сүйенбей - ақ өздігінен дербес қүрастырса, онда бала
қиялының ... бай ... ... деп ... О Р Ы Т Ы Н Д ... ... материалдар арқылы мектепке енді келетін окушыларға
психологиялық диагностика жасауға мүмкіндік берілді. Мектеп окушыларының
психологиялық дайындығын тексеру үшін ... ... ... жеке тұлға ретінде бақылау жасау; - Жеке ... ... ақыл - ... даму ... мектепке дайындығының теориялық негіздері жеке дайындығы,
зияткерлік дайындығы, әлеуметтік психологиялық дайындығы, физиологиялық
дайындығы қамтылды. Яғни баланың жаңа қоғамдық ... ... жаңа ... алу мүмкіндігі мен таным қабілетінің даму деңгейін
анықтау. Болашақ мектеп окушысының қызығушылығының қалыптасуы танымдық іс
әрекетінің ... ... ... ... ... ... ... көңіл - күйінің. даму деңгейі.
Интеллектуальдық ... ... ... мен ой ... қабылдау
анамникалық ойлау
нақтылыққа талпыныс
логикалық есте сақтау
сөйлеу тілін игеру
қолдың қозғалысы мен көру ... ... ... жүзеге
асырылып әлеуметтік психологиялық дайындығын айқындау есепке
алынды.
мінез ... жаңа ... ... ... ... ... ... дамуы
қарым қатынастың жаңа кезеңін өтуі қадағаланып физиологиялық
дайындығына ... ... бөлу ... ... дәрігерлік тексеруден өту.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... и ... ... ... ... Редкол.: Н.Н.Подяков и. др.- М: АПН ССР, 1985г.
2.Белова Е. ... ... ... ... ... - 1994г., - №8, стр. ... Л. Как ... становится школьником? // Дошкльное
воспитание, - 1995, - №8, стр. ... Р., ... О, ... Л. Игры и ... ... ... ... к детей //
Дошкольное
воспитания, 1988, №5, стр. ... ... к ... Диагностика психического ... ... его ... ... для ... ... / Под ред. В.В.Слободчикова,
вып.2,- Томск, 1992г.
6.Гуцалюк Л.Б. ... по ... ... к ... // Начальная
школа, 1994г., №4, стр. 11-13.
7.Детская ... ... ... ... и воспитания детей
6-7 лет// Дошкольное воспитание, 1994г., №6, стр. ... О, ... Н. ... направления работы по
программе «Развитие» для ... ... к ... год ... // Дошкольное воспитание, 1994г., №10, стр. ... ... Е.Е. ... ... ... ... в школе. М, Педагогика, 1991г.
10. ... Е., ... Г. ... к школе // Дошкольное
воспитание, 1991, №7, стр. ... ... Г.Г., ... ребенок. Психологическая ... к ... ... ... А., ... А., Заушницкая А. Подготовка детей к обучению в
школе// Дошкольное воспитание, 1989г., №8, стр. 50-54.
13.Мухина В. Что ... ... к ... ... и ... №4, стр. 25-27.
14.Немов Р.С. Психология.- М, Просвещение, 1995г., т.2.
15.Немов Р.С. ... ... 1995г., ... ... ... ... 6-7 - ... / Под ред. ... ... - ... Е.И. Настольная ... ... ... М, ... 1995г.
18.Рыбина Э. Готов ли ... к ... ... //
Дошкольное воспитание. 1995г, №8, стр. 25-28.
19. ... Г.М. ... ... к ... // ... ... №5, стр. ... У. Формирование общей способности к ... ... ... ... ... 1989г, №3, стр. 53-57.
21.Худик В.А. Психологическая диагностика детского ... ... - К., ... 1992г.
22. Эльконин Д.Б. Детская ... ... ... до 7 лет) - М: ... 1960г.

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 42 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бастапқы мәліметтер сапасын реттеу3 бет
Кәсіби қазақ тілінің маңызы мен міндеттері5 бет
«Радиотехника және антенна негіздері» пәні бойынша емтихан сұрақтары14 бет
Астық түйірлерін сақтау технологиясы жөнінде жалпы мәліметтер7 бет
Балалардың жас мөлшері мен дербес ерекшеліктерін оқу – тәрбие процесінде ескерілуі30 бет
Жарық сәуле шығаратын құрылым – ғылыми прогресс. Нанокомпозиттерді алу және зерттеу әдістері57 бет
Интернетке тәуелділіктің психологиялық-педагогикалық негіздері7 бет
Октябрьск мұнай кен орны89 бет
Орыс демократиялық мәдениеті және қазақтың ұлы ғалымы Шоқан Уәлиханов5 бет
Сұйық мұнай газды пайдалану35 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь