Жапонияның сыртқы саясатындағы территориялық (РФ, ҚХР, Оңтүстік Кореямен) мәселелердің орны мен маңызы

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

I. ТАРАУ. XIX.XX ғғ. ЖАПОНИЯ СЫРТҚЫ САЯСАТЫ ЖӘНЕ ШЕКАРА МӘСЕЛЕСІНІҢ ПАЙДА БОЛУЫ

1.1 XIX ғ. Екінші жартысындағы Жапониядағы модернизация үдерісі
және оның сыртқы саясатының негізгі бағыттары. ... ... ... ... ... ... ... ...7
1.2 Жапонияның XX.ғ. басы мен 30.50 жж шекарасының
қалыптасуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 11

1.3 Соғыстан кейінгі Жапония дипломатиясының қайта
қалыптастыруы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .22

II. ТАРАУ. ЖАПОНИЯНЫҢ РФ, ОҢТҮСТІК КОРЕЯ, ҚХР.мен ТЕРРИТОРИЯЛЫҚ МӘСЕЛЕЛЕРІНІҢ ПАЙДА БОЛУЫ

2.1 Жапония мен Ресей Федерациясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 26

2.2 Жапония мен Қытай Халық Республикасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .35

2.3 Жапония мен Оңтүстік Корея ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...39

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..45

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 48
Зерттеу жұмысының өзектілігі: Жапонияның Ресей Федерациясы, Қытай Халық Республикасы және Оңтүстік Корея арасындағы шекаралық мәселе аталған мемлекеттер арасындағы қатынастарда айрықша маңызға ие. Себебі Жапонияның Ресей, ҚХР және Оңтүстік Кореямен шекарасын анықтаудың тарихы бірнеше ғасырлардың қойнауына кетеді. Қазіргі кезде Жапонияның аталған елдермен шекаралық мәселесі оның көршілес елдермен ынтымақтастық, әріптестік байланыстарын дамытуда маңызды рөл атқарады.
Жартылай отар ел болған Жапония өзінің территориялық тұтастығы мен тәуелсіздігін сақтап қалу жолындағы күрес кезінде көрші мемлекеттермен шекарасын анықтап белгілеп алу ісін пәрменді түрде жүргізе алмады. Мэйдзи төңкерісінен кейін өзінің мемлекеттік іргесін нығайтқан Жапония үшін мемлекеттік шекарасын анықтап алуға кірісті. Жапонияның көршілес елдермен атап айтқанда, Ресей, Қытай және Кореямен мемлекеттік шекарасын анықтау шаралары әсіресе Екінші дүние жүзілік соғыстан кейін белсенді түрде жүзеге асырыла бастады.
Зерттеу тақырыбының өзектілігін айқындай түсетін жайттың бірі ол Жапонияның аталған мемлекеттерге қатысты сыртқы саяси мүдделерінің жүзеге асырылуы барысында территориялық мәселелердің орын алуына және бұл мәселенің шиеленісе түсуі болып табылады. Осы күнге дейін Жапонияның шекара мәселесінің оң шешімін табуы Қиыр Шығыстағы қауіпсіздік пен тұрақтылыққа әсер ететін факторларының біріне саналады. Сондықтан ең алдымен Жапонияның XIX-ғасырдың екінші жартысынан бастап, Қытай, Ресей және Оңтүстік Кореяға қатысты Қиыр Шығыстағы саясатының өзекті мәселелерін нақтылай түсу және бұл мәселенің XXI ғасырдың басында реттеу шараларын талдап көрсету аталмыш зерттеу тақырыбының өзектілігін арттыра түседі. Сонымен қатар әлемдік экономика мен саясат орталықтарының біріне саналатын Жапонияның сыртқы саяси доктриналарын зерттеп зерделеу және оған баға беру, осы мақсаттағы жапон дипломатиясының қызметінің іс-шараларын талдау аталған жұмыстың өзектілігін тереңдете түседі.
Жапонияның Ресей Федерациясымен арадағы Итуруп, Шикотан, Хабомаи, Кунашир сондай-ақ, Оңтүстік Куриль, Сэнкаку, Лианкур аралдарына қатысты Қытай және Оңтүстік Кореямен даулы мәселелерді шешу жапон сыртқы саясатындағы кезек күттірмейтін және шешімі күрделі мәселе болып отыр. Бұл мәселе бойынша осы кезде қызу пікірталастар орын алуда және ол бірте-бірте идеологиялық сипат алып келеді. Жапонияда бұл тенденция күн санап күшейіп, жапон ұлтшылдығының негізіне айналу қаупі бар. Жапонияға, әсіресе Қытай мен Кореяға қатысты, аралдар не үшін керектігі түсінікті. Бір жағынан бұл өзінің экономикалық қуаты мен саяси салмағын таныту әрекеті болса, екінші жағынан экономикалық пайда әкеледі. Себебі бұл территорияларды Жапония иемденген жағдайда, энергоқұндылықтар мен балық шаруашылығына бай өз су айдынын кеңейтеді. Сондықтан аталған екі мақсаттың жүзеге асырылуы Жапония үшін өте маңызды.
1. Урано Окинака, Лиу Сучао, Уэсака Хэнкити. Дяоюдай чуньдао (Сэнкаку сёто) веньтхи. Яньдиу цзиляо хойбянь. Гонконг - Токио: Личжи чубань-ше - Катанамидзу сёбо, 2000. - 502 с.
2. Э.Я. Файнберг «Русско-японские отношения в 1697 - 1875 годы» М., 1960, с. 13-18
3. Публ.: Гримм Э. Д., Сборник договоров и др. документов по истории международных отношений на Дальнем Востоке (1842—1925), М., 1927. (симоносеки)
4. Мидорима Сакаэ. Сэнкаку рэтто. - P.92, Кииэба Кадзутака. Сэнкаку сёто но энкаку то сёдзоку мондай - С.78, Такахаси Сёгоро. Сэнкаку рэтто ното. - Токио: Сэйнэн сюппанся, 1979. - С.50.
5. Уэдзи Тацунори. Сэнкаку рэтто то Такэсима. Тюгоку, Канкоку то но рёдо мондай. - Хигасимураяма: Кёику-ся, 1978. - С.43-44.
6. Я. Н. Бутковский. Остров Сахалин. — «Исторический вестник», 1882, т. X.
7. Тегеран – Ялта – Потсдам. Сборник документовСоставители: Ш.П. Санакоев, Б.Л. Цыбулевский.2-е изданиеМ.: Издательство «Международные отношения», 1970. – 416 с.
8. Международные отношения и внешняя политика СССР. Сборник документов. 1871- 1957 / Сост. Л. А. Харламова. Отв. ред. Е. М. Иванова. М.,1957.
9. Мирный договор с Японией, подписанный в Сан-Франциско // История войны на Тихом океане. Т. 5. М.: Издательство иностранной литературы, 1957. С. 337-359.
10. М. И. Венюков. Воспоминания о заселении Амура в 1857—1858 гг. — «Русская старина», 1879, I и II.
11. Русские Курилы. История и современность. Сборник документов по истории формирования русско-японской и советско-японской границы / Сост. В. К. Зиланов, А. А. Кошкин, И. А. Латышев, А. Ю. Плотников, И. А. Сенченко. М.: Сампо, 1995. 179 с.
12. История Японии. Тт. 1-2. М.: Институт востоковедения РАН, 1998.
13. Мидорима Сакаэ. Сэнкаку рэтто. - Изд. 5-е. - Наха: Хиругися, 1988. - 153 с.
14. Кошкин А. А Японский фронт маршала Сталина. Факты. Документы. Опубликовано издательством Olma Media Group, 2004
15. Ключников Ю. В., Сабанин А. Международная политика новейшего времени в договорах, нотах и декларациях. Ч. 1. С. 168—169. (про симодский трактат)
16. Кузнецов Ю.Д., Навлицкая Г.Б., Сырицын И.М. История Японии, М., 1988, с. 265-270
17. «Советский Сахалин» 142 от 04.08.01
18. Кистанов В. Внешняя политика Японии на рубеже веков // Знакомьтесь Япония. – 17.10.1998
19. Меморандум Танака Гиити // Хрестоматия по новейшей истории, М., 1960, с. 732
20. Перевод с английского по: Japan Treaties. Treaty of Peace with Japan. San Francisco, 8th September, 1951. - London: His Majesty’s Stationary. - P. 2-24. - на основе перевода в Сборнике документов и материалов по Японии (1951-1954 гг.). - М.: ДПО МИД СССР, 1954. - С. 89-104.
21. Zweig, D. China’s global hunt for energy / D. Zweig, J. Bi [Electronic resource] // China’s hunt for resources. Mode of access: 22. Антикоминтерновский пакт // Хрестоматия по новейшей истории, том 1, М., 1960, с. 250-253
23. Оговорка сената США приведена согласно: Международное право в избранных документах. Том III - М.: Междунар. отношения, 1957. - С. 317, 333.
24. Носов М. Япония и внешний мир: вступая в мировое сообщество. // Знакомьтесь – Япония, - 09.6.1997.
25. Zweig, D. China’s global hunt for energy / D. Zweig, J. Bi [Electronic resource] // China’s hunt for resources. Mode of access: 26. Сиполс В.Я. Дипломатическая борьба накануне второй мировой войны М., 1989, с. 129
27. Мэгуми Тадахиса. Сэнкаку сёто - Уоцуридзима. - Токио: Сэнкаку сёто боэй кёкай, 1997. -132 с.
28. Эдо Юсукэ. Сэнкаку сёто - до суру Нихон. - Токио: Цунэхиса сюппан кабусики гайся, 1996. - 136 с.
29. История Японии. Тт. 1-2. М.: Институт востоковедения РАН, 1998
30. Кошкин А. А Японский фронт маршала Сталина. Факты. Документы. Опубликовано издательством Olma Media Group, 2004
31. Нисимура Синго. Дарэка сококу о омовадзару. - Токио: Крэстся, 1997. - 534 с.
32. Мирный договор с Японией, подписанный в Сан-Франциско // История войны на Тихом океане. Т. 5. М.: Издательство иностранной литературы, 1957. С. 337-359.
33. Сборник действующих договоров, соглашений и конвенций, заключенных СССР с иностранными государствами. Вып. 32. М., 1978. 397 c.
34. Японо-китайские отношения (1972-1982). Сборник документов и материалов / Отв. ред. Б. В. Поспелов, Г. Д. Спекторов. М.: Институт Дальнего Востока АН СССР, 1985. 200 с.
35. Кистанов В. Внешняя политика Японии на рубеже веков // Знакомьтесь –Япония. – 17.10.1998
36. Фусанаби Ё. Депрессивная дипломатия Токио // Знакомьтесь – Япония, –04. 26.2000.
37. Кунадзе Г. Острова без мостов. Заметки о внешней политике Японии//Новое время. №2956 - 21. 07. 2002.
38. forenergy.pdf+China’s+Global+Hunt+for+Energy&hl=en&ct=clnk&cd=3>. Date of access: 19.05.2007.
39. Носов М. Япония и внешний мир: вступая в мировое сообщество. // Знакомьтесь – Япония, - 09.6.1997.
40. История Японии. Тт. 1-2. М.: Институт востоковедения РАН, 1998
41. Кузнецов Ю.Д., Навлицкая Г.Б., Сырицын И.М. История Японии, М., 1988, с. 259-260
42. Тегеран – Ялта – Потсдам. Сборник документов Составители: Ш.П. Санакоев, Б.Л. Цыбулевский.2-е изданиеМ.: Издательство «Международные отношения», 1970. – 416 с.
43. История Японии. Тт. 1-2. М.: Институт востоковедения РАН, 1998.
44. Тегеран – Ялта – Потсдам. Сборник документов Составители: Ш.П. Санакоев, Б.Л. Цыбулевский.2-е изданиеМ.: Издательство «Международные отношения», 1970. – 416 с.
44. Кошкин А. А Японский фронт маршала Сталина. Факты. Документы. Опубликовано издательством Olma Media Group, 2004
45. Международные отношения и внешняя политика СССР. Сборник документов. 1871- 1957 / Сост. Л. А. Харламова. Отв. ред. Е. М. Иванова. М., 1957.
46. Мирный договор с Японией, подписанный в Сан-Франциско // История войны на Тихом океане. Т. 5. М.: Издательство иностранной литературы, 1957. С. 337-359.
47. Россия и проблема Курильских островов. Тактика отстаивания или стратегия сдачи. Нарочницкая Н. http://pravoslavie.ru/analit/041116105310
48. Еремин В. «Россия — Япония. Территориальная проблема: поиск решения.» М. 1992
49. Diplomatic Bluebook 1997. Japan's Foreign Policy in a World of Deepening Interdependence. Tokyo, 1998.
50. Путин, Коидзуми и "План действий" // www.dni.ru 10.1.2003
51. Курилы тоже русская земля. Максименко М. http://pravoslavie.ru/analit/sobytia/
52. “Japan times” № 2230
53. Япония сегодня (политика) //www.japantoday.ru
54. Перевод с английского по: Japan Treaties. Treaty of Peace with Japan. San Francisco, 8th September, 1951. - London: His Majesty’s Stationary. - P. 2-2 - на основе перевода в Сборнике документов и материалов по Японии (1951-1954 гг.). - М.: ДПО МИД СССР, 1954. - С. 89-104.
55. Мэгуми Тадахиса. Сэнкаку сёто - Уоцуридзима. - Токио: Сэнкаку сёто боэй кёкай, 1997. -141 с.
56. Такахаси Сёгоро. Сэнкаку рэтто ното. - Токио: Сэйнэн сюппанся, 1979. - 132 с.
57. Урано Окинака, Лиу Сучао, Уэсака Хэнкити. Дяоюдай чуньдао (Сэнкаку сёто) веньтхи. Яньдиу цзиляо хой-бянь. Гонконг - Токио: Личжи чубаньше - Катанамидзу сёбо, 2000. - №1.2. - С.6-7.
58. Перевод с английского по: Japan Treaties. Treaty of Peace with Japan. San Francisco, 8th September, 1951. - London: His Majesty’s Stationary. - P. 2-2 - на основе перевода в Сборнике документов и материалов по Японии (1951-1954 гг.). - М.: ДПО МИД СССР, 1954. - С. 89-104.
59. Уэдзи Тацунори. Сэнкаку рэтто то Такэсима. Тюгоку, Канкоку то но рёдо мондай. - Хигасимураяма: Кёику-ся, 1978. - С.43-44
60. Японо-китайские отношения (1972-1982). Сборник документов и материалов / Отв. ред. Б. В. Поспелов, Г. Д. Спекторов. М.: Институт Дальнего Востока АН СССР, 1985. 200 с.
61. Kleine-Ahlbrandt, S. China’s new dictatorship diplomacy / S. Kleine-Ahlbrandt, A. Small [Electronic resource] // New York Times. Mode of access: . Date of access: 15.04.2007.
62. Михеев, В. Китай и Япония на фоне глобальных тенденций // Мировая экономика и междунар. отношения. 2007. № 4. С. 50—60.
63. Уэдзи Тацунори. Сэнкаку рэтто то Такэсима. Тюгоку, Канкоку то но рёдо мондай. - Хигасимураяма: Кёику-ся, 1978. - С.43-44.
64. Перевод с английского по: Japan Treaties. Treaty of Peace with Japan. San Francisco, 8th September, 1951. - London: His Majesty’s Stationary. - P. 2-2 - на основе перевода в Сборнике документов и материалов по Японии (1951-1954 гг.). - М.: ДПО МИД СССР, 1954.
65. Уэдзи Тацунори. Сэнкаку рэтто то Такэсима. Тюгоку, Канкоку то но рёдо мондай. - Хигасимураяма: Кёикуся, 1978. – 172
66. Кунадзе Г. Острова без мостов. Заметки о внешней политике Японии// Новое время. №2956 - 21. 07. 2002
67. Туудлепп А. Японский внешнеполитический потенциал: цели, достижения, задачи. // Знакомьтесь – Япония. – 10.12.2001.
68. Япония сегодня (политика) //www.japantoday.ru
69. Япония сегодня //www.japantoday.ru












ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

Кітаптар мен монографиялар:

1. Меморандум Танака Гиити // Хрестоматия по новейшей истории, М., 1960, с. 732
2. Урано Окинака, Лиу Сучао, Уэсака Хэнкити. Дяоюдай чуньдао (Сэнкаку сёто) веньтхи. Яньдиу цзиляо хойбянь. Гонконг - Токио: Личжи чубань-ше - Катанамидзу сёбо, 2000. - 502 с.
3. Мидорима Сакаэ. Сэнкаку рэтто. - P.92, Кииэба Кадзутака. Сэнкаку сёто но энкаку то сёдзоку мондай - С.78, Такахаси Сёгоро. Сэнкаку рэтто ното. - Токио: Сэйнэн сюппанся, 1979. - С.50.
4. Уэдзи Тацунори. Сэнкаку рэтто то Такэсима. Тюгоку, Канкоку то но рёдо мондай. - Хигасимураяма: Кёику-ся, 1978. - С.43-44.
5. Бондаренко О. «Неизвестные Курилы» М. 1992.
6. Кошкин А. А Японский фронт маршала Сталина. Факты. Документы. Опубликовано издательством Olma Media Group, 2004
7. Еремин В. «Россия — Япония. Территориальная проблема: поиск решения.» М. 1992.
8. Э.Я. Файнберг «Русско-японские отношения в 1697 - 1875 годы» М., 1960, с. 13-18
9. Я. Н. Бутковский. Остров Сахалин. — «Исторический вестник», 1882, т. X.
10. М. И. Венюков. Воспоминания о заселении Амура в 1857—1858 гг. — «Русская старина», 1879, I и II.
11. Сиполс В.Я. Дипломатическая борьба накануне второй мировой войны М., 1989, с. 129
12. Антикоминтерновский пакт // Хрестоматия по новейшей истории, том 1, М., 1960, с. 250-253
13. Кузнецов Ю.Д., Навлицкая Г.Б., Сырицын И.М. История Японии, М., 1988, с. 259-260
14. Марков А.П. «Россия — Япония. В поисках согласия.» М. 1996.
15. История Японии. - Т.2. - С.618-619.
16. История Японии. Тт. 1-2. М.: Институт востоковедения РАН, 1998.
17. Мидорима Сакаэ. Сэнкаку рэтто. - Изд. 5-е. - Наха: Хиругися, 1988. - 153 с.
18. Мэгуми Тадахиса. Сэнкаку сёто - Уоцуридзима. - Токио: Сэнкаку сёто боэй кёкай, 1997. -141 с.
19. Нисимура Синго. Дарэка сококу о омовадзару. - Токио: Крэстся, 1997. - 123 с.
20. Оокума Рёити. Сэнкаку сёто но рэкиси то рёюкэн. - Токио: Дзию минсю-то кохо иинкай сюппанкёку, 1972. - 37 с.
21. Сэрита Кэнтаро. Сима но рёю то кэйдзай суйики но кёкай какутэй. . - То-кио: Юсиндо, 1999. - 264 с.
22. Такахаси Сёгоро. Сэнкаку рэтто ното. - Токио: Сэйнэн сюппанся, 1979. - 132 с.
23. Уэдзи Тацунори. Сэнкаку рэтто то Такэсима. Тюгоку, Канкоку то но рёдо мондай. - Хигасимураяма: Кёикуся, 1978. - 172 с.
24. Эдо Юсукэ. Сэнкаку сёто - до суру Нихон. - Токио: Цунэхиса сюппан кабусики гайся, 1996. - 136 с.
25. Вербицкий С.И. Японо-американский военно-политический союз – М.: Наука, 1972
26. Diplomatic Bluebook 1997. Japan's Foreign Policy in a World of Deepening Interdependence. Tokyo, 1998.


Мерзімді басылымдар:

1. “Japan times” № 2230
2. «Советский Сахалин» 142 от 04.08.01
3. Урано Окинака, Лиу Сучао, Уэсака Хэнкити. Дяоюдай чуньдао (Сэнкаку сёто) веньтхи. Яньдиу цзиляо хой-бянь. Гонконг - Токио: Личжи чубаньше - Катанамидзу сёбо, 2000. - №1.2. - С.6-7.
4. Урано Окинака, Лиу Сучао, Уэсака Хэнкити. Дяоюдай чуньдао (Сэнкаку сёто) веньтхи.- №1.4. - С.8.
5. Урано Окинака, Лиу Сучао, Уэсака Хэнкити. Дяоюдай чуньдао (Сэнкаку сёто) веньтхи.- №1.8. - С.10.
6. Урано Окинака, Лиу Сучао, Уэсака Хэнкити. Дяоюдай чуньдао (Сэнкаку сёто) веньтхи.- №3.2. - С.164.
7. Мидорима Сакаэ. Сэнкаку рэтто. - С.99-100.
8. Урано Окинака, Лиу Сучао, Уэсака Хэнкити. Дяоюдай чуньдао (Сэнкаку сёто) веньтхи.- №3.6. - С.170-171.
9. Семин А. Японо-китайские отношения подвергаются испытанию // Проблемы Дальнего Востока. - 1996. - №3. - С. 20.
10. Семин А. Японо-китайские отношения подвергаются испытанию // Про-блемы Дальнего Востока. - 1996. - №3. - С. 16-21.
11. Носов М. Япония и внешний мир: вступая в мировое сообщество. // Знакомьтесь – Япония, - 09.6.1997.
12. Туудлепп А. Японский внешнеполитический потенциал: цели, достижения, задачи. // Знакомьтесь – Япония. – 10.12.2001.
13. Фусанаби Ё. Депрессивная дипломатия Токио // Знакомьтесь – Япония, –26.04.2000.
14. Кистанов В. Внешняя политика Японии на рубеже веков // Знакомьтесь –Япония. – 17.10.1998
15. Судзуки М. Процесс углубления взаимопонимания создает базу для новых японо-российских отношений // Проблемы Дальнего Востока,– 12.01.2001.
16. Кунадзе Г. Острова без мостов. Заметки о внешней политике Японии// Новое время. №2956 - 21. 07. 2002.
17. Михеев, В. Китай и Япония на фоне глобальных тенденций // Мировая экономика и междунар. отношения. 2007. № 4. С. 50—60.
18. Боровой, В. Региональная политика во внешнеполитической стратегии КНР после окончания «холодной войны» // Журн. междунар. права и междунар. отношений. 2008. № 2. С. 55—60.


Интернет-сілтемелер:

1. Россия и проблема Курильских островов. Тактика отстаивания или стратегия сдачи. Нарочницкая Н. http://pravoslavie.ru/analit/041116105310
2. Kleine-Ahlbrandt, S. China’s new dictatorship diplomacy / S. Kleine-Ahlbrandt, A. Small [Electronic resource] // New York Times. Mode of access: . Date of access: 15.04.2007.
3. Zweig, D. China’s global hunt for energy / D. Zweig, J. Bi [Electronic resource] // China’s hunt for resources. Mode of access: 4. forenergy.pdf+China’s+Global+Hunt+for+Energy&hl=en&ct=clnk&cd=3>. Date of access: 19.05.2007.
5. http://vladnews.ru/2275/Ekskluziv_V/Ostrova_pretknovenija2.http://world.lib.ru/k/kim_o_i/tyh66rtf.shtml
6. Курилы тоже русская земля. Максименко М. http://pravoslavie.ru/analit/sobytia/
7. Япония сегодня (политика) //www.japantoday.ru
8. Японии надоел Курильский вопрос // www.dni.ru 03.01.2003
9. Путин, Коидзуми и "План действий" // www.dni.ru 10.1.2003

Дипломатиялық құжаттар:

1. Ключников Ю. В., Сабанин А. Международная политика новейшего времени в договорах, нотах и декларациях. Ч. 1. С. 168—169. (про симодский трактат)
2. Перевод с английского по: Japan Treaties. Treaty of Peace with Japan. San Francisco, 8th September, 1951. - London: His Majesty’s Stationary. - P. 2-24. - на основе перевода в Сборнике документов и материалов по Японии (1951-1954 гг.). - М.: ДПО МИД СССР, 1954. - С. 89-104.
3. Оговорка сената США приведена согласно: Международное право в избранных документах. Том III - М.: Междунар. отношения, 1957. - С. 317, 333.
4. Публ.: Гримм Э. Д., Сборник договоров и др. документов по истории международных отношений на Дальнем Востоке (1842—1925), М., 1927. (симоносеки)
5. Тегеран – Ялта – Потсдам. Сборник документовСоставители: Ш.П. Санакоев, Б.Л. Цыбулевский.2-е изданиеМ.: Издательство «Международные отношения», 1970. – 416 с.
6. Международные отношения и внешняя политика СССР. Сборник документов. 1871- 1957 / Сост. Л. А. Харламова. Отв. ред. Е. М. Иванова. М., 1957.
7. Мирный договор с Японией, подписанный в Сан-Франциско // История войны на Тихом океане. Т. 5. М.: Издательство иностранной литературы, 1957. С. 337-359.
8. Русские Курилы. История и современность. Сборник документов по истории формирования русско-японской и советско-японской границы / Сост. В. К. Зиланов, А. А. Кошкин, И. А. Латышев, А. Ю. Плотников, И. А. Сенченко. М.: Сампо, 1995. 179 с.
9. Сборник действующих договоров, соглашений и конвенций, заключенных СССР с иностранными государствами. Вып. 32. М., 1978. 397 c.
10. Японо-китайские отношения (1972-1982). Сборник документов и материалов / Отв. ред. Б. В. Поспелов, Г. Д. Спекторов. М.: Институт Дальнего Востока АН СССР, 1985. 200 с.
11. Боэй хакусе. 1970-1992. (Белая книга по обороне.) Токио: Окурасе инсацукеку, 1971- 1993.
12. Сборник договоров России с другими государствами. 1856-1917. М., Гос.изд-во полит.литературы, 1952.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
ӘЛЬ ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
Халықаралық қатынастар факультеті
Аймақтану және ... ... ... ... сыртқы саясатындағы территориялық
(РФ, ҚХР, Оңтүстік Кореямен) мәселелердің орны мен ... 4 курс ... ... ... ... ... ... М.
С.
(қолы, күні) ... ... ... Б.З
(қолы, күні) ... ... ... ... ... И. А.
(қолы, күні) ... ... ... XIX-XX ғғ. ... ... ... ЖӘНЕ ШЕКАРА МӘСЕЛЕСІНІҢ
ПАЙДА БОЛУЫ
1. XIX ғ. Екінші жартысындағы Жапониядағы модернизация үдерісі
және оның сыртқы ... ... ... Жапонияның XX-ғ. басы мен 30-50 жж шекарасының
қалыптасуы..................................................................
..............................11
3. Соғыстан кейінгі Жапония дипломатиясының қайта
қалыптастыруы…….............................................................
......................22
II. ТАРАУ. ЖАПОНИЯНЫҢ РФ, ОҢТҮСТІК КОРЕЯ, ҚХР-мен ТЕРРИТОРИЯЛЫҚ
МӘСЕЛЕЛЕРІНІҢ ... ... ... мен ... Жапония мен ... ... ... мен ... ... ... ... ... ... ... Қытай Халық
Республикасы және Оңтүстік Корея арасындағы шекаралық мәселе аталған
мемлекеттер арасындағы қатынастарда ... ... ие. ... ... ҚХР және Оңтүстік Кореямен шекарасын анықтаудың тарихы бірнеше
ғасырлардың қойнауына кетеді. ... ... ... ... ... ... оның ... елдермен ынтымақтастық, әріптестік
байланыстарын дамытуда маңызды рөл атқарады.
Жартылай отар ел болған Жапония ... ... ... ... ... қалу ... күрес кезінде көрші мемлекеттермен
шекарасын анықтап белгілеп алу ісін пәрменді түрде жүргізе ... ... ... ... ... ... ... Жапония үшін
мемлекеттік шекарасын анықтап алуға кірісті. Жапонияның көршілес елдермен
атап ... ... ... және ... ... ... ... әсіресе Екінші дүние жүзілік соғыстан кейін белсенді түрде жүзеге
асырыла бастады.
Зерттеу ... ... ... ... ... бірі ол
Жапонияның аталған мемлекеттерге қатысты сыртқы саяси мүдделерінің жүзеге
асырылуы барысында территориялық ... орын ... және ... шиеленісе түсуі болып табылады. Осы күнге дейін Жапонияның ... оң ... ... Қиыр ... ... пен ... ететін факторларының біріне саналады. Сондықтан ең алдымен Жапонияның
XIX-ғасырдың екінші жартысынан бастап, Қытай, Ресей және ... ... Қиыр ... ... ... ... ... түсу және бұл
мәселенің XXI ғасырдың ... ... ... ... ... ... тақырыбының өзектілігін арттыра түседі. Сонымен қатар әлемдік
экономика мен ... ... ... ... Жапонияның сыртқы
саяси доктриналарын зерттеп зерделеу және оған баға беру, осы мақсаттағы
жапон ... ... ... ... ... ... тереңдете түседі.
Жапонияның Ресей Федерациясымен арадағы Итуруп, Шикотан, Хабомаи,
Кунашир сондай-ақ, Оңтүстік ... ... ... ... қатысты
Қытай және Оңтүстік Кореямен даулы мәселелерді шешу ... ... ... ... және ... күрделі мәселе болып отыр. Бұл
мәселе бойынша осы кезде қызу пікірталастар орын ... және ол ... ... алып ... ... бұл ... күн санап күшейіп,
жапон ұлтшылдығының негізіне айналу қаупі бар. Жапонияға, әсіресе Қытай ... ... ... не үшін ... ... Бір жағынан бұл
өзінің экономикалық ... мен ... ... ... әрекеті болса, екінші
жағынан экономикалық пайда әкеледі. Себебі бұл ... ... ... ... мен балық шаруашылығына бай өз су
айдынын кеңейтеді. Сондықтан аталған екі мақсаттың ... ... ... өте ... ... ... және Оңтүстік Кореямен арадағы шекаралық
мәселесі және осы мәселені шешілуін айқындай түсетін жапон ... ... мен ... мен ... ... тақырыбының пәні болып
табылады. XIX-XXI ғғ. аралығындағы Жапония ... ... ... және оның ... Федерациясы, ҚХР және Оңтүстік Кореямен шекара
мәселесінің реттеу ұмтылыстары диплом жұмысының нысанын құрайды.
Зерттеу жұмысының ... ... ... ... ... ... мен міндетін жүзеге асыруға негіз болған ... ... ... қарай екі топқа бөлуге болады.
Деректердің бірінші тобын XIX-XX ғғ. Жапонияның халықаралық құқықтың
субъектісі ... қол ... ... құжаттары құрайды [8,9,15,20].
Бітіру жұмысын жазу ... ... ... саясатының бағыттарын
анықтап, оларға баға беруде себін тигізген әр түрлі кезеңді қамтитын ... ... ... ... ... ... ... зерттеу
жұмысының деректік негізінің екінші тобын құрайды [7,11,33,44].
Тақырыптың зерттелу деңгейі: Аталған зерттеу ... ... ... бар. Бұл ... ... ... корей және жапон ғалымдарының
ғаламдарынан туған. Солардың арасында кеңестік зерттеуші Э.Я. ... жылы ... ... ... ... в 1697 - 1875 ... ... ерекше атауға болады [2]. Автор өз зерттеуінде орыс және
жапон мұрағаттарының ... ... ... ... өз
монографиясында қарастырып отырған кезеңдегі орыс-жапон қатынастарының
бейбітшілік сипатта даму ... ашып ... XIX ... ... ... ... мен ... арасындағы шекаралық мәселені қатаң
хронологиялық шектер арқылы ... ... ... Я. Бутковский,
М. Венюков сияқты орыс зерттеушілерін атауға болады [6,10]. Бұл авторларды
біріктіретін жайт – ... ... ... бойынша орыс-жапон
келіссөздерінің күрделілігіне және оның себептеріне зерттеу жүргізуінде
болып табылады. ... ... ... ... және ... ... бойынша В. К. Зиланов, А. А. Кошкин, И. А. Латышев, А. Ю.
Плотников, И. А. Сенченко. ... ... және т.б ... кеңінен пайдаланылды [11].
Аталмыш тақырыпқа өз зерттеулерін арнаған және осы мәселеге қатысты құнды
материалдар мен деректер келтіріп, өз ... ... шет ... ... ... ... ... Сакаэ, Нисимура Синго, Урано Окинака,
Лиу Сучао, Уэсака Хэнкити, және т.б ... ... атап ... [2-4].
Тақырыптың хронологиялық шеңбері ретінде Жапонияның XIX ғ. ... ... ... дипломатиялық әрекеттерді жүзеге асырған және XX
ғ. бас кезі мен XX ғ. екінші жартысындағы сыртқы саяси акциялары және ... бас ... ... ... ... шараларын қамтитын кезең
белгіленді.
Жапонияның сыртқы саясатындағы Ресей Федерациясымен, Қытай ... және ... ... территориялық мәселелердің орны мен
маңызын зерттеу тақырыбының мақсаты болып табылады. Аталған ... ... үшін ... ... ... Жапонияның РФ, ҚХР, Оңтүстік Коремен территориялық шиеліністерінің
пайда болу себептерін зерттеу;
- Территориялық шиеліністердің ... ... мен ... ... ... территрияларға қатысты талаптарды теорияларды зерттеу;
- Ресей, ... ... ... мемлекеттерінің шиелініс аралдарға
қатысты мүдделерін зерттеу;
- Шиелініс территорияларды заңды тұрғыда реттейтін жолдарды анықтау.
Зерттеудің ... ... оның ... Жапония сыртқы
саясатындағы, шекаралық мәселелерді жүйелі түрде және жаңа ... ... ... орны мен маңызын зерттеуге қызығушылық танытқан
мамандар үшін пайдалы болып ... ... жазу ... ... ... мен ... ... келесідей тұжырымдар жасауға болады:
- Жапонияның РФ, ҚХР, Оңтүстік Кореямен ... ... болу ... ... ... ... ... алған тең құқылы емес, әділетсіз ұстанымдар жатыр;
- Жапонияның көршілес елдермен ... ... ... ... ... құрметтеу, территориялық мәселелерді
бейбіт ұстанымдар негізінде реттеуге бағытталған;
- ... ... ... ... ... ... кездегі
халықаралық қатынастар талаптарды теорияларды зерттеу;
- Ресей, Корея, Қытай, ... ... ... шиелініс
аралдарға қатысты мүдделерін мен ұстанымдарын зерттеу;
- Шиелініс территорияларды заңды тұрғыда реттейтін жолдарды анықтау.
Бітіру ... ... ... Жұмыста тарихи оқиғаларға және
сан-саладағы мемлекетаралық құжаттарға жинақтау, талдау, ... ... ... ... ... ... ... және
жүйелеу әдістері де зерттеу жұмыстарына арқау болды. Зерттеу жұмысының
теориялық ... ... ... ... ... тарихи
оқиғалары, мемлекетаралық құжаттар, талдау, жүйелеу әдістері колданылды.
Жапонияның ... ... және ... ... ... ... салыстырмалы және жүйелеу әдістерде зерттеуге мүмкіндік береді.
Бітіру жұмысының құрылымы. Бітіру жұмысы кіріспеден, негізгі бөлімі екі
тараудан, қорытындыдан, пайдаланылған ... ... ... ... XIX-XX ғғ. Жапония сыртқы саясаты және шекара мәселесінің
пайда болуы
1. . XIX ғ. Екінші жартысындағы ... ... ... ... ... саясатының негізгі бағыттары
Феодалдық қарым-қатынастарының терең дағдарысы және класс аралық
тартыстың күшеюі ... ... ... әлсіретті. XIX ғасырдың екінші
жартысының басында бұқара халықтың антифеодалдық ... ... ... ... ... да жандандырылды.
Бұл оппозицияның мақсаты сегунатты феодалды ... ... ... Оның ... ... ... билікті қалыптастыру ұранын
тастады. Токугава режимі кезіндегі саяси дағдарыс сипаттарының ... ... ... ... ж. Сегунат шетелдіктермен қарым-қатынас жаңа нұсқауын шығарды.
Онда бастапқы мемлекетке ... тыйм ... ... ... ... шетел кемелерге көмір және сумен қорлану рұқсат берілді.
Батыстың капиталистік державалары Жапонияның ... ... ... ... талпынды. Қиыр Шығыстағы Англия, ... АҚШ ... ... ... олардың назары Жапон ... ... ... және Қиыр ... ... ... ... базасы ретінде АҚШ қызығушылық білдірді. 1845 ж
американдық конгресс ... ... ... қарым-қатынасты орнатуға
уәкіл етті. Конгресс резолюциясында ... ... ... ... анық ... қарым-қатынастарды орнатуда жеңіліс тапқан америка
үкіметі күш ... ... ... 1853 ж ... айында сегун астанасы Эдо
(қазіргі Токио) қарамағында орналасқан Урага бухтасына Перри коммондор
әскери эскадасы келді.
Ол ... ... АҚШ ... ... ... онда Жапонияны
американдық саудасы үшін ашу ... ... ... ... ... ... ... алуға қайтып келеді.
1854 ж ақпан айында Перри тоғыз әскери ... ... алу үшін ... ... ... ол соғыстың өршу мүмкіндігі туралы ескертті.
Сегун үкіметі бағынып, америка ... ... 31 ... ... алғашқы жапон-американдық келісім шарт қабылданды. Бұл шарт
бойынша американ саудасы үшін Симода мен Хакодате порттары ... ... ... ... ... ... ... келісімді Жапония
Англия, Франция, Голландиямен орнатты.
1855 ж 7 ақпан ... ... ... ... ... қарым-
қатынастар туралы орыс-жапон Симод келісім ... ... ... мен ... ... ... қол ... 9 баптан тұрды.
Келісімнің негізгі мақсаты: “Жапония мен Ресей арасында ... ... ... ... ... Жапония мен Ресей арасындағы шекара Итуруп
пен Уруп ... ... ... ... ... ... ... ал Уруп
аралы және солтүстікке қарай Курил ... ... ... кірді. Ал
Крафто (Сахалин) аралы Ресей мен Жапония арасында ортақ ... ... үшін ... Хакодатэ, Нагасаки порттары ашылды. Сахалинді ортақ
иемдену Ресей үшін тиімді болды [15].
Ресей Сахалинді ... ... ... бастады. Кейін Жапония арал
территориясын қоныстандыра ... ... ... ... талаптары өршіп, орыс жапон қарым қатынасын ... АҚШ және ... ... қол ... алғашқы келісім
шарттары, батыс державаларды қанағаттандырған жоқ. 1858 жылы қауіп дүмді
сөз арқылы АҚШ жаңа ... ... ... қол ... ... ... ... экс-территориялықтықты, Жапонияға келетін
американдық сауда үшін минималды салық орнату және т.б ... ... ... ... ... ... Англия, Голландия, Франция, Ресей
арасында қол қойды.
1858 ж қойылғын теңсіз құқық ... ... ... ... зорлап “ашқан” мемлекеті болды.
Жапонияға жаппай шетел капиталистерінің басып кіруі, мемлекет ішінде
халықтың әл ауқатын нашарлатып, феодализм ... ... ... ... ... ... ... тауарлардың әкелуіне мүмкіндік берді
және жапон кәсіптерінінің ... ... ... ... мен самурай
отбасыларын қайыршыландырды.
60-жж бастап Жапонияда саяси дағдарыстың шиеленісуі одан әрі байқалды.
Мемлекеттің әр ... ... ... ... ... қозғалыстары
басталды.
Барлық Жапония бойынша шаруашылық көтерілістері және ... ... жылы ... ... ... императормен кездесуге келді. Онда
император, шетелдерді мемлекеттен қуып жіберу туралы жарлығын бекітті. 1863
жылы ... ... ... ... ... ... жабу туралы нотасын
берді. “Варварлады қудалау” қаулысын орындаған Симоносеки ... ... ... ... ... ... ... жылдары азаматтық соғыс болып жатқан АҚШ мемлекетті, Жапонияда
белсенді ... ... бас ... ... ... ... басты
рөлді ойнады, Наполеон III кезіндегі Франция да мемлекетте өз ... ... ... ... ... феодализмінің терең дағдарысы және
Токугава режимінің саяси дағдарысы ... ... ... ... күш ... ... ... - 1859 жж. Жапонияда 40 шаруа көтерілістері, 1860 - 1867 жж. ... ... ... ... ... ... жапон буржуазиясы да феодалдық жүйесін жоюға талпынды.
Қалаларда пайда болған самурай тегі ... ... ... - 1864 жж. ... ... ... одан әрі күшейді. 1867
жылы императорлық таққа он бес жасар ... ... 1869 ... ... ... ... ... Феодалды самурай “республикасы”
жарияланды [12].
Муцухито ... ... ету ... ...... ... аталды. 1868 жыыл 3 қаңтар айында құрылған бірінші
императорлық үкіметті ... ... ... басқару ролін оңтүстік самурай княздіктері алды. 6 ... ... жылы ... мәлімдеме жасады.
Онда:
1. кең жиналыс жасалады және онда барлық үкімет ... ... ... ... ... ... сонымен қатар әміршілер, меңгерушілер, ұлттың
гулденуіне өз үлесін қосу керек;
3. барлық әскер мен азамат лауазымдарына және ... ... ... жүзеге асыру мен өз қызметтерін дамытуға мүмкіндік беріледі;
4. әділеттілік пен бейтараптық сақталынады;
5. білім әлеммен ... және ... ... ... бекітіледі.
Бұл реформалар бірқалыпты болды. Ең алдымен мемлкеттің бытыраңқылығы
жойылды, яғни оның жеке княздіктерге бөлінді. ... ... ... ... ... мен ішкі ... жойылды, тауарды еркін
тасымалдауы мен ... ... ... Ескі ... қайта қаралды,
мемлекетте бірыңғай заңдар енгізілді.
1872 – 1873 жж шаруашылық қозғалыс ... ... ... Княздердің феодалдық жеке меншігі өз күшін жойды және жерді
сауда саттығы ресми ... ... ... ... ... ... капиталистік қарым-қатынастардың
өркенденуіне жол ашты.
XIX ғ 70-90 жж бара-бара монополизмге дейінгі қоғамнан, монополитік
капитализмге ұласты, ал XX ғ ... әлем ... ... ... капиталистік державалардың арасында әлемді территориялық бөлінісуі
аяқталды. Империализмнің отаршылдық жүйесі құрылды. Азия және ... ... отар ... болды.
Тек Жапония 1868 жылы сегун жүйесінің биліктен ... ... ... ... ... Ол тез арада өндірістік капиталистік
және отаршылдық агрессия жолына түскен мемлекет болды [13].
Сол жылдары Жапония ... ... ... ... Ол ... ... ретінде санады. Сонымен қатар ол үкіметтен “азаматтықтарды”
ығыстырып, өзінің ... ... ... ... ... ... Жоғарғы Үкімет Кеңесінің басшысы Ивакура Томоми оған жол бермеді,
оның ойынша Кореяға қатысты басқыншылық әрекет ... ашық ... және ... Жапонияға тайталастан құтылса да, әскери машина
өз жүрісін күшейтті және оны ... ... ... жоқ. ... ... күштеп қосты. Ол бірнеше жылдан кейін Окинава префектурасы
болды. Сонымен қатар ... ... ... алуға талпынды, бірақ ол
сәтсіздікке ұшырады.
Жапония Ресеймен де қарым-қатынастарын шешті. ... ... ... ... ... ... Мәселе бейбіт жолмен
шешілді. Америка өз жағынан Сахалинді Жапонияға беруге кеңес берді6 ... бұл ... және ... делдалдылығынан бас тартты.
Жапон үкіметі Ресейге басқа ұсыныс берді: Ресейдің жапон-корей соғысы
кезінде бейтараптық саясатын ұстанып жапон әскерлеріне ... ... ... ... ... кіру үшін ... ... Сахалинді жерін
толығымен Ресейге береді. Бірақ ресей ... бұл ... ... ... жылы ... ... ... қол қойылды [14].
Жапонияның берген келесі ұсынысында: Жапония ... ... ... бас ... өз ... ... ... аралдарын алады.
Бұл уақытта ресей дипломаттарының ... ... ... өршуіне
көңілі бөлінді, сондықтан бұл ұсыныс сөзсіз қабылданды.
Жапония Ресеймен территориялық мәселені бейбіт ... ... ... шабуыл жасап, нәтижесінде 1876 жылы “бейбіт және ... ... ... қол ... ... өркендеп, Жапония әлем ... ене ... жылы 11 ... ... ... ... ... жарты
феодал алпауыттары мен күрделі жапон буржуазиясы арасында келісімді,
сонымен қатар конституция монархиялық ... ... жж. ... мен ... арасындағы Кореяға қатысты қақтығыс
жапон-қытай соғысына әкелді. 1894 жылы ... ... ... ... ... ... ... жартыаралының территориясын беруді талап етті.
1895 жылы наурыз айында жапон әскері ... ... ... ... ... алды. Бірақ Ресей Ляодун территориясын өз
жоспарына алды және дипломатиялық қысым ... ... өз ... бас
тартуға мәжбүр болды. Жапония Ресейдің Таяу Шығыстағы басты ... ... ... ... дайындалуды бастады..
1895 жылы 17 сәуір айында Симоносэкиде ... мен ... ... келісім шартын қабылдады. Шарт ... ... ... ... ... және ... ... аралын берді, 200 млн ... ... ... үшін ... ... ашты және ... ... қатысты шарттары, Ресей, Германия және Франция ... ... ... ... ... айында 1895 Ресей, Германия және Франция жапон ... ... ... басқындықтан бас тартуды талап ... ... ... өз ... ... ... берген болатын. Сол
кезде Николай II батыс одақтарының жақтауымен ... ... ... ... ғ ... ... әлем ... дайындалды.
1.2. Жапонияның XX-ғ. басы мен 30-50 жж шекарасының ... ... ... ... мен Жапония арасында одақ туралы келіс-
сөздер жүргізілді, ал 1902 жылы 30 ... ... ... одақ ... қол қойылды.
Бұл Англия мен Жапония арасында 5 жыл мерзіміне созылатын алғашқы ... Шарт ... егер бір ... белгілі бір державамен соғыс ашса және
қарсыластық мемлекеттке басқа мемлекеттер ... ... ... ... ... ... көрсету керектігі ескертіледі.
Бұл шарт Англияның Қытайдағы, Жапонияның Корея мен ... ... және егер ... ... бұл ... ішінде
немесе сыртынан қауіп төнсе, одақтастардың араласуына құқық ... ... ... ... ... және ... үшін ... соғысына
дайындық болды.
Жапония XX ғасыр басына қарай Қиыр Шығыста ерекше ... және ... ... ... ... талпынды. Ең алдымен өтім нарығы
және шикізат қайнары ретінде Корея мен ... ... ... ... ... ... бұл ... Кытай мен Ресейге қарсы
агрессия плацдармасы ретінде қарастырды.
XX-ғасырдың бас кезінде Маньчжурия мен ... үшін ... ... ... ... жылдары орыс-жапон соғысы болып өтті. АҚШ пен
Ұлыбританияның қолдауына сүйенген ... ... ... ... Кореядағы
жапон үстемдігін мойындады және Қиыр Шығыстағы Порт-Артур, ... ... ... аралдарынан бас тартуға мәжбүр болды [17].
1910 жылы Жапония Кореяны толық жаулап алды. Бірінші Дүние ... ... ... жж.) ... ... өзара соғысып
жатқанын пайдаланып, Германияның ... ... ... ... ... ... ... басып алды.
Қытай XX ғасырдың басында Жапонияға Маньчжурия ... ... ... ... оған ... ... ... құтқарды. Бұған қарамастан,
Қытай Жапонияға өтемін төлеп, Тайваньды беруге мәжбүр болды. Бірінші
Дүниежүзілік ... ... ... ... ... отарын және Шаньдун
провинциясын жаулап алды.
1915 жылы Жапония Қытайға “21 ... ... ... ... бес топқа бөлінді.
Бірінші топ Шаньдунға байланысты болды. Онда Қытай Жапония мен ... ... ... ... келісімдерді, сонымен қатар Жапонияға
сол территория бойынша темір жолдар мен порттарды ашуға ... ... ... талаптар тобында Оңтүстік Маньчжурия мен Монғолияның ішкі шығыс
талқыланды. Жапония Порт-Артур, Дайрен, Оңтүстік Маньчжурия, Аньдун, ... ... 99 ... ... ... ... ... етті. Сонымен қатар бұл
территорияларда Жапон ... ... ... ... өмір ... және ... бойынша мүмкіндік беруді қарастырды.
Үшінші топ, Ханьепин өндіріс комбинатын жапон-қытай аралас кәсібіне
айналдыруды ... Онда кен мен ... ... ... біріктірді.
Төртінші топ Қытайға қытай жағалауы бойынша айлақ, шығанақ және
аралдарды жалға беруге тыйым ... ... ... ... ... қарайтын саяси, қаржы, әскери
мәселелер бойынша жапон кеңесшілерін шақыру, жапон ... ... ... үшін жер ... ... ... Жапонияның ғылыми
техникалық көмегі арқылы жапон қытай әскери зауыттарын ... ... ... ... салу үшін құқық беру, Фудзянь провинциясында
порттар мен кендерді, темір жолдарды салу бойынша Жапониядан кеңес ... ... дін ... ... беру ... қарастырылды.
“21 талап” Қытайдың Жапонияға саяси, экономикалық, әскери ... ... Бұл ... ... ... ... мөлшерлерді бұзу
болды. Сондықтан Жапония оны жасыруға ... ... ... ... ... ... талапты мойындап, Жапонияға
тәуелді елге айналды. Бұл төртінші мамырдағы козғалысқа ... ... ... ... 1920 ... нық ... ... қатысты. Жапондықтар Маньчжурияның қорларына қызықты [18].
Бірінші Дүние Жүзілік соғыс жылдарында Жапония ... Қиыр ... ... ... ... ығыстырды. 1914-1918 жылдары
өнеркәсіп өнімдері 13-тен 65 иенге өсті.
Ресейдегі азамат соғысын пайдаланып, 1918 жылы 5 ... ... ... ... Қиыр Шығыс пен Сүбүрге баса көктеп енді. ... жылы ... ... ... кеңестік Қиыр Шығысты тастап шығуға мәжбүр
болды. ... ... АҚШ және ... ... ... ... жылы ... Маньчжурияны басып алып, жаңа Маньчжоу-Го мемлекетін
құрды. Жапония Қытайды толық жаулап алуға кірісті. Солтүстік Шығыс Қытайды
басып ... ... ... ... ... жылы ... ... түсіп, жапондар Солтүстік-Шығыс Қытайды басып
алды (яғни Манчжурияны). Олар онда Маньчжоу-Го атты марионеттік мемлекет
құрды. ... ... ... ... жалғастыру жоспарларымен қатар
жапондар Советтік Қиыр Шығысқа және ... ... ... ... сала отырды.
Солтүстік-Шығыс Қытайдың басып алынуы Жапония тарапынан Танака
меморандумында ... ... ... ... курсты жүзеге асыру
кезеңдерінің бірі ретінді қарастырылды.
Танака Гиити генералының меморандумы 1927 жылы 25 ... ... ... ... 30-40 ж.ж. АҚШ-пен соғыста жеңіліс
тапқанға ... ... ... ... ... болып табылды.
Меморандумдағы негізгі бағыт болып жапон мемлекетінің гүлденуі үшін ... ... ... етуі болып табылады.
Меморандумда жапон агрессиясының болашақ бағыттары нақты бейнеленген –
Оңтүстік-Шығыс Азия, ... ... ... ... және ... теңіз
мемлекеттері”, яғни бүкіл Үндіқытай және оған жататын ... ... ... ... ... Маршалл аралдары, оңтүстікте Австралия және
солтүстікте КСРО-мен шекаралар кірді [19].
Нәтижесінде гитлерлік әскерлердің КСРО-ға басып кіруінен ... ... ... ... ... ... ... жайлы сұрақ
туындайды, яғни Оңтүстік-Шығыс Азия немесе “солтүстікке” - КСРО. ... ... ... ... ... ... бағытталған болды”.
Советтік Қиыр Шығыс Оңтүстік –Шығыс Азиямен ... аз ... және аз ... ... байлықтарға, атап айтқанда стратегиялық
шикізатқа (мұнай және металлдар) ие ... ... ... ... дүниежүзілік билікке ие болу үшін
Оңтүстік-Шығыс Азияны оның табиғи және ... ... ... ... ... ... бағындыру Қытайды бағындыру керек ... ... 1937 жылы ... ... ... айтарлықтай нәтиже
бермеді. Жапондар тез арада Қытайды бағындыра алмады және ... ... ... ... ... ... тағы да бір жолы бар еді ... жолы. “Оңтүстік теңіз мемлекеттерін” және теңіз ... ... ... ... империализмі Қытайда ағылшын-американдық монополияларының
қызығушылықтарымен соқтығысып, одан әрі ... ... ... Англия,
АҚШ және т. б. батыс державаларының қызығушылықтарымен тоғысуға ... ... ... ... ... ... державалармен тек
Еуропада ғана емес, ... ... ... ... ... бейбіттендіру” саясаты әсер етті. Бұған қарамастан жапон билік
етуші шеңберлері Англия және АҚШ ... ... ... түсінді. “Бейбіттендіру” саясатын және ... ... ... ... қарсы бағыттау іс-әрекеттерін
болжай отырып, ... ... ету ... Танака генералының жоспарларын
жүзеге асыруға дайындала бастайды.
1931 жылдың басы - 1932 жылдың ... ... ... ... ... ... кеңейту және Чан
Кайшидің Маньчжурияны басып алынғандығын қабылдау ... ... ... 1932 жылы қаңтарда жапон қарулы күштері Шанхайға шабуылды
бастады. Шанхайдағы ... ... ... ... ... ... ... қырып-жоюмен, мәдени құндылықтарды
жоюмен және талаумен шығарып салынды. Бірақ жапон әскерлері 19-шы қытай
армиясының ... ... ... және бір ... ... табан
тірескен ұрыстан кейін соғыс қимылдарын тоқтату туралы ... ... ... 1932 жылы ... ... ... ... қол қойылды [21].
Әскери күштерді үдетуді жалғастыра отырып, жапон империализмі одан әрі
агрессивті бола ... ... ... ... мұхит аймағында жапон
өктемдігін орнату ... ... ... ... ... ... болды.
Айтарлықтай қарсыласуды кездестірмегендіктен, жапон басқыншылары Солтүстік
Қытайдың жаңа аудандарын ... ... ... ... ала бастады.
1935 жылы 9 желтоқсан айыннан бастап мемлекетте халық толқулары өтті.
25 қараша айында 1936 жылы ... ... және ... ... пактіне” қол қойды. 1937 жылы, келісім шартқа фашистік
Италия да ... ... одақ ... сала ... ... ... жылы қараша айында ГМД бесінші съезінде Янь Сишань мен Фэн Юйсяна
жақтаушыларымен бірігіп жапондықтарға қарсы шығуды ... Сол ... ... ... ... жақтаушысы Ван Цзинвэй отставкаға кетуге мәжбүр
болып, шетелге ... ... жаңа ... Чан ... ... жылы ... ... үкіметі Шығыс Азияда Жапонияның билігін орнату
туралы – “ұлттық саясаттың негізгі қағидалары” жоспарын бекітті. Ең ... ... өз ... Қытайда орнатуды көздеді. Жапония Кореяда
(бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін Жапониямен басып алынған) және Манчжоу-
Года өзінің әскери ... ... ... ... тартысының шиеленісуі жапон империализмінің ішкі қайшылықтарын
күшейте отырып, оны соғыс авантюраларына итермеледі. ... ... ... кезеңінің заңдары Жапон билік етуші топтарына керек ... да олар ... ... ... тек ... ... одан әрі еш ... өздерінің басқыншылығын іске асыруға, соғыс
қаржыларын бөлуді ... ... және ... ... ... мен ... кеңейтуге рұқсат берді.
1936 жылы жазда үкімет басындағы ... ... ... ... ... курсының перспективті жоспары талқыға
салынды, ол Жапонияға ... ... өз ... қамтамасыз етуге
мүмкіндік берді. Сыртқы және ішкі ... ... ... және ... ... оның ... ... Қытайды
антикеңестік плацдармға және прожапондық мемлекетке айналдыру, сонымен
қатар Шығыс Азияда Жапонияның билігін орнату мен оның әрі ... ... ... ... ... ... басып алу және Оңтүстік ... ары ... ... ... мен ... ... әсер ... және жапон
экспансиясына қарсы күштерді жұмылдырмауы ... емес ... ... ... ең ... ... АҚШ, ... қарсы бағытталған
күштерді біріктіру үшін мұқтаж болды. ... ... ... ... ... қарым-қатынастарды шиеленістіре Хирота үкіметі фашистік
Германиямен ... бет ... 1936 ... ... қараша айында Кеңес
Одағына және Қытайдағы ұлт-азаттық көтеріліске ... ... ... қол қойылды.
Фашистік рейх Жапониямен қарым-қатынастарын нығайтуға ерекше мән берді,
ол ... ... да, ... да қарсы соғыста маңызды одақтас бола
алды. 1935 жылы ... ... ... ... ... Қиыр ... және ... басқа да аудандарында кең
экспансияға ... ... ... ... ... ... Жапонияның КСРО-дағы әскери атташесі Касахара әскери министрлікке
жасаған хабарламаларында “батыс көршілерін және ... да ... ... ... ... қызықтырудың” қажеттілігін атап айтты. ... ... ... да, ... да ... ... 1936 жылы 12 ... кеңес өкілі Германия мен Жапония ... не ... ... ... ... ... ететініні туралы және бізге
қатысты Жапония мен Германия айналмалы ... ... ... ... және ... ... ашық ... одақтың қорытындысымен
батыс державаларының наразылығын тудырудан қауіптенді. Герман-жапон сөз
байласуының шынайы мақсатын жасыру үшін ... ... ... ... ... Германия мен Жапонияның құпия саяси полициялары
коммунистік идеялардың таралуына ... ... ... ... Енді бұл ... ашық ... болды.
Германия мен Жапонияның арасындағы осы пактпен бірге “егер де КСРО
жағынан пакттің мүшелерінің ... ... ... ... олар ... ... ... қажетті шараларды дереу талқылау қажет” құпия келісімге
қол қойылды. 1936 жылы 2 желтоқсан айында екі жақты итало-жапондық ... Үш ... ... ... ... ... 1937 жылы ... айында Италия антикоментерновтік пактқа қосылды.
Блок мүшелері өз бағыттарын коминтернмен күрес деп ... ... ... ... тек КСРО-ға ғана емес, сонымен қатар
Англия, Франция және АҚШ-қа бағытталған ... ... ... күрес
үндеуінің астында пакт мүшелері өз ... ... ... үшін дүниежүзілік соғысқа дайындық жүргізді.
Келісімнің үш бөлімінде пакт мүшелері коммунистік ... ... ... ... және ... бүлдіру
әрекеттеріне қарсы қорғаныс ісінде ынтымақтасуға өз ниеттерін білдірді.
Антикоминтерлық ... үш ... және ... протоколына құпия
қосымша салынды. Ол бойынша жақтар ортақ ... ... ... ... ... ... жағына қауіпке төнсе, пакт
қатысушылары саяси келісім шарттарды қабылдамауға келісті.
Антикоминтерн пакті жапон және ... ... ... ... ... күші бар ... Келісім бес жылға бекітілді.¹
Келісімнің антикеңестік сипаты батыс державаларына Жапонияның КСРО-ға
қарсы агрессиясын бағыттайды деген сенім берді.
7 шілде ... 1937 жылы ... ... ... ... ... Содан әскери әрекеттер барлық Қытай территориясына таралды. ... 70-80% ... ... ... Бұл ... ... ауыр
экономикалық халге әкелді.
Әскери – стратегиялық шикізатта қажеттілік, ... ... ... ... ... мен экспортты тауарларды төмен, құнсыз ... ... ... ... ... [25].
Ауыр, әсіресе әскери кәсіптің белсенді өркендеуі, ішкі ... ... ... зиян ... экономиканың өзгеруіне әкелді.
Сонымен қатар Қытаймен соғыс жүргізіп, Коноэ кабинеті мемлекеттегі
антимилитаристік, антиәскери ... ... ... ... бұл ... рух ... ... қозғалыс” деп аталды.
Антифашистік позицияларға қарсы болған барлық демократиялық ұйымдар,
талқандалды.
15 ... ... 1937 жылы ... ... ... ... өкілдерді түрмеге қамады. 1938 жылы наурыз айында
түрмеге қамалған адамдардың саны 10 ... ... ... ... ... кіруі батыс державалар ағынан
ешқандай қарсылық әрекет білінген жоқ. Бірақ жапон агрессиясы олардың Қиыр
Шығыстағы қызығушылықтарын ... ... ... пен Англия жапон агрессиясын Кеңес Одағына бағыттауға, Қытай арқылы
Жапониямен келісуге үміттеніп, “араласпау” позициясын ұстанды.
1937 жылы қараша ... ... ... КСРО-ның Қытайға
ұжымдық көмек көрсету мен Қытайдың Жапонияға қарсы экономикалық санкция
қолдану ұсынысы мемлекет ... ең ... АҚШ пен ... жылы ... ... ... ... Маньчжоу-Гомен
шекаралас кеңес Теңізмаңы ... ... ... ... ... айының аяғында, үкімет жоспарын орындап, жапон әскерлері КСРО
территориясына ... өзен ... ... ... ... тамыз айында кеңес
әскерлері жауды талқандап, өз ... ... ... ... ең ... ... кезеңінде
Чемберлен үкіметі басып алынған Қытай ... ... ... ... ... ... тапсырды.
Қытайдағы жапон әскери іс-қимылдарының өркендеуінен күрделі зиян шыдап,
Англия агрессордың белгілі қаржылығын жүзеге асырды, сонымен қатар ... ... ... ... ... ... ... жәрдем,
Жапониянадан Қытайға әскери жүктерді жөнелтуге сауда флотын берді [26].
Жапония американ ... ... ... мән ... ... ... мемлекеті үшін үнемі жәрдем көрсетіп, саясатын
жақтады. ... ... ... ... ... ... ... мұнай, бензин, және т.б.) жартыдан көп болды (1939 ж. – ... ... ... ... ... ... ... (1938 ж.
ғана бірнеше компанияларға 125 млн. долл. жуық ... ... ... АҚШ пен ... ... ... ... жапон
әскерінің оңтүстік Қытай аудандарына басып кіруін қолдады.
1938 жылы жапон әскерлері Кантон мен ... ... ... қараша айында 1938 жылы Коноэ үкіметі “Шығыс ... жаңа ... ... ... ресми жариялады.
1939 жылы мамыр айында жапон әскерлерінің Халкин-Гол өзенінің бойында
кеңес және ... ... ... сол ... ұзақ және белсенді әскери
қимылдарына әкелді. Бірақ 21-28 тамыз айында 1939 жылы ... ... ... ... ... ... үшін, 1939 жылы шілде
айының ортасында болған дипломатиялық жанжал әсер болды, онда жапон елшісі
сыртқы істер ... ... ... ... ... туралы
мәселе талабын жіберді.
Келесі күні 17 шілде айында елші нота алды, онда хат ... ... ... ... ... ... аяғынан бастап, Жапонияның Англия мен АҚШ қарым-қатынасы
қиындай түсті. Әрине, оған әсер еткен ... ... ... ұлы ... тобы Кеңес Одағына қарсы агрессорларды бағыттауға
талпынды.
Мюнхен келісім ... 1938 жылы 29 ... ... ... мен
Даладье Гитлермен келісім шартқа қол қойды. Онда Гитлерге Чехославакия
беріліп, европалық және қиыр ... ... ... ... АҚШ ... ... ... үшін, жапон
агрессорлары Мюнхенге дейін Оңтүстік бағытта қозғалуға қауіптенді.
Бірақ мемлекеттердің араласпау жолына түскенін ... ... ... ... ... өз ... Кантонға бағыттап, Линтин, Протас, Хопао
аралдарын басып алды. Бұл ... Қиыр ... ... ... ... орналасқан [27].
АҚШ үкіметінің американ құқықтарын және Қытайда қызығушылықтарын бұзуы
бойынша әлсіз ... ... еш ... ... ... ... ... келгеннен кейін, 1939 жылдың ақпан айының
бірінші жартысында, жапон әскерлері Хайнань ... ... ... ... кіруіне Англия, Франция, АҚШ талай рет қарсылық
білдірді.
1939 жылы наурыз айының ... ... ... ... орналасқан Спратли аралдарында ... ... Бұл ... ... ... ... төндірді.
Хайнань мен Спратли аралдарын басып алу жауабына ... ... ... ... ... ... Англия жағында болуына қарамастан, Жапония екі державаға екі
мүмкіндік арасынан таңдауды ... ... ... ... ... ... ... ашу.
1939 жылы 23 тамыз айында, кеңес-герман шабуыл ... ... ... ... Германиямен тез арада бірігіп КСРО қарсы соғыс ашуға
талпынды.
1940 жылы шілде айында билік ... ... ... ... ... ... ... милитаризациясына және мемлекет сыртында арессия жолына
түсті. 1940 жылдың шілде-тамыз айларында Сэйюкай мен Минсэйто ... ... ... ... ... ... көрсету ұйымдастығы” атты монархиялық ұйым
құрылды. Mұндай ұйымның құрылуы Коноэ ... жар ... ... ... ұйымдық рәсімдеуі болды.
Оған қосымша “жаңа ... ... ... ол ... ... ... қызығу мүддесіне
бағындырды. Тынық мұхиттағы жаңа империалистік соғысқа ... ... ... 1940 жылы ... жаппай соғыс Институты айналысты.
1942 жылы онда Жапония басшылығымен “Ұлы шығыс-азиялық ... ... құру ... ... Бұл ... ... Бирма,
Филиппинде және Оңтүстік-шығыс Азия мамлекеттерінде ... ... ... ... ... ... әскери диктатураны орнату бағытын жалғастырып, Коноэ үкіметі ... ... 1940 жылы ... Германия мен Италия мемлекеттерімен Үштік
Пакт қабылдады. Пактіде “Жапония басшылығы ұлы шығыс-азия кеңістігінде ... құру ... ... ... ... ... ... мен Италия мемлекеттерінің Еуропада
сондай құқықтарын ... Бұл ... ... түрде үш агрессорлардың әлем
билігіне белгіленген талаптарын қамтыды.
АҚШ-тың Жапония мемлекетіне жапон әскери ... ... ... ... ... ... агрессияны жүзеге асыруға итермеледі.
1940 жылдың аяғында Коноэ кабинеті “екі мемлекет ... ... ... ... ... бастауға шешім қабылдады. Жапония
бұл келісім шарттарда Солтүстік ... мен ішкі ... ... ... ... өз ... ұстауын “заңдастыруға” қол жеткізуге
тырысты.
Тоғыз ай бойы келіс сөздер барысында жапон әскербасылығы АҚШ пен ... ... ... ... ... ... ... шартын бекітуге жапон үкіметін Кеңес Одағы алдында
бұлтарысқа қажеттілікке қойды.
Жапония бұрынғы ... ... Ұлы ... ... ... құру ... ... кең масштабты әскери әрекеттерге дайын болды. 1937 ... ... ... ... ... жылы шілде айында Мукден оқиғасынан кейін Қытайға толық басып кіру
басталды. Олар Солтүстік, Оңтүстік Қытайдың ... ... және ... теңіз порттарын басып алды.
Сол жылы қараша айында Шанхай, ... ... ... мен Ханчжоу
басып алынды. 1938 жылы қазан айының аяғында жапон әскерлері Гуанчжоу мен
Уханьды жаулап алды. Қытайдың ... ... және аса бай ... ... ... ... қытай жапон соғысының бірінші этапы аяқталды. Жапон үкіметі ... ... ... ... ... ... ... қабылдауға
ұсынды, онда; Маньчжоу-гоның тәуелсіздігін мойындауды, мемлекетті “жапон
экономикалық қызмет” саласына қатыстыру және ... ... ... ... сол ... ... ... Ван Цзинвэй, Гоминьданда қайта келіп,
жапон шарттарымен келісуді ұсынды. Бірақ чан Кайши бұл шешімнен бас ... ... ... ... ... ... 1940 жылы ... жапондықтар
құрған қуыршақ Нанкин үкіметін басшылық етті.
1939 жылы қытай жапон соғысының екінші кезеңі ... ... ... ... ... ... алды. Ал мамыр айында ... ... ... ... ... ... ... шекарасын басып өтті [28].
КСРО – ның шекарасында да бірнеше ... орын ... Осы ... ...... ... ашылмаған сырлар аз емес. Кеңес басшылары өз
халқын алдап ұстаған, «анау жау — ... ... деп үрей ... ... жылы ... көлі маңында болған қақтығысты самурайлар ұйымдастырды»
деген ... ... ... кезде жарық көрген кұпия құжаттар оған күмән
келтіруде.
Көп ұзамай Мәскеу мен Токионың арасындагы қарым – қатынас ... ... ... Көптеген мәселелер бойынша Токио мен Мәскеу орта тіл табысып,
1941 жылы 13 сәуірде бес ... ... ... ... пактіге қол қойды.
Әрине, екі елдің арасындағы қарым – қатынастағы өзгерістер КСРО
гитлерлік Германия мен ... ... ... бөлу ... ... ... ғана ... болғаны сөзсіз. Ол кезде КСРО мен ... ... ... өзара бөлісуге кіріскен. Жапония болса, ... ... ... жатты.
1940 жылы Франция мен Голландия Германиядан жеңіліп ... ... ... ... ... ... мен Индонезия аралын, Малайзия
мен Сингапурды өзіне қаратуға кірісті.
1940 жылы 27 қыркүйекте ... ... ... "үштік пакт" деп
аталған соғыс одағын ... ... ... ... ... ... — Жапония, КСРО, Германия, Италия бір жақта болып шықты.
Дүние ... ... ... итермелегендердің бірі жапон милитаристері
тоқтаусыз шабуылдап, Оңтүстік – Шығыс Азия мен Қиыр ... ... ... Қытай калалары, соның ішінде Тяньцзин, Нанкин, Шанхай, Ухань
т.б. қиратылып, бейбіт тұрғындар кырғынға ұшырады. Елде шовинистік ... ... ... ... ... ... халық", Жапония
бастаған "азиялық гүлдену ғасыры" ... ... ... үгіт ... - мен шарт ... соң, оның негізгі озбырлық бағыты Оңтүстік -
Шығыс Азияға ауысты. Қытайды басып – ... ең ... ... ... оның ... ... тасыды. Үнді- қытай елдері де тоналды. Тынық
мұхит пен Азия ... ... ... АҚШ ... оған карсы
соғысқа дайындық өте жасырын түрде ... ... ... ... ... ... 1940 —1941 ... бірнеше келіссөздерге барған. Екі ел сауда қатынастарын жақсы сақтап
келді.
1941 жылы 7 желтоқсанда АҚШ – тың ... ... ... ...... ... Гавай аралындағы Пёрл - ... ... ... крейсерлері мен ұшақ таситын кемелері шабуыл жасап, жеңіске жетті.
Содан соң көпке дейін бұл аймақта жапон ... ... ... ... ... ... және ... Шығыс Азияда Жапон қолына
3,8 млн шаршы ... жер ... жылы КСРО мен ... арасындағы қабылданған шабуыл жасамау
келісім шартынан кейін, Ван Цзинвэй Чан Кайшиге ... ... ... ... Оның ... Жапонияға қарсыластықты тоқтату, Қытайға
Екінші Дүние Жүзілік ... ... ... ... ... ... ... мен КСРО мемлекеттерімен бірге АҚШ пен Ұлыбритания
әрекеттерінен Азияны ... Чан ... үшін бұл ұран ... әсер
тигізген жоқ.
Сонымен қатар 22 маусым айында Жапонияның жақын одақтасы Германия КСРО-
ға қарсы соғыс ... ... ... ... Гоминьдан үшін Жапониямен
бір-біріне қарсыластық қаупі жойылды.
Бірақ 1942 жылдың ... ... ... ... ... ... 1943 жылы теңіз шайкастарында біріккен американ - ағылшын
күштерінен жеңіліп қалды.
1943 жылдың ... ... ... ... ... аудандарға қарсы
біркелкі шағын операциялар ... ... 1944 жылы ... ... Сол ... ... ... жапондықтар Хэнань провинциясына шабуыл
бастады.
Ал мамыр маусым ... ... мен ... ... басып алып,
Чунцинге жақындап келді. Жылдың аяғына дейін Гоминьдан 2 млн. кв. ... ... жылы 9-19 ... ... ... КСРО мен Монғолия ... ... ... ... ... ... 1945 жылы ... Еуропада аяқталғанымен, Қиыр Шығыс пен Тынық ... ... ... ... ... әрі ... ... берді.
26 шілде айында АҚШ, Ұлыбритания, Қытай үкіметтері тізе бүгуін талап
еткен Потсдам декларациясын ... Оған ... ... ... ... бұзған КСРО да қосылды. ... ... ... ... ... ... 1941 жылы ... айында бастаған АҚШ пен
Ұлыбритания 1945 жылдың ортасына ... ... ... ... ... ... Қиыр ... өз ықпалын күшейту үшін Кеңес үкіметі 1945
жылы 8 тамыз айында Жапонияға соғыс жариялады [29].
9 тамыз айына ... түні ... ... 4 мың ... ... шықты. Соғысқа монғол әскерлері де араласты. 1945 жылы 6 ... АҚШ ... ... екі ... ... мен ... ... тастады. 14 тамыз айында Жапония Потсдам декларациясын
қабылдайтын ресми ... ... ... ... ... жапондық Квантур әскері толық талқандалды.
1945 жылы 2 ... ... ... Миссури линкорында Жапония өзінің
толық жеңілгендігі туралы актіге қол ... ... ... сәйкес 1904-1905
жылдары орыс-жапон соғысы кезінде Жапонияға өткен Оңтүстік Сахалин ... ... ... ... қайтарылды және оған ежелден Жапонияға тиесілі
болып келген Оңтүстік Курил аралдары (Шикотан, Итуруп, Ируп, кунашир) ... ... ... қоса ... ... төрт аралдың берілуі Кеңес
Одағы мен Жапония арасында кейін шекара дауының өршуіне алып келді [30].
1949 жылы 1 ... ... ... ... ... ... Сол жылы
Жапониямен жаулық қарым қатынасы басталды. Жапония жеңілген мемлекет болды
және жапон әскери күштерін бөлшектеді, ... ... ... ... қауіп-
қатер мемлекеті ретінде қарастырды. Өйткені ... ... ... ... ... мәселесі Жапонияның қайта
қаруландыру мүмкіндігі.
Қытай кеңес достастық, одақтық және ... ... ... шарты бойынша,
әр жақ бір-бірін Жапония жағынан шабуылдан немесе басқа Жапониямен кеңес
мемлекеттерден ... ... ... көпшілік батыс мемлекеттер сияқты Тайбэйді жалғыз заңды қытай
үкіметі ретінде таныды. Екі жақ ... ... ... ... үкімет емес ұйымдарымен қарым-қатынас орнатты (НПО), 1952
жылы қытай комиссиясы ... ... ... ... ... ... келісімн қабылдады.
Сыртқы істер министрлігінің директор орынбасары Ляо ... ... ... ... ... ... 1954 жылы ... әскери
түтқындарын репарациясы және 1955 жылғы балық аулаушылық келісім шарт.
Бірақ екі ... ... ... ... ресми емес болды
[31].
1.3. Соғыстан кейінгі Жапония дипломатиясының қайта қалыптастыруы
1945 ж . күзде ... ... ... ... ... ... басшылығы түрінде айқын тәуелсіздікті сақтады (әмір , ... не бәрі оны ... ... ... ... қатал және
ықыласты бақылауының астында болды .
1951 жылыСан - Францисско бейбіт келісім шарта қол ... ... ... басқа мемлекеттермен қарым-қатынасы ресми қалыптасқан
жоқ. Тек 1951-1952 жж. ... ... ... ... ... ... елдермен берік байланыстар орнатты. Шешім немесе
ғаламдық мәселелер оның ... ... . ... ... әлем
державасы ретінде мойындалуы оның Ұлттар ... ... ... ... ... нәтижесінде Жапония барлық мәртебесінен айырылған
болатын. Оның ... ... ... түсірілді. Жапонияның
басқарушылары сот алдында әскери қылмыскерлер ретінде алдына ... ... ... пен ... ... тазартылуға тартылды.
Ол көптеген әлем мемлекеттерімен соғыс халінде болды. Оның басты
мақсаты ... ... ... ... ... ... ... жетістігі 48 мемлекетпен, бұрынғы әскери
қарсыластықтарымен, КСРО мен коммунистік мемлекеттер блогынан басқа бейбіт
келісімге тұруы.
Соғыс ... ... ... ... өз ... ... ... төлеуге келісіт (территорияларды беру, репарация ... ... ... қол қою ... Жапония мемлекеттермен дипломатиялық
қарым-қатынастарды қалпына келтіруге мүмкіндік берді. Ал әскери басқыншылық
кезеңі біткен соң, Жапония өз ... ... ... ... ... ... “ақталуы” Сан-Францисско келісім
шартынан кейін басталды.
19 қаңтар айындағы 1956 жылы КСРО мен ... ... ... екі ... ... ... тоқтатып, дипломатиялық қарым-
қатынасты қайта құруға мүмкіндік берді.
Біріккен декларация КСРО мен Жапония мемлекеттерінің ... ... шарт ... ... жүргізу мен ... ... ... ... ... Кеңес Одағының Жапонияға бейбіт
келісім шартын қабылдағаннан кейін Хабомаи мен Шикотан аралдарын қайтарып
беру туралы ... мен ... ... ... ... Жапон парламенты 5
желтоқсан айында 1956 жылы қабылданып, КСРО Жоғарғы Кеңес ... ... ... 1956 жылы ... ... жылы Кеңес Одағы жаңа жапон-американдық қауіпсіздік келісім шартын
қабылдағанына байланысты, Жапон территориясынан ... ... ... ғана Хабомаи мен Шикотан аралдарын қайтаруы туралы мәлімдеді. Жапон
үкіметі жауап ретінде КСРО мен ... ... ... ... ... өз ... білдірді.
Кейін Кеңес Одағы жағынан КСРО мен Жапония қарым-қатынас арасындағы
территориялық ... ... ... ... ... ... ... және
басқа ешқандай келісім шарттар болған емес деген ұран ... ... ... 10 ... айында 1973 жылы Москва
қаласында жоғарғы дәрежелі ... ... ... ... ... кезінен бері шешілмеген мәселелерді реттеу мен бейбіт келісім, екі
жақтың достастық және ... ... ... орнатуға нәтимже
болады”.
Бірақ 60-70-жылдары Жапония ҚХР мен дипломатиялық қатынастарды орнатты.
АҚШ пен бірге, ҚХР мен ... және ... ... басқа екі жақты
қатынастардың ішінде артықшылық орын алатын.
Бұл қарым-қатынастар XX ғ. aяғына ... ... ... Жапония
әскери агрессиялары мен оның экономикалық отар қосымша объектісінен Қытай
халықаралық аренада тең құқықтық ... ... және ... сыртқы саясатының тек қана маңызды элемент бағытын құрады.
Жапония Қытай мемлекетін шығыс Азияда ... ... және ... ... ... ... ... Қытай экономикалық модернизация саясаты мен реформалары жапон
сыртқы ... ... жаңа ... сонымен қатар екі ... ... ... әрекеттесу ашты [34].
Қытай фактор рөлі Жапонияға ең алдымен үлкен мүмкіншіліктері бар, жақын
арадағы және ең ірі қайнарды ... ... кең ... ... және көп
үміт күтерлік сфераның капиталды ел ретінде анықталады.
90 - шы ... жаңа ... ... ... үшін ... ... ... қарым-қатынас бағыт іздеуін, едәуір емес жеңілдетті. Екі
Корей мемлекеттер ... ... ... ... ... белгісіздермен толықтырады.
1965 жылы Жапония мен Оңтүстік Кореяның ... ... және ... ... ... ... ... екі ел
“бір баррикаданың жағында болып”, сонымен қатар жеткілікті тар және ... ... ... ... ... ... байсалды сынаққа тартылды [35].
Олар экономикалық ортада да ... ... ... ... ... жаңа технологияны қабыл алмауы және серіктеске ... ... ... және ... салада да бар болды (Оңтүстік Корейдің ... ... ... күдіктің жөнінде, бір жағынан, және Жапония КНДР
бағытына қарым-қатынасы - басқамен ).
XXI ғ. Корей жарты аралындағы жапон сыртқы саясатын ... ең ... екі ... мемлекеттерінің бірігуі. Бұл Жапония үшін барлық сала
бойынша оң және ... ... ... - ... Азияны Корейге біріктіруімен бірге, мына
субрегиондарда - АҚШ, ... ... және ... ... - ... ... жаңа теңдік күштер құру қажеттілігі пайда болды. Сонымен
қатар, күштердің теңдік нұсқалары әр ірі мемлекеттердің ... ... ... ұстайтыны анықталады.
Әсіресе бұл процесс Жапония мемлекетінің ... ... ... ... ... ... корей түбегінде антижапондық
күштердің болуы.
Олар қазіргі Оңтүстік Кореяның басты жауы ретінде ... ... ... ... ... ... түбегіне қатысты өзінің ұзақ мерзімді
стратегиясын жандандыру керек [36].
18 сәуір айында 1991 жылғы біріккен орыс-жапон ... ... ... ... өткен келісөздер нәтижесінде екі жақ “Жапония
мен Ресей арасындағы бейбіт келісім шартын ... мен ... ... жиыны соның ішінде территориялық шиелініс бойынша ... ... жылы ... ... ... ... Достастығының
құрылуы мн Жапония мемлекетінің Ресей Федерациясын КСРО-ның ізбасары
ретінде мойындап, екі ... ... ... әрі ... ... жылы қараша айында Ресей Федерациясының Президенті Б. Н. Ельцин
ресейліктерге арнаған өзінің ... ... ... ... ... аяғына дейін жеткізіп, аралдардағы халықтың көз қарасына қамқорлық
көрсетіледі.
Жапон үкіметі территориялық мәселені шешу барысында аралдарда ... ... ... халқының мүдделері мен талаптарын қадірлейді. Жапония
мемлекетіне Ресей Президенті Б. Ельциннің іс сапары кезінде (қазан айы ... ... ... ... екі жақ ... Кунашир, Шикотан, Хабомаи аралдарына қатысты
байсалды келіссөздер жүргізді”, ... ... ... пен ... ... бейбіт келісімін қабылдау мақсатымен келіссөздерді ... ... ... ... ... мен ... арасындағы территориялық шиеліністерді шешу
және бейбіт келісімді қабылдау мәселелері екі ... ... ... Осы кездесулер нәтижесінде екі жақ 2000 ... ... ... ... ... ... салу бойынша шешім
қабылдады.
Жапония мемлекетінің ... ... ... ... ... ... қаншалықты Ресейдің жылдам және нәтижелі, өзінің ішкі мәселелер
шешіп, АТР-дің қарқынды экономикалық және саяси ... ... ... ... қатар аймақтағы саяси күштердің өзгеруі Ресей
үшін Жапонияны серіктесі ретінде қарастыруға мүмкіндік береді.
Екі ... ... ... ... ... АТА-дағы қытай экспансиясының өсу қаупі, Корей
түбегіндегі ... ... ... және т.б. ... ... ... ... құрылымның биполярлық схемасы қатты және оның
конфронтациялық ауқымдылығы 90-шы ... ... ... - ... ... Америкалық әскери - саяси одақтасына бағынышты етіп, ... ... ... ... іс істеуге мәжбүр етті.
Соғыстан кейінгі кезеңде халықаралық ... ... ... ... ... ... ... бағынышты болды, ал
дүниежүзілік саяси проблемалардың ... оның ... ... ... ... ... қылық болды. Халықаралық істерде Жапония ... ... ... ... ... және ... ... болып келді.
КСРО-ның ыдыраушылығы және “қырғи-қабақ соғыстың” тоқталуы, Жапонияны
“күш полюстар” аймағында ең қуаттылардың ... ... ... бұл
оқиғалар Жапонияны өз көршілерімен және ... ... ... ... ығыстырды.
“Қырғи-қабақ соғыстың” аяғы Жапонияның АҚШ-пен мақсаттары және әскери
одақ ... ... ... туғызды.
Көптеген қайраткерлер, КСРО бүліншілігі нәтижесінде кеңестік ... ... ... жаңа ... шартта келісім-шарттың бар болу
қажеттілігін шүбәге қойды. Көп саясатшылар және зерттеушілер ... ... ... ... тууын қақпайлау Америкалық
аспабы ” деп қарауды бастайды [39].
II Тарау. Жапонияның РФ, Оңтүстік Корея, ҚХР-мен шекара ... ... ... мен ... ... жылы билік басына келген милитаристік Кацура кабинеті, 1902 жылғы,
ағылшын – жапон келісім негізінде ағылшынның ... ... ... ... Қытай мен Кореяда өз мүддесінің бар екені көрсетілді.
Осылайша Жапония Ресеймен соғысуға ... ... ... тауып, жаңадан құрылған парламенттік топқа «Таиру Досикай» (антиорыс
достастығы) тобына бірігеді.
Мемлекет ішіндегі ... ... ... бұл ... ... мемлекет ішінде және сыртқы саясатында Жапон – ... ... ... ... - ... одағының дипломатиялық келісім шарты Жапонияны
Рессейге ... ... ... ... ... ... соғысқа АҚШ-та
итермеледі. Сол ... ... ... ... ... аса
қызығушылықпен қарап, Жапон мемлекеті ... ... ... ... ... ... да Ресейді Таяу шығыстағы соғысқа енгізуді, және
осылайша Ресейдің еуропалық жағдайларға кіргізбеуді ... ... ... ... ... ... Рессейден талап етті.
Яғни сол кездегі Корея мен Маньчжурияда Жапон мемлекетінің мүддесін
мойындау болды. Сол кезде ... ... ... отаршылық саясатын
Корея мен Маньчжурияны бағындыруды көздеген [40].
1904 жылы 24-ші ... ... ... Ресеймен дипломатиялық
қатынастарын үзіп, ... ... ... ... ... ... бастайды. Жапония әскери-теңіз флотының теңізде бірінші болу
мақсатында, орыс кемелеріне бас салу арқылы, толық ... Сары ... ... ... ... тек ... күні Ресеймен ахуалын
жариялайды.
Жапония әскербасылығының негізгі мақсаттары: теңіздегі толық үстемдік,
ал жерде ... ... ... басып, ие болу және орыс әскерлерінен
Корея мен ... ... ... ... ... жетістіктері туралы
сол жерлерге дейін жеткізеді.
1904 ж 3 ақпан айында Рессей Жапонияға телеграф нотасы арқылы ... ... ... 30 ... ... тағы да ... ... – сөз
жүргізген соң, Жапония соғысты ашуды шешеді. 8-ден 9-шы ақпан айына қараған
түні ... ... ... ... ... ... Порт-Артур рейдінде орыс эскадасына шабуыл жасайды. Осыдан
бастап орыс – ... ... ... 1904 жылы қаңтар-наурыз кезеңінде,
Жапон әскерлерінің іс-әрекеттері Порт-Артурды қамалауға және ... орыс ... ... ... ... қаратылды.
1904 жылы 6-шы тамызда Порт-Артурға бірінші шабуыл жасалынды. Бірақ,
орыс әскерлерінің мықтылығы мен ... үшін ... ... ... ... ... ... көптеген әскермен Порт-Артурды
ұзақ уақыт қамауға алды. Порт-Артурды қоршау сегіз айға созылды.
1904 жылы 20-шы ... ... А.М. ... ... тапсырды.
Империалистік соғыс Корея мен Маньчжурия үшін болды. ... ... ішкі ... ... көрсетті. Яғни бұл оның ... ... ... соғыс Жапонияның қаржылық-экономикалық
ресурстардың нашарлауымен бірге халықты кедейшілікке әкелді.
Жапон армиясына 1 ... ... адам ... ... тең ... және түрлі жарақаттар алды. Соғыс жапон халқына 1,5 ... ... ... оның ... ... мен ... алынған қарыздан тұрды.
Жапондардың әскер жоспарының негізі ретінде: құрлықта соғыс ашу, ... ... ... ... ... ... жаулап алу.
Жапондықтар бірінші болып соғыс ашты және Рессей жағдайы ... ... ... ... ... үлкен күшпен келіп, жаулап
алды.
1904 жылы тамыз айында Ляо-Лянь провинциясы үшін ... ... ... Порт-Артур толығымен жауланып алды.
1905 жылы 2 қаңтар ... Порт – ... ... ... ... берілді.
1905 жылдың наурыз айында Мүгден провинция ... ... ... ... ... ... ... Рессей әскерінің басшылары Ляо-Лянь,
Мүгден жерінде өз саясатын жүргізген. 1905 жылы 28-ші ... ... ... ... ... ... ... [41].
Соғыс пен мемлекет милитаризациясы жұмысшыларға үлкен ауыртпашылық
әкелді. Соғыс ... ... ... ... ... ... ... бастамаларының басшылары ретінде социалистер болды.
1905 жылы 31 мамыр айында Вашингтонға Жапон үкіметі хат жібереді. Бұл
хатта ... ... шешу үшін ... болу ... өтінеді.
1905 жылдың тамыз айында Портсмут орыс-жапон арасында бейбіт келісім
жүргізіледі. Рессей жағы Жапон мемлекетінің ауыр ... ... ... ауыр ... ... білмеген.
Англия мен АҚШ-тың қолдауымен Жапон делегациясы өз талаптарын ұсынды.
Яғни Корея мен Маньчжурияны, Таяу ... орыс ... ... ... ... орыс ... ... Сахалиннің түгелімен жапондықтарға
өтуін және үш миллиард ақша контрибуцяны төлеуін талап етті.
Портсмут бейбіт келісім ... 1905 ж 23 ... айы мен 5 ... айы
арасында талқыланды. Портсмут келісім шартында негізінде территорияға
қатысты III, V, IX бабтарында қарастырылады:
III ... ... ... ... ... ... беру;
V бабта Императорлық Ресей Үкіметі Жапон императорлық ... ... ... Порт Артур, Талиенді және ... ... мен сулы ... ... беруде икемге келеді;
IX бабта Ресей Жапонияға толығымен Сахалиннің оңтүстік бөлігін және
оған ... ... ... 50-ші ... ... ... шегі болып саналады.
1905 жылы 5 қыркүйек айында Портсмурт келісім шарт негізінде ... ... өз ... орналыстырады. Оның қол астына Порт –
Артур жағалауы, КВЖД темір жолы кетті. Жапония Сахалиннің оңтүстік бөлігін
алады ... ... ... қол ... кейінде жапония саясатының жағдайы
жақсарған жоқ. Соғыс жылдар бойы жұмысшылар жағдайы нашарлады.
Портсмут келісіміне қарсы болған ... ... ... толқулары
көбейді.
1905 жылы 5 қыркүйек айында Токио пактерінің бірінде рессеймен болған
келісім шартына қарсы митинг болды. Үкімет бұл ... ... ... ... жерлерінде полиция мен ... ... ... ... да ... ... ... аяғына дейін толкулар
болып жатты. Бұл ... ... ... басымшыларының жүргізіп
отырған ішкі және сыртқы саясатына қарсы жүргізілді. Олардың ... ... ... ... ... ... мен ... бұл қозғалыстарды басты.
1904-1905 жылдардағы Орыс-жапон соғыс ... ... ... ... себебі болды. Жапония ... ... ... 1905 жылы ... ... ... Кореяда
генерал резидентіне Сеул Ито Хиробумиді тағайындады. 1910 жылы Корея Жапон
мемлекетінің қол ... ... жылы ... Англиямен жаңа келісім шартқа қол қояды. Бұл ... Азия мен ... ... ... мен ... ... екі державаның басын қосты. 1907 жылы Жапония ... ... ... қол ... яғни ... өз ... ... облысын жаулап алғаннан кейін, Жапония оңтүстік Маньчжурияны да
қол астына алды. 1909 жылы ... ... сол ... ... әскерін
күшейтіп, Қытай мемлекетіне темір жол салу туралы жаңа ... ... ... ... орыс-жапон соғысынан кейін ауыр халде
болғанына қарамастан, жеңіс пен ... ... ... ... ... кәсіпшілік жақсара бастады. Соғыстан кейінгі бірінші жылы 180
жаңа сауда және өнеркәсіп акционерлік компаниялар ... ... ... 1907-
1908 жылдары жапон кәсіпшілігі кризиске ұшырады, бұл тағы бір бүкіл ... ... ... болды. Одан кейін ... ... ... ... ... ... ... соғысы, және одан кейін болған мемлекет милитаризациясы ауыр
өнеркәсіптің ... ... ... Оған қарамастан Жапония аграрлы-
индустриялы мемлекет болып қала берді.
Жапония мемлекетінің алып державаға ... оның Таяу ... ... басқа державалардың арасындағы қарама - ... ... ... ... ... бойы ... ж. — тамыз 1945 ж.)
Япония және Кеңес Одағы соғыс күйінде болған жоқ. 1941 жылдың сәуір ... ... ... 5 жыл ... ... ... қол ... 9 тамыз айында 1945 жылы, Хиросима қаласында болған атом ... үш күн ... соң, және сол күні ... ... атом бомбалауынан
кейін, Кеңес Одағы бейтараптық пактісін бұзып, Жапония қарсы соғысқа кірді.
17 шілде айынан 2 ... айы ... жылы ... қаласында Цецилиенхоф сарайында үш алып державалардың
жетекшілерінің ... ... ... ... ... ... 14 тамыз айында Жапония Потсдам декларациясын қабылдап
кеңес державаларының алдында сөзсіз тізе бүгті.
14 тамыз айында 1945 жылы ... ... ... ... тізе ... ... декларациясы Жапон территориясы бойынша
ескертіледі: 1943 ... 3 ... ... Каир ... ... ал ... егемендігі Хонсю, Хоккайдо, Кюсю, Сикоку аралдарымен
шектеледі.
Каир декларациясы Англия, Қытай, АҚШ ... ... ... ... және оның ... мұхиттағы барлық
аралдарынан айыру мен Бірінші Дүние Жүзілік соғыстағы иемденген Маньчжурия,
Тайвань, ... ... ... ... т.б ... ... ... тартып алу шартында негізделді.
Бірақ Итуруп, Кунашир, Шикотан және Хабомаи жоталары, сонымен қатар
Курил аралдары да Жапон территориясына ... ... ... ... территориясы кеңес әскерлерімен басып
алынды. Кеңесшілер арасындағы келіссөздерден кейін Жапония ... ... ... Қытай, Сахалин мен Курил аралдар ... ... ... ... ... ... әскери
басқыншылығы территориялық реттеу нәтижесінде бейбіт келісім шарты бойынша
тоқтатылды ... ... ... ... ... басып алу мүмкін және
басып алышу ... ... ... бойынша әскери қажеттілік
негізінде басқару орнату құқығы бар.
Бірақ 1907 жылғы Гаага конвенциясының құрлықтағы ... ... мен т.б. ... аралық заңи актілер бүл мемлекетке белгілі ... ... жеке ... ... ... етеді.
Сталин бұл халық аралық нормаларға мән бермей Жоғарғы Кеңес Президиумы
Жарлығымен КСРО 2 ақпан айында 1946 жылы ... ... ... өз мемлекет территориясының құрамына қосты. Бұл әрекет ... шарт ... ... халқаралық құқықты бұзушылық болып есептелді.
Сондықтан бұл заңсыз басқындық әрекеті Солтүстік территориялардың ... ... ... ... ... жж. ... ... Кунашир, Шикотан
және Хабомаи жоталары аралдарында өмір ... ... ... қоныс
аудартып, кеңес халқын қоныстандырды [46].
1951 жылы 8 қыркүйек айында, ... ... 49 ... ... ... келісім шартқа қол қойды. Бейбіт
конференциясында Кеңес ... да ... ... ... қол ... жоқ. ... конференциясы мен бейбіт келісім шартында Солтүстік мәселелерге
қатысты екі жағдай маңызды:
Бірінші жағдай, Жапония Оңтүстік Сахалин мен ... ... ... ... бас ... тұрады. Бірақ Итуруп, Кунашир, Шикотан
және ... ... ... бас ... ... ... құрамына
кірмейді. АҚШ үкіметі бұл жағдай бойынша ресми құжатында ... ... ... ... мен ... ... мен Итуруп аралдары
енгізілмейді және әрқашан Жапонияның меншігі болуы мен әділетті түрде ... ... ... керектігі туралы өз пікірн білдірді.
Екінші жағдай, Кеңес Одағына Оңтүстік Сахалинді, Курил мен Солтүстік
территорияларды ... ... ... ... байланысты.
КСРО осы және т.б. себептер бойынша келісім шартқа қол қойған жоқ.
Сан-францисский келісім шартына КСРО ... 1955 ... айы мен 1956 ... ... айы аралығында Жапония мен Кеңес Одағы
арасында келіс сөздер жүргізілді. Оның ... екі ... ... ... шарт ... бұл ... ... келісімге әкелген жоқ: жапон жағы Итуруп,
Кунашир, Шикотан және ... ... ... ... жатады
сондықтан оларды қайтаруды талап етті, ал ... ... ... мен ... ... ... ... де, Итуруп пен Кунашир аралдарын қайтара
алмайтындығын ескертті.
Нәтижесінде, Жапония мен КСРО ... ... ... ... Бірлескен
декларациясын қабылдады. Бұл келісім шарт бойынша соғыс халін тоқтату және
дипломатиялық ... ... ... ... ... 9 бабы ... ... дипломатиялық қарым
қатынастарын орнатқаннан кейін екі жақ бейбіт келісім шартын бекіту туралы
келіс сөздерді жалғастыру; ... ... КСРО ... келісім шартын
бекіткеннен кейін Хабомаи жоталары мен Шикотан ... ... ... ... ... [47].
Жапон кеңес Бірлестік декларациясы екі мемлекет мәжілістерЖапон кеңес
Бірлестік декларациясы екі мемлекет мәжілістері арасында бекітілді.
1991 жылы ... ... КСРО сол ... ... М. Горбачев
Жапонияға іс сапарымен барды. Бұл сапар барысында екі жақ бейбіт ... ... ... ... және территориялық мәселе шешілген
құжат болу керектігі талқыланды.
Тамыз демократиялық көтерілістен кейін Ресей ... Б. ... ... ... жаңа ... ... Бұл ... бойынша
Ресей Федерациясы халықаралық құқықтық міндеттерді КСРО дан ... ... ... ... ұстанғанын мәлімдеді.
Бұл жаңа қарым қатынаста, біріншіден, жағымды өзгерістер нәтижесінде
казіргі әлемде жаңа халықаралық ... ... ... онда ... ... ... жеңген және жеңілген бөлініс басқа жоқ.
Екіншіден, атап айтқанда, территориялық мәселелерді шешу ... және ... ... ... ... есептеледі. Осыдан кейін келіс
сөздер еш нәтижеге әкелмей тоқтатылды.
Ал Путин ... ... ... ... бұрынғы
Жапонияның премьер-министрі Иосиро Мори басқаруымен 1998 жылы Рютаро
Хасимото ... ... ... ... ... шешу үшін ... ұсынды.
Каван жоспары бойыншашекараны белгілеген соң және ... ... ... кейін даулы территориялар іс жүзінде белгілі уақытқа
дейін ресей қарамағында ... ... ... бұл ... бас тартты.
Путин бейбіт келісімге бара бара жылжыду ... ... ... ... ... ... іс ... келуді ұсынды және екі
көшбасшы бір рет жылда ресми кездесулерді өткізуге ... ... мен ... ... ... ... қырық жылдан
астам уақытта бұрынғы қалпына ... және ... ... ... ... шартқа қол қойылған жоқ, себебі Жапон жағы ... ... ... шешімін “территориялық мәселе” шешімімен байланыстыруда, бұның бар
болуын ... он ... бойы ... жағы бас ... “Саяси шешім”
Жапонияның жалғыз үміті болып қалады, ... ... ... ... ... тура ... ... басқа шарттарда қарастырылады.
Осындай, табысқа жету үшін Токионың үш ... ... ... ... жылы ... уақытында премьер – министр И. Хатояма
популистикалық түрдің ... ... ... ... ... ... үшін ... жігерін шоғырландырды, оның сыртқы
істер министрі Сигэмицу М . дипломат сияқты негізгі ... ... ... ... және бұл үшін ... шарттарының маңызды жұмсартуына дайын
болды. Сигэмицу сәтсіздікке ұшырады, Хрущевтың және Шепиловтың ... ... және ... ішкі ... ... ... ... өкілдерінің позициясына әсер еткен және көнулердің
өлшемін бағалауына мүмкіндік берілмеді, ал ... ... ... пайдаланды. Екінші рет, Горбачев кезінде, Жапондар аралдарды
нақты “сатып алуға мүмкіншілігі ... Бұл ... ... ... ... және ... ... [49].
1985-1995 жылдардағы Жапония истеблишментінің ұстанымы қарым-қатынастың
жақсаруы мен өркендеуіне ең алдымен Ресей мүдделі ... ... ... ... ... ақы төлеу керек болды. Жапония үкіметі,
дипломаттары, ғалымдары, аналиктері осы ... ... ... ... гуманитарлық көмек болсын, “жапон ақшасы” үшін ресей
үкімтеі бәрін орындауға дайын деп жариялады.
Соңғы жылдардағы жапон ... бірі ... ... ... ... келешек келісім шартпен байланысты ішкісаяси мәселелер тек
жапон премьр-министрінің алдында ғана емес, ресей президенттің де ... ... ... шарт, тек бір жақты жол беру емес, екі жаққа бірдей
тиімді келісім болу керек.
Кеңес үкіметімен ... ... ... ... ... ... рөлі болды. Красноярс қаласында Хасимото мен Ельциннің
(қараша айы 1997 ж.) және ... ... айы 1998 ж.) ... ... ... ... ... жасауға барлық күшін салуға
келісіті [50].
Сыртқы істер министрлері мен ... ... ... ... 1998 жылы ... ... ... Обути жапон премьер
министрінің іс сапармен ... ... ... іспен нығайтты.
2001 жылы көктемде Иркутск қаласында Путин Президенті мен Рюитаро Мори
Премьер министрі ... ... ... билікке келген Дзюинтиро Койдзуми кабинеті, бұл процессті
баяулатты. Оған ... ... шешу ... ... ... ... ... іс сапарымен келген кезде: “Жапония мен Ресей үшін бейбіт
келісімді қабылдау мәселесі - өткен ... ... із ... ... бейбіт келісім шартына қол қою мен жапон орыс қарым қатынасын
жақсарту өте маңызды. Жиырма бірінші ғасырда халықаралық ... ... ... ... ... ... ... рөлі мен жауапкершілігі
өте зор”.
Бұл жапон үкімет басқарушыларының түсінуі бойынша ... ... БҰҰ да ... ... ... мен ... бейбіт келісім
шартын құру қиын және жауапты мақсаттарын қою болып келеді. Бұл мақсаттар
бір ... ... ... екі ... ... ... ... табысты бекіту, Жапонияны БҰҰ
Қауіпсіздік Кеңесіндегі мүшелікке жақындастыру ... Егер ... ... ... ... оның ... ... Кеңес
мүшелігіне кіруіне кедергі жасамайды [51].
Куриль аралының негізгі ықпалын шешу мәселесінде аралдарға байланысты
су ... ... ... ... ... ... ... инфроқұрылымның дамымағандығын, геотермиялық ресурсының қорды
жаңарту мүмкіншілігі мен басыбайлы ... ... ... мен жүк тасу үшін тасымалдау көліктерінің болмауын, Азия-Тынық
мұхиттық аймағында ораналасқан нарықтарда жеңіл ... ... ... ... ... табиғатын сақтауды, жергілікті
энергетикалық тепе-теңдік пен әуе және су ... ... ... ... және мал ... ... ... қажет.
Аралдардың тапсыру механизмін өңдеуі жанында жергілікті азаматтық ... ... ... Кім ... ... ... ... кепілді
болуына тиісті (мүлікті қоса), кім кетеді, толық өтем ... ... бұл ... түсінуіне даярлығын ескеру керек.
Курильдік аралдары Ресейге маңызды геосаяси және әскери - стратегиялық
мағынаны білдіреді, Ресейдің ... ... әсер ... Ресей теңіз
маңы қорғаныстарына Курильдік аралдардың жоғалтуы, ... ... ... ... ... ... ... нашарлатады.
Кунашир және Итуруп аралдардың жоғалтуымен, Охот теңізі Ресейдің ішкі
теңізі болмайды. Сонымен қатар, оңтүстіктегі Курильдер қуатты ПВО ... ... ... ұшақтарға қосымша май құюына арналған
жағармайлық қоймалар бар болады. Курильдік арал және оның су ... ... ... ... өте бай ... ... ... ең алдымен
биологиялық ресурстар.
Оңтүстік Курильдік аралдардың жағалауындағы сулары , аз Курильдік
тізбек ... ... ... ... және ... өнімдерінің
мекендеуінің негізгі аудандары болып келеді, шығару және өңдеу ... ... ... ... ... [52] ... мен ... оңтүстік Курильдік аралдардың шаруашылығын бірге
игеру бағдарламасына қол қойды. Бағдарламаға 2000-шы жылы Токио ... ... ... Путиннің Жапонияға ресми сапар жүруінде қол
қойылған болатын.
1993 жылы 17-ші ... ... ... ... ... облысының Курильдік аралдарының әлеуметтік - ... ... ... ... ... ... әлеуметтік -
экономикалық дамуымен қамтамасыз ету мақсаттарында ерекше экономикалық
аймақ ... ... ... ... дамуына арналған шарттарды Ресей
Федерациясының гео - стратегиялық назарларын есепке алап жасау;
Қажетті ... құру және ... ... ... ... қолайлы инвестициялық ... және ... мен ... ... ... ... ... орындалуы;
Әлеуметтік сфераны дамыту және экономикалық пен ... ... ... ... ... ... дамуын
қамтамасыз етушілер.
2002 жылы Курильдік аралдардың әлеуметтік - ... ... ... ... ... ... ... осы жылдың ағымындағы деңгеймен салыстырумен үш есе үлкейіп,
сома 309,6 млн. ... ... ... ... РФ ... ... ... жағдайлармен
айналасатын Валентина Пивненко бұқара ақпаратқа хабарлады. Оның ... РФ ... да ... ... арттыруға жету сәті
түсті.
Ресей федерация үкіметімен және ... ... ... 1998 ... 2-
ші ақпанның теңіз қорлардың кәсіп облысында ынтымақтастық ... ... ... территориялық теңізінде Кунашир, Итуруп
және ... ... ... ... ... балықшыларының
кәсіпшілігі ескерілген.
Осы шақта келісімдердің бүтін қатары дайындалу сатысында тұр. 25 ... ... КСРО ... ... министірлігі және Хоккайдық
қауымдастығының ... ... ... ... арал ... тізбек) ауданында қырыққабаттың теңіз кәсібі туралы, келісім
әрекеттері туралы келісім шарт 1999 жылы ... мен ... ... ... ... Йорико Кавагути және
Игорь Иванов 12-14 қазанда Мәскеуде, Жапония мен Ресей аралық ... ... ... Бұл ... осы ... дейін
Екінші дүниежүзілік соғыс барысында Курильдік аралдармен байланысты болған
келіспеушіліктерден қол койылған ... төрт ... ... аралдардың тиістілігін анықтамағанша
бейбітшіл келісім-шартқа қол қою мүмкін емес деп, Жапония есептейді. ... ... ... МИД ... Йорико Кавагути, Саппоро қоғамының
алдында ... - ... ... ... ... белгілеуі бойынша, Ресей және Жапония 1956 жылғы Кеңестік -
Жапон декларациясын негізгі заңгерлік құжат деп ... ... ... келісім шарт орналастыруға басталған ... ... ... және
Токиялық декларация базасында төрт аралдардың туралы ... ... ... шарт ... ... премьер-министрі Дзюнъитиро Коидзуми, 2003 жылдың ... ... ал РФ вице – ... ... Христенко Мәскеуде 14 қазанда
ашылатын Ресейлік - Жапон сауда және экономикалық сұрақтар форумында ... ... 1991 ... 14 қазан айынан өзара визасыздар келісімі арқылы,
Жапон азаматтарының оңтүстік Курильдік аралдарға жол жүруіне және ... ... ... ... өкімет аралық келісімді әдейілеп
сақтау, осында жол жүрулерекі мемлекет халықтарының жақындасуына жағдай
жасады.
Жапония экс – ... ... ... ... ... ... ... Жапонияның оңтүстік - Курильдік тізбегінің екі аралы (Шикотан
және Хабомаи) тапсырылуы туралы келісімге қол ... ... және ... арасында халықаралық - заңға сүйінген ретте жазылып
қойылған, мемлекеттік шекаралар осы уақытқа дейін жоқ деп, МИД ... ... ... ... ... бұл ... жоғары қызметтегі дипломат, Жапониямен Ресейдің
жүргізіліп жатқан келіссөздердің ... ... ... Ресейдің Курильдік аралдардың проблемасымен позициясы Ресейлік
- Жапон арызында 2001 жылы 25 ... ... ... ... бәрі ... ... Путин және Жапония премьер – ... ... ... ... келіссөздерінің аяқтауынан кейін істелген болатын.
Игорь Иванов ресми арыз жасады.
Ресей өз аумақтарының тапсыруы туралы ешқандай ... ... ... ... жиналмайды. Оның сөздерімен Мәскеу мен Токио арасындағы
барлық келіссөздер, бейбітшіл келісім-шарт жазылғаннан кейін, ... ... ... ... ... ... ... шешу жолына келу үшін, алдыда көптеген
пікірсайыстарды өтіп және ... ... ... ... ... ... ... экономиканың және мәдениеттік облыстарда кең ... ... ... Мынау оқиғасында Ресей және Жапония тек қана
екі жаққа да пайдалы шарт арқылы тиімді шешімге сәтті ... ... ... мен ... ... ... кезде Жапония мен Қытай арасында талас
территория болып келеді. Қақтығыс XX ... ... ... ... ... БҰҰ ... ... Азия мен Қиыр Шығыс
бойынша зерттеу нәтижесінде пайда болды.
Комиссияның қорытындысы ... ... ... ... ... ... Сэнкаку архипелагына жақын әлемдегі ең бай мұнай қоры болу мүмкін.
ҚХР мен ... ... ... су ... ... территориялық
талаптарын білдірді.
Негізгі аргумент ретінде Қытай жағы архипелаг Сэнкаку Қытайға Мин ... ... ... ... ... ... ... 1895 жылы
Мэйдзи үкіметі заңсыз Жапония территориясы қосқан туралы тезисін ... ... ... мен ... ... ... ... Сан-
Францииско бейбіт келісім шарттары бойынша қайтарылу ... ... ... жылы Рюкю ... ... территориясына күшпен қосылды. Қытай
Жапонияға Рюкю княздігінің өтуіне қарсылық білдірді. Формальді Рюкю Қытайға
тәуелділігін сақтады, 1874 жылы ... ... ... экспедиция
ұйымдастырылды.
1879 жылы Рюкю княздігін территориясы Окинава префектура мәртебесін
алды.
22 қыркүйек айының 1885 жылы ... ... ... ... биіктік құрып, оны Жапония территориясы ретінді белгілеу
сұраныс хатын жіберді.
21 қазан ... ... ... ішкі істер министрінен жапуап алды.
Онда Сэнкаку елсіз аралдар және ... ... ... ... ... екі ойлы болды, Қытайдың территорияға ... ... ... ... Рюкю княздігін өз территориясы ретінді санады, өйткен
Рюкю княздігі Қытайға бес жүз жыл бойы ... ... ... ... 70-80 ... ... аралы Жапония ... ... ... ... [56].
1884 жылы Сэнкаку аралдарында жапон ... Кога ... ... ... Бұл экспедиция балықаулаушылықпен, теңіз
тасбақаларын аулаумен және ақ арқалы альбатрос жүнін жинаумен айналысты.
1885 жылы Кога ... ... ... жалға алу өтініш жіберді, бірақ
ол өтініші қайтарылды.
Окинава губернаторы Жапонияға Сэнкаку аралдарын заңдастыру бойынша ... ... ... ... 13 ... ... 1890 жылы ... Губернаторы
ішкі істер министрлігіне аралдарда биіктік салу туралы қайта хат жіберді.
Бірақ үкімет губернатордың өтінішінін ... ... ... ... ... зерттеп, Қытай
мемлекетіне ешқандай қатысы жоқтығын дәлелдеп болған соң, Сэнкаку аралдары
бойынша мәселе министрлер кабинетінің ... ... ... ... 1895 жылы ... ... ... губернаторының
өтінішін қанағаттандырып, ресми түрде Уоцури және Кобитсё аралдарын Жапония
территориясы деп жариялады. Қытай жағы жапон министрлер кабинетінің ... ... ... бір ... және ... ... ... тек 1950 жылы наурыз айында “Жапонияның сыртқы ... он ... ... ... 1950 ... ... жапон
министрлігінің кабинетінің шешімі туралы басқа мемлекеттерге ... ... ... ... ... ... аяқтаған Симоносэки бейбіт
келісімі бойынша Жапония Тайвань аралын, Пескадор ... және ... ... шарттың мәтінінде Сэнкаку аралдары туралы айтылмаған, бірақ
қытай үкіметі, өз талаптарына сәйкес, Сэнкаку архипелагы ... ... ... ... ... шартының 2 бабына сәйкес Қытайға
қайтару керектігін талап етті. Иноуэ Киёси және ... ... ... бейбіт келісімі бойынша Жапонияға өткені туралы мәлімдеді.
5 наурыз айында 1896 жылы №13 император жарлығымен ... ... ... ... Уоцури және Кобитсё аралдары Исигаки
аралының Яэма уезді Тоносори ... ... ... жылы ... ... ... мемлекетіне ресми түрде өткеннен
кейін, үкімет 30 жылға Кога ... ... ... ... Отыз жылдық
жалгерлік мерзімі өткеннен соң, 1926 жылы Кога Дзэндзи үкіметпен жалгерлік
мерзімін ұзарту бойынша ... ... жылы Кога ... оған ... ... төрт ... сұрады. Аралдарды сатып алғаннан кейін Кога үкіметке жеке меншігі
үшін салық төлеуге мәжбүр болды.
1940 жылға дейін ... елді арал ... ... Екінші Дүние Жүзілік
соғыс кезеңінде аралдары иесізденді. 1895 жылдан бастап Екінші ... ... ... ... еш ... аралдарға қатысты Жапония
үкіметіне қарсыластықтарын ... ... ... ... 3 ... ... ... архипелагының 29o с.е. оңтүстік жағы
(Рюкю мен Дайто аралдарымен ... АҚШ ... өтті ... архипелагы бұл бапта аталмаған. Бірақ жапон үкіметінің ресми
ұстанымына сәйкес, 3 бап ... ... ... АҚШ ... ... ... мен ... аралдарымен бірге Қытай мемлекетінің құрамына
өтпеу керектігі айтылды. Кобитсё аралы Кога жеке ... ... ... АҚШ ... 1958 жылы аралды әскери дайындықтарды өткізу үшін
жалға алуға мәжбүр болды.
Рюкюдегі АҚШ әкімшілігі Когаға 5 жыл бойы жыл ... 5763 ... ... 1963 жылы ... ақы 10576 ... ... көтерілді. Бұл төлемдер
Сэнкаку аралдарының Жапонияға жататындығы туралы дәлелдеді.
Сэнкаку аралдары кең танымал және территориялық қақтығысқа ие болған
жоқ. 1968 жылы Азия мен Қиыр ... ... БҰҰ ... ... ... теңізінің континентальді суалқабындағы Сэнкаку аралына жақын
әлемдегі бай мұнай қоры ... ... ... Одна кейін Тайвань
мен ҚХР бұл ... өз ... ... жылы Тайвань мұнай қоры оның территориялық суларына жататындығын
жариялап, Уоцури аралында мемлекеттік жалауын орнатты. 30 ... ... жылы ҚХР ... ... ... ... ... өз талабын ресми
жариялады.
Бұл аралдар Қытай ... ... ... ... ретінде
хабарлады. Осыдан Жапония, Қытай және ... ... ... пайда болды. Жапон үкіметі бұл территорияны зерттеді, ... ... ... ... сыртқы сауда және өндіріс министрлігі жапон
компанияларына Шығыс Қытай теңізінің су ... ... ... ... ... ... ... қақтығысты шиеленістірмеуі үшін рұқсат
бермейді.
17 маусым айныда 1971 жылы ... мен АҚШ ... ... ... ... туралы шешім қабылданды. Келісімде Жапонияға қайтып
берілетін ... ... ... ... ... ... ... кірген, бірақ оны қайтару шарттары айрықша
талқыланды.
Сол күні Рюкюдегі АҚШ әкімшілігің ... АҚШ ... ҚХР ... ... ... ... қатысты территориялық қақтығысы туралы
біле отырып, Жапонияға тек бұл территорияларға құқығын ... ... ... ... ... ... айтты.
Осымен АҚШ екі тартыс жағын қолдамай, бейтарап ұстанымын алды. 15
мамыр айында 1972 жылы ... ... Рюкю ... ... ... ... өтті [60].
ҚХР Жапония мемлекетіне Сэнкаку аралын қайтару бойынша ... ... 1978 ... сәуір айына дейін ... ... ... ... ... ... жоқ. 12 ... айында 1978 жылы жүзеге
жақын Қытай кемелері Сэнкаку аралына жақын Жапония су территориясына заңсыз
кірді.
Қытай кемелерінде Сэнкаку аралы ... ... ... ұранымен
транспаранттар болды. 14 сәуір айында кемелер бұл территориядан кетті.
Сәуір айында болған уақиғаға қарамастан, 12 ... ... 1978 жылы ... ... және ... ... қабылданды [61].
Бірақ Сэнкаку аралының меншігі мәселесін қарастыру кейінге қалдырылды.
Қытай жағы территорияға қатысты өз ұстанымдарынан бас тартқан жоқ. ... ... және ... ... ... ... мен ҚХР арасында
қарым-қатынас жақсарды.
Жапонияның әскери қауіпсіздікті күшейуіне тек Қытайдың әскери шығындары
ғана емес, ... ... ... ... арақатынасы, Оңтүстік Қытай
теңізінде және Жапония ... ... да ... ... ... ... ... саясатының өзгеруі Жапонияның
қауіпсіздік ... ... ... әсер етеді, Қытайдың Тайвань
біріктіру үрдісі қарулы жолмен іске асқан жағдайда ... ... ... өйткені Жапония американдық одақтас ретінде белсенді іс-қимылдарды
атқаруға тиіс болады.
Жапония теңізіндегі Пекин мен ... ... ... аймақтардың болуы,
атап айтқанда, Сэнкаку аралы мәселелері де жапондық сыртқы ... жіті ... ... ... ... ... ... алатын орны ерекше, ондағы ... ... мен ... ... болуы екі жақтың қарама-қайшылықтарын күрделендіре түсуде [62].
Оңтүстік Қытай теңізіндегі Спратли аралдары бойынша Қытай мен АСЕАН
елдері ... ... ... да ... ... ... бір саласын құрайды, біріншіден, ол – мұнай қоры, екіншіден ... ... ... көптеген жапондық теңіз жолдары мен байланыстары өтеді,
сондықтан аймақтағы ... ... ... - ... мүдделі
мемлекет.
80-ші жылдары Сэнкаку архипелагына қатысты бірде бір қақтығыс ... 90-шы ... ... ... ... ... жаңарды. Қытай
тайвань қарым-қатынасының әскери дайындықтар бойынша нашарлауы, 1996 жылы
Жапония халқының қауіптенуіне әкелді. Егер бұл ... ... ... ҚХР ... ... алып, Сэнкаку аралдарын басып алу мүмкіндігі
туды.
Территориялық қақтығысты шиеліністірген дәлел, 1996 жылы БҰҰ ... ... ... ... мен ... ... ... өз
экономикалық зоналарына қосты.
Қазірігі кезге ... ... мен ҚХР ... ... аралының
меншігі бойынша шешілген жоқ [63].
2.3. Оңтүстік Корея мен Жапония
Жапония мемлекеті ... ... өз ... 1905 жылы ... ... ... ... соң жариялады. Феодалды Кореяның әскери
саяси әлсіздігін пайдаланған жапон үкіметі, Лианкур аралдарын Симанэ жапон
префектурасының ... ... ... үкіметі Токто аралдарын Такэ
аралдар атына өзгертті.
Екінші Дүние Жүзілік ... ... ... ... ... тапқаннан кейін жапон оңтүстік корей теңіз ... АҚШ ... ... ... ... Бұл нұсқауға сәйкес, 29 қаңтар
айында 1946 жылы Лианкур аралдары Жапония мемлекет меншігіне өтті.
Сонымен ... ... бұл ... қай ... жату керектігін
көрсеткен жоқ. Директиваның 3 пунктісінде Лианкур ... ... ... ... ... ... ... территориясы
Жапония мемлекетінің төрт басты аралдарымен (Хоккайдо, Хонсю, Кюсю ... және 1.000 жуық ... ... ... мен Рюкю ... ... ... Кутиносима аралы, Унуре аралы, ... ... ... ... ... Осы ... қоса ... 6
пункті бойынша кеңесшілер Лианкорт Рокс аралдарын ... ... да бұл ... ... ... ... ... жоқ және аралдар
мәртебесі басқа құжатта қайта қарастырылу мүмкін ... 1951 ... ... ... ... ... Рокс
аталмаған. Сан-Франциско бейбіт келісімінің 2 бабында Жапония мемлекетінің
Корея ... ... ... ... ... ... ... оның ішінде Квельпарт аралдарынан, Порт Хамилтон және Даджелет.
Демек, Сан-Франциско бейбіт келісімде кезінде Жапон империясына ... және елді ... ... ... ... Лианкур аралдары бұл
келісімде аталмаған, мүмкін өйткені бұл аралдар ... ... ... ... ... ... жағдайы өз күшінде қалды. Лианкур
аралдары аталмаған мемлекетке жататындығы көрсетілмеген [65].
1952 жылы қаңтар ... ... ... Президенті Ли Сын Манн
теңіздегі тәуелсіздік декларациясын шығарды. Бұл ... ... ... бір ... рет бойынша Лианкур аралдар территориялық
шекарасын – “Ли Сын Ман ... ... ... ... айында жапон-американ біріккен комитетінің шешімі
бойынша, Лианкур аралдарынан американ әскерлері қайтарылды. Бұл ... сол ... ... ... ... жандандыруға мүмкіндік
берді. Сол кезде аралдарда Корей азаматтары да ... ... ... ... Сол ... шілде айында Жапонияның теңізде
қауіпсіздікті қамтамассыз ететін басқармасы заңсыз балық аулайтын ... ... ... ... ... жылдың маусым айында Корей Республикасының сыртқы ... ... ... ... ... ... қабылдады.
1954 жылы тамыз айында, теңіз қауіпсіздікті қамтамассыз ететін басқарма
жапон күзет кемесін аралдар жағынан оқ ашты. Бұл жағдай Лианкур ... ... ... ... ... “Ли Сын Ман ... ... кейін Жапония бірнеше рет
территориялық шиеліністі шешуге тырысты.
1954 жылы Жапония мемлекетінің ... ... ... ... ... БҰҰ ... Сотына тапсыру ұсынысын берді.
Жапонияның мақсаты территориялық мәселені бейбіт ... шешу ... ... сол ... ... ... қабылдамады.
1962 жылы наурыз айында екі мемлекет сыртқы істер ... ... ... ... ... ... ... Косака
Дзэнтаро Корей сыртқы министрі Чой Дук Синға мәселені БҰҰ Халықаралық ... ... Онда ... ... ... бұл ... бас ... Конституциясының 9 бабы Жапонияға қандай да бір мемлекетпен
қауіпсіздік бойынша қарым-қатынас орнатуға ... ... Тек қана АҚШ ... қауіпсіздік бойынша қарым-қатынас орната алады. Демек, Жапония
мемлекетінің ... ... мен ... ... сонымен қатар
әскери келісім шарттар жиі болған жоқ. ... ... ... ... ... сүйенді, егерде Солтүстік Корея Оңтүстік Кореяға ... ... өз ... ... АҚШ әскери күштерін Солтүстік Кореяға
қарсы жібереді.
1965 жылы Сеул мен ... жыл ... ... ... ... ... ... шешу мәселелер Жапониядағы корей ұлты,
мемлекеттер арасындағы ... ... ... мазмұны, Токионың
Пхеньян мен Сеулге қатысты саясаты және т.б. мәселелер шешілді.
1965 жылы Корей Республикасымен ... ... ... ... ... ... тиістілік мәселесін көтерген жоқ. Жапон үкіметі
аралдарды Корей тәуелділігін мойындады. Лианкур аралдары Оңтүстік Корей
құрамына 1952 жылы АҚШ ... КР ... ... ... ... мемлекеті үшін бұл аралдар даулы мәселе болып есептелмеді.
Жапония 1980 жылдары Оңтүстік Корея мен ... ... ... ... ... Жапония Оңтүстік Кореяны Корей түбегіндегі жалғыз заңды
үкімет ретінде таныды ... ... ... ... ... ... Корея үкіметінен
Жапон теңізін қайта атап, Лианкур ... ... ... ... ... ... жариялымдар пайда болды.
1996 жылы қаңтар айында жапон ... ... ... ... ең ірі ... құрылыс жұмыстарын жасау бойынша
наразылығын білдірді. Шағын кемелер үшін ... ... маяк және ... ... жапон жағымен Жапония суверенитетіне озбырлық ретінде
танылды.
Лианкур аралдарында оңтүстік корейлердің шаруашылық ... ... ... ... ... ... ... наразылығына қарсы Оңтүстік
Корея үкіметі ірі масштабты әскери - теңіз оқулар өткізді.
Ал оңтүстік ... ... ... ... ... аралдары Корей
құқығы болып келеді және тек Корей мемлекетіне жататындығы, ... ... ... ... ... принциптерімен анықталады және тарихи
дәлелдеуге мүмкін туралы мәлімдеме жасады. Бұл жағдайда ... ... екі есе ... ... ... мен ... ... қолдады.
1996 жылдың басында территориялық пікірталастың белсенді сатысына ұласуына
байланысты, Жапония мен Корей Республикасы 1982 жылы 10 ... ... ... БҰҰ теңіз құқық Конвенциясын бекітуге асықты.
Бұл конвенция бойынша жағалық мемлекеттерге 200 мильді ... ... ... ... ... ... ... Конвенция негізінде
шешілу мүмкін.
Конвенцияның 56 бабы құқықтарды анықтайды ... мен ... ... ... аймағында, соның ішінде: барлама
құқығы, теңіз сулары мен түбінде табиғи құндылықтарды зерттеу мен ... ... ... ... ... ... құқықтары мен
міндеттерін ескеру керек.
Конвенцияға ... ... су ... ... әлем ... ... ... болу керек. Оны есепке алған Жапония өз көрші
елдерімен территориялық дауластарды ... ... ... ... дейін уақыт созды [67].
Бірақ 90-шы жылдардың ортасына қарай жапон ... ... ... ... ... ... ... және
бұрынғы қауіптерден басым болды: мамандар қойған ... ... ... айналасындағы теңіз сулары миниралды қорлар мен балыққа,
магнезит, марганец, газ ... бай, ... ... ... ... қосу жолы арқылы алысу керек.
Корей Республикасымен территориялық шиелініс ... ... ... ... ... қиындатты. Сондықтан
жапон сыртқы істер министрлігі оңтүстік корейліктерді жақсылықпен ... ... өз орын ... позициясынан кейін шегінген жоқ.
1996 жылы және он жыл бойы Респблика Корея мен Жапония арасында Лианкур
аралдарының ие болу бойынша ... ... ... жүргізілген жоқ.
Қазіргі уақытта олар корейлықтардың иелігінде ... ... ... ... үшін ... Осы қарсылықтың қайта шиеленісуіне жақында
Жапонияда шығып, мемлекеттің ... ие ... ... ... ... Оның беттерінде жапон түстеріне олар дәстүрлі “солтүстік
территориялар” деп ... ... ... аралдарымен қатар Лианкур
аралдары да боялған [68].
ХХI ғасырдың басынан ... шет ... ... ... ... ... ... арналған насихаттау жұмыстарын күшейтті.
Осылай, жапондық Симанэ префектурасының ... 22 ... ... ... ... ... күні деп жариялады.
2006 жылдың сәуір айында жапон өкіметі аралдар аймағында гидрологиялық
жұмыстар жүргізуге жаға ... екі ... ... ... ... мен ... наразылығын туғызды.
Сеул жапондықтардың іс-әрекеттеріне қатал қарсылық жариялап, Лианкур
аралдарының маңына кез келген ... ... ... қармау мақсатымен
20-ға жуық патрульдік катерлерін жіберді.
Қақтығыс екі жақтың ымыраға келуінің арқасында болмады: Жапония даулы
аралдардың маңында ... ... ... ... ... ... су асты жартастар мен ойпаттарға корей атауларын беруінен бас
тартуының орнына тоқтатты.
Оңтүстік Корея президенті Но Му Хен ... ... ... не болмаса
да көнбейтінін айтты. Но Му Хеннің айтуы бойынша, Жапония Кореяның өз отары
болған кездегі тарихы мен ... ... ... ... ... Оңтүстік Корея халқы мен бүкіл ... ... ... ... толығымен қолдады.
Солтүстік және оңтүстік корейліктердің наразылығын ... ... ... қайтарғысы келетіні туғызады. Олар Жапонияның
территориялық ... ... ... егемендік пен тәуелсіздік алу
болмысын елемеушілігі деп түсінуде.
Жапондық жақтың ұстанымның негіздемесі басқа: Жапонияның осы ... ... ... ... ... олар ... Сан-Франциско
бейбітшілік келісімінде айтылмауы атап көрсетіледі [69].
Одан былай, 2007 жылдың 20 сәуірінде ... ... ... ... ... қабылдады. Жаңа заңның негізгі мақсаты халықтың санасында
Жапонияға теңіз мәселесінің маңыздылығы мен теңіз ... ... ... ... болды.
Нағыз зерттеушіге бұл заң Жапон архипелагын қоршаған шағын алшақ
аралдарға қатысты ... ... ... ... ... 7000-ға жуық
алшақ аралдары мұхиттағы транспорттық жолдардың қауіпсіздігін ... ... ... ... мен қолдануында және ... ... ... рөл ... деп ... ... ... оның ережелері сондай аралдарға Жапонияның
континентальдік суалқабы мен ... ... ... ... ... мен ... ... қорғау сияқты жаңа қызметтерді
атқаруға мүмкіндік беруде барлық шараларды ... алып ... ... ... ... ... Корея Республикасы мен Қытай Халық Республикасы
Владивостоктағы 8-ші теңіздерді ... атау ... ... ... ... ... ... Шығыс теңізі қылып қайта атау
мен Лианкур ... ... ... негіздемелері
талқыланды.Конференцияда екі корей елі жоғарыда аталған мәселелер бойынша
көзқарас ... тағы да паш етіп ... ... ҚХР мен ... ... Сары ... шекараға байланысты тартыс шешілмеді.
2004 жылы Пхеньянда корейаралық семинар ... екі жақ та ... ... ... ... немесе Шығыс теңізі атауын қайтару туралы
келісімдерін жариялады.
Корейліктер 1727 жылы нидерландтық саяхатшы ... және 1753 жылы ... ... өз ... Тынық мұхитының Жапонияның шығысындағы
бөлігін Жапон теңізі, ал батыс бөлігін Корей ... деп ... ... жылы ... Корей-Шығыс теңізін Жапон теңізі қылып тіркеуі
семинардың қатысушылары ... ... ... ... ... деп ... ал ... бұрынғы атауын қайтару талабын корей
халқының отаршылдықтың қалдықтарын жоюға ұмтылысы деп санайды.
2004 жылы екі корей ... ... ... ... аралдарына
арнап пошталық маркалар сериясын шығарды. Екі серияға да Кореяның ... ... ... қоршаған теңіздердің корей атаулары жазылған
картасы бейнеленген маркалары шықты. Бұл шара ... ... ... ие болды, себебі, шетелдік әлеуметті корей дәлелдемелерімен
таныстырды.
Корей мемлекеттерінің ... ... ... біріккен Корея
өзінің географиялық атауларын халықаралық дәрежеде мойындату талаптарын
күшейтеді деген жорамал жасауға болады.
Бұл ... ... екі ... ... бірге жұмыс істеп, бірдей
дәлелдемелер келтіруінің арқасында, жапон үкіметі ... ... ... тиесілігі жөнінде тікелей келіссөз жүргізу туралы
мәселені көтермей, жергілікті прессада ғана талқылаумен шектеліп отыр.
Сонымен ... ... ... өздерінің растығына сенімді
болып, бұл мәселені талқылау туралы ... ... ... ... мен ... арасында территориялық дау-дамай Ресей ... ... шешу ... ... бола ... ... мен ... аралдарының тиістілігі жөніндегі даулардың саяси-экономикалық және
тарихи себептері бірдей.
Қазіргі Жапонияның территориялық ... XIX ... соңы мен ... ... ... әскери экспансиясының салдары болып
табылады. Жапония екі арал ... да ... ... ... ... алды.
Екі жағдайда да аралдарды ... ... беру ... түрде
рәсімделмегендіктен, Жапония аралдардың қайтарылуын талап ете алады.
Бірақ тарихи деректерге сүйену дауда айтарлықтай дәлел бола ... ... да ... жақ ... ... дәлелдейтін сөзсіз
заңды құжаттарды иемденіп отырған жоқ.
Сондықтан таласты қазіргі заманның талаптары мен тәртіптеріне негіздеп,
бейбітті түрде шешу керек.
Өзіңіз көріп ... ... ... ... байланысты
болады, ал оның шешімі ұзақ ... ... ... ... ... ... экономикалық себептермен одан әрі күрделеніп кеткен.
Сондықтан, қиыншылықтар мен қате шешімдер қабылдаудан ... ... ... ... ... ... ... атауларда
мәдени дәстүрлерге келіп тоқталсақ, оларды мәдениеті басқа елдерге күштеп
таңу дұрыс емес ... ... ... ... ... ... пен
байсалдылық танытқан дұрыс және басқа мемлекеттердің әдет-ғұрпын ескерген
жөн.
Қорытынды
Әлемде «қырғи-қабақ соғыс» ... ... жаңа ... ... ... ... тағдыры шешілді, яғни Батыс-Шығыс қарама-
қайшылығының жойылуымен мемлекеттер арасындағы халықаралық қатынастар
реттеліп, жағымды даму ... ... ... ... ... ... оң ... берсе, Азия-
Тынық мұхиты аймағында оның салдарлары керісінше сипатқа ие болды. КСРО
ыдырауымен ... ... ... ... ... сол арқылы аймақта
«қырғи-қабақ соғыс» кезінде қалыптасқан күштер тепе-теңдігі ... ... жеке ... орын алғанымен, аймақтық державалардың
Қытай, Үндістанның бас ... ... ... полюстердің пайда болғандығы
туралы мәлім етеді. ... ... ... ... ... ... ұлтаралық, этникалық даулар мен қарама-
қайшылықтар күшейе түсті.
«Қырғи-қабақ соғыс» аяқталуымен аймақтағы қуатты күш ... ... ... да ... ... жауап беруі, белсенді саясат
жүргізуі, көбірек жауапкершілікті өз ... алуы ... ... ... ... беру жапондық басшылардың сыртқы саяси
бағыттарын анықтады.
Таяу Шығыстағы территориялық үш ... ... ... ... өнімі болып табылады.
Жапония жеңілген, сөзсіз тізе бүгуді екінші дүниежүзілік соғыста ... және ... ... іске ... яғни ... ... алған мемлекет.
Токионың сыртқы саяси міндеттерінің бірі – «Солтүстік ... ... ... жүйе ... кейінгі жапондық
дипломаттардың аралдарды ... ... ... ... ... де, ... ... қол жеткізді.
Жапонияның Ресеймен территориялық дауларының ... ... ... ... бір ... ... ... ешқандай ымыраға, яғни
аралдарды екіге ... риза ... ... ... ... үшін ... аса экономикалық маңызға ие емес, бірақ жапондықтарға берсе, оның
әлемде қуатты мемлекет ретіндегі мәртебесінің төмендеуіне әкеледі.
Сондықтан ресейлік басшылар үшін бұл – ... ... ал ... - өте ... ... ... аудан, «Солтүстік аумақтар»
қойнында біршама мұнай қорлары барланған және аумақтық суларда өте үлкен
теңіз байлықтары бар, сол ... ... ... ... қайтару
ұмтылыстарынан ешқашан бас тартпайды.
«Солтүстік аумақтардың» екінші жағы Токионың халықаралық мәртебесінің
жоғарылауына келіп тіреледі, ол ... БҰҰ ... ... ... ... бір ... фактор болмақ, екіншіден,
жапондықтардың БҰҰ-ның бейбітшілік сақтау іс-шараларына қатысуы ең алдымен,
осы ... қол ... ... ... ... ... Алайда
жапондықтардың талпыныстарына қарамастан, оның ... ... ... ... ... ... ... өйткені мұнда ҚХР-
дың күшті қарсылығына кезігуі орын алады. 2007 ... 20 ... ... ... ... ... ... қабылдады. Бұл заң өз ... ... 16 ... атап ... ... мерекесі күнінде енді.
Жаңа заңның негізгі мақсаты халықтың санасында ... ... ... мен ... ... ... жаңа көзқарастың
қалыптасуы болды.
Нағыз зерттеушіге бұл заң Жапон архипелагын ... ... ... ... ережелерімен қызық болады. Заңда Жапонияның 7000-ға жуық
алшақ аралдары мұхиттағы транспорттық жолдардың қауіпсіздігін қамтамасыз
етуде, ... ... ... мен қолдануында және теңіз экологиясын
сақтауда маңызды рөл атқарады деп ... ... ... оның ... ... ... Жапонияның
континентальдік суалқабы мен ерекше экономикалық аймағында қауіпсіздікті
сақтау, экология мен табиғи ... ... ... жаңа ... ... ... ... шараларды қолдануға алып келеді деген
сенім білдіреді.
Оңтүстік Қытай теңізіндегі ... ... ... ... мен АСЕАН
елдері арасындағы күрделі жағдай да ... ... ... бір ... құрайды, біріншіден, ол – мұнай қоры, ... ... ... ... ... ... теңіз жолдары мен байланыстары өтеді,
сондықтан аймақтағы бейбітшіліктің орнауына ... - ... ... ... ... ... қатысты бірде бір қақтығыс болған
жоқ. 90-шы жылдардың ортасынан бастап қақтығыс ... ... ... ... ... ... ... жағдайында
нашарлауы, 1996 жылы Жапон қоғамында үлкен қобалжулар ... Егер ... ... ... ... ... ... әскери қақтығысқа айналған
жағдайда, Қытай Халық Республикасы Тайваньды ... ... ... аралдарын
басып алу әбден мүмкін еді. Қоғамдық пікірден аяғын тартқан ... ... ... ... мәселесін бейбіт жолмен шешуге ұмтылып келеді.
Қытай мен Жапония арасындағы территориялық келіспеушілікті ... 1996 жылы ... екі ... 1982 ... БҰҰ ... ... алға
тарта отырып, Сэнкаку аралын өз экономикалық аймақтарына қосуы болды.
Дегенмен екі ел ... ... ... қарамастан
тараптар арасында сауда, экономикалық байланыстар қарқынды ... ... ... ... қазіргі экономикалық модернизация саясаты мен
реформалары жапон сыртқы экономикалық қызметіне жаңа ... ... ... ... саяси диалогтарға негіз қалап берді.
Аймақтық қауіпсіздіктің кепілі ретінде Жапония ең алдымен Қытайдың Қиыр
Шығыс пен ... ... ... мен ... ... ... деп
есептейді. Сонымен қатар Жапония Қытайдың экономикалық ... ... ... ... ... ... Қытай экономикасына кең ... ... және бұл елді ... жоғары технологияға негізделген
өндіріс аймағына айналдыруды көздейді.
Дегенмен, бүгінгі таңда Жапония аймақтық және ... ... ... ... ... мойынсұнбай алға жылжуда, оның Азия-
Тынық ... ... ... ... ... ... ынтымақтастығы (АТЭС), Оңтүстік-Шығыс Азия елдерінің
қауымдастығы және т.б. ... ... ... іске ... ... ... өзінің сыртқы саяси мүдделерін халықаралық
құқықтың жалпылай мойындалған шиеленістерді бейбіт жолмен ... ... ... ... ... ... ... дипломатиясына ұстамдылық, қарсы
жақтың мүддесін ескеру, сондай-ақ ұдайы келіссөздер ... ... тән. ... ... ... Қиыр ... территориялық
мәселелерді реттеуде аса күрделі әрі шиеліністі келіссөздердің ... етіп ... ... ... Лиу ... ... Хэнкити. Дяоюдай чуньдао (Сэнкаку
сёто) веньтхи. Яньдиу цзиляо хойбянь. Гонконг - ... ... ... ... ... 2000. - 502 ... Э.Я. ... «Русско-японские отношения в 1697 - 1875 годы» М., 1960,
с. 13-18
3. Публ.: Гримм Э. Д., Сборник договоров и др. ... по ... ... на ... ... ... М., 1927.
(симоносеки)
4. Мидорима Сакаэ. Сэнкаку рэтто. - P.92, Кииэба Кадзутака. Сэнкаку сёто
но энкаку то сёдзоку мондай - С.78, ... ... ... ... - ... ... сюппанся, 1979. - С.50.
5. Уэдзи Тацунори. Сэнкаку рэтто то Такэсима. Тюгоку, Канкоку то но рёдо
мондай. - ... ... 1978. - ... ... ...... ... 1882,
т. X.
6. Тегеран – Ялта – ... ... ... ... Б.Л. ... изданиеМ.: Издательство «Международные
отношения», 1970. – 416 с.
7. Международные отношения и внешняя политика СССР. Сборник документов.
1871- 1957 / ... Л. А. ... Отв. ред. Е. М. ... ... ... договор с Японией, подписанный в Сан-Франциско // История войны
на Тихом океане. Т. 5. М.: Издательство иностранной литературы, 1957.
С. ... ... о ... Амура в 1857—1858 гг. ... ... 1879, I и ... ... ... и современность. Сборник документов по истории
формирования русско-японской и советско-японской границы / Сост. В. К.
Зиланов, А. А. ... И. А. ... А. Ю. ... И. А. ... ... 1995. 179 ... История Японии. Тт. 1-2. М.: Институт востоковедения РАН, 1998.
10. Мидорима Сакаэ. Сэнкаку ... - Изд. 5-е. - ... ... 1988. ... с.
11. Кошкин А. А Японский ... ... ... Факты. Документы.
Опубликовано издательством Olma Media Group, ... ... Ю. В., ... А. ... ... новейшего времени в
договорах, нотах и декларациях. Ч. 1. С. 168—169. (про ... ... Ю.Д., ... Г.Б., ... И.М. История Японии, М., 1988,
с. 265-270
14. «Советский Сахалин» 142 от 04.08.01
15. Кистанов В. Внешняя ... ... на ... ... // Знакомьтесь
Япония. – 17.10.1998
16. Меморандум Танака Гиити // Хрестоматия по новейшей истории, М., ... ... ... с ... по: Japan Treaties. Treaty of Peace with Japan.
San ... 8th ... 1951. - London: His ... - P. 2-24. - на ... ... в ... ... и
материалов по Японии (1951-1954 гг.). - М.: ДПО МИД СССР, 1954. - ...  Zweig, D. ... global hunt for energy / D. Zweig, J. ... ... // ... hunt for ... Mode of access:

Пән: Халықаралық қатынастар
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 65 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жапонияның ҚХР-мен қарым-қатынастары46 бет
Оңтүстік Балқаш маңы аумағының шөлдену мәселелері70 бет
Библиографиялық ізденіс, түрлі каталогтармен жұмыс істеу4 бет
Оршаған ортаны қорғау5 бет
Шет елдерде тұратын қазақтардың ата отанына оралуына тиімді кейбір мәселелер4 бет
"екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі жапонияның жағдайы"5 бет
1945-1980 ж.ж. Жапонияның экономикалық дамуы23 бет
«Түркістан» газетіндегі мәдени мәселелердің көрінісі51 бет
Америка мен Жапонияның тарихы73 бет
АҚШ және Канада елдерінің әкімшілік территориялық бөлінісінің ерекшелігі22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь